AYKU MAD. MÜH. MAK. İNŞ.
İTH. İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
(RUHSAT NUMARASI : 201200317)
(ERİŞİM NUMARASI : 3282256)
(PAFTA :M21-A2, M21-B1)
KÖMÜR OCAĞI VE
KIRMA ELEME TORBALAMA TESİSİ
ÇED RAPORU
NİHAİ ÇED RAPORU
DENİZLİ İLİ, SARAYKÖY İLÇESİ,
KABAAĞAÇ MEVKİİ
ŞAHİN MADENCİLİK
MÜH. MÜŞ. NAK. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Şenyuva Mah. Mecnun Sokak No:26/1 Beştepe/ANKARA
Tel:0312213 21 28 Faks:0312 213 49 66
[email protected]
ANKARA – 2014
PROJE SAHİBİNİN ADI
AYKU MAD. MÜH. MAK. İNŞ.
İTH. İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
ADRESİ
ETİ MH. G.M.K. BLV. NO:112/3
MALTEPE / ANKARA
TELEFON ve FAKS NUMARASI
PROJENİN ADI
Proje İçin Seçilen Yerin Adı Mevkii
0256 312 22 53 - 0532 275 42 07
02563122264
KÖMÜR OCAĞI VE
KIRMA ELEME TORBALAMA TESİSİ
DENİZLİ İLİ, SARAYKÖY İLÇESİ,
KABAAĞAÇ MEVKİİ
(PAFTA: M21-a2, M21-b1)
850.000 TL
PROJENİN BEDELİ
PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KOORDİNATLARI
Ruhsat ve ÇED Alanı
NOKTA NO
R1.1
R1.2
R1.3
R1.4
R1.5
R2.1
R2.2
R2.3
R2.4
R2.5
R2.6
R2.7
Koordinat Sırası: Enlem-Boylam
Koordinat Sırası: Sağa-Yukarı,
Datum: WGS -84
Datum:ED50, Türü: UTM,
Türü:Coğrafik, D.O.M:-,
D.O.M: 27, ZON:35,
Ölçek Faktörü: 6 Derecelik
ZON: -, Ölçek Faktörü: Y
X
ENLEM
BOYLAM
654800.000
4198800.000
37.921992
28.760663
654982.000
4198000.000
37.914754
28.762560
654945.000
4198000.000
37.914760
28.762140
654500.000
4199720.000
37.930331
28.757448
655320.000
4198840.000
37.922264
28.766585
Ruhsat Alanı 1. Poligon: 31,33 hektar
652200.000
4200000.000
37.933241
28.73348
654000.000
4200000.000
37.932938
28.751821
654000.000
4198769.000
37.921849
28.751558
654100.000
4198775.000
37.921886
28.752697
654000.000
4198546.000
37.919840
28.751510
654000.000
4198000.000
37.914921
28.751394
652200.000
4198000.000
37.915224
28.730925
Ruhsat Alanı 2. Poligon: 361,12 hektar
Ruhsat Alanı: 392,45 hektar
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Karo Alanı
NOKTA NO
K1.1
K1.2
K1.3
K1.4
K2.1
K2.2
K2.3
K2.4
Koordinat Sırası: Sağa-Yukarı,
Koordinat Sırası: Enlem-Boylam
Datum:ED50, Türü: UTM,
Datum: WGS -84
D.O.M: 27, ZON:35,
Türü:Coğrafik, D.O.M:-,
Ölçek Faktörü: 6 Derecelik
ZON: -, Ölçek Faktörü: Y
X
ENLEM
BOYLAM
654625.000
4199350.000
37.926977
28.758790
654530.000
4199632.000
37.929533
28.757770
654559.927
4199655.688
37.929742
28.758116
654784.826
4199414.333
37.927529
28.760622
Karo Alanı 1. Poligon: 3,19 hektar
653540.000
4198140.000
37.916260
28.746193
653866.000
4198140.000
37.916205
28.749900
653866.000
4198017.000
37.915097
28.749874
653540.000
4198017.000
37.915152
28.746166
Karo Alanı 2. Poligon: 4,01hektar
Karo Alanı: 7,20 hektar
RUHSAT NUMARASI
201200317
PROJENİN ÇED YÖNETMELİĞİ
KAPSAMINDAKİ YERİ
EK-2
LİSTESİ
MADDE
55Madencilik projeleri: a) Madenlerin
çıkarılması (Ek-1’de yer almayanlar),
EK-2 LİSTESİ MADDE 58- Petrokok,
kömür ve diğer katı yakıtların depolama,
sınıflama
ve ambalajlama
tesisleri
(perakende satış birimleri hariç).
24. Maddesi (b) bendi kapsamında
ÇED Yönetmeliğine tabi olmayan veya
Seçme Eleme Kriterlerine tabi olduğu
halde proje sahibinin ÇED Raporu
hazırlanması talebi üzerine Bakanlıkça
uygun görülen projeler.
RAPORU HAZIRLAYAN
KURULUŞUN/ÇALIŞMA GRUBUNUN ADI
ŞAHİN MADENCİLİK MÜH.
MÜŞ. NAK. VE TİC. LTD. ŞTİ.
ADRESİ
ŞENYUVA MAH. MECNUN SOK.
NO:26 / 1 BEŞTEPE / ANKARA
TELEFON VE FAKS NUMARALARI
0312 213 21 28 / 0312 213 49 66
RAPOR SUNUM TARİHİ
30/04/2014
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER ................................................................................................................... i
TABLOLAR DİZİNİ ........................................................................................................ iv
ŞEKİLLER DİZİNİ ........................................................................................................... v
HARİTALAR DİZİNİ ...................................................................................................... vi
GRAFİKLER DİZİNİ ....................................................................................................... vi
BÖLÜM 1. PROJENİN TANIMI VE AMACI................................................................... 1
1.1.Tanımı, Hizmet Amaçları, Önem ve Gerekliliği, Projenin Zamanlama Tablosu .................... 1
BÖLÜM 2. PROJE ALANI VE ETKİ ALANINA AİT MEVCUT DURUMUN
BELİRLENMESİ VE ÖZELLİKLERİ (Proje yeri ve etki alanının mevcut durumu ve
planlanan durumu ile ilgili olarak çevresel özelliklerin belirtilmesi) ................................... 5
2.1 Proje İçin Seçilen Yerin Konumu .............................................................................................. 5
2.1.1 Proje Yer Seçimi (İlgili Valilik veya Belediye tarafından doğruluğu onanmış
olan yerin, Onanlı Çevre Düzeni Planı veya İmar Planı sınırları içinde ise bu alan
üzerinde, değil ise mevcut arazi kullanım haritası üzerinde koordinatları ile birlikte
gösterimi, projenin kapladığı alan ve koordinatları) ..................................................... 6
2.1.2 Proje Kapsamındaki Ünitelerin Konumu ............................................................. 7
2.1.2.1. Yerüstü Faaliyetleri ........................................................................................ 8
2.1.2.2. Yer altı Faaliyetleri....................................................................................... 12
Muhtemel ve Mümkün Rezerv Alanı: 188,09 hektar .................................................. 16
2.2. Proje Etki Alanın Belirlenmesi ve Etki Alanındaki Mevcut Durum ..................................... 29
2.3. Projenin Özellikleri.................................................................................................................. 29
2.3.1. Proje Kapsamında Kullanılacak Üretim Yöntemleri, Üretim Miktarları, İş Akım
Şeması, Çalışacak Personel Sayısı ............................................................................. 29
2.3.3. Üretim Sırasında Tehlikeli, Toksik, Parlayıcı ve Patlayıcı Maddelerin Kullanım
Durumları, Taşınmaları ve Depolanmaları, ................................................................ 35
BÖLÜM 3. PROJENİN EKONOMİK VE SOSYAL BOYUTLARI ............................... 40
3.1. Proje ve Etki Alanının Mevcut ve Planlanan Sosyo-Ekonomik Özellikleri.......................... 40
3.1.1 Ekonomik Özellikler (Yörenin Ekonomik Yapısını Oluşturan Başlıca Sektörler) ............. 40
3.1.2. Nüfus (Yöredeki Kentsel ve Kırsal Nüfus, Nüfusun Yaş Sınıflarına Göre
Dağılımı, Hane Halkı Yapısı) .................................................................................... 44
3.1.3. Sağlık (Bölgede Mevcut Endemik Hastalıklar)................................................ 46
3.1.4. İnsan Sağlığı ve Çevre Açısından Riskli ve Tehlikeli Faaliyetler ...................... 46
3.1.5. Gerçekleşmesi Beklenen Gelir Artışları; Yaratılacak İstihdam İmkanları, Nüfus
Hareketleri ................................................................................................................ 50
3.1.6. Yöredeki Sosyal Altyapı Hizmetleri (Eğitim, Sağlık, Kültür Hizmetleri).......... 50
3.1.7. Çalışacak Personelin ve Bu Personele Bağlı Nüfusun Konut ve Diğer Teknik /
Sosyal Altyapı İhtiyaçları .......................................................................................... 54
3.1.8.Projenin Fayda-Maliyet Analizi ........................................................................ 54
3.1.9.Projeden Etkilenen Yerleşim Yerleri ................................................................. 56
3.1.10. Projenin Ekonomik Ömrü .............................................................................. 56
3.1.11. Zamanlama Tablosu ....................................................................................... 56
3.2. Diğer Hususlar ......................................................................................................................... 56
BÖLÜM 4. MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLER ve DOĞAL KAYNAKLARIN
KULLANIMI (Bölgesel ve çalışma alanı baz alınarak mevcut ve planlanan durum
verilmelidir) ..................................................................................................................... 57
4.1. Arazi Kullanım ve Mülkiyet Durumu .................................................................................... 57
a) Tarım ve Hayvancılık ............................................................................................ 57
a.1 Arazinin İlgili Mevzuata Göre Durumu ............................................................... 57
a.2 Sulu ve Kuru Tarım Arazilerinin Büyüklüğü ....................................................... 57
i
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
a.3 Ürün Desenleri ve Bunların Yıllık Üretim Miktarları ........................................... 58
a.4 Hayvancılık Türleri, Adetleri ve Beslenme Alanları ............................................ 59
b) Orman Alanları .................................................................................................... 62
b.1 Ağaç türleri ve miktarları veya kapladığı alan büyüklükleri ................................. 62
b.3 Sahanın yangın görüp görmediği ......................................................................... 63
c) Proje Yerinde Elden Çıkarılacak Alanın Değerlendirilmesi................................... 63
c.1. Proje Sırasında Kesilecek Ağaçların Tür ve Sayıları, Orman Yangınları ve
Alınacak Önlemler ........................................................................................................... 63
c.2. Elden Çıkarılacak Tarım Alanlarının Büyüklüğü, Arazi Kullanım Kabiliyeti ...... 64
c.3. Etkilenecek Tabii Bitki Türleri ve Ne Kadar Alanda Bu İşlerin Yapılacağı ......... 65
c.4.Proje alanında kültür ve tabiat varlıkları durumu ................................................. 65
c.5. Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Etkiler ve Alınacak
Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme Ve İşletme Sonrası) ......................................... 66
4.2. Toprak Özellikleri.................................................................................................................... 71
a) Toprak Yapısı ve Arazi Kullanım Kabiliyeti Sınıflaması ....................................... 71
b) Yamaç Stabilitesi .................................................................................................. 71
c) Erozyon ................................................................................................................. 71
d) Proje Kapsamında yapılacak iş ve işlemler kapsamında toprağa etkiler ve alınacak
önlemler (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve İşletme sonrası) ........................................ 72
4.3. Jeolojik Özellikler .................................................................................................................... 73
a) Bölge Jeolojisi ....................................................................................................... 73
b) Proje Alanı Jeolojisi .............................................................................................. 77
c) Cevherleşme .......................................................................................................... 78
d) Depremsellik ......................................................................................................... 79
e) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Jeolojik Etkiler ve
Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası) ..................... 81
4.4. Hidrojeolojik Özellikler ........................................................................................................... 82
a) Bölge ve Proje Alanı Hidrojeolojik Özellikleri ...................................................... 82
b) Yüzeysel Su Kaynaklarının Hidrojeolojik Özellikleri ............................................ 82
c) Yeraltı ve Termal Su Kaynaklarının Hidrojeolojik Özellikleri (Su Seviyeleri,
Miktarları, Emniyetli Çekim Değerleri, Kaynakların Debileri, Mevcut ve Planlanan
Kullanımları) ............................................................................................................. 82
d) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Hidrojeolojik Etkiler ve
Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası) ..................... 83
4.5. Hidrolojik Özellikler (Hidrojeolojik Etüt Raporu hazırlanıp sunulmalıdır) .......................... 84
a) Bölge ve Proje Alanı Hidrolojik Özellikleri ........................................................... 84
b) Projenin göl, baraj, gölet, akarsu ve diğer sulak alanlara göre konumu .................. 86
c) Yüzeysel su kaynaklarının mevcut ve planlanan kullanımı (içme, kullanma, sulama
suyu, su ürünleri istihsali, ulaşım, turizm, elektrik üretimi, diğer kullanımlar) ........... 87
d) Proje Kapsamında yapılacak iş ve işlemler kapsamında hidrolojik etkiler ve alınacak
önlemler (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası) ........................................ 87
4.6. Meteorolojik ve İklimsel Özellikler ........................................................................................ 88
a) Bölgesel ve Proje Alanı Meteorolojik ve İklimsel Özellikler.................................. 88
b)Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Sırasında Yerel ve Bölgesel İklimde
Oluşabilecek Meteorolojik ve İklimsel Etkiler İle Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık,
İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası) ........................................................................... 111
4.7. Flora-Fauna ............................................................................................................................ 111
a) Proje Alanı ve Proje Etki Alanı Flora-Fauna ........................................................ 111
b) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Flora-Fauna Üzerine
Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası) ... 125
4.8. Koruma Alanları (EK-V deki Duyarlı Yöreler listesi kapsamında) .................................... 126
ii
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
a) Proje Alanı ve Proje Etki Alanı Koruma Alanları (Bölgede yer alan Tarihi ve
Kültürel Alanlar özellikle irdelenmelidir.) ............................................................... 126
b) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Koruma Alanlarına Etkiler
ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası) .............. 129
4.9. Devletin Yetkili Organlarının Hüküm ve Tasarrufu Altında Bulunan Araziler (Askeri Yasak
Bölgeler, Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Belirli Amaçlarla Tahsis Edilmiş Alanlar, 7/16349
Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı İle “Sınırlandırılmış Alanlar” v.b.)............................................. 130
a) Proje Alanı ve Proje Etki Alanı............................................................................ 130
b)Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Etkiler ve Alınacak
Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası) .................................. 130
BÖLÜM 5. PROJE KAPSAMINDAKİ FAALİYETLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ
(İlgili Yönetmelikler Kapsamında ve Kümülatif Olarak Gerekli Değerlendirme
Yapılacaktır.) ................................................................................................................. 131
5.1. Emisyon hesaplamaları (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası).......................... 131
5.2. Su Kullanımı ve bertarafı (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası olmak üzere
temin edileceği kaynaklar, su miktarları, içme ve kullanma suyu ve diğer kullanım amaçlarına
göre miktarları, kullanımı sonrası oluşacak atık suların miktarı ve bertarafı) ............................. 143
5.3. Atıklar (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası olmak üzere atık türleri, miktarları,
bertarafı) ........................................................................................................................................ 147
5.4. Gürültü Kaynakları ve Seviyeleri.......................................................................................... 154
5.5. Sağlık koruma bandı mesafesi .............................................................................................. 161
5.6. Doğaya Yeniden Kazandırma Çalışmaları ve Rehabilitasyon............................................. 161
5.8. Diğer Hususlar ....................................................................................................................... 162
BÖLÜM 6: PROJENİN ALTERNATİFLERİ (Bu bölümde teknoloji, alınacak önlemlerin
alternatiflerinin karşılaştırılması yapılacak ve tercih sıralaması belirtilecektir.) .............. 163
BÖLÜM 7: İZLEME PROGRAMI ................................................................................ 164
7.1. Projenin inşaatı için önerilen izleme programı, projenin işletmesi ve işletme sonrası için
önerilen izleme programı ve acil müdahale planı ........................................................................ 164
7.2. ÇED Olumlu Belgesinin verilmesi durumunda, Yeterlik Tebliği’nde “Yeterlik Belgesi alan
kurum/kuruluşların yükümlülükleri” başlığının 4. maddesinde yer alan hususların
gerçekleştirilmesi ile ilgili program. ............................................................................................. 166
BÖLÜM 8: HALKIN KATILIMI (Projeden etkilenmesi muhtemel yöre halkının nasıl ve
hangi yöntemlerle bilgilendirildiği, proje ile ilgili halkın görüşlerinin ve konu ile ilgili
açıklamaların ÇED Raporuna yansıtılması.). .................................................................. 167
BÖLÜM 9:SONUÇLAR (Yapılan tüm açıklamaların özeti, projenin önemli çevresel
etkilerinin sıralandığı ve projenin gerçekleşmesi halinde olumsuz çevresel etkilerin
önlenmesinde ne ölçüde başarı sağlanabileceğinin belirtildiği genel bir değerlendirme) . 168
E K L E R ...................................................................................................................... 177
NOTLAR VE KAYNAKLAR ....................................................................................... 181
iii
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
TABLOLAR DİZİNİ
Tablo 1. Zamanlama Tablosu ............................................................................................. 4
Tablo 2. Projede Bulunan Tesislerin En Yakın Konuta Olan Mesafeleri ............................. 7
Tablo 3. 201200317 Numaralı Arama Ruhsat Alanı ve ÇED Alanının Koordinatları.......... 8
Tablo 4. İşletme İzni Talep Edilen Alanlar ......................................................................... 8
Tablo 5. Karo Alanı Koordinatları ..................................................................................... 9
Tablo 6. Pasa Alanı Koordinatları .................................................................................... 10
Tablo 7. Kırma-Eleme Torbalama Tesis Alanı Koordinatları............................................ 10
Tablo 8. İdari Bina Koordinatları ..................................................................................... 10
Tablo 9. Şantiye Alanı Koordinatları................................................................................ 10
Tablo 10. Bitkisel Toprak Stok Alanı Koordinatları ......................................................... 11
Tablo 11. Kömür Stok Alanı Koordinatları ...................................................................... 11
Tablo 12. Nefeslik Koordinatları...................................................................................... 11
Tablo 13. Ocak Giriş Koordinatları .................................................................................. 11
Tablo 14. Görünür Rezerv Alanı Koordinatları ................................................................ 14
Tablo 15. Ruhsat Sahibi Tarafından Yapılan Sondaj Verileri ........................................... 15
Tablo 16. Muhtemel ve Mümkün Rezerv Alanı Koordinatları .......................................... 16
Tablo 17. Projede Bulunan Tesislerin En Yakın Konuta Olan Mesafeleri ......................... 29
Tablo 18. Kapasite Bilgileri ............................................................................................. 32
Tablo 19. Makine ve Ekipman Listesi .............................................................................. 35
Tablo 20. Denizli İlinin Arazi Durumu ............................................................................ 41
Tablo 21. Denizli İlinin Tarım Arazisi Kullanım Durumu ................................................ 41
Tablo 22. Denizli İlinin Tarla Arazisi Kullanım Durumu ................................................. 41
Tablo 23. Denizli Sanayi Kuruluşları Sektörel Dağılımı ................................................... 43
Tablo 24. Denizli İli’ni Ziyaret Eden Turist Sayısı ........................................................... 44
Tablo 25. Türkiye Geneli ve Denizli İl ve ilçe merkezleri ile belde ve köyler nüfusu ..... 44
Tablo 26. Türkiye Geneli İçin Yaş Grubu ve Cinsiyete Göre Nüfus................................ 44
Tablo 27. Denizli İli İçin Yaş Grubu ve Cinsiyete Göre Nüfus ....................................... 45
Tablo 28. İlçelere Göre İl ve İlçe Merkezleri ile Belde ve Köyler Nüfusu ...................... 45
Tablo 29. Sarayköy Nüfusunun Yaş ve Cinsiyet Gruplarına Göre Dağılımı...................... 46
Tablo 30. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Veri Tabanına Göre Denizli İli 2011-2012
Göç Olayları .................................................................................................................... 50
Tablo 31. Yatırım Maliyeti .............................................................................................. 55
Tablo 32. İşletme Maliyetleri ........................................................................................... 55
Tablo 33. Projede Bulunan Tesislerin En Yakın Konuta Olan Mesafeleri ......................... 56
Tablo 34. Denizli İlinin Tarım Arazisi Kullanım Durumu ................................................ 57
Tablo 35. Sarayköy İlçesi Bitkisel Üretim ........................................................................ 59
Tablo 36. Denizli İli’nin BüyükbaşHayvan Varlığı ve Ürün Çeşidi .................................. 60
Tablo 37. Denizli İli’nin KüçükbaşHayvan Varlığı ve Ürün Çeşidi .................................. 60
Tablo 38. Denizli İlinin Kümes Hayvan Varlığı ve Ürün Çeşidi ....................................... 60
Tablo 39. Denizli’deki su ürünleri.................................................................................... 61
Tablo 40. Denizli İli’nin Arı (Kovan)Varlığı .................................................................... 61
Tablo 41. Arazi Varlığı Bilgileri ...................................................................................... 65
Tablo 42. Denizli’nin Ova ve Havzalarının Yeraltı Suyu Durumu .................................... 83
Tablo 43. Basınç Değerleri .............................................................................................. 89
Tablo 44. Sıcaklık Değerleri ............................................................................................ 89
Tablo 45. Yağış Değerleri ................................................................................................ 90
Tablo 46. Standart Zamanlarda Gözlenen En Büyük Yağış Değerleri (mm) ..................... 91
Tablo 47. Nem Değerleri ................................................................................................. 94
Tablo 48. Sayılı Günler Tablosu ...................................................................................... 94
iv
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Tablo 49. En Yüksek Kar Örtüsü Kalınlığı....................................................................... 96
Tablo 50. Buharlaşma Değerleri....................................................................................... 96
Tablo 51. Denizli İstasyonuna Ait İlkbahar Mevsimi Yıllık Rüzgar Esme Sayıları ........... 98
Tablo 52. Denizli İstasyonuna Ait Yaz Mevsimi Yıllık Rüzgar Esme Sayıları.................. 98
Tablo 53. Denizli İstasyonuna Ait Sonbahar Mevsimi Yıllık Rüzgar Esme Sayıları ......... 98
Tablo 54. Denizli İstasyonuna Ait Kış Mevsimi Yıllık Rüzgar Esme Sayıları .................. 98
Tablo 55. Denizli İstasyonuna Aylara Göre Rüzgar Esme Sayıları ................................. 100
Tablo 56. Yönlere Göre Rüzgar Hızları (m/s)................................................................. 106
Tablo 57. Aylık Ortalama Rüzgar Hızı (m/s) .................................................................. 107
Tablo 58. Maksimum Rüzgar Yön ve Hızı Değerleri...................................................... 108
Tablo 59. Fırtınalı Günler Sayısı .................................................................................... 108
Tablo 60. Kuvvetli Rüzgarlı Günler Sayısı Ortalaması ................................................... 109
Tablo 61. Uzun Yıllar (Olağanüstü Olay) Hadiseleri ...................................................... 110
Tablo 62. Proje Faaliyet ve Etki Alanı İçerisinde Bulunması Muhtemel Flora Türleri .... 112
Tablo 63. Fauna Çalınmalarında Tespit Edilen Amphıbıa (İki Yaşamlılar) Tablosu ....... 120
Tablo 64. Fauna Çalınmalarında Tespit Edilen Reptılıa (Sürüngenler) Tablosu .............. 120
Tablo 65. Fauna Çalınmalarında Tespit Edilen Aves (Kuş) Türleri................................. 120
Tablo 66. Fauna Çalınmalarında Tespit Edilen Mammalia (Memeli) Türleri .................. 122
Tablo 67. İnşaat Çalışmalarında Kullanılacak İş Makineleri ve Kullanım Süreleri.......... 131
Tablo 68. Motorinin Özellikleri ..................................................................................... 131
Tablo 69. Diesel Araçlardan Yayılan Kirlenmenin Yayın Faktörü (gr/lt) ........................ 132
Tablo 70. İnşaat Aşamasında İş Makinelerinden Kaynaklanacak Kirletici Değerleri ...... 132
Tablo 71. Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Belirtilen Kütlesel
Debiler........................................................................................................................... 132
Tablo 72. İşletme Aşamasında Kullanılacak İş Makineleri ve Kullanım Süreleri ............ 132
Tablo 73. İşletme Aşamasında İş Makinelerinden Kaynaklanacak Kirletici Değerleri .... 133
Tablo 74. İş Makinelerinden Kaynaklanan Kirletici Değerlerin SKHKKY’de Belirtilen
Sınır Değerlerle Karşılaştırılması ................................................................................... 133
Tablo 75. SKHKKY ( Ek-12-Tablo 12.6 ) Toz Emisyonu Kütlesel Debi Hesaplamalarında
Kullanılacak Emisyon Faktörleri.................................................................................... 134
Tablo 76. Hazırlık Aşamasında Toplam Oluşacak Toz Miktarı ...................................... 137
Tablo 77. Hazırlık ve İşletme Aşamasında Kullanılacak Su Miktarları ........................... 146
Tablo 78. İnşaat Aşamasında Kullanılacak Makinelerin Gücü (Hp) ve Ses Gücü Düzeyleri
...................................................................................................................................... 155
Tablo 79. İnşaat Aşamasında Gürültü Kaynaklarının Mesafeye Göre Gürültü Değerleri. 155
Tablo 80. İnşaat Aşamasında Gürültü Kaynaklarının LpT, Aatm, Lnet ve Lgag Değerleri
...................................................................................................................................... 156
Tablo 81. Şantiye Alanı için Çevresel Gürültü Sınır Değerleri ....................................... 157
Tablo 82. Endüstriyel Tesisler İçin Çevresel Gürültü Sınır Değerleri ............................. 158
Tablo 83. İşletme Aşamasında Kullanılacak Makinelerin Gücü (Hp) ve Ses Gücü
Düzeyleri ....................................................................................................................... 158
Tablo 84. İşletme Aşamasında Gürültü Kaynaklarının Mesafeye Göre Gürültü Değerleri
...................................................................................................................................... 158
Tablo 85. İşletme Aşamasında Gürültü Kaynaklarının LpT, Aatm, Lnet ve Lgag Değerleri
...................................................................................................................................... 159
v
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
ŞEKİLLER DİZİNİ
Şekil 1. Yer Bulduru Haritası ............................................................................................. 5
Şekil 2. 201200317 Ruhsat Numaralı Sahada Oluşan Katı(Solid) Model.......................... 15
Şekil 3. Uzunayak Üretim Şeması Ve Tahkimat Düzeni ................................................... 18
Şekil 4. Kilitli Ağaç Bağ Tahkimatı ................................................................................. 18
Şekil 5. Galerilerde Ağaç Poligon Bağ Tahkimatı ............................................................ 19
Şekil 6. Basınçlı Hava Şebeke Planı ................................................................................. 22
Şekil 7. Bantlı konveyörler .............................................................................................. 24
Şekil 8. Bantlı konveyörler(1) .......................................................................................... 25
Şekil 9. Bantlı konveyörler Kesitleri ................................................................................ 25
Şekil 10. Ocak Su Atımı Şebekesi Kesit Görünümü ......................................................... 29
Şekil 11. Üretim Akım Şeması ......................................................................................... 33
Şekil 12. Kırma Eleme Torbalama Tesisi İş Akım Şeması................................................ 34
HARİTALAR DİZİNİ
Harita 1. Nakliye Güzergahı............................................................................................. 39
Harita 2. Denizli Bölge Jeoloji Haritası ............................................................................ 75
Harita 3. Türkiye Deprem Haritası ................................................................................... 80
Harita 4. Denizli İli Deprem Haritası ............................................................................... 80
GRAFİKLER DİZİNİ
Grafik 1. Bölgenin Basınç Dağılım Grafiği ...................................................................... 89
Grafik 2. Bölgenin Sıcaklık Dağılımı Grafiği ................................................................... 90
Grafik 3. Toplam Yağış Ortalaması ve Maksimum Yağış Miktarı Dağılımı Grafiği ......... 90
Grafik 4. Yağış – Şiddet Tekerrür Grafiği ........................................................................ 93
Grafik 5. Ortalama ve Minimum Nem Grafiği ................................................................. 94
Grafik 6. Sayılı Günler Grafiği-1 ..................................................................................... 95
Grafik 7. Sayılı Günler Grafiği-2 ..................................................................................... 95
Grafik 8. En Yüksek Kar Örtüsü Kalınlığı Grafiği ........................................................... 96
Grafik 9. Ortalama ve Minimum Nem Dağılımı Grafiği ................................................... 97
Grafik 10. Yıllık Esme Sayıları Grafiği ............................................................................ 97
Grafik 11. İlkbahar Mevsimi Esme Sayıları Grafiği …………………….. ........ …………99
Grafik 12. Yaz Mevsimi Esme Sayıları Grafiği ................................................................ 99
Grafik 13. Kış Mevsimi Esme Sayıları Grafiği……………………………… .......... …….99
Grafik 14. Sonbahar Mevsimi Esme Sayıları Grafiği........................................................ 99
Grafik 15. Ocak Ayı Esme Sayıları Grafiği .................................................................... 100
Grafik 16. Şubat Ayı Esme Sayıları Grafiği ................................................................... 101
Grafik 17. Mart Ayı Esme Sayıları Grafiği..................................................................... 101
Grafik 18. Nisan Ayı Esme Sayıları Grafiği ................................................................... 102
Grafik 19. Mayıs Ayı Esme Sayıları Grafiği .................................................................. 102
Grafik 20. Haziran Ayı Esme Sayıları Grafiği ................................................................ 103
Grafik 21.Temmuz Ayı Esme Sayıları Grafiği ............................................................... 103
Grafik 22. Ağustos Ayı Esme Sayıları Grafiği ............................................................... 104
Grafik 23. Eylül Ayı Esme Sayıları Grafiği .................................................................... 104
Grafik 24. Ekim Ayı Esme Sayıları Grafiği .................................................................... 105
Grafik 25. Kasım Ayı Esme Sayıları Grafiği .................................................................. 105
Grafik 26. Aralık Ayı Esme Sayıları Grafiği .................................................................. 106
Grafik 27. Yönlere Göre Rüzgar Hızı Dağılımı .............................................................. 107
vi
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Grafik 28. Aylık Ortalama Rüzgar Hızı Grafiği.............................................................. 107
Grafik 29. En Hızlı Esen Rüzgar Yönü ve Hızı (m/s) ..................................................... 108
Grafik 30. Fırtınalı Günler Sayısı Ortalaması Grafiği ..................................................... 109
Grafik 31. Kuvvetli Rüzgarlı Günler Sayısı Ortalaması Grafiği ...................................... 109
Grafik 32. İnşaatÇalışmalarından Dolayı Oluşacak Gürültünün Dağılım Grafiği ............ 157
Grafik 33. İşletme Çalışmalarından Dolayı Oluşacak Gürültünün Dağılım Grafiği ......... 160
EKLER
EK- 1 ÇED BAŞVURU DOSYASI İÇİN ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI’NIN
GÖRÜŞ YAZISI ........................................................................................................... 179
EK- 2 YER BULDURU HARİTASI .............................................................................. 181
EK- 3 IV. GRUP ARAMA RUHSATI ........................................................................... 183
EK- 4 1/25.000 ÖLÇEKLİ TOPOĞRAFİK HARİTA .................................................... 185
EK- 5 1/10.000 ÖLÇEKLİ TOPOĞRAFİK HARİTA .................................................... 187
EK- 6 1/10.000 ÖLÇEKLİ JEOLOJİK HARİTA VE KESİTLERİ................................. 189
EK- 7 1/5.000 ÖLÇEKLİ VAZİYET PLANI ................................................................. 191
EK- 8 1/2.000 ÖLÇEKLİ ÜRETİM TERMİN VE HAVALANDIRMA PLANLARI..... 195
EK- 9 1/10.000 ÖLÇEKLİ ORMAN KADASTRO HARİTASI ..................................... 200
EK- 10 1/25.000 ÖLÇEKLİ MESÇERE HARİTASI ..................................................... 202
EK- 11 1/10.000 ÖLÇEKLİ RESTORASYON HARİTASI ........................................... 204
EK- 12 1/25.000 ÖLÇEKLİ ARAZİ VARLIĞI HARİTALARI ..................................... 206
EK- 13 DENİZLİ ORMAN BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ GÖRÜŞ YAZISI VE ÇED
İNCELEME DEĞERLENDİRME FORMU .................................................................. 211
EK- 14 1/100.000 ÖLÇEKLİ ÇEVRE DÜZEN PLANI, LEJANT PAFTASI VE PLAN
HÜKÜMLERİ ............................................................................................................... 225
EK- 15 1/25.000 ÖLÇEKLİ DENİZLİ KÜLTÜR VE TURİZM KORUMA VE GELİŞİM
BÖLGESİ SARAYKÖY KESİMİ ÇEVRE DÜZEN PLANI ......................................... 230
EK- 16 DENİZLİ İL ÖZEL İDARESİ GÖRÜŞ YAZISI................................................ 233
EK- 17 DENİZLİ HALK SALIĞI MÜDÜRLÜĞÜ GÖRÜŞÜ ....................................... 241
EK- 18 DSİ 21. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ GÖRÜŞ YAZISI ........................................... 244
EK- 19 EVSEL KATI ATIKLAR VE FOSSEPTİK BERTARAF YAZISI .................... 246
EK- 20 FOSSEPTİK PLANI.......................................................................................... 248
EK- 21 METEOROLOJİK VERİLER VE FEVK HADİSELERİ ................................... 250
EK- 22 ACİL EYLEM PLANI ...................................................................................... 261
EK- 23 PROJE ALANINA AİT FOTOĞRAFLAR ........................................................ 265
EK- 24 PROJE ALANINA AİT UYDU GÖRÜNTÜLERİ ............................................ 271
EK- 25 SONDAJ KUYU LOGLARI ............................................................................. 273
EK- 26 KÖMÜR ANALİZ SONUÇLARI ..................................................................... 280
EK- 27 HİDROJELOLOJİK ETÜT RAPORU ............................................................... 283
EK- 28 TOZ MODELLEMESİ ...................................................................................... 311
EK- 29 VEKALETNAME-İMZA SİRKÜSÜ ................................................................ 376
vii
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
KISALTMALAR
AEP
Acil Eylem Planı
CITES
Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası
Ticaretine İlişkin Sözleşme (“Convention on International Trade in Endangered Species of
Wild Fauna and Flora”)
CO2
CO3
ÇED
ÇGDYY
dB
dBA
DMİ
gr
ha
IUCN
Nature”)
Karbondioksit
Kalsiyum Karbonat
Çevresel Etki Değerlendirmesi
Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği
Desibel
A-Ağırlıklı desibel
Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü
gram
hektar
Uluslararası Doğa Koruma Birliği (“International Union for Conservation of
kg
kilogram
km kilometre
L
Litre
Leq
Cihazın Ölçtüğü Eşdeğer Gürültü Seviyesi
Lw
Gürültü düzeyi
m
metre
2
m
metre kare
m3
metre küp
MİGEM Maden İşleri Genel Müdürlüğü
ÖBA
Önemli Bitki Alanı
ÖKA
Önemli Kuş Alanı
s
Saniye
SKHKKY Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği
TMMOB Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği
TÜBİVES Türkiye Bitkileri Veri Servisi
TUİK
Türkiye İstatistik Kurumu
viii
AYKU MAD. MÜH. MAK. İNŞ. İTH. İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
BÖLÜM 1. PROJENİN TANIMI VE AMACI
1.1.Tanımı, Hizmet Amaçları, Önem ve Gerekliliği, Projenin Zamanlama
Tablosu
Tanımı
Söz konusu proje, Denizli İli, Sarayköy İlçesi, Kabaağaç Mevkii dahilinde“AYKU
MAD. MÜH. MAK. İNŞ. İTH. İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.” uhdesinde bulunan
201200317 numaralı IV. Grup arama ruhsatlı saha dahilinde KÖMÜR OCAĞI VE
KIRMA ELEME TORBALAMA TESİSİ çalışmalarını kapsamaktadır.
Faaliyet sahibi olan “Ayku Mad. Müh. Mak. İnş. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd.
Şti.”adına T. C. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü
tarafından 29.03.2013 tarihinde, 201200317 numaralı 392,45 hektarlık IV. Grubu Arama
ruhsatı düzenlenmiştir(Bkz. Ek-3).
Proje kapsamında ÇED izni talep edilen alan 392,45 hektarlık Arama ruhsatı
alanının tamamını kapsamaktadır.
Proje kapsamında firma tarafından 3213 sayılı Maden Kanunu çerçevesinde kömür
madeni yeraltı (kapalı) işletme usulü çıkarılması ve kırılıp elenip paketlenmesi
planlanmaktadır. Tesiste 300 ton/gün kapasitede Kömür Madeni çıkartılacak, kırılacak,
elenecek, ve paketlenecektir.
Sahadan yıllık 90.000 ton linyit kömür üretilerek toz, fındık, parça olarak
işlenecekve parça kömür torbalanarak pazarlanacaktır.
Faaliyet, 03.10.2013 tarih ve 28784 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe
giren ÇED Yönetmeliği’nin “EK-2 Listesi -55- Madencilik projeleri: a) Madenlerin
çıkarılması (Ek-1’de yer almayanlar), EK-2 Listesi -58- Petrokok, kömür ve diğer katı
yakıtların depolama, sınıflama ve ambalajlama tesisleri (perakende satış birimleri hariç)”
kapsamında olup poroje sahibinin başvurusu doğrultusunda ÇED Yönetmeliğinin 24.
Maddesi (b) bendi kapsamında ÇED Yönetmeliğine tabi olmayan veya Seçme Eleme
Kriterlerine tabi olduğu halde proje sahibinin ÇED Raporu hazırlanması talebi üzerine
Bakanlıkça uygun görülen projeler kapsamındadır.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 13.09.2013 tarih ve 15433 sayılı yazısı gereğince;
ÇED Yönetmeliğinin 24. Maddesi (b) bendi kapsamında ÇED başvurusu
geçekleştirilmiştir.(Bkz. Ek-1).
Gerçekleştirilmesi planlanan kömür ocağında yılda 12 ay, ayda 25 gün, günde 24
saat (3 vardiya) halinde, kırma-eleme torbalama tesisinde yılda 12 ay, ayda 25 gün, günde
8 saat (1 vardiya) halinde çalışılacaktır. İnşaat aşamasında 45 kişinin işletme aşamasında
90 kişinin çalıştırılması planlanmaktadır.
1
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Hizmet Amaçları
Üretilecek olan kömür; kurulacak kırma eleme torbalamatesisinden geçirilerek
paketlenip konutlarda ısınma amaçlı olarak piyasaya.
Önem ve Gerekliliği
Ocak sahasında kömür istihracı hedeflenirken doğal hammadde girişi sağlanacak,
dolayısıyla ülke ekonomisine de katkıda bulunulacaktır.
Kömür; çoğunlukla karbon, hidrojen ve oksijenden oluşan, az miktarda kükürt ve
nitrojen içeren kimyasal ve fiziksel olarak farklı yapıya sahip maden kayaçlarıdır. Diğer
içerikleri ise kül teşkil eden inorganik bileşik ve mineral maddelerdir. Bazı kömürler ısıtma
işlemine tabi tutulduklarında ergirler ve plastik hale gelirler.
Enerji hammaddeleri içinde önemli bir yere sahip olan kömür dünyada geniş
rezervlere ve yaygın tüketim alanlarına sahiptir. Kömürleşme süreci ve yataklanma kül ve
uçucu madde içeriği, sabit karbon miktarı, kükürt ve mineral madde içeriklerinin yanı sıra
jeolojik, petrografik, fiziksel, kimyasal ve termik faktörlerin etkisi ile çok çeşitlilik
gösterirler. Bu durum birçok ülkede kömürlerin birbirine benzer özellikler ve yakın
değerler temelinde sınıflandırılmasını zorunlu kılmıştır. Kömür üretimi kullanımı ve
teknolojisinde ileri ülkeler öncelikle kendi ülkelerinin özelliklerine göre bir sınıflama
yaptıkları gibi, uluslar arası genel bir sınıflama için de ortak standartlar geliştirmişlerdir.
Nüfus artışı ve teknolojik gelişmenin dünya enerji talebini hızla artırması
sonucunda, kömür ve petrol gibi yakıtların kullanımı günümüze kadar önemini
korumuştur. Petrol rezervlerinin dünyanın belli başlı yerlerinde ve kömüre göre sınırlı
olması, zaman zaman dünya ekonomisinde politik pazarlıklara ve dolayısıyla krizlere
neden olmuş, bu da haklı olarak dünya milletlerinin daha güvenilir enerji kaynaklarına
veya kendi öz kaynaklarına yönelmelerine neden olmuştur.
Bu çerçevede, ülkemizde de enerji taleplerini önemli ölçüde karşılayabilecek olan
kömür, en yaygın doğal kaynak olarak ekonomik biçimde işletilme çalışmaları devam
etmektedir.
Kömür madenciliği sürekli yatırım gerektiren ve yoğun sermaye isteyen bir
madencilik türüdür. Uzun vadeli planlama, arama ve hazırlık, etkin ve verimli üretim, hızlı
pazarlama zorunludur. Özellikle son yıllarda kömür madenciliğinin gelişimine
bakıldığında, dışa bağımlı alternatif yakıtların (ithal kömür, doğalgaz, vb) ülkemize
girmesinden dolayı kömür madenciliğinin gelişme dinamiğinin kaybolmasına yol açmıştır.
Bunların yanı sıra, özellikle son yıllarda hızlı kentleşmenin sonucu olarak büyük
şehirlerimizde yaşanan hava kirliliği, yerli kömürlerimizin yakılmasına getirilen
kısıtlamalar, ithal kömür ve doğalgaz gibi yakıtların yaşantımıza girmesi, üretim ve yatırım
düşüşleri meydana getirmiştir.
Bugün var olan ve önümüzdeki yıllarda giderek büyük boyutlara tırmanacak olan
kömür (özellikle linyit) açığının azaltılabilmesi için üretim seviyesinin arttırılması
zorunluluğu vardır. Bu, kendi öz kaynaklarımıza dayalı bir enerji üretim-tüketim
dengesinin kısa ve orta vadede kurulabilmesi, başka bir deyişle dışarıdan karşılanan
kömür, gaz, petrol ve ticari olmayan (odun, tezek gibi) yakıtların tüketimdeki paylarının
azaltılması açısından önemlidir.
2
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Ülkemizde linyit sahalarının büyük kısmı TKİ Kurumuna ait olup yeraltı ve açık
ocak madencilik metotlarıyla üretim yapılmaktadır. Üretilen linyitin yaklaşık %80' inin
termik santrallerde tüketildiği, ülkemiz enerji üretiminin %35-40' ının termik santrallerden
karşılandığı göz önüne alındığında, linyit madenciliğinin elektrik enerjisi sektöründeki payı
ve vazgeçilmezliği görülmektedir. Kömür madenciliğinde önemli yatırımlar ve büyük
ölçekli işletmeler linyit ve taşkömürü işletmeciliğinde yoğunlaşmıştır. Taş kömürü rezervi
ülkemizde yalnızca belirli bir bölgede yer almaktadır. Linyit rezervleri ise geniş yayılım
göstermesine karşın rezerv miktarı, işletilebilir kalınlık, yataklanma tipi, kalite, üretim ve
yatırım boyutları itibariyle işletmecilik yapılabilecek havza sayısı düşüktür. Bilinen
rezervlerin büyük bir kısmının düşük kalorili olması tüketim ve üretim miktarlarını
sınırlamaktadır.
Linyite dayalı termik santrallerimizin yıllık toplam tüketim kapasiteleri 51,7 milyon
ton olmasına karşın üretimleri 1990 yılında 28,7 milyon ton, 1991 yılında 30,3 milyon ton,
1992 yılında ise 33,5 milyon ton olarak gerçekleşmiştir. Linyit rezervlerimizin
değerlendirilerek ekonomiye kazandırılması mevcut termik santrallerin tam kapasite
çalışmaları, yeni termik santrallerin kurulması, endüstride ve ısınmada kullanım
olanaklarının arttırılmasıyla, tüketim yerleri ve miktarlarının yaygınlaştırılmasına yönelik
politika ve hedeflerin geliştirilmesiyle olasıdır.
Termik santrallerle entegre olarak çalışan TKİ sahalarında toplam 2,75 milyar ton
rezerv mevcut olup bu rezervin yaklaşık 1,6 milyar tonu halen işletmede olan termik
santrallerde tüketilecektir.
İşletilmeyen sahaların toplam rezervinin 2,6 milyar tonu Elbistan sahalarındadır.
Bunun tamamı termik santralde tüketilecek nitelikte kömürlerdir.
Türkiye'nin giderek artan enerji talebi özellikle elektrik enerjisi talebi dikkate
alındığında enerji kaynaklarının makro ekonomik seviyede optimum şekilde kullanılması
gerektiği açıktır. Ayrıca birincil enerji kaynaklarının (kömür, doğalgaz, petrol vb.) yerli
veya ithal kaynaklar olması ekonomik dengeleri değiştirecek niteliktedir. Enerjinin
ekonomik açıdan stratejik öneme sahip olması nedeniyle, mümkün olduğu ölçüde, yerli
kaynaklara yönelmek zorunluluğu vardır. Isınmada ve endüstriyel tesislerde linyit
kullanımının artırılması için, mevcut linyitlerin kalitesinin gelişmiş kömür hazırlama ve
zenginleştirme teknolojileri kullanılarak yükseltilmeli ve talep artışları sağlanması ülkemiz
kömür madenciliğinin gelişimine hız katacaktır. Linyit üretimlerinin %90'ı açık işletme
%10'u ise yeraltı işletmelerinden sağlanmaktadır. Üretim artışlarında rezervlerin dengeli
kullanımında yeraltı üretiminin artırılmasında büyük ölçüde mekanizasyona ve
modernizasyona gerek duyulmaktadır. Rekabet, serbest piyasa ekonomisi ve işletme
karlılığı koşullarında gerek açık işletme gerekse yeraltı işletmelerinde; kurulu kapasite
kullanım oranı, işgücü verimliliği, iş organizasyonu ve nitelikli personel istihdamı dünya
standartlarına çıkarılması da sektörün gelişimine ışık tutacaktır.
Özellikle 1970' li yıllarda yaşanan petrol krizinden sonra, elektrik açığını kapatmak
üzere Türkiye' de termik santral yatırımlarına ağırlık verilmiş; buna paralel olarak da
kömür üretim kapasitesinde önemli artışlar yaratılmıştır. Ancak, 1980'li yılların sonundan
itibaren termik santrallere yönelik elektrik talebinde beklenen gelişmenin olmaması
nedeniyle kömür üretim kapasitesi yeterince kullanılamamıştır. Altıncı 5 yıllık plan
döneminde (1990-1994) devreye giren toplam 690 MW gücündeki linyite dayalı termik
santrallerle toplam kurulu güç 5.283 MW'a ulaşmış, buna paralel olarak da linyit üretimi
3
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
ivme kazanmıştır. 1992 yılı değerlerine göre toplam 51 milyon ton olan linyit üretiminin
42 milyon tonu Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ) tarafından üretilmiştir. TKİ üretiminin
%77' si ise termik santrallerde tüketilmiştir. Geriye kalan %23'lük üretim ile özel sektörce
üretilen linyitler piyasaya satışa sunulmuştur.
Projenin Zamanlama Tablosu
Kömür Ocağı ve Kırma Eleme Torbalama Tesisiişletmesi ile ilgili olarak 2013 yılı
Kasım ayında ÇED süreci başlatılmıştır. Yaklaşık olarak Haziran 2014 tarihinde “ÇED
Olumlu Belgesi” alınması durumunda ÇED mevzuatına göre gerekli izinler alındıktan
sonra inşaat çalışmalarına başlanacaktır.
Tablo 1. Zamanlama Tablosu
2013
2014
Yıllar/Aylar
11 12 1 2 3 4 5 6 7
Yapılacak Olan İşlemler
ÇED BaşvuruDosyasının
Hazırlanması
Halkın Katılım Toplantısı
Komisyonun Kapsam ve
Özel Format Belirlemesi
ÇED Raporunun
Hazırlanması
İDK Toplantıları
ÇED Sürecinin
Tamamlanması
Gerekli İzinleri Alınması
İnşaat Aşaması
Üretim
4
8
9
10
11
12
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
BÖLÜM 2. PROJE ALANI VE ETKİ ALANINA AİT MEVCUT DURUMUN
BELİRLENMESİ VE ÖZELLİKLERİ (Proje yeri ve etki alanının mevcut durumu ve
planlanan durumu ile ilgili olarak çevresel özelliklerin belirtilmesi)
2.1 Proje İçin Seçilen Yerin Konumu
Proje alanı; Denizli İli, Sarayköy İlçesi, Kabaağaç Mevkii dahilinde AYKU MAD.
MÜH. MAK. İNŞ. İTH. İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. uhdesinde bulunan 201200317
numaralı IV. Grup arama ruhsatlı saha dahilindeyer almaktadır.
Proje alanı Denizli İl merkezinin yaklaşık 32,6km kuzeybatısında, Sarayköy
İlçesinin 14,7 km batısında, en yakın yerleşim yeri olan Kabaağaç Köyünün 120 m.
güneydoğusunda bulunmaktadır. Tesis alanının kuzeydoğusunda bulunan E-87 AydınDenizli Karayolundan nakliye gerçekleştirilecektir. Proje alanı tapulu ve orman arazilerden
oluşmaktadır. Proje alanı 1/25.000 ölçekli memleket haritasında M21-a2 ve M21-b1 nolu
paftalarda yer almaktadır. Proje alanını gösterir yer bulduru haritası Şekil 1’de
gösterilmektedir.
Şekil 1. Yer Bulduru Haritası
5
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
2.1.1 Proje Yer Seçimi (İlgili Valilik veya Belediye tarafından doğruluğu
onanmış olan yerin, Onanlı Çevre Düzeni Planı veya İmar Planı sınırları içinde ise bu
alan üzerinde, değil ise mevcut arazi kullanım haritası üzerinde koordinatları ile
birlikte gösterimi, projenin kapladığı alan ve koordinatları)
Proje alanı 1/ 100000 ölçekli Aydın-Muğla -Denizli Çevre Düzeni Planında Orman
Alanı ve Kültür ve Turizm koruma ve gelişim Bölgesi / Turizm Merkezi olarak belirtilen
alanda bulunmaktadır. (Bkz. Ek-14)
Denizli Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi Sarayköy Kesimi Çevre
Düzeni Planı kapsamında; proje alanının büyük bir kısmı “orman alanı” olarak planlı, bazı
kısımları ise “marjinal tarım alanı” ve “kırsal yerleşme alanı” olarak planlıdır. (Bkz. Ek15)
Proje kapsamında ÇED ve karo alanı içerisine konuşlandırılacak kömür kırma
torbalama paketleme tesisi, kömür stok ve pasa stok alanları köy yerleşkesi dışında
kalmaktadır.
Proje alanı tapulu ve orman arazilerden oluşmaktadır. Faaliyete başlamadan önce
tapulu arazilerin satın alınması veya kiralanmasının ve 6831 sayılı Orman Kanununun ilgili
mevzuatı gereği izinlerin alınmasının ardından üretim çalışmalarına geçilecektir.
Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliğinin 114. Maddesinde (yeraltı
madencilik faaliyetleri) “Madencilik faaliyetinin yeraltı işletme yöntemi ile yapılması
halinde; yeraltı madencilik faaliyetlerine bağlı yerüstü tesisleri ile galeri ağzı, kuyu,
nefeslik gibi yeraltı yapılarının isabet ettiği alan için gerekli izinlerin alınması zorunludur.”
denilmektedir. 10.08.2005 tarih ve 25902 sayılı RG.’de yayınlanarak yürürlüğe giren İşyeri
Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin Ek 2 Gayrisıhhî müesseseler listesi,
ikinci sınıf gayrisıhhi müesseseler bölümü içerisinde, 3.20. yeraltı maden ocakları, ikinci
sınıf gayrisıhhi müessese kapsamındadır. Bu kapsamda İl Özel İdaresinden İşyeri Açma
ve Çalışma Ruhsatı (2. Sınıf GSM) alınacaktır.
Maden Kanunu Madencilik Faaliyetlerinde İzinler Başlıklı 7. Madde ve Madencilik
Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliğinin İçme ve Kullanma Havzalarında Madencilik
Başlıklı 126. Maddesi sağlanacaktır.
Projede ruhsat alanı olarak belirtilen bölgede 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve
Doğal Mineralli Sular Kanunu kapsamında SNS Jeotermal Sondaj Arama San. ve Tic Ltd.
Şti. ve Eco Enerji Uluslararası Maden İnşaat San. A.Ş. adına jeotermal arama ruhsatlı
sahaların bir bölümü yer almaktadır. Aynı zamanda ruhsat alanı, Greeneco Enerji Elektrik
Üretim A.Ş. adına jeotermal işletme ruhsatlı sahanın bitişiğinde yer almaktadır. Ruhsat
aşamasında yapılacak çalışmalar bu firmalarla irtibatlı olarak yapılacaktır.
Proje kapsamında kurulacak tesislerin en yakın konuta olan mesafeleri tablo halinde
aşağıda sunulmuştur.
6
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Tablo 2. Projede Bulunan Tesislerin En Yakın Konuta Olan Mesafeleri
Ocak Girişi
Kırma-Eleme Torbalama Tesisi
Stok Alanı
Pasa Alanı
Proje Alanına En
Yakın Konuta Olan
Mesafe
65 m.
180 m.
210 m.
230 m.
Bu konuyla ilgili olarak Maden Kanununun Madencilik Faaliyetlerinde izinler
başlıklı 7. Maddesinde “Kamu hizmeti veya umumun yararına ayrılmış yerlere ve bu tür
tesislere 60 m mesafedahilinde madencilik faaliyetleri Bakanlığın, binalara 60 m, özel
mülkiyete konu araziye 20 m mesafe dahilinde ise mülk sahibinin iznine bağlıdır. Bu
mesafeler, ihtiyaç halinde madencilik faaliyetlerinin boyutu, emniyet tedbirleri ve arazinin
yapısı dikkate alınarak Bakanlıkça artırılabilir.” denilmektedir. Söz konusu projede en
yakın konumda bulunan bina ocak girişine 65 m mesafededir.
Ayrıca Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliğinin İçme ve Kullanma Suyu
Havzalarında Madencilik Faaliyetleri başlıklı 126. Maddesinde “Kazanılmış haklar
korunmak kaydıyla içme ve kullanma suyu rezervuarının maksimum su seviyesinden
itibaren 1000-2000 m mesafe genişliğindeki şeritte galeri usulü patlatma yapılmaması, alıcı
ortama arıtma yapılmadan doğrudan su deşarj edilmemesi şartıyla çevre ve insan sağlığına
zarar vermeyeceği bilimsel ve teknik olarak belirlenen maden arama ve işletme faaliyetleri
ile altyapı tesislerine izin verilir. İçme ve kullanma suyu rezervuarının maksimum su
seviyesinden itibaren 2000 m’den sonraki koruma alanı içinde ÇED raporuna göre
yapılması uygun bulunan maden istihracı ve her türlü tesis yapılabilir.” Denilmektedir.
Belirtilen bu mesafelere uyulacaktır.
2.1.2 Proje Kapsamındaki Ünitelerin Konumu
Projede; 392,45 hektar alana sahip 201200317 nolu IV.Grup Arama
Ruhsatınıniçerisinde kömür ocağı ve kırma-eleme-torbalama tesisi planlanmıştır. Planlanan
ünitelerin konumunu gösterir vaziyet planı Ek-7’de sunulmuştur. 2012003179 nolu IV.
Grubu Arama Ruhsatının ve ÇED alanının koordinatları tablo halinde aşağıda verilmiştir.
7
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Tablo 3. 201200317 Numaralı Arama Ruhsat Alanı ve ÇED Alanının Koordinatları
NOKTA NO
R1.1
R1.2
R1.3
R1.4
R1.5
Koordinat Sırası: Sağa-Yukarı,
Datum:ED50, Türü: UTM,
D.O.M: 27, ZON:35,
Ölçek Faktörü: 6 Derecelik
Y
X
654800.000
4198800.000
654982.000
4198000.000
654945.000
4198000.000
654500.000
4199720.000
655320.000
4198840.000
Koordinat Sırası: Enlem-Boylam
Datum: WGS -84
Türü:Coğrafik, D.O.M:-,
ZON: -, Ölçek Faktörü: ENLEM
BOYLAM
37.921992
28.760663
37.914754
28.762560
37.914760
28.762140
37.930331
28.757448
37.922264
28.766585
Ruhsat Alanı 1. Poligon: 31,33 hektar
R2.1
R2.2
R2.3
R2.4
R2.5
R2.6
R2.7
652200.000
654000.000
654000.000
654100.000
654000.000
654000.000
652200.000
4200000.000
4200000.000
4198769.000
4198775.000
4198546.000
4198000.000
4198000.000
37.933241
37.932938
37.921849
37.921886
37.919840
37.914921
37.915224
28.731348
28.751821
28.751558
28.752697
28.751510
28.751394
28.730925
Ruhsat Alanı 2. Poligon: 361,12 hektar
Ruhsat Alanı: 392,45 hektar
2.1.2.1. Yerüstü Faaliyetleri
Yer üstünde ocak girişi ve tesisler için işletme izni talep edilen alanlar içinde 2
poligon halinde karo alanı belirlenmiştir. Karo alanı koordinatları aşağıda sunulmuştur.
Tablo 4. İşletme İzni Talep Edilen Alanlar
NOKTA NO
İ1.1
İ1.2
İ1.3
Koordinat Sırası: Sağa-Yukarı,
Datum:ED50, Türü: UTM,
D.O.M: 27, ZON:35,
Ölçek Faktörü: 6 Derecelik
Y
X
654500.000
4199720.000
654921.000
4199268.000
654661.000
4199100.000
Koordinat Sırası: Enlem-Boylam
Datum: WGS -84
Türü:Coğrafik, D.O.M:-,
ZON: -, Ölçek Faktörü: ENLEM
BOYLAM
37.930331
28.757448
37.926188
28.762139
37.924718
28.759146
İşletme İzin Alanı 1. Poligon: 9,41 hektar
İ2.1
İ2.2
İ2.3
İ2.4
653170.000
654000.000
654000.000
653170.000
4198180.000
4198180.000
4198000.000
4198000.000
37.916683
37.916542
37.914921
37.915061
İşletme İzin Alanı 2. Poligon: 14,94 hektar
İşletme İzin Alanı: 24,36 hektar
8
28.741994
28.751432
28.751394
28.741955
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Tablo 5. Karo Alanı Koordinatları
NOKTA NO
K1.1
K1.2
K1.3
K1.4
Koordinat Sırası: Sağa-Yukarı,
Datum:ED50, Türü: UTM,
D.O.M: 27, ZON:35,
Ölçek Faktörü: 6 Derecelik
Y
X
654625.000
4199350.000
654530.000
4199632.000
654559.927
4199655.688
654784.826
4199414.333
Koordinat Sırası: Enlem-Boylam
Datum: WGS -84
Türü:Coğrafik, D.O.M:-,
ZON: -, Ölçek Faktörü: ENLEM
BOYLAM
37.926977
28.758790
37.929533
28.757770
37.929742
28.758116
37.927529
28.760622
Karo Alanı 1. Poligon: 3,19 hektar
K2.1
K2.2
K2.3
K2.4
653540.000
653866.000
653866.000
653540.000
4198140.000
4198140.000
4198017.000
4198017.000
37.916260
37.916205
37.915097
37.915152
28.746193
28.749900
28.749874
28.746166
Karo Alanı 2. Poligon: 4,01hektar
Karo Alanı: 7,20 hektar
2.1.2.1.1 Açık Ocak Faaliyetleri (İmalat Haritası, Üretim Yöntemi, Patlatma
Paterni vb.)
Geçekleştirilmesi planlanan Kömür Ocağı projesinde açık ocak faaliyeti
gerçekleştirilmeyecektir.
2.1.2.1.2 Yerüstünde Kurulmuş ve Kurulması Planlanan Tesisler (Kırma
Eleme, Kurutma, Kül Depolama Tesisleri v.b.)
Yer üstünde ocak girişi ve tesisler için işletme izni talep edilen alanlar içinde 2
poligon halinde karo alanı belirlenmiştir. Karo alanı içerisinde Pasa Alanı, Bitkisel Torak
Stok Alanı, Kömür Stok Alanı , Tesis Alanı, İdari Bina, Fosseptik, Konteynır, Desandre ve
Nefeslik konuşlandırılacaktır.Vaziyet planı Ek-7’de sunulmuştur.
Orman ve Su İşleri Bakanlığı DSİ Genel Müdürlüğü Etüt, Planlama ve Tahsisler
Dairesi Başkanlığının 13.12.2013 tarih ve 747897 sayılı yazıda vermiş olduğu kurum
görüşü doğrultusunda; ÇED Başvuru Dosyasında belirlenen mevcut pasa alanı, dere
yatağından uzak olacak şekilde yeniden belirlenmiştir. Belirlenen yeni pasa alanının
erozyona, heyelana sebep olmayacak meyilde arazi olmasına dikkat edilmiştir. Devlet Su
İşleri Genel Müdürlüğü 211. Bölge Müdürlüğü’nün uygun görüş yazısı Ek-18’de
sunulmuştur.
9
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Tablo 6. Pasa Alanı Koordinatları
NOKTA NO
P1.1
P1.2
P1.3
P1.4
Koordinat Sırası: Sağa-Yukarı,
Datum:ED50, Türü: UTM,
D.O.M: 27, ZON:35,
Ölçek Faktörü: 6 Derecelik
Y
X
654689.000
4199424.000
654707.000
4199439.000
654741.000
4199433.000
654713.000
4199396.000
Koordinat Sırası: Enlem-Boylam
Datum: WGS -84
Türü:Coğrafik, D.O.M:-,
ZON: -, Ölçek Faktörü: ENLEM
BOYLAM
37.927632
28.759534
37.927764
28.759742
37.927705
28.760128
37.927376
28.759801
Pasa Alanı 1. Poligon: 0,12hektar
P2.1
P2.2
P2.3
P2.4
653780.000
653830.000
653830.000
653780.000
4198120.000
4198120.000
4198075.000
4198075.000
37.916039
37.916031
37.915625
37.915634
28.748918
28.749486
28.749477
28.748908
Pasa Alanı 2. Poligon: 0,23hektar
Pasa Alanı: 0,35hektar
Tablo 7. Kırma-Eleme Torbalama Tesis Alanı Koordinatları
NOKTA NO
TS1
TS2
TS3
TS4
Koordinat Sırası: Sağa-Yukarı,
Datum:ED50, Türü: UTM,
D.O.M: 27, ZON:35,
Ölçek Faktörü: 6 Derecelik
Y
X
654664.000
4199470.000
654673.000
4199477.000
654690.000
4199456.000
654680.000
4199448.000
Koordinat Sırası: Enlem-Boylam
Datum: WGS -84
Türü:Coğrafik, D.O.M:-,
ZON: -, Ölçek Faktörü: ENLEM
BOYLAM
37.928051
28.759260
37.928113
28.759364
37.927920
28.759552
37.927850
28.759437
Tesis Alanı: 0,033hektar
Tablo 8. İdari Bina Koordinatları
NOKTA NO
İB1
İB2
İB3
İB4
Koordinat Sırası: Sağa-Yukarı,
Datum:ED50, Türü: UTM,
D.O.M: 27, ZON:35,
Ölçek Faktörü: 6 Derecelik
Y
X
654580.000
4199618.000
654565.000
4199635.000
654572.731
4199641.947
654588.658
4199624.854
Koordinat Sırası: Enlem-Boylam
Datum: WGS -84
Türü:Coğrafik, D.O.M:-,
ZON: -, Ölçek Faktörü: ENLEM
BOYLAM
37.929399
28.758336
37.929554
28.758169
37.929616
28.758259
37.929459
28.758436
İdari Bina Alanı: 0,025 hektar
Tablo 9. Şantiye Alanı Koordinatları
NOKTA NO
Ş1
Ş2
Ş3
Ş4
Koordinat Sırası: Sağa-Yukarı,
Datum:ED50, Türü: UTM,
D.O.M: 27, ZON:35,
Ölçek Faktörü: 6 Derecelik
Y
X
653560.000
4198100.000
653590.000
4198100.000
653590.000
4198080.000
653560.000
4198080.000
Koordinat Sırası: Enlem-Boylam
Datum: WGS -84
Türü:Coğrafik, D.O.M:-,
ZON: -, Ölçek Faktörü: ENLEM
BOYLAM
37.915896
28.746412
37.915891
28.746753
37.915711
28.746748
37.915716
28.746407
Şantiye Alanı: 0,06hektar
10
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Tablo 10. Bitkisel Toprak Stok Alanı Koordinatları
NOKTA NO
B1.1
B1.2
B1.3
B1.4
Koordinat Sırası: Sağa-Yukarı,
Datum:ED50, Türü: UTM,
D.O.M: 27, ZON:35,
Ölçek Faktörü: 6 Derecelik
Y
X
654682.000
4199482.000
654692.000
4199469.000
654687.000
4199466.000
654677.000
4199478.000
Koordinat Sırası: Enlem-Boylam
Datum: WGS -84
Türü:Coğrafik, D.O.M:-,
ZON: -, Ölçek Faktörü: ENLEM
BOYLAM
37.928156
28.759467
37.928037
28.759578
37.928011
28.759520
37.928121
28.759409
Bitkisel Toprak Stok Alanı 1. Poligon: 0,01hektar
B2.1
B2.2
B2.3
B2.4
653813.000
653829.000
653829.000
653813.000
4198071.000
4198071.000
4198065.000
4198065.000
37.915592
37.915589
37.915535
37.915538
28.749282
28.749464
28.749463
28.749281
Bitkisel Toprak Stok Alanı 2. Poligon: 0,01hektar
Bitkisel Toprak Stok Alanı: 0,02hektar
Tablo 11. Kömür Stok Alanı Koordinatları
NOKTA NO
S1
S2
S3
S4
Koordinat Sırası: Sağa-Yukarı,
Datum:ED50, Türü: UTM,
D.O.M: 27, ZON:35,
Ölçek Faktörü: 6 Derecelik
Y
X
654674.000
4199443.000
654691.000
4199456.000
654706.000
4199439.000
654688.000
4199424.000
Koordinat Sırası: Enlem-Boylam
Datum: WGS -84
Türü:Coğrafik, D.O.M:-,
ZON: -, Ölçek Faktörü: ENLEM
BOYLAM
37.927806
28.759368
37.927920
28.759564
37.927765
28.759731
37.927633
28.759523
Şantiye Alanı: 0,052hektar
Tablo 12. Nefeslik Koordinatları
NOKTA NO
NF1
NF2
Koordinat Sırası: Sağa-Yukarı,
Datum:ED50, Türü: UTM,
D.O.M: 27, ZON:35,
Ölçek Faktörü: 6 Derecelik
Y
X
654648.000
4199488.000
653780.000
4198065.000
NOKTA NO
OG1
OG2
Koordinat Sırası: Sağa-Yukarı,
Datum:ED50, Türü: UTM,
D.O.M: 27, ZON:35,
Ölçek Faktörü: 6 Derecelik
Y
X
654573.000
4199586.000
653738.000
4198078.000
Koordinat Sırası: Enlem-Boylam
Datum: WGS -84
Türü:Coğrafik, D.O.M:-,
ZON: -, Ölçek Faktörü: ENLEM
BOYLAM
37.928216
28.759082
37.915544
28.748906
Tablo 13. Ocak Giriş Koordinatları
11
Koordinat Sırası: Enlem-Boylam
Datum: WGS -84
Türü:Coğrafik, D.O.M:-,
ZON: -, Ölçek Faktörü: ENLEM
BOYLAM
37.929112
28.758250
37.915668
28.748431
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
2.1.2.2. Yeraltı Faaliyetleri
2.1.2.2.1 Ocak Yeri Seçimi, Kuyu, Desandre, Galeri Uzunlukları, Kesiti,
Üretim Yöntemi ve Uygulaması, Üretimde Kullanılacak Donanım, Bu Donanımların
Teknik Özellikleri(Tüm Ruhsat Alanına Ait Rezerv Bilgileri ve Nasıl Tespit Edildiği)
201200317 numaralı 392,45 hektarlık IV. Grubu Arama ruhsatlı sahada 2 farklı
poligonda ocak girişi ve nefeslik belirlenmiş olup ocak girişi koordinatları Tablo 13’de
nefeslik koordinatları Tablo 12’de sunulmuştur.
Faaliyet alanında yeraltı işletme yöntemiyle üretim gerçekleştirilecektir.
Üretim termin planı, nefeslik ve kesitleri Ek-8’de sunulmuştur.
Faaliyet Alanında Uygulanacak olan Kapalı İşletme Yöntemi
Yer altı ocaklarının planlanmasındaki en önemli unsurlarda biri de üretim yöntemi
seçimidir. En uygun yöntemin belirlenmesi planın verimliliği açısından büyük önem
taşımaktadır. Uygun olmayan bir yöntemin seçimi, kömür kayıplarına neden olacağı gibi
başka olumsuzluklara da neden olabilir. Üretim yönteminin seçiminde bazı kriterler baz
alınmalıdır. Bunlar;
-
Jeolojik şartlar açısından sistemin uygulanabilirliği
İşletme kaybı
İş emniyeti
Malzeme sarfiyatı
İşçilik
İşgücünün sistem yoğunluğu
Sağlanan üretim artış miktarıdır.
AYKU Madencilik Kömür Sahası için seçilen üretim yöntemi aşağıdaki şekilde
belirlenmiştir.
Üretim Metodu
İlerleme Yönü
Ayak Dizaynı
Ayak Yüksekliği
Ayak Boyu
:Arkadan Göçertmeli Dönümlü Uzunayak
:Dönümlü, Damar Doğrultusu Boyunca
:Damar Meyline Uygun Ayaklar
:2,5-3 m
:50 m.(Faylanmalara göre ayak uzunlukları değişebilir.)
İşletme ruhsatı talep edilen sahada üretim yapılması planlanan alandaki rezervlere
ulaşmak ve işletmek için, birisi servis ve kömür ihraç, birisi de havalandırma ve servis
olmak üzere iki ana desandre tesis edilecektir.
Desandre ile girilerek ana üretim galerisi sürüldükten sonra, yeraltı üretim panoları
oluşturularak üretim gerçekleştirilecektir.
Ocak planlamasında, ilk aşamada +200 kotundan nakliye desandresinden
sürülecektir.+120 kotunda kömür kesildikten sonrakömür içerisinde ve kömür eğimi
boyunca desandre sürülerek +100 m. kotuna inilecektir.+100 kotunda ana nakliye yolu
oluşturulacaktır. Nakliye yolunun 20m. gerisinden +100 kotundan ayak taban yolu ve taban
yolunun 140 m. gerisinden +110 kotunda ayak tavan yolu sürülecektir.
12
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Bu taban ve tavan yolları 50 m ara ile birleştirilerek üretim panoları oluşturularak
üretim gerçekleştirilecektir.
Ara katlarda taban taşında sürülecek ana nakliyat ve temiz hava galerisinden damara
rekup galerileri ile girilecek, tavan ve taban ayaklar oluşturulacaktır. Alt katlar temiz hava
girişi ve kömür nakliyatı için kullanılacak, üst katlar ise kirli havanın ocak dışına
gönderilmesi için nefeslik olacaktır.
Kömür damarının meylinin göreceli olarak düşük olduğu kısımda ayak boyları
kısaltılacaktır.
Üretim metodu olarak geri dönümlü arka göçertmeli uzunayak uygulaması
yapılacaktır.
Ocağa giren temiz hava +100 kotundaki taban yolundan devam ederek ayak içerisini
dolaşacak ve kirlenen hava +110 kotundaki nakliye galerisinden dönerek nefeslikten dışarı
çıkacaktır.
Ocak içerisindeki kirli hava nefeslik çıkışına kurulacak emici aspiratör ile dışarı
atılacaktır.
Pano boyları 100-150 m., ayak boyları da ortalama 50 m. olacak şekilde planlama
yapılmıştır.
Bir katta üretim tamamlandıktan sonra o katın alt kısmındaki galeri, bir alt katın
üretimi esnasında ayakların üst tabanyolunun bağlandığı nefeslik lağımı olarak
kullanılacak, böylece bir kat galerisi ömrü boyunca ilk aşamada temiz hava girişi ve
nakliyat yolu olarak kullanılırken, ikinci aşamada nefeslik olarak kullanılacaktır.
Tahkimat için 18-20 cm arasında kalınlığında karaçam, kızılçam yada çam
ağacından budaksız maden direkleri kullanılacaktır.
Galeriler ve kömür üretim panolarının kesiti 4-5 m2 olarak uygulanacak olup, yan
direkler çinti açılarak boyunduruğa bağlanacaktır. Gerek boyunduruk gerekse yan direkler
galeri yüzeyine kama ve kalın latalarla sıkıştırılacak ve arkada kalan boşluklar takoz ve
pasa ile doldurularak sıkıştırılacaktır.
Boyundurukların üzerinde yan direklerin geldiği yerde tavana sıkılama parçası takoz
konulacaktır.
Baca içerisinde bağlar arası mesafe 80-100 cm arasında olacak şekilde
irtibatlandırılacaktır.
Ana galeri ve yan galeri bağlantılarına çift sarmalı kilit takviyesi yapılacaktır.
Ayak tahkimatı domuzdamları ve arına paralel sarma ve direkler kullanılarak
yapılacaktır. Her bir orta kalınlıkta direk 20 ton, her bir domuzdamı ise 100 ton tavan yükü
taşıyacak şekilde planlama yapılmıştır. Have genişliği 1,5 m olacak, domuzdamları arası
mesafe ise 1,5 metreyi geçmeyecektir. Domuz damı ağaçları ezilme mukavemeti fazla olan
sert kayın, meşe gibi ağaçlardan biçilecektir.
13
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Ayakta kazılan kömürler sabit oluklar veya zincirli konveyörler kullanılarak alt
tabanyoluna indirilecek, tabanyollarında zincirli konveyörlerle kat lağımına taşınacaktır.
Kat lağımlarında da bant konveyörlere transfer edilecek kömürler, yeryüzüne bant konveyör
ile taşınacaktır.
Üretim sahasında personel ve malzeme taşıma işlemleri için,tabana monte edilecek
vinç yardımıyla, vagonlar vasıtasıyla sağlanacaktır.
Her ara katta, kömür damarlarına taş içinden giriş yapılacağından, üretim
tamamlandıktan sonra veya herhangi bir yangın durumunda sağlam taş içinde yapılacak
yangın barajlarından kapatılarak pano izole edilecektir.
Üst kattaki rezervlerin üretimi tamamlandıktan sonran bir alt katta üretim
yapılacaktır. Bunun için üst katta üretim yapılırken, aynı zamanda alt katta da hazırlık
çalışmaları sürdürülecektir.
Kat galerilerinde ve başyukarılarda, hazırlık aşamasında tali havalandırma
pervaneleri ile havalandırma yapılacaktır.
Üretim yapılan veya üretimi tamamlanmış panolarda, eski imalatın içerisine hava
kaçmaması ve kendiliğinden yanma oluşmaması için gerekli izolasyon ve barajlama
çalışması yapılacaktır.
Rezerv
Havzada ilgili firmanın bu güne kadar tamamlamış olduğu sondaj verilerine göre
görünür hale getirilen kömür rezervi yaklaşık olarak 347.017,695 tondur.
Bu rezerv miktarı işletme ruhsatı talep edilen alanı bulunduran 201200317 ruhsat
numaralı sahayı kapsamaktadır.
Söz konusu ruhsatlar için yapılmış sondaj kuyu logları Ek-25’de, Kömür analiz
sonuçları Ek-26’da sunulmuştur.
Tablo 14. Görünür Rezerv Alanı Koordinatları
1.1.NOKTA
1.2.NOKTA
1.3.NOKTA
0654500
0654921
0654661
SAĞA(Y)
4199720
4199268
4199100
YUKARI(X)
2.1.NOKTA
2.2.NOKTA
2.3.NOKTA
0653170
0654000
0654000
SAĞA(Y)
4198180
4198180
4198000
YUKARI(X)
İşletme İzin Alanı: 24,36 hektar
2.4.NOKTA
0653170
4198000
Rezerv Hesabı
Sahada yapılan sondajlar ve sondajlara ait veriler aşağıdadır.
Sahada ruhsat sahibi tarafından yapılan toplam 6 adet sondaj bulunmaktadır.
14
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
SONDAJ
NO
S1
S2
S3
S4
S5
SK3
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Tablo 15. Ruhsat Sahibi Tarafından Yapılan Sondaj Verileri
SONDAJ
Y
X
Z
AZİMUT
DERİNLİĞİ
116,00
654661,000 4199454,000
208,60
0
92,00
654763,000 4199372,000
218,70
0
184,00
654779,000 4199226,000
228,50
0
63,00
654630,000 4199489,000
205,40
0
180,00
654662,000 4199250,000
215,80
0
228,00
654845,000 4199143,00
233,40
0
201200317 Ruhsat Numaralı Sahaya Ait Değerlendirme Sonuçları
Şekil 2. 201200317 Ruhsat Numaralı Sahada Oluşan Katı(Solid) Model
BOYUTLAR
Tetrahedron Sayısı
X Genişliği
Y Genişliği
Z Genişliği
51
417,50
302,69
127,75
GEOMETRİ
Minimum Y
Maksimum Y
Minimum X
Maksimum X
Minimum Z
Maksimum Z
654553,31
654856,00
4199155,00
4199572,50
68,75
196,50
HACİM
YOĞUNLUK
TOPLAM REZERV
231.345,130
1.500
347.017,695
Muhtemel ve Mümkün Rezerv Alanı
15
m³
TON/m³
TON
DİP
-90
-90
-90
-90
-90
-90
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Sahada yapılan prospeksiyon ve sondaj çalışmaları neticesinde ruhsat alanının
önemli bir kısmının kömür ihtiva eden Sarayköy formasyonu içerisinde kaldığı tespit
edilmiştir. Bu sebeple İşletme alanının dışında kalan alan Muhtemel ve Mümkün Rezerv
alanı olarak kabul edilmiştir.
Tablo 16. Muhtemel ve Mümkün Rezerv Alanı Koordinatları
1.1.NOKTA
1.2.NOKTA
1.3.NOKTA
1.4.NOKTA
0654000
0654000
0654100
0654000
SAĞA(Y)
4200000
4198769
4198775
4198546
YUKARI(X)
1.6.NOKTA
1.7.NOKTA
1.8.NOKTA
0653170
0653170
0652200
SAĞA(Y)
4198180
4198000
4198000
YUKARI(X)
2.1.NOKTA
2.2.NOKTA
2.3.NOKTA
2.4.NOKTA
0654800
0654982
0654945
0654661
SAĞA(Y)
4198800
4198000
4198000
4199100
YUKARI(X)
2.6.NOKTA
0655320
SAĞA(Y)
4198840
YUKARI(X)
Muhtemel ve Mümkün Rezerv Alanı: 188,09 hektar
1.5.NOKTA
0654000
4198180
2.5.NOKTA
0654921
4199268
İşletme alanının dışında kalan alan muhtemel ve mümkün rezerv alanı olarak tespit
edilmiş olup işletme izin koordinatları dışında kalan alanlarda yapılacak olan sondaj
çalışmaları ile hem tespit edilen kömür damarının sürekliliğinin belirlenmesi hem de yeni
oluşumların tespit edilmesi hedeflenmiştir.
2.1.2.2.2 Tahkimat (Tahkimat Sistemi, Tahkimat Sisteminin Uygulaması,
Havalandırma Tekniği ve Bu Amaçla Kullanılacak Ekipmanın Özellikleri)
Tahkimat için 18-20 cm arasında kalınlığında karaçam, kızılçam yada çam
ağacından budaksız maden direkleri kullanılacaktır.
Galeriler ve kömür üretim panolarının kesiti 4-5 m² olarak uygulanacak olup, yan
direkler çinti açılarak boyunduruğa bağlanacaktır. Gerek boyunduruk gerekse yan direkler
galeri yüzeyine kama ve kalın latalarla sıkıştırılacak ve arkada kalan boşluklar takoz ve
pasa ile doldurularak sıkıştırılacaktır.
Boyundurukların üzerinde yan direklerin geldiği yerde tavana sıkılama parçası takoz
konulacaktır.
Baca içerisinde bağlar arası mesafe 80-100 cm arasında olacak şekilde
irtibatlandırılacaktır.
Ana galeri ve yan galeri bağlantılarına çift sarmalı kilit takviyesi yapılacaktır.
Ayak tahkimatı domuzdamları ve arına paralel sarma ve direkler kullanılarak
yapılacaktır. Her bir orta kalınlıkta direk 20 ton, her bir domuzdamı ise 100 ton tavan yükü
taşıyacak şekilde planlama yapılmıştır. Have genişliği 1,5 m olacak, domuzdamları arası
mesafe ise 1,5 metreyi geçmeyecektir. Domuz damı ağaçları ezilme mukavemeti fazla olan
sert kayın, meşe gibi ağaçlardan biçilecektir.
16
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Genel Ocak Havalandırması:
Yeraltımaden ocaklarının genel havalandırma altyapısı; ana fan tesisi, ocak hava
yolları ve bu yollar üzerindeki kapılar, fanlar, regülatörler ve hava köprüleri vb.
unsurlardan oluşan bir sistemdir. Bu sistemin ocak tarafı dinamik bir yapıda olup, sürekli
olarak değişmektedir. Bu nedenle, ana fan tesisi ve ana hava yolları, ocağın işletme ömrü
boyunca yaşayacağı bütün değişikliklere uyum sağlayacak ve gerekli havayı en uygun
koşullarda temin edecek şekilde projelendirilir ve kurulur. Planlama aşamasında, ana
havalandırma sisteminin, iş güvenliği gereksinimlerini en üst düzeyde karşılaması ve
işletme sürecindeki toplam yatırım ve işletme giderlerinin en az olmasını sağlayacak
şekilde projelendirilmesi hedeflenir.
Maden ocaklarının ana havalandırma fanları sürekli olarak çalışan makinelerdir.
Herhangi bir arıza, enerji kesilmesi vb. durumlarda bile yedek sistemler devreye girerek,
havalandırma görevinin kesintisiz olarak yerine getirilmesi sağlanır. Bu nedenle ocak ana
fanları sürekli enerji tüketen makineler olup, ocaklardaki elektrik sarfiyatının ve elektrik
giderlerinin önemli bir kısmı havalandırma amaçları için yapılmaktadır.
Yeni bir ocağın planlanması söz konusu ise, havalandırma projesi bu planlamanın
en kritik unsurlarından birini oluşturur. Üretim metodunu, kuyu ve galerilerle ilgili
parametreleri, ulaşım ve nakliyat altyapısını projelendirdikten sonra, belirlenen
büyüklüklerin havalandırma ihtiyacını karşılayıp karşılamadığı hususu test edilmelidir.
Eğer, veri alınan parametrelerin havalandırma açısından yeterli olmadığı görülürse, bütün
parametrelerin yeni baştan değerlendirilmesi gerekir. Planlama aşamasında, henüz hiçbir
fiziki yatırım/tesis yapılmadığından, her türlü seçeneği özgürce değerlendirme imkanı
vardır. Bu nedenle optimum projelendirme ve seçimler yapılabilir.
Havanın ocak ortamında en uygun koşullarda, en az yatırım ve işletme maliyeti ile
dolaşması için, seçilecek galeri kesitleri ve tahkimat şekli planlamadaki temel kıstasları
oluşturmaktadır. Yeraltı ocak havalandırmasında temel prensip; düşük havalandırma direnci
oluşturmaktır. Bunun için galeri kesitlerinin, ekonomi ve iş güvenliği gereklerinin optimum
noktasında, olabildiğince geniş açılması, paralel kolların oluşturulması gereklidir.
Yeraltı ocaklarının dinamik bir yapıya sahip olması nedeniyle yeni çalışma
yerlerinin açılması veya eski çalışma yerlerinin kapanması durumunda, ocağa sevk edilen
havanın miktarında ve dağılımında değişikler olabilmektedir. Gaz ve toz problemlerinin
fazla olduğu ocaklarda, yeterli hava göndermek suretiyle ortamdaki gaz ve toz miktarı
seyreltilerek ocak dışına taşınmakta ve ocak hazasının toz ve gaz konsantrasyonu tehlike
sınırları altında tutulmaktadır. Yeraltındaki çalışma yerlerine gereğinden fazla hava
göndermenin de bir çok mahsurları bulunmaktadır. Genel olarak ocak havalandırma
maliyetlerinin artmasının yanı sıra kendiliğinden yanmaya müsait cevherlerde gizli (içsel)
ocak yangınlarının çıkmasına neden olmakta ve üretimin aksamasına, can ve mal kaybına
ve hatta ocağın tamamen kapanmasına yol açmaktadır. Bu nedenle, çalışma yerlerinin hava
gereksinimi doğru bir şekilde hesaplanmalı ve gerekli miktardaki hava çalışma yerlerine
gönderilmelidir.
Havalandırma desandresinin ağzına bir aspiratör kurularak havalandırma mekanik
olarak yapılacaktır.
Her iki desandrenin de ocağın ömrü boyunca (20 yıl) kullanılması öngörülmektedir.
17
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Şekil 3. Uzunayak Üretim Şeması Ve Tahkimat Düzeni
Şekil 4. Kilitli Ağaç Bağ Tahkimatı
18
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Şekil 5. Galerilerde Ağaç Poligon Bağ Tahkimatı
2.1.2.2.3 Havalandırma (Ocak Boyutu İle İlişkilendirilmiş Gerekli Hava
Miktarı, Hızı, Hava Kapılarının Miktarı Ve Yeri, Havalandırma Planı, Temiz ve
Kirli Hava Güzergah Planı, Kaçamak Yolu)
Ocakta aynı anda maksimum 30 işçi çalışacaktır. Buna göre:
Gerekli hava miktarı :
Solunum için gerekli hava :
Ocakta aynı vardiyada maksimum 30 kişi çalışacak olup, toplam hava ihtiyacı kişi
başına 6 m3/dak. olarak baz alınmıştır. Buna göre; ihtiyaç duyulan toplam temiz hava
miktarı; 180 m3/dakikadır. (3 m3/s).
Toza karşı gerekli hava miktarı:
Gerekli hava miktarı, kullanılan her bir martopikör ve delici için yaklaşık l.0-l.2
m3/s temiz havanın çalışma yerine gönderilmesi ilkesine göre hesaplanmıştır. Aynı anda
maksimum 4 martopikör kullanılacağından, eş zaman katsayısı olarak da 1,1
kullanıldığında, toza karşı 4,4 m3/s hava gerektiği hesaplanmıştır.
Metan gazına karşı gerekli hava miktarı:
Ocaklarda bu güne kadar yapılan çalışmalar esnasında metan gazı varlığına
rastlanmamıştır. Bununla birlikte ocak genişleyip derinleştikçe üretilecek ton kömür başına
3 m3 metan geliri olabileceği tahmin edilmektedir. Ocakta kullanılacak bütün elektrikli
cihazlar ve elektrik şebekesi alevsızdırmaz özellikte tesis edilecektir.
Ocakta yıllık 7200 ton (günlük 24 ton) kömür üretilmesi planlanmaktadır. Metan
miktarının hiçbir yerde % 0,3 değerini geçmemesi hedeflenmiştir. Buna göre ihtiyaç
duyulacak temiz hava miktarı;
19
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Q=100 ton/gün x 3 m3/ton/24*60/0,003 = 17 m3/dak
Hava ihtiyacı en fazla olarak hesaplanan miktar toza karşı hesaplanan hava
miktarıdır. Buna göre tozun en fazla oluşacağı bölüm kazı yapılan uzunayak olacağından
buradan geçen hava miktarı 300 m3/dak olmalıdır. Diğer kısımlarda oluşacak kayıp ve
kaçaklar da dikkate alındığında ocağın tümü için 600 m3/dak hava gereklidir. Bu miktarda
havayı ocaktan geçirecek aspiratör kapasitesi ise, kısa devreler de dikkate alınarak 750
m3/dak olarak belirlenmiştir.
Doğal Havalandırma Basıncı
Ocak giriş ve ocak çıkışı arasındaki kot farkından kaynaklanacak doğal
havalandırma basıncı, ocak ağzı giriş hava sıcaklığı ve ocak çıkış hava sıcaklığına bağlı
olarak değişiklik gösterecek ve kış mevsiminde aspiratörün sağladığı hava yönünün tersine
etki yapacaktır.
DHB = DxgxB (tu-td) x l.000
287.l x (tuxtd)
D: Kot farkı: 10 m.
B: Giriş+çıkış arası basınç ortalaması(ortalama l00 kPa olarak alınmıştır.)
287.l : Gaz Sabitesi
g:gravite: 9.8l kg/cm2
td : Giriş sıcaklığı : Kelvin (273 + Cº)
tu : Çıkış sıcaklığı : “
“
Kış aylarında ocak giriş havasının 7 Cº, çıkış havasının 22 Cº olması durumunda
doğal havalandırma basıncı:
DHB = 9,81 x 10 x l00 x (295-280) x l.000= 6,20 Pa
287.l x (295x280)
Yaz aylarında ocak giriş havasının 30 Cº, çıkış havasının 20 Cº olması durumunda
doğal havalandırma basıncı:
DHB = 9,81 x 10 x l00 x (293-303) x l.000= 4,14 Pa (Ters yönde)
287.l x (295x280)
Doğal havalandırma basıncı aspiratör hesabında dikkate alınacaktır.
Vantilatör Gücünün Hesabı;
Vantilatör gücünün hesabında aşağıdaki formül kullanılmıştır:
N = (Q x h) / (102 x η) kW
N: Vantilatör gücü kW
h: Depresyon (kg/m2)
η : Vantilatör verimi ( % 70 )
Kış mevsiminde;
20
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
h = 52.5 x 10-3 x (20)2 = 21-1,58= 19,42 kg/m2,
N = (20 x 19,42) / (102 x 0,70) =5.44 kW
Yaz mevsiminde;
h = 52.5 x 10-3 x (20)2 = 21+0,98= 21.98 kg/m2,
N = (20 x 21,98) / (102 x 0,70) =6.16 kW
Havalandırma gücü ihtiyacı 6,16 kW olarak hesaplanmıştır. Gücü belirlenen bu
fan temin edilecek ve havalandırma desandresi başında hazırlanacak fan dairesine monte
edilecektir. Kurulacak aspiratörün, ocağın hem hazırlık aşamasında, hem de üretim
aşamasındaki havalandırma ihtiyacını karşılayabilmesi hedeflenmektedir. Bunun için kanat
açıları ve devir hızı ayarlanabilen aksiyal bir fan hazırlık aşamasında tesis edilecek ve
havalandırma ihtiyaçları değiştikçe fan ayarları değiştirilerek gerekli havalandırma
yapılacaktır.
Havalandırma ve İş Güvenliği
Galeri ve kılavuzlarda, havalandırma kesit alanını daraltacak şekilde malzeme istifi
yapılmayacak, tali havalandırma vantüpleri kesiti en az etkileyecek şekilde döşenecektir.
Nakliyat araçları kullanılmadığı zaman, geniş kesitli kısımlarda tutulacaktır.
Ocakta, sürekli olarak metan, oksijen ve diğer zararlı gazların ölçümleri yapılacak,
ocak havasındaki oksijen ve diğer zararlı gaz oranlarının tüzükte belirtilen limitler içinde
olması sağlanacaktır.
Dönümlü çalışma esasına göre üretim yapılacaktır.
Kirli havanın meyil aşağıya doğru sevk edildiği galerilerin meyilleri, hiçbir yerde
10°’yi aşmayacaktır.
Tali havalandırma pervaneleri, yeterli temiz hava bulunan kısımlarda kurulacaktır.
(Galeriden fan tarafından emilen hava miktarı, galeriden geçen temiz havanın %70’ini
geçmeyecektir.)
Havalandırma yönetiminde, hava kapıları ve hava perdelerinin uygun olarak
yapılması ve sürekli kapalı tutulması hayati önemdedir. Bu nedenle, ocaktaki tüm kapı ve
perdeler sürekli olarak kontrol altında tutulacaktır. Hava kilidi olarak yapılan kapı ve
perdelerinin birisinin sürekli olarak kapalı duracak şekilde çalışma yapılacaktır.
Ocakta, her iki sahanın üretim panolarında sürekli olarak hava miktarları, metan,
oksijen ve diğer zararlı gazların ölçümleri yapılacak, ocak havasındaki oksijen ve diğer
zararlı gaz oranlarının tüzükte belirtilen limitler içinde olması sağlanacaktır.
Terk edilen ve göçükte kalan kısımların iyi izole edilmesi sağlanacak ve
kendiliğinden yanmaya meydan verilmeyecektir.
21
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
BASINÇLI HAVA PROJESİ
Basınçlı hava, verimi en düşük ve pahalı bir enerji türü olduğundan, sadece iş
güvenliği açısından gerekli olan kısımlarda basınçlı hava kullanılacaktır. Buralar, ocakta
kömür damarı içinde kazı yapılan, metan gazı yayılma tehlikesi bulunan kısımlardır.
Bunların dışında başka bir basınçlı hava makinesi kullanılması düşünülmemektedir.
Ocakta oluşacak basınçlı hava şebekesi aşağıda gösterilmiştir.
Şekil 6. Basınçlı Hava Şebeke Planı
Kullanılacak Basınçlı Hava Makineleri
Üretim panosunda uzunayakta üretim zaman zaman delme-patlatma ile
yapılacaktır. Deliklerin delinmesi için 1 adet martoperforatör kullanılacak ve üretim
yapılacak sarmalarda patlatma ile gevşetmeyi müteakip, 3 adet martopikör ile kazı ve
tahkimat işlemleri yürütülecektir.
Hazırlık için toplam 1 adet baca sürülecektir. Bu arında aynı anda bir adet
martopikör ve 1 adet de martoperforatör kullanılacaktır.
Basınçlı Hava Tüketimi
Martoperforatörlerde basınçlı hava tüketimi 1.5 m3/dak, martopikörlerde basınçlı
hava tüketimi ise 1 m3/dak değerindedir. Yukarıdaki bilgiler doğrultusunda ocakta, 4 adet
martopikör ve 2 adet martoperforatör kullanılması planlanmaktadır.Buna göre kazı
araçlarında kullanılacak basınçlı hava miktarı;
22
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
(4*2+2*1,5) x 0,30 =2,1 m3/dak (126 m3/h) basınçlı hava kullanılacaktır. %20
oranındaki kaçak ile; 151.2 m³/h
Basınçlı Hava Şebekesi
Ocaktaki basınçlı hava şebekesinin toplam uzunluğu 860 m. olarak hesaplanmıştır.
Boru çapı: d= 2,5 x (QhN)0,37(1/P12-P22)0,2
d:Boru çapı (mm)
QhN: Hava miktarı (Nm3/h),
P1, P2:Boru girişi ve çıkışındaki basınçlar (atü)
Şebekedeki boru çapları:
d13= 15,93 mm = 25 mm (DIN)
d34= 15,00 mm = 25 mm (DIN)
d25= 15.00 mm = 25 mm (DIN)
Kompresör Kapasitesi ve Şebeke Basıncı
Bu şebekede kayıp-kaçak oranının %20 olacağı öngörülmüş ve buna göre
kompresörün kapasitesi ve motor gücü hesaplanmıştır;
Kompresör kapasitesi= 2,1 m3/dak x 1.20 = 2,52 m3/dak
2,303x104 x P1 x Q1 x log P2/P1
Kompresör gücü= ---------------------------------------- = 28,44 = 30 kW
102 x 3600 x Çiz x Çmek
Kompresörün gücü 30 kW’tan daha düşük olmamalı ve debisi de 2,52 m3/dak
değerinden fazla olmalıdır.
Şebekedeki basınç düşüşü;
1. Kol (1-3): 400 x 0.2 bar/1000 = 0,08 bar
2. Kol (3-4): 250 x 0,2 bar/1000 = 0.05 bar
3. Kol (2-5): 150 x 0,2 bar/1000 = 0,03 bar
Kompresör çıkışındaki basınç 6,5 bar ve şebekedeki çıkış basınçları en düşük 6.37
bar olacaktır. Çalışan martopikörler ve martoperforatörler için yeterlidir.
2.1.2.2.4 Yer Altı Nakliyesi (Nakliye Sistemi ve Tekniği, Kullanılacak
Donanımın Özellikleri)
Yeraltında hacim darlığı ve her gün değişebilen isletme koşullarının getirdiği
dinamizme uyma zorunluluğu vardır. Üretim yerinde, ana ve yardımcı nakliyat yollarında
farklı nakliyat sistemleri uygulamak gerekebilir. Seçilecek nakliyat yönteminin üretim
kapasitesine uygun olmasına, ekonomik, basit teknolojili ve güvenli olmasına özen
gösterilmelidir.
23
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Nakliyat sisteminin kurulması, tıpkı tahkimat sisteminde olduğu gibi ana nakliye
galerisinde ve yardımcı nakliye galerilerinde ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Sürekli nakliyat sistemlerinden olan bantlı konveyör, büyük miktarlarda yığma
malzemelerin uzun mesafelere yatay ve eğimli olarak nakledilmesinde başarılı uygulama
alanları bulmaktadır. Bantlı konveyörler uzun iletim sistemleridir. Uzun iletim
mesafelerinde ve büyük kapasitelerde oldukça ucuz ve verimli bir nakliyata olanak
sağladığından, günümüz madencilik uygulamalarında yaygın kullanım alanı
bulmaktadırlar.
Bantlı konveyörler yukarıdan aşağıya doğru yapılan nakliyatta -14°, aşağıdan
yukarıya doğru yapılan nakliyatta ise +14° eğime kadar sorunsuz olarak
kullanılabilmektedirler.
Ana nakliye galerilerinde bantlı konveyörlerin kullanımı ucuz ve verimli bir
nakliyata olanak sağladığı için kullanımları uygun olmaktadır. Ayrıca ana nakliye
yollarına, yardımcı nakliye yollarından gelecek olan malzemelerde birleştirilerek
yeryüzüne doğru taşınacağından kapasitesi yüksek olan bantlı konveyörün kullanılması
avantajlıdır .
Şekil 7. Bantlı konveyörler
24
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Şekil 8. Bantlı konveyörler(1)
Şekil 9. Bantlı konveyörler Kesitleri
Bant konveyörlerde bir elektrik motoru bir tambur vasıtasıyla ve sürtünmeden
istifade ederek sonsuz bir bandı çevirir. Bant makaralar üzerinde hareket eder. Cevher
genellikle bandın üst kısmında nakledilir. Yapılışları basittir ve değişen eğimlere kolaylıkla
uyarlar.
Bantların cevher taşıyan tarafında kauçuk kalınlığı 3-7 mm, alt kısmında 2-3 mm
tutulur. Bantların mukavemetini arttırmak için kat sayısını arttırmak düşünülse bile 5-6
kattan fazla kat sayısında bant çok sertleşir ve gerekli tambur çapı büyür.
En çok kullanılan bant kaplaması kauçuktur. Ancak kauçuk yanıcıdır. Bunu
önlemek için PVC kullanılmaktadır. Bu madde yanmaz, aşınmaya karşı kauçuktan daha
25
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
dayanıklıdır. Buna karşın soğukta sertleşir, sürtünme katsayısı düşüktür, darbeye karşı
mukavemeti daha azdır.
Bandı, bir motor tarafından bir redüktör vasıtası ile çevrilen bir tambur hareket
ettirtir. Diğer uçta boşa dönen bir dönüş tamburu bulunur. Bu her iki tambur arasında bant
makaralar üzerinde taşınır.
Motor, redüktör ve hareket tamburundan meydana gelir. Ayrıca otomatik frenleme
donanımı da bu kısımda bulunur. Redüktör de değiştirilmesi mümkün konik dişliler
vasıtası ile banda değişik hızlar vermek mümkündür.
Bant Konveyörlerde Güvenlik Önlemleri
Dönen Kısımların Korunması
Bandın kafa ve kuyruk tamburlarının bulunduğu yerler önemli tehlike yerleridir.
Buraya işçilerin girmemesi için bu kısımların tel örgü içine alınması gerekir. Bant
üzerinden geçişlerde köprü yapılması ve altından geçilen yerlerde taş düşmelerine engel
olacak kafes yapılması gerekir.
Otomatik Durma Ve Yol Verme
Seri halde çalışan konveyörlerin birisi durunca, hepsinin durması için özel elektrik
donanımının bulunması ve çalışırken birini ötekinin ardından çalıştıran donanınım olması
gerekir. Ayrıca istenildiği zaman durdurulabilmesi için bant kenarında butonlar veya tel
bulunmalıdır.
Fren
Meyilli bantların durmaları ve özellikle elektrik kesilmeleri durumunda geriye
kaçmalarını önlemek için kapling üzerine uygulanan fren donanımına ihtiyaç vardır.
Otomatik olarak çalışması gerekir.
Yangına Karşı Önlemler
Sürtünen yüzeylerin ısınması ve özellikle tozunu yakması gayet kolaylaşır. En
önemli sürtünme bandın kayması ve tamburun boşuna dönmesidir. Tamburdan kaymalarda
elektrik kesen röleler bulunmalıdır. Bandın kafa kısmındaki tahkimatın yanmaz
malzemeden yapılması uygundur.
Üretim yapılacak ayak içlerinde nakliyat sistemi olarak en uygun olanı zincirli
konveyörlerdir. Zincirli konveyörlerin kömür cephesine iyi yaklaşabilmesi, yüklemede
büyük kolaylık sağlamaktadır. Ayrıca ayak içi kesitlerin dar olması ve nakliyat sistemi
olan zincirli konveyörün ayak içinde az yer kaplaması, zincirli konveyörün ayak içi
tahkimat için uygunluğunu gösterir.
Ayak içlerinde üretim esnasında zincirli konveyörlerde aranacak özellikler;
-
Çok büyük blokların darbe etkisine karşı mukavim olması,
Yüksek çekme mukavemetine uygun olması,
Yüksek taşıma kapasitesine sahip olması,
26
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
-
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Uzunayaktaki engebelere kolayca uyum sağlaması,
Nakliyesi, kurulması, sökülmesi ve ayak içinde ötelenmesinin kolay olmasıdır.
Ayak içerisine kurulan zincirli konveyörler sayesinde nakledilen kömür, ayak
sonuna geldiğinde ana nakliye üzerinde bulunan banda çeşitli şekillerde aktarılır. Bunlar;
-
Sondan boşaltmalı sistem
Yandan boşaltmalı sistem
Açık şasili boşaltma sistemi
Dönemeç sistemidir.
Bu sistemler arasında en sık kullanılanı ve bizim bu saha içinde seçtiğimiz sistem,
arın sonu aktarma sistemi olan sondan boşaltmalı sistemdir. Bu yerleştirme sırasında ya
rekup konveyörü ile ayak zincirli konveyörü seviyeleri arasında kot farkı olmalıdır, ya da
ayak ve rekup zeminleri es kotta ise zincirli konveyörün uç kısmı yukarıya doğru
kaldırılmalıdır. Eğer malzeme az bir yükseklikten aktarılacaksa, büyük miktarlarda
malzemenin geri dönen paletler vasıtasıyla boşalma ucunun yüksekliği iyi ayarlanmalıdır.
Bu sistemde üretim yönüyle aktarma sistemi yönü aynı olduğundan malzemenin paletler
arasına sıkışması söz konusu değildir ve sıkışma söz konusu olmadığı için ayak içi üretimi
esnasında duraklama olmamakta, üretim kesintisiz olarak gerçekleşmektedir.
Ayak içlerinde insan ve malzeme nakliyatı için ise kesit darlığından dolayı ekipman
kullanmak mümkün değildir. Bu nedenle malzeme nakliyatı insan gücü ile ayak içlerine
taşınmaktadır.
2.1.2.2.5 Su Tahliyesi (Su Tahliyesi, Su İle Mücadele ve Bununla İlgili
Donanım ve Teknik Özellikleri)
Önceleri madencilik çalışmaları ancak sığ derinliklerde su gelirinin fazla olmadığı
durumlarda yapılabiliyordu. Tulumbaların kullanılmaya başlanması ile birlikte, güçleri ve
su sevk yükseklikleri arttıkça, derinliklerde su geliri yüksek maden ocaklarını
çalıştırabilmek mümkün olmuştur.
Yeraltında tulumba kullanabilmek için su toplama havuzu ve tulumba dairesi
bulunması gerekmektedir. Bu çalışmada tulumba dairesi saha içinde en düşük kot olan yer
belirlenerek kurulacaktır. Tulumba dairelerinin hacmi, tulumbaları rahatça alacak şekilde
olmalıdır. Genellikle tulumbalar uzun eksenleri boyunca, arka arkaya dizilirler. Böylece
tulumba daireleri dar ve uzun bir görünüm kazanırlar.
Böyle bir düzen, pompaların yanına yaklaşmayı, dolayısıyla tamir ve bakım islerini
kolaylaştırır. Daireler beton tahkimatlı olmalıdır. Tulumbalar daire tabanından 15 – 20 cm
kadar yüksek olan temel üzerine monte edilmelidirler. Tulumba dairesinin yüksekliği 3 – 5
m olmalıdır. Bu saha planlamasında hem elektrik, hem de hava hattı olduğu için elektrikli
ve havalı pompalar tulumba dairesi içine yerleştirilirler.
SU İHRACININ PROJELENDİRİLMESİ
Tulumba Seçimi
Tulumbanın motor gücü aşağıdaki formüller yardımıyla bulunur.
27
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
a) Tulumba Kapasitesi (24 saatte toplanan suyu 20 saatte çekecek şekilde
olmalıdır.)
Qp=24/20 x Qh (m2/saat)
Qp :Tulumba Kapasitesi
Qh :Ortalama Su Miktarı (m3/saat)
Qp=24/20 x 5 (m2/saat) =6 m3/saat
b1) Kapasitenin Kontrolü
×
=
=
×
×
= 20
×
t<24 saat olmalı ki tulumba arasında çalıştığı zaman toplanan maksimum suyu
çekebilmeli
Qp yeterlidir.
b2) Tulumbanın Çalışma Zamanı
×
=
=
×
= 20
c) Tulumba Milindeki Güç
Np =
Hm
¥S
µ
Qp * ∑ H m * γ s
3600*102*η
( kW )
: ortalama 100 m.
: 1000 kg/m3 (Suyun Yoğunluğu)
: 0,65 ( Radıman)
=
6×75×1000
3600×102×0,65
d) Motor Gücü
= 2,5
= 1,1
nd = 1 kabul edilir
= 1,1 x 2,5 = 3 kW
28
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Şekil 10. Ocak Su Atımı Şebekesi Kesit Görünümü
Katlarda gelen ocak suyu kanallar vasıtası ile toplanarak ocağın ana katına
indirilecektir. Ocak ana katında bir adet su toplama havuzu (pompa istasyonu)
yapılacaktır. Ocakta suyu dışarıya gönderecek kademeli olarak yeterli güçte 1 adet tulumba
sistemi kurulacaktır. Ocak ana katından galeri içine 100 mm. çapında su boruları
döşenecek, su tahliyesi bu borularla yapılacak ve ocak dışına gönderilecek olup yolların
sulanması için kullanılacaktır.
Faaliyet alanı içindeki derelerin B. Menderes Nehri’ne bağlandığı noktadan itibaren
mevcut sulamaların bulunduğu göz önüne alındığında faaliyet nedeniyle oluşabilecek
atıksular, asgari sulama suyu standartlarını sağlayacaktır.
2.2. Proje Etki Alanın Belirlenmesi ve Etki Alanındaki Mevcut Durum
Proje alanı Denizli İl merkezinin yaklaşık 32,6 km kuzeybatısında, Sarayköy
İlçesinin 14,7 km batısında, en yakın yerleşim yeri olan Kabaağaç Köyünün 120 m.
güneydoğusunda bulunmaktadır.
Tablo 17. Projede Bulunan Tesislerin En Yakın Konuta Olan Mesafeleri
Ocak Girişi
Kırma-Eleme Torbalama Tesisi
Stok Alanı
Pasa Alanı
Proje Alanına En
Yakın Konuta Olan
Mesafe
65 m.
180 m.
210 m.
230 m.
Tesis alanının kuzeydoğusunda bulunan E-87 Aydın-Denizli Karayolundan nakliye
gerçekleştirilecektir. Proje alanı tapulu ve orman arazilerden oluşmaktadır. Proje alanı
1/25.000 ölçekli memleket haritasında M21-a2 ve M21-b1 nolu paftalarda yer almaktadır.
2.3. Projenin Özellikleri
2.3.1. Proje Kapsamında Kullanılacak Üretim Yöntemleri, Üretim Miktarları,
İş Akım Şeması, Çalışacak Personel Sayısı
Üretim Yöntemleri
29
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Proje alanında kapalı işletme yöntemi ile kömür üretimi gerçekleştirilecektir.
Yer altı ocaklarının planlanmasındaki en önemli unsurlarda biri de üretim yöntemi
seçimidir. En uygun yöntemin belirlenmesi planın verimliliği açısından büyük önem
taşımaktadır. Uygun olmayan bir yöntemin seçimi, kömür kayıplarına neden olacağı gibi
başka olumsuzluklara da neden olabilir. Üretim yönteminin seçiminde bazı kriterler baz
alınmalıdır. Bunlar;
-
Jeolojik şartlar açısından sistemin uygulanabilirliği
İşletme kaybı
İş emniyeti
Malzeme sarfiyatı
İşçilik
İşgücünün sistem yoğunluğu
Sağlanan üretim artış miktarıdır.
AYKU Madencilik Kömür Sahası için seçilen üretim yöntemi aşağıdaki şekilde
belirlenmiştir.
Üretim Metodu
İlerleme Yönü
Ayak Dizaynı
Ayak Yüksekliği
Ayak Boyu
:Arkadan Göçertmeli Dönümlü Uzunayak
:Dönümlü, Damar Doğrultusu Boyunca
:Damar Meyline Uygun Ayaklar
:2,5-3 m
:50 m.(Faylanmalara göre ayak uzunlukları değişebilir.)
İşletme ruhsatı talep edilen sahada üretim yapılması planlanan alandaki rezervlere
ulaşmak ve işletmek için, birisi servis ve kömür ihraç, birisi de havalandırma ve servis
olmak üzere iki ana desandre tesis edilecektir.
Desandre ile girilerek ana üretim galerisi sürüldükten sonra, yeraltı üretim panoları
oluşturularak üretim gerçekleştirilecektir.
Ocak planlamasında, ilk aşamada +200 kotundan nakliye desandresinden
sürülecektir.+120 kotunda kömür kesildikten sonrakömür içerisinde ve kömür eğimi
boyunca desandre sürülerek +100 m. kotuna inilecektir.+100 kotunda ana nakliye yolu
oluşturulacaktır. Nakliye yolunun 20m gerisinden +100 kotundan ayak taban yolu ve taban
yolunun 140 m. gerisinden +110 kotunda ayak tavan yolu sürülecektir.
Bu taban ve tavan yolları 50 m. ara ile birleştirilerek üretim panoları
oluşturularaküretim gerçekleştirilecektir.
Ara katlarda taban taşında sürülecek ana nakliyat ve temiz hava galerisinden damara
rekup galerileri ile girilecek, tavan ve taban ayaklar oluşturulacaktır. Alt katlar temiz hava
girişi ve kömür nakliyatı için kullanılacak, üst katlar ise kirli havanın ocak dışına
gönderilmesi için nefeslik olacaktır.
Kömür damarının meylinin göreceli olarak düşük olduğu kısımda ayak boyları
kısaltılacaktır.
Üretim metodu olarak geri dönümlü arka göçertmeli uzunayak uygulaması
yapılacaktır.
30
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Ocağa giren temiz hava +100 kotundaki taban yolundan devam ederek ayak içerisini
dolaşacak ve kirlenen hava +110 kotundaki nakliye galerisinden dönerek nefeslikten dışarı
çıkacaktır.
Ocak içerisindeki kirli hava nefeslik çıkışına kurulacak emici aspiratör ile dışarı
atılacaktır.
Pano boyları 100-150 m., ayak boyları da ortalama 50 m. olacak şekilde planlama
yapılmıştır.
Bir katta üretim tamamlandıktan sonra o katın alt kısmındaki galeri, bir alt katın
üretimi esnasında ayakların üst tabanyolunun bağlandığı nefeslik lağımı olarak
kullanılacak, böylece bir kat galerisi ömrü boyunca ilk aşamada temiz hava girişi ve
nakliyat yolu olarak kullanılırken, ikinci aşamada nefeslik olarak kullanılacaktır.
Tahkimat için 18-20 cm arasında kalınlığında karaçam, kızılçam yada çam
ağacından budaksız maden direkleri kullanılacaktır.
Galeriler ve kömür üretim panolarının kesiti 4-5 m2 olarak uygulanacak olup, yan
direkler çinti açılarak boyunduruğa bağlanacaktır. Gerek boyunduruk gerekse yan direkler
galeri yüzeyine kama ve kalın latalarla sıkıştırılacak ve arkada kalan boşluklar takoz ve
pasa ile doldurularak sıkıştırılacaktır.
Boyundurukların üzerinde yan direklerin geldiği yerde tavana sıkılama parçası takoz
konulacaktır.
Baca içerisinde bağlar arası mesafe 80-100 cm arasında olacak şekilde
irtibatlandırılacaktır.
Ana galeri ve yan galeri bağlantılarına çift sarmalı kilit takviyesi yapılacaktır.
Ayak tahkimatı domuzdamları ve arına paralel sarma ve direkler kullanılarak
yapılacaktır. Her bir orta kalınlıkta direk 20 ton, her bir domuzdamı ise 100 ton tavan yükü
taşıyacak şekilde planlama yapılmıştır. Have genişliği 1,5 m olacak, domuzdamları arası
mesafe ise 1,5 metreyi geçmeyecektir. Domuz damı ağaçları ezilme mukavemeti fazla olan
sert kayın, meşe gibi ağaçlardan biçilecektir.
Ayakta kazılan kömürler sabit oluklar veya zincirli konveyörler kullanılarak alt
tabanyoluna indirilecek, tabanyollarında zincirli konveyörlerle kat lağımına taşınacaktır.
Kat lağımlarında da bant konveyörlere transfer edilecek kömürler, yeryüzüne bant konveyör
ile taşınacaktır.
Üretim sahasında personel ve malzeme taşıma işlemleri için,tabana monte edilecek
vinç yardımıyla, vagonlar vasıtasıyla sağlanacaktır.
Her ara katta, kömür damarlarına taş içinden giriş yapılacağından, üretim
tamamlandıktan sonra veya herhangi bir yangın durumunda sağlam taş içinde yapılacak
yangın barajlarından kapatılarak pano izole edilecektir.
Üst kattaki rezervlerin üretimi tamamlandıktan sonran bir alt katta üretim
yapılacaktır. Bunun için üst katta üretim yapılırken, aynı zamanda alt katta da hazırlık
çalışmaları sürdürülecektir.
31
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Kat galerilerinde ve başyukarılarda, hazırlık aşamasında tali havalandırma
pervaneleri ile havalandırma yapılacaktır.
Üretim yapılan veya üretimi tamamlanmış panolarda, eski imalatın içerisine hava
kaçmaması ve kendiliğinden yanma oluşmaması için gerekli izolasyon ve barajlama
çalışması yapılacaktır.
Kömür Ocağı ve Kırma-Eleme-Torbalama Tesisi işletmesinde, 3213 Sayılı Maden
Kanunu, 03.02.2005 tarih ve 25716 sayılı Maden Kanunu Uygulama Yönetmeliği ile
24.05.2005 tarih ve 25852 sayılı Madencilik Faaliyetleri izin Yönetmeliği’ne uyulacaktır.
ÇED sürecinin olumlu neticelenmesini müteakip, Maden Kanununun 2. Maddesi
gereğince IV grubu madenler içerisinde kalmakta olan Kömür için Kanunun 24. Maddesi
ve Uygulama Yönetmeliğinin ilgili maddeleri gereğince gerekli izinlerin alınmasının
ardından üretim çalışmalarına başlanacaktır.
Kömür Ocağı ve Kırma-Eleme-Torbalama Tesisinde kömür üretime göre çeşitli
ebatlarda kamyonlar vasıtası ile tesise getirilecektir. Tesise getirilen kömür tüvenan
bunkerine boşaltılacak, buradan da kademeli titreşimli eleğe tüvenan bandı ile
aktarılacaktır. Sistemde tüvenan kömür elek üstü (parça +150 mm.), torbaya giren +18150 mm., ve -18 mm toz kömür olmak üzere 3 farklı boyut aralığında elekten
çıkartılacaktır.
+18-150 mm. kömür içindeki pasalardan tavuklama bandında ayıklanarak
torbalama makinesinin bunkerine, buradan da 25 kg’lık torbalara doldurulacaktır. Dolan
torbalar dikiş bandında dikilip kamyonlara yüklenerek satışa sunulacaktır.
T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı, ÇED ve Planlama Genel Müdürlüğü’nün
08.07.2009 tarih ve B.18.0.ÇED.0.02.02.238–02–04/5102-40174 sayılı Genelgesi uyarınca
tesisteki toz kaynağı olan her bir ünite (bunker, kırıcılar, elekler, bantlar) kapalı ortam
içerisine alınacak ve kapalı ortam içerisine alınan ünitelere toz indirgeme sistemi (torbalı
filtre) kurulacaktır.
Üretim Miktarları
Projede yıllık 90.000 ton kömür üretilerek kırma-eleme tesisinde boyutlandırılacak
ve paketlenecektir.Gerçekleştirilmesi planlanan kömür ocağında yılda 12 ay, ayda 25 gün,
günde 24 saat (3 vardiya) halinde, kırma-eleme-torbalama tesisinde yılda 12 ay, ayda 25
gün, günde 8 saat (1 vardiya) halinde çalışılacaktır. Faaliyetin üretim miktarları Tablo
18’se verilmiştir.
Tablo 18. Kapasite Bilgileri
Ocak Sahası
Yıllık Üretim
Aylık Üretim
Günlük Üretim
Saatlik Üretim
ton
90.000
7.500
300
12,5
m3
60.000
5.000
200
8,33
32
Kırma-Eleme
Torbalama Tesisi
ton
m3
90.000
60.000
7.500
5.000
300
200
37,5
25
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
İş Akım Şeması
Şekil 11. Üretim Akım Şeması
ANA GALERİ GİRİŞİNİN TESPİT
EDİLMESİ
TOZ VE
GÜRÜLTÜ
ANA NAKLİYAT GALERİSİNİN
SÜRÜLMESİ
TOZ VE
GÜRÜLTÜ
KÖMÜR İÇERİSİNDE BACALARIN
AÇILMASI
TOZ VE
GÜRÜLTÜ
GÜVENLİK VE MÜDAHALE
SİSTEMLERİNİ KURULMASI
UZUN AYAKLARIN
HAZIRLANMASI
TOZ VE
GÜRÜLTÜ
KÖMÜR KAZISININ YAPILMASI
(ÇIKARILMASI)
TOZ
GÜRÜLTÜ VE
VİBRASYON
KIRMA ELEME
TOZ TUTUCU
FİLTRE SİSTEMİ
TOZ VE
GÜRÜLTÜ
TOZ
DEPOLAMA
PAKETLİ SATIŞ
PAKETLEME
TOZ VE
GÜRÜLTÜ
33
KAMYONLARLA SATIŞ
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Şekil 12. Kırma Eleme Torbalama Tesisi İş Akım Şeması
Kömür Tesise Getirilmesi
↓
Kamyon İle
Bunker
Tüvenan Bandı
Titreşimli Elek
(+150 mm.)
(+18 -150 mm.)
(-18 mm.)
Tavuklama Bandı
Toz Kömür
Torbalama Makinesi
Dikiş Bandı
Satış
Depolama
Satış
Toz indirgeme sistemi uygulama alanları
Çalışacak Personel Sayısı
Gerçekleştirilmesi planlanan kömür ocağında yılda 12 ay, ayda 25 gün, günde 24
saat (3 vardiya) halinde, kırma-eleme-torbalama tesisinde yılda 12 ay, ayda 25 gün, günde
8 saat (1 vardiya) halinde çalışılacaktır. İnşaat aşamasında 45 kişinin işletme aşamasında
90 kişinin çalıştırılması planlanmaktadır.
34
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
2.3.2. Üretimde Kullanılacak Makinelerin, Araçların Sayı ve Özellikleri
Kullanılacak olan iş makineleri ve ekipmanları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
Projenin inşaat aşamasında kullanılacak olan ekskavatör ve dozer kiralanacağı için listeye
dahil edilmemiştir.
Üretim faaliyetlerinde kullanılması planlanan makinelerin, araçların ve aletlerin
miktar ve özellikleri Tablo 19’da verilmiştir.
Tablo 19. Makine ve Ekipman Listesi
Makine-Araç
Trafo
Vinç
Zincirli Oluk (Konveyör)
Bant Konveyör
Vantilatör-Aspiratör
Skip-Vagon
Martopikör
Delik (Burgu) Tabancası
Kamyon
Loader
Kompresör
Arazöz
Jeneratör
Kırma-Eleme-Torbalama Tesisi
Adet
1
3
2
3
4
Muhtelif
4
6
2
1
1
1
1
1
2.3.3. Üretim Sırasında Tehlikeli, Toksik, Parlayıcı ve Patlayıcı Maddelerin
Kullanım Durumları, Taşınmaları ve Depolanmaları,
Kömür üretimi sırasında delme-patlatma işlemi uygulanacaktır. Patlatma işlemi
için; dinamit, kapsül kullanılacaktır. Kömür üretim alanlarında uygulanacak delmepatlatma işleminin bilgileri aşağıda verilmiştir;
PATLATMA DİZAYNI PARAMETRELERİ
PARAMETRELER
Mevcut Talep edilen
Birim
durum
:
Marn
Formasyon
Kayaç Yoğunluğu
:
2000
kg/m3
Yıllık Çalışma Süreleri
:
300
gün/yıl
Yıllık Üretim Miktarı
:
90.000
ton/yıl
Aylık Üretim Miktarı
:
7.500
ton/ay
Aylık Üretim Miktarı
:
5.000
m³/ay
Günlük Üretim Miktarı
:
300
ton/gün
Günlük Üretim Miktarı
:
200
m³/gün
Kaç günde bir patlatma yapacağı :
1 (3 vardiya)(Her gün
vardiyada
5
adet
patlatma yapılacaktır.)
Günlük Patlatma Sayısı
:
15
adet
Aylık Patlatma Sayısı
:
375
adet
35
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
Yıllık Patlatma Sayısı
Delik Paterni
Delik Çapı
Delik Eğimi
Basamak Boyu
Dip Delgi
Delik Boyu
Sıkılama Boyu
Yük Mesafesi
Delikler Arası Mesafe
Bir delikteki yüzey/delik içi
gecikme süreleri
Sıralar Arası Gecikme Süresi
Bir Delikten Elde Edilen Teorik
Hacim
Bir Delikten Elde Edilen Teorik
Hacim
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
4500
adet
29
10
2
1
0,7
25-45
mm
:
:
45
0,35
ms
m3
:
0,70
ton
Bir Deliğe Doldurulan Patlayıcı Madde
Miktarları
Ana Şarj (ANFO) Miktarı
:
Yemleyici (Dinamit) Miktarı
:
0,31
Elektriksiz Kapsül Miktarı
:
Elektrikli Kapsül Miktarı
:
1
Bir delikteki toplam patlayıcı
:
0,31
madde miktarı
o
m
m
m
m
m
m
ms
kg
kg
Adet
Adet
Kg
Birim Tüketimler
ANFO
:
-
kg/m3
Yemleyici (Dinamit)
Elektriksiz Kapsül
:
:
0,674
-
kg/m3
ad/m3
Elektrikli Kapsül
Sıralar Arası Gecikme Kapsülü
:
:
2,175
2,175
ad/m3
ad/m3
Fitil (sadece ön kesme
uygulamaları için)
Delgi
:
-
m/m3
:
4,35
m/m3
:
:
:
:
10,15
8,99
-
m³/atım
kg/atım
kg/atım
adet/atım
Bir Atımdaki Tüketimler
Bir atımdaki üretim
ANFO
Dinamit
Elektriksiz Kapsül
36
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Elektrikli Kapsül
Sıralar Arası Gecikme Kapsülü
: :
29
29
adet/atım
adet/atım
Fitil (sadece ön kesme
uygulamaları için)
:
-
m/atım
Bir Atımdaki Delinmesi Gereken Delik Sayısı
Delik Sayısı
:
Projenin
Toplam
Patlayıcı
Miktarları
ANFO
:
Dinamit
:
Elektriksiz Kapsül
:
Elektrikli Kapsül
:
Sıralar Arası Gecikme Kapsülü :
Fitil sadece Ön kesme
:
uygulamaları için
29
adet/atım
40.455
130.500
130.500
-
kg/yıl
kg/yıl
adet/yıl
adet/yıl
adet/yıl
m/yıl
Madde
Patlayıcı madde yetkili bayiden patlayıcı madde ruhsatı araçlarla
sahayagetirilecektir.
Patlatma
işlemiformasyonun
özelliğinegöre
uzmanlarınca
gerçekleştirilecektir.Sahada patlayıcı madde depolanmayacaktır.Belirlenen patlayıcı madde
miktarı için, üretim faaliyetine geçildikten sonra yetkilikurum/kuruluş tarafından vibrasyon
ölçümü yaptırılacaktır. Patlatma işleminden kaynaklı en yakın hanede oluşabilecek
vibrasyona göre patlayıcımadde miktarını düşürülebilecektir.
Proje alanında patlayıcı madde depolanması durumunda 29.09.1987 tarih 19589
sayılı Resmi Gazete yayımlanarak yürürlüğe giren “Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı
Maddelerle Av Malzemesi Ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşınması, Saklanması,
Depolanması, Satışı, Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi Usul Ve Esaslarına İlişkin
Tüzük” ve 14.05.1999, 23.05.2001, 29.05.2004, 12.11.2004 tarihlerinde yapılan
değişikliklerde göz önünde bulundurularak aşağıdaki koşullar sağlanacaktır.
Bir bekçi tarafından korunan (Madde 85.) alanın etrafında “TEHLİKELİ
BÖLGEDİR. GİRİLMEZ” şeklinde uyarılar bulunan levhalar asılmaktadır. (Madde 86.)
Yeraltında depolanan kartuş halindeki dinamitler, depolarda sürekli olarak ambalajlarında
bulundurulmaktadır. (Madde 89.) Depo yakınında kuru ot, saman, kağıt, benzin, gaz,
ispirto, mazot gibi kendi kendine veya herhangi bir etkiyle kolayca tutuşabilecek
maddelerin bulundurulmamaktadır. (Madde 105.) Depolama alanın etrafı aydınlatılmıştır.
Etrafı iki sıra tel örgüyle çevrilmiştir.
37
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
2.3.4. Proje Kapsamındaki Ulaşım Planı (Ulaşım Güzergahı, Güzergah
Yollarının Mevcut Durumu ve Kapasitesi, Hangi Amaçlar İçin Kullanıldığı, Mevcut
Trafik Yoğunluğu, Yerleşim Yerlerine Göre Konumu, Yapılması Düşünülen Tamir,
Bakım Ve İyileştirme Çalışmaları Vb.)
Kullanılacak nakliye güzergahı 2 alternatifli olarak sunulmuş olup nakliye
güzergahıEk-4’de topoğrafik haritada ve Harita1’de gösterilmiştir. Sahaya ulaşmak için
mevcut bulunan stabilize yolun uzunluğu Nakliye 1’de 300 m., Nakliye 2’de 800 m.’dir.
Proje alanına ulaşım için Denizli’den Sarayköy İstikametinde D320 karayolunda 27
km gidildikten sonra Sarayköy ilçesinden Hasköy istikametine dönülerek Hasköy’den
Kabaağaç Köyü’ne doğru 15 km gidildikten sonra Kabaağaç Köyü geçilerek proje alanına
ulaşılmaktadır.
Mevcut trafik saatte 20-30araç şeklindedir. Projenin faaliyete geçmesi ile saatte
2araç hareketi trafik yoğunluğuna katılacaktır.
Proje kapsamında kullanılacak yolun iyileştirme çalışmaları yapılarak üretim
faaliyetlerine başlanacaktır. Stabilize yoldan asfalt yola bağlantı noktasından her iki yönde
olacak şekilde yaklaşık 50 metre mesafede uyarı levhaları konulacaktır.
Nakliye için mevcut yolar yeterlidir ve yeni yol yapılması söz konusu değildir.
Proje kapsamında yeni yol yapılmasının gerekmesi halinde, yollar yamaçtan aşağıya toprak
kaydırmayacak şekilde yapılacaktır. Kullanılacak olan orman yollarının bakım ve onarımı
proje sahibi tarafından yapılacaktır.
Proje alanı içinden, sınırından veya yakınlarından geçmekte olan yüzeysel su
kaynakları üzerinde yol geçişi sağlanması durumunda Orman ve Su İşleri Bakanlığı Devlet
Su İşleri Genel Müdürlüğü görüşleri doğrultusunda geçiş sağlanacaktır.
Denizli İl Özel İdaresi Yol ve Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 05.12.2013
tarihli yazı ile köyyolları projeleri açısından herhangi bir sakınca görülmediği belirtilmiştir.
İlgili yazı eklerde sunulmuştur.
Projenin uygulama aşamasında ve sonrasında nakliye esnasında trafik yasası ile
belirlenmiş tonaj ve hız sınırlamalarına uyulacaktır.
Üretilen kömürüntesisten nakliyesi gündüz (07:00-19:00) saatlerinde
gerçekleştirilecek olup, zorunlu kalınması durumunda akşam saatlerinde de (19:00-23:00)
nakliye gerçekleştirilecektir.
38
HASAN SÜMER İNŞ. TİC. LTD. ŞTİ.
KALKER OCAĞI VE KIRMA-ELEME TESİSİKAPASİTE ARTIŞI
Harita 1. Nakliye Güzergahı
39
HASAN SÜMER İNŞ. TİC. LTD. ŞTİ.
KALKER OCAĞI VE KIRMA-ELEME TESİSİKAPASİTE ARTIŞI
BÖLÜM 3. PROJENİN EKONOMİK VE SOSYAL BOYUTLARI
3.1. Proje ve Etki Alanının Mevcut ve Planlanan Sosyo-Ekonomik Özellikleri
Proje alanı; Denizli İli, Sarayköy İlçesi, Kabaağaç Mevkii dahilinde AYKU MAD.
MÜH. MAK. İNŞ. İTH. İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. uhdesinde bulunan 201200317
numaralı IV. Grup arama ruhsatlı saha dahilindeyer almaktadır.
Sarayköy İlçesi ve çevresinde en gelişmiş sanayi dalı dokumacılıktır. Sarayköy'de
bahçe kültürüde oldukça yaygındır; şeftali, erik, kayısı başta olmak üzere çok sayıda
meyve yetiştiriciliği yapılmaktadır. Ayrıca Sarayköy, iklimi elverişli olması nedeniyle
kendi kendine yetebilen bir ilçe olduğu kadar çevre ilçelere, illere ve dış ülkelere de ihraç
etmektedir. Çiftçiliğin geçim kaynağı olduğu Sarayköy’de pamuk üretimi ve bağcılık
verimli ovasında yetiştirilmektedir.
Denizli ilinin ekonomisi sanayi ve ticarete dayalıdır. Denizli, bir ihracat ve sanayi
kentidir. Hizmet sektörü de oldukça gelişmiştir. Son 15 yıl da sanayisi müthiş bir
gelişmegöstermiştir. ABD'ye
bakır
tel
ihraç
etmiştir.
Faal
nüfusun %45'itarım, balıkçılık, arıcılık, ormancılık ve hayvancılıkla
uğraşır.
Bütün
gelirin %30'u sanayiden sağlanır. Türkiye'de Anadolu Kaplanları olarak bilinen ihracatçı
şehirlerin başında gelir. Her yıl milyarlarca dolarlık ihracatıyla Türkiye'nin lokomotif
sanayi şehirlerinden biridir. Denizli Türkiye'de ve dünyada tekstilin başkenti olarak
anılıyor olsa da son yıllarda tekstilde yaşanan ekonomik kayıplar nedeniyle ekonomik
dengeler mermer ve doğal taş sektörü üzerine kaymıştır. Denizli'den tüm dünya ülkelerine
traverten ve türevi olan mermer ve doğal taş ihracatı gerçekleştirilmektedir.
Denizli il genelinde bitkisel üretimi geliştirme ikinci ürün araştırma ve yaygın
bilgilendirme, tarımsal amaçlı araştırma, gıda ve yem teknolojisi denetimini geliştirme
proje çalışmaları yürütülmektedir.
Denizli ilinde süt ve etsığırcılığı, koyunculuk ve tavukçuluk küçük aile işletmeleri
şeklindedir. Ancak hayvansal besin maddeleri ihtiyacının artmasıyla küçük aile
işletmelerinin yerine ya orta boy büyük işletmeler yada şirket şeklinde büyük işletmeler
oluşmaktadır. Yumurta tavukçuluğunda orta ve büyük kapasiteli işletmeler buna örnektir.
Hayvancılığın büyük çaplı olmamasının nedeni polikültür bitkisel üretiminin yaygın
olmasındandır. Çiftçiler çok çeşitli bitkisel üretimin yanında biraz da hayvancılık
yapmaktadırlar. Bunlar, çoğunluğu teşkil eden küçük çiftçilerdir.(Kaynak: Denizli İl Çevre
Durum Raporu 2010)
3.1.1 Ekonomik Özellikler (Yörenin Ekonomik Yapısını Oluşturan Başlıca
Sektörler)
Tarım
Denizli ilinin 2010 yılı arazi durumu Tablo20’de verilmiştir.
40
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Tablo 20. Denizli İlinin Arazi Durumu
Arazi Durumu
Tarım Arazisi
Çayır Mera Arazisi
Orman Arazisi
Tarım Dışı Mezkur Alan
Toplam
Alan (ha)
376.738
25.631
521.959
265.920
1.186.800
Yüzde (%)
31.8
2,2
44.0
22,1
100,0
Kaynak: Denizli Valiliği Tarım İl Müdürlüğü 2010
Denizli ilinin mevcut tarım arazisinin kullanım durumu ve kullanım yüzdeleri
Tablo 21’de, tarla arazisinin kullanım durumu ve kullanım yüzdeleri Tablo22’de
verilmiştir.
Tablo 21. Denizli İlinin Tarım Arazisi Kullanım Durumu
Arazi Durumu
Tarla Olarak Değerlendirilen
BağArazisi Olarak Değerlendirilen
Toplu Meyvecilik
Sebzecilik
Zeytinlik
Toplam
Alan (da)
2.945.914
445.775
198.344
137.331
40.016
3.767.380
Yüzde (%)
78,2
11,8
5,3
3,6
1,1
100,0
Kaynak: Denizli Valiliği Tarım İl Müdürlüğü 2010
Tablo 22. Denizli İlinin Tarla Arazisi Kullanım Durumu
Arazi Durumu
Hububat
Sanayi ve Ticaret Bitkileri
Baklagiller
Yem Bitkileri
Nadas ve Ekilmeyen
Toplam
* 2.ürün ekilişler de dahil edilmiştir.
Alan (da)
1.629.558
725.115
175.621
364.858
173.987
3.069.139
Yüzde (%)
53.1
23.6
5,7
11.9
5,7
100,0
Kaynak: Denizli Valiliği Tarım İl Müdürlüğü 2010
Hayvancılık
Denizli ilinde geçmişyıllardan kalan büyük yatırımlar yoktur. Süt ve etsığırcılığı,
koyunculuk ve tavukçuluk küçük aile işletmeleri şeklindedir. Ancak hayvansal besin
maddeleri ihtiyacının artmasıyla küçük aile işletmelerinin yerine ya orta boy büyük
işletmeler yada şirket şeklinde büyük işletmeler oluşmaktadır. Yumurta tavukçuluğunda
orta ve büyük kapasiteli işletmeler buna örnektir. Hayvancılığın büyük çaplı olmamasının
nedeni polikültür bitkisel üretiminin yaygın olmasındandır. Çiftçiler çok çeşitli bitkisel
üretimin yanında biraz da hayvancılık yapmaktadırlar. Bunlar, çoğunluğu teşkil eden
küçük çiftçilerdir.
Denizli’ de toplam 190.993 büyükbaş hayvan, 356.373 küçükbaş hayvan, 2.791.021
kümes hayvanı, 2.782 su ürünü ve 65.064 adet arı kovanı bulunmaktadır.(Kaynak: Denizli
İl Çevre Durum Raporu 2010)
41
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Sanayi ve İşyeri
Denizli, 1923 yılında küçük bir yerleşim merkezi iken gelişmesini Cumhuriyet
döneminde gerçekleştirmiştir. Hızlı sanayi hamlesi ise 1960 yılından itibaren başlamıştır.
Bu tarihten önceki alt yapı eksiklikleri sanayileşmeye imkân vermemiştir. Denizli'nin
geleneksel el sanatları olan dokumacılık, tabaklık, bakırcılık, demircilik, gibi küçük
sanayiden bugünkü sanayi tesisleri doğmuştur. Bugün Denizli'de büyük çaplı pamuklu
dokumaya dayalı tekstil sanayi, haddehaneler, metal sanayi, gıda sanayi, kablo ve inşaat
malzemeleri sanayi, traverten ve mermer sanayi mevcuttur.
Denizli ili ekonomisinde önemli bir yer tutan sanayi, hergeçen gün daha hızlı
gelişme göstermektedir. Mevcut sanayi kolları arasında dokumacılık ön planda gelmekte
ve Denizli'de sanayinin itici gücünü teşkil etmektedir. Bu sanayinin bir bölümü küçük
atölyeler ve ev ekonomisi şeklinde ilçe ve köylere dağılmış durumdadır.
Ege Bölgesi’nde İzmir ve Manisa’nın ekonomik yığılma avantajına karşın
Denizli’nin bir sanayi merkezi olarak gelişmesi şaşırtıcı bir olgudur. Devlet Planlama
Teşkilatınca, bu gelişme olağan dışı olarak değerlendirilmekte ve ülkenin geri kalmış
yörelerinin gelişiminde model olarak önerilmektedir. Denizli’de dokumacılıküzerine
gelişen ticari etkinlikler sonucunda elde edilen birikimler, devlet teşvikleriyle desteklenmiş
ve günümüzdeki Denizli sanayisinin temelleri atılmıştır.
Denizli’de sanayi incelendiğinde firmaların yaklaşık % 52’si tekstil ve hazır
giyim,deri gibi emek yoğun mallar üreten firmalardır.Türkiye’nin en büyük yem fabrikası,
5 ambalaj fabrikasından biri,7 emaye bakır tel fabrikasından üçü, 5 basma boya
fabrikasından biri,2 elektronik bakır mamulleri fabrikasından biri Denizli'de faaliyet
göstermektedir. Türkiye’nin en büyük 500 firmasından 10’u Denizli’dedir.
Ayrıca Türkiye’nin en büyük ikinci mermer havzası Denizli’de bulunmakta olup,
bu yüzden Mermer İhtisas Organize Sanayi Bölgesi kurulmuştur. Denizli ekonomik
bakımdan tarım, sanayi ve hizmet sektörlerinin her üçünün dedinamik bir görünüm
sergilediği önemli merkezlerden biridir.
Son yıllarda ihracata dayalı sanayi sektörü ile öne çıkmıştır. Fakat ihracata dayalı
ekonomik yapı, Türkiye’de uygulamaya konulan 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın
Teşviki kanununun getirdiği olumsuzlukların etkisinde kalmıştır.
Kendi imkânlarıyla gelişmesi ile Türkiye’de model olarak gösterilen Denizli,
ekonomik faaliyetler bakımından iller arasında ilk 13, sanayi bakımından ise ilk 9 il
arasında yer almaktadır. Denizli sanayisi küçük, orta ve büyük ölçekli işletmelerden
oluşmaktadır. Ekonomik faaliyetler sonucu Denizli’de yaratılan katma değerin %31’i
sanayi sektöründen kaynaklanmaktadır.
Denizli ekonomisine yön veren sektörlerin en başında tekstil sektörü yer alır.
Tekstil sanayisi yüksek istihdam hacmi ve aynı zamanda yarattığı katma değer büyüklüğü
bakımından Denizli’nin önde gelen sanayi sektörü durumundadır.
Denizli’nin tekstil alanında gerçekleştirdiği büyük sanayi atılımlarında kullandığı
kaynaklar; kredi ve diğer yatırım teşvikleri olmaktan çok, kazançların rasyonel bir şekilde
değerlendirilmesi ile elde edilen öz be öz kendi finansal kaynaklarıdır.(Kaynak: Denizli İl
Çevre Durum Raporu 2010)
42
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Tablo 23. Denizli Sanayi Kuruluşları Sektörel Dağılımı
MESLEK GRUBU
Gıda ve İçecek
Çırçır, haşıl ve iplik
Hambez Dokuma
Havlu Dokuma
Boya,Baskı ve Terbiye
Ev Tekstili
Havlu Bornoz,Konfeksiyon
Nakış,Örgü,Aksesuar
İç-Dış Giyim ve Ayakkabı
Ahşap,Kağıt,Basım ve Mobilya
Kimya
Plastik
Taş,Toprak ve İnşaat
Mermer-Traverten
Ana Metal
Madeni ve Metal Eşya
Elektrik-Elektronik ve Kablo
Makine ve Motorlu Araçlar
TOPLAM
Gerçek Kişi
19
6
10
12
2
7
11
4
12
16
5
18
10
11
3
8
1
7
162
Tüzel Kişi
104
47
97
90
37
67
134
64
49
60
41
48
54
113
47
49
45
67
1233
Toplam
123
53
107
102
39
74
145
68
61
76
46
66
64
124
50
57
46
74
1375
Kaynak: Denizli Sanayi Odası Nisan 2010
Turizm
Denizli İli, İzmir-Ankara, İzmir-Antalya yolu üzerinde Ege Bölgesi’ni İç ve Güney
Anadolu’ya bağlayan turizm merkezleri arasındadır. Kutsal Hac Yolu diye bilinen İzmirEfes yolunun sonunda olması nedeniyle kültür ve turizm yönünden çok önemli bir yerde
bulunmaktadır.
Doğa harikası eşsiz travertenleri ile birçok hastalıkların tedavisinde rolü olduğu
belirlenen Pamukkale Suyu, Karahayıt, Yenice ve Tekke Hamam gibi kaplıcaları da iç ve
dışturizm akımını Denizli’ye çeken başlıca etkenlerdir. Denizli’nin ulaşım ve haberleşme
olanakları, İzmir gibi büyük uluslararası yapıya sahip bir kente yakın oluşu açısından daha
da artmaktadır.
Diğer yönden Denizli, coğrafi konumu, ılıman iklimi, her mevsim turizme
açıkoluşu, bir çok uygarlıkların yerleştiği antik çağın büyük ve kutsal kentlerinden
Hierapolis, Laodikya, Colossea ve Tripolis kalıntılarının il toprakları üzerinde bulunuşu,
kısaca tarihsel zenginlikleri ve doğal güzellikleri yanında dokumacılığı, el sanatları,
halıcılığı ve kilimciliği, sanayi ve ticari yaşamı ile bir kültür ve turizm merkezi haline
gelmiştir.
Denizli İli turistik nitelikteki doğal kaynaklar bakımından oldukça zengindir.
Bunlar,kaplıca türü jeotermal şifalı su kaynakları ve doğal güzelliği olan gezi ve mesire
yerleridir.
Denizli’yi 2010 yılında en çok Almanlar ve Ruslar ziyaret etmiş olup, tüm
ziyaretçiler göz önüne alındığında Almanlar birinci, Ruslar ikinci, Japonlar üçüncü sırayı
almaktadır. Denizli İli’ni ziyaret eden turist sayısı yıllar itibariyle Tablo 24’de verilmiştir.
43
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Tablo 24. Denizli İli’ni Ziyaret Eden Turist Sayısı
Yıl
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
Yerli Turist
655.000
755.000
770.000
440.000
493.000
537.000
760.000
600.000
732.550
755.000
882.382
Yabancı Turist
1.099.000
1.120.000
1.152.000
1.290.000
1.445.000
1.552.000
800.000
1.100.000
1.200.000
1.150.000
1.285.000
Toplam
1.754.000
1.875.000
1.922.000
1.730.000
1.938.000
2.089.000
1.560.000
1.700.000
1.932.550
1.905.000
2.167.382
Kaynak:Denizli İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, 2010
Denizli İli’ne gelen turist sayısı ekonomik kriz nedeniyle; 2010 yılında, 2009 yılına
göre düşüşgöstermiştir. Pamukkale–Örenyeri’ni ziyarete gelen turist sayısı, 2010 sonu
itibariyle toplam 1.495.046 kişidir.(Kaynak:Denizli İl Çevre Durum Raporu 2010)
3.1.2. Nüfus (Yöredeki Kentsel ve Kırsal Nüfus, Nüfusun Yaş Sınıflarına Göre
Dağılımı, Hane Halkı Yapısı)
2012 yılında Türkiye'de il ve ilçe merkezleri nüfusunun, toplam nüfus içindeki
oranı % 77,3'tür. Denizli'de ise bu oran % 70,6 olmuştur. Türkiye Geneli ve Denizli İl ve
ilçe merkezleri ile belde ve köyler nüfusu Tablo 25’de gösterilmiştir.
Tablo 25. Türkiye Geneli ve Denizli İl ve ilçe merkezleri ile belde ve köyler nüfusu
İl/İlçe Merkezleri ve
Belde/Köy
Nüfus
Nüfusunun Toplam Nüfus
İçindeki Oranı (%)
İl ve İlçe
Belde ve
İl ve İlçe
Belde ve
Toplam
Merkezleri
Köyler
Merkezleri
Köyler
2010
73 722 988
56 222 356
17 500 632
76,3
23,7
2011
74
724
269
57
385
706
17
338
563
76,8
23,2
Türkiye
2012
75 627 384
58 448 431
17 178 953
77,3
22,7
2010
931 823
2011
942 278
Denizli
2012
950 557
Kaynak: TÜİK, 2012
641 093
655 322
670 812
290 730
286 956
279 745
68,8
69,5
70,6
31,2
30,5
29,4
Türkiye geneli ve Denizli ili için yaş grubu ve cinsiyete göre nüfus miktarları
aşağıdaki tablolarda verilmiştir.
Tablo 26. Türkiye Geneli İçin Yaş Grubu ve Cinsiyete Göre Nüfus
2010
2011
2012
0-4
Toplam
6 178 723
Erkek
3 173 092
Kadın
3 005 631
Toplam
6 199 824
Erkek
3 184 160
Kadın
3 015 664
Toplam
6 198 957
Erkek
3 182 650
Kadın
3 016 307
5-9
6 131 118
3 148 210
2 982 908
6 084 146
3 123 697
2 960 449
6 158 964
3 161 223
2 997 741
10-14
6 568 741
3 369 995
3 198 746
6 602 605
3 386 882
3 215 723
6 499 258
3 334 509
3 164 749
15-19
6 277 307
3 219 221
3 058 086
6 317 583
3 240 196
3 077 387
6 405 552
3 286 864
3 118 688
20-24
6 267 787
3 200 959
3 066 828
6 224 591
3 173 618
3 050 973
6 186 089
3 151 253
3 034 836
44
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
25-29
6 437 922
3 275 153
3 162 769
6 306 233
3 210 343
3 095 890
6 270 678
3 185 423
3 085 255
30-34
6 209 967
3 146 214
3 063 753
6 495 634
3 285 387
3 210 247
6 544 927
3 307 333
3 237 594
35-39
5 566 117
2 798 870
2 767 247
5 632 742
2 837 182
2 795 560
5 731 177
2 890 170
2 841 007
40-44
4 594 723
2 344 747
2 249 976
4 770 774
2 430 841
2 339 933
5 064 060
2 565 499
2 498 561
Toplam
73 722 988
37 043 182
36 679 806
74 724 269
37 532 954
37 191 315
75 627 384
37 956 168
37 671 216
Kaynak: TÜİK, 2012
Tablo 27. Denizli İli İçin Yaş Grubu ve Cinsiyete Göre Nüfus
2010
2011
2012
Toplam Erkek
Kadın Toplam Erkek
Kadın Toplam Erkek
66 120
33 929
32 191
65 479
33 560
31 919
64 710
33 231
0-4
67 117
34 537
32 580
66 267
34 138
32 129
67 260
34 637
5-9
74 896
38 501
36 395
75 231
38 421
36 810
73 585
37 635
10-14
71 313
36 342
34 971
71 837
36 572
35 265
73 703
37 427
15-19
68 583
32 107
36 476
69 241
33 703
35 538
67 916
32 346
20-24
78 929
40 357
38 572
76 067
38 749
37 318
74 662
37 876
25-29
81 454
41 414
40 040
83 400
42 353
41 047
83 228
42 146
30-34
72 171
36 705
35 466
73 798
37 702
36 096
75 830
38 610
35-39
66 066
33 877
32 189
67 388
34 472
32 916
69 760
35 615
40-44
Toplam 931 823 464 104 467 719 942 278 470 027 472 251 950 557 473 041
Kaynak: TÜİK, 2012
Kadın
31 479
32 623
35 950
36 276
35 570
36 786
41 082
37 220
34 145
477 516
Denizli ili toplam nüfusu 950.557 kişi iken, proje alanının bulunduğu Sarayköy
ilçesi toplam nüfusu 29.650 kişidir. İlçelere göre il ve ilçe merkezleri ile belde ve köyler
nüfusu, aşağıdaki tabloda verilmiştir.
Tablo 28. İlçelere Göre İl ve İlçe Merkezleri ile Belde ve Köyler Nüfusu
İl/İlçe Merkezleri ve Belde/Köy
İl/İlçe Merkezleri ve
Nüfusunun Toplam Nüfus
Belde/Köy Nüfusları
İçindeki Oranı (%)
Toplam
İl ve İlçe
Belde ve
İl ve İlçe
Belde ve
Merkezleri
Köyler
Merkezleri
Köyler
Denizli
950 557
670 812
279 745
70,6
29,4
Merkez
554 424
525 497
28 927
94,8
5,2
Acıpayam
56 330
13 746
42 584
24,4
75,6
Akköy
5 392
2 707
2 685
50,2
49,8
Babadağ
6 848
3 386
3 462
49,4
50,6
Baklan
5 964
1 982
3 982
33,2
66,8
Bekilli
7 838
3 339
4 499
42,6
57,4
Beyağaç
7 020
2 514
4 506
35,8
64,2
Bozkurt
12 353
5 592
6 761
45,3
54,7
Buldan
27 484
15 914
11 570
57,9
42,1
Çal
21 079
3 926
17 153
18,6
81,4
Çameli
19 314
2 805
16 509
14,5
85,5
Çardak
9 386
4 725
4 661
50,3
49,7
Çivril
61 004
18 134
42 870
29,7
70,3
Güney
10 999
5 601
5 398
50,9
49,1
Honaz
31 470
10 859
20 611
34,5
65,5
Kale
21 333
8 475
12 858
39,7
60,3
Sarayköy
29 650
18 570
11 080
62,6
37,4
Serinhisar
14 896
10 472
4 424
70,3
29,7
Tavas
47 773
12 568
35 205
26,3
73,7
Kaynak: TÜİK, 2012
Projenin yer aldığı Sarayköy İlçesi’nin nüfusunun yaş sınıflarına göre dağılımı
Tablo 29’da verilmiştir.
45
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Tablo 29. Sarayköy Nüfusunun Yaş ve Cinsiyet Gruplarına Göre Dağılımı
Yaş Grubu
Toplam
Erkek
Kadın
0-4
2 030
1 041
989
5-9
1 963
1 028
935
10-14
2 192
1 134
1 058
15-19
2 085
1 101
984
20-24
1 872
941
931
25-29
2 266
1 188
1 078
30-34
2 501
1 285
1 216
35-39
2 255
1 190
1 065
40-44
1 995
1 045
950
45-49
1 957
997
960
50-54
2 010
1 004
1 006
55-59
1 824
926
898
60-64
1 463
706
757
65-69
1 006
466
540
70-74
787
353
434
75-79
740
269
471
80-84
457
178
279
85-89
195
60
135
90+
52
15
37
29 650
14 927
14 723
Toplam
Kaynak: TÜİK, 2012
3.1.3. Sağlık (Bölgede Mevcut Endemik Hastalıklar)
Bölgede mevcut herhangi bir endemik hastalık tespit edilmemiştir.
“Ayku Mad. Müh. Mak. İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.” tarafından
gerçekleştirilecek olan Kömür Ocağı ve Kırma-Eleme-Torbalama Tesisi projesi
kapsamında yapılacak olan faaliyetler esnasında;
ü 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak yayımlanan
tüzük ve yönetmeliklere
ü 17.02.2005 tarih ve 25730 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren
“İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmeliğe”
ü 2006/1 Ankara İli Umumi Hıfzıssıhha Kurul Kararlarına
ü 24.12.1973 tarihli ve 14752 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren
“Parlayıcı, Patlayıcı ve Tehlikeli Zararlı Maddelerle Çalışan İşyerlerinde ve İşlerde
Alınacak Tedbirler hakkında tüzüğe”
uyulacaktır. Ayrıca tesisle ilgili kurumlardan gerekli izinler alınacak ve İnceleme Kurulu
tarafından belirlenecek Sağlık Koruma Bandı mesafelerine uyulacaktır.
3.1.4. İnsan Sağlığı ve Çevre Açısından Riskli ve Tehlikeli Faaliyetler
İşletme sırasından faaliyetlerden dolayı tehlike ve riskler ortaya çıkabilmektedir. Bu
tehlike ve riskleri önlemek amacıyla;
Patlatma Sırasında;
46
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
ü Sıkılama
sırasında
elektrik
kablolarının
zedelenmemesine
dikkat
edilecektir.Ateşleme kablosu uygun bir uzaklıktaki ateşleme cebine kadar
uzatılarak vakitgeçirmeden ateşleme yapılacaktır.Yağışlı havalarda statik elektrik
tehlikesi göz önüne alınarak gerektiğindeateşlemeden vazgeçilecektir.
ü Ateşleme sahasına yetkililerden başkası girmeyecektir.
ü Patlatma işlemi uzman kişiler tarafından yapılacaktır.
ü Patlayıcı maddeler ateşleme yerine özel bir araçta getirilecek, dinamit ve kapsüller
ayrı ayrı araçlarda nakledilecektir.
ü Patlamayan delikler için gereken emniyet tedbirleri alınacak ve usulüne
uygunolarak zararsız hale getirilecektir.
ü Ateşleme yapıldıktan sonra ateşleme bölgesi sorumlu kişiler tarafından kontrol
edilecek ve iş makinelerini tehlikeye sokacak bloklar, basamak şevinde askıda
kalmış isegerekli önlemler alınacaktır.
ü Patlayıcı maddelerin sahaya taşınması, kullanımı ve depolanması ilgili olarak 29
Eylül 1987 tarih ve 19589 sayılı “Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle, Av
Malzemesi ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşıması, Saklanması, Depolanması
Satışı, Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi, Usul ve Esasları Tüzüğü”
hükümlerineuyulacaktır.
ü “Kazı ve Patlatma Sırasında Maden ve Taş Ocakları İşletmelerinde ve Tünel
Yapımında Alınacak İsçi Sağlığı ve Güvenliği Önlemlerine İlişkin Tüzük” ve
“Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle Çalışılan İşyerlerinde
Alınacak TedbirlerHakkındaki Tüzük”te belirtilen hususlara uyulacaktır.
Yangınlara Karşı;
ü Ocak alanında, çıkabilecek herhangi bir yangına karşı çalışan elaman sayısı
kadaryangın söndürme ekipmanı ( yangın söndürme tüpü, su kovası, kazma, kürek
vs.)hazırbulundurulacaktır. İşletmede yangın ihtimaline karşı her türlü tedbir
alınacak ve ilgili İdareile ilişki kurulacaktır.
ü Galeri tavanı sağlamlaştırıldıktan sonra patlatma işlemi yapılacaktır.
ü Ateşleyici, ateşlemeyi galeri içerisinde çalışan personelin galeri dışına
çıkmasındansonra yapacaktır.
ü Çalışmalar esnasında ocak mahal’ine, yabancı bir kişinin girmesi, ateşleme
alanındaçalışma yapılması, kapsül tellerinin birbirleriyle veya başka bir madde ile
temas ettirilmesikesinlikle yasaktır.
ü Patlatma yapıldıktan sonra toz iyice temizlendikçe ve ateşleyici ile yetkili
kimselertarafından tehlike kalmadığı bildirilmedikçe bu yere hiç kimsenin
girmesine izinverilmeyecektir.
ü Her patlatma işleminden sonra galeri içerisindeki tahkimatlar kontrol
edilereksağlamlaştırılacaktır.
ü Alandan malzemenin alınmasından sonra çökme tehlikesi oluşabilir. Bu
nedenletahkimat yapılarak galerinin tavanı sağlamlaştırılacaktır. Askıda kalan taşkaya parçalarıdüşürülecek veya tahkimat yapılarak düşmeleri engellenecektir.
Patlatma yapılan alanadökülen kömür cevheri ray vagonlara yüklenerek galeri
dışına çıkartılacaktır. Galeri ağzınadökülen cevher iş makinesi ile nakliye aracına
yüklenerek alandan götürülecektir. Galeriiçerisinde oluşacak su havuzlarda
biriktirilerek kademeli pompa ile boru hattından galeridışına basılacaktır. Galeri
dışında yapılacak betonarme, 1x1x1 boyutlarında, kademeliçöktürme havuzlarında
bu su bekletildikten sonra sulama işleminde kullanılacaktır. Galeriiçerisinde
bulunan havuzlar ve pompalar günde 3 kez kontrol edilerek pompanınçalışmaması
halinde servisi çağırılacaktır.
47
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
ü Malzeme alınan odalardan çıkan pasa cevher alındıktan sonra odaya
tekrardoldurulacaktır. Dolgu uygulanan alanlarda boşluk bırakılmamasına dikkat
edilecektir.
ü Dolgular iyice sıkıştırılır; olabildiğince hava sızdırmayacak biçimde yapılır;
tavandakibütün boşluklar doldurulacaktır.
ü Göçertme metodu uygulanan durumlarda, tavanın süratle ve tamamen
göçertilmesisağlanacaktır. Tavan düşürülünceye kadar üretim durdurulacaktır.
ü Galeri dışına çıkartılan cevheri yükleme sırasında malzeme kayması,
düşmesi,sıçraması gibi olaylar meydana gelebilir. Görevli olmayan personelin
dışında hiçkimseninocak alanı içerisinde bulunmasına izin verilmeyecek ve bu
konuda personelleruyarılacaktır. Personelin gerek kamyonların, gerekse
yükleyicilerin yükleme yapılırkençevresinde bulunmasına müsaade edilmeyecektir.
Oluşabilecek herhangi bir kazaya karşıfaaliyet sahasında bir araba bulundurulacak,
kazaya uğramış personel hızlı bir şekilde enyakın sağlık birimine ulaştırılacaktır.
Ocak içerisinde işletme esnasında her türlü çevreemniyeti alınacak ve saha
çevresine gerekli ikaz levhaları asılarak yöre halkı uyarılacaktır.
Kırma-Eleme-Torbalama tesisinde tesisin dizayn şekli, elektrik aksamı ve hareketli
aksamlar risk taşımaktadırlar. Kırma-Eleme-Torbalama Tesisinde aşağıdaki önlemler
alınacaktır;
ü Kırma-Eleme tesisinde besleme silosu, yerçekimi kuvvetinden yararlanmak için
tesisin en üst seviyesine kurulacaktır. Çalışanların düşmemesi için silonun besleme
ağzı dışındaki yerler korkulukla çevrilecektir.
ü Siloya besleme yapacak kamyonun silonun içine düşmesini engellemek için
betondan rampa tampon yapılacaktır.
ü Silonun ağzı düşmelere karşı ızgara ile kapatılacaktır.
ü Kırıcılara hareketi veren tahrik ünitesi ve makinenin hareketli aksamları kapalı
tutulacaktır.
ü Kırma-Eleme tesisinde elektrik panosunun bulunduğu yere yetkili dışında kimse
girmeyecektir.
ü Tesiste elektrik iletkenliği sağlayacak aksamlar yalıtkan malzemeyle kaplanacaktır.
ü Gerekli görülen yerlere uyarı levhaları konulacaktır.
Bütün Faaliyetler Sırasında;
ü Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın 09.12.2003 gün ve 25311 sayılı
Resmigazetede yayınlanan “İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği“ nin gerektirdiği
her türlüönlem alınacaktır.
ü İşçilerin toz ve gürültüden etkilenmemeleri için toz maskesi ve
kulaklıkkullanmaları sağlanacaktır. Ayrıca araç, makine ve teçhizatın
kullanımından dolayı da işkazaları (araç devrilmesi, çarpması, araç çarpışması vs.)
olabilir. Tüm bu kazaları azaltmakve engellemek için personele eğitim yaptırılacak,
gerekli uyarılar yapılacak ve ilgili yerlereuyarı levhaları asılacaktır. İşletme
sahasına, çalışanların dışında kimsenin girmesi deengellenecektir.
ü Patlatma yapılan ocaktaki alan güvenliği alınmadan, sahaya makine–ekipman
vepersonel sokulmayacaktır.
ü Çalışanların sağlık ve güvenliklerini sağlayabilmek için 4857 sayılı yasaya
bağlıolarak hazırlanıp yayınlanmış olan ve yürürlükte bulunan mevzuata
uyulacaktır.
ü Kullanılan teknoloji ve malzemelerden kaynaklanabilecek kaza riskine
karşı“22.10.1984 tarih ve 18553 sayılı resmi gazetede yayımlanan Maden ve
48
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
ü
ü
ü
ü
ü
ü
ü
ü
ü
ü
ü
ü
ü
ü
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
taşocaklarıişletmelerinde ve tünel yapımında alınacak işçi sağlığı ve iş güvenliği
önlemlerine ilişkintüzüğe” uyulacaktır. Bu tüzüğe göre sahanın fenni nezaretçisi,
işçi sağlığı ve iş güvenliğigereklerinin yerine getirilmesinden ve işletmenin teknik
esaslar çerçevesindeçalıştırılmasından sorumludur. Ayrıca olası bir iş kazası
ihtimaline karşı ocak alanındauygun bir yerde yeterli donanımda bir ecza dolabı ve
en yakın sağlık ocağına ulaşmak içinbir araç hazır bulundurulacaktır.
Kullanılacak teknoloji ve malzemelerden kaynaklanabilecek kazalardan bir
diğeride ocak ile satış noktaları arasında malzeme taşımada kullanılan
kamyonlardankaynaklanabilecek olası trafik kazalarıdır. Bunlara mahal vermemek
için sürücülerin trafikkurallarına ve hız limitlerine uymaları sağlanacaktır.
Herhangi bir kaza durumunda enyakın sağlık merkezinden gerekli yardım
istenecektir.
Üretimle ve iş yeriyle ilgisi olmayan kişilerin ocak alanına girmelerini
önlemekamacıyla maden sahasına girişin tehlikeli ve yasak olduğunu bildirir yazılı
levhalarasılacak ve güvenlik önlemlerinden ve bunlara uyulmasından sorumlu bir
personel (bekçi)görevlendirilecektir.
Ağaç tahkimatta direk ve boyunduruğa açılan çintiler, arazi basınç şartlarına göreve
birbirine iyice oturacak şekilde açılmalıdır.
Bağlar arasına konulacak kama sayısı arın şartlarına göre belirlenip, bağlar
arasıkonacak kama, yan direk ve boyunduruklardan 10’ar santimetre taşacak
şekilde iki bağatutturulmalıdır.
Tahkimatın ani basınçlara maruz kalıp bozulmaması için tahkimatın üzerinde
veyanlarında kalan boşluklar doldurulup sıkıştırılmalı, bağ aralarına yeterince fırça
ve kamakonulmalı, çürük olan kısımların altına gerekirse poligon tahkimat
çekilmeli veya kilitvurulmalıdır.
Sürülmekte olan lağımlarda atılan dinamitin bağları bozmaması için arında
birkaçmetrelik tahkimatsız bir kısım bırakılıyorsa, özel olarak yapılmış en az iki ray
sürenkullanılır. Bu sürenler en az ikişer noktalarından demir bağlara sağlam askı
tertibatlarıylaasılır. Sürenler üzerine kavlak düşmesini önleyecek şekilde kama
konularak tavanınemniyeti sağlanır. Tavan ve yanların tehlike göstermesi halinde
ilerleme durdurularaktahkimat tamamlanır.
Bütün yol kavşaklarında tahkimata özel önem verilmelidir. Ağaç tahkimatta
kilitsarma ile takviye yapılmalıdır.
Tabanı kabaran, sağlam ve sert olmayan yerlerde yapılan çelik bağlar ağaç,
betonveya demir takozlar üzerine, ağaç bağlar ise direk dipleri kurt ağzı açılarak,
tabanadöşenmiş direk (taban solo) üzerine oturtulmalıdır.
Eğimli galerilerde, bağlar birbirine sık sık fırçalanmalıdır.
Eğimli galerilerde adam yolu ile posta yolu ayrılmalı, adam yoluna ayrıca şeşbeşyarım kapaklar yapılmalıdır.
Eğimleri 550 yi geçen başyukarılarda ağaç tahkimat yapıldığı takdirde kelebek
bağı,demir, beton, taş veya bunların birlikte kullanıldığı durumlarda tabanları ile
birliktekomple tahkimat yapılır.
Akıcı, bozuk ve çürük arazide sürme kama ve alın kapaklı ilerleme
yapılmalı,buradaki bağların altına daha sonra poligon, kilit, beton, kemer gibi
takviye edici ektahkimatlar yapılmalıdır.
Kuyu dibi akrosaj lağımları, röset ağızları, vinç daireleri vb. yerler taş, tuğla
vebeton kemerle kaplanmalıdır.
Tahkimatın tamiri, değiştirilmesi veya sökülmesi esnasında tavandan malzeme
düşmelerine karşı tedbir alınmalıdır (Geçici tahkimat yapılır. Fazla göçük ve yan
basınç olan yerlerde bir önceki sağlam bağdan tavan ve yanlara sürme kama çakılır.
49
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
ü Göçük olan yerler tamir edilirken ve pasası kaldırılırken o civarın tahkimatı
basıncakarşı gerektiği kadar takviye edilmelidir.
ü Başyukarı ve bacaların tahkimatı çintili ağaç bağ olarak kullanılır. Tavan ve
damarşartlarının uygun olmadığı yerlerde kilit tahkimat ve orta çatalla takviye
edilir.
ü Yollarda bağlar arası 120 cm’yi geçmemelidir.
ü Başyukarıların başladığı dip taban yollarına ve baş taban yollarının
başyukarılarınadelinmesi beklenen kısımlarına kilit tahkimat yapılmalıdır.
ü Proje kapsamında yer alan faaliyetler ile ilgili olarak çevre ve toplum sağlığını
olumsuzetkileyecek hususlar ile yangın ve patlatmalara karşı gerekli tedbirler
alınacaktır.
(Kaynak: T.C. Çalışma Ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu BaşkanlığıYeraltı Ve Yerüstü Madenİşletmelerinde İş Sağlığı Ve Güvenliği Rehberi)
Nakliye sırasında nakil araçlarının aşırı yüklenmesinden dolayı yollara zarar
verilebilir,hızdan dolayı aracın kontrolü kaybedilebilir. Faaliyet kapsamında sahadan
nakliye esnasındahız sınırına, araçların boyut ve ağırlıklarına, araçları yükleme kurallarına
uyulacak ve köprü,sanat yapıları ve menfezlere zarar verilmeyecektir. Acil ve beklenmedik
durumlar karşısındayapılması gerekenleri gösteren şematik Acil Eylem Planı Ek-22’de
sunulmuştur.
3.1.5. Gerçekleşmesi Beklenen
İmkanları, Nüfus Hareketleri
Gelir
Artışları;
Yaratılacak
İstihdam
Planlanan üretim faaliyetleri ile ödenecek vergilerde artış olacaktır.
Denizli İli’nde 2011-2012 döneminde Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi
(ADNKS) veri tabanına göre göç olayları Tablo 30’da verilmiştir.
Tablo 30. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Veri Tabanına Göre Denizli İli 2011-2012 Göç Olayları
ADNKS 2012
İl
Aldığı Göç
Verdiği Göç
Net Göç
Net Göç Hızı
Nüfusu
Denizli
950.557
24.446
21.992
2.454
% 2,58
Kaynak: TÜİK, 2012
Proje kapsamında işletme aşamasında 90 kişi istihdam edilecektir. İstihdam
edilecek kişilerin büyük bir kısmı bölgeden sağlanacaktır. Bu durum az da olsa bölgenin
büyüme hızına katkıda bulunacaktır.
3.1.6. Yöredeki Sosyal Altyapı Hizmetleri (Eğitim, Sağlık, Kültür Hizmetleri)
Proje alanının bulunduğu Sarayköy İlçesi’nde mevcut eğitim, sağlık, kültür
hizmetleri aşağıdaki detaylı olarak verilmektedir.
Eğitim Durumu
İlçe merkezinde eğitim düzeyinin belde ve köylere kıyasla daha yüksek olduğu
söylenebilir. Okuma yazma bilmeyenlerin oranı toplam nüfusun %3’ü civarındadır. Okuma
yazma bilmeyen nüfusun büyük bölümünü 65 yaş üzeri kadın nüfus oluşturmaktadır. İlçe
merkezinde de belde ve köylerde olduğu gibi nüfusun büyük bölümünü ilkokul mezunları
oluşturmaktadır. (Kaynak: TUİK, 2010)
50
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
İlk ve ortaöğretim kurumlarına ilişkin bilgiler aşağıda verilmiştir.
1- Atatürk İlköğretim Okulu
689 öğrencisi bulunan okulda 27 derslik ve 26 şube bulunmaktadır. Derslik başına
düşen öğrenci sayısı 27 olup 38 öğretmen hizmet vermektedir.
2-24 Mayıs İlköğretim Okulu
665 öğrencisi bulunan okulda 27 derslik ve 26 şube bulunmaktadır. Derslik başına
düşen öğrenci sayısı 25 olup 37 öğretmen hizmet vermektedir.
3-Gazi İlköğretim Okulu
393 öğrencisi bulunan okulda 17 derslik ve 17 şube bulunmaktadır. Derslik başına
düşen öğrenci sayısı 22 olup 24 öğretmen hizmet vermektedir.
4-75. H.İ.M Cumhuriyet İlköğretim Okulu
426 öğrencisi bulunan okulda 17 derslik ve 17 şube bulunmaktadır. Derslik
başına düşen öğrenci sayısı 25 olup 25 öğretmen hizmet vermektedir.
5-Sakarya İlköğretim Okulu
358 öğrencisi bulunan okulda 16 derslik ve 15 şube bulunmaktadır. Derslik
başına düşen öğrenci sayısı 23 olup 21 öğretmen hizmet vermektedir.
6-Ahmetli Kanalet İlköğretim Okulu
102 öğrencisi bulunan okulda 8 derslik ve 8 şube bulunmaktadır. Derslik başına
düşen öğrenci sayısı 14 olup 13 öğretmen hizmet vermektedir.
7-Duacılı İlköğretim Okulu
214 öğrencisi bulunan okulda 14 derslik ve 10 şube bulunmaktadır. Derslik
başına düşen öğrenci sayısı 25 olup 13 öğretmen hizmet vermektedir.
8-Tosunlar İlköğretim Okulu
103 öğrencisi bulunan okulda 13 derslik ve 8 şube bulunmaktadır. Derslik
başına düşen öğrenci sayısı 13 olup 11 öğretmen hizmet vermektedir.
9- Sığma İlköğretim Okulu
185 öğrencisi bulunan okulda 12 derslik ve 26 şube bulunmaktadır. Derslik
başına düşen öğrenci sayısı 23 olup 11 öğretmen hizmet vermektedir.
10- Beylerbeyi İlköğretim Okulu
51
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
151 öğrencisi bulunan okulda 12 derslik ve 8 şube bulunmaktadır. Derslik başına
düşen öğrenci sayısı 20 olup 13 öğretmen hizmet vermektedir.
11- Hasköy İlköğretim Okulu
114 öğrencisi bulunan okulda 8 derslik ve 8 şube bulunmaktadır. Derslik başına
düşen öğrenci sayısı 14 olup 13 öğretmen hizmet vermektedir.
12- Gerali İlköğretim Okulu
19 öğrencisi bulunan okulda 1 derslik ve 1 şube bulunmaktadır. Derslik başına
düşen öğrenci sayısı 19 olup 1 öğretmen hizmet vermektedir.
13- Sarayköy Lisesi
441 öğrencisi bulunan okulda 18 derslik ve 18 şube bulunmaktadır. Derslik
başına düşen öğrenci sayısı 24 olup 28 öğretmen hizmet vermektedir.
14- Sarayköy Anadolu Lisesi
431 öğrencisi bulunan okulda 18 derslik ve 19 şube bulunmaktadır. Derslik başına
düşen öğrenci sayısı 23 olup 31 öğretmen hizmet vermektedir.
15- METEM
336 öğrencisi bulunan okulda 24 derslik ve 30 şube bulunmaktadır. Derslik başına
düşenöğrenci sayısı 16 olup 46 öğretmen hizmet vermektedir.
15- İ.H.L
105 öğrencisi bulunan okulda 5 derslik ve 5 şube bulunmaktadır. Derslik başına
düşen öğrenci sayısı 22 olup 14 öğretmen hizmet vermektedir.
İlçede ilköğretim ve ortaöğretim okullaşma oranları 2011-2012 eğitim öğretim yılı
için sırasıyla %99 ve %100 olarak tespit edilmiştir. İlçede toplam 341 kadrolu öğretmen
görev yapmakta olup kadrosu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nde bulunan öğretmen sayısı
24’tür. Biri rehabilitasyon merkezi, ikisi sürücü kursu, ikisi dershane olmak üzere ilçede 5
adet özel eğitim kurumu bulunmaktadır. Bunun yanında 3 adet özel öğrenci yurdu
toplamda 104 yatak kapasitesiyle hizmet vermektedir.
Aydın ili Buharkent ilçesinde 1 adet, ilçede ise 8 adet olmak üzere toplam 9 merkez
ilköğretim okuluna yerinden taşıma gerçekleştirilmektedir. Buna göre 2011 -2012 eğitim
öğretim yılında 511 öğrenci taşımalı eğitimden faydalanmaktadır.
Halk Eğitim Merkezi Kursları
Son 6 yıl içerisinde Halk Eğitim Merkezi tarafından verilen okuma yazma kursları
için, ilk yıllarda gerek kurslara katılım durumu gerekse belge alanların sayısı düşükken,
2009-2010 eğitim öğretim yılından itibaren kurslara başlayan kişilerin %90’dan fazlası
belge almışlardır.(Kaynak: Sarayköy İlçe Raporu, GEKA, 2012)
52
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Sağlık Durumu
Sarayköy’de 7 sağlık evi, 2 aile sağlığı merkezi ve bir devlet hastanesi
bulunmaktadır. Sağlık evleri, aile sağlığı merkezi ve devlet hastanesine ilişkin bilgiler
aşağıda verilmiştir.
Sağlık Evleri
Sarayköy Toplum Sağlığı Merkezine bağlı olan sağlık evlerinden Gerali,
Köprübaşı, Duacılı ve Beylerbeyi Sağlık evleri Sağlık Bakanlığı’na ait binada; Tosunlar ve
Ahmetli Sağlık Evleri belediye binasında; Hasköy Sağlık Evi ise Köy konağında hizmet
vermektedir.
Sarayköy Aile Sağlığı Merkezi
Aile sağlığı merkezi 7 aile hekimi, 7 aile sağlığı elemanı, 1 laborant, 1 hemşire, 2
hizmetli ve 7 poliklinik, 2 aşı ve bebek izleme emzirme, 1 müşahede, 1 enjeksiyonpansuman ve 1 laboratuar odasıyla hizmet vermektedir.
Sarayköy Devlet Hastanesi
Sarayköy Devlet Hastanesi 1997 yılında açılmıştır. Denizli-İzmir karayolu üzerinde
bulunan hastane Denizli il merkezine 22 km uzaklıkta olup Buldan, Babadağ, Güney ilçesi
ile Aydın’a bağlı Buharkent ve Kuyucak ilçelerinden gelen hastalara hizmet vermektedir. 4
katlı hastanenin zemin katında laboratuar, diş poliklinikleri, arşiv, sterilizasyon ünitesi,
çamaşırhane ve eczaneye ait depolar yer almaktadır. 1. katta baştabiplik, hastane
müdürlüğü, ilk müracaat, poliklinikler, acil, röntgen, laboratuar ve rapor kalemi
bulunmaktadır. 2. katta kadın doğum, doğumhane ve çocuk hastalıkları servisi, 3. katta iç
hastalıkları ve genel cerrahi servisleri, ameliyathane ve eczane bulunmaktadır. 4. katta ise
döner sermaye, satın alma, idare, ayniyat ambar ve yemekhane bulunmaktadır. Çocuk
hastalıklarında 7, genel cerrahide 12, iç hastalıklarında 8, kadın doğumda 8 olmak üzere
toplam 35 yataklı hastanenin, genel idari hizmetler de dâhil toplam personel sayısı 111’dir.
Kültür Hizmetleri
Sarayköy İlçesi’nde Turizm yönünden 2 adet termal otel ve 2 adet termal kaplıca
bulunmaktadır. Yakın çevrede Kızıldere, Tekke, Yenice ılıcaları olmak üzere bu şifalı sular
Büyük Menderes akarsuyu çevresinde bulunmaktadırlar. Sarayköy İlçesi Karataş köyü
sınırları içerisinde Kızıldere Jeotermal Santrali bulunmaktadır.
İlçede “Pamukkale Hierapolis Arkeoloji Müzesi”ve “Denizli Etnografya Müzesi”
olmak üzere 2 müze bulunmaktadır. (Kaynak: Denizli İl Kültürve Turizm Müd.)
Ekonomik Durum
İlçe ekonomisinin tarım ve termal turizme dayandığı söylenebilir. Pamuk
üretiminin yaygın olduğu ilçede sebze-meyve üretimi ve seracılık yapılmakta, sınırlı sayıda
tarıma dayalı sanayi işletmesi bulunmaktadır. Büyük Menderes Havzası’nda, verimli tarım
toprakları bakımından oldukça zengin bir bölgede yer alan ilçe jeotermal kaynaklar
açısından da zengin kaynaklara sahiptir. Nitekim MTA’nın çalışmalarına göre Aydın53
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Ortaklar Denizli-Sarayköy arasındaki Büyük Menderes Grabeni olarak adlandırılan alanda
oldukça yüksek jeotermal kaynak potansiyeli tespit edilmiştir.
Elektrik üretimi yapılabilecek güce sahip jeotermal kaynaklara sahip bu ilçede
Türkiye’nin ilk jeotermal santrali bulunmaktadır. Jeotermal kaynakların mevcudiyeti
termal turizm potansiyelini de olumlu yönde etkilemektedir.
Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından ilan edilen “Aydın-Buharkent Termal
Turizm Merkezi” ilçenin batısında, “Denizli Termal Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim
Bölgesi” ilçenin kuzey ve kuzeybatısında yer almaktadır. Özel kanunlara tabi alanlarda
yeni kullanım kararı getirilmemiş olup, kırsal yerleşme alanları dışında diğer mevcut arazi
kullanımı gösterilmiş; ilgili kurum görüşleri, ulusal mevzuat, taraf olunan uluslararası
sözleşmeler ve koruma statüsü kazandırılmış alanlar ile ekolojik değeri olan hassas alanlar,
orman ve tarım alanları Çevre Düzeni Planı’na işlenmiştir.
Tarım arazileri ve sulama alanları ile çevrili olan ilçenin tarım sektörü ağırlıklı
kimliğini sürdürmesi beklenmektedir. Bu süreçte stratejik konumunun etkisiyle lojistik
anlamda üreticiye sağladığı kolaylık göz önünde bulundurularak tarıma dayalı sanayi
sektörünün gelişeceği öngörülmektedir. Sarayköy ilçesi tarımın yanında termal turizmin
destekleneceği bir alan olarak belirlenmiştir.
İlçedeki termal kaynak potansiyelinin turizmin yanında bina ve sera ısıtmasında da
kullanılması gerekmektedir. Sarayköy ilçesi 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı hedef
yılı olan 2025’de oluşması öngörülen nüfus 54.935 kişi olarak kabul edilmiştir.(Kaynak:
Sarayköy İlçe Raporu, GEKA, 2012)
3.1.7. Çalışacak Personelin ve Bu Personele Bağlı Nüfusun Konut ve Diğer
Teknik / Sosyal Altyapı İhtiyaçları
Personeller (özellikle vasıflı-vasıfsız işçiler) mümkün olduğu kadar yöreden temin
edilecek olup, bölge dışından gelecek kişiler için işletmenin sosyal imkanlarından
faydalanılacaktır. Çalışanların ihtiyaçları mümkün olduğunca kurulacak sosyal tesislerden
karşılanmaya çalışılacak, mümkün olmadığı durumlarda ise en yakın yerleşim yeri olan
Kabaağaç Köyü’nden karşılanacaktır.
3.1.8.Projenin Fayda-Maliyet Analizi
Proje kapsamında firma tarafından 3213 sayılı Maden Kanunu çerçevesinde kömür
madeni yeraltı (kapalı) işletme usulü çıkarılması ve kırılıp elenip paketlenmesi
planlanmaktadır. Ocaktan 300 ton/gün kapasitede Kömür Madeni çıkartılacak, kırılacak,
elenecek, ve paketlenecektir.
Sahadan yıllık 90.000 ton linyit kömür üretilerek toz, fındık, parça olarak işlenecek
ve parça kömür torbalanarak pazarlanacaktır.
Proje yatırım bedelini gösterir tablo aşağıda sunulmuştur. Yatırım bedelinin büyük
bir kısmını faaliyette kullanılacak olan iş makineleri ile ekipmanlar oluşturmaktadır. İş
makinesi ve ekipman giderleri hesaplanırken projenin inşaat aşamasında kullanılacak olan
ekskavatör ve dozer kiralanacağı için proje bedeline dahil edilmemiştir.
54
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Tablo 31. Yatırım Maliyeti
Makine-Araç
Adet
Trafo
1
Vinç
3
Zincirli Oluk
2
(Konveyör)
Bant Konveyör
3
Vantilatör-Aspiratör
4
Skip-Vagon
Muhtelif
Martopikör
4
Delik (Burgu)
6
Tabancası
Kamyon
2
Loader
1
Kompresör
1
Arazöz
1
Jeneratör
1
Kırma-Eleme
1
Torbalama Tesisi
Mühendislik-Proje
Giderleri
Montaj Giderleri
Yardımcı Malzeme
Giderleri
TOPLAM
Birim Fiyat (TL)
24.000
18.500
Toplam Fiyat (TL)
24.000
55.500
7.000
14.000
20.000
6.000
4.500
750
60.000
24.000
22.500
3.000
3.000
18.000
100.000
110.000
20.000
80.000
4.000
200.000
110.000
20.000
80.000
4.000
150.000
150.000
10.000
10.000
30.000
30.000
25.000
25.000
850.000
Yıllık üretim gerçekleştirilebilmek için yıllık işletme maliyetleri aşağıda verilmiştir.
Tablo 32. İşletme Maliyetleri
Gider Türü
Personel Giderleri
Akaryakıt Giderleri
Patlayıcı Madde Giderleri
Elektrik Giderleri
Toplam
Yıllık Maliyet (TL)
1.500.000
3.000.000
1.100.000
1.200.000
6.800.000 TL
Üretimi yapılacak kömür; kurulacak kırma eleme torbalama tesisinden geçirilerek
paketlenip konutlarda ısınma amaçlı olarak piyasaya sunulacaktır.
Yapılan piyasa araştırmasına göre kırılıp elenmiş linyit kömürün satış fiyatı
yaklaşık 200TL civarındadır.
Piyasadaki kömür satış fiyatı dikkate alınarak satış fiyatı belirlenmiştir. Buna göre 1
ton işlenmiş ve paketlenmiş kömürün satış fiyatı 200TL olarak hesaplamalara dahil
edilecektir.
Yıllık üretim miktarı 90.000 ton olduğuna göre;
Proje Geliri = 90.000 ton/yıl × 200 TL/ton = 18.000.000 TL/yıl
55
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Yıllık İşletme Karı:
PROJE GELİRİ: 18.000.000,00
PROJE GİDERİ: 6.800.000,00
PROJE KARI : 11.200.000,00
Projenin Ülke Ekonomisine Katkısı:
Proje kapsamında istihdam sağlanmasının yanı sıra devlete ödenek devlet hakkı, ek
devlet hakkı, vergi, kurumlar vergisi gibi kaynaklar sayesinde olumlu bir işletme olacağı
düşünülmektedir.
3.1.9.Projeden Etkilenen Yerleşim Yerleri
Proje alanı Denizli İl merkezinin yaklaşık 32,6 km kuzeybatısında, Sarayköy
İlçesinin 14,7 km batısında, en yakın yerleşim yeri olan Kabaağaç Köyünün 120 m.
güneydoğusunda bulunmaktadır. Kabaağaç Köyü raporda projeden etkilenecek yerleşim
birimi olarak kabul edilmiştir.
Tablo 33. Projede Bulunan Tesislerin En Yakın Konuta Olan Mesafeleri
Proje Alanına En Yakın Konuta Olan Mesafe
65 m.
180 m.
210 m.
230 m.
Ocak Girişi
Kırma-Eleme Torbalama Tesisi
Stok Alanı
Pasa Alanı
3.1.10. Projenin Ekonomik Ömrü
Kömür Ocağı ve Kırma-Eleme-Torbalama Tesisiprojesi kapsamında ruhsat alanı
içerisinde yapılan sondaj çalışmalarında rezerv miktarı 231.345,130 m3 (347.017,695 ton)
olarak tespit edilmiştir.
Ekonomik Ömrü: 347.017,695 ton /90.000 ton =4 yıl
Alanda yapılan sondaj çalışmalarına göre sahada 231.345,130 ton kömür
bulunmaktadır. Yıllık 90.000 ton kömür madeni üretileceğinden 347.017,695/90.000=4 yıl
içerisinde maden ocağı ekonomik ömrünü tamamlayacağı öngörülmektedir. Ancak bu süre
üretim miktarı değişikliği ve ruhsat sahasında yeni bulunabilecek cevherlerle
uzayabilecektir. Bunun için Maden İşleri Genel Müdürlüğüne Temdit başvurusunda
bulunularak maden ruhsatının 10 yıl olan süresi uzatılabilecektir.
3.1.11. Zamanlama Tablosu
Projeye ait zamanlama tablosu Bölüm 1’de “1.1.Tanımı, Hizmet Amaçları, Önem
ve Gerekliliği, Projenin Zamanlama Tablosu” başlığı altında Tablo 1’de verilmiştir.
3.2. Diğer Hususlar
Bu konuda belirtilecek başka bir husus bulunmamaktadır.
56
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
BÖLÜM 4. MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLER ve DOĞAL
KAYNAKLARIN KULLANIMI (Bölgesel ve çalışma alanı baz alınarak mevcut ve
planlanan durum verilmelidir)
4.1. Arazi Kullanım ve Mülkiyet Durumu
Kömür Ocağı ve Kırma-Eleme-Torbalama Tesisi’nin planlandığı faaliyet alanı
tapulu ve orman arazilerden oluşmaktadır. Faaliyete başlamadan önce tapulu arazilerin
satın alınması veya kiralanmasının ve 6831 sayılı Orman Kanununun ilgili mevzuatı gereği
izinlerin alınmasının ardından üretim çalışmalarına geçilecektir.
a) Tarım ve Hayvancılık
a.1Arazinin İlgili Mevzuata Göre Durumu
“Kömür Ocağı ve Kırma-Eleme-Torbalama Tesisi” nin planlandığı faaliyet alanı
tapulu ve orman arazilerden oluşmaktadır.
Proje alanı ve yakın çevresinde tarımsal gelişim proje alanları bulunmamaktadır.
Denizli İl Özel İdaresi Tarımsal Hizmetler Müdürlüğü’nün 27.11.2013 tarihli
verdiği görüş yazısında belirtildiği üzere Kabaağaç Köyü’nde tarımsal sulama amaçlı
yapılmış ve planlanmakta olan sulama tesisi bulunmamaktadır. İlgili görüş yazısı eklerde
sunulmuştur.
a.2 Sulu ve Kuru Tarım Arazilerinin Büyüklüğü
Denizli İli’nin yüzölçümü 1.186.800 ha'dır. Bunun 376.738 hektarı; yani %31,8 ’si
tarım arazisi, 25.631 ha, yani %2,2 ‘si çayır vemeraları, 521.959 ha, yani %44'ü orman
arazisi, kalan 265.920 ha ise %22,1’i tarım dışı, mesken olarak kullanılmaktadır.
Tarım alanlarının kullanma durumu Tablo 34'de verilmiştir.
Tablo 34. Denizli İlinin Tarım Arazisi Kullanım Durumu
Arazi Durumu
Tarla Olarak Değerlendirilen
BağArazisi Olarak Değerlendirilen
Toplu Meyvecilik
Sebzecilik
Zeytinlik
Toplam
Alan (da)
2.945.914
445.775
198.344
137.331
40.016
3.767.380
Yüzde (%)
78,2
11,8
5,3
3,6
1,1
100,0
Tarım İl Müdürlüğü, 2010
Denizli İli’nin arazi kullanma kabiliyeti sınıfları ve arazileri tarıma uygunluğu
bakımından şöyle sınıflandırılabilir.
I.Sınıf Arazileri:Denizli'nin I. sınıf arazi varlığı 84.498 ha olup, her türlü tarıma ve
sürüme uygundur. Bu alanlar, sulu ve kuru tarım uygulamalarına uygun olup, endüstri
bitkileri ve tahıl üretimi yapılmaktadır.
57
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
II. Sınıf Araziler: Tarımda ekim ve dikimi kısıtlayan orta derecede toprak
topoğrafyası ve drenaj yetersizlikleri mevcuttur. Toprakmuhafazası yanında toprak bünye
ve yapısını geliştirici tedbirler alınarak I. sınıf arazilerde yetiştirilen ürünler elde edilebilir.
Hafif drenaj tedbirleri ile sebze, şekerpancarı, ve yem bitkileri yetiştirilebilir. Denizli'nin
ikinci sınıf arazi varlığı 124.596 ha'dır.
III. Sınıf Araziler:Tarımda sürüm ve ekimi şiddetli toprak topoğrafyası ve drenaj
yetersizlikleri kısıtlamaktadır. Bu tip topraklardatoprak muhafaza tedbirleri tam alınmalı ve
toprak için lüzumlu organik madde ve gübreler verilmelidir. Bu şartlarda tütün, hububat,
bakliyat yetiştirilebilir. Ayrıca drenaj tedbirleri alınarak mevsimlik sebzeler, pamuk ve
şekerpancarı yetiştirilebilir. Denizli ilinin III. sınıf arazi varlığı 123.686 ha'dır.
IV. Sınıf Araziler: Denizli İli’nin IV. sınıf toprak varlığı 67.212 ha'dır. Bu tip
topraklarda çok şiddetli toprak ve topoğrafya yetersizliği tarımı kısıtlamaktadır. Bu
topraklarda ileri derecede toprak muhafaza ve drenaj tedbirleri alınmalıdır. Bu koşullarda
hububat ve tütün yetiştiriciliği mümkün olacaktır.
V. Sınıf Araziler:Bu topraklar kötü drenaj nedeniyle her zaman kullanılmaz, bu
alanlardan çayır olarak yararlanılabilir. Bu tip arazi varlığı 2.380 ha'dır.
VI. Sınıf Araziler:Bu arazilerde şiddetli erozyon toprak sürümünü engeller. Bunun
yanında sığ toprak, topoğrafya, taşlılık, tuzluluk ve drenaj bozuklukları diğer
kısıtlayıcılardır. Denizli'nin bu tip arazi varlığı 215.585 ha'dır.
VII. Sınıf Araziler:Çok şiddetli erozyon, çok sığtoprak, taşlık ve aşırı drenaj
bozuklukları başlıca kısıtlayıcılardır. Bu araziler ağaçlık ve mera olarak kullanılabilirler.
Bu tür arazi varlığı 533.672 ha'dır.
VIII. Sınıf Araziler: Bu arazilerin Denizli İli’ndeki varlığı 22.382 ha'dır. Bu alanlar
tarıma elverişsizdir.(Kaynak: Denizli Tarım İl Müdürlüğü 2010, Denizli Orman Bölge
Müdürlüğü 2010)
Proje alanının bulunduğu Sarayköy İlçe arazisinin %41’ini tarım alanı
oluşturmaktadır. Büyük Menderes nehri sayesinde Sarayköy ovasındaki ekili alanların
büyük bir kısmı sulanmaktadır. İlçedeki tarım arazisinin yaklaşık %73’ünde sulu tarım
yapılmakta olup, bu alanların tamamı yerüstü su kaynakları ile sulanmaktadır.
Yaklaşık 75 ha.alan modern basınçlı sulama sistemlerinden damlama sulama
sistemi ile sulanmakta, diğer alanlarda salma sulama uygulanmaktadır. İlçedeki sulama
kaynaklarının %93’ünü DSİ sulaması, %6’sını halk sulaması oluşturmaktadır.
a.3 Ürün Desenleri ve Bunların Yıllık Üretim Miktarları
Sarayköy İlçesi’ndeki toplam hane sayısının %42’sini çiftçiler oluşturmaktadır.
Çiftçilikle uğraşan hanelerin yaklaşık %63’ü bitkisel üretim yapmakta, %34’ü hem
bitkisel üretim hem hayvancılıkla uğraşmakta, geri kalan kesim ise sadece hayvancılık
yapmaktadır. Bu bağlamda ilçede bitkisel üretimin öne çıktığı görülmektedir.
İlçede 2010 yılında üretilen tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerin üretim miktarları
incelendiğinde mısır, buğday, pamuk gibi ürünlerin öne çıktığı görülmekte, silajlık mısır
üretimde ilk sırada yer almaktadır.
58
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
İlçede 2010 yılında üretilen sebzelerin üretim
domatesin ilk sırada yer aldığı görülmektedir.
miktarı incelendiğinde sofralık
Seracılık ilçede gelişmekte olan faaliyetlerdendir. Seracılık faaliyeti kapsamında
Karataş Köyünde AS Organik Tarım 48.500 m2kapalı alanda, Tosunlar Kasabası’nda
SMRYNA Tarım 92.500 m2kapalı alanda, Kabaağaç Köyü’nde DENSER Tarım 5.200
m2kapalı alanda topraksız domates üretimi yapmaktadır. Bunu yanında Merkezde Açık
Ceza İnfaz Kurumu’nda, Hasköy, Gerali, Tırkaz köylerinde ve Tosunlar Beldesi’nde
topraklı karışık sebze ve domates üretimi yapılmakta, Nebat Tarım tarafından 10.000
m2kapalı alanda su kültürü ile topraksız domates üretimi gerçekleştirilmektedir.
İlçede 2010 yılında üretilen meyvelerin üretim miktarı incelendiğinde sofralık
çekirdeksiz üzümün ilk sırada yer aldığı görülmektedir. Bahçe kültürünün de oldukça
yaygın olduğu ilçede şeftali, erik, kayısı gibi çok sayıda meyve yetiştiriciliği
yapılmaktadır.(Kaynak: Sarayköy İlçe Raporu, GEKA, 2012)
Tablo 35’de Sarayköy İlçesi’nde yapılan bitkisel üretim, ana başlıklarıyla
gösterilmiştir.
Tablo 35. Sarayköy İlçesi Bitkisel Üretim
Grup Adı
Sebze Ürünleri
Meyve Ürünleri
Tahıl ve Diğer
Bitkisel Ürünler
Örtü Altı Ürünler
Ürün Adı
Domates
Biber
Soğan
Karpuz
Kavun
Elma
Kiraz
Kekik
Üzüm
Ceviz
Buğday
Arpa
Mısır (slaj)
Pamuk (kütlü)
Domates
Hıyar
Üretim (ton)
6 085
820
680
840
640
91
4
7 475
78
21 867
3 871
51 500
14 350
3 953
12
Kaynak: TÜİK, 2012
a.4 Hayvancılık Türleri, Adetleri ve Beslenme Alanları
Denizli İli’nde geçmiş yıllardan kalan büyük yatırımlar yoktur. Süt ve etsığırcılığı,
koyunculuk ve tavukçuluk küçük aile işletmeleri şeklindedir. Ancak hayvansal besin
maddeleri ihtiyacının artmasıyla küçük aile işletmelerinin yerine ya orta boy büyük
işletmeler yada şirket şeklinde büyük işletmeler oluşmaktadır. Yumurta tavukçuluğunda
orta ve büyük kapasiteli işletmeler buna örnektir.
Hayvancılığın büyük çaplı olmamasının nedeni polikültür bitkisel üretiminin
yaygın olmasındandır. Çiftçiler çok çeşitli bitkisel üretimin yanında biraz da hayvancılık
yapmaktadırlar. Bunlar, çoğunluğu teşkil eden küçük çiftçilerdir.
59
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Büyükbaş Hayvancılık
Denizli’deki büyükbaş hayvan varlığı ve ürün çeşidi Tablo 36’da verilmektedir.
Tablo 36. Denizli İli’nin BüyükbaşHayvan Varlığı ve Ürün Çeşidi
BüyükbaşHayvan Varlığı
1-Sığır
a-Kültür Melezi
b-Saf Kültür
c-Yerli
2-Manda
Toplam
Adet
30.846
157.367
2.717
63
190.993
Kaynak: Denizli Valiliği İl Tarım Müdürlüğü, 2010
Sığırlardan ürün alarak elde edilen et ve sütten insan gıdası, derisinden giyim
sanayinde, boynuzlarından sus eşyası yapımında, diğer bazı ürünlerinden ise gıda, yem
veilaç sanayinde istifade edilmektedir. Ülkemizde üretilen sütü sığır, koyun, keçi, ve
mandadan elde ediyoruz. 1 yılda yaklaşık olarak 10 milyon ton üretilmektedir ve bunun
yaklaşık 9 milyon tonu sığırlardan sağlanmaktadır.
Küçükbaş Hayvancılık
Denizli’deki küçükbaşhayvan varlığı ve ürün çeşidi Tablo 37’de verilmektedir.
Tablo 37. Denizli İli’nin KüçükbaşHayvan Varlığı ve Ürün Çeşidi
Küçükbaş Hayvan Varlığı
Koyun
Kıl keçisi
Adet
237.762
118.611
Kaynak: Denizli Valiliği İl Tarım Müdürlüğü, 2010
Türkiye’de yaklaşık olarak et üretiminin 1/3’i, süt üretiminin ise 1/5’i koyundan
elde edilmektedir.
Kıl Keçisi:Yaygın olarak Akdeniz, Ege ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ndeki
illerde yetiştiriciliği yapılmasına karşın, Türkiye’nin bütün bölgelerinde bulunmaktadır.
Türkiye keçi varlığının önemli bir kısmını (yaklaşık olarak, % 96) Kıl keçisi oluşturur. Kıl
keçileri genellikle siyah olmakla birlikte beyaz, gri, kahverengi ve alaca renkli
olabilmektedir. Erkek ve dişiler genellikle boynuzludur.
Kümes Hayvancılığı (Kanatlı Üretimi)
Denizli’deki kümes hayvan varlığı ve ürün çeşidi Tablo 38’de verilmektedir.
Tablo 38. Denizli İlinin Kümes Hayvan Varlığı ve Ürün Çeşidi
Kümes Hayvanları
Tavuk
Hindi
Ördek
Kaz
Adet
2.782.744
4.174
2.343
1.760
Kaynak: Denizli Valiliği İl Tarım Müdürlüğü, 2010
Denizli Horozu:Denizli’nin sembolü olan “Denizli horozu”, renk vevücut yapısı
itibariyle ahenkli ve güzel uzun süreli ötüşleriyle, ilimizden en uzak yörelere kadar isim
60
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
yapmışyerli bir ırkımızdır. Denizli horozu bu bölgedeki insanların eskiden beri uzun
ötüşlü horozlara gösterdikleri özen sonucu kendiliğinden oluşmuşbir ırktır.
Denizli Horozunun gözleri siyah ve sürmelidir. Bacakları koyu gri veya mor; ibik
şekli de, kumakçık kırmızı veya kırmızı üzerinde beyaz benekli genel renk siyah kirli
beyaz ortaklaşa karışım halindedir. Canlı ağırlığı ortalama 3-3,5 kg civarındadır. Denizli
Horozları; renklerine, vücut yapılarına ve ibik şekillerine göre üçe ayrılır. Renklerine göre;
Demirkır, Pamukkır, Kınalı, Al, Siyah ve Kürklü olmak üzere altı tipe ayrılırlar. Vücut
yapılarına göre yüksek boyun, sülün ve küpeli olmak üzere üç tipi vardır.
Denizli horozunun sesi, tonuna ve netliğine göre de sınıflandırılır. Ses tonuna göre
İnce, Davudi, Kalın ses olmak üzere üçe ayrılır. Davudi ses, ince sesle kalın ses arasında
ve kalın sese yaklaşan tek bir sestir. Niteliğine göre net ses, hüzünlü ses, cırlak ses, dalgalı
ses (alaycı ses) olmak üzere dörde ayrılır. Denizli horozlarının ötüşleri bütün kabiliyetin
ortaya konulması ile yapılır. Ötüşleri, ötüşanındaki vücut pozisyonuna göre aslan ötüş, kurt
ötüşü, yiğit ötüşü, pus ötüş olmak üzere dörde ayrılır. İyi bir Denizli Horozu’nda
görünüşcanlı; bacaklar ve boyun uzun ve kuvvetli; göğüs genişve derin; kuyruk dik ve başa
doğru meyilli olmalıdır. Tavukta da aynı özellikler aranır. Denizli horozunun birinci yılda
ötüşuzunlukları 20-25 saniye olmaktadır.
Tarım İl Müdürlüğü bünyesinde oluşturulan Denizli ırkı Üretim birimince
yetiştirilen Denizli Horozları genel olarak 100 başlık bir sürü halinde elde tutulmaktadır.
Damızlık horozlar seçildikten sonra kalanlar; Mart,Nisan aylarından itibaren yurdun çeşitli
yerlerinden gelen taleplere göre satılmakta, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran aylarında civciv
satışı yapılmaktadır.
Su Ürünleri
Denizli’deki su ürünleri Tablo 39’da verilmektedir.
Tablo 39. Denizli’deki su ürünleri
Ürün Çeşidi
Alabalık
Sazan
Turna
Diğer(Kadife)
Toplam
Üretim (Ton)
2760
10
3
9
2782
Kaynak: Denizli Valiliği İl Tarım Müdürlüğü, 2010
Arıcılık ve İpekböcekçiliği
Denizli’deki arıcılık Tablo 40’da verilmektedir.
Tablo 40. Denizli İli’nin Arı (Kovan)Varlığı
Kovan Sayısı ve üretimi
Kovan Sayısı
Bal Üretimi
Balmumu üretimi
Adet
65.064
Üretim (Kg)
1.064.775
42.563
Kaynak: Denizli Valiliği İl Tarım Müdürlüğü, 2010
61
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
b) Orman Alanları
Proje kapsamında bulunan orman alanları için kamulaştırma söz konusu
olmadığından, bu alanlarda 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 16. Maddesi gereğince izin
alınacaktır.
b.1 Ağaç türleri ve miktarları veya kapladığı alan büyüklükleri
“Kömür Ocağı ve Kırma-Eleme-Torbalama Tesisi” faaliyetinin gerçekleştirileceği
alan tapulu ve orman arazilerden oluşmaktadır. Faaliyete başlamadan önce tapulu
arazilerin satın alınması veya kiralanmasının ve 6831 sayılı Orman Kanununun ilgili
mevzuatı gereği izinlerin alınmasının ardından üretim çalışmalarına geçilecektir.
Kömür Ocağı ve Kırma Eleme Torbalama Tesisi için ÇED izni talep edilen alan,
392,45 hektarlık Arama Ruhsatı alanının tamamını kapsamaktadır.
392,45 hektarlık proje sahası içerisinde 350 hektar orman sayılan alan, 42,45 hektar
ise orman sayılmayan alan mevcuttur.
Proje sahasının durumuyla ilgili olarak Denizli Orman Bölge Müdürlüğü tarafından
ÇED İnceleme ve Değerlendirme Formu hazırlanmış olup Ek-13’de sunulmuştur.
Proje sahasının üzerinde Çz (Kızılçam)ve M (Meşe) ağaç türleri bulunmaktadır.
Ayrıca yazın kuruyan mevsimlik otlar vardır.
Proje alanının ormanvasıflı arazilerin bulunduğu bölüm içinde olması nedeniyle
Orman BölgeMüdürlüğüve faaliyet sahibi arasında orman izin projesi ve alanda
çalışmaların sona ermesinden sonra sahanın son durum senaryolarını gösterir restorasyon
planına istinaden imzalanacak protokol-sözleşme Doğaya Yeniden Kazandırma Planı
olarak kabul edilecektir.
b.2 Ocak Yerinin İşlendiği Meşcere Haritası ve Yorumu
“Kömür Ocağı ve Kırma-Eleme-Torbalama Tesisi” faaliyetinin gerçekleştirileceği
alan tapulu ve orman arazilerinden oluşmaktadır. ÇED alanının 350 hektarlık kısmı orman
sayılan alandır.
Çed alanı içerisinde belirlenmiş 1. Karo alanı 3,19 Ha’dan oluşmakta olup 0,97
Ha’lık kısmı orman arazisi içerisinde kalmaktadır. Mesçere haritasında Z-1, Z-2, Zya
içerisinde kalmaktadır.
Çed alanı içerisinde belirlenmiş 2. Karo alanı 4,01 Ha’dan oluşmakta olup tamamı
orman alanı içerisinde kalmaktadır. Mesçere haritasında BÇz-1, Çzb3-1, Çzc1-3, Çzd2-1,
Çzd2-2 içerisinde kalmaktadır.
ÇED alanının işaretlendiği meşçere haritası Ek-10’da sunulmuştur. Meşçere,
Kızılçam İşletme Sınıfındadır. Mevcut ağaç cinsleri Kızılçam (Çz) ve Meşedir (M).
62
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
b.3 Sahanın yangın görüp görmediği
Talep sahası 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 18 inci maddesindeki yangın görmüş
orman alanı, gençleştirmeye ayrılmış veya ağaçlandırılan sahalar ile baraj havzalarında
kalmamaktadır.
Ancak sahada yangın riskine karşısahada gerekli önlemler alınacak, şantiye
sahasında yeterli sayıda yangın söndürücü ekipmanlar bulundurulacaktır.
c) Proje Yerinde Elden Çıkarılacak Alanın Değerlendirilmesi
c.1. Proje Sırasında Kesilecek Ağaçların Tür ve Sayıları, Orman Yangınları ve
Alınacak Önlemler
Faaliyet sahibi olan Ayku Mad. Müh. Mak. İnş. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti. adına
T. C. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü tarafından
29.03.2013 tarihinde, 201200317 numaralı 392,45 hektarlık IV. Grubu Arama ruhsatı
düzenlenmiştir.
ÇED İzni talep edilenalan; 392,45 hektarlık Arama ruhsatalanının tamamını
kapsamaktadır. Yer üstünde ocak girişi ve tesisler için işletme izni talep edilen alanlar
içinde 2 poligon halinde karo alanı belirlenmiştir. Karo alanı 1. Poligon 3,19 hektar; karo
alanı 2. Poligon ise 4,01 hektarlık alandan oluşmaktadır.
Çed alanı içerisinde belirlenmiş 1. Karo alanı 3,19 Ha’dan oluşmakta olup 0,97
Ha’lık kısmı orman arazisi içerisinde kalmaktadır. Mesçere haritasında Z-1, Z-2, Zya
içerisinde kalmaktadır.
Çed alanı içerisinde belirlenmiş 2. Karo alanı 4,01 Ha’dan oluşmakta olup tamamı
orman alanı içerisinde kalmaktadır. Mesçere haritasında BÇz-1, Çzb3-1, Çzc1-3, Çzd2-1,
Çzd2-2 içerisinde kalmaktadır.
Kapalı işletme sırasında çıkacak olan hafriyat, pasa vb malzemenin stoklanacağı
alan ve madencilik faaliyeti için gerekli tesisler planlanırken alternatif sahalar
değerlendirilerek öncelikle orman alanı dışında planlama yapılmaya çalışılmıştır.
Yerüstündeki faaliyetler karo alanı içerisinde gerçekleştirilecek olup, proje sahası
içerisinde izne konu edilecek alan 5,06 hektardır.
Projede orman alanı içerisinde planlanan pasa, şantiye, bitkisel toprak, nefeslik ve
ocak girişi alanlarının oluşturulması için kesilecek ağaç sayısı; meşçere tipleri, proje
alanında gerçekleştirilen arazi çalışmalarıyla hesaplanmış olup, toplam 180 adet olarak
bulunmuştur.
Orman Yangınları
Faaliyet sahasında, çıkabilecek herhangi bir yangına karşı yeterli sayıda
yangınsöndürme ekipmanı (kazma, kürek, balta, su kovası vs.) bulundurulacak olup
11.04.1974tarih ve 14765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olan İşçi
Sağlığı ve İşGüvenliği Tüzüğünün 5. Kısım, 1. Bölüm ‘’İş yerlerinde Yangına Karşı
Alınacak GüvenlikTedbirleri’’ ile ilgili madde hükümlerine uyulacaktır. Yangın çıkması
63
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
durumunda olabilecek etkiler ve yapılacak görevler için tesis personeli eğitilecektir.
Yangın olasılığı durumunda diğer yakın kuruluşlara haber verilecektir. Yangının fark
edilmesi ve alarm verilmesini takiben, belirli lokasyonlarda hazır bulundurulan yangın ile
mücadele kaynaklarından yararlanarak sorunun derhal ortadan kaldırılmasına çalışılacak ve
aşağıdaki hususlar yerine getirilecektir.
• Yangın fark edildiğinde, öncelikle çevredekilere, çalışan personele, ve daha sonra
da ilgililere haber verilecektir.
• En yakın güvenlik ve itfaiye birimlerine haber verilecektir.
• Acil müdahale ekibi ile ilgili tarafından çevre güvenliği sağlanacaktır.
• Söndürme ekipleri derhal yangına müdahale edecektir.
• Elektriksel nedenli yangınlarda, yangın yakınındaki yanıcı madde kaynakları
derhal izole edilecektir.
• Yangında ‘can kurtarmak’ yapılacak ilk iş olacaktır. Bu gibi durumlarda, kişilerin
kendisinin ve başkasının hayatını lüzumsuz hareketlerle tehlikeye atması
önlenecektir.
• Yangın, en yakındaki uygun söndürücü cihazlar yardımı ile söndürülmeye
çalışacaktır.
• Dumanın yakıcı ve boğucu etkisine karşı ağız ve burunlar ıslak bez ile
kapatılacaktır.
• Yangın söndürülürken lüzumsuz tahribatlara, kırma ve yıkmalara neden
olunmayacaktır.
• Yeterli sayıda eleman ve köpüklü yangın söndürücüleri her ana kullanılacak
şekilde hazır olacaktır.
• Yangın söndürmede görevli acil müdahale ekipleri, yerel itfaiye ile irtibatlı
olacaktır.
• Her yangın yerine ambulans gidecektir.
• Santral sahasında, olası bir yangın tehlikesine karşı aşağıda belirtilen yangınla
mücadele sistemleri hazır bulundurulacak ve kullanılacaktır.
• Gaz Tüpleri (Püskürtme yapılarak kullanılacak söndürme gazları)
• Duman Dedektörü (duman çıkışında, kontrol paneline otomatik olarak iletim
yapacak şekilde)
• Alev Dedektörü (alev halinde, kontrol paneline otomatik olarak iletim yapacak
şekilde)
c.2. Elden Çıkarılacak Tarım Alanlarının Büyüklüğü, Arazi Kullanım
Kabiliyeti
Faaliyet alanında yeraltı işletme yöntemiyle üretim gerçekleştirilecektir. Yer
üstünde ocak girişi ve tesisler için işletme izni talep edilen alanlar içinde 2 poligon halinde
karo alanı belirlenmiştir.
Kadastro haritasına göre; 3,19 hektardan oluşan Karo alanı 1. Poligon sahasının
2,22 hektarlık kısmı tapulu arazilerden oluşmaktadır. Karo alanı 2. Poligon sahası
dahilinde ise tapulu arazi bulunmamaktadır.
Proje kapsamında yer üstünde kullanılacak alan içerisinde bulunan 2,22 hektarlık
tarım alanının tarım dışı amaçla kullanılması için,19.07.2005 Tarih ve 25880 Sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5403sayılı ‘’Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı
Kanunu’’ hükümleri gereğince, Denizli Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü’ne
64
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Toprak Koruma Projesi hazırlanarak gerekli izinlerin alınmasının ardından üretim
çalışmalarına geçilecektir.
Arazi Kullanım Kabiliyeti
Proje alanının bulunduğu alan tapulu ve orman arazilerinden oluşmaktadır.
Söz konusu proje ile ilgili arazi varlığı haritaları Ek-12’de sunulmuş olup
açıklamaları Tablo 41’de sunulmuştur.
Tablo 41. Arazi Varlığı Bilgileri
1. Karo Alanı
2. Karo Alanı
AKK (Arazi Kullanım
Kabiliyet Sınıflaması)
VI. Sınıf
VI. Sınıf
BTG (Büyük Toprak
Gurubu)
U
N
N
O
2
2
SAK (Şimdiki Arazi Kullanım
Şekli)
ERZ (Erezyon Derecesi)
Açıklama
VI: Toprak İşlemeli Tarıma
Elverişsiz Arazi
U: Kireçsiz Kahverengi Toprak
N: Kireçsiz Kahverengi Orman
Toprağı
N: Kuru Tarım Nadasız
O: Orman
2: Orta
İl Özel İdaresi Tarımsal Hizmetler Müdürlüğü’nün 27.11.2013 tarihli verdiği görüş
yazısında belirtildiği üzere Kabaağaç Köyü’nde tarımsal sulama amaçlı yapılmış ve
planlanmakta olan sulama tesisi bulunmamaktadır. İlgili görüş yazısı Ek-16’da
sunulmuştur.
c.3. Etkilenecek Tabii Bitki Türleri ve Ne Kadar Alanda Bu İşlerin Yapılacağı
Proje alanında belirlenmiş olan bitki türleri 4.7. Flora-Fauna başlığında verilmiştir.
Belirlenen bitki türleri yaygın türlerdir. Bu nedenle proje sebebiyle türlerin nesillerinin
tükenmesi veya tehdit altına girmesi düşünülmemektedir. Ayrıca proje alanı içerisinde
Ulusal ve Uluslararası Sözleşmelere göre koruma altına alınmış türler de
bulunmamaktadır.
Endemik flora türlerinin belirlenmesinde http://turkherb.ibu.edu.tr web adresinde
bulunan ve güncel olan Türkiye Bitkileri Veri Servisi kullanılmıştır.
ÇED İzin Alanı; 392,45 hektarlık Arama ruhsatlı alanın tamamını kapsamaktadır.
Faaliyet alanında yer altı işletme yöntemi uygulanacak olup; yer üstünde ocak girişi ve
tesisler için işletme izni talep edilen alanlar içinde 2 poligon halinde karo alanı
belirlenmiştir. Karo alanı 1. Poligon 3,19 hektar; karo alanı 2. Poligon ise 4,01 hektarlık
alandan oluşmaktadır.
c.4.Proje alanında kültür ve tabiat varlıkları durumu
Proje alanı 1/ 100000 ölçekli Aydın-Muğla -Denizli Çevre Düzeni Planında Orman
Alanı ve Kültür ve Turizm koruma ve gelişim Bölgesi / Turizm Merkezi olarak belirtilen
alanda bulunmaktadır. (Bkz. Ek-14)
Denizli Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi Sarayköy Kesimi Çevre
Düzeni Planı kapsamında; proje alanının büyük bir kısmı “orman alanı” olarak planlı, bazı
65
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
kısımları ise “marjinal tarım alanı” ve “kırsal yerleşme alanı” olarak planlıdır. (Bkz. Ek15)
Proje kapsamında ÇED ve karo alanı içerisine konuşlandırılacak kömür kırma
torbalama paketleme tesisi, kömür stok ve pasa stok alanları köy yerleşkesi dışında
kalmaktadır.
c.5. Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Etkiler ve
Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme Ve İşletme Sonrası)
Kömür Ocağı ve Kırma-Eleme-Torbalama Tesisi 392,45 hektarlık 201200317
numaralı arama ruhsatlı alanda gerçekleştirilecektir. İşletme izni talep edilen alan 24,36
hektarlık alandan, ÇED izni talep edilen alan 392,45 hektarlık Arama ruhsatlı alnın
tamamından oluşmaktadır. Yer üstünde ocak girişi ve tesisler için işletme izni talep edilen
alanlar içinde 2 poligon halinde karo alanı belirlenmiştir. Karo toplam alanı 7,20 hektardan
oluşmaktadır.
Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliğinin 114. Maddesinde (yeraltı
madencilik faaliyetleri) “Madencilik faaliyetinin yeraltı işletme yöntemi ile yapılması
halinde; yeraltı madencilik faaliyetlerine bağlı yerüstü tesisleri ile galeri ağzı, kuyu,
nefeslik gibi yeraltı yapılarının isabet ettiği alan için gerekli izinlerin alınması zorunludur.”
denilmektedir. 10.08.2005 tarih ve 25902 sayılı RG.’de yayınlanarak yürürlüğe giren İşyeri
Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin Ek 2 Gayrisıhhî müesseseler listesi,
ikinci sınıf gayrisıhhi müesseseler bölümü içerisinde, 3.20. yeraltı maden ocakları, ikinci
sınıf gayrisıhhi müessese kapsamındadır. Bu kapsamda İl Özel İdaresinden İşyeri Açma
ve Çalışma Ruhsatı (2. Sınıf GSM) alınacaktır.
Topografya
Maden ocağı işletmeciliği, kendine özgü olan ve kısmen kalıcı oluşan harman
sahaları, çukurlar, şevler, topuklar gibi yeryüzü şekilleri meydana getirebilmektedir.
Ocağın işletilmesiyle tahrip edilip ve doğal dengesi bozulacak araziyi, işletme
sonrasında çeşitli rekreasyon ve rekültivasyon yöntemleriyle ilk haline getirmek olası
değildir. Yapılacak onarım çalışmaları, bozulmuş araziyi eskiye en yakın konuma
getirmeye çalışarak çevresiyle her açıdan uyumlu olmasını sağlamaya yönelik olacaktır.
Sahada üretime başlamadan önce yer yer gözlenen 35 cm kalınlığındaki bitkisel
toprak sıyırma işlemi gerçekleştirilecektir. Alınacak bu toprak, üretimin yapılmayacağı
alanda depolanacaktır. Bu toprağın rüzgar ve yağmur erozyonuyla zayi olmaması için üzeri
çimlendirilecektir. Faaliyet sonrası bu toprak, alanın yeniden ağaçlandırılmasına uygun
olacak şekilde çalışma alanının zeminine dökülecektir. Bu çalışmalar sırasında kamyon,
kepçe, ve diğer el aletlerinden yararlanılacaktır.
Sıvı Atık
Gerçekleştirilmesi planlanan Kömür Ocağı ve Kırma-Eleme-Torbalama Tesisi
Projesi inşaat ve işletme aşamasında çalışacak personelin ihtiyaçları ÇED alanına
kurulacak olan sosyal tesislerde karşılanacaktır. Personelden kaynaklı oluşan atıksular için,
inşaat ve işletme aşamasında proje alanına sızdırmasız fosseptik tesis edilecek ve
atıksuların bertarafı için Sarayköy Belediyesi’nden hizmet alınacaktır. Atıksuların bertarafı
66
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
için Sarayköy Belediyesi’nden vidanjör hizmeti alınacağına dair yazı Ek-19’da
sunulmuştur.
Madencilikte su problemi en az cevheri çıkartmaya verilen önem kadar üzerinde
durulması gereken bir konudur. işletmelerin ekonomisinde mutlaka bir önemi olup, bazı
hallerde madenin kapatılmasına kadar varan problemlere neden olabilir. Yeraltında su
atımı için çeşitli yöntemler vardır.
Bu yöntemlerden birincisi ihraç makinesi yoluyla su atımıdır. İhraç makinesi az
miktardaki suyun, ucuz ve az sermaye yatırımı kullanarak yeryüzüne kadar sevkini sağlar.
Fakat bu yöntemin başlıca sakıncası ocak içerisinde kuyu dibinde oluşan çamur
birikintileridir. Bu çamur birikintileri kömüre yapışarak kömürün kalitesini düşürür ve
makinelerde batma problemlerine neden olur.
Su atımı yöntemlerinden ikincisi olan sifon metodunda ise üst seviyedeki bir havuz
ile alt seviyedeki bir havuz bir boru ile birbirine bağlanır. İki kot arasında basınç farkı
oluşturularak suyun üst havuzdan alttaki havuza akması sağlanır. Suyun uzaklaştırılması
alttan yukarı doğru yapıldığından bu yöntem pek uygulanan bir yöntem değildir.
Üçüncü yöntem tulumbalarla su atımıdır. Yeraltında su tulumbalarının
kullanılabilmesi için su toplama havuzu ve tulumba dairesinin bulunması gereklidir. Bu
yöntemde tulumba çeşitlerine göre bir işlem seçilir. Eğer dalgıç tipi tulumba kullanılacaksa
açmış olunan su havuzunun içerisine pompa yerleştirilir ve su yeryüzüne çıkarılır. Eğer
tulumba havalı tip ise su havuzu içerisine konulan borular yardımıyla su atımı
gerçekleştirilir.
Bu yöntemler arasında saha için en uygun olanı tulumba yöntemi olup, bu saha
planlamasında hem elektrik, hem de hava hattı olduğu için elektrikli ve havalı pompaların
kullanılabileceği öngörülmüştür.
Ayak içlerinden, taban yollarından ana desandre dibine yapılacak su toplama
alanına getirilecek su, desandre içindeki pompa istasyonuna bağlanarak tulumbalarla dışarı
gönderilecek olup yolların sulanması için kullanılacaktır.
Çalışma alanının içerisinde göl, baraj veya sulak alan bulunmamaktadır. Proje
alanının yaklaşık 2 km kuzeyinden Büyük Menderes Nehri geçmektedir. Proje alanı
çevresinde mevsimlik yağışlarla beslenen kuru dere yatakları bulunmakta olup, çalışma
süresince ve sonrasında dere yataklarına pasa dökümü yapılmayacak ve akış yönünü
değiştirecek ya da engelleyecek müdahalede bulunulmayacaktır.
Faaliyet alanı içindeki derelerin B. Menderes Nehri’ne bağlandığı noktadan itibaren
mevcut sulamaların bulunduğu göz önüne alındığında faaliyet nedeniyle oluşabilecek
atıksular, asgari sulama suyu standartlarını sağlayacaktır.
Katı Atık
Gerçekleştirilmesi planlanan Kömür Ocağı ve Kırma-Eleme-Torbalama Tesisi
Projesi inşaat ve işletme aşamasında çalışanlardan dolayı katı atıklar oluşacaktır.
İşletmeden oluşacak çöpler, sızdırmasız çöp bidonlarında toplanıp biriktirilecektir. Evsel
nitelikli katı atıkların bertarafı için Sarayköy Belediyesi’nden hizmet alınacaktır. Evsel
67
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
nitelikli katı atıkların bertarafı için Sarayköy Belediyesi’nden hizmet alınacağına dair
belge Ek-19’da sunulmuştur.
İnşaat ve işletme sırasında personelin kullanımı sonrası ambalaj kağıdı ve pet şişe
gibi katı atıklar ile işletme aşamasında paketleme ünitesinde çuval vb. ambalaj atıkları
oluşabilecektir. Bu tür atıkların 24.08.2011 tarih ve 28035 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıkların Kontrolü Yönetmeliği gereği Lisanslı
geri kazanım tesislerine verilecektir.
Tehlikeli Atık
İnşaat ve İşletme aşamasında araçların bakım-onarımları ve yağ değişimleri ÇED
alanında yapılmayacaktır. Ancak zaruri nedenlerden dolayı ocak sahasında yapılacak
bakım, onarım, yakıt ikmali ve yağ değişimleri sızdırmasız zeminde yapılacak olup, bakım
ve onarım çalışmalarından kaynaklanacak atık yağlar, sızdırmaz kaplarda biriktirilecek ve
30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği ve 14.03.2005
tarih ve 25755 sayılı Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümleri uyarınca geri
kazanım tesislerine ulaştırılmak üzere ağzı kapalı sızdırmaz bidonlarda toplanacak ve bu
bidonların içerisinde hangi tür atık olduğunu gösterir etiket ile üzeri etiketlenerek, geri
kazanım tesislerine ulaştırılacaktır. Aynı yönetmeliğin 9. Maddesinde belirtilen önlem ve
tedbirler alınacaktır.
Araçlardan kaynaklanan sıvı petrol nitelikli atıklar, 30.07.2008 tarih ve 26952
sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği,
30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren ‘’Atık
Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği’ ne göre
bertaraf edilecektir.
Kullanılacak iş makinelerinin yağ değişimleri ve bakımları sırasında oluşabilecek
atık yağlar “Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği’ne uygun olarak geçici depolanacak ve
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan lisans almış geri kazanım tesislerine gönderilecek veya
yağın satın alındığı üreticisine iade edilecektir.
Bitkisel Atık Yağ
Personelin yemek ihtiyacını karşılamak amacıyla yemekhaneden oluşacak bitkisel
atık yağ miktarının inşaat aşamasında 30 kg/yıl, işletme aşamasında 60 kg/yıl olması
tahmin edilmektedir. Oluşacak bitkisel atık yağlar, “Bitkisel Atık Yağların Kontrolü
Yönetmeliği” gereğince sızdırmaz, iç ve dış yüzeyleri korozyona dayanıklı bidon kaplarda,
diğer atık madde ve çöplerden ayrı olarak biriktirilecek ve yapılacak anlaşma çerçevesinde
lisanslı kuruluşlara teslim edilecektir.
Pasa ve Bitkisel Toprak
Arazi hazırlık çalışmaları sırasında yer yer gözlenen ortalama 35 cm kalınlığındaki
bitkisel toprak sıyırma işlemi gerçekleştirilecektir. Alınacak bu toprak Tablo-10’da
koordinatları belirlenmiş olan alanda depolanacaktır.
Bu toprağın rüzgar ve yağmur erozyonuyla zayi olmaması için üzeri
çimlendirilecektir. Faaliyet sonrası bu toprak, alanın yeniden ağaçlandırılmasına uygun
olacak şekilde çalışma alanının zeminine dökülecektir.
68
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Bitkisel toprak sıyırma işlemi tamamlandıktan sonra arazi düzleştirme çalışmaları
gerçekleştirilecektir. Arazi düzenleme çalışmaları 7,20 hektarlık karo alanı içerisinde
gerçekleştirilecek olup oluşacak pasa zemin düzenleme çalışmalarında çukurları
doldurmak için kullanılacaktır.
İnşaat ve işletme aşamasında çıkacak olan pasa malzemesi belirtilen şekillerde
kullanılmıyorsa pasa alanında depolanacaktır.
Orman ve Su İşleri Bakanlığı DSİ Genel Müdürlüğü Etüt, Planlama ve Tahsisler
Dairesi Başkanlığının 13.12.2013 tarih ve 747897 sayılı yazıda vermiş olduğu kurum
görüşü doğrultusunda; ÇED Başvuru Dosyasında belirlenen mevcut pasa alanı, dere
yatağından uzak olacak şekilde yeniden belirlenmiştir. Belirlenen yeni pasa alanının
erozyona, heyelana sebep olmayacak meyilde arazi olmasına dikkat edilmiş olup Tablo
6’da verilmiştir. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 211. Bölge Müdürlüğü’nün uygun
görüş yazısı Ek-18’de sunulmuştur.
Toz Oluşumunu Önlemek İçin Alınacak Tedbirler
•
•
•
•
•
•
ÇED alanı içerisinde uygun yerlere tozlanmayı önlemek amacıyla rüzgar kesici
bitkiler dikilecek,
Savurma yapılmadan doldurma ve boşaltma yapılacak,
Nakliye yapan kamyonların üzerleri örtülecek,
Spreylemeler ile ÇED alanının devamlı nemliliği sağlanacak, spreyleme yağmurlu
günler haricinde hergün yapılacaktır.
Alan içerisindeki yüzey yolları devamlı spreylenerek nemli kalması sağlanacak.
Kırma-Eleme-Torbalama Tesisi gibi toz oluşumuna neden olabilecek üniteler
kapalı ortam olarak inşa edilecektir.
Bu işlemler inşaat (hazırlık) ve üretim faaliyetleri sırasında uygulanacak ve bu
işlemler sırasında meydana gelecek olan tozuma en az seviyeye indirilmeye çalışılacaktır.
Kömür Ocağı ve Kırma-Eleme-Torbalama Tesisi Projesi kapsamında oluşması
muhtemel, özellikleri, miktarları ve bertaraf şekli yukarıda verilmiş olan atıklar için karo
alanı içerisinde ilgili yönetmelikteki kriterleri sağlayacak şekilde tabanı sızdırmasız ve
üzeri kapalı olacak şekilde geçici atık depolama alanı kurulacaktır. Oluşacak atıklar geçici
süre bu alanda toplandıktan sonra cinslerine ve tabii oldukları yönetmeliğe göre bertaraf
edilecekleri yere taşınacaktır.
Tıbbi Atıklar
Projenin inşaat aşamasında faaliyet alanında herhangi bir sağlık ünitesi
bulunmayacaktır. Bu nedenle herhangi bir tıbbi atık oluşmayacaktır.
İşletme aşamasında 90 kişi çalışacağından karo alanı içerisinde sağlık odası (revir)
bulunacaktır. İşletme aşamasında hastalanan veya yaralanan personelin ilk müdahalesi ve
bakımı burada yapılacaktır. Burada günlük ortalama 83 gr tıbbi atık oluşması tahmin
edilmektedir.
Tesiste oluşan tıbbi atıklar, faaliyet alanına en yakın sağlık ocağına teslim
edilecektir. Tıbbi atıkların yönetiminde, toplanması ve taşınmasında 22.07.2005 tarih ve
69
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
25883 sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak yürürlüğe giren “Tıbbi Atıkların Kontrolü
Yönetmeliği” ne uyulacaktır.
Arazi Islahı
Tahrip edilen bir alan kendi haline bırakıldığında, ekolojik dengesine ulaşması,
kendi kendini onarması çok uzun zaman alabilir. Uygun bir zaman sürecinde bu alanların
yeniden doğaya kazandırılması için insan yardımına ihtiyaç vardır. Bu amaçla
rehabilitasyon çalışmaları, tahrip edilmiş alanın verimliliğinin ekolojik, ekonomik ve
estetik değerlerinin yeniden kazandırılmasını hedefleyen çalışmaları içerecektir. Faaliyet
sona erdikten sonra arazinin alacağı son duruma göre çalışmalar yapılacak ve çevre
sorunları en aza indirilecek ve giderilmeye çalışılacaktır. Faaliyet esnasında alınacak olan
bitkisel toprak malzemesi arazinin çalışılmayan bir bölgesinde depo edilerek her türlü
rüzgar ve yağmur erozyonuna karşı üzerleri çimlendirilerek işletme faaliyete kapandıktan
sonra rekreasyon çalışmalarına malzeme teşkil edecektir. Ayrıca çalışma alanı iş bitiminde
görüntü kirliliğine yol açmadan terk edilecektir.
Mevcut Su Kaynaklarına Etkileri
ÇED Alanının 25 km kuzeydoğusunda Derbent Barajı, 35 km kuzeybatısında Afşar
Barajı, 35 km güneydoğusunda ise Vali Recep Yazıcıoğlu Barajı mevcuttur. Proje
kapsamında Derbent, Afşar ve Vali Recep Yazıcıoğlu Baraj’larından hiçbir şekilde su
temin edilmeyecektir. Ayrıca faaliyet sonucu oluşacak atıklardan bu su kaynaklarına deşarj
yapılmayacaktır.
Denizli İli sınırlarında iki büyük akarsu olan Büyük Menderes Nehri ve Dalaman
Çayı kış aylarında şiddetli yağışlarda sel oluşturmaktadır. Denizli Belediyesi mevzi imar
sahasının batısında Zindan dere, koru deresi, domuz deresi boyunca yağışlı mevsimlerde
ve ani yağış olduğu günlerde su akışlarının olması söz konusudur.
Büyük Menderes Nehri kanallar, barajlar ve bentlerle kesilmiş olmasına rağmen
şiddetli yağışlarda A. Mahmutlar vb. köylerde sel afetine neden olmakta, binlerce dekar
araziyi su basmaktadır. Büyük Menderes Havzası içindeki köyleri DSİ ıslak çalışmaları
ile korumaya çalışmaktadır.
Faaliyet alanı ve yakın çevresinde bu alanı etkileyebilecek nitelikte olmuş ve olası
muhtemel herhangi bir doğal afet izine rastlanmamıştır. 7269 sayılı Afet Yasasına
istinaden alınmış herhangi bir yasaklama kararı yoktur. Ayrıca zeminde kabarma, oturma,
heyelan, sel ve benzeri afet olayları gözlenmemekle birlikte olması muhtemel zeminde
kabarma, oturma, heyelan, sel ve benzeri afet olaylarına karşı Acil Durum Planı
hazırlanmıştır.
Çalışma alanının içerisinde göl, baraj veya sulak alan bulunmamaktadır. Proje
alanının yaklaşık 2 km kuzeyinden 44,32 m3/sn debili Büyük Menderes Nehri, 20 km
doğusundan 10,6 m3/sn debili Aksu Çayı ve 40 km batısından 17,37 m3/sn debili Akçay
geçmektedir. Proje alanı çevresinde mevsimlik yağışlarla beslenen kuru dere yatakları
bulunmakta olup, çalışma süresince ve sonrasında dere yataklarına pasa dökümü
yapılmayacak ve akış yönünü değiştirecek ya da engelleyecek müdahalede
bulunulmayacaktır.
167 Sayılı yer altı suları hakkındaki kanun gereğince korunması gereken akiferler
olarak tespit ve ilan edilen alanlar bulunmamaktadır.
70
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Kömür Ocağının kapanması sonrası özellikle yağmur sularının birikebileceği
çukurların oluşumuna izin verilmeyecek; bu tür oluşumlar kapatılarak ortadan
kaldırılacaktır. Ayrıca yağmur sularının kolayca akışını sağlamak için drenaj kanalları
oluşturulacaktır.
Faaliyet alanı çevresindeki dere yataklarına her türlü müdahaleden kaçınılacaktır bu
derelerin kadastral ve doğal yatakları ile mevcut yatak genişlikleri korunarak suyun tam ve
serbest akışı engelleyici faaliyetlerde bulunulmayacaktır.
Arazide, çalışma alanının köşe noktalarına beton kazıklar çakılarak faaliyet alanı
belirlenecektir.
4.2. Toprak Özellikleri
a) Toprak Yapısı ve Arazi Kullanım Kabiliyeti Sınıflaması
Denizli yerleşik alanı Rendzina ve Koluviyal topraklarda bulunmaktadır. Honaz
Eskihisar-Kumkısık arası engebeli kuşakta, genellikle VI-VIII. Sınıf topraklar
bulunmaktadır. Bunlar kalker dolomit ve marnlı topraklar olup, doğal bitki örtüsü ot ve
fundadır. Sulanabilir alanlarda bağve bahçe tarımı, sulamanın mümkün olmadığı alanlarda
ise tahıl yetiştirilmektedir. Mera ve funda olarak tarım kültürü altına alınmamışalanlarda
bulunmaktadır.
Kayhan-Hacıeyüplü şeridindeki kolüviyonlar, genellikle sulu tarım yapılan II. sınıf
topraklardır. Son yıllarda Denizli yerleşik alanı batı yönündeki bu topraklar üzerinde
gelişmektedir. Aynı tip topraklar Eskihisar-Akkonak arasında bir şerit halinde batıya
uzanmıştır. Çürüksu'nun iki yanı, alüviyal sulu tarım yapılabilen, genellikle ikinci sınıf
arazidir. Denizli'nin batısında Şirinköy-Göveçlik-Kayaköy üçgeninde ise kalkersiz
kahverengi topraklar bulunmaktadır. Kısmen mera, bağlık, fundalık alanlar mevcuttur.
Hacıeyüplü'den kuzeybatıya yine Rendzina topraklar uzanmaktadır. Güneydeki dik
eğimli dağlık arazi ise VII. Sınıf Kırmızı, Kahverengi Akdeniz topraklarından
oluşmaktadır. (Kaynak: Denizli İl Çevre Durum Raporu, 2010)
Söz konusu proje ile ilgili arazi varlığı haritaları Ek-12’de sunulmuş olup
açıklamaları Tablo 41’de sunulmuştur.
b) Yamaç Stabilitesi
Üretim alanlarında heyelan, kaya düşmesi gibi risk gözlenmemiştir. Proje alanı
ormanlık alanlar ve tarım arazilerinden oluşmaktadır.
Yeraltı işletme metodu uygulanacağından yapılacak patlatmanın çevreye olumsuz
etkisi yoktur. Patlatmanın yeraltında gerçekleştirilecek olması ve proje alanı çevresinin
arazi yapısı dikkate alındığında kaya fırlamaları ve yerleşim birimlerine kaya düşmesi söz
konusu değildir.
c) Erozyon
Proje alanı topografyası ormanlık alanlardan oluşmaktadır. Yağış veya rüzgar ile
erozyon oluşması söz konusu değildir.
71
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Proje alanında heyelan, kaya düşmesi vb. doğal afet olayları mevcut değildir.
Ayrıca zeminde kabarma, oturma, heyelan, sel ve benzeri afet olayları gözlenmemekle
birlikte olması muhtemel zeminde kabarma, oturma, heyelan, sel ve benzeri afet olaylarına
karşı Acil Durum Planı mevcuttur.
Planlanan Kömür Ocağı ve Kırma-Eleme-Torbalama Tesisi projesinde taşkına
neden olacak herhangi bir yüzeysel su kaynağı bulunmamaktadır.
Planlanan ünitelerde herhangi bir yüzeysel su kaynağı bulunmamaktadır. Ancak
olumsuz durumlara karşı yüzeysel suların drenajı için drenaj kanalları oluşturulması,
arazinin eğimli olması, alandaki killi malzeme bulundurulacak olması ve su birikintisine
neden olabilecek çukurlar bırakılmaması vb. önlemlerle yüzeysel suların drenajı sağlanmış
olacaktır.
Ayrıca dere güzergahının belirli bir kesiminde Kabaağaç Köyü yerleşim yeri
bulunduğu göz önüne alınarak, faaliyete başlamadan önce dere üzerinde erozyonu önleyici
ıslah sekileri gibi taşkın koruma tesisleri inşa edilecektir. Kabaağaç Köyü yerleşim yerini
koruyacak şekilde faaliyet sahibi tarafından taşkın koruma projesi hazırlattırılarak DSİ
Genel Müdürlüğünden onay alınacaktır. Onay alınmış taşkın koruma projesine uygun
olarak taşkın koruma tesisleri inşaatları faaliyet başlamadan önce tamamlanacaktır.
d) Proje Kapsamında yapılacak iş ve işlemler kapsamında toprağa etkiler ve
alınacak önlemler (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve İşletme sonrası)
Proje kapsamında bitkisel toprak depolama sahasında biriktirilecek olan bitkisel
toprak erozyona, kurumaya ve yabani ot oluşmasına karşı korunacak olup, toprağın
canlılığını sürdürebilmesi amacı ile çim, çayır-mera bitkisi v.b bitki örtüsü ile
kaplanacaktır.
Bitkisel toprağın depolanması esnasında nebati toprak depolama alanının yüksekliği
5metreden, eğimi ise %5’den fazla olmayacaktır. Açığa çıkan bitkisel toprak çevre
düzenlemesi çalışmalarında kullanılacak olup; ihtiyaç fazlası malzeme hafriyat
artıklarından ayrı olarak geçici olarak biriktirilecektir.
Maden ocak sahası toprak ve topografik yetersizliklerine bağlı VII. Sınıf
arazilerden oluşmaktadır. Proje sahasının üzerinde seyrek Kızılçam (Pinus Brutia) ağaçları
ile maki örtüsünün karakteristik bitki elemanı Querqus Cocsifera (kermes meşesi) vardır.
Ayrıca yazın kuruyan mevsimlik otlar vardır.
Normalde bozulan toprakların önceki verimlilik seviyelerine dönmesi uzun yıllar
alır. Bitkisel toprağın bitkisel toprak depo alanında erozyon kontrolü ile birlikte yeniden
bitkilendirilerek stabilizasyonu sağlanarak korunması gerekir. Yüzey toprağı içerisinde
bulunan ve ağaç kesimi sırasında arta kalan ağaç, dal ve kök parçaları toprağın
havalanmasına yardımcı olurken, sonraki süreçte ayrışarak, toprağın biyolojik özelliğinin
korunmasını sağlayacaktır. Bitkisel toprağın depolanacağı sahada rehabilitasyon
çalışmaları başlayana kadar geçici bir şekilde yeşillendirilerek muhafaza edilecektir.
Toprağa olan etkiler;
Proje kapsamında arazinin hazırlanması ve inşaat aşamasında orman ile tarım
alanları üzerinde bulunan yapılar için bitkisel toprak sıyırma işlemi gerçekleştirilecektir.
72
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Sıyrılan örtü tabakası; işletme ve topoğrafya koşullarına uygun olarak ocak sahası
içerisinde yer alan geçici bitkisel (üst) toprak depo sahasına taşınacak, üretim çalışmaları
sona erdiğinde topografya ve çevreye uygun olarak arazi ıslahı için kullanılacaktır.
Ayrıca arazinin hazırlanması esnasında hafriyat artığı malzeme ortaya çıkacaktır.
Faaliyet aşamasında hafriyat artığı malzemeleri çevre düzenlemesi çalışmalarında
kullanılacağından hafriyat artığı malzeme söz konusu olmayacaktır. Proje sahasında
hafriyat artığı malzemeler olması durumunda ise 18.03.2004 tarih ve 25406 sayılı R. G.’de
yayımlanan “Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği”
hükümlerine uyulacaktır.
İşletme kısmındaki etkiler ise kömürün çıkarılması, depolanması ve tesise
ulaştırılması işlemidir. Ayrıca bitkisel toprak dışında dekapaj malzemesi, dolgu ve arazi
tesviye işlemlerinde kullanılacak, arta kalan kısım ise yine çevre düzenleme ve peyzaj
çalışmalarında değerlendirilecektir. Proje sahasında hafriyat artığı malzemeler olması
durumunda ise 18.03.2004 tarih ve 25406 sayılı R. G’de yayımlanan “Hafriyat Toprağı,
İnşaat ve Yıkıntı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” hükümlerine uyulacaktır.
İşletme sonrası etkiler ise; Tüm mevcut yapıların sökülerek sahadan
uzaklaştırılması, çalışma yapılmış olan bölgenin doldurulması, gereken yerlerin
düzeltilmesi ve bitkiseltoprak ile örtülmesi, rehabilitasyon çalışmalarının yapılması ve
sahadaki tüm katı, sıvı atıkların nakliyesi işlemlerinin gerçekleştirilmesidir.
Proje kapsamında 19.07.2005 tarih ve 25880 sayılı Resmi Gazete ’de
yayımlanarakyürürlüğe giren 5403 sayılı ‘’Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’’,
3083 sayılı‘’Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu
Kanunu’’ ve 28.02.1998tarih 23272 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanarak yürürlüğe giren
4342 sayılı ‘’Mera Kanunu’’ na uygun hareket edilecektir.
Ayrıca proje kapsamında 08.06.2010 tarih ve 27605 sayılı Resmi Gazete’ de
yayımlanarak yürürlüğe giren ‘’Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı
Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik’’ hükümlerine uyulacaktır.
4.3. Jeolojik Özellikler
a) Bölge Jeolojisi
Çevre faktörlerinin en önemlilerinden biri de jeolojik durumdur. Jeolojik alt yapı ve
mineral çeşitleri, o yörenin atropojen tesirlere karsı hassas olup olmadığını belirler. Ayrıca
jeolojik alt yapı ve bunun materyal özelliği ise yörenin jeomorfolojini belirler.
Bir yörenin jeoloji ve jeomorfolojisi ise kentlerin veya endüstri tesislerinin, toprak,
su, hava kirliliğine ve afetlere karsı hassas olan yörelere kurulup kurulmadığını ortaya
koyar.
Denizli İli'nin arazi karakteri daha çok dördüncü zaman ve metamorfik kayalarla
alüvyondan ibarettir. Arazi yapısında jeolojik zamanlar birbirine karışmış durumdadır.
Topraklarında genellikle neojen hakimdir.
73
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
1.Prekambriyen (Gözlü Gnayslar) (Pgny)
Denizli İli'nin güneybatısında, Buldan ve Güney ilçe sınırlarında Menderes
Masifinin çekirdeğini oluşturan prekambriyen yaslı gözlü gnayslar mostra vermişler. Gözlü
gnayslar ilk görünüşte homojen, iri potaslı feldspat gözleri olan, nadiren plajoklazlı,
muskovit ve biyotitli gnayslardır. Masifteki gnayslar araştırmacılar tarafından "parognays"
cinsinden gnayslar olarak kabul olunur (Schuiling 1951)
2. Palezoik (Şist-Mermer-Kuvarsit) ( Pzs-Pzm-Pzk)
Denizli İli sınırları içerisinde geniş bir alanda temelde Menderes Masifinin kenar
zonunu oluşturan paleozoik yaslı şist ve mermer serileri gözlenir.
Denizli İlinin güneybatısında Babadağ dağının kuzey eteklerinde metamorfik şistler
üzerinde kuvarsit, fillat ve mermerleşmiş kalkerlerde kambriyen ve ordovisiene temsil
eden fosiller tespit edilmiştir (Yalçınlar 1964). Babadağ’ın güney tarafında, Honaz dağının
temelinde çoğunlukla yeşilimsi, gri yeşilimsi metamorfik pelitler Honaz şistleri olarak
adlandırılırlar. Bunlar kuvarsça zengin, kalsitleşmiş, kloritli şistler, kalkerli kloritli fillatlar
ve albitli kuvarslı şistlerdir. Kömürlü pigmanlar dolayısıyla bazı çeşitleri siyah, yeşil
renkte olurlar. Aralarında az mermerleşmişkalker mercekleri de bulunur. Yasları içlerinde
fosil bulunmaması nedeniyle antoloji yoluyla veya bölgesel karşılaştırmalarla devoniyen
tahmin edilmiştir.
Bekilli İlçesinin batısında, ilçeyi de içine alacak biçimde mermer, kalksist, çörtlü
mermer, mikaşistlerden oluşan formasyon Bekilli grubu olarak adlandırılmıştır ve
paleozoik yaslı Menderes Masifinin kenar zonunu temsil eder. Aynı metamorfik birimler
Büyük Menderes Nehri vadisi boyunca yoğun aşınma sonucu her iki sahilde
gözlenmektedir.
74
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Harita 2. Denizli Bölge Jeoloji Haritası
FAALİYET ALANI
75
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Menderes Masifinin doğusunda Tavas ile Acıpayam arasındaki dağların temelinde
birbirinden ayrılması mümkün olmayan paleozoik komprehansif seri bulunmaktadır.
Çoğunlukla içlerinde ince ve kaba detritik kayaç mercekleri bulunan topluluktur. Alt
kısımları killi, milli, silisli şistlerle, üst kısımları da monoton kalkerlerle yapılıdır.
Paleozoik komprehansif seri içerisinde sedimenter manganez yatakları bulunur.
Tavas’ın güneyindeki dağlarda, paleozoik komprehansif serinin yukarı kısımlarında
gri renkli, fusulinidae’li kalkerler orta permiyen’e aittir.
3. Mesozoik (Kireçtaşı-peridotit) (Me, PQ)
Denizli İlinde mezozoik kireçtaşı ve peridotit (serpantinlerle) temsil olunur.
Tektonik dokanakla Bekilli Grubunu üzerleyen Çökelez grubu sarı kireçtaşları, kristalize
kireçtaşlarından oluşur.
Denizli’nin güneydoğusunda Honazdağı’nda paleozoiğe ait şistlerin üzerine
Mesozoikin komprehansif kalker serilerinin üst kısımları da Globotruncanalı masif
kalkerler tedricen Nummulitli kalkerlere geçer. Bu kireçtaşları, aynı litolojik karakterlerle
güneye doğru devam ederek Tavas ile Acıpayam Ovası arasındaki dağların sırtlarını teşkil
eder. Acıgöl’ün güneyinde en yüksek doruklar veya dağ sırtları Mesozoik komprehansif
kireçtaşı serisinin kalın