AYTEMĠZ MADENCĠLĠK LĠMĠTED ġĠRKETĠ
BAKIR MADENĠ OCAĞI
ADANA ĠLĠ, FEKE ĠLÇESĠ, KOÇYAZI KÖYÜ,
201000974 SĠCĠL NOLU SAHA
ATASAR MÜHENDĠSLĠK ĠMAR ĠNġAAT
MAD.PET. VE SAĞ.ÜRN.DAN.LTD.ġTĠ.
Güzelyalı Mahallesi,81038 Sokak, No: 1
Ostay Apt. K.1-2/1Çukurova / ADANA
 ÇED RAPORU
 NĠHAĠ ÇED RAPORU
ADANA / NĠSAN 2014
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
AYTEMĠZ MADENCĠLĠK LĠMĠTED
PROJE SAHĠBĠNĠN ADI
ġĠRKETĠ
Altıyol SöğütlüçeĢme Caddesi,
ADRESĠ
No: 81/A Kadıköy / ĠSTANBUL
TELEFON VE FAKS NUMARALARI
VERGĠ DAĠRESĠ / VERGĠ NO
0 216 338 20 20 / 0 216 414 43 80
KADIKÖY / 3100058200
PROJENĠN ADI
BAKIR MADENĠ OCAĞI
PROJE BEDELĠ
750.000,00 TL
ADANA ĠLĠ, FEKE ĠLÇESĠ,
PROJE ĠÇĠN SEÇĠLEN YERĠN
AÇIK ADRESĠ ( ĠLĠ, ĠLÇESĠ, MEVKĠĠ )
PROJE ĠÇĠN SEÇĠLEN YERĠN
KOORDĠNATLARI, ZONE
PROJENĠN ÇED YÖNETMELĠĞĠ
KAPSAMINDAKĠ YERĠ
( SEKTÖRÜ, ALT SEKTÖRÜ )
KOÇYAZI KÖYÜ,
201000974 SĠCĠL NOLU SAHA
Proje Ġçin Seçilen Yerin Koordinatları
Arka Sayfada Yer Almaktadır
EK I MADDE 28 MADENCĠLĠK
PROJELERĠ
a) 25 hektar ve üzeri çalıĢma alanında
(kazı ve döküm alanı toplamı olarak)
açık iĢletmeler,
RAPORU HAZIRLAYAN
KURULUġUN ADI
ATASAR MÜHENDĠSLĠK ĠMAR ĠNġAAT
MAD.PET. VE SAĞ.ÜRN.DAN.LTD.ġTĠ.
RAPORUNU HAZIRLAYAN
KURULUġUN ADRESĠ, TELEFON
VE FAKS NUMARALARI
Güzelyalı Mahallesi, 81038 Sokak,
No: 1 Ostay Apt. K: 1-2/1
Çukurova / ADANA
0 322 457 22 90 – 0 322 457 35 80
RAPORUN HAZIRLANIġ TARĠHĠ
( GÜN, AY, YIL )
22 / 04 / 2014
2
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
PROJE ALANI KOORDĠNATLARI
Datum
: ED-50
Datum
: WGS-84
Türü
: UTM
Türü
: COĞRAFĠK
Elemanların Sırası : Sağa, Yukarı
Elemanların Sırası : Enlem, Boylam
Projeksiyon
: 6 Derece
Projeksiyon
: ---
DOM
: 33
DOM
: ---
ZON
: 36
ZON
: ---
201000974 Sicil Numaralı Alan Koordinatları ( 1.998,60 Hektar )
1
746081.00:4178999.00
37.72358474:35.79176169
2
748969.00:4178982.00
37.72265143:35.82448737
3
748999.00:4178164.00
37.71527940:35.82454754
4
751668.00:4178145.00
37.71437930:35.85478622
5
751678.00:4175856.00
37.69377077:35.85410865
6
750996.00:4175501.00
37.69076190:35.84626019
7
750919.00:4175003.00
37.68629988:35.84521650
8
747993.00:4175012.00
37.68717656:35.81207423
9
747979.00:4174762.00
37.68492973:35.81183060
10
746099.00:4174758.00
37.68539997:35.79053279
ÇED Ġzin Alanı Koordinatları
1
748751.64:4177227.93
37.70691949:35.82142460
2
749799.90:4177637.48
37.71032086:35.83344282
POLĠGON 1
3
749955.93:4177293.75
37.70718425:35.83509289
45,42 HEKTAR
4
748927.16:4176835.44
37.70333843:35.82327927
1
746692.79:4177971.19
37.71416653:35.79834721
2
747734.14:4177501.07
37.70965359:35.80998812
3
747673.48:4176419.28
37.69993115:35.80893290
POLĠGON 2
4
747087.09:4176530.49
37.70109043:35.80232674
102,90 HEKTAR
5
747076.98:4177041.05
37.70568983:35.80238539
6
746611.91:4177415.13
37.70918290:35.79724234
Galeri Ağzı Koordinatları
G.1
747225.35:4177535.27
37.71009885:35.80423433
G.2
747484.10:4176949.13
37.70475268:35.80696723
G.3
747304.49:4176716.99
37.70271078:35.80485326
G.4
748990.50:4177038.35
37.70514780:35.82406630
3
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Cevher ve Pasa Alanı Koordinatları
1
749176.48:4176994.08
37.70469847:35.82615843
2
749168.85:4177093.79
37.70559807:35.82610608
3
749016.95:4176981.88
37.70463198:35.82434668
4
749009.32:4177081.59
37.70553159:35.82429431
5
748977.06:4176978.83
37.70461581:35.82389368
6
748969.44:4177078.54
37.70551541:35.82384142
7
747536.24:4176962.42
37.70485834:35.80756254
8
747534.18:4176922.48
37.70449880:35.80752560
9
747525.96:4176762.69
37.70306243:35.80737816
10
747436.37:4176967.56
37.70493121:35.80643266
11
747434.32:4176927.61
37.70457257:35.80639588
12
747426.10:4176767.82
37.70313619:35.80624846
13
747348.53:4176730.83
37.70282403:35.80535698
14
747346.47:4176690.88
37.70246449:35.80532006
15
747338.25:4176531.09
37.70102811:35.80517266
16
747248.66:4176735.97
37.70289688:35.80422713
17
747246.60:4176696.02
37.70253824:35.80419024
18
747238.38:4176536.23
37.70110186:35.80404287
19
747244.26:4177487.39
37.70966253:35.80443235
20
747243.44:4177587.39
37.71056300:35.80445701
21
747204.27:4177487.06
37.70967062:35.80397910
22
747203.44:4177587.06
37.71057109:35.80400364
23
747044.27:4177485.74
37.70970205:35.80216560
24
747043.45:4177585.74
37.71060252:35.80219023
ġantiye Alanı Koordinatları
1
2
3
4
747386.13:4176753.94
747394.26:4176759.76
747401.83:4176749.19
747393.70:4176743.37
37.70302184:35.80579085
37.70307187:35.80588494
37.70297440:35.80596711
37.70292438:35.80587302
Gözlem Kuyusu Koordinatları
1
2
3
4
749550.00:4177400.00
749325.00:4177125.00
747550.00:4176975.00
747325.00:4176950.00
37.70825179:35.83052975
37.70583739:35.82788610
37.70496806:35.80772273
37.70480372:35.80516480
4
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
ĠÇĠNDEKĠLER
Sayfa No
ĠÇĠNDEKĠLER
TABLOLAR DĠZĠNĠ
ġEKĠLLER DĠZĠNĠ
BÖLÜM 1: PROJENĠN TANIMI VE AMACI
1.1 Tanımı, Hizmet Amaçları, Önem ve Gerekliliği, Projenin Zamanlama
Tablosu
BÖLÜM 2: PROJE ALANI VE ETKĠ ALANINA AĠT MEVCUT
DURUMUN BELĠRLENMESĠ VE ÖZELLĠKLERĠ (Proje Yeri ve Etki
Alanının Mevcut Durumu ve Planlanan Durumu ile Ġlgili Olarak Çevresel
Özelliklerin Belirtilmesi )
2.1. Proje Ġçin Seçilen Yerin Konumu
5
9
10
11
2.1.1. Proje Yer Seçimi ( Ġlgili Valilik Veya Belediye Tarafından
Doğruluğu OnanmıĢ Olan Yerin, Onanlı Çevre Düzeni Planı veya Ġmar
Planı Sınırları Ġçinde Ġse Bu Alan Üzerinde, Değil Ġse Mevcut Arazi
Kullanım Haritası Üzerinde Koordinatları Ġle Birlikte Gösterimi, Projenin
Kapladığı Alan ve Koordinatları )
2.1.2. Proje Kapsamındaki Ünitelerin Konumu
2.1.2.1. Yerüstü Faaliyetleri
2.1.2.1.1 Açık Ocak Faaliyetleri (Ġmalat Haritası, Üretim Yöntemi,
Patlatma Paterni Vb.)
2.1.2.1.2 Yerüstünde KurulmuĢ ve Kurulması Planlanan Tesisler
2.1.2.2. Yer Altı Faaliyetleri
2.1.2.2.1 Ocak Yeri Seçimi, Kuyu, Desandre, Galeri Uzunlukları, Kesiti,
Üretim Yöntemi Ve Uygulaması, Üretimde Kullanılacak Donanım, Bu
Donanımların Teknik Özellikleri
2.1.2.2.2 Tahkimat (Tahkimat Sistemi, Tahkimat Sisteminin Uygulaması,
Havalandırma Tekniği Ve Bu Amaçla Kullanılacak Ekipmanın Özellikleri)
2.1.2.2.3 Havalandırma (Ocak Boyutu Ġle ĠliĢkilendirilmiĢ Gerekli Hava
Miktarı, Hızı, Hava Kapılarının Miktarı Ve Yeri, Havalandırma Planı,
Temiz Ve Kirli Hava Güzergâh Planı, Kaçamak Yolu)
2.1.2.2.4 Yer Altı Nakliyesi (Nakliye Sistemi Ve Tekniği, Kullanılacak
Donanımın Özellikleri)
2.1.2.2.5 Su Tahliyesi (Su Tahliyesi, Su Ġle Mücadele Ve Bununla Ġlgili
Donanım Ve Teknik Özellikleri)
2.2. Proje Etki Alanın Belirlenmesi ve Etki Alanındaki Mevcut Durum
2.3. Projenin Özellikleri
2.3.1. Proje Kapsamında Kullanılacak Üretim Yöntemleri, Üretim
Miktarları, ĠĢ Akım ġeması, ÇalıĢacak Personel Sayısı
2.3.2. Üretimde Kullanılacak Makinelerin, Araçların Sayı ve Özellikleri
2.3.3. Üretim Sırasında Tehlikeli, Toksik, Parlayıcı ve Patlayıcı
Maddelerin Kullanım Durumları, TaĢınmaları ve Depolanmaları
2.3.4. Proje Kapsamındaki UlaĢım Planı (UlaĢım Güzergâhı, Güzergâh
Yollarının Mevcut Durumu ve Kapasitesi, Hangi Amaçlar Ġçin Kullanıldığı,
Mevcut Trafik Yoğunluğu, YerleĢim Yerlerine Göre Konumu, Yapılması
DüĢünülen Tamir, Bakım ve ĠyileĢtirme ÇalıĢmaları vb.)
BÖLÜM 3: PROJENĠN EKONOMĠK VE SOSYAL BOYUTLARI
3.1. Projenin ve Etki Alanının Mevcut ve Planlanan Sosyo-Ekonomik
Özellikleri
5
11
13
13
14
17
17
17
17
17
17
21
22
24
25
25
26
26
28
28
29
31
31
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
3.1.1. Ekonomik Özellikler (Yörenin Ekonomik Yapısını OluĢturan
BaĢlıca Sektörler)
3.1.2. Nüfus (Yöredeki Kentsel ve Kırsal Nüfus, Nüfusun YaĢ Sınıflarına
Göre Dağılımı, Hane Halkı Yapısı)
3.1.3. Sağlık (Bölgede Mevcut Endemik Hastalıklar)
3.1.4. Ġnsan Sağlığı ve Çevre Açısından Riskli ve Tehlikeli Faaliyetler
3.1.5. GerçekleĢmesi Beklenen Gelir ArtıĢları; Yaratılacak Ġstihdam
Ġmkânları, Nüfus Hareketleri
3.1.6. Yöredeki Sosyal Altyapı Hizmetleri (Eğitim, Sağlık, Kültür
Hizmetleri)
3.1.7. ÇalıĢacak Personelin ve Bu Personele Bağlı Nüfusun Konut ve
Diğer Teknik/ Sosyal Altyapı Ġhtiyaçları
3.1.8. Projenin Fayda-Maliyet Analizi
3.1.9. Projeden Etkilenen YerleĢim Yerleri
3.1.10. Projenin Ekonomik Ömrü
3.1.11. Zamanlama Tablosu
3.2. Diğer Hususlar
BÖLÜM 4: MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLĠKLER VE DOĞAL
KAYNAKLARIN KULLANIMI ( Bölgesel ve ÇalıĢma Alanı Baz Alınarak
Mevcut ve Planlanan Durum Verilmelidir.)
4.1. Arazi Kullanım ve Mülkiyet Durumu
a) Tarım ve Hayvancılık
a.1 Sulu ve Kuru Tarım Arazilerinin Büyüklüğü
a.2 Ürün Desenleri ve Bunların Yıllık Üretim Miktarları
a.3 Hayvancılık Türleri, Adetleri ve Beslenme Alanları
b) Orman Alanları
b.1 Ağaç Türleri ve Miktarları veya Kapladığı Alan Büyüklükleri
b.2 Ocak Yerinin ĠĢlendiği Mescere Haritası ve Yorumu
b.3 Sahanın Yangın Görüp Görmediği
c) Proje Yerinde Elden Çıkarılacak Alanın Değerlendirilmesi
c.1 Proje Sırasında Kesilecek Ağaçların Tür ve Sayıları, Orman
Yangınları ve Alınacak Önlemler
c.2 Elden Çıkarılacak Tarım Alanlarının Büyüklüğü, Arazi Kullanım
Kabiliyeti
c.3 Etkilenecek Tabii Bitki Türleri ve Ne Kadar Alanda Bu ĠĢlerin
Yapılacağı
c.4 Proje Alanında Kültür ve Tabiat Varlıkları Durumu
c.5 Proje Kapsamında Yapılacak ĠĢ ve ĠĢlemler Kapsamında Etkiler ve
Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, ĠnĢaat, ĠĢletme ve ĠĢletme Sonrası)
4.2. Toprak Özellikleri
a) Toprak Yapısı ve Arazi Kullanım Kabiliyeti Sınıflaması
b) Yamaç Stabilitesi
c) Erozyon
d) Proje Kapsamında Yapılacak ĠĢ ve ĠĢlemler Kapsamında Toprağa
Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, ĠnĢaat, ĠĢletme ve ĠĢletme
Sonrası)
4.3. Jeolojik Özellikler
a) Bölge Jeolojisi
b) Proje Alanı Jeolojisi
c) CevherleĢme
6
31
32
32
32
33
34
35
36
39
39
40
40
40
40
41
41
41
42
42
42
43
43
43
43
44
44
45
45
45
45
46
46
47
47
47
48
48
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
e) Depremsellik
f) Proje Kapsamında Yapılacak ĠĢ ve ĠĢlemler Kapsamında Jeolojik
Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, ĠnĢaat, ĠĢletme ve ĠĢletme
Sonrası)
4.4. Hidrojeolojik Özellikler
a) Bölge ve Proje Alanı Hidrojeolojik Özellikler
b) Yüzeysel Su Kaynaklarının Hidrojeolojik Özellikleri
c) Yeraltı ve Termal Su Kaynaklarının Hidrojeolojik Özellikleri (Su
Seviyeleri, Miktarları, Emniyetli Çekim Değerleri, Kaynakların Debileri,
Mevcut ve Planlanan Kullanımı)
d) Proje Kapsamında Yapılacak ĠĢ ve ĠĢlemler Kapsamında Hidrojeolojik
Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, ĠnĢaat, ĠĢletme ve ĠĢletme
Sonrası)
4.5. Hidrolojik Özellikler
a) Bölge ve Proje Alanı Hidrolojik Özellikleri
b) Projenin Göl, Baraj, Gölet, Akarsu ve Diğer Sulak Alanlara Göre
Konumu
c) Yüzeysel Su Kaynaklarının Mevcut ve Planlanan Kullanımı (Ġçme,
Kullanma, Sulama Suyu, Su Ürünleri Ġstihsali, UlaĢım, Turizm, Elektrik
Üretimi, Diğer Kullanımlar )
d) Proje Kapsamında Yapılacak ĠĢ ve ĠĢlemler Kapsamında Hidrolojik
Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, ĠnĢaat, ĠĢletme ve ĠĢletme
Sonrası)
4.6. Meteorolojik ve Ġklimsel Özellikleri
a) Bölgesel ve Proje Alanı Meteorolojik ve Ġklimsel Özellikler
b) Proje Kapsamında Yapılacak ĠĢ ve ĠĢlemler Sırasında Yerel ve
Bölgesel Ġklimde OluĢabilecek Meteorolojik ve Ġklimsel Etkiler ile Alınacak
Önlemler (Arazi Hazırlık, ĠnĢaat, ĠĢletme ve ĠĢletme Sonrası)
4.7. Flora-Fauna
a) Proje Alanı ve Proje Etki Alanı Flora- Fauna
b) Proje Kapsamında Yapılacak ĠĢ ve ĠĢlemler Kapsamında Flora- Fauna
Üzerine Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, ĠnĢaat, ĠĢletme ve
ĠĢletme Sonrası)
4.8. Koruma Alanları (Ek-V deki Duyarlı Yöreler Listesi Kapsamında)
49
a) Proje Alanı ve Proje Etki Alanı Koruma Alanları
73
b) Proje Kapsamında Yapılacak ĠĢ ve ĠĢlemler Kapsamında Koruma
Alanlarına Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, ĠnĢaat, ĠĢletme ve
ĠĢletme Sonrası)
4.9. Devletin Yetkili Organlarının Hüküm ve Tasarrufu Altında Bulunan
Araziler (Askeri Yasak Bölgeler, Kamu Kurum ve KuruluĢlarına Belirli
Amaçlarla Tahsis EdilmiĢ Alanlar, 7/16349 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı
ile “SınırlandırılmıĢ Alanlar “ v.b. )
a) Proje Alanı ve Proje Etki Alanı
51
51
51
54
54
55
55
55
56
57
57
58
58
72
72
72
72
73
77
77
77
b) Proje Kapsamında Yapılacak ĠĢ ve ĠĢlemler Kapsamında Etkiler ve
Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, ĠnĢaat, ĠĢletme ve ĠĢletme Sonrası)
BÖLÜM
5:
PROJE
KAPSAMINDAKĠ
FAALĠYETLERĠN
DEĞERLENDĠRĠLMESĠ (Ġlgili Yönetmelikler Kapsamında ve Kümülatif
Olarak Gerekli Değerlendirme Yapılacaktır.)
5.1. Emisyon Hesaplamaları ( Arazi Hazırlık, ĠnĢaat, ĠĢletme ve ĠĢletme
Sonrası)
5.2. Su Kullanımı ve Bertarafı ( Arazi Hazırlık, ĠnĢaat, ĠĢletme ve ĠĢletme
7
77
78
78
79
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Sonrası Olmak Üzere Temin Edileceği Kaynaklar, Su Miktarları, Ġçme ve
Kullanma Suyu ve Diğer Kullanım Amaçlarına Göre Miktarları, Kullanımı
Sonrası OluĢacak Atık Suların Miktarı ve Bertarafı)
5.3. Atıklar (Arazi Hazırlık, ĠnĢaat, ĠĢletme ve ĠĢletme Sonrası Olmak
Üzere Atık Türleri, Miktarları, Bertarafı)
5.4. Gürültü Kaynakları ve Seviyeleri, (Akustik Rapor)
5.5. Sağlık Koruma Bandı Mesafesi
5.6. Doğaya Yeniden Kazandırma ÇalıĢmaları ve Rehabilitasyon Planı
5.7. Risk Analizi
a) Proje Alanı ve Proje Etki Alanı Analizi
b) Proje Kapsamında Yapılacak ĠĢ ve ĠĢlemler Kapsamında Risk
Durumlarında Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, ĠnĢaat, ĠĢletme ve
ĠĢletme Sonrası)
5.8. Diğer Hususlar
BÖLÜM 6: PROJE ALTERNATĠFLERĠ
( Bu Bölümde Teknoloji, Alınacak Önlemlerin Alternatiflerinin
KarĢılaĢtırılması Yapılacak ve Tercih Sıralaması Belirtilecektir )
BÖLÜM 7: ĠZLEME PROGRAMI
7.1. Projenin ĠnĢaatı Ġçin Önerilen Ġzleme Programı, Projenin ĠĢletmesi ve
ĠĢletme Sonrası Ġçin Önerilen Ġzleme Programı ve Acil Müdahale Planı
7.2. ÇED Olumlu Belgesinin Verilmesi Durumunda, Yeterlik Tebliği'nde
"Yeterlik Belgesi Alan Kurum/KuruluĢların Yükümlülükleri" BaĢlığının 4.
Maddesinde Yer Alan Hususların GerçekleĢtirilmesi Ġle Ġlgili Program
BÖLÜM 8: HALKIN KATILIMI ( Projeden Etkilenmesi Muhtemel Yöre
Halkının Nasıl ve Hangi Yöntemlerle Bilgilendirildiği, Proje Ġle Ġlgili Halkın
GörüĢlerinin ve Konu Ġle Ġlgili Açıklamaların ÇED Raporuna Yansıtılması
)
BÖLÜM 9: SONUÇLAR ( Yapılan Tüm Açıklamaların Özeti, Projenin
Önemli Çevresel Etkilerinin Sıralandığı ve Projenin GerçekleĢtirilmesi
Halinde Olumsuz Çevresel Etkilerin Önlenmesinde Ne Ölçüde BaĢarı
Sağlanabileceğinin Belirtildiği Genel Bir Değerlendirme )
NOTLAR VE KAYNAKLAR
EKLER
8
81
83
84
84
84
84
85
87
87
88
88
91
92
93
99
100
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
TABLOLAR DĠZĠNĠ
Tablo 1
Tablo 2
Tablo 3
Tablo 4
Tablo 5
Tablo 6
Tablo 7
Tablo 8
Tablo 9
Tablo 10
Tablo 11
Tablo 12
Tablo 13
Tablo 14
Tablo 15
Tablo 16
Tablo 17
Tablo 18
Tablo 19
Tablo 20
Tablo 21
Tablo 22
Tablo 23
Tablo 24
Tablo 25
Tablo 26
Tablo 27
Zamanlama Tablosu
Ruhsat Alanı Koordinatları
ÇED Ġzin Alanı Koordinatları
Galeri Ağzı Koordinatları
Cevher ve Pasa Stok Alanı Koordinatları
ġantiye Alanı Koordinatları
Gözlem Kuyusu Koordinatları
Patlatma Dizaynı Parametreleri
Makine ve Ekipman Listesi
Ġl, Ġlçe Nüfusu
Ġlçe, YaĢ Grubu Ve Cinsiyete Göre Nüfus - 2013
Personel ve ĠĢçilik Giderleri
Yıllık ĠĢletme Giderleri
Yıllık ĠĢletme Karı
Basınç Değerleri
Sıcaklık Değerleri
YağıĢ Değerleri
Nem Değerleri
Sayılı Günler Değerleri
BuharlaĢma Değerleri
Aylık ve Yıllık Rüzgâr Yönü
Yönlere Göre Rüzgâr Hızı (m/sn)
Mevsimlik Rüzgâr Yönü
Rüzgâr Hızı ve Yönü Dağılımı
Yıllık ve Aylık Rüzgâr Dağılımı
Günlük Su Ġhtiyacı
Faaliyetle Ġlgili Önerilen Ġzleme Programı
9
Sayfa No
13
15
15
15
16
16
16
19
28
32
32
36
38
39
58
59
60
61
62
64
65
65
68
69
70
79
88
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
ġEKĠLLER DĠZĠNĠ
ġekil 1
ġekil 2
ġekil 3
ġekil 4
ġekil 5
ġekil 6
ġekil 7
ġekil 8
ġekil 9
ġekil 10
ġekil 11
ġekil 12
ġekil 13
ġekil 14
ġekil 15
ġekil 16
ġekil 17
ġekil 18
ġekil 19
ġekil 20
ġekil 21
ġekil 22
ġekil 23
ġekil 24
ġekil 25
Proje Yeri
Patlatma Delik Düzeni
Tahkimat Sistemi
Fere Tahkimat Sistemi
Hava Yönü
ĠĢ Akım ġeması
Türkiye Deprem Bölgeleri Haritasında Maden Ruhsat
Sahasının Yeri
Türkiye Deprem Tehlike Haritasında Ġnceleme Alanının
Konumu (DAM, 1996)
Türkiye Diri Fay Haritasında Maden Ruhsat Sahasının
Yeri
Hidrolik Ġletkenlik ve Permeabilite Katsayılarının Farklı
Hidrojeolojik Birimlerde Alabileceği Değer Aralıkları
Maden Ruhsat Alanının Google Earth Görüntüsü
Basınç Değerlerinin Grafiksel Gösterimi
Sıcaklık Değerlerinin Grafiksel Gösterimi
YağıĢ Değerlerinin Grafiksel Gösterimi
Nem Değerlerinin Grafiksel Gösterimi
Kar Örtülü ve Kar YağıĢlı Günler Sayısı Grafiksel
Gösterimi
Sisli, Dolulu, Kırağılı, Orajlı Günler Değerleri Grafiksel
Gösterimi
BuharlaĢma Değerlerinin Grafiksel Gösterimi
Ocak, ġubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran Ayları Esme
Sayısına Göre Rüzgâr Yönleri
Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık Ayları
Esme Sayısına Göre Rüzgâr Yönleri
Ġlkbahar, Yaz, Sonbahar, KıĢ Mevsimleri Esme Sayısına
Göre Rüzgâr Yönleri
Yıllık Esme Sayısına Göre Rüzgâr Yönleri ve Hızları
Ortalama ve Maksimum Rüzgâr Hızları
Fırtınalı Günler Sayısı ve Kuvvetli Rüzgârlı Günler Sayısı
Ortalaması
1970 – 2013 Yılları Arası ile 2011 Yılı Rüzgâr Esme
Sayılarına Göre Rüzgâr Gülü
10
Sayfa No
14
19
21
22
23
26
49
50
51
52
57
59
60
61
62
63
63
64
66
67
68
69
70
71
78
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
BÖLÜM 1: PROJENĠN TANIMI VE AMACI
1.1 Tanımı, Hizmet Amaçları, Gerekliliği, Projenin Zamanlama Tablosu
Proje konusu, Adana Ġli, Feke Ġlçesi, Koçyazı Köyü sınırları içerisinde bulunan Sicil
201000974 nolu alanda Bakır Madeni Ocağı iĢletilmesi projesi‟dir.
Söz konusu proje hükümleri 17.07.2008 Tarih ve 26939 Sayılı “Çevresel Etki
Değerlendirmesi Yönetmeliği” ve 30.06.2011 Tarih ve 27980 Sayılı Çevresel Etki
Değerlendirmesi Yönetmeliğinde DeğiĢiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik EK - I Madde 28
( a ) bendi gereği Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu (ÇED) hazırlanması gereken
faaliyetler arasında yer almaktadır.
Söz konusu sahada yapılan incelemeler sonucunda üretilmeye değer bakır
rezervine rastlanmıĢ olup, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden ĠĢleri Genel
Müdürlüğü‟nden 12.02.2013 tarihinde ĠĢletme Ruhsatı alınmıĢtır.
Sicil 201000974 numaralı saha toplam 1.998,60 hektar olup bu alanın 148,32
hektarlık kısmı ( 1. Poligon 45,42 Hektar, 2. Poligon 102,90 Hektar ) ÇED Ġzin Alanı olarak
kullanılacaktır. 1. Poligon alanı içerisinde 1 adet galeri ağzı, cevher ve pasa stok alanı, 2.
Poligon alanı içerisinde 3 adet galeri ağzı, cevher ve pasa stok alanları bulunacaktır.
Ayrıca 2. Poligon alanı içerisinde 150 m2 alana sahip Ģantiye alanı bulunacaktır.
ÇalıĢma alanlarını gösterir koordinatlar Bölüm 2‟de ayrıntılı olarak verilmiĢtir.
Proje kapsamında yılda 12 ay, ayda 30 gün, günde 24 saat 3 vardiya Ģeklinde
çalıĢma yapılacaktır. Proje kapsamında 31 iĢçi çalıĢtırılması planlanmaktadır.
Proje kapsamında üretim faaliyetleri, sahadaki bakır rezervine ve yıllık üretim
miktarına bağlı olarak sürdürülecektir. Faaliyet alanlarındaki rezerv miktarı 1.260.000 ton
olup uzun 10 yıllık hammadde ihtiyacını karĢılayabilecek kapasitedir. Bununla birlikte
ekonomik ömrünü tamamlayan veya teknolojik sebeplerle revize edilmesi gereken araç ve
ekipmanlar yenilenecek ve bakımları düzenli olarak yapılacaktır. Böylece bakır ocağının
uzun yıllar yöreye ve ülke ekonomisine hizmet etmesi sağlanacaktır.
11
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Üretimin gerçekleĢtirileceği poligon alanlarında bulunan bakır madeni kapalı ocak
iĢletmeciliği yapılarak çıkarılacaktır.
Ekonomik
açıdan,
üretimi
yapılacak
Bakır
Madeninin
pazar
sorununun
bulunmaması ve iĢletilebilir rezervin tespit edilmiĢ olması projenin iĢletilebilir olmasını
geçerli kılmaktadır.
Yüksek elektrik ve ısı iletkenliği özellikleri bakırı, elektrik santralleri ve iletken
malzemenin vazgeçilmez girdisi haline getirmektedir. Soğuk hava makina ve teçhizatında,
paslanmaz özelliğinden ötürü nakliye vasıtalarında ve dıĢ kaplamalarda bakırın büyük
kullanım alanları bulunmaktadır. Bunlara ilaveten bakırın kaynak iĢlerinde, metalurjide ve
bronz üretiminde önemli yeri olup, daha birçok kullanım alanlarını saymak mümkündür.
En geniĢ kullanım alanları sırasıyla; elektrik üretim ve iletimi ile ilgili tesislerde,
inĢaatta, ulaĢım makine ve teçhizatındadır. Bundan on yıl önce bakıra olan ihtiyaç hiç de
bu kadar önemli görülmemekte ve bakırın yerine kullanılabilecek birçok ikame maddesi
ileri sürülmekteydi. Alüminyum, plastik, fiber-optik gibi malzemeler bakır yerine kullanılmıĢ,
ancak bakıra duyulan ihtiyaç ve talepte hiçbir azalma olmamıĢ, bilakis devamlı artma
görülmüĢtür.
Sonuçta, ekonomik geliĢmelere bağlı olarak hayat standardının sürekli yükseldiği
günümüz dünyasında bakıra olan talebin devamlı olarak artacağı, bazı kullanım
alanlarında ikame malzemesi bulunsa bile bakırın güncelliğini daima muhafaza edeceği
gerçeği anlaĢılmıĢ bulunmaktadır.
Bakır rezervi dünyada (metal içerikli) 550.000.000 ton (görünür) ve Türkiye‟de
(metal içerikli) 1.658.715 ton (görünür) olarak tespit edilmiĢtir. Ayrıca Türkiye‟de tenörü
%1‟in çok altında olan porfiri ve damar tipi cevherler mevcut olup bugün için ekonomik
görülmemesine rağmen bunun metal içeriği 2.065.035 ton bakırdır.
Proje ile ilgili olarak ÇED kararının olumlu olarak sonuçlanmasına müteakip Orman
Ġzni, ĠĢ Yeri Açma ve ÇalıĢtırma Ruhsatı gibi izinler alınacaktır. Gerekli izinler alındıktan
sonra hazırlık çalıĢmaları yapılarak üretime geçilecektir. Proje konusu faaliyetle ilgili olarak
planlanan zamanlama tablosu aĢağıda verilmiĢtir.
12
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Tablo 1. Zamanlama Tablosu
AÇIKLAMA
YIL
ÇED Sürecinin
2013-
Tamamlanması
2014
AYLAR
8
9
10
11
12
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Diğer Ġzinlerin
Alınması
2014
(Öngörülen)
Üretim Yapılması
2015
Rehabilitasyon
2015-
ÇalıĢmaları
…
BÖLÜM 2: PROJE ALANI VE ETKĠ ALANINA AĠT MEVCUT DURUMUN
BELĠRLENMESĠ VE ÖZELLĠKLERĠ (Proje Yeri ve Etki Alanının Mevcut Durumu ve
Planlanan Durumu ile Ġlgili Olarak Çevresel Özelliklerin Belirtilmesi)
2.1. Proje Ġçin Seçilen Yerin Konumu
Proje alanı Adana Ġlinin 90 km kuzeydoğusunda, Feke Ġlçesinin 14 km
güneybatısında yer almaktadır. Proje sahalarından 1. Poligon alanı içindeki G.4‟ün en
yakın konuta uzaklığı 900 m dir. Proje sahalarından 2. Poligon alanı içindeki G.1‟in en
yakın konuta uzaklığı 350 m, G.2‟nin en yakın konuta uzaklığı 740 m, G.3‟ün en yakın
konuta uzaklığı 530 m dir.
Proje alanları ve yakın civarı engebeli tepelik arazi yapısına sahiptir. Proje
kapsamındaki 1. Poligon ve 2. Poligon alanı Orman Bölge Müdürlüğü‟nden alınan ÇED
Ġnceleme ve Değerlendirme Formunda, orman kadastro haritasında ve mescere
haritasında ormanlık alan olarak görülmektedir. 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında
1. Poligon ve 2. Poligon alanı çoğunlukla orman alanı ve yer yer tarım alanı olarak
görülmektedir.
Faaliyet alanında kapalı ocak iĢletmeciliği ile üretim planlanmaktadır. Proje
alanının üzerinde bulunduğu ruhsat alanı firma adına ruhsatlıdır. Faaliyet alanı madencilik
açısından bakır rezerv alanıdır. Bundan dolayı bu alan bakır madeni sahası olarak
ruhsatlandırılmıĢtır.
13
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Proje alanı ve koordinatlarını gösteren 1/25.000 ölçekli topoğrafik harita Ek 9‟da,
Vaziyet Planı Ek 12‟de verilmiĢtir.
ġekil 1. Proje Yeri
2.1.1. Proje Yer Seçimi ( ilgili Valilik veya Belediye tarafından doğruluğu
onanmıĢ olan yerin, onanlı çevre düzeni planı veya imar planı sınırları içinde ise bu
alan üzerinde, değil ise mevcut arazi kullanım haritası üzerinde koordinatları ile
birlikte gösterimi, projenin kapladığı alan ve koordinatları )
Proje alanı Adana Ġlinin 90 km kuzeydoğusunda, Feke Ġlçesinin 14 km
güneybatısında yer almaktadır.
14
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Sicil 201000974 numaralı saha toplam 1.998,60 hektar olup bu alanın 148,32
hektarlık kısmı ( 1. Poligon 45,42 Hektar, 2. Poligon 102,90 Hektar ) ÇED Ġzin Alanı olarak
kullanılacaktır.
Ruhsat sahası engebeli arazilerle kaplıdır. Proje alanının iĢlendiği Çevre Düzeni
Planı Ek 11‟de verilmiĢtir. Proje konusu ÇED izin alanları 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni
Planında 1. Poligon ve 2. Poligon alanı çoğunlukla orman alanı ve yer yer tarım alanı
olarak görülmektedir. Faaliyet alanı Orman Mescere Haritası Ek 8‟de sunulmuĢtur.
Tablo 2. Ruhsat Alanı Koordinatları
N. No
Y
X
1
746081.00
4178999.00
2
748969.00
4178982.00
3
748999.00
4178164.00
4
751668.00
4178145.00
5
751678.00
4175856.00
6
750996.00
4175501.00
7
750919.00
4175003.00
8
747993.00
4175012.00
9
747979.00
4174762.00
10
746099.00
4174758.00
Toplam
1.998,60 Hektar
Tablo 3. ÇED Ġzin Alanı Koordinatları
N. No
Y
X
1
748751.64
4177227.93
2
749799.90
4177637.48
POLĠGON 1
3
749955.93
4177293.75
45,42
4
748927.16
4176835.44
1
746692.79
4177971.19
2
747734.14
4177501.07
3
747673.48
4176419.28
POLĠGON 2
4
747087.09
4176530.49
102,90 HEKTAR
5
747076.98
4177041.05
6
746611.91
4177415.13
Toplam
148,32 Hektar
Tablo 4. Galeri Ağzı Koordinatları
N. No
Y
X
1
747225.35
4177535.27
2
747484.10
4176949.13
3
747304.49
4176716.99
4
748990.50
4177038.35
15
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Tablo 5. Cevher ve Pasa Stok Alanı Koordinatları
N. No
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
Y
749176.48
749168.85
749016.95
749009.32
748977.06
748969.44
747536.24
747534.18
747525.96
747436.37
747434.32
747426.10
747348.53
747346.47
747338.25
747248.66
747246.60
747238.38
747244.26
747243.44
747204.27
747203.44
747044.27
747043.45
X
4176994.08
4177093.79
4176981.88
4177081.59
4176978.83
4177078.54
4176962.42
4176922.48
4176762.69
4176967.56
4176927.61
4176767.82
4176730.83
4176690.88
4176531.09
4176735.97
4176696.02
4176536.23
4177487.39
4177587.39
4177487.06
4177587.06
4177485.74
4177585.74
Söz konusu galeri ağızları ve stok alanları belirlenirken alan içerisinde bulunan
mostraya yakın olan bozuk orman ve verimli orman alanı tercih edilmiĢtir. Ayrıca stok
alanı belirlenirken erozyona, heyelana sebep olmayacak Ģekilde arazi seçilmiĢ olup etki
alanında dere, baraj ve gölet bulunmamasına dikkat edilmiĢtir. Ayrıca döküm alanı
haricinde ormanlara ve izne konu olmayan yerlere herhangi bir pasa ve hafriyat toprağı
bırakmamayı iĢletme sahibi taahhüt etmektedir.
Tablo 6. ġantiye Alanı Koordinatları
N. No
1
2
3
4
Y
747386.13
747394.26
747401.83
747393.70
X
4176753.94
4176759.76
4176749.19
4176743.37
Tablo 7. Gözlem Kuyusu Koordinatları
N. No
1
2
3
4
Y
749550.00
749325.00
747550.00
747325.00
X
4177400.00
4177125.00
4176975.00
4176950.00
16
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
2.1.2. Proje Kapsamındaki Ünitelerin Konumu
2.1.2.1. Yerüstü Faaliyetleri
2.1.2.1.1 Açık Ocak Faaliyetleri (Ġmalat Haritası, Üretim Yöntemi, Patlatma
Paterni Vb.)
Proje kapsamında açık ocak faaliyeti yapılmayacaktır.
2.1.2.1.2 Yerüstünde KurulmuĢ Ve Kurulması Planlanan Tesisler
Proje kapsamında galeri usulü çalıĢma yapılacaktır. Her galeri ağzı etrafında
cevher stok alanı ve pasa stok alanı bulunacaktır. Ayrıca 2. Poligon alanı içindeki galeri
ağzı yakınına Ģantiye binası kurulacak olup bu Ģantiye binası konteynır tipinde olacaktır.
Yerüstünde kurulması planlanan baĢka bir tesis yoktur.
2.1.2.2. Yer Altı Faaliyetleri
Üretimin gerçekleĢtirileceği alan üzerinde bulunan galeri ağızlarına patlayıcı
malzemeler yerleĢtirilerek patlatma yapılacaktır. Patlatma sonucu açılacak galeri ağzında
ilerlenerek yeraltından çıkarılacak bakır madeni galeri ağızları yanında bulunacak olan
cevher stok alanında muhafaza edilerek satıĢı gerçekleĢecektir.
2.1.2.2.1 Ocak Yeri Seçimi, Kuyu, Desandre, Galeri Uzunlukları, Kesiti, Üretim
Yöntemi Ve Uygulaması, Üretimde Kullanılacak Donanım, Bu Donanımların Teknik
Özellikleri
ĠĢletme
yöntemi
olarak
yatay
dilimli
yukarı
ilerletimli
rambleli
yöntem
uygulanacaktır. Cevher oluĢumuna doğru açılacak kuyudan galerilerle cevhere girilecektir.
Cevher tavan ve taban taĢı takip edilerek cevher sınırına ulaĢılacaktır. Bu yapılan imalat
kat nakliye yolu olarak muhafaza edilip cevher kalınlığı dilimler halinde kesilerek üretim
gerçekleĢtirilecektir. Cevher kazısı esnasında meydana gelen boĢluk tahkim edilmekte ve
daha sonra bu boĢluklar ramble malzemesi ile doldurulacaktır. AĢağıdan yukarıya
yürütülen iĢletmecilik yöntemi yantaĢ göçüklerine ve süpsidans‟a karĢı emniyetli bir
çalıĢma ortamı sağlanılacaktır.
17
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Yer altında yapılan etütler sonucu tespit edilen cevher zonlarına, açılacak 12 m2
kesit alanı olan ile 2. poligon içinde bulunan G.1‟de 8o eğimle sürülecek ana galeri, bu ana
galeriden inilen yaklaĢık 9 m çapında max 5o eğimli servis rampası 300 m de kuyu baĢı
planlanmaktadır. Daha sonra iĢ rampasından sürülen cevher zonlarına dik kesecek
Ģekilde kuyu inilecektir. 735 kotunda ilk üretime baĢlayıp 4-5 m aralıklarla tavan göçertme
usulüyle üretim (üst dilim metodu) planlanmaktadır. Cevher boyu uzunluğunda 10 adet ara
kat galerilerinden açılacak baĢyukarılar ile ulaĢılacaktır.
Yer altında yapılan etütler sonucu tespit edilen cevher zonlarına, açılacak 12 m 2
kesit alanı olan ile 2. poligon içinde bulunan G.2‟de 5o eğimle sürülecek ana galeri, bu ana
galeriden inilen yaklaĢık 9 m çapında max 5o eğimli servis rampası 80 m de kuyu baĢı
planlanmaktadır. Daha sonra iĢ rampasından sürülen cevher zonlarına dik kesecek
Ģekilde kuyu inilecektir. 767 kotunda ilk üretime baĢlayıp 4-5 m aralıklarla tavan göçertme
usulüyle üretim (üst dilim metodu) planlanmaktadır. Cevher boyu uzunluğunda 5 adet ara
kat galerilerinden açılacak baĢyukarılar ile ulaĢılacaktır.
Yer altında yapılan etütler sonucu tespit edilen cevher zonlarına, açılacak 12 m 2
kesit alanı olan ile 2. poligon içinde bulunan G.3‟de 2o eğimle sürülecek ana galeri, bu ana
galeriden inilen yaklaĢık 9 m çapında max 5o eğimli servis rampası 60 m de kuyu baĢı
planlanmaktadır. Daha sonra iĢ rampasından sürülen cevher zonlarına dik kesecek
Ģekilde kuyu inilecektir. 655 kotunda ilk üretime baĢlayıp 4-5 m aralıklarla tavan göçertme
usulüyle üretim (üst dilim metodu) planlanmaktadır. Cevher boyu uzunluğunda 5 adet ara
kat galerilerinden açılacak baĢyukarılar ile ulaĢılacaktır.
Yer altında yapılan etütler sonucu tespit edilen cevher zonlarına, açılacak 12 m 2
kesit alanı olan ile 1. poligon içinde bulunan G.4‟de 6o eğimle sürülecek ana galeri, bu ana
galeriden inilen yaklaĢık 9 m çapında max 5o eğimli servis rampası 110 m de kuyu baĢı
planlanmaktadır. Daha sonra iĢ rampasından sürülen cevher zonlarına dik kesecek
Ģekilde kuyu inilecektir. 727 kotunda ilk üretime baĢlayıp 4-5 m aralıklarla tavan göçertme
usulüyle üretim (üst dilim metodu) planlanmaktadır. Cevher boyu uzunluğunda 10 adet ara
kat galerilerinden açılacak baĢyukarılar ile ulaĢılacaktır.
Yeraltı ocak iĢletmesinde ana galeri ve servis rampalarının ilerletilmesinde iĢin ilk
aĢamasını patlatma deliklerinin delinmesi iĢlemi oluĢturmaktadır. Galeri yüzeylerinde delik
dizaynı belirlendikten sonra delik çapı delikler arası mesafe ve delik boyları hesaplanıp
jumbo delici marifetiyle delme iĢlemi gerçeklestirilecektir. Patlatma paterni teorik olarak
18
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
orta çekme yöntemi ile tasarlanan delik geometrisine göre, ilk patlatma deligi boĢ
bırakılarak istenen hacimde bir serbest yüzey oluĢturulacak ve çevresinde oluĢturulan
diger delikler gecikmeli olarak patlatılarak patlamanın bu serbest yüzeye doğru olması
sağlanacaktır. Patlatma bu Ģekilde devam ederek daima bir serbest yüzey arayacak ve
var olan ya da oluĢturulan bir serbest yüzeye doğru hareket edecektir. Eger bir serbest
yüzey varsa ya da oluĢturulmuĢsa, patlatma tarafından üretilen gaz basıncı, çatlak
açıklıgına takoz etkisi yaparak çatlağın daha fazla ilerlemesini, dolayısıyla patlatma
yapılan kayanın parçalanmasını sağlayacaktır. Orta çekme deliklerinin 25 milisaniye
aralıklı, diger deliklerin ise 500 milisaniye aralıklı gecikmeli kapsüllerle ateĢlenmesi
uygundur. ġekil 2'de ana galeri, ara kat galerileri, servis rampası ve üretim panolarında
oluĢturulacak patlatma delik düzeni temsili verilmiĢtir.
ġekil 2. Patlatma Delik Düzeni
Ayna baĢına ortalama 30 patlatma deliği planlanmıĢ olup, delik çapları 89 mm ve
delik boyları 3,5 m olarak belirlenmiĢtir. Buna bağlı olarak kullanılması gerekli olan
patlayıcı tipleri ve seçim parametreleri aĢağıda verilmiĢtir.
Tablo 8. Patlatma Dizaynı Parametreleri
Mevcut Durum
PARAMETRELER
Talep Edilen
Birim
3
ton/m3
Kayaç Yoğunluğu
: DEĞĠRMENTAġEMĠRGAZĠARMUTDERE
FORMASYONU
:
Yıllık ÇalıĢma Süreleri
:
360
gün/yıl
Yıllık Üretim Miktarı
:
126.000
ton/yıl
Formasyon
19
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Aylık Üretim Miktarı
:
10.500
ton/ay
Aylık Üretim Miktarı
:
3.500
m³/ay
Günlük Üretim Miktarı
:
350
ton/gün
Günlük Üretim Miktarı
:
116,6
m³/gün
GÜNLÜK
gün
:
Kaç günde bir patlatma yapacağı
Aylık Patlatma Sayısı
:
73
adet
Yıllık Patlatma Sayısı
:
871
adet
Delik Paterni
:
Delik Çapı
:
89
mm
Delik Eğimi
:
YATAY 0
o
Basamak Boyu
:
-
m
Dip Delgi
:
3,0
m
Delik Boyu
:
3,5
m
Sıkılama Boyu
:
0,5
m
Yük Mesafesi
:
3,0
m
Delikler Arası Mesafe
:
0,5
m
Bir delikteki yüzey/delik içi gecikme süreleri
:
20
ms
Sıralar Arası Gecikme Süresi
:
20
ms
Bir Delikten Elde Edilen Teorik Hacim
:
1,61
m3
Bir Delikten Elde Edilen Teorik Hacim
:
4,82
ton
Bir Deliğe Doldurulan Patlayıcı Madde Miktarları
Ana ġarj (ANFO) Miktarı
:
15
kg
Yemleyici (Dinamit) Miktarı
:
1
kg
Elektriksiz Kapsül Miktarı
:
2
adet
Bir delikteki toplam patlayıcı madde miktarı
:
16
kg
:
9,32
kg/m3
:
0,62
kg/m3
:
1,24
ad/m3
:
0,04
ad/m3
Sıralar Arası Gecikme Kapsülü
:
0,08
ad/m3
Fitil (sadece ön kesme uygulamaları için)
:
-
m/m3
:
2,17
m/m3
Bir atımdaki üretim
:
48,3
m³/atım
ANFO
:
450
kg/atım
Dinamit
:
30
kg/atım
Elektriksiz Kapsül
:
60
adet/atım
Elektrikli Kapsül
:
2
adet/atım
Sıralar Arası Gecikme Kapsülü
:
4
adet/atım
Birim Tüketimler
ANFO
Yemleyici (Dinamit)
Elektriksiz Kapsül
Elektrikli Kapsül
Delgi
Bir Atımdaki Tüketimler
20
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
-
m/atım
:
30
adet/atım
ANFO
:
391.950
kg/yıl
Dinamit
:
26.130
kg/yıl
Elektriksiz Kapsül
:
52.260
adet/yıl
Elektrikli Kapsül
:
1.742
adet/yıl
Sıralar Arası Gecikme Kapsülü
:
3.484
adet/yıl
Fitil sadece Ön kesme uygulamaları için
:
-
m/yıl
Fitil (sadece ön kesme uygulamaları için)
:
Bir Atımdaki Delinmesi Gereken Delik Sayısı
Delik Sayısı
Projenin Toplam Patlayıcı Madde Miktarları
2.1.2.2.2 Tahkimat (Tahkimat Sistemi, Tahkimat Sisteminin Uygulaması,
Havalandırma Tekniği Ve Bu Amaçla Kullanılacak Ekipmanın Özellikleri)
Galeri içinde tavanın kendisini taĢıyamadığı yerlerde ağaç tahkimatı yapılacaktır.
Tahkimat sistemine iliĢkin Ģekil aĢağıda verilmiĢtir.
ġekil 3. Tahkimat Sistemi
Açılacak olan ferelerde ağaç tahkimatı yapılacaktır. Ancak fereler havalandırmanın
yanı sıra aynı zamanda kaçamak yolu olarak kullanılacağı için daha sık tahkimat
yapılacaktır. Tabana sola olarak tarif edilen bir ağaç atılarak bu ağacın iki ucu fere
kenarlarında girintiye sokulmaktadır. Bu aynı zamanda hem basamak görevi görmekte
hem de kasa direklerine mesnet görevi yapmaktadır. Fere tahkimatına iliĢkin Ģematik
görünüm aĢağıdaki Ģekilde verilmiĢtir.
21
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
ġekil 4. Fere Tahkimat Sistemi
2.1.2.2.3 Havalandırma (Ocak Boyutu Ġle ĠliĢkilendirilmiĢ Gerekli Hava Miktarı,
Hızı, Hava Kapılarının Miktarı Ve Yeri, Havalandırma Planı, Temiz Ve Kirli Hava
Güzergâh Planı, Kaçamak Yolu)
Ocakta ihtiyaç duyulacak hava miktarı doğal havalandırma ile karĢılanacaktır.
Üretim ayaklarında doğal havalandırmadan yararlanılacaktır. Bunun içinde üretim ayakları
içinden yeryüzüne fereler ile irtibat yapılacak ocak ağzı giriĢ kotu ile fere ağzı kotu
arasında kot farkından faydalanılarak doğal havalandırma sağlanacaktır. Birden fazla
çalıĢma ayağının olduğu ve ferelerin tek olduğu noktalarda kapılar yapılarak hava
sirkülasyonu istenen yerlerden dolaĢması sağlanacaktır. Havalandırmanın yetmediği uç
birimlerde üfleyici vantilatör kullanılacaktır.
Yaz aylarında baĢyukarıdan gelen hava akım yönü galeriden çıkacaktır. KıĢ
aylarında ise galeriden giren hava akım yönü baĢyukarıdan çıkacaktır. Hava miktarları
aĢağıda hesaplandığı Ģekilde olup, çalıĢanların ve ortamın havalandırmasına yetecek
düzeydedir. Ocakta herhangi bir zararlı gaz çıkıĢı olmayacak ve patlatmadan kaynaklı
olacak gazlar ise normal havalandırma ile giderilecek düzeyde olacaktır.
22
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
 Havalandırma Rejimleri
 KıĢ Rejiminde
 Ġçeri sıcaklığı
: ti = 100C
 DıĢarı sıcaklığı
: td = 00C
 Yaz Rejiminde
 Ġçeri sıcaklığı
: ti = 150C
 DıĢarı sıcaklığı
: td = 200C
 Galeride aynı anda 15 kiĢinin çalıĢacağı kabul edilmiĢtir. 1 kiĢi için 6 m3/dak
hava debisi gereklidir. Buna göre;
 6 m3/dak x 15 kiĢi = 90 m3/dak = 1,5 m3/sn
 Ocak içine gerekli hava miktarı 1,5 m3/sn dir. Bu hava miktarı doğal
havalandırmanın sağladığı miktarla karĢılaĢtırılacaktır.
 ∆H = hava akımının iki nokta arasında oluĢturduğu basınç farkı (kg/m2)
 ∆H = 0,001 R x Q2
 R = Hava yolunun toplam direnci (Murgue)
 Q = Hava yolundan geçen debi (m3/sn)
ġekil 5. Hava Yönü
 Hava akımının ocakta sağlanabilmesi için gerekli Ģart Ht>∆H olacağından
galeriden geçebilecek hava debisi;
Q = 2,167 ((H (ti-td) / R ) )1/2 m3/s
 Doğal havalandırma yolu ile temin edilebilen havalandırma gücü yaklaĢık
olarak;
23
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
 Ht = 0,0047 (ti-td)
 Ht
= Doğal havalandırma basıncı (kg/m2),
sıcaklık ve kot farkı ile oluĢan
havalandırmanın yarattığı basınç farkı
 H
= Hava giriĢi ile çıkıĢı arasındaki kot farkı (m)
 ti-td = Sırasıyla içeri giren ve dıĢarı çıkan havanın sıcaklığı (0C)
 Ekteki imalat haritasında görüldüğü üzere kot farkı yaklaĢık 40 metredir.
 Tahkimat sisteminde verilen galeri ebatları (2,5 x 3 x 1,7) ve kullanılan ağaç
tahkimata göre 100 metre için R= 17,5 Murgue, Fere ebatları (2 x 1,5) ve kullanılan ağaç
tahkimata göre 100 metre için R = 80 Murgue ve galeri toplam uzunluğunun 135 metre,
fere uzunluğunun 40 m olduğu göz önünde bulundurulursa;
 R = Rgaleri + Rfere = 17,5 x (135/100) + 80 x (40/100) = 55,624=56
 Yaz ve kıĢ ayları için hava miktarları yukarıdaki değerlere göre aĢağıda
hesaplanmıĢtır.
Q = 2,167 ( 40 m x 5 / 56 )1/2
Q = 4,11 m3/sn (yaz ayları için)
Q = 2,167 ( 40 m x 10 / 56 )1/2
Q = 5,78 m3/sn (kıĢ ayları için)
 Ocak içine gerekli hava miktarı yukarıda 15 iĢçi için 1,5 m 3/sn olarak
hesaplanmıĢtır. Dolayısı ile yaz ve kıĢ ayları için ayrı ayrı hesaplanan hava miktarları
havalandırma için yeterli olacaktır.
 Doğal havalandırmanın yanı sıra harici ve yardımcı olarak cebri havalandırma
da yapılacaktır.
2.1.2.2.4 Yer Altı Nakliyesi (Nakliye Sistemi Ve Tekniği, Kullanılacak
Donanımın Özellikleri)
126.000 ton/yıl kapasite için gerekli ilave makina donatımlar;
- 2 adet kompresör
- 1 adet Jeneratör (250 kW)
24
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
- 3 adet vinç
- Ray
- Vagon 10 adet
- Delici tabanca (martoperferatör) 2 adet
- Muhtelif el aletleri (kazma, kürek, balta vb.)
- Bobcat 1 adet
Galeri içindeki cevher üretimi sırasında deliciler ile delikler delinip patlayıcı
maddeler yerleĢtirilerek patlatma yapılacaktır. Patlatma ile elde edilecek cevher bobcatler
ile veya bobcatler ile vagonlara yüklenerek dıĢarıdaki cevher stok alanına taĢınacaktır.
2.1.2.2.5 Su Tahliyesi (Su Tahliyesi, Su Ġle Mücadele Ve Bununla Ġlgili
Donanım Ve Teknik Özellikleri)
Poligon alanlarındaki galeri yerlerinde yeraltı suyu bulunmamaktadır. Olması
halinde ise dalgıç veya kademeli pompalarla dıĢarıya tahliye edilecektir. Kullanılacak
pompaların elektrik gücü max. 7,5 kW olacaktır.
2.2. Proje Etki Alanının Belirlenmesi ve Etki Alanındaki Mevcut Durum
Proje alanı Adana Ġlinin 90 km kuzeydoğusunda, Feke Ġlçesinin 14 km
güneybatısında yer almaktadır.
Proje alanı 2 adet poligondan oluĢmaktadır. Proje sahalarından 1. Poligon alanı
içindeki G.4‟ün en yakın konuta uzaklığı 900 m dir. Proje sahalarından 2. Poligon alanı
içindeki G.1‟in en yakın konuta uzaklığı 350 m, G.2‟nin en yakın konuta uzaklığı 740 m
G.3‟ün en yakın konuta uzaklığı 530 m dir.
Ruhsat sahasının bulundugu alan tamamen ormanlık alanlar içinde kalmaktadır.
Madencilik sektöründe çalıĢmalar ve orman kesiminde çalıĢmalar yıl boyunca
sürer. Bu köyün ekonomisinde büyük yer tutar. Bunun yanında hayvancılık ve tarım da
destekleyici gelirlerdir. Genç nüfus Ġlçe Merkezini veya Adana‟yı yaĢamak için tercih
etmektedir ve buralarda çalıĢmaktadır.
25
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
2.3. Projenin Özellikleri
2.3.1. Proje Kapsamında Kullanılacak Üretim Yöntemleri, Üretim Kapasitesi,
ĠĢ Akım ġeması, ÇalıĢacak Personel Sayısı
Proje kapsamında kapalı ocak iĢletmeciliği yapılacaktır. Ġlk etapta galeri ağızlarının
açılması için patlatma iĢlemi yapılacaktır. Patlatma sonrası oluĢacak pasa stok alanına
taĢınarak muhafaza edilecektir. Galeri içindeki cevher üretimi sırasında deliciler ile delikler
delinip patlayıcı maddeler yerleĢtirilerek patlatma yapılacaktır. Patlatma ile elde edilecek
cevher bobcatler ile veya bobcatler ile vagonlara yüklenerek dıĢarıdaki cevher stok
alanına taĢınacaktır. Galeri içinde cevher üretimi sırasında çıkacak pasa üretimde
oluĢacak boĢluklara dolgu malzemesi olarak kullanılacaktır.
Yeraltı ĠĢletme Hazırlığı
(Kuyu-Galeri-Desandre)
Hazırlık sırasında çıkacak
pasa stok alanına taĢınacaktır.
Cevher üretimi sırasında
oluĢacak pasa üretimde
oluĢacak boĢluklara
doldurulacaktır.
Cevher Üretimi
Stok Alanına TaĢıma
Triyaj
(Elle Ayıklama)
SatıĢ
ġekil 6. ĠĢ Akım ġeması
Proje kapsamında 126.000 ton/yıl üretim yapılması planlanmaktadır.
26
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Poligon Alanlarındaki Rezerv Miktarı
1. Poligon
Uzunluk
: 200 metre
GeniĢlik
: 30 metre
Kalınlık
: 30 metre
Bakır Cevherinin Yoğunluğu : 3 ton/m3
Rezerv Miktan : 200 m x 30 m x 30 m x 3 ton/cm3 = 540.000 ton
2. Poligon
Uzunluk
: 200 metre
GeniĢlik
: 30 metre
Kalınlık
: 40 metre
Bakır Cevherinin Yoğunluğu : 3 ton/m3
Rezerv Miktan : 200 m x 30 m x 40 m x 3 ton/cm3 = 720.000 ton
Faaliyet alanlarındaki poligonlarda toplam rezerv miktarı 1.260.000 ton olup 10
yıllık hammadde ihtiyacını karĢılayabilecek kapasitedir.
Faaliyetin ömrü Maden ĠĢleri Genel Müdürlüğü‟nden alınan ruhsatın ömrü ile sınırlı
olacaktır. Fakat ruhsat süresi sonunda verilecek temdit iĢletme projesi ile ruhsat hukuku
uzayabilecektir. Dolayısıyla ruhsat hukuku devam ettiği sürece çalıĢmalar sürdürülecektir.
Ayrıca 5177 Sayılı Kanunla DeğiĢik 3213 Sayılı Maden Kanunu‟nun ilgili hükümlerine
uymayı iĢletme sahibi taahhüt etmektedir.
Projede 1 maden maden mühendisi ve 30 iĢçi olmak üzere toplamda 31 kiĢi
çalıĢacaktır ve günde 24 saat (3 vardiya), ayda 30 gün, yılda 12 ay çalıĢma yapılacaktır.
27
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
2.3.2. Üretimde Kullanılacak Makinelerin, Araçların Sayı ve Özellikleri
Tablo 9. Makine ve Ekipman Listesi
MAKĠNE VE EKĠPMANLAR
ADEDĠ
Rockdrill
1
Ekskavatör
1
Lastik Tekerlekli Yükleyici
2
Kamyon
6
Binek Araç
1
Kompresör
2
Jeneratör (250 kW)
1
Vinç
3
Bobcat
1
Vagon
10
Delici tabanca (martoperferatör)
2
Muhtelif el aletleri
-
(kazma, kürek, balta vb.)
Ray
-
2.3.3 Üretim Sırasında Tehlikeli, Toksik, Parlayıcı ve Patlayıcı Maddelerin
Kullanım Durumları, TaĢınmaları ve Depolanmaları
Proje konusu poligon alanlarında kapalı ocak iĢletmeciliği yapılacak olup üretimde
patlatma yapılacaktır. Galeri ağızlarındaki patlatma esnasında fırlayan taĢ parçacıklarının
kontrolü için gecikmeli kapsül kullanılması, az patlayıcı madde miktarı kullanılması v.b.
önlemler alınacaktır. Patlayıcı maddelerin teslim alınması, taĢınması, depolanması,
dağıtılması, geri alınması vb. iĢler bu amaçla eğitilmiĢ ve teknik nezaretçi (ilgili maden
mühendisi) tarafından görevlendirilmiĢ kimseler tarafından, ilgili mevzuat hükümlerine
göre yapılacaktır. Patlayıcı maddeleri bu amaçla eğitilmiĢ, teknik nezaretçi tarafından
görevlendirilmiĢ, yeterlilik belgesine sahip ateĢleyicilerden baĢkası almayacak ve
kullanmayacaktır.
Kullanılacak patlayıcı maddeler sahada depolanmayacak olup, MKE Kurumu
anlaĢmalı bayii ile anlaĢma yapılacak olup patlatma yapılacağı gün günlük olarak
getirilecektir.
Patlayıcı maddelerin kullanımı ile ilgili olarak 29.09.1987 tarih ve 12028 sayılı
Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren “Tekel DıĢı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle,
Av Malzemesi ve Benzerlerinin Üretimi, Ġthali, TaĢınması, Saklanması, Depolanması, SatıĢı,
Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi, Usul ve Esaslarına iliĢkin Tüzük” hükümlerine
28
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
uyulacaktır. Ayrıca 24.12.1973 tarih ve 14752 sayılı Resmi Gazete‟de yayınlanarak
yürürlüğe giren “Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle ÇalıĢan iĢyerlerinde ve
iĢlerde Alınacak Tedbirler Hakkında Tüzük” hükümlerine uyulacaktır. Patlatmalar ilgili
jandarma nezaretinde gerekli güvenlik önlemleri alındıktan sonra gerçekleĢtirilecektir.
ANFO Amonyum Nitrat ve motorin karıĢımı bir patlayıcıdır. Bünyesinde % 96
amonyum nitrat ve % 4 motorin bulunur. Bu karıĢımın her ortamda yapılabilmesi, ucuz
olması ANFO‟nun tercih edilmesinin sebebidir. KarıĢımda homojenliğin sağlanması amacı
ile bir miktar karıĢıma talaĢ eklenir. Kullanılacak olan ANFO, satıĢ izni verilen üreticilerden
satın alınarak, kullanılmak üzere sahaya nakledilecektir. Milisaniye gecikmeli kapsüle
verilen elektrik akımı ile patlatılan ANFO patlama sırasında doğal hacminin yaklaĢık 1500
katı bir hacme ulaĢır ve patlatma gerçekleĢir. Patlatmanın verimli olması için deliklerin
sıkılanması bu sebepten dolayı çok önemlidir.
Patlatmalarda denetimden geçmiĢ (TSE standartlarına uygun) gecikmeli kapsül
kullanılacağını, patlatmalar belirtilen gün ve saatler içerisinde yapılacağını ve patlatma
yapılacağı gün, tarih ve saat ilgili köy ve ilçe yetkililerine ve muhtarlığa bildirileceğini,
gündüz saatleri dıĢında ve hafta sonları kesinlikle patlatma yapılmayacağını iĢletme sahibi
taahhüt etmektedir.
ĠĢletmede araç ve iĢ makinelerinde motorin kullanılacaktır. ĠĢ makineleri ve araçlar
için kullanılacak akaryakıt en yakın akaryakıt istasyonundan temin edilecektir.
Patlatmalarda denetimden geçmiĢ (TSE standartlarına uygun) gecikmeli kapsül
kullanılacağını, patlatmalar belirtilen gün ve saatler içerisinde yapılacağını ve patlatma
yapılacağı gün, tarih ve saat ilgili köy ve ilçe yetkililerine ve muhtarlığa bildirileceğini,
gündüz saatleri dıĢında ve hafta sonları kesinlikle patlatma yapılmayacağını iĢletme sahibi
taahhüt etmektedir.
2.3.4. Proje Kapsamındaki UlaĢım Planı (UlaĢım Güzergâhı, Güzergâh
Yollarının Mevcut Durumu ve Kapasitesi, Hangi Amaçlar Ġçin Kullanıldığı, Mevcut
Trafik Yoğunluğu, YerleĢim Yerlerine Göre Konumu, Yapılması DüĢünülen Tamir,
Bakım ve ĠyileĢtirme ÇalıĢmaları vb.)
Ruhsat sahası içinde ÇED izin alanlarını birbirine ve Ģantiye alanına baglayan
ocak içi yollar mevcuttur. Bu yollarda cevher tasıyacak kamyonların geçebilecegi sekilde
29
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
düzenlenecektir. Galerilerde üretilecek olan bakır galeri ağızlarında bulunacak olan stok
sahasına taĢınacak ve buradan da kamyonlarla serbest piyasaya verilecektir. Çıkarılacak
olan bakır cevheri herhangi bir zenginlestirme islemine tabii tutulmayacaktır. Bakırın
tasınması esnasında ocak içi yollar kullanılacaktır. Kullanılacak yolların bozulması
durumunda bu yollar sirketin kendi imkânları ile iyileĢtirilecektir. Planlı ve güvenli bir
çalısmanın yapılabilmesi için sirket yol çalısmalarına özen gösterecektir.
Proje konusu poligon alanlarına kadar mevcut yol ve köy yolları bulunmakta olup
sahaya ulaĢım için bu yollar kullanılacaktır. Bakırın satılması faaliyetleri sırasında ise
mevcut yollar ve köy yolları kullanılacaktır.
Projede yol kullanımı ile ilgili olarak ilgili kurumlardan izin alınacağını iĢletme sahibi
taahhüt etmektedir.
Kullanılacak olan köy yollarının çalıĢmalardan veya iĢ makinelerinden zarar
görmesi halinde köy yollarının eski durumuna getirileceğini, zararların iĢletme sahibi
tarafından karĢılanacağını iĢletme sahibi taahhüt etmektedir.
Proje kapsamında üretim faaliyetleri sırasında kullanılacak olan mevcut yollar ve
köy yolları trafik yoğunluğu açısından değerlendirildiğinde yoğunluğun fazla olmadığı bir
güzergâhtır. Faaliyet sırasında çalıĢacak iĢçilerin büyük bir kısmı civar yerleĢimlerden
temin edileceğinden servis saatlerinde ana ulaĢım yollarındaki trafik yoğunluğuna olumsuz
bir katkı söz konusu olmayacaktır. Bakır madeninin taĢınması sırasında sürücülerin hız
limitlerine uymaları sağlanacaktır. Ayrıca taĢıma iĢlemi gündüz 08 ile 20 saatleri arasında
yapılacaktır. Nakliye sırasında Karayolları Trafik Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır.
Nakliye
sırasında
kamyonların
üzeri
branda
ile
kapatılarak
toz
oluĢumu
da
engellenecektir.
Kamyonların devrilmemesi için kamyonlara aks yükü doğrultusunda yükleme
yapılacak olup, aĢırı yükleme söz konusu olmayacaktır. Söz konusu faaliyetten kaynaklı
yollarda herhangi birbozulma olması durumda faaliyet sahibi tarafından bakım, onarım ve
iyileĢtirmeler yapılacaktır.
Proje kapsamında yol yapılması düĢünülürse yapılacak yollar yamaçlardan aĢağı
toprak kaydırmayacak Ģekilde ekskavatörle yapılacaktır. Ayrıca kullanılacak olan orman
yollarının bakım ve onarımının yapılacağını iĢletme sahibi taahhüt etmektedir.
30
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Yüzeysel su kaynakları üzerinden yol geçisi saglanması durumunda DSI 6. Bölge
Müdürlügü görüĢü dogrultusunda geçiĢ saglanacaktır.
BÖLÜM 3: PROJENĠN EKONOMĠK VE SOSYAL BOYUTLARI
3.1. Proje ve Etki Alanının Mevcut ve Planlanan Sosyo-Ekonomik Özellikleri
3.1.1. Ekonomik Özellikler (Yörenin Ekonomik Yapısını OluĢturan BaĢlıca
Sektörler)
Feke, ağırlıklı olarak geçimini tarım ve hayvancılık ile sağlayan bir ilçedir. Ġlçede
bulunan tarım alanlarına bakıldığında yaklaĢık 90 bin dekarlık bir alanda tarımsal
faaliyetlerin yürütüldüğü görülmektedir. Ġlçede ciddi bir sulama sıkıntısı yaĢandığından
sulu tarım imkânları fazla bulunmamaktadır. Çok ciddi sulama ve toprak düzenlemesi
altyapı çalıĢmalarına ihtiyaç bulunmaktadır.
Feke‟nin arazisi genel olarak engebeli ve eğimlidir. Bu yüzden de tarımsal üretime
uygun arazinin az olduğu düĢünülür. Ancak eğimli arazilerin küçük bazı düzenlemeler ve
düzeltmeler ile tarıma uygun hala getirilmesi mümkündür. Seki suretinde tarım arazisi
üretmek mümkün görünmektedir.
Feke, soğansı yumru kök sebzelerde 20 tonluk üretim yapmakta ve bayır turpunda
Adana üretiminin %37,50‟sini gerçekleĢtirmektedir. Ancak, tonaj bakımından düĢük
olduğundan
ilçe
için
tarımsal
değer
yaratacak
düzeyde
kök
sebze
üretimi
gerçekleĢtirilememektedir. C vitamini, kalsiyum, potasyum ve demir kaynağı turp, cildi
güzelleĢtirip, bağıĢıklık sistemini güçlendirmesinin yanı sıra çok sayıda hastalığa doğal
Ģifa kaynağı olarak gösterilen turp mide ve bağırsağı çalıĢtıran, sindirimi kolaylaĢtıran,
öksürüğe, romatizmaya ve damar sertliğine iyi gelen bir sebzedir. Turpun yetiĢebildiği
bölgede havucun da yetiĢmesi mümkündür. Adana Ģalgam üretiminin en önemli
merkezidir. ġalgamın hammaddesi olan havucun bölge dıĢından getirilmesi ve bölge
dıĢına para çıkıĢına yol açmasının önlenmesi açısından havuç üretimin Feke yöresinde
yaygınlaĢtırılmasında yarar mülahaza edilmektedir.
31
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
3.1.2. Nüfus (Yöredeki Kentsel ve Kırsal Nüfus, Nüfusun YaĢ Sınıflarına Göre
Dağılımı)
Proje alanı Adana Ġli sınırları içerisindedir. 2013 TÜĠK verilerine göre Adana‟nın
nüfusu 2.149.260 kiĢidir. Yöreye ait kadın-erkek nüfus bilgileri aĢağıda verilmiĢtir.
Tablo 10. Ġl, Ġlçe Nüfusu
Adana
Feke
Toplam
2.149.260
Erkek
1.074.778
Kadın
1.074.482
Toplam
18.534
Erkek
9.699
Kadın
8.835
Kaynak: TÜĠK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2013
Tablo 11. Ġlçe, YaĢ Grubu ve Cinsiyete Göre Nüfus - 2013
Ġl
Ġlçe
Adana
Feke
YaĢ Grubu
0-4
5-9
10-14
15-19
20-24
25-29
30-34
35-39
40-44
45-49
50-54
55-59
60-64
65-69
70-74
75-79
80-84
85-89
90+
Toplam
Toplam
1.366
1.422
1.635
1.641
1.216
1.304
1.270
1.170
1.272
1.002
1.082
982
793
740
669
398
331
173
37
18.534
Erkek
717
725
824
862
693
720
723
657
672
531
541
506
381
344
333
201
167
85
17
9.699
Kadın
649
697
881
779
523
584
547
513
600
471
541
477
412
396
366
197
164
88
20
8.835
3.1.3. Sağlık
Bölgede herhangi bir endemik hastalık mevcut değildir.
3.1.4. Ġnsan Sağlığı ve Çevre Açısından Riskli ve Tehlikeli Faaliyetler
Maden ocağında patlatma, sökme, yükleme, taĢıma, boĢaltma faaliyetleri
yapılacaktır. Bu faaliyetler insan sağlığını hastalık olarak değil de iĢ kazası (düĢme,
32
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
yaralanma, yuvarlanma gibi) Ģeklinde etkileme olasılığı vardır. ĠĢletmede iĢ güvenliği ile
ilgili gerekli önlemler alınacaktır.
Projede belirtilen faaliyetlerin kontrollü bir Ģekilde tekniğine ve projesine uygun
olarak gerçekleĢtirilmesi durumunda çevresel açıdan tehlike ve risk minimum düzeye
indirilecektir.
Poligon alanlarında gerçekleĢtirilecek tüm çalıĢmalar sırasında 21.02.2004 tarih ve
25380 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren „‟Yeraltı ve Yerüstü Maden
ĠĢletmelerinde Sağlık ve Güvenlik ġartları Yönetmeliği‟‟ hükümlerine göre gerekli
önlemlerin alınacağını iĢletme sahibi taahhüt etmektedir.
Diğer yandan çevre açısından riskli ve tehlikeli bir durum olan galeri ağızlarında
yapılacak olan patlatma sonucu oluĢacak olan taĢ savrulmasıdır.
Patlayıcı yerleĢtirilen deliklerde iyi bir sıkılama yapılarak taĢ savrulması riski
önlenecektir.
Patlatma
iĢleminde
gecikmeli
kapsüller
kullanılarak
ve
patlatma
kalibrasyonuna uygun hareket edilerek patlatma esnasında tehlikeli çok büyük taĢ
parçalarının uzak mesafelere fırlaması engellenerek taĢ savrulmaması için gerekli
tedbirleri almayı iĢletme sahibi taahhüt etmektedir.
3.1.5. GerçekleĢmesi Beklenen Gelir ArtıĢları; Yaratılacak Ġstihdam Ġmkânları
Faaliyet kapsamında proje ile ilgili olarak 31 kiĢinin istihdam edilmesi
planlanmaktadır. Böylece istihdam açısından yöreye olumlu bir katkı yapılmıĢ olacaktır.
Yöre halkı yıllardan beri madencilik sektöründe çalıĢtığından yöre halkından rahatça
istihdam sağlanabilecektir. Faaliyetle ilgili olarak iĢveren bazı teknik elemanlar dıĢında
yöre dıĢından herhangi bir nüfus hareketi olmayacaktır. ÇalıĢanlar mesai saatleri dıĢında
ya Ģantiye alanında konaklayacaklar ya da servisle evlerine gideceklerdir.
Ayrıca faaliyetin yörede yaratacağı yiyecek, içecek, motorin, bireysel ihtiyaçlar,
araç gereç v.s. ile ilgili alıĢveriĢ artıĢı piyasanın hareketlenmesini sağlayacaktır. Ayrıca
üretilecek bakır ihraç edileceğinden ülke ekonomisine katkı sağlayacaktır.
33
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
3.1.6. Yöredeki Sosyal Altyapı Hizmetleri (Eğitim, Sağlık, Kültür Hizmetleri)
Proje sahası civarındaki köylerde içme ve kullanma suyu köylülerin kendi
imkânlarıyla bulduğu pınarlardan evlere kadar kendi imkanlarıyla çekmiĢ oldukları borular
vasıtasıyla sağlanmaktadır.
Ġlçe merkezinde Öğretmenevi, Halk Eğitim Merkezi, Karacaoğlan ĠÖO, Lutfiye AyĢe
Baytok Yatılı YBO, Feke Lisesi, Anadolu Öğretmen Lisesi yer almaktadır. Diğer tüm
okullar köylerde yer almaktadır.
Ġlçede 14 Ġlköğretim okulunda bulunan 16 anasınıfında toplam 202 öğrenci eğitim
görmektedir.(Çağ nüfusu 326 olarak tespit edilmiĢtir.) Ġlkokul OkullaĢma Oranı: % 100‟dür.
Ġlçede 2 tane Lise vardır.
“Sağlıkta DönüĢüm Programı” çerçevesinde Aile Hekimliği Sistemine geçilmesiyle
birlikte Mayıs 2008‟de ilçe merkezinde Sağlık Grup BaĢkanlığı‟na bağlı Toplum Sağlığı
Merkezi ve Merkez Aile Sağlığı Merkezi kurulmuĢtur.
Ayrıca Ġncirci Köyü‟nde tek katlı Aile Sağlığı Merkezi, Musalar, Mansurlu, PaĢalı ve
Süphandere köylerinde 4 adet sağlık evi mevcuttur.
Sağlık Grup BaĢkanlığı‟na bağlı herhangi bir resmi hizmet aracı bulunmamaktadır.
Adana 112‟ye bağlı hizmet veren 1 adet ambulans bulunmaktadır.
Toplum Sağlığı Merkezinde; 1 Doktor, 1 Tıbbi Sekreter, 2 VHKĠ, 2 Çevre Sağlığı
Teknisyeni, 2 Toplum Sağlığı Teknisyeni, 1 Laboratuvar Teknisyeni, 1 Hizmetli
bulunmaktadır.
Merkez ASM’de; 4 Aile Hekimi, 4 Aile Sağlığı Elemanı (ebe/hemĢire), 1 Temizlik
Görevlisi bulunmaktadır.
Ġncirci ASM’de; 1 Doktor, 1 Aile Sağlığı Elemanı (sağlık memuru) bulunmaktadır.
Feke‟de Ġlçe, Ġl ve uluslarası düzeyde Karacaoğlan Kültür ve Sanat Haftası
kutlamaları yapılmaktadır. Ġlk Karacaoğlan Festivali 1974 yılında yapılmıĢtır. 1990 ve 1991
yıllarında Karacaoğlan Festivali uluslararası düzeyde yapılmıĢtır. Bu Festivaller Kültür
34
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Bakanlığı kanalıyla düzenlenmiĢtir. Ġlçe merkezinde bulunan Karacaoğlan Heykeli de
Kültür Bakanlığı tarafından 5 Kasım 1993 „te dikilmiĢtir.
Feke‟nin her yerinde Karacaoğlan‟dan bir iz vardır. AĢıklık geleneği Karacaoğlan‟ı
öncü kabul eden bir anlayıĢla ve bütün canlılığı ile yaĢatılmaktadır. Hacı Karakılçık, Canan
Tanrıkulu, Osman Akçay, AĢık Nizami, AĢık Eyyubi Todil, Halil Todil, Cemil ġençalar,
Hakkı Tanrıkulu, Arzu Bacı, Cumali Akkaya, Cuma Bilgili, Atilla Kaya,Hakkı Toksoy Fekeli
aĢıklardandır.
Ayrıca Karacaoğlan Ġlköğretim Okulu, Karacaoğlan Orman Ġçi Dinlenme Tesisleri,
Karacaoğlan Lokantası, Karacaoğlan Mahallesi ve Karacaoğlan Kültür Merkezi mevcuttur.
Ġlçede
yapılan
sosyal
düzenlenmektedir.
kültürel
Karacaoğlan
etkinlikler
Türkü
ve
yarıĢmalar
YarıĢması,
Karacaoğlan
Karacaoğlan
Ses
adıyla
yarıĢması,
Karacaoğlan Ģiir okuma yarıĢması gibi. Ġlçede, Ġlköğretim ve ortaöğretim okulu öğrencileri
arası „Karacaoğlan Konulu ġiir ve Kompozisyon‟ yarıĢmaları düzenlenir.
3.1.7. ÇalıĢacak Personelin Konut ve Diğer Teknik/Sosyal Altyapı Ġhtiyaçları
Proje kapsamında çalıĢacak personel ihtiyaçlarını 2. poligon içerisinde bulunacak
olan Ģantiye alanından karĢılayacaklardır.
ġantiye alanı içerisinde çalıĢacak iĢçilerin yeme, içme, yıkanma, sohbet etme,
televizyon v.s. ihtiyaçlarının giderileceği sosyal binalar mevcut olacaktır. Ayrıca istihdam
edilecek personel yöre halkından tercih edileceği için çoğu çalıĢan mesai sonunda
servisle evlerine bırakılacaktır. ġantiye alanında çalıĢacak iĢçilerin her türlü ihtiyaçlarını
giderebileceği gerekli donanım mevcut olacaktır.
Projede çalıĢacak iĢçilerin içme suyu damacanalardan kullanma suyu ise tanker
vasıtası ile Kısacıklı Köyünden sağlanacaktır. Kısacıklı Köyünden kullanma suyu ile ilgili
alınan yazı Ek 2‟de verilmiĢtir.
Proje kapsamında iĢçilerin içme ve kullanma suyu kalitesinin 17.02.2005 tarih ve
25730 sayılı Resmi Gazetede Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanarak yürürlüğe giren
Ġnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmeliğe uygun olacağını iĢletme sahibi
taahhüt etmektedir.
35
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Planlanan proje ile ilgili çalıĢacak iĢçilerin yeme, içme, yıkanma, tuvalet, sohbet
etme vs. ihtiyaçlarının giderileceği sosyal yapılar teknik ve hijyenik olarak halk sağlığına
uygun olarak yapılacaktır.
Projenin inĢaat aĢaması olmayıp iĢletme aĢamasında olabilecek kazalar için revir
bulunmayacaktır. Olması muhtemel bir kazada acil müdehale için ilkyardım dolabında
bulunacak olan yardım malzemelerinden yararlanılacaktır. Yaralının durumuna göre
hastaneye sevki gerekiyorsa derhal en yakın sağlık kuruluĢuna götürülecektir.
Projede çalıĢacak iĢçilerin düzenli aralıklarla sağlık kontrolleri yaptırılacaktır.
ÇalıĢacak iĢçilerin düzenli aralıklarla sağlık taramasından geçirileceğini iĢletme sahibi
taahhüt etmektedir.
3.1.8. Projenin Fayda-Maliyet Analizi
Yıllık ĠĢletme Giderleri
Tablo 12. Personel ve ĠĢçilik Giderleri
Personel ve
ÇalıĢma Süreleri
ĠĢçilik Giderleri
(Ay)
Maden Mühendisi
Ücret (TL)
Adet
Tutar (TL)
12
2.500,00
1
30.000,00
ġoför, Operatör
12
1.000,00
10
120.000,00
AteĢçi
12
1.200,00
2
28.800,00
Ocak ĠĢçisi
12
900,00
18
194.400,00
Toplam
373.200,00
Toplam
: 373.200,00 TL
SSK iĢveren payı % 24
: 89.568,00 TL
ĠĢsizlik iĢveren % 2
: 7.464,00 TL
Genel toplam
: 470.232,00 TL olarak alınmıĢtır.
Patlayıcı Madde Giderleri
1 ton bakır üretimi için 2,00 TL patlayıcı madde gideri öngörülmektedir.
126.000 ton x 2 TL/ton= 252.000,00 TL
36
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Akaryakıt Giderleri
Akaryakıt giderleri aĢağıdaki formüle göre hesaplanmıĢtır.
AG=LF x 0.06 x HP x 3,785 x MF x ÇG x ÇS
AG: Akaryakıt gideri
LF: Yükleme faktörü
: 0,4
HP: Motor Gücü
: 2292 HP (tüm araçların toplam Motor Gücü)
MF:Mazot fiyatı
: 4,15 TL
ÇG:ÇalıĢma günü
: 360
ÇS:ÇalıĢma saati
: 8 saat gün
AG: 0,4 x 0,06 x 2292 x 3,785 x 4,15 x 360 x 8
AG: 2.488.469,5 TL olarak bulunmuĢ ancak bu değer 2.500.000,00 TL olarak
alınmıĢtır.
Yağ ve Filtre Giderleri
Toplam akaryakıt giderinin 1\10 alınmıĢtır. 250.000,00 TL
Bakım Onarım ve Yedek Parça Gideri
Bu kalem için 20.000,00 TL harcama öngörülmüĢtür.
ĠĢletme Malzemesi Giderleri
ĠĢletmede kullanılan ve teknik ömrü 1 yılı geçmeyen kazma kürek vs. gibi malzeme
gideri için 20.000,00 TL öngörülmüĢtür.
ĠaĢe Giderleri
1 personel için 15,00 TL/Gün iaĢe masrafı üzerinden
31 iĢçi x 15,00 TL/Gün=465,00 TL/Gün
465,00 TL/gün x 360 gün/yıl = 167.400,00 TL/yıl
37
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Nakliye Giderleri
Bu kalem için 200.000,00 TL harcama öngörülmüĢtür.
Beklenmeyen ĠĢletme Giderleri
Buraya kadar olan sabit yatırım giderlerinin %10‟u alınmıĢtır. 3.879.632 x % 10 =
387.963,20 TL olarak alınmıĢtır.
Orman Yıllık Kullanım Bedeli
Bu değer 200.000,00 TL olarak alınmıĢtır.
Yıllık Ruhsat Harcı
Bu değer 3.500,00 TL olarak alınmıĢtır.
Tablo 13. Yıllık ĠĢletme Giderleri
GĠDER CĠNSĠ
TUTARI (TL)
ĠĢçilik ve Personel giderleri
470.232,00 TL
Patlayıcı madde giderleri
252.000,00 TL
Akaryakıt giderleri
2.500.000,00 TL
Yağ ve filtre giderleri
250.000,00 TL
Bakım onarım ve yedek parça giderleri
20.000,00 TL
ĠĢletme malzemesi giderleri
20.000,00 TL
ĠaĢe giderleri
167.400,00 TL
Nakliye giderleri
200.000,00 TL
Beklenmeyen giderler
387.963,20 TL
Yıllık orman kullanım giderleri
200.000,00 TL
Yıllık ruhsat harcı giderleri
3.500,00 TL
TOPLAM
4.471.095,20 TL
Ocak BaĢı Maliyeti: 4.471.095,20 TL / 126.000 Ton = 35 TL/Ton
Ocak BaĢı SatıĢ Tutarı: Ocak baĢı maliyeti % 24 artırılarak hesaplanmıĢtır.
35 x % 24= 8,4
35 + 8,4 = 43,4 TL
38
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Yıllık ĠĢletme Gelirleri
43,4 TL x 126.000 Ton = 5.468.400,00 TL
Tablo 14. Yıllık ĠĢletme Karı
CĠNSĠ
TUTARI (TL)
Yıllık proje gelirleri
5.468.400,00
Yıllık proje giderleri
4.471.095,20
Proje brüt karı
997.304,80
Proje kapsamında 750.000,00 TL‟lik yatırım maliyeti olup, projenin yıllık net karı
997.304,80 TL‟dir. Bu sonuçlara göre 1 yıl içinde proje net kara geçecektir.
Sahada planlanan kapasite için olabilecek yatırımlar ve iĢletme sermayesi
iĢletmeci tarafından karĢılanacak durumdadır.
3.1.9. Projeden Etkilenen YerleĢim Yerleri
Proje alanı Adana Ġlinin 90 km kuzeydoğusunda, Feke Ġlçesinin 14 km
güneybatısında yer almaktadır.
Proje alanı 2 adet poligondan oluĢmaktadır. Proje sahalarından 1. Poligon alanı
içindeki G.4‟ün en yakın konuta uzaklığı 900 m dir. Proje sahalarından 2. Poligon alanı
içindeki G.1‟in en yakın konuta uzaklığı 350 m, G.2‟nin en yakın konuta uzaklığı 740 m
G.3‟ün en yakın konuta uzaklığı 530 m dir.
Galeri
ağızları
yakınında
faaliyetten
etkilenecek
baĢka
yerleĢim
yeri
bulunmamaktadır.
Proje alanı içinde mevcut ve eski mezarlık bulunmamaktadır. ÇalıĢmalar
esnasında herhangi bir eski mezarlığa rastlanılması durumunda 19.01.2010 tarih ve
27467 sayılı Mezarlık Yerlerinin ĠnĢaası Ġle Cenaze Nakil ve Defin ĠĢlemleri Hakkında
Yönetmelik hükümlerine uyulacağını iĢletme sahibi taahhüt etmektedir.
3.1.10. Projenin Ekonomik Ömrü
Faaliyet alanında yapılan jeolojik araĢtırmalar ve rezerv tespit çalıĢmaları
sonucunda 1.260.000 ton iĢletilebilir görünür rezerve rastlanılmıĢtır. Faaliyet alanında
39
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
yıllık ortalama 126.000 ton ( 42.000 m3/yıl ) üretim yapılacağı göz önüne alındığında
projenin ekonomik ömrü;
Toplam Rezerv / Yıllık Üretim Miktarı
1.260.000 Ton / 126.000 Ton/yıl  10 yıl olduğu görülmektedir.
Maden ruhsatları genelde 10 yıl süreli verilmektedir. ÇED Ġzni talep edilen alanda
ruhsat süresinin sonunda, sahadaki rezerv durumuna göre gerekli izinlerinin uzatılması
için ilgili kurumlara baĢvuruda bulunulacaktır.
Ayrıca hazırlanan ÇED Projesindeki yıllık üretim miktarı (126.000 ton/yıl ( 42.000
3
m /yıl )) ile ilgili olarak Maden ĠĢleri Genel Müdürlüğü‟ne iĢletme projesi vermeyi iĢletme
sahibi taahhüt etmektedir.
ÇED alanı ile ilgili ÇED Olumlu kararından sonra 6 derecelik dilim esasına göre
koordinatlı olarak MĠGEM‟e gönderilecektir.
Proje ömrü boyunca, iĢletme aĢamasında, iĢletme sonrasında Maden Kanunu ve
ilgili yönetmeliklerine uyulacaktır.
3.1.11. Zamanlama Tablosu
Bölüm 1 tablo 1‟de zamanlama tablosu verilmiĢtir.
3.2. Diğer Hususlar
Faaliyetle ilgili olarak belirtilecek baĢka bir husus bulunmamaktadır.
BÖLÜM 4: MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLĠKLER VE DOĞAL KAYNAKLARIN
KULLANIMI (Bölgesel ve ÇalıĢma Alanı Baz Alınarak Mevcut ve Planlanan Durum
Verilmelidir.)
4.1. Arazi Kullanım ve Mülkiyet Durumu
Söz konusu saha için Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden ĠĢleri Genel
Müdürlüğü‟nden 12.02.2013 tarihinde 201000974 Sicil no ile ĠĢletme Ruhsatı alınmıĢtır.
40
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Ruhsat sahası toplam 1.998,60 hektar olup bu alanın 45,42 hektarlık kısmı 1. poligon
alanı, 102,90 hektarlık kısmı 2. poligon alanı olarak kullanılacaktır.
Faaliyet alanı Devletin Hüküm ve Tasarrufu altında olup Aytemiz Madencilik
Ltd.ġti. uhdesindedir.
a) Tarım ve Hayvancılık
a.1 Sulu ve Kuru Tarım Arazilerinin Büyüklüğü
Proje kapsamında sulu ve kurum tarım arazisi bulunmamaktadır.
a.2 Ürün Desenleri ve Bunların Yıllık Üretim Miktarları
Ġlçede son yıllarda Ġlçe Tarım Müdürlüğü‟nün de destekleriyle Hurmacılık önemli
oranda artıĢ göstermektedir. Ġlçede dikili hurma ağacı miktarı on binleri aĢmıĢ ve artık
potansiyel ürün olma durumuna gelmiĢtir. Fakat hurmacılığın eksik olan yönü tanıtımıdır,
ne bir Ģenlik nede bir festival düzenlenmemiĢtir. Bu konu ile ilgili son bir iki yıldır bir lobi
oluĢturmak için bazı kurum ve kuruluĢlar çalıĢmalar yapmaktadırlar. Pazarı oluĢan ve iyi
tanıtılan hurmacılık ilçenin gelecek yıllarda önemli geçim kaynağı olacaktır. Hurma
portakal iriliğinde ve aynı renkte olan sonbaharda olgunlaĢan bir meyvedir. Ġlçenin tüm
köylerinde yetiĢtirilmektedir. Kirazcılık Ġlçenin rakımı yüksek olan köylerinde üretimi ve
ağaç geliĢimi daha iyi bir meyve olarak ekonomik yerini almıĢtır. Rakımı düĢük olan
yerlerde dikimi yapılmıĢ ancak pek verim alınamamıĢtır. Rakımı yüksek olan yerlere
tavsiye edilmektedir. Ġlçede uzun yıllardan bu yana yapılan bağcılık halen ilkel bir Ģekilde
devam etmektedir. Modern bağcılığa geçilememiĢtir. Bağlardan elde edilen üzümler
pekmez olarak değerlendirilmektedir. Sofra üzüm üretimi ilçede yok denecek kadar az
yapılmaktadır. Bağcılık ilçe merkezi ve birçok köyde yapılmaktadır.
Sebzecilik eski usullerle ve herkesin kendi öz ihtiyacını karĢılayacak kadar
yapılmaktadır. Ekonomik olarak aile ekonomisine katkı sağlayacak anlamda bir sebzecilik
yok diyecek kadar azdır. Olucak köyü, DüĢmüĢ Mahallesi ve Belenköy Mahallelerinden bir
miktar ekonomik olarak üretim yapılmakta ve Ġlçenin Cuma günleri yapılan Pazar yerinde
satıĢı yapılmaktadır. Ġlçede Domates, Patlıcan, Fasulye, Biber, Kabak, Salatalık, Bamya,
Nohut, Mısır, Turp, Pırasa, Lahana, Soğan, Sarımsak gibi ürünlerin tümü yetiĢtirilmektedir.
41
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
a.3 Hayvancılık Türleri, Adetleri ve Beslenme Alanları
KüçükbaĢ hayvancılık ilçede son yıllarda bir miktar canlandırılmaya çalıĢılmaktadır.
Ata dede usulü Karakeçi besiciliği eskiye oranla önemli ölçüde azalmıĢtır, fakat halen
köylerde bazı ailelerin geçim kaynağı olmaya devam etmektedir. Keçilerin kıllarından Çul
denilen sergi, Örme denilen ip ve Heybe, Kolan gibi malzemeler dokunur. Ayrıca
boynozundan bıçak sapı yapılır, etinden ve sütünden faydalanılır. Ġlçede Koyun üretimi
keçiye oranla az olmakla birlikte Tapan, Gedikli, Mansurlu, ġahmuratlı gibi köylerde halkın
geçim kaynağını teĢkil etmektedir. Ġlçe Tarım Müdürlüğü bu konuda damızlık koyun
getirerek ilçe halkına yardımcı olmaktadır. Ġlçede büyükbaĢ hayvancılık ve besi çiftlikleri
son yıllarda rağbet görmektedir. Halk kendi imkânları ile büyükbaĢ sığır aldıkları gibi
hükümet destekli krediler ile de büyük çaplı büyükbaĢ hayvan alınmaktadır. 2002 yılında
Gedikli köyüne 200 baĢ süt ineği alınmıĢtır. Ayrıca PaĢalı ve HıdıruĢağı köyleri de süt
inekçiliği için giriĢimde bulunmuĢlardır. Arıcılık Ġlçede önemli oranda yapılan arıcılıkta
önemli bir geçim kaynağıdır. Bölgenin ağaçlık ve çiçek olarak verimli olması ilçede arıcılığı
geliĢtirmiĢtir. Ancak, üreticiler ürettikleri balları pazarlama ve değeri üzerinden
satamamanın sıkıntısını çekmektedir. Güç Ģartlarda ve birazda ilkel yapılan arıcılık eğer
desteklenir ve modernize edilirse ekonomiye daha büyük katkılar sağlayacaktır.
b) Orman Alanları
ÇED izni talep edilen alan poligon alanları toplam 148,32 Hektardır. Poligon
alanları içerisinde bulunan galeri ağızları ve stok alanlarının tamamı ormanlık alan içinde
kalmaktadır.
Faaliyet alanı ile ilgili olarak Orman Bölge Müdürlüğü görüĢü ile birlikte ÇED
Ġnceleme Değerlendirme Formu Ek 7‟de verilmiĢtir.
Ġzin istenen ÇED Alanları orman alanları içerisinde kaldığından kamulaĢtırma
yapılamamaktadır. Bu alanlarla ilgili 6831 sayılı Orman Kanunu‟nun 16. Maddesi
gereğince izin almayı iĢletme sahibi taahhüt etmektedir.
b.1 Ağaç Türleri ve Miktarları veya Kapladığı Alan Büyüklükleri
ÇED izni talep edilen alandaki Kızılçam türü ağaçların hektardaki adeti
bilinmemektedir. Proje alanında hakim Kızılçam mesçere türünde kapalılık ortalama
42
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
olarak 1 kapalıdır. Kızılçamda meĢcere türünde cari artım 0,075 m3 üzerindedir.
Hektardaki servet ise 15,000 m3 üzerindedir. Bozuk formlu ormanlarda ise cari artım 0,015
hektardaki servet ise 2.00 m3 civarındadır.
b.2 Ocak Yerinin ĠĢlendiği Mescere Haritası ve Yorumu
Ocak yerinin iĢlendiği 1/25.000 ölçekli Mescere Haritası Ek 8‟de verilmiĢtir.
Proje alanı Feke Orman ĠĢletme Müdürlüğü, Çataloluk Orman ĠĢletme ġefliği
kapsamında olup 2 adet çed poligon alanı planlanmıĢtır. 295-296-297 numaralı bölmede
Çzd1, BÇz-T, BÇz-T-1, Çzcd1, BÇz-1, BÇz-2, OT ile gösterilen 1. poligonun kapladığı
alan 45,42 hektar‟dır. 286-287-288-289-290-291 numaralı bölmede BÇz, BÇz-1, BÇz-2,
ÇzMbc2, OT, Z, Z-1, Çzcd2-1 ile gösterilen 2. poligonun kapladığı alan 102,90 hektar‟dır.
ÇalıĢma alanına bağlı olarak çalıĢılacak olan orman alanı için gerekli izinler
alınacaktır.
b.3 Sahanın Yangın Görüp Görmediği
Proje alanı yangın görmemiĢtir.
c) Proje Yerinde Elden Çıkarılacak Alanın Değerlendirilmesi
c.1 Proje Sırasında Kesilecek Ağaçların Tür ve Sayıları, Orman Yangınları ve
Alınacak Önlemler
Proje alanı orman arazisidir. Faaliyet alanında galeri ağızlarında ve stok
alanlarında ortalama 10 adet ağaç kesilmesi düĢünülmektedir. Kesilecek ağaçların tür ve
sayıları orman izni alımı sırasında netlik kazanacaktır.
Söz konusu iĢletme alanının orman arazisi olması nedeni ile Orman Mühendisi
tarafından arazinin değerlendirmesi yapılarak rapor hazırlanmıĢ ve hazırlanan rapor Ek
16‟da verilmiĢtir.
Faaliyet alanında yangın görmüĢ alan bulunmamaktadır. Yangın önleme ve
söndürme talimatları hazırlanacak ve iĢçiler bu konuda eğitilecektir. Orman yangınları
43
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
esnasında yetkililerin talebi halinde dozer, loder, greyder, treyler ve arazöz gibi araçların
yangın yerlerine sevk etmek üzere her an hizmete hazır olacak Ģekilde bulunduracaktır.
ĠĢletme civarında yangın tespiti ve görüldüğü anda imkânlarla müdahale edilerek,
yangın ihbar hattına bilgi verilerek yetkililer uyarılacaktır. Proje sahasında 3 tonluk su tankı
hazır olarak bulundurulacaktır. 6831 Sayılı Orman Kanunu gereğince gerekli izinler
alınacak ve kanunun 16. maddesi Uygulama Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır.
Proje konusu poligon alanlarına ve galeri ağızlarına kadar yol bulunmakta olup
ulaĢım için mevcut yollar kullanılacaktır.
Proje kapsamında yol yapılması gibi bir durum söz konu olursa yolun yapılması
yamaçlardan aĢağı toprak kaydırmayacak Ģekilde ekskavatörle yapılacaktır. Ayrıca
kullanılacak olan orman yollarının bakım ve onarımının yapılacağını iĢletme sahibi taahhüt
etmektedir.
c.2 Elden Çıkarılacak Tarım Alanlarının Büyüklüğü, Arazi Kullanım Kabiliyeti
Proje alanının tamamı orman sayılan alanlar kapsamında olup söz konusu proje
alanı
içerisinde
tarım
alanı
bulunmadığından
elden
çıkarılacak
tarım
alanı
bulunmamaktadır.
Söz konusu proje kapsamında Adana Valiliği Ġl Gıda, Tarım ve Hayvancılık
Müdürlüğü tarafından verilen görüĢte proje yerinin orman sınırları içerisinde bulunması
nedeni ile 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında yapılacak
iĢlem bulunmadığı belirtilmiĢtir. Ancak yeraltı ve yüzey sularının kirlenmemesi ve canlı
faunaya zarar verilmemesi için gerekli tedbirlerin alınması Ģartıyla projenin uygun
bulunduğu belirtilmiĢtir. Bu kapsamda, yeraltı ve yüzey sularının kirlenmemesi ve canlı
faunaya zarar verilmemesi için gerekli tedbirlerin alınacağını iĢletme sahibi taahhüt
etmektedir.
c.3 Etkilenecek Tabi Bitki Türleri
Faaliyetten etkilenebilecek tabii bitki türleri flora listelerinde verilen türler olup, bu
türler içerisinde endemik, nesli tehlikede olan ve ulusal ve/veya uluslararası mevzuatlar ile
korunan türler bulunmamaktadır. Alanda belirlenen bitki türleri, ülkemizde dar ve sınırlı
44
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
yayılıĢ gösteren yada baskı altında türler değildir. Bu türler ülkemizde geniĢ dağılımlar
göstermekte ve olumsuz koĢullara dayanıklılık arz etmektedir. Bundan dolayı proje
kapsamında, geniĢ populasyonlu ve bol bulunuĢlu türlerin ortadan kalkması gibi bir tehdit
oluĢmayacaktır.
c.4 Proje Alanında Kültür ve Tabiat Varlıkları Durumu
Proje alanının ve çevresinde 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını koruma
kanunu kapsamına giren taĢınır veya taĢınmaz herhangi bir kültür ve tabiat varlığı
bulunmamaktadır.
c.5 Proje Kapsamında Yapılacak ĠĢ ve ĠĢlemler Kapsamında Etkiler ve
Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, ĠnĢaat, ĠĢletme ve ĠĢletme Sonrası)
Madencilik faaliyetinden dolayı bozulacak araziler ilgili mevzuatlar çerçevesinde
doğaya yeniden kazandırılacaktır. Faaliyet alanı ile ilgili olarak kapsamlı bir Ģekilde
hazırlanan rehabilitasyon projesi Orman Bölge Müdürlüğü‟ne sunularak sahanın rehabilite
edileceğini iĢletme sahibi taahhüt etmektedir.
Üretim sonrasında çıkarılacak bakır cevher stok alanına taĢınacaktır.
Tanımlanan faaliyetler sonucunda oluĢacak çevresel etkiler ve alınacak önlemler
dosya bütününde detaylı olarak incelenmiĢtir.
4.2. Toprak Özellikleri
a) Toprak Yapısı ve Arazi Kullanım Kabiliyeti Sınıflaması
ÇED izni talep edilen alanların tamamı ormanlık alan içinde kalmaktadır. Proje
alanı tarıma elveriĢli olmayan VII. Sınıf arazi kullanım kabiliyetine sahip Kırmızı
Kahverengi Akdeniz Toprakları görülmektedir.
Kırmızı Kahverengi Akdeniz Toprakları
Toprağın organic madde kapsamı derinlikle düzenli bir Ģekilde azalır. pH 7,3-7,6
arasındadır. Su ve besin tutma sığası ortadır ve bazla doyma yükselir. DeğiĢken katyonlar
45
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
içerisinde Ca-Mg baskındır. Adana ili çevresinde geniĢ yayılım göstermektedirler. Ana
maddeleri konglomera veya marnokalkerdir.
Faaliyet alanında gözlenen kırmızı kahverengi akdeniz toprakları; litozoloik yapıda
yamaç arazisi pozisyonunda % 20-25 eğilimli, çoksığ ( 0-20 cm ) derinlikte ve kil
bünyelidir.
b) Yamaç Stabilitesi
Faaliyet alanı jeomorfolojik olarak sarp, dik, yamaçlı, fazla aĢınmamıĢ yüzeye
sahip dağlık bir alandır. Maden ruhsat sahası Paleozoyik yaĢlı metamorfik birimlerden
oluĢur. Yanal ve düĢey geçiĢ gösteren metakumtaĢları, silttaĢı ve kiltaĢlarından oluĢur.
Ġçerisinde farklı boyutlarda kireçtaĢı, dolomit ve kuvarsit tabaka ve mercekleri vardır.
Maden ruhsat sahalarında yüzeyleyen birimler, daha önceki çalıĢmalarda Emirgazi
formasyonu, DeğirmentaĢ formasyonu ve Armutludere formasyonu olarak adlandırılmıĢtır.
Emirgazi formasyonu, DeğirmentaĢ formasyonu Alt-Orta Kambriyen, Armutludere
formasyonu Üst Kambriyen-Ordovisiyen yaĢlıdır.
Proje alanında yapılacak iĢ ve iĢlemler alanın jeolojik yapısında önemli bir
değisikliğe neden olmayacaktır. Ancak topografyanın çok eğimli olması nedeniyle
yapılacak hafriyat ve depolamaların sahanın jeomorfolojik dengesini bozma, drenaj
sistemlerini deforme etme potansiyeli bulunmaktadır. Bu nedenle iĢletme sisteminde
yeraltı iĢletme yöntemi uygulanması tercih edilmistir.
c) Erozyon
Toprakların erozyon açısından sınıflandırılmasında Mülga KHGM tarafından
hazırlanan
sınıflandırma
kullanılmıĢtır.
Buna
sınıflandırılmaktadır.
• 1. Derece: Hiç veya az erozyon
• 2. Derece: Orta erozyon
• 3. Derece: Siddetli erozyon
• 4. Derece: Çok siddetli erozyon
46
göre
erozyon
dört
derecede
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Proje alanında 4. derece erozyona sahip topraklar söz konusu sahada baskın
olarak gözlenmektedir. Faaliyet alanında ki mevcut bitki örtüsü ve litolojik yapı erozyon
tehlikesini önemli ölçüde azaltmaktadır.
d) Proje Kapsamında Yapılacak ĠĢ ve ĠĢlemler Kapsamında Toprağa Etkiler ve
Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, ĠnĢaat, ĠĢletme ve ĠĢletme Sonrası)
Proje alanı oldukça dağlık bir arazidir. Mineral yapısı ve teks özellikleri nedeniyle
kolay ayrıĢan kayaçlar olmasına rağmen dik eğimlerinden dolayı üzerinde önemli
sayılacak toprak örtüsü birikimi oluĢmamıĢtır. Buna rağmen kayda değer bir orman örtüsü
bulunmaktadır. Doğal olarak madencilik faaliyeti nedeniyle hem mevcut toprak örtüsü hem
de orman zayiatı oluĢacaktır. OluĢacak bu zayiatların bir ölçüde telafi edilebilmesi için
maden sahası terkedilirken “Rehabilitasyon Projesi” kapsamında alan ağaçlandırılacaktır.
Faaliyet alanında tarım arazisi bulunmamaktadır.
Proje kapsamında oluĢması muhtemel atıklar bölüm 5.3 Atıklar baĢlığı altında
verilmiĢ olup alınacak önlemler doğrultusunda toprağa etkisi olmayacaktır.
4.3. Jeolojik Özellikler
ÇalıĢma alanındaki bakır cevherleĢmeleri, muhtemelen hidrotermal bir yataklanma
tipi göstermektedir. Bölgenin tektonik özelliği hidrotermal sıvıların hareketini kolaylaĢtırıcı
yönde geliĢmiĢtir.
a) Bölge Jeolojisi
ÇalıĢma alanı, 1/25.000 ölçekli kozan M35 b4 ve M35 c1 paftaları içinde, Adana
iline bağlı Kozan – Feke – Mansurlu yaylası arasını kapsar. Toros kuĢağının, doğuda
Munzur dağlarını sınırlayan Kuzey Anadolu Fayı ile batıda EcemiĢ Fayı arasında kalan
kesimi "Doğu Toroslar" bölümünü oluĢturur (Özgül, 1984). Bu bölümlemeye göre Doğu
Toroslar'ın batı kesiminde yer alan inceleme alanı ve yakın çevresi, belirli ve ayrılabilir
stratigrafi özellikleri ile kapsadıkları kaya türleri bakımından çeĢitli oluĢum tiplerini
belirleyen, birbirleriyle tektonik dokanaklı değiĢik tektono-stratigrafik birlikleri kapsayan
kayaç toplulukları ile temsil edilmektedir (Özgül ve Kozlu, 2002). Farklı havza koĢullarını
yansıtan ve her biri ayrı bir tektono-stratigrafik birim niteliği taĢıyan, birbirleriyle tektonik
iliĢkili bu tür topluluklar için Özgül (1971, 1976) tarafından „Birlik' terimi kullanılmıĢtır. Bu
47
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
topluluklar, Görbiyes Dağı Birliği dıĢında, Orta Toroslar‟da önceden Özgül (1976)
tarafından tanımlanmıĢ olan Geyik Dağı, Aladağ ve Bozkır birliklerinin devamını
oluĢtururlar. Görbiyes Dağı Birliği ise ilk kez Özgül ve Kozlu (2002) tarafından saptanmıĢ
ve tanımlanmıĢtır.
Bölge jeolojisii ile ilgili detaylı bilgiler Jeoloji Mühendisi SEDAT TÜRKMEN
tarafından hazırlanan Jeoloji ve Hidrojeloji Değerlendirmesi raporunda yer almaktadır. ( Ek
18)
b) Proje Alanı Jeolojisi
Maden ruhsat sahası Paleozoyik yaĢlı metamorfik birimlerden oluĢur. Yanal ve
düĢey geçiĢ gösteren metakumtaĢları, silttaĢı ve kiltaĢlarından oluĢur. Ġçerisinde farklı
boyutlarda kireçtaĢı, dolomit ve kuvarsit tabaka ve mercekleri vardır. Maden ruhsat
sahalarında yüzeyleyen birimler, daha önceki çalıĢmalarda Emirgazi formasyonu,
DeğirmentaĢ formasyonu ve Armutludere formasyonu olarak adlandırılmıĢtır. Emirgazi
formasyonu, DeğirmentaĢ formasyonu Alt-Orta Kambriyen, Armutludere formasyonu Üst
Kambriyen-Ordovisiyen yaĢlıdır (Ayhan, 1988). Ruhsat sahasının jeoloji haritası ekte
verilmiĢtir.
Proje alanı jeolojisii ile ilgili detaylı bilgiler Jeoloji Mühendisi SEDAT TÜRKMEN
tarafından hazırlanan Jeoloji ve Hidrojeloji Değerlendirmesi raporunda yer almaktadır. ( Ek
18)
c) CevherleĢme
Ruhsat sahasındaki cevherleĢmede, bölgede muhtemelen gömülü bulunan
Paleosen-Alt Eosen yaĢlı granotoidle iliĢkilidir. CevherleĢme daha çok faylara bağlı olarak
fay zonlarından oluĢmuĢtur. Metal iyonları bulunduran mağma fayların oluĢturduğu zayıf
zonlardan geçerek yan kayaçların kırıklarına yerleĢmiĢtir. Ruhsat alanındaki bakır
cevherleĢmeleri, hidrotermal bir yataklanma tipi göstermektedir. Bölgenin tektonik özelliği
hidrotermal sıvıların hareketini kolaylaĢtırıcı yönde geliĢmiĢtir. Faylara bağlı olarak
metomorfik birimler içerisindeki kırık ve çatlaklar boyunca hidrotermal yatak olarak pirit,
kalkopirit, hematit ve spekülarit cevherleĢmeleri oluĢmuĢtur. Bölgede irili ufaklı çok
sayıdaki bakır-çinko yatak ve zuhurları damar, damarcık, fay ve karst boĢlukları (cep
dolgusu) Ģeklindedir. Ġnceleme alanında karbonatlarda yaygın olarak yüzeylemektedir.
48
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Kırık-çatlak ve eklem sistemleri içerisinde Cu-Zn cevherleĢmelerinin geliĢtiği gözlenmiĢtir.
Yataklarda cevher mineralleri pirit, kalkopirit, hematit, gümüĢ ve spekülarit cevher
parajenezini, kalsit, dolomit, kuvars ve barit ise gang minerallerini oluĢturmaktadır.
e) Depremsellik
Proje alanı, Bayındırlık ve Ġskân Bakanlığı‟ nın “Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası”
na göre 3. Derece deprem bölgesi içerisinde yer almaktadır. Doğu Akdeniz Bölgesi
depremsellik bakımından oldukça karıĢık bir bölgedir. Türkiye‟nin en büyük fay
zonlarından birisi olan Doğu Anadolu Fay Zonu boyunca ve sismik olarak aktif olan
bölgede tarihsel deprem katalogları incelendiğinde, tarihte meydana gelen depremler
sonucunda büyük can kayıpları olmuĢ, birçok Ģehir yıkılmıĢ ve nehirler yatak değiĢtirmiĢtir.
Bölgedeki sismik aktivitenin yüksek olusu, bu bölgedeki tektonik hareketlerin günümüzde
de devam ettiğini göstermektedir. Bölgede meydana gelen depremlerin oluĢ zamanlan ve
yapmıĢ oldukları tahribatlar, yıkımlar ve can kayıpları tarihi deprem kataloglarının verdiği
bilgiler ıĢığında aĢağıdaki Ģekilde saptanmıĢtır. Proje alanı, Bayındırlık ve Ġskân Bakanlığı,
Afet iĢleri Genel Müdürlüğü'nce 1996 yılında yayınlanmıĢ "Türkiye Deprem Bölgeleri
Haritası"na göre III. Derece Deprem Bölgesi içinde yer almaktadır.
ġekil 7. Türkiye Deprem Bölgeleri Haritasında Maden Ruhsat Sahasının Yeri
49
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Proje Konusu Saha
ġekil 8. Türkiye Deprem Tehlike Haritasında Ġnceleme Alanının Konumu (DAM, 1996)
Maden sahasına en yakın aktif fay yaklaĢık 30 km güneyinde bulunmaktadır.
Bunun yanı sıra proje alanının yaklaĢık 70 km batısında EcemiĢ Fay Zonu, yaklaĢık 40 km
kuzeydoğusunda Elbistan Fay Zonu ve 95 km güneydoğusunda Doğu Anadolu Fay Zonu
bulunmaktadır. Türkiye diri fay haritasında çalıĢma alanının konumu ġekil 16‟da
verilmiĢtir. Söz konusu alanda yapılacak olan her türlü yapılarda 14/07/2007 tarihli ve
26682 Resmi Gazete‟de yayımlanan “Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında
Yönetmelik“ hükümlerine uyulacaktır.
50
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
ġekil 9. Türkiye Diri Fay Haritasında Maden Ruhsat Sahasının Yeri
f) Proje Kapsamında Yapılacak ĠĢ ve ĠĢlemler Kapsamında Jeolojik Etkiler ve
Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, ĠnĢaat, ĠĢletme ve ĠĢletme Sonrası)
Proje kapsamında inĢaat aĢaması olmayacaktır. Proje kapsamında yapılacak
çalıĢmalar bütünüyle bir madencilik çalıĢmasıdır. Ancak yapılacak çalıĢmalar önceden
planlanmıĢ Ģekilde ve kontrollü olarak sürdürülerek doğal dengelerin olumsuz yönde
değiĢmesi önlenecektir.
4.4. Hidrojeolojik Özellikler
a) Bölge ve Proje Alanı Hidrojeolojik Özellikler
Proje alanı hidrojeolojisi Jeoloji Mühendisi SEDAT TÜRKMEN tarafından
hazırlanan Jeoloji ve Hidrojeloji Değerlendirmesi raporunda belirttiği gibi; Maden ruhsat
sahasında yeraltı suyu taĢıma ve iletme özelliklerine göre geçirimsiz, az geçirimli ve
geçirimli özellik gösteren farklı birimler izlenir. ġekil 21‟de verilen sınıflama (Bear,
Zaslavsky ve Irmay. 1968 tarafından farklı hidrojeolojik birimlere ait hidrolik iletkenlik
değer aralıkları göz önünde bulundurularak yapılmıĢtır. Bu değer aralıklarına göre
51
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
pekiĢmemiĢ ve pekiĢmiĢ (kayalar) birimlerde akifer, zayıf akifer ve akifer olmayan olmak
üzere üç farklı sınıflama yapılmıĢtır.
ġekil 10. Hidrolik Ġletkenlik ve Permeabilite Katsayılarının Farklı Hidrojeolojik Birimlerde Alabileceği Değer
Aralıkları
Ruhsat sahasında yüzeylenen baĢlıca metakırıntılılardan oluĢan alt kesiminde
metavolkanit ara katkılarının, orta kesiminde ise yeniden kristallenmiĢ kireçtaĢı ve
dolomitlerin yoğunlaĢtığı düzeyleri kapsayan birimler genel olarak geçirimsiz özellik sunar.
Hakim olan Ģist, kuvarsit ve kiltaĢları düzeyleri geçirimsiz ve akifer özelliği göstermeyen
jeolojik yapılardır. KireçtaĢı ve dolomit birimlerinin mostra vermiĢ olduğu alanlarda
topoğrafyaya bağlı olarak yüzey sularının yeraltına iletilmesinde köprü görevi görmekte
yani beslenme alanlarını oluĢturmaktadır. Buna ek olarak kireçtaĢlarından dokanak
halinde olduğu birimlerin geçirimlik özelliğine bağlı olarak yer yer farklı debilerde kaynak
boĢalımları da gözlenmektedir. DeğirmentaĢ formasyonu, Koçyazı formasyonu üzerinde
tedrici geçiĢli olarak yer alır. DemirtaĢlı (1967) tarafindan Doğu Toroslar‟ın PınarbaĢı
(Kayseri) bölgesinde DeğirmentaĢ kireçtaĢı olarak adlandırılan birim daha sonra Özgül ve
diğ. (1973) tarafından DeğirmentaĢ formasyonu olarak tanımlanmıĢtır. Aralarında yanal
geçiĢ gösteren ve değiĢik mevkilerde birbirlerinin yerini alan birim tabandan tavana doğru
dolomit, dolomitik kireçtaĢı, neritik kireçtaĢı ve ince Ģeyl ara katkılı, yumrulu görünüĢlü
kireçtaĢı düzeylerini kapsayan kalın bir karbonat istifi sunar. Dolomit gri renkte, kaba
kristalli, orta tabakalı, eklemli ve çatlaklıdır. Formasyon içerisinde yer alan kırık-çatlak ve
bunlara bağlı olarak geliĢen karstik yapılardan dolayı karstik akifer özelliği göstermektedir.
Kerkeztepe formasyonu yanal olarak fasiyes değiĢimleri gösterir ve kuvars taneleri
52
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
kapsar. Kambriyen konodont ve trilobitleri kapsayan yumrulu kireçtaĢı, Toroslar‟da tüm
Kambriyen mostralarında görülür ve kılavuz seviye özelliği taĢır. Formasyon içerisinde yer
alan kırık-çatlak ve bunlara bağlı olarak geliĢen karstik yapılardan dolayı karstik akifer
özelliği göstermektedir. Baba dere formasyonu alt seviyeleri yeĢil silttaĢı, kırmızı veya
yeĢil renkli yumrulu kireçtaĢı ardalanması, üst düzeyleri ise tamamen yeĢil renkli silttaĢı
tabakalarından oluĢmuĢtur. ÇalıĢma alanı genelinde geçirimsiz veya az geçirimli birim
olarak tanımlanmıĢtır.
Ordovisiyen bölgede kalın ve tek düze bir istif ile temsil edilmiĢtir. Koyu mavi, gri,
parlak yüzeyli, killi Ģist-silttaĢı ardalanmasından oluĢur. Yöreye göre kalınlığı 800 m ile
1.500 m arasında değiĢen bu birim, DemirtaĢlı (1967) tarafından Armutludere formasyonu
olarak adlandırılmıĢtır. Killi Ģist-silttaĢı ardalanmasından oluĢan birimler hidrojeolojik
açıdan geçrimliliği düĢük birimler oldukları için geçrimsiz bir özellik göstermektedirler.
Silüriyen bölgede, fazla kalın olmayan genellikle detritik karakterli dört kaya
stratigrafi biriminden oluĢan bir istif ile temsil edilir. En altta yer alan ve Ordovisiyen Ģistleri
üzerine uyumlu olarak gelen Halityayla formasyonu (DemirtaĢlı, 1967), sarımsı gri renkli,
kötü tabakalanmalı, arkozik konglomera ve kumtaĢlarıyla üst seviyelerdeki silttaĢlarından
oluĢur. Bunun üzerine keskin bir litolojik dokanakla Pusçutepe Ģeyli (DemirtaĢlı, 1967)
gelir. Altdüzeyleri silisçe zengin, üst düzeyleri karbonlu, koyu siyah renkli, çok ince
tabakalanmalı, yapraklanmalı, bol graptolitlidir. Kalınlığı 40-50 m olup, Silüriyen için
bölgede kılavuz seviye oluĢturur, iyi korunmuĢ, Monagraptus türleri kapsar. Pusçutepe
Ģeyli üzerine yine uyumlu olarak Yukarıyayla formasyonu (DemirtaĢlı, 1967) gelir. Orta
tabakalanmalı, kahverengi, bol ortaseraslı kireçtaĢı tabakalarından oluĢmuĢtur. Kalınlığı
fazla değildir. Yanal devamlılık gösterir. Ortaseraslı kireçtaĢı üzerine uyumlu olarak
Sıradamlar formasyonu (Metin, 1983) gelir. Bu birim kahvemsi gri renkli, Ģeyl ve silttaĢı,
kumtaĢı arakatkılı orta seraslı kireçtaĢı tabakalarından oluĢmuĢtur. Yanal olarak fasiyes
değiĢimleri gösterir. Genel olarak geçirimsiz olan birim içerisnde yer alan çatlaklı ve kırıklı
kireçtaĢları karastik akifer özelliği göstermesine rağmen çevresi geçirimsiz litolojiler ile
çevrili olduğundan izole olup, yayılım göstermez.
Bölgede Kuvaterner oluĢukları, akarsu vadileri boyunca dar Ģeritler halinde, yamaç
molozları ve alüvyon yelpazeleri Ģeklinde görülürler. Ġnceleme alanı genelinde düĢey ve
yanal yöndeki dağılımına bağlı olarak akifer özelliği göstermektedir. Ancak alüvyon
alanları yapılan barajlar ile su altında kalmıĢtır.
53
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
b) Yüzeysel Su Kaynaklarının Hidrojeolojik Özellikleri
Maden ruhsat sahasında Göksu ırmağı ve bu akarsuya boĢalan birçok irili ufaklı
dere bulunmaktadır. Proje alanı Türkiye genelinde ayrılmıĢ olan su havzalarından Seyhan
Havzası içinde Göksu nehri kıyısında yeralır. Seyhan Havzası, Akdeniz ve Ġç Anadolu
bölgelerinin doğusunda, Doğu Anadolu bölgesinin batısında yer almaktadır. Havza 20 731
km² lik bir alanı kaplamaktadır. Havzanın çok büyük bir bölümü Adana ve Kayseri illeri
sınırları içinde kalmaktadır.
c) Yeraltı ve Termal Su Kaynaklarının Hidrojeolojik Özellikleri ( Su Seviyeleri,
Miktarları, Emniyetli Çekim Değerleri, Kaynakların Debileri, Mevcut ve Planlanan
Kullanımı)
Maden
ruhsat
sahasında
genel
olarak
akifer
özelliği
gösteren
birim
bulunmamaktadır. ÇalıĢma alanında belirgin bir yeraltısuyu tablası da belirlenememiĢtir.
KireçtaĢının yüzeylendiği alanlarda kısmen çatlak ve kırıklardan sızıntı Ģeklinde kaynak
çıkıĢları olmasına rağmen bu kaynaklar yaz mevsiminde kurumaktadır. Proje alanında
günümüze kadar yer altı suyu seviyeleri ile ilgili bir çalıĢma yapılmamıĢ olup, yapılan
arazi gözlemlerinde de herhangi bir keson ve derin su kuyusu saptanamamıĢtır. AĢağıda
Adana Ġli Yeraltısuyu Potansiyeli görülmektedir. Bu projeksiyonda da Feke civarında bir
yeraltısuyu potansiyeli yer almamaktadır.
Adana Ġli Yeraltısuyu Potansiyeli;
Yumurtalık ovası
: 12.48 hm3/yıl
Ceyhan + Kozan Ovaları
: 120 hm3/yıl
AĢağı Seyhan Ovası
: 500 hm3/yıl
Karaisalı + Pozantı
: 3.041 hm3/yıl
Tufanbeyli
: 14.5 hm3/yıl
TOPLAM
: 650 hm3/yıl
Proje alanı içinde termal su kaynakları bulunmamaktadır.
54
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
d) Proje Kapsamında Yapılacak ĠĢ ve ĠĢlemler Kapsamında Hidrojeolojik
Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, ĠnĢaat, ĠĢletme ve ĠĢletme Sonrası)
Proje kapsamında inĢaat aĢaması olmayacaktır.
Maden
ruhsat
sahasında
genel
olarak
akifer
özelliği
gösteren
birim
bulunmamaktadır. ÇalıĢma alanında belirgin bir yeraltısuyu tablası da belirlenememiĢtir.
KireçtaĢının yüzeylendiği alanlarda kısmen çatlak ve kırıklardan sızıntı Ģeklinde kaynak
çıkıĢları olmasına rağmen bu kaynaklar yaz mevsiminde kurumaktadır. Bu sebeple yer altı
suyu depolamaya uygun değildir ve yeraltısuyuyla etkileĢimi beklenmemektedir.
4.5. Hidrolojik Özellikler
a) Bölge ve Proje Alanı Hidrolojik Özellikleri
Adana bölgesi, su potansiyeli olarak Türkiye geneline göre oldukça zengin
sayılabilecek bir bölgedir. Ġlde proje, inĢaat ve iĢletmede olan birçok tesis bulunmaktadır.
Proje alanı ve yakın çevresinde de yüzeysel su kaynakları bulunmaktadır. Maden ruhsat
sahasında Göksu ırmağı ve bu akarsuya boĢalan birçok irili ufaklı dere bulunmaktadır.
Proje alanı Türkiye genelinde ayrılmıĢ olan su havzalarından Seyhan Havzası içinde
Göksu nehri kıyısında yeralır. Seyhan Havzası, Akdeniz ve Ġç Anadolu bölgelerinin
doğusunda, Doğu Anadolu bölgesinin batısında yer almaktadır. Havza 20.731 km² lik bir
alanı kaplamaktadır. Havzanın çok büyük bir bölümü Adana ve Kayseri illeri sınırları içinde
kalmaktadır. Seyhan Havzası, Yukarı ve AĢağı Seyhan Havzaları Ģeklinde iki kısımda
incelenebilir. Proje alanı Yukarı Seyhan Havzası içinde kalmakta olup Yukarı Seyhan
Havzası yer Ģekilleri yönünden genelde dağlık bir görünüme sahiptir
Göller
Adana‟da bulunan baĢlıca göller; Yumurtalık Lagünleri, Akyatan Gölü, Ağyatan
Gölü ve Seyhan Baraj Gölü‟dür. Seyhan havzası yukarı bölümlerinde kayda değer doğal
bir göl bulunmamaktadır. Yalnız Aladağ üzerinde Yedigöller ve Dipsiz Gölü ile UlukıĢla
civarında Çiğli ve Karagöl gibi küçük göller bulunmaktadır. Bu göller doğal oluĢumlu göller
olup, bunlar dıĢında akarsuyun önüne gövde, sedde vb. yapılar ile oluĢan yapay baraj
gölleri de bulunmaktadır. Bunlar; Seyhan Barajı, Çatalan Barajı, Kozan Barajı, Nergizlik
Barajı, Yedigöze Sanibey barajı, KavĢak bendi barajı, Köprü Barajı, KuĢaklı regülatörü,
55
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Menge Baraj gölü ve Feke I Baraj gölleri olarak sıralanır. Proje alanı en yakın göller;
Maden ruhsat sahasına sınır konumda olan Feke I Barajı ve Ruhsat sahası içerisinde
bulunan Menge Baraj gölüdür.
Akarsular
Adana‟da bulunan büyük akarsular; Seyhan Nehri, Ceyhan Nehri, Çakıt Çayı,
Eğlence Deresi, Körkün Çayı, Üçürge Çayı‟dır.
Seyhan nehrini oluĢturan Zamantı ve
Göksu kolları Maden ruhsat sahasına yakın büyük su kaynaklarını oluĢturur.
Göksu ırmağı maden ruhsat sahasından akmakta olup üzerinde Menge ve Feke I
barajları inĢa edilmiĢ olup, Menge baraj göl alanının bir kısmı ruhsat sahası içerisinde
kalmaktadır. Ayrıca akar veya kuru dere niteliğinde birçok dere mevcut olup, ruhsat sahası
içerisinde bulunan iki dereden mevcut su kalitesini belirlemek amacıyla maden sahasının
memba kısımlarından olmak üzere 2 noktadan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Tablo-1
kapsamında 2 noktadan yüzeysel su numuneleri alınmıĢ ve analiz edilmiĢtir. Analiz
sonuçları EK 18‟de verilmiĢtir.
Asit Maden Drenajı ile ilgili bilgiler Ek 18‟de verilmiĢtir. Projenin iĢletilmesi
aĢamasında asit maden drenajının izlenmesi için her poligon içine 1 adet memba ve 1
adet mansap tarafından olmak üzere 2 adet gözlem kuyusu açılacaktır. Açılacak bu
gözlem kuyularından 3 aylık zaman dilimlerinde numune alınıp analizi yaptırılarak
raporlanacaktır. Gözlem kuyu yerleri Ek 12‟de verilen Vaziyet Planında gösterilmiĢtir.
b) Projenin Göl, Baraj, Gölet, Akarsu ve Diğer Sulak Alanlara Göre Konumu
Proje alanı ve yakın çevresinde de yüzeysel su kaynakları bulunmaktadır. Maden
ruhsat sahasında Göksu ırmağı ve bu akarsuya boĢalan birçok irili ufaklı dere
bulunmaktadır.
Bunlar,
ġekil
11‟de
verilen
görülmektedir.
56
Google-Earth
görüntüsü
üzerinde
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
ġekil 11. Maden Ruhsat Alanının Google Earth Görüntüsü
c) Yüzeysel Su Kaynaklarının Mevcut ve Planlanan Kullanımı (Ġçme,
Kullanma, Sulama Suyu, Su Ürünleri Ġstihsali, UlaĢım, Turizm, Elektrik Üretimi,
Diğer Kullanımlar)
Proje kapsamında yüzeysel su kaynağı kullanımı olmayacaktır.
d) Proje Kapsamında Yapılacak ĠĢ ve ĠĢlemler Kapsamında Hidrolojik Etkiler
ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, ĠnĢaat, ĠĢletme ve ĠĢletme Sonrası)
Proje kapsamında yapılacak çalıĢmalar bütünüyle bir madencilik çalıĢmasıdır.
Yapılacak çalıĢmalar önceden planlanmıĢ Ģekilde ve kontrollü olarak sürdürülerek doğal
dengelerin olumsuz yönde değiĢmesi önlenecektir.
DıĢ ortama atık su deĢarjı olmayacaktır. 31.12.2004 Tarih ve 25687 Sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan „„Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği‟‟ ve 25.03.2012 Tarih ve 28244
sayılı değiĢiklik yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır.
Projenin tüm aĢamalarında yakın civarda bulunan Göksu Nehrine katı veya sıvı
atık atılmayacak, malzeme doldurulmayacak doğal akıĢlar değiĢtirilmeyecektir. Projenin
tüm aĢamalarında 18.03.2004 Tarih ve 25406 Sayılı “Hafriyat Toprağı, ĠnĢaat ve Yıkıntı
Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği” hükümlerine uyulacaktır.
57
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Projenin iĢletilmesi sürecinde 07.04.2012 tarih ve 28257 sayılı Yeraltı Sularının
Kirlenmeye
ve
Bozulmaya
KarĢı
Korunması
Hakkında
Yönetmelik
hükümlerine
uyulacağını iĢletme sahibi taahhüt etmektedir.
Faaliyet konusu bakır ocağı olup iĢletme öncesi, iĢletme süresi ve iĢletme
sonrasında herhangi bir sızıntı suyu oluĢması beklenmemektedir.
4.6. Meteorolojik ve Ġklimsel Özellikler
a) Bölgesel ve Proje Alanı Meteorolojik ve Ġklimsel Özellikler
Bölgenin Genel Ġklimsel KoĢulları
Ocak alanının bulunduğu alanın iklimsel özellikleri incelenirken Meteoroloji Genel
Müdürlüğü Kozan Meteoroloji Ġstasyonu 1970–2013 gözlem kayıtları kullanılmıĢtır,
Ġstasyon deniz seviyesinden 11 m yükseklikte, 37 kuzey enlemi, 35 doğu boylamında
bulunmaktadır.
Bölgede kıĢları yağıĢlı geçer. Akdeniz kıyılarından farklı olarak kar yağıĢları ve don
olayı da görülmektedir. Yazları, yükseltinin artmasından dolayı serindir.
Basınç
Kozan Meteoroloji Ġstasyonu 1970–2013 gözlem kayıtlarına göre bölgedeki yıllık
ortalama basınç 999,5 hPa‟dır. Rasat sonuçlarına göre 21 yılda (1970–2013) ölçülen
maksimum basınç 1018,7 hPa‟dır. Minimum basınç ise 977,0 hPa‟dır. Kozan Meteoroloji
Ġstasyonu 1970–2013 gözlem kayıtlarına göre bölgedeki basınç değerleri ve basınç
grafikleri aĢağıda verilmiĢtir.
Tablo 15. Basınç Değerleri
Ortalama Basınç
Maksimum Basınç
Minimum Basınç
( hPa )
( hPa )
( hPa )
Ocak
1004,2
1016,6
981,7
ġubat
1002,8
1018,7
982,3
Mart
1001,0
1017,1
980,1
AYLAR
Nisan
999,2
1011,9
986,8
Mayıs
998,0
1006,7
986,1
Haziran
995,2
1003,6
985,7
Temmuz
992,2
998,9
985,1
58
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Ağustos
993,3
998,2
987,1
Eylül
997,2
1003,1
988,9
Ekim
1001,2
1010,9
989,4
Kasım
1003,9
1015,9
987,7
Aralık
1005,3
1018,4
977,0
YILLIK
999,5
1018,7
977,0
1030
1020
Basınç ( hPa)
1010
1000
990
Ortalama Basınç ( hPa )
980
Maksimum Basınç ( hPa )
970
Minimum Basınç ( hPa )
960
Aralık
Kasım
Ekim
Eylül
Ağustos
Temmuz
Mayıs
Haziran
Nisan
Mart
Şubat
Ocak
950
Aylar
ġekil 12. Basınç Değerlerinin Grafiksel Gösterimi
Sıcaklık
Kozan Meteoroloji Ġstasyonu 1970 – 2013 gözlem kayıtlarına göre bölgedeki yıllık
ortalama sıcaklık 19,3 °C‟dir. Rasat sonuçlarına göre 44 yılda (1970–2013) ölçülen
maksimum sıcaklık 45,6 °C‟dir ve 2012 yılı Haziran ayında görülmüĢtür. Rasat
sonuçlarına göre 44 yılda (1960–2012) ölçülen Minimum sıcaklık ise -5,0 °C ile 1985
yılının ġubat ayında kaydedilmiĢtir. Kozan Meteoroloji Ġstasyonu 1970–2013 gözlem
kayıtlarına göre bölgedeki sıcaklık değerleri ve sıcaklık grafikleri aĢağıda verilmiĢtir.
Tablo 16. Sıcaklık Değerleri
AYLAR
Ortalama Sıcaklık
(°C )
Maksimum Sıcaklık
(°C )
Minimum Sıcaklık
(°C )
Ocak
9,6
27,5
-4,0
ġubat
10,5
26,9
-5,0
Mart
13,6
32,2
-3,6
Nisan
17,6
37,5
2,0
Mayıs
22,0
41,5
5,3
Haziran
26,1
45,6
11,0
Temmuz
28,9
45,4
15,0
59
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Ağustos
29,0
44,8
12,2
Eylül
26,3
43,4
12,0
3,6
Ekim
21,8
39,5
Kasım
15,6
32,4
0,6
Aralık
11,1
30,6
-2,2
YILLIK
19,3
45,6
-5,0
50
Sıcaklık (°C )
40
Ortalama Sıcaklık (°C )
30
Maksimum Sıcaklık (°C )
20
Minimum Sıcaklık (°C )
10
-10
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
Temmuz
Ağustos
Eylül
Ekim
Kasım
Aralık
YILLIK
0
Aylar
ġekil 13. Sıcaklık Değerlerinin Grafiksel Gösterimi
YağıĢ
Kozan Meteoroloji Ġstasyonu 1970 – 2013 gözlem kayıtlarına göre bölgedeki 43
yıllık yağıĢ değerleri ve yağıĢların grafiksel gösterimi aĢağıda verilmiĢtir. Bölgede yıllık
toplam yağıĢ ortalaması 798,5 mm bugüne kadar gözlemlenmiĢ maksimum günlük yağıĢ
miktarı ise 152,5 mm‟dir.
Tablo 17. YağıĢ Değerleri
AYLAR
Toplam YağıĢ Ortalaması (mm)
Maksimum YağıĢ (mm)
Ocak
97,0
135,1
ġubat
81,2
60,1
Mart
85,9
54,6
Nisan
91,1
61,0
Mayıs
79,3
107,9
Haziran
53,7
97,0
Temmuz
25,2
55,1
Ağustos
24,1
60,9
Eylül
30,5
134,2
Ekim
53,5
93,8
60
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Kasım
75,0
152,5
Aralık
102,0
84,0
YILLIK
798,5
152,5
180
Yağış Miktarı (mm)
160
140
120
100
80
Toplam Yağış Ortalaması (mm)
60
Maksimum Yağış (mm)
40
20
0
Aylar
ġekil 14. YağıĢ Değerlerinin Grafiksel Gösterimi
Standart Zamanlarda Gözlemlenen En Büyük YağıĢ Değerleri, YağıĢ ġiddet-SüreTekerrür Eğrileri Ek 5‟de verilmiĢtir.
Proje kapsamında yapılaĢma sürecinde iĢletme öncesi ve iĢletme aĢamalarında
yapılacak olan yeraltı ve yerüstü tesislerinin Standart Zamanlarda Gözlemlenen En Büyük
YağıĢ Değerlerine göre yapılacağını iĢletme sahibi taahhüt etmektedir.
Nem
Kozan Meteoroloji Ġstasyonu 1970 – 2013 gözlem kayıtlarına göre bölgedeki yıllık
ortalama nem % 58,3 minimum nem ise % 3‟dür. Bağıl nemin aylara göre değiĢimi ve
aylık değiĢimlerin grafiksel gösterimi aĢağıda verilmiĢtir.
Tablo 18. Nem Değerleri
AYLAR
Ortalama Nem %
Minimum Nem %
Ocak
56,4
4
ġubat
57,2
7
Mart
59,4
5
Nisan
63,3
5
Mayıs
61,4
7
Haziran
58,9
3
61
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Temmuz
61,4
4
Ağustos
61,8
4
Eylül
56,4
3
Ekim
51,2
4
Kasım
54,0
7
Aralık
57,9
11
YILLIK
58,3
3
70
60
Nem (%)
50
40
30
Ortalama Nem %
20
Minimum Nem %
10
0
Aylar
ġekil 15. Nem Değerlerinin Grafiksel Gösterimi
Sayılı Günler (Kar YağıĢlı, Kar Örtülü, Sisli, Dolulu, Kırağılı, Orajlı Günler
Sayısı)
Kozan Meteoroloji Ġstasyonu 1970–2013 gözlem kayıtlarına göre bölgede ortalama
kar yağıĢlı gün sayısı 0,3 gün, kar örtülü gün sayısı ise yoktur. Bölgede ortalama sisli gün
sayısı 2,8 gün, ortalama dolulu gün sayısı 1,2 gün, ortalama kırağılı gün sayısı 2,7 gün,
ortalama orajlı gün sayısı 44,9 gün‟dür. Kozan Meteoroloji Ġstasyonu 1970 – 2013 gözlem
kayıtlarına göre bölgedeki sayılı günler verileri ve grafiksel gösterim aĢağıda verilmiĢtir.
Tablo 19. Sayılı Günler Değerleri
AYLAR
Kar YağıĢlı
Kar Örtülü
Ortalama
Ortalama
Günler
Günler
Sisli Günler
Dolulu Günler
Kırağılı
Orajlı Günler
Sayısı
Sayısı
Sayısı
Sayısı
Günler Sayısı
Sayısı
Ortalama
Ortalama
Ocak
0,1
0,0
0,0
1,1
1,0
ġubat
0,2
0,1
0,1
0,8
1,7
0,1
4,0
Mart
0,2
0,4
Nisan
0,5
0,3
6,2
Mayıs
0,6
0,2
8,5
62
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Haziran
0,9
0,2
5,9
0,2
0,0
2,6
Ağustos
0,2
0,0
2,9
Eylül
0,1
0,1
4,2
Ekim
0,0
0,0
4,7
Temmuz
0,0
Kasım
0,0
0,0
0,1
2,0
Aralık
0,0
0,0
0,0
0,6
1,2
YILLIK
0,3
2,8
1,2
2,7
44,9
0,25
Gün Sayısı
0,2
0,15
0,1
Kar Yağışlı Günler Sayısı
Kar Örtülü Günler Sayısı
0,05
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
Temmuz
Ağustos
Eylül
Ekim
Kasım
Aralık
0
Aylar
ġekil 16. Kar Örtülü ve Kar YağıĢlı Günler Sayısı Grafiksel Gösterimi
9
8
Gün Sayısı
7
6
5
Ortalama Sisli Günler Sayısı
4
3
Ortalama Dolulu Günler Sayısı
2
Ortalama Kırağılı Günler Sayısı
1
Ortalama Orajlı Günler Sayısı
0
Aylar
ġekil 17. Sisli, Dolulu, Kırağılı, Orajlı Günler Değerleri Grafiksel Gösterimi
63
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Maksimum Kar Kalınlığı
Kozan Meteoroloji Ġstasyonu 1970 – 2013 gözlem kayıtlarına göre bölgede
maksimum kar kalınlığı yoktur.
BuharlaĢma
Kozan Meteoroloji Ġstasyonu verilerine göre bölgede günlük maksimum açık yüzey
buharlaĢması 22,6 mm, yıllık ortalama açık yüzey buharlaĢması 1.714,6 mm olarak
ölçülmüĢtür. Kozan Meteoroloji Ġstasyonu gözlem kayıtlarına göre bölgedeki buharlaĢma
verileri ve grafiksel gösterimi aĢağıda verilmiĢtir.
Tablo 20. BuharlaĢma Değerleri
Ortalama Açık Yüzey
BuharlaĢması (mm)
69,7
71,5
99,2
116,7
162,3
219,8
237,4
216,2
181,8
162,2
108,0
69,8
1.714,6
AYLAR
Ocak
ġubat
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
Temmuz
Ağustos
Eylül
Ekim
Kasım
Aralık
YILLIK
Maksimum Açık Yüzey
BuharlaĢması (mm)
7,1
10,1
10,7
13,3
14,9
21,6
22,6
20,5
20,8
16,5
13,8
6,7
22,6
Buharlaşma (mm)
250
200
150
Ortalama Açık Yüzey
Buharlaşması (mm)
100
Maksimum Açık Yüzey
Buharlaşması (mm)
50
Aralık
Kasım
Ekim
Eylül
Ağustos
Haziran
Temmuz
Mayıs
Nisan
Mart
Şubat
Ocak
0
Aylar
ġekil 18. BuharlaĢma Değerlerinin Grafiksel Gösterimi
64
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Rüzgâr
Kozan Meteoroloji Ġstasyonu 1970 – 2013 gözlem kayıtlarına göre bölgedeki hâkim
rüzgâr yönü N (kuzey), yönünde esmektedir. Diğer hâkim rüzgâr yönleri incelendiğinde 2.
derece hâkim rüzgâr yönü NNW (kuzey-kuzeybatı), 3. derece hâkim rüzgâr yönünün SE
(güneydoğu) olduğu Kozan Meteoroloji Ġstasyonu 1970 – 2013 gözlem kayıtlarından tespit
edilmiĢtir.
Tablo 21. Aylık ve Yıllık Rüzgâr Yönü
N
NNE
NE
ENE
E
ESE
SE
SSE
S
SSW
SW
WSW
W
WNW
NW
NNW
Ocak
5562
1887
2934
323
2595
813
1685
570
604
649
428
190
431
255
1632
5564
ġubat
5057
1502
2730
308
2230
826
1675
703
726
835
706
178
500
247
1550
4522
Mart
4448
1624
2443
440
2241
853
2150
1185
1299
1568
1271
290
424
305
1539
3558
Nisan
3504
1237
1467
278
1751
864
2634
1523
1980
2041
1810
530
1066
346
1051
2704
Mayıs
2946
1256
1473
218
1604
1012
3447
2183
2206
2262
1810
354
1263
294
917
2096
Haziran
2370
1039
1148
217
1398
1426
4502
2601
2082
2376
1869
295
956
207
1223
1694
Temmuz
1706
801
815
160
1163
1653
5684
3864
2590
2005
1688
172
833
165
1016
1085
Ağustos
1817
746
716
186
1201
1613
5651
4066
2332
1257
1456
138
636
113
1055
1098
Eylül
3287
1336
1086
221
1100
1115
3619
2953
2006
1181
1325
184
769
220
1112
2047
Ekim
4792
1613
2517
234
1382
935
2625
1625
961
985
815
231
660
223
1412
4670
Kasım
5102
1713
2884
268
1824
900
1778
782
670
619
462
153
453
199
1636
5686
Aralık
5468
1946
3062
360
2220
772
1749
555
559
519
380
204
347
256
1505
6107
Yıllık
46059
16700
23275
3213
20709
12782
37199
22610
18015
16297
14020
2919
8338
2830
15648
40831
Tablo 22. Yönlere Göre Rüzgâr Hızı (m/sn)
N
NNE
NE
ENE
E
ESE
SE
SSE
S
SSW
SW
WSW
W
WNW
NW
NNW
Ocak
2,5
1,8
2,6
1,3
1,9
1,3
1,6
1,0
0,9
0,9
0,8
0,7
1,0
1,4
2,8
2,6
ġubat
2,6
2,0
2,6
1,3
2,1
1,3
1,6
1,2
1,1
1,3
1,1
0,8
1,2
1,3
2,5
2,6
Mart
2,1
1,8
2,5
1,4
1,9
1,3
1,5
1,3
1,3
1,4
1,2
0,9
1,2
1,1
2,3
2,3
Nisan
1,6
1,3
2,0
1,0
1,5
1,2
1,5
1,2
1,2
1,6
1,5
1,1
1,2
1,0
1,8
1,9
Mayıs
1,6
1,3
1,8
0,6
1,2
1,0
1,3
1,2
1,3
1,6
1,4
1,1
1,2
1,0
1,6
1,8
Haziran
1,5
1,3
1,7
0,8
1,1
1,1
1,4
1,3
1,2
1,8
1,5
1,1
1,3
1,1
2,2
1,8
Temmuz
1,5
1,1
1,4
0,6
1,1
1,2
1,5
1,4
1,3
1,9
1,6
1,1
1,3
1,3
2,7
1,7
Ağustos
1,5
1,1
1,6
0,5
1,2
1,2
1,6
1,4
1,3
1,5
1,5
1,0
1,4
1,1
2,8
1,7
Eylül
1,7
1,3
1,9
0,5
0,9
0,9
1,3
1,3
1,1
1,5
1,2
0,8
1,3
1,1
2,5
1,9
Ekim
2,1
1,6
2,6
0,8
1,2
0,9
1,3
1,1
0,9
1,1
1,0
0,9
1,2
1,1
2,5
2,4
Kasım
2,4
1,7
2,8
1,0
1,4
1,0
1,2
0,9
0,9
0,8
0,9
0,7
0,9
1,3
2,6
2,6
Aralık
2,4
1,8
2,4
1,2
1,7
1,1
1,7
0,8
0,9
0,8
0,8
0,6
0,9
1,2
2,6
2,5
Yıllık
2,0
1,5
2,2
0,9
1,4
1,1
1,5
1,2
1,1
1,4
1,2
0,9
1,2
1,2
2,4
2,2
Kozan Meteoroloji Ġstasyonu 1970 – 2013 gözlem kayıtlarına göreyıllık, mevsimlik
ve aylık rüzgâr yönü ve yıllık rüzgâr hızı diyagramları aĢağıda gösterilmiĢtir.
65
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Ocak
6000
NNW
NW
4000
WNW
N
NNE
6000
NNW
NW 4000
NE
2000
W
Şubat
Esme Sayısı
ENE
WNW
E
W
ESE
WSW
0
WSW
SW
SE
SSW
SW
SE
SSE
NNE
4000
NNW
NW 3000
NE
ENE
WSW
SW
E
W
ESE
WSW
ENE
E
ESE
SW
SE
SSW
SSE
S
Haziran
Esme Sayısı
N
NNE
6000
NNW
NW
4000
NE
2000
ENE
WNW
E
W
ESE
WSW
1000
0
WSW
Esme Sayısı
N
NNE
NE
ENE
2000
E
0
ESE
SW
SE
SSW
NE
0
SSE
SW
NNE
1000
S
W
N
2000
WNW
SE
Mayıs
Esme Sayısı
Nisan
Esme Sayısı
0
WNW
E
SSW
2000
NNW4000
3000
NW
ENE
ESE
N
SSW
NE
S
Mart
W
NNE
0
S
WNW
N
2000
SSE
NNW6000
NW
4000
Esme Sayısı
SE
SSW
SSE
SSE
S
S
ġekil 19. Ocak, ġubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran Ayları Esme Sayısına Göre Rüzgâr Yönleri
66
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
NNW6000
5000
NW
4000
3000
WNW
2000
1000
W
0
Ağustos
Esme Sayısı
Temmuz
N
NNE
6000
NNW
NW
4000
NE
WSW
SW
ENE
WNW
E
W
ESE
WSW
SE
SSE
S
Esme Sayısı
NNW6000
NW
4000
NE
0
WSW
SW
Esme Sayısı
Ekim
NNE
ENE
WNW
E
W
ESE
WSW
1000
N
NNE
NE
ENE
2000
E
0
ESE
SW
SE
SE
SSW
SSE
SSE
S
S
Kasım
NNW6000
5000
NW
4000
3000
WNW
2000
1000
W
0
E
SW
N
SSW
ENE
SSW
2000
W
NE
ESE
SSE
Eylül
WNW
NNE
0
S
NNW4000
3000
NW
N
2000
SE
SSW
Esme Sayısı
Aralık
Esme Sayısı
N
NNE
NNW8000
6000
NW
NE
ENE
Esme Sayısı
N
NNE
NE
4000
WNW
ENE
2000
WSW
SW
E
W
ESE
WSW
SE
SSW
E
0
ESE
SW
SSE
SE
SSW
S
SSE
S
ġekil 20. Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık Ayları Esme Sayısına Göre Rüzgâr Yönleri
67
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Tablo 23. Mevsimlik Rüzgâr Yönü
Ġlkbahar 10898
Yaz
5893
Sonbahar 13181
KıĢ
16087
4117
5383
936
5596
2729
8231
4891
5485
5871
4891
1174
2753
945
3507
8358
2586
2679
563
3762
4692
15837
10531
7004
5638
5013
605
2425
485
3294
3877
4662
6487
723
4306
2950
8022
5360
3637
2785
2602
568
1882
642
4160
12403
5335
8726
991
7045
2411
5109
1828
1889
2003
1514
572
1278
758
4687
16193
İlkbahar
15000
NNW
NW
N
NE
5000
W
0
WSW
SW
ENE
WNW
E
W
ESE
WSW
NNE
NE
10000
ENE
5000
E
0
ESE
SW
SE
SSW
SE
SSW
SSE
SSE
S
S
Sonbahar
15000
NNW
NW 10000
WNW
Esme Sayısı
Kış
N
20000
NNW
NW 15000
NNE
NE
ENE
5000
W
0
WSW
SW
E
W
ESE
WSW
Esme Sayısı
N
NNE
NE
10000
WNW
SE
SSW
Esme Sayısı
N
20000
NNW
NW 15000
NNE
10000
WNW
Yaz
Esme Sayısı
ENE
5000
E
0
ESE
SW
SSE
SE
SSW
S
SSE
S
ġekil 21. Ġlkbahar, Yaz, Sonbahar, KıĢ Mevsimleri Esme Sayısına Göre Rüzgâr Yönleri
68
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Yıllık
60000
NNW
NW 40000
WNW
N
W
NNW 3
NW
2
NNE
NE
20000
SW
NNE
NE
WNW
1
ENE
E
W
0
E
ESE
WSW
ESE
SW
SE
SSW
N
ENE
0
WSW
Hız ( m/sn )
Yıllık
Esme Sayısı
SE
SSW
SSE
SSE
S
S
ġekil 22. Yıllık Esme Sayısına Göre Rüzgâr Yönleri ve Hızları
Rüzgâr Hızı ve Yönü
Kozan Meteoroloji Ġstasyonu 1970 – 2013 gözlem kayıtlarına göre bölgede, 42
yıllık rasat süresi boyunca en hızlı esen rüzgârın NNW (kuzey-kuzeybatı) yönünden 23,4
m/sn hızla estiği gözlemlenmiĢtir. 42 yıllık rasat değerlerine göre yıllık ortalama rüzgâr hızı
1,7 m/s‟dir. Aylık ve yıllık temelde ölçülen rüzgâr yön ve hız sayıları ile grafiksel gösterimi
aĢağıda verilmiĢtir.
Tablo 24. Rüzgâr Hızı ve Yönü Dağılımı
Ortalama Rüzgâr Hızı
Maksimum Rüzgâr Yönü
Maksimum Rüzgâr Hızı
Ocak
2,1
NNW
23,4
ġubat
2,2
NNW
20,1
Mart
1,9
ENE
17,7
Nisan
1,5
N
18,5
Mayıs
1,4
NW
19,1
Haziran
1,4
SSW
20,2
Temmuz
1,4
W
19,6
Ağustos
1,4
NW
21,4
Eylül
1,4
W
21,7
Ekim
1,8
SSW
21,0
Kasım
2,0
NNW
23,0
Aralık
2,0
SSW
19,9
Yıllık
1,7
NNW
23,4
69
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Rüzgar Hızı (m/sn)
25
20
15
10
Ortalama Rüzgâr Hızı
Maksimum Rüzgâr Hızı
5
Aralık
Kasım
Ekim
Eylül
Ağustos
Temmuz
Haziran
Nisan
Mayıs
Mart
Şubat
Ocak
0
Aylar
ġekil 23. Ortalama ve Maksimum Rüzgâr Hızları
Ortalama Fırtınalı ve Kuvvetli Rüzgârlı Gün Sayısı
Bölgede fırtınalı günler sayısı ortalaması 1,3 kuvvetli rüzgârlı günler sayısı ortalaması
20,9‟dur. Aylık ve yıllık ortalama fırtınalı ve kuvvetli rüzgârlı günlere ait değerler ile grafiksel
gösterim aĢağıda verilmiĢtir.
Tablo 25. Yıllık ve Aylık Rüzgâr Dağılımı
Fırtınalı Günler Sayısı
Kuvvetli Rüzgârlı Günler
Ortalaması
Sayısı Ortalaması
Ocak
0,1
2,5
ġubat
0,3
2,3
Mart
0,1
2,0
Nisan
0,1
1,1
Mayıs
0,0
1,4
Haziran
0,1
1,9
Temmuz
0,1
1,3
Ağustos
0,1
1,3
Eylül
0,1
1,5
Ekim
0,0
1,8
Kasım
0,2
1,7
Aralık
0,1
2,1
Yıllık
1,3
20,9
70
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
3
Sayılı Günler
2,5
2
1,5
Fırtınalı Günler Sayısı
Ortalaması
1
Kuvvetli Rüzgârlı Günler
Sayısı Ortalaması
0,5
Aralık
Kasım
Eylül
Ekim
Ağustos
Haziran
Temmuz
Mayıs
Nisan
Mart
Şubat
Ocak
0
Aylar
ġekil 24. Fırtınalı Günler Sayısı ve Kuvvetli Rüzgârlı Günler Sayısı Ortalaması
Fevk Rasatları
Faaliyet alanını etkileyecek en önemli olay yağıĢ ve sel olayı olacak olup Kozan
Meteoroloji Ġstasyonu‟ndan alınan uzun yıllar fevk hadiselerine göre bölgede yağıĢtan
dolayı sel olayına rastlanmamıĢtır.
Bölgede fırtına, kar ve don olayları görülmüĢ olup bu olaylar sonucu zirai ürünler,
çevre ve yerleĢim yerleri zarar görmüĢ, karayolunda aksamalar olmuĢ, ağaçlar zarar
görmüĢtür.
Kozan Meteoroloji Ġstasyonuna ait uzun yıllar fevk hadiseleri Ek 5‟de verilmiĢtir.
Proje alanı Adana Ġlinin 90 km kuzeydoğusunda, Feke Ġlçesinin 14 km
güneybatısında yer almaktadır. Proje alanı 2 adet poligondan oluĢmaktadır. Proje
sahalarından 1. Poligon alanı içindeki G.4‟ün en yakın konuta uzaklığı 900 m dir ve
Hüsametli Mahallesine bağlıdır. Proje sahalarından 2. Poligon alanı içindeki G.1‟in en
yakın konuta uzaklığı 350 m, G.2‟nin en yakın konuta uzaklığı 740 m G.3‟ün en yakın
konuta uzaklığı 530 m dir ve Koçyazı Köyüne bağlıdır.
Galeri
ağızları
yakınında
faaliyetten
etkilenecek
baĢka
yerleĢim
yeri
bulunmamaktadır.
Planlanan alanların çevresindeki yerleĢim yerlerine uzaklıklarını, konumunu ve
Nakliye yolunu gösteren vaziyet planı Ek 12‟de verilmiĢtir.
71
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
b) Proje Kapsamında Yapılacak ĠĢ ve ĠĢlemler Sırasında Yerel ve Bölgesel
Ġklimde OluĢabilecek Meteorolojik ve Ġklimsel Etkiler ile Alınacak Önlemler (Arazi
Hazırlık, ĠnĢaat, ĠĢletme ve ĠĢletme Sonrası)
Proje kapsamında yapılacak iĢ ve iĢlemler sırasında yerel ve bölgesel iklimde
herhangi bir iklimsel ve meteorolojik değiĢiklik olmayacaktır. Projenin tüm aĢamasında
oluĢacak toz emisyonları ile ilgili gerekli önlemler alınacaktır.
4.7. Flora-Fauna
a) Proje Alanı ve Proje Etki Alanı Flora-Fauna
Söz konusu proje kapsamında faaliyet alanı ve çevresindeki flora türlerinin
tespitine yönelik çalıĢmalar Prof. Dr. Ahmet AKSOY tarafından, fauna türlerinin tespitine
yönelik çalıĢmalar ise Prof. Dr. Ahmet KARATAġ tarafından yapılmıĢtır.
Bölgenin floristik listeleri gezide yapılan gözlemler, toplanan bitki örnekleri ve
alanda daha önceden yapılmıĢ çalıĢmalarla ilgili literatür bilgilerine dayanılarak
hazırlanmıĢ ve alfabetik sıraya göre düzenlenmiĢtir.
Alanda bulunan bitki taksonları, yurdumuzda dar ve sınırlı yayılıĢ gösteren ya da
baskı altında olan türler olmayıp, aksine geniĢ dağılımlar arz etmektedir. Dolayısıyla, bu
projenin hayata geçirilmesiyle, kendini tekrar eden habitat özelliği gösteren alanda
bulunan geniĢ populasyonlu ve bol bulunuĢlu türlerin nesillerinin ortadan kalkması gibi bir
tehdit unsuru söz konusu olmayacaktır.
Ġncelemeler sonucu hazırlanan Flora-Fauna ile ilgili Ekosistem Raporları Ek 17‟de
verilmiĢtir.
b) Proje Kapsamında Yapılacak ĠĢ ve ĠĢlemler Kapsamında Flora-Fauna
Üzerine Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, ĠnĢaat, ĠĢletme ve ĠĢletme
Sonrası)
Faaliyet aĢamasında galeri usulü çalıĢma yapılacağından üretim aĢamasında
topoğrafyada geçici tahribatlar olacaktır. Faaliyet alanının sınırlı olması, üretimin kontrollü
ve yer altında projesine uygun olarak yapılacak olması ve faaliyet sonrasında
72
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
rehabilitasyon çalıĢmalarının yapılacak olmasından dolayı flora ve fauna ile ilgili olarak
kalıcı kayıplar yaĢanmayacaktır.
Proje ile ilgili olarak alınacak önlemler ilgili bölümlerinde açıklanmıĢtır.
Bölgenin floristik listeleri gezide yapılan gözlemler, toplanan bitki örnekleri ve
alanda daha önceden yapılmıĢ çalıĢmalarla ilgili literatür bilgilerine dayanılarak
hazırlanmıĢ ve alfabetik sıraya göre düzenlenmiĢtir.
Alanda bulunan bitki taksonları, yurdumuzda dar ve sınırlı yayılıĢ gösteren ya da
baskı altında olan türler olmayıp, aksine geniĢ dağılımlar arz etmektedir. Dolayısıyla, bu
projenin hayata geçirilmesiyle, kendini tekrar eden habitat özelliği gösteren alanda
bulunan geniĢ populasyonlu ve bol bulunuĢlu türlerin nesillerinin ortadan kalkması gibi bir
tehdit unsuru söz konusu olmayacaktır.
4.8. Koruma Alanları (EK–V deki Duyarlı Yöreler Listesi Kapsamında )
a) Proje Alanı ve Proje Etki Alanı Koruma Alanları
1. Ülkemiz mevzuatı uyarınca korunması gerekli alanlar
a) 9/8/1983 tarihli ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu‟nun 2 nci maddesinde
tanımlanan ve bu Kanunun 3 üncü maddesi uyarınca belirlenen “Milli Parklar”, “Tabiat
Parkları”,
“Tabiat
Anıtları”
ve
“Tabiat
Koruma
Alanları”,
proje
sahasında
bulunmamaktadır,
b) 1/7/2003 tarihli ve 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu uyarınca Çevre ve Orman
Bakanlığı‟nca belirlenen “Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayvanı YerleĢtirme
Alanları”, proje sahasında bulunmamaktadır,
c) 21/7/1983 Tarihli ve 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma
Kanunu‟nun 3‟üncü maddesinin birinci fıkrasının “Tanımlar” baĢlıklı (a) bendinin 1, 2, 3 ve
5 inci alt bentlerinde “Kültür Varlıkları”, “Tabiat Varlıkları”, “Sit” ve “Koruma Alanı” olarak
tanımlanan ve aynı kanun ile 17/6/1987 tarihli ve 3386 sayılı Kanunun (2863 sayılı Kültür
ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu‟nun Bazı Maddelerinin DeğiĢtirilmesi ve Bu Kanuna
73
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Bazı Maddelerin Eklenmesi Hakkında Kanun) ilgili maddeleri uyarınca tespiti ve tescili
yapılan alanlar, proje sahasında bulunmamaktadır,
ç) 22/3/1971 tarihli ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu kapsamında olan Su
Ürünleri Ġstihsal ve Üreme Sahaları, proje sahasında bulunmamaktadır,
d) 31/12/2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmî Gazete‟de yayımlanan Su Kirliliği
Kontrolü Yönetmeliği‟nin 17, 18, 19 ve 20 nci maddelerinde tanımlanan alanlar, proje
sahasında bulunmamaktadır,
e) 2/11/1986 tarihli ve 19269 sayılı Resmî Gazete‟de yayımlanan Hava Kalitesinin
Korunması Yönetmeliği‟nin
49 uncu maddesinde tanımlanan “Hassas Kirlenme
Bölgeleri”,proje sahasında bulunmamaktadır,
f) 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu‟nun 9 uncu maddesi uyarınca
Bakanlar Kurulu tarafından “Özel Çevre Koruma Bölgeleri” olarak tespit ve ilan edilen
alanlar, proje sahasında bulunmamaktadır,
g) 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu‟na göre koruma altına alınan
alanlar, proje sahasında bulunmamaktadır,
ğ) 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu uyarınca orman alanı sayılan
yerler, Faaliyet alanı orman sayılan alanlardan olup faaliyetle ilgili olarak ilgili Orman
Bölge Müdürlüğü’nden gerekli izinler alınacaktır.
h) 4/4/1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu gereğince yapı yasağı getirilen
alanlar, proje sahasında bulunmamaktadır,
ı) 26/1/1939 tarihli ve 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin AĢılattırılması
Hakkında Kanunda belirtilen alanlar, proje sahasında bulunmamaktadır,
i) 25/2/1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanununda belirtilen alanlar, proje
sahasında bulunmamaktadır,
74
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
j) 17/5/2005 tarihli ve 25818 sayılı Resmî Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren
Sulak
Alanların
Korunması
Yönetmeliği‟nde
belirtilen
alanlar,
proje
sahasında
bulunmamaktadır,
2. Ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleĢmeler uyarınca korunması
gerekli alanlar
a) 20/2/1984 tarihli ve 18318 sayılı Resmî Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe
giren“ Avrupa‟nın Yaban Hayatı ve YaĢama Ortamlarını Koruma SözleĢmesi” (BERN
SözleĢmesi) uyarınca koruma altına alınmıĢ alanlardan “Önemli Deniz Kaplumbağası
Üreme Alanları‟nda belirtilen I. ve II. Koruma Bölgeleri, “Akdeniz Foku YaĢama ve Üreme
Alanları”, proje sahasında bulunmamaktadır,
b) 12/6/1981 tarih ve 17368 sayılı Resmî Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Akdeniz‟in Kirlenmeye KarĢı Korunması SözleĢmesi” (Barcelona SözleĢmesi) uyarınca
korumaya alınan alanlar, proje sahasında bulunmamaktadır,
ı) 23/10/1988 tarihli ve 19968 sayılı Resmî Gazete‟de yayımlanan “Akdeniz‟de
Özel Koruma Alanlarının Korunmasına Ait Protokol” gereği ülkemizde “Özel Koruma
Alanı” olarak belirlenmiĢ alanlar, proje sahasında bulunmamaktadır,
ıı) 13/9/1985 tarihli Cenova Bildirgesi gereği seçilmiĢ BirleĢmiĢ Milletler Çevre
Programı tarafından yayımlanmıĢ olan “Akdeniz‟de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi
Sit‟‟ listesinde yer alan alanlar, proje sahasında bulunmamaktadır,
ııı) Cenova Deklerasyonu‟nun 17. maddesinde yer alan “Akdeniz‟e Has Nesli
Tehlikede Olan Deniz Türlerinin” yaĢama ve beslenme ortamı olan kıyısal alanlar, proje
sahasında bulunmamaktadır,
c) 14/2/1983 tarihli ve 17959 sayılı Resmî Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Dünya Kültür ve Tabiat Mirasının Korunması SözleĢmesi”nin 1. ve 2. maddeleri
gereğince Kültür Bakanlığı tarafından koruma altına alınan “Kültürel Miras” ve “Doğal
Miras”
statüsü
verilen
kültürel,
tarihi
ve
bulunmamaktadır,
75
doğal
alanlar,
proje
sahasında
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
ç) 17/5/1994 tarihli ve 21937 sayılı Resmî Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe
giren“ Özellikle Su KuĢları YaĢama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak
Alanların Korunması SözleĢmesi” (RAMSAR SözleĢmesi) uyarınca koruma altına alınmıĢ
alanlar, proje sahasında bulunmamaktadır,
d) 27/7/2003 tarihli ve 25181 sayılı Resmî Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren
Avrupa Peyzaj SözleĢmesi, proje sahasında bulunmamaktadır,
3. Korunması gereken alanlar
a) Onaylı Çevre Düzeni Planlarında, mevcut özellikleri korunacak alan olarak tespit
edilen ve yapılaĢma yasağı getirilen alanlar (Tabii karakteri korunacak alan, biogenetik
rezerv alanları, jeotermal alanlar ve benzeri), proje sahasında bulunmamaktadır,
b) Tarım Alanları: Tarımsal kalkınma alanları, sulanan, sulanması mümkün ve
arazi kullanma kabiliyet sınıfları I, II, III ve IV olan alanlar, yağıĢa bağlı tarımda kullanılan I.
ve II. Sınıf ile özel mahsul plantasyon alanlarının tamamı, proje sahasında
bulunmamaktadır,
c) Sulak Alanlar: Doğal veya yapay, devamlı veya geçici, suların durgun veya
akıntılı, tatlı, acı veya tuzlu, denizlerin gel-git hareketinin çekilme devresinde 6 metreyi
geçmeyen derinlikleri kapsayan, baĢta su kuĢları olmak üzere canlıların yaĢama ortamı
olarak önem taĢıyan bütün sular, bataklık sazlık ve turbiyeler ile bu alanların kıyı kenar
çizgisinden itibaren kara tarafına doğru ekolojik açıdan sulak alan kalan yerler, proje
sahasında bulunmamaktadır,
ç)
Göller,
akarsular,
yeraltı
suyu
iĢletme
sahaları,
proje
sahasında
bulunmamaktadır,
d) Bilimsel araĢtırmalar için önem arz eden ve/veya nesli tehlikeye düĢmüĢ veya
düĢebilir türler ve ülkemiz için endemik olan türlerin yaĢama ortamı olan alanlar, biyosfer
rezervi, biyotoplar, biyogenetik rezerv alanları, benzersiz özelliklerdeki jeolojik ve
jeomorfolojik oluĢumların bulunduğu alanlar, proje sahasında bulunmamaktadır,
76
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
b) Proje Kapsamında Yapılacak ĠĢ ve ĠĢlemler Kapsamında Koruma
Alanlarına Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, ĠnĢaat, ĠĢletme ve ĠĢletme
Sonrası)
Faaliyet alanı ve yakın çevresinde Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü
mevzuatı kapsamında bulunan koruma alanları bulunmamaktadır. Bu sebeple yapılacak iĢ
ve iĢlemler kapsamında koruma alanlarının etkilenmesi beklenmemektedir.
4.9. Devletin Yetkili Organlarının Hüküm ve Tasarrufu Altında Bulunan
Araziler (Askeri Yasak Bölgeler, Kamu Kurum ve KuruluĢlarına Belirli Amaçlarla
Tahsis EdilmiĢ Alanlar, 7/16349 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile “SınırlandırılmıĢ
Alanlar’’ v.b. )
a) Proje Alanı ve Proje Etki Alanı
ÇED izni talep edilen alanlar ormanlık alan içinde kalmaktadır. Faaliyet alanı
Devletin Hüküm ve Tasarrufu altında olup Aytemiz Madencilik Ltd.ġti. uhdesindedir.
Faaliyet alanı içinde Askeri Yasak Bölgeler, Özel Çevre Koruma Bölgesi, AvYaban Hayatı Bölgesi, Av Üreme Sahası, Milli Park, Muhafaza Ormanı, Turizm Alanı,
Tohum Mesceresi Alanı, 7/16349 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile “SınırlandırılmıĢ Alanlar
içinde kalmamaktadır. Faaliyet alanında kamu kurum ve kuruluĢları için belli amaçlarla
tahsil edilmiĢ alanlar bulunmamaktadır.
b) Proje Kapsamında Yapılacak ĠĢ ve ĠĢlemler Kapsamında Etkiler ve
Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, ĠnĢaat, ĠĢletme ve ĠĢletme Sonrası)
Proje kapsamında yapılacak iĢ ve iĢlemlerden kaynaklanacak etkiler ve alınacak
önlemler Bölüm 5. de incelenmiĢtir. Projenin dosyada belirtildiği Ģekilde gerçekleĢtirilmesi
durumunda arazi hazırlık, iĢletme ve iĢletme sonrasında gerekli önlemler alınmıĢ olacaktır.
77
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
BÖLÜM 5: PROJE KAPSAMINDAKĠ FAALĠYETLERĠNĠN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ
( ilgili yönetmelikler kapsamında ve kümülatif olarak gerekli değerlendirme
yapılacaktır.)
5.1. Emisyon Hesaplamaları (Arazi Hazırlık, ĠnĢaat, ĠĢletme ve ĠĢletme
Sonrası)
Üretim için açılacak galeri ağzı hazırlık çalıĢmaları esnasında yapılacak patlatma
ve iĢ makinelerinin çalıĢmaları esnasında toz oluĢacaktır. OluĢacak olan toz kaynakları ve
toz miktarı Ek 19‟da Toz Modelleme Raporunda verilmiĢtir. Toz modelleme raporunda
Kozan Meteoroloji Ġstasyonu 1970-2013 yılları arası rüzgâr esme sayıları ile Kozan
Meteoroloji Ġstasyonu 2001-2013 yılları arası yönlere göre rüzgâr esme sayıları
karĢılaĢtırılmıĢ ve en uygun yıl olan 2011 yılı tespit edilerek Toz modelleme çalıĢmasında
2011 yılının saatlik verileri kullanılmıĢtır.
2011 Yılı Rüzgar Esme Sayısı
1970-2013 Yılları Arası Rüzgar Esme Sayısı
60000
NNW
NW 40000
WNW
N
NNE
NE
20000
W
3000
NNW
NW 2000
0
WSW
SW
ENE
WNW
E
W
ESE
WSW
NNE
NE
ENE
1000
E
0
ESE
SW
SE
SSW
N
SE
SSW
SSE
SSE
S
S
ġekil 25. 1970 – 2013 Yılları Arası ile 2011 Yılı Rüzgâr Esme Sayılarına Göre Rüzgâr Gülü
Hazırlatılan toz modelleme raporu sonucu proje alanında oluĢacak olan tozun
Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Tablo 2.2„de verilen sınır değerleri
sağladığı görülmüĢtür. Bu sebeple oluĢacak olan tozun en yakın konutta ve diğer yakın
yerleĢimlerde yaĢayan insanları olumsuz yönde etkileyeceği düĢünülmemektedir.
Üretim sırasında oluĢacak olan toz ile ilgili olarak galeri ağızlarında, stok
alanlarında ve nakliye yolunda düzenli olarak sulama iĢlemleri yapılacak ve nakliye
kamyonlarının üzerleri branda ile kapatılacaktır. Bu sayede oluĢacak olan tozun minimum
78
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
seviye indirilmesi sağlanacaktır. ĠĢletme sırasında toz ile ilgili gerekli tüm tedbirler almayı
iĢletme sahibi taahhüt etmektedir.
ĠĢletme sırasında toz ile ilgili gerekli tüm tedbirleri almayı iĢletme sahibi taahhüt
etmektedir.
5.2. Su Kullanımı ve Bertarafı (Arazi Hazırlık, ĠnĢaat, ĠĢletme ve ĠĢletme
Sonrası Olmak Üzere Temin Edileceği Kaynaklar, Su Miktarları, Ġçme ve Kullanma
Suyu ve Diğer Kullanım Amaçlarına Göre Miktarları, Kullanımı Sonrası OluĢacak
Atık Suların Miktarı ve Bertarafı)
Faaliyet kapsamında personelin kullanımı, iĢletme içi yolun ve nakliye yolunun,
spreylenmesi için gerekli olacak su miktarları aĢağıda hesaplanmıĢtır.
Personelin Ġçme – Kullanma Amaçlı Kullanacağı Su Miktarı
ÇalıĢacak personel sayısı toplam 31 kiĢi olacağından kullanılacak olan su 31 kiĢi
üzerinden hesaplanmıĢtır. Kullanılacak su miktarı, TÜĠK 2012 verilerine göre bir günde kiĢi
baĢına sarf olunan miktar 217 L/KiĢi olarak tespit edilmiĢtir. Buna göre kullanılacak su
miktarı aĢağıdaki gibi hesaplanmıĢtır.
Günlük : 31 KiĢi x 217 L/KiĢi = 6.727 Lt /Gün ( 6,727 m3/gün )
Yolların Spreylenmesi Ġçin Gerekli Su Miktarı
ĠĢletme sırasında, iĢletme içi yolların ve nakliye yolunun spreylenerek nemli
kalması sağlanacak ve tozlanma en aza indirgenecektir. Yolun spreylenmesi için günlük
olarak gerekli su miktarı 30.000 litre (30 m3/gün) olacaktır.
Bu durumda günlük su ihtiyacı aĢağıda verilmiĢ olup toplam 36,727 m3/gün‟dür.
Tablo 26. Günlük Su Ġhtiyacı
Kullanım Amacı
Miktar (m3/gün)
Personel Ġçme - Kullanma
6,727
Yolların Spreylenmesi
30
Toplam
36,727
79
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Projede çalıĢacak iĢçilerin içme suyu damacanalardan kullanma suyu ise tanker
vasıtası ile Kısacıklı Köyünden sağlanacaktır. Kısacıklı Köyünden kullanma suyu ile ilgili
alınan yazı Ek 2‟de verilmiĢtir.
Proje kapsamında iĢçilerin içme suyunun 17.02.2005 tarih ve 25730 sayılı Resmi
Gazetede Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanarak yürürlüğe giren Ġnsani Tüketim Amaçlı
Sular Hakkında Yönetmeliğe uygun olacağını iĢletme sahibi taahhüt etmektedir.
ÇalıĢacak personel sayısı toplam 31 kiĢi olacağından oluĢacak atık su miktarı 31
kiĢi üzerinden hesaplanmıĢtır. Kullanılacak su sonrası oluĢacak atık su miktarı, TÜĠK 2012
verilerine göre bir günde kiĢi baĢına oluĢan miktar 182 L/KiĢi olarak tespit edilmiĢtir. Buna
göre oluĢacak atık su aĢağıdaki gibi hesaplanmıĢtır.
Günlük : 31 KiĢi x 182 L/KiĢi = 5.642 Lt/Gün ( 5,642 m3/gün )
OluĢacak atık sular saha içerisine yaptırılacak olan sızdırmasız fosseptikte
toplanacaktır. Sızdırmaz fosseptik ile ilgili 19.03.1971 tarih ve 13783 sayılı Lağım Mecrası
ĠnĢası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik hükümlerine
uyulacaktır. Fosseptikte toplanan atık sular iĢletme sahibi tarafından arazöz aracılığıyla
çektirilerek arıtma tesisi ile sonlandırılan en yakın belediyenin altyapı tesisine verilerek
bertaraf edilecektir. Atık suların arazöz aracılığıyla ile çektirileceğini iĢletme sahibi taahhüt
etmektedir.
Faaliyet alanında sulama iĢi arazözle yapılacaktır. Tesiste 2 adet 19 m3‟lük arazöz
bulunacaktır. Faaliyet alanları yağıĢsız günlerde gerektiği kadar sulanacaktır. YağıĢlı
günlerde sulama yapılmayacaktır. Proje konusu faaliyetle ilgili olarak su kullanımı toz
bastırma amaçlı olacaktır. Tozumanın önlenmesi amacıyla kullanılacak olan sulama suyu
toz partiküllerinin indirgenmesini sağlayacak ve buharlaĢacaktır. Sulama iĢleminden
kaynaklanan herhangi bir atıksu oluĢmayacaktır. Ayrıca sulama suyuna herhangi kimyasal
madde konmayacaktır. Projenin tüm aĢamalarında 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Su
Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği‟ne ve buna bağlı olarak 25.03.2012 tarih ve 28244 sayılı „‟Su
Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde DeğiĢiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik‟‟ hükümlerine
uyulacaktır.
80
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
5.3. Atıklar (Arazi Hazırlık, ĠnĢaat, ĠĢletme ve ĠĢletme Sonrası Olmak Üzere
Atık Türleri, Miktarları, Bertarafı)
Üretimin gerçekleĢtirileceği galeri ağızlarında ve stok alanları üzerinde orman
ağaçları bulunmaktadır. Bulunan orman ağaçları ilgili orman iĢletme Ģefliği tarafından
kesilerek arazi hazır olarak iĢletmeciye teslim edilecektir. Daha sonra patlayıcı
malzemeler yerleĢtirilerek galeri ağızları açılacaktır ve desandre sürülerek üretime
baĢlanacaktır. Üretim sonucu çıkarılacak bakır madeni stok alanlarına taĢınarak serbest
piyasaya verilecektir.
ĠĢletme AĢamasında OluĢacak Katı Atıklar
Evsel Nitelikli Katı Atıklar
Bakır ocağı prosesinde çıkacak madde tamamen doğal bakır olup, Endüstriyel
nitelikli katı atık oluĢmayacaktır. OluĢacak katı atık çalıĢanlardan kaynaklanacak evsel
nitelikli atıklar olacaktır. Bir kiĢinin oluĢturacağı günlük katı atık miktarı TÜĠK 2012
verilerinden 1,14 kg/gün değeri kullanılarak aĢağıdaki Ģekilde hesaplanmıĢtır.
Q= q x N
Q= Bir günlük toplam katı atık miktarı
q= Bir kiĢiden kaynaklanacak günlük katı atık miktarı
N= ĠĢçi sayısı
ĠĢletme aĢamasında yaklaĢık 31 personel çalıĢtırılması planlanmaktadır. Ġsletmede
çalıĢacak personel bölgede bulunan yerleĢim yerlerinden temin edilecektir. 31 kiĢiden
kaynaklanacak katı atık miktarı;
Personel Sayısı
: 31 kiĢi
Birim Katı Atık Miktarı
: 1,14 kg/kiĢi-gün
Katı Atık Miktarı
: Q= 1,14 kg/kiĢi-gün x 31 kiĢi = 35,34 kg/gün
olmaktadır.
OluĢacak evsel nitelikli katı atıkların toplanması, depolanması, geri kazanımı ve
bertarafı 14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı “Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” ve
05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı “Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde DeğiĢiklik
81
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Yapılmasına Dair Yönetmelik” hükümlerinde belirtilen ilgili maddelere göre yapılacaktır.
Personelin ihtiyaçlarının giderilmesi sonucu oluĢacak atıklar, yemek artıkları, ambalaj
kâğıdı, pet ĢiĢe, cam sise vb. dir. Bu katı atıklar 14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı “Katı
Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” ve 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı “Katı Atıkların Kontrolü
Yönetmeliğinde DeğiĢiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” hükümlerinin 8. maddesine
uygun olarak, çevreye zarar vermeden bertarafını ve değerlendirilmesini kolaylaĢtırmak,
çevre kirliliğini önlemek ve ekonomiye katkıda bulunmak amacıyla ayrı ayrı toplanarak
biriktirilecektir ve bunlarla ilgili tedbirler alınacaktır. Katı atıkların toplanması ve taĢınması
aĢamasında katı atıklar çevrenin olumsuz yönde etkilenmesine sebep olacak yerlere
dökülmeyecek, ağzı kapalı standart çöp kaplarında muhafaza edilerek toplanacak ve
iĢletme sahibi tarafından en yakın katı atık toplama alanına götürülerek bertaraf edilecektir
Ambalaj Atıkları
Poligon alanlarında oluĢacak ambalaj atıkları 24.08.2011 tarih ve 28035 sayılı
“Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği” hükümlerine uygun olarak toparlanarak lisanlı
firmalara verilerek bertaraf edilecektir.
Atık Lastikler
Yıl içerisinde araçların lastikleri Ģantiye alanı içerisinde değiĢtirilecek ve geçici
depolama alanında biriktirilerek lisanslı firmalar tarafından toplanması sağlanacaktır.
25.11.2006 Tarih ve 26357 sayılı “Ömrünü TamamlamıĢ Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği”
ve 30.03.2010 Tarih ve 27537 sayılı değiĢiklik yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır.
Patlayıcı Madde Ambalajları
Patlayıcı madde ambalajları, patlayıcı madde alınan firmalara verilecek olup
sahada biriktirilmeyecektir. Herhangi bir nedenden dolayı bu tür atıkların sahada
biriktirilmesi gerektiği zaman uygun olarak toparlanacak ve en kısa zamanda firmaları
tarafından alınması sağlanacaktır. 14.03.2005 Tarih ve 25755 sayılı “Tehlikeli Atıkların
Kontrolü Yönetmeliği” ve 30.10.2010 Tarih ve 27744 sayılı değiĢiklik yönetmeliği
hükümlerine uyulacaktır.
82
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Atık Akü ve Piller
ĠĢletme aĢamasında oluĢacak olan atık akü ve piller Ģantiye sahası içerisinde
bulunacak olan geçici depolama anında ayrı ayrı biriktirilerek lisanslı firmalar tarafından
toplanmaları sağlanacaktır. 31.08.2004 Tarih ve 25569 sayılı “Atık Pil ve Akümülatörlerin
Kontrolü Yönetmeliği” ve 30.03.2010 Tarih ve 27537 sayılı değiĢiklik yönetmeliği
hükümlerine uyulacaktır.
ĠĢletme AĢamasında OluĢacak Atık Yağlar
ĠĢletmede iĢ makinelerinin, araç ve ekipmanların bakım onarımları saha içerisinde
yapılacaktır. Araç bakım ve onarımları esnasında oluĢacak atık yağlar Ģantiye alanındaki
geçici depolama alanında sızdırmasız varillerde toplanarak lisanslı firmalara verilecektir.
30.07.2008 Tarih ve 26952 sayılı „‟Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği‟‟ ve 30.03.2010 tarih
ve 27537 sayılı „‟Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde DeğiĢiklik Yapılmasına Dair
Yönetmelik‟‟ hükümlerine uyulacaktır. Yağlama ve bakım iĢlemlerinden sonra iĢletmede
üstübü ve kontamine olmuĢ atıklar oluĢacaktır. Bu atıklar ise geçici depolama alanında
uygun kaplarda biriktirilerek lisanslı firmalar tarafından toplanmaları sağlanacaktır.
5.4. Gürültü Kaynakları ve Seviyeleri (Akustik Rapor)
Galeri ağızlarında patlatma çalıĢmaları esnasında ve iĢ makinelerinin çalıĢmaları
esnasında gürültü meydana gelecektir.
Patlatma ve iĢ makinelerinin çalıĢması esnasında oluĢacak olan gürültü seviyeleri
için Akustik Rapor hazırlatılmıĢ olup hazırlatılan akustik rapor sonucuna göre oluĢacak
gürültü seviyesi Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi Yönetimi Yönetmeliği‟nde belirtilen
gürültü seviyesinin altında kaldığından yakın mesafedeki konutun oluĢacak gürültüden
etkilenmesi beklenmemektedir. Hazırlatılan Akustik Rapor Ek 20‟de verilmiĢtir. Faaliyet ile
ilgili gerekli izinler alınıp iĢletmeye geçilmesine müteakip gürültü konulu çevre izni ile ilgili
Çevre ve ġehircilik Ġl Müdürlüğü‟nden görüĢ alınacaktır. Bu görüĢ çerçevesinde gürültü
ölçümleri yapılması gerektiğine karar verilirse ocak alanı çevresinde gürültü ölçümleri
yaptırılacaktır.
83
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
5.5. Sağlık Koruma Bandı Mesafesi
Sağlık koruma bandı mesafesi ĠĢyeri Açma ve ÇalıĢma Ruhsatlarına ĠliĢkin
Yönetmelikte belirtilen kurulca faaliyetin zararlı ve tehlikeli etkileri dikkate alınarak
belirlenir. Sağlık Koruma Bandı içerisine mesken veya insan ikametine mahsus yapılaĢma
yapılmayacaktır. Planlanan faaliyetle ilgili olarak sağlık koruma bandı mesafesi 30 m.
olarak ve ocak alanı sınırı içinde belirlenmiĢtir.
Proje konusu faaliyet ile ilgili olarak; ĠĢ Yeri Açma ve ÇalıĢma Ruhsatlarına ĠliĢkin
Yönetmelikte belirtilen inceleme kurulları tarafından belirlenecek mesafelere uyulacaktır.
Proje ile ilgili olarak, ĠĢ Yeri Açma ve ÇalıĢma Ruhsatı, gerekli yol geçiĢ izinleri
alınacak, arazi içinde ve civarında bulunan yol, içme suyu, sanat yapıları v.b. zarar
verilmeyecek, zarar oluĢması durumunda firma tarafından karĢılanacaktır.
5.6. Doğaya Yeniden Kazandırma ÇalıĢmaları ve Rehabilitasyon Planı
Madencilik faaliyetleri nedeniyle tahrip edilmiĢ bir alanı çevresel açıdan stabil bir
duruma getirmek, temiz bir çevrenin ve doğal kaynakların gelecek nesillere aktarılması
için zorunludur. Ancak, tahrip edilmiĢ bir alan kendi haline bırakıldığında ekolojik
dengesine ulaĢması, kendi kendini onarması çok uzun yıllar alabilir. Böyle bir zaman
sürecinde bu alanların yeniden doğaya kazandırılması ya da onarılması için insanın
yardımına gereksinim vardır. Bu amaçla iĢletme faaliyeti sonrası yapılacak olan sahanın
rehabilitasyon projesi hazırlanarak Ek 15‟de verilmiĢtir.
5.7. Risk Analizi
a) Proje Alanı ve Proje Etki Alanı Analizi
Proje sahası ormanlık alan içinde kalmaktadır. 19.12.2007 tarih ve 26735 sayılı
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik esaslarına göre Yangın Önleme ve
Söndürme Talimatları hazırlanacak ve iĢçiler bu konuda eğitilecektir. Orman yangınları
esnasında yetkililerin talebi halinde dozer, loder, greyder, treyler ve arazöz gibi araçların
yangın yerlerine sevk etmek üzere her an hizmete hazır olacak Ģekilde bulunduracaktır.
ĠĢletme civarında yangın tespiti ve görüldüğü anda imkânlarla müdahale edilerek, 177
84
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
yangın ihbar hattına bilgi verilerek yetkililer uyarılacaktır. Orman yangınlarına karĢı 3
tonluk su tankeri dolu olarak proje sahasında bulundurulacaktır.
ÇalıĢma alanının köĢe noktalarına poligon taĢları dikilerek çalıĢma alanının
sınırları
belirlenecektir.
Gerekli
yerlere
okunabilecek
Ģekilde
uyarı
levhaları
yerleĢtirilecektir. Sahaya kontrolsüz giriĢ çıkıĢlar engellenecektir. Saha engebeli
arazilerden oluĢtuğu için saha ve çevresinde insan hareketi gözlenmemektedir.
Faaliyet alanında kullanılacak iĢ makineleri ve araçlardan dolayı kaza riskleri
oluĢacaktır. ÇalıĢanlara iĢ sağlığı ve güvenliği eğitimleri verilecektir.
Faaliyet alanı ormanlık alan içinde bulunmaktadır. Faaliyet alanına en yakın
yerleĢimyeri Koçyazı Köyüdür.
Üretim esnasında toz emisyonları oluĢacaktır. OluĢacak toz emisyonları ile ilgili
olarak yapılan Toz Modelleme Raporu Ek 19‟da verilmiĢtir. Faaliyet alanına yakın yerleĢim
yerine toz emisyonlarından kaynaklanacak olumsuz bir etki beklenmemektedir.
Faaliyet esnasında yapılacak patlatmalar ile kullanılacak iĢ makineleri ve
araçlardan kaynaklanacak gürültü olacaktır. OluĢacak olan gürültü ile ilgili Akustik Rapor
hazırlatılarak Ek 20‟de verilmiĢtir. Araçların düzenli bakım ve kontrolü yapılacak ve
kademeli olarak çalıĢtırılmalarına özen gösterilecektir.
b)
Proje
Kapsamında
Yapılacak
ĠĢ
ve
ĠĢlemler
Kapsamında
Risk
Durumlarında Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, ĠnĢaat, ĠĢletme ve ĠĢletme Sonrası)
Projenin tüm aĢamalarında 18.03.2004 Tarih ve 25406 Sayılı “Hafriyat Toprağı,
ĠnĢaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği” hükümlerine uyulacaktır.
Proje kapsamında yüzeysel su kaynakları üzerinden yol geçiĢi sağlanması
durumunda DSĠ Genel Müdürlüğü görüĢleri doğrultusunda geçiĢ sağlanacağını iĢletme
sahibi taahhüt etmektedir.
Üretimde patlatma yapılması, değiĢik iĢ makineleri ile nakliye amaçlı yükleme
yapan kamyonların kullanımı dolayısıyla faaliyet potansiyel olarak kaza riski taĢımaktadır.
Yükleme boĢaltma yapan iĢ makinelerinin iĢin yapımı sırasında doğabilecek tehlikelere
85
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
karĢı çalıĢan personelin uyması gereken emniyet kurallarını içeren standart iĢ talimatları
hazırlanacaktır.
Kullanılacak teknoloji ve malzemelerden kaynaklanabilecek kazalara karĢı
22.10.1984 tarih ve 18553 sayılı Maden ve TaĢ Ocakları ĠĢletmelerinde ve Tünel
Yapımında Alınacak ĠĢçi Sağlığı ve ĠĢ Güvenliği Önlemlerine ĠliĢkin Tüzük‟te Maden ve
TaĢ Ocakları ile Açık ĠĢletmelerde Alınacak ĠĢçi Sağlığı ve ĠĢ Güvenliği Tedbirleri
Hakkında Tüzük hükümlerine göre iĢ yerleri denetim ve gözetim iĢlemlerinde uygulanacak
yönergelerde anılan hususlara uyulacaktır.
Parlayıcı, Patlayıcı ve Tehlikeli ĠĢlerde ÇalıĢan Yerlerde Alınacak ĠĢçi sağlığı ve ĠĢ
Güvenliği Tedbirleri hakkında yayımlanan Tüzük‟te belirtilen hususlara uyulacaktır.
Patlayıcı maddelerin teslim alınması, taĢınması, depolanması, dağıtılması, geri
alınması vb. iĢler bu amaçla eğitilmiĢ ve teknik nezaretçi (ilgili maden mühendisi)
tarafından
görevlendirilmiĢ kimseler
tarafından,
ilgili
mevzuat
hükümlerine
göre
yapılacaktır. Patlayıcı maddeleri bu amaçla eğitilmiĢ, teknik nezaretçi tarafından
görevlendirilmiĢ yeterlilik belgesine sahip ateĢleyicilerden baĢkası almayacak ve
kullanmayacaktır. AteĢleyici, ateĢleme tellerini manyetoya bağlamadan, fitil kullanılmasına
izin verilen ocaklarda bunları ateĢlemeden önce, lağım atılacak yere gelip bütün yol
ağızlarına nöbetçi konulup konulmadığını, iĢçilerin geçiĢlerine kapatılıp kapatılmadığını
denetleyecektir. Bu iĢte görevlendirilecek yeterli sayıda iĢçi bulunmazsa, yol ağızları
uygun bir Ģekilde kapatılacaktır. Patlatmalar jandarma nezaretinde yapılacaktır.
ĠĢletme aĢamasında çalıĢanların sağlığı ve güvenliği konularında yürürlükteki ilgili
yönetmelikler kapsamında tedbirler alınarak çalıĢanlara her türlü kiĢisel korunma amaçlı
maske, eldiven, baret, koruyucu gözlük, kulak tıkaçları vb, malzemeler temin edilerek
kullandırılacağını iĢletme sahibi taahhüt etmektedir. 19.12.2007 tarih ve 26735 sayılı
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik esaslarına göre Yangın Önleme ve
Söndürme Talimatları hazırlanacak ve iĢçiler bu konuda eğitilecektir. Orman yangınları
esnasında yetkililerin talebi halinde dozer, loder, greyder, treyler ve arazöz gibi araçların
yangın yerlerine sevk etmek üzere her an hizmete hazırolacak Ģekilde bulunduracaktır.
ĠĢletme civarında yangın tespiti ve görüldüğü anda imkânlarla müdahale edilerek, 177
yangın ihbar hattına bilgi verilerek yetkililer uyarılacaktır. Proje sahasında 3 tonluk su tankı
hazır olarak bulundurulacaktır.
86
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Üretim esnasında gürültü, toz emisyonu gibi madenciliğe yönelik çevresel etkiler
oluĢabilecektir. Bu etkiler dosyanın ilgili bölümlerinde irdelenmiĢ olup alınması gereken
önlemlerden bahsedilmiĢtir. Üretim esnasında gürültü, toz emisyonu gibi madenciliğe
yönelik gerekli tedbirlerin alınacağını iĢletme sahibi taahhüt etmektedir.
Görevli olmayan personelin iĢletmede bulunmasına izin verilmeyecektir. Yükleme
iĢlemleri yapılırken, personelin kamyonların ve yükleyicilerin çevresinde bulunulmasına
müsaade edilmeyecektir. Tesiste olabilecek herhangi bir kazaya karĢın hasta nakil aracı
olarak tahsis edilmiĢ araçla kazaya uğramıĢ personel hızlı bir Ģekilde en yakın sağlık
birimine ulaĢtırılacaktır. ĠĢçi sağlığı ve iĢ güvenliği konusunda 4857 sayılı ĠĢ Kanunu‟nun
ilgili hükümlerine iĢletme sahibi uymayı taahhüt etmektedir.
Proje sahası etrafında insan ve hayvan giriĢ çıkıĢının engellenmesi ve çalıĢacak
iĢçilerin kaza riskinden korunması için uyarıcı levha, tel örgü vb. tedbirler alınacaktır.
ĠĢletmenin faaliyeti sırasında civar yerleĢim yerlerinde yaĢayan yöre insanının direk
yada dolaylı olarak iĢletmeden kaynaklı kirlilikten doğabilecek hastalık, sakatlık ve ölüm
gibi istenmeyen, hayat kalitesini olumsuz etkileyecek Ģartlara maruz kalınması durumunda
kiĢi veya kiĢilerin tüm tedavi masraflarının ve ölüm halinde doğacak tazminatların yasal
karĢılığının sağlanacağını iĢletme sahibi taahhüt etmektedir.
ĠĢletme sürecindeki nakliye esnasında kamyonlara hız sınırlaması getirilecek, araç
üzerleri branda ile örtülecek, yollarda sulama yapılacaktır.
5.8. Diğer Hususlar
Proje ile ilgili olarak verilecek baĢka bir husus bulunmamaktadır.
BÖLÜM 6: PROJENĠN ALTERNATĠFLERĠ (Bu Bölümde Teknoloji, Alınacak
Önlemlerin
Alternatiflerinin
KarılaĢtırılması
Yapılacak
ve
Tercih
Sıralaması
Belirtilecektir.)
Madenler birer doğal kaynak olup bulundukları yerden çıkarılmaları gerekmektedir.
Madencilik faaliyetlerinde doğadan çıkartılan madenin hizmet vereceği alana uygun
kalitede olması, iĢletilmesinin ve nakliyesinin ekonomik olması aranan kriterler
arasındadır.
87
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Proje konusu sahadaki tespit edilen rezerv üretim kalitesine uygundur.
Ruhsat alanının tamamı ormanlık alan vasfındadır. Madencilik faaliyeti sonunda
rezervi bitmiĢ alanlarda ilgili Orman ĠĢletme ġefliği ile koordineli olarak Doğaya Yeniden
Kazandırma faaliyetleri yapılacaktır.
Madenler doğal kaynaklar olduğundan değiĢik vasıftaki alanlar içinde varlıklarına
rastlanabilmektedir. Faaliyet alanı ormanlık alan içindedir. Proje konusu faaliyetlerle ilgili
olarak da gerekli izinler alınacaktır.
Faaliyet alanı çevresinde yoğun yerleĢim yerleri bulunmamaktadır. Üretim
teknolojisi ve alınacak önlemler sayesinde çevredeki yerleĢim yerlerinde faaliyetten
kaynaklanabilecek zararlar önlenecektir. Tüm bu nedenler göz önüne alındığında projenin
belirlenen alanda uygulanmasının uygun olacağı düĢünülmüĢtür.
BÖLÜM 7: ĠZLEME PROGRAMI
7.1. Projenin ĠnĢaatı Ġçin Önerilen Ġzleme Programı, Projenin ĠĢletmesi ve
ĠĢletme Sonrası Ġçin Önerilen Ġzleme Programı ve Acil Müdahale Planı
“ÇED Yönetmeliği” 18. Madde, 3. bendinde verilen ”Proje sahibi veya yetkili
temsilcisi "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" kararını aldıktan sonra yatırımın inĢaat
dönemine iliĢkin izleme raporlarını Bakanlığa iletmekle yükümlüdür.“ hükmü gereğince
ÇED Kararının olumlu sonuçlanması durumunda yatırımın inĢaat dönemine iliĢkin izleme
raporları Çevre ve ġehircilik Bakanlığı‟na sunulacaktır.
Madencilik
faaliyeti
yapılacak
alanda
herhangi
bir
inĢaat
çalıĢması
yapılmayacaktır. Proje ömrü tespit edilen rezerve ve üretilecek yıllık üretim miktarına göre
10 yıl olacaktır.
Tablo 27. Faaliyetle Ġlgili Önerilen Ġzleme Programı
AĢama
ĠZLENECEK
PARAMETRE
Parametrenin
Ġzleneceği Yer
Parametreler
Nasıl
Ġzlenecek/Ġzleme
Ekipmanları
Parametreler
Ne Zaman
Ġzlenecek
Sorumlu
Kurum/
KuruluĢ
ĠĢletme/ĠĢletme
Sonrası
Tarihi,
Kültürel ve
Arkeolojik
Miras
ĠĢletme Sahası
Gözlemsel
Tarihi,Kültürel ve
Arkeolojik varlığa
rastlandığında
ĠĢletme
Sahibi
ĠĢletme/ĠĢletme
Sonrası
Atıksu
ĠĢletme Sahası
Gözlemsel
(atık suyun
fosseptik
Faaliyet Süresi
ve Faaliyet
Bittikten Sonra
ĠĢletme
Sahibi
88
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
çukuruna
verilerek bertaraf
edilip/edilmediği)
ĠĢletme/ĠĢletme
Sonrası
Katı Atık
ĠĢletme/ĠĢletme
Sonrası
Toz
Emisyonu
ĠĢletme Sahası
ĠĢletme/ĠĢletme
Sonrası
Gürültü
ĠĢletme Sahası
ĠĢletme/ĠĢletme
Sonrası
Yüzey Suları
Proje
Güzergahındaki
Su Yüzeyleri
ĠĢletme/ĠĢletme
Sonrası
ĠĢ Güvenliği
ĠĢletme Sahası
ĠĢletme/ĠĢletme
Sonrası
Özel Atık ve
Tehlikeli
Atıklar
ĠĢletme Sahası
ĠĢletme Sahası
Gözlemsel
Gözlemsel ve
Akredite OlmuĢ
Firmalara
Ölçümler
Yaptırılarak
Gözlemsel ve
Akredite OlmuĢ
Firmalara
Ölçümler
Yaptırılarak
Gözlemsel
(herhangi bir
atığın yüzey
sularına
atılmaması
sağlanacak)
ĠĢ güveli
sorumlusu, yazılı
ve sözlü eğitim
dökümanları, acil
eylem planı
Geçici Atık
Depolama Alanı,
Gözlemsel
Günlük
ĠĢletme
Sahibi
3 yılda bir
ĠĢletme
Sahibi
ġikayet Olduğu
Takdirde
ĠĢletme
Sahibi
Günlük
ĠĢletme
Sahibi
Haftalık, aylık,
yıllık
ĠĢletme
Sahibi
Sürekli
ĠĢletme
Sahibi
Acil Müdahale Planı
4857 sayılı ĠĢ Kanunu ve ilgili yönetmeliğine uygun olarak hazırlanan Acil
Müdahale Planı Ek 4‟de sunulmuĢtur. ĠĢletmede 27.11.2010 Tarih ve 27768 Sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan ĠĢ Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerine
uyulacaktır. Acil Durum Eylem Planı, acil durumlarda can ve mal kaybının en aza
indirilebilmesi için iĢyerinde çalıĢan personelin sorumluluklarını, tahliye ve deneme
uygulamalarında nasıl davranacağını belirleyen bir sistemdir. Acil durumda ortaya
çıkabilecek tehlike anlarında personelin önceden hazırlanmıĢ belirli bir plan çerçevesinde
eğitim ve tatbikat ile geliĢtirerek, görev ve sorumluluklarını, hareket ve davranıĢlarını
belirleyen çalıĢmalar bütünüdür.
 ĠĢyeri acil durum planı, genel sivil savunma planlarının bir parçasıdır.
 Deprem, fırtına, sel, su baskını gibi doğal afetler, yangın, patlama, yıldırım
düĢmesigibi durumlarda talimatlara göre hareket edilir.
 Acil müdahale ekiplerinin müdahalesi ile önlenemeyen bir acil durumda veya
gerekiyorsa ilave yardım talebinde bulunur.
 Acil durumda ilave yardım çağırılırken iĢyeri civarındaki, sıhhiye imdat, itfaiye,
jandarma, polis, trafik, sahil güvenlik, SSK hastaneleri gibi kurumlardan faydalanılır.
89
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Acil Durumun Bildirilmesi
 ĠĢletmenin tamamını ilgilendiren mala ve cana zarar verme olasılığı yüksek
durumlarda acil durum alarmı devreye sokulur.
 Acil durumu alarmı siren sistemi ile verilir ve devamlı olarak 2 dakika çalınarak
verilir.
 Acil durum alarmı verildiğinde ve duyulduğunda sahadaki çalıĢmalar durdurulur.
 ĠĢletmede, acil durum alarmı verildiğinde, personel, kendisine en yakın
güzergâhtan acil toplanma alanlarında toplanır.
 Acil durum ekip üyeleri acil durum kontrol merkezi ile temasa geçer ve
alacaklarıtalimata göre hareket ederler.
 Her Ģey normal haberi verilene kadar çalıĢanlar etkilenmiĢ (yangın, patlama,
vb.) bölgeye geri dönmez.
 Acil durum sirenleri 6 ayda bir test edilir.
Sivil Savunma Sirenleri
 Sürekli siren (sarı ikaz): Taarruz ihtimali var. Alarma hazır ol!
 Dalgalı siren (kırmızı ikaz): Taarruz tehlikesi var. Derhal sığınağa gir ve korun.
 Kesik kesik siren: Radyoaktif serpinti. Derhal en yakın kapalı yere gir ve
korun.
 Tehlike geçti!(beyaz ikaz): Radyo-TV yayınları ile duyurulur veya megafon ile
anons edilir.
ĠĢ Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatı Gereğince Ġlgili Bakanlıklara Yapılacak Olan
Bildirimler:
* ĠĢyerinin 4857 sayılı ĠĢ Kanunu kapsamına girmesi nedeniyle, iĢyerinin ünvan ve
adresi, çalıĢtırılan iĢçi sayısı, çalıĢma konusu, iĢe baĢlama ve bitme günü, iĢveren adı ve
soyadı veya ünvanı, adresi, varsa iĢveren vekili veya vekillerinin ad, soyadı veadreslerinin
bir ay içerisinde Bölge müdürlüklerine bildirilmesi, Alt iĢveren, bu sıfatla mal ve hizmet
üretimi için meydana getirdiği kendi iĢyerinibildirmesi,
* Sağlık Birimi tarafından iĢyerinde yürütülen sağlık hizmetleri ile ilgili olarak
yönetmeliğe uygun olarak düzenlenen yıllık değerlendirme raporunun bir nüshasının ĠĢ
Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü‟ne gönderilmesi.
90
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
* ĠĢ güvenliği Uzmanı ile yönetmeliğe uygun olarak yapılan sözleĢmenin bir
nüshasının ĠĢ Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü‟ne gönderilmesi,
* ĠĢyerinde meydana gelen iĢ kazasının ve tespit edilecek meslek hastalığının en
geç iki iĢgünü içinde yazı ile ilgili Bölge Müdürlüğü‟ne gönderilmesi,
Meydana gelecek iĢ kazaları ile ilgili olarak, „‟ĠĢ Yeri Kaza ve Meslek Hastalığı
Bildirim Formu‟‟ doldurularak Bölge Müdürlüğüne elden verilecek veya iadeli taahhütlü
olarak gönderilecektir.
Kullanılacak teknoloji ve malzemelerden kaynaklanabilecek kazalara karĢı
22.10.1984 tarih ve 18553 sayılı Maden ve TaĢ Ocakları ĠĢletmelerinde ve Tünel
Yapımında Alınacak ĠĢçi Sağlığı ve ĠĢ Güvenliği Önlemlerine ĠliĢkin Tüzük‟te Maden ve
TaĢ Ocakları ile Açık ĠĢletmelerde Alınacak ĠĢçi Sağlığı ve ĠĢ Güvenliği Tedbirleri
Hakkında Tüzük hükümlerine göre iĢ yerleri denetim ve gözetim iĢlemlerinde uygulanacak
yönergelerde anılan hususlara uyulacaktır.
7.2. ÇED Olumlu Belgesinin Verilmesi Durumunda, Yeterlik Tebliği'nde
"Yeterlik Belgesi Alan Kurum/KuruluĢların Yükümlülükleri" BaĢlığının 9. Maddesinin
4. Bendinde Yer Alan Hususların GerçekleĢtirilmesi Ġle Ġlgili Program
“Yeterlik Belgesi Tebliği” 9. Madde 4. bentde “ÇED Olumlu Kararı verilen projelerle
ilgili proje sahibi, bu Tebliğ kapsamında yetkilendirilmiĢ kurum/kuruluĢlardan herhangi
birine, yatırımın inĢaat dönemlerinde belirtilen taahhütlerin yerine getirilip getirilmediğini,
yatırımın iĢletmeye geçiĢine kadar proje sahasına giderek, yerinde izleme kontrolünü
yaptırmakla yükümlüdür. Ġlgili ÇED Daire BaĢkanlıkları, proje sahibi tarafından
yetkilendirilmiĢ kurum/kuruluĢu bu Tebliğin Ek-4 formuyla Daire BaĢkanlığına bildirir. Proje
sahibi tarafından yetkilendirilen kurum/kuruluĢ, bu Tebliğin Ek-4‟ünde yer alan ÇED
Raporlarında Verilen Taahhütlere Ait Yatırımın ĠnĢaat Dönemi Ġzleme-Kontrol Formunu
doldurarak Nihai ÇED Raporunda belirtilen izleme-kontrol süreleri sonundan itibaren yirmi
iĢ gününde Bakanlığa iletmekle yükümlüdür. Kurum/kuruluĢun yeterlik belgesinin iptal
edilmesi veya kuruluĢun kapanması halinde, bu durumun proje sahibine bildirilmesinden
itibaren bir ay içerisinde, proje sahibi yeterlik belgesi almıĢ diğer kurum/kuruluĢlardan
herhangi biriyle sözleĢme yaparak Bakanlığa bildirmekle, ilgili kurum/kuruluĢ bu Tebliğin
Ek-4 ÇED Raporlarında Verilen Taahhütlere Ait Yatırımın ĠnĢaat Dönemi Ġzleme-Kontrol
91
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Formunu doldurarak Nihai ÇED Raporunda belirtilen izleme-kontrol süreleri sonundan
itibaren yirmi iĢ gününde Bakanlığa iletmekle yükümlüdür.” Hükmü gereğince,
ÇED kararının olumlu sonuçlanması durumunda Çevre ve ġehircilik Bakanlığı,
ÇED Ġzin ve Denetim Genel Müdürlüğü tarafından Ġnceleme Değerlendirme Toplantısında
belirlenecek sürelerde ÇED raporlarında verilen taahhütlere ait yatırımın inĢaat dönemi
izleme-kontrol formu hazırlanarak Çevre ve ġehircilik Bakanlığı‟na sunulacaktır. ÇED
Raporlarında Verilen Taahhütlere Ait Yatırımın ĠnĢaat Dönemi Ġzleme-Kontrol Formunun
doldurulması, iĢletme sahibini anlaĢma yapacağı ÇED Yeterlik Belgesine sahip bir firma
tarafından yapılacaktır.
BÖLÜM 8: HALKIN KATILIMI ( Projeden Etkilenmesi Muhtemel Yöre Halkının
Nasıl ve Hangi Yöntemlerle Bilgilendirildiği, Proje Ġle Ġlgili Halkın GörüĢlerinin ve
Konu Ġle Ġlgili Açıklamaların ÇED Raporuna Yansıtılması )
Faaliyet ile ilgili Halkın ÇED sürecine katılımı sağlamak amacı ile Halkın Katılım
toplantısı yapılmıĢtır. ÇED sürecinde Halk katılım toplantı duyurusu yerel ve ulusal
gazetelerde ilan edilmiĢtir. Toplantı Feke Belediyesi Karacaoğlan Kültür Merkezinde
gerçekleĢtirilmiĢtir. Toplantı günü Çevre ve ġehircilik Bakanlığı‟nın web sayfasında da ilan
edilmiĢtir. Halkın katılımı toplantısı Çevre ve ġehircilik Ġl Müdürlüğü tarafından
yönetilmiĢtir. Toplantıya Çevre ve ġehircilik Bakanlığı, Çevre ve ġehircilik Ġl Müdürlüğü,
değiĢik kurum ve kuruluĢ temsilcileri, çevre köy sakinleri katılmıĢtır. Toplantıda proje
hakkında bilgi verilmiĢ, sorular cevaplandırılmıĢ ve katılımcıların görüĢleri alınmıĢtır. Halk
madencilik faaliyetlerini yakından tanımakta ve önemli bir bölümü bu sektörde
çalıĢmaktadır. Yöre halkının Feke çevresinde yapılan madencilik faaliyetlerinden çok fazla
Ģikâyeti bulunmamaktadır.
Proje ile ilgili, Çevre ve ġehircilik Bakanlığı tarafından oluĢturulan inceleme ve
Değerlendirme Komisyonu üyeleri, düzenlenen Kapsam ve Özel Format Belirleme
Toplantısı‟nda görüĢlerini yazılı ve sözlü belirtmiĢler ve bu görüĢler tutanak altına
alınmıĢtır. Komisyon üyelerinin görüĢ ve değerlendirmeleri ÇED Raporu‟nun ilgili
bölümlerinde değerlendirilmiĢtir.
92
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
BÖLÜM 9: SONUÇLAR ( Yapılan Tüm Açıklamaların Özeti, Projenin Önemli
Çevresel Etkilerinin Sıralandığı ve Projenin GerçekleĢmesi Halinde Olumsuz
Çevresel Etkilerin Önlenmesinin Belirtildiği Genel Bir Değerlendirme )
Proje konusu, Adana Ġli, Feke Ġlçesi, Koçyazı Köyü sınırları içerisinde bulunan Sicil
201000974 nolu alanda Bakır Madeni Ocağı iĢletilmesi projesi‟dir.
Sicil 201000974 numaralı saha toplam 1.998,60 hektar olup bu alanın 148,32
hektarlık kısmı ( 1. Poligon 45,42 Hektar, 2. Poligon 102,90 Hektar ) ÇED Ġzin Alanı olarak
kullanılacaktır. 1. Poligon alanı içerisinde 1 adet galeri ağzı, cevher ve pasa stok alanı, 2.
Poligon alanı içerisinde 3 adet galeri ağzı, cevher ve pasa stok alanları bulunacaktır.
Ayrıca 2. Poligon alanı içerisinde 150 m2 alana sahip Ģantiye alanı bulunacaktır.
Proje kapsamında yılda 12 ay, ayda 30 gün, günde 24 saat 3 vardiya Ģeklinde
çalıĢma yapılacaktır. Proje kapsamında 31 iĢçi çalıĢtırılması planlanmaktadır.
Üretimin gerçekleĢtirileceği alan üzerinde bulunan galeri ağızlarına patlayıcı
malzemeler yerleĢtirilerek patlatma yapılacaktır. Patlatma sonucu açılacak galeri ağzında
ilerlenerek yeraltından çıkarılacak bakır madeni galeri ağızları yanında bulunacak olan
cevher stok alanında muhafaza edilerek satıĢı gerçekleĢecektir.
Proje alanı Adana Ġlinin 90 km kuzeydoğusunda, Feke Ġlçesinin 14 km
güneybatısında yer almaktadır.
Proje alanı 2 adet poligondan oluĢmaktadır. Proje sahalarından 1. Poligon alanı
içindeki G.4‟ün en yakın konuta uzaklığı 900 m dir. Proje sahalarından 2. Poligon alanı
içindeki G.1‟in en yakın konuta uzaklığı 350 m, G.2‟nin en yakın konuta uzaklığı 740 m
G.3‟ün en yakın konuta uzaklığı 530 m dir.
Kullanılacak patlayıcı maddeler sahada depolanmayacak olup, MKE Kurumu
anlaĢmalı bayii ile anlaĢma yapılacak olup patlatma yapılacağı gün günlük olarak
getirilecektir.
Patlayıcı maddelerin kullanımı ile ilgili olarak 29.09.1987 tarih ve 12028 sayılı
Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren “Tekel DıĢı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle,
Av Malzemesi ve Benzerlerinin Üretimi, Ġthali, TaĢınması, Saklanması, Depolanması, SatıĢı,
93
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi, Usul ve Esaslarına iliĢkin Tüzük” hükümlerine
uyulacaktır. Ayrıca 24.12.1973 tarih ve 14752 sayılı Resmi Gazete‟de yayınlanarak
yürürlüğe giren “Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle ÇalıĢan iĢyerlerinde ve
iĢlerde Alınacak Tedbirler Hakkında Tüzük” hükümlerine uyulacaktır. Patlatmalar ilgili
jandarma nezaretinde gerekli güvenlik önlemleri alındıktan sonra gerçekleĢtirilecektir.
Ruhsat sahası içinde ÇED izin alanlarını birbirine ve Ģantiye alanına baglayan
ocak içi yollar mevcuttur. Bu yollarda cevher tasıyacak kamyonların geçebilecegi sekilde
düzenlenecektir. Galerilerde üretilecek olan bakır galeri ağızlarında bulunacak olan stok
sahasına taĢınacak ve buradan da kamyonlarla serbest piyasaya verilecektir. Çıkarılacak
olan bakır cevheri herhangi bir zenginlestirme islemine tabii tutulmayacaktır. Bakırın
tasınması esnasında ocak içi yollar kullanılacaktır. Kullanılacak yolların bozulması
durumunda bu yollar sirketin kendi imkânları ile iyileĢtirilecektir. Planlı ve güvenli bir
çalısmanın yapılabilmesi için sirket yol çalısmalarına özen gösterecektir.
Proje konusu poligon alanlarına kadar mevcut yol ve köy yolları bulunmakta olup
sahaya ulaĢım için bu yollar kullanılacaktır. Bakırın satılması faaliyetleri sırasında ise
mevcut yollar ve köy yolları kullanılacaktır.
Faaliyet alanında yangın görmüĢ alan bulunmamaktadır. Yangın önleme ve
söndürme talimatları hazırlanacak ve iĢçiler bu konuda eğitilecektir. Orman yangınları
esnasında yetkililerin talebi halinde dozer, loder, greyder, treyler ve arazöz gibi araçların
yangın yerlerine sevk etmek üzere her an hizmete hazır olacak Ģekilde bulunduracaktır.
ĠĢletme civarında yangın tespiti ve görüldüğü anda imkânlarla müdahale edilerek,
yangın ihbar hattına bilgi verilerek yetkililer uyarılacaktır. Proje sahasında 3 tonluk su tankı
hazır olarak bulundurulacaktır. 6831 Sayılı Orman Kanunu gereğince gerekli izinler
alınacak ve kanunun 16. maddesi Uygulama Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır.
Projede çalıĢacak iĢçilerin içme suyu damacanalardan kullanma suyu ise tanker
vasıtası ile Kısacıklı Köyünden sağlanacaktır. Günlük su ihtiyacı toplam 36,727
m3/gün‟dür.
OluĢacak atık sular saha içerisine yaptırılacak olan sızdırmasız fosseptikte
toplanacaktır. Sızdırmaz fosseptik ile ilgili 19.03.1971 tarih ve 13783 sayılı Lağım Mecrası
ĠnĢası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik hükümlerine
94
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
uyulacaktır. Fosseptikte toplanan atık sular iĢletme sahibi tarafından arazöz aracılığıyla
çektirilerek arıtma tesisi ile sonlandırılan en yakın belediyenin altyapı tesisine verilerek
bertaraf edilecektir. Atık suların arazöz aracılığıyla ile çektirileceğini iĢletme sahibi taahhüt
etmektedir.
OluĢacak evsel nitelikli katı atıkların toplanması, depolanması, geri kazanımı ve
bertarafı 14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı “Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” ve
05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı “Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde DeğiĢiklik
Yapılmasına Dair Yönetmelik” hükümlerinde belirtilen ilgili maddelere göre yapılacaktır.
Personelin ihtiyaçlarının giderilmesi sonucu oluĢacak atıklar, yemek artıkları, ambalaj
kâğıdı, pet ĢiĢe, cam sise vb. dir. Bu katı atıklar 14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı “Katı
Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” ve 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı “Katı Atıkların Kontrolü
Yönetmeliğinde DeğiĢiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” hükümlerinin 8. maddesine
uygun olarak, çevreye zarar vermeden bertarafını ve değerlendirilmesini kolaylaĢtırmak,
çevre kirliliğini önlemek ve ekonomiye katkıda bulunmak amacıyla ayrı ayrı toplanarak
biriktirilecektir ve bunlarla ilgili tedbirler alınacaktır. Katı atıkların toplanması ve taĢınması
aĢamasında katı atıklar çevrenin olumsuz yönde etkilenmesine sebep olacak yerlere
dökülmeyecek, ağzı kapalı standart çöp kaplarında muhafaza edilerek toplanacak ve
iĢletme sahibi tarafından en yakın katı atık toplama alanına götürülerek bertaraf
edilecektir.
Poligon alanlarında oluĢacak ambalaj atıkları 24.08.2011 tarih ve 28035 sayılı
“Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği” hükümlerine uygun olarak toparlanarak lisanlı
firmalara verilerek bertaraf edilecektir.
Yıl içerisinde araçların lastikleri Ģantiye alanı içerisinde değiĢtirilecek ve geçici
depolama alanında biriktirilerek lisanslı firmalar tarafından toplanması sağlanacaktır.
25.11.2006 Tarih ve 26357 sayılı “Ömrünü TamamlamıĢ Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği”
ve 30.03.2010 Tarih ve 27537 sayılı değiĢiklik yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır.
Patlayıcı madde ambalajları, patlayıcı madde alınan firmalara verilecek olup
sahada biriktirilmeyecektir. Herhangi bir nedenden dolayı bu tür atıkların sahada
biriktirilmesi gerektiği zaman uygun olarak toparlanacak ve en kısa zamanda firmaları
tarafından alınması sağlanacaktır. 14.03.2005 Tarih ve 25755 sayılı “Tehlikeli Atıkların
Kontrolü Yönetmeliği” ve 30.10.2010 Tarih ve 27744 sayılı değiĢiklik yönetmeliği
hükümlerine uyulacaktır.
95
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
ĠĢletme aĢamasında oluĢacak olan atık akü ve piller Ģantiye sahası içerisinde
bulunacak olan geçici depolama anında ayrı ayrı biriktirilerek lisanslı firmalar tarafından
toplanmaları sağlanacaktır. 31.08.2004 Tarih ve 25569 sayılı “Atık Pil ve Akümülatörlerin
Kontrolü Yönetmeliği” ve 30.03.2010 Tarih ve 27537 sayılı değiĢiklik yönetmeliği
hükümlerine uyulacaktır.
ĠĢletmede iĢ makinelerinin, araç ve ekipmanların bakım onarımları saha içerisinde
yapılacaktır. Araç bakım ve onarımları esnasında oluĢacak atık yağlar Ģantiye alanındaki
geçici depolama alanında sızdırmasız varillerde toplanarak lisanslı firmalara verilecektir.
30.07.2008 Tarih ve 26952 sayılı „‟Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği‟‟ ve 30.03.2010 tarih
ve 27537 sayılı „‟Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde DeğiĢiklik Yapılmasına Dair
Yönetmelik‟‟ hükümlerine uyulacaktır. Yağlama ve bakım iĢlemlerinden sonra iĢletmede
üstübü ve kontamine olmuĢ atıklar oluĢacaktır. Bu atıklar ise geçici depolama alanında
uygun kaplarda biriktirilerek lisanslı firmalar tarafından toplanmaları sağlanacaktır.
Faaliyet alanında kullanılacak iĢ makineleri ve araçlardan dolayı kaza riskleri
oluĢacaktır. ÇalıĢanlara iĢ sağlığı ve güvenliği eğitimleri verilecektir.
Üretim esnasında toz emisyonları oluĢacaktır. OluĢacak toz emisyonları ile ilgili
olarak yapılan Toz Modelleme Raporu Ek 19‟da verilmiĢtir. Faaliyet alanına yakın yerleĢim
yerine toz emisyonlarından kaynaklanacak olumsuz bir etki beklenmemektedir.
Faaliyet esnasında yapılacak patlatmalar ile kullanılacak iĢ makineleri ve
araçlardan kaynaklanacak gürültü olacaktır. OluĢacak olan gürültü ile ilgili Akustik Rapor
hazırlatılarak Ek 20‟de verilmiĢtir. Araçların düzenli bakım ve kontrolü yapılacak ve
kademeli olarak çalıĢtırılmalarına özen gösterilecektir.
Projede belirtilen faaliyetlerin kontrollü bir Ģekilde tekniğine ve projesine uygun
olarak gerçekleĢtirilmesi durumunda çevresel açıdan tehlike ve risk minimum düzeye
indirilecektir.
96
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
Faaliyetle Ġlgili Olarak ;
• 31.12.2004 Tarih ve 25687 Sayılı „„Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği‟‟ ve
25.03.2012 Tarih ve 28244 Sayılı değiĢiklik yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır.
• 29.04.2009 Tarih ve 27214 Sayılı “Çevre Kanununca Alınması Gereken Ġzin ve
Lisanslar Hakkında Yönetmelik” ve 14.09.2012 tarih ve 28411 sayılı değiĢiklik yönetmeliği
hükümlerine uyulacaktır.
• 14.03.1991 Tarih ve 20814 Sayılı “Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” ve
05.04.2005 Tarih ve 25777 Sayılı değiĢiklik yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır.
• 03.07.2009 Tarih ve 27277 Sayılı “Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü
Yönetmeliği” ve 16.06.2012 Tarih ve 28325 değiĢiklik yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır.
• 14.03.2005 Tarih ve 25755 Sayılı “Tehlikeli Atıkların Kontrolü yönetmeliği” ve
30.10.2010 Tarih ve 27744 Sayılı değiĢiklik yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır.
• 17.07.2008 Tarih ve 26939 Sayılı “Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği” ve
30.06.2011 tarih ve 27980 sayılı değiĢiklik yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır.
• 24.08.2011 Tarih ve 28035 Sayılı “Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği”
hükümlerine uyulacaktır.
• 30.07.2008 Tarih ve 26952 Sayılı “Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği” ve
30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayılı değiĢiklik yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır.
• 31.08.2004 Tarih ve 25569 Sayılı “Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü
Yönetmeliği” ve 30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayılı değiĢiklik yönetmeliği hükümlerine
uyulacaktır.
• 04.06.2010 Tarih ve 27601 Sayılı „„Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve
Yönetimi Yönetmeliği‟‟ ve 27.04.2011 tarih ve 27917 sayılı değiĢiklik yönetmeliği
hükümlerine uyulacaktır.
97
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
• 25.01.2006 Tarih ve 26357 Sayılı “Ömrünü TamamlamıĢ Lastiklerin Kontrolü
Yönetmeliği” ve 30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayılı değiĢiklik yönetmeliği hükümlerine
uyulacaktır.
• 08.06.2010 Tarih ve 27605 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
“Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı KirlenmiĢ Sahalara Dair Yönetmelik” ve
14.06.2012 tarih ve 28323 sayılı değiĢiklik yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır.
• 18.03.2004 Tarih ve 25406 Sayılı “Hafriyat Toprağı, ĠnĢaat ve Yıkıntı Atıklarının
Kontrolü Yönetmeliği” hükümlerine uyulacaktır.
• 6831 Sayılı Orman Kanunu ve Kanunun 16. Maddesi Uygulama Yönetmeliği
hükümlerine uyulacaktır.
• 3213 Sayılı Maden Kanunu hükümlerine uyulacaktır.
• 19.03.1971 tarih ve 13783 sayılı Lağım Mecrası ĠnĢası Mümkün Olmayan
Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır.
• 17.02.2005 tarih ve 25730 sayılı Ġnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında
Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır.
• 21.02.2004 tarih ve 25380 sayılı Yeraltı ve Yerüstü Maden ĠĢletmelerinde Sağlık
ve Güvenlik ġartları Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır.
• 167 Sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun ve Yönetmelikleri hükümlerine
uyulacaktır.
Söz konusu iĢletmede 2872 sayılı Çevre Kanunu ve 5491 sayılı “Çevre Kanununda
DeğiĢiklik Yapılmasına Dair Kanun ile ilgili Yönetmelikleri” hükümlerine ve 1/100.000
ölçekli Çevre Düzeni Plan hükümlerine uyulacaktır. Tüm bu değerlendirmeler neticesinde
faaliyete iliĢkin olarak önerilen kontrol yönetmelikleri titiz ve eksiksiz biçimde uygulanması
kaydıyla kalıcı çevresel etkileri ve zararları beklenmemektedir.
98
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
NOTLAR VE KAYNAKLAR
1-
2872 sayılı Çevre Kanunu ve 5491 sayılı Çevre Kanununda DeğiĢiklik
Yapılmasına Dair Kanun
2- 6831 Sayılı Orman Kanunu ve Kanunun 16. Maddesi Uygulama Yönetmeliği
3- 17.07.2008 Tarih 26939 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “ ÇED Yönetmeliği ”
4- 03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı “Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü
Yönetmeliği” ve 16.06.2012 tarih ve 28325 sayılı “Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin
Kontrolü Yönetmeliğinde DeğiĢiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”
5- 04.06.2010 tarih ve 27601 sayılı “Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve
Yönetimi Yönetmeliği” ve 27.04.2011 tarih ve 27917 sayılı “Çevresel Gürültünün
Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinde DeğiĢiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”
6- 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği‟ne ve buna bağlı
olarak 25.03.2012 tarih ve 28244 sayılı „‟Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde DeğiĢiklik
Yapılmasına Dair Yönetmelik‟‟
7- 14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı “Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” ve
05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı “Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde DeğiĢiklik
Yapılmasına Dair Yönetmelik”
8- 24.08.2011 tarih ve 28035 sayılı “Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği”
9- 30.07.2008 Tarih ve 26952 sayılı „‟Atık YağlarınKontrolüYönetmeliği‟‟ ve
30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı „‟Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde DeğiĢiklik
Yapılmasına Dair Yönetmelik‟‟
10- 19.04.2005 Tarih ve 25791 sayılı „‟Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği‟‟
11- 22.07.2005 tarih ve 25883 sayılı „‟Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği‟‟
12- 14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı „‟Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği‟‟
13- 31.08.2004 tarih ve 25569 sayılı „‟Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü
Yönetmeliği‟‟
14- 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı ve Plan Hükümleri
99
Bakır Madeni Ocağı
ÇED Raporu
Aytemiz Madencilik Ltd.ġti.
EKLER
EK 1
ĠĢletme Ruhsatı
EK 2
Kullanma Suyu Yazısı
EK 3
Fosseptik Detay Planı
EK 4
Acil Eylem Planı
Kozan Meteoroloji Ġstasyonu Gözlem Kayıtları ve Standart
EK 5
Zamanlarda Gözlenen En Büyük YağıĢ Değerleri, YağıĢ ġiddet –
Süre - Tekerrür Eğrileri, Fevk Hadiseleri
EK 6
EK 7
EK 8
Proje Alanına Ait Fotoğraflar
Orman Bölge Müdürlüğü GörüĢü ve
ÇED Ġnceleme Değerlendirme Formu
1 / 25.000 Ölçekli Mescere Haritası ve
1 / 10.000 Ölçekli Orman Kadastro Haritası
EK 9
Topoğrafik Harita ve Lejantı ( 1/25.000 Ölçekli )
EK 10
Jeolojik Harita ve Kesitleri ( 1/25.000 Ölçekli )
EK 11
Çevre Düzeni Planı ve Lejantı ( 1/100.000 Ölçekli )
EK 12
Vaziyet Planı
EK 13
Ġmalat Haritası
EK 14
Yer Bulduru Krokisi
EK 15
Rehabilitasyon Projesi
EK 16
Orman Mühendisi Tarafından Hazırlanan Rapor
EK 17
Flora-Fauna Ekosistem Raporu
EK 18
Jeoloji ve Hidrojeoloji Ekosistem Değerlendirme Raporu ve
Su Numune Analiz Sonucu
EK 19
Toz Modelleme Raporu
EK 20
Akustik Rapor
EK 21
Ġmza Sirküleri
EK 22
Vekâletname
EK 23
Yeterlik Belgesi
EK 24
Projeyi Hazırlayanların; Ġmzaları, ÖzgeçmiĢleri, Diplomaları,
Ġmza Beyannameleri, Oda Kayıt Belgeleri
100
Download

bakır madenġ ocağı - Çevre ve Şehircilik Bakanlığı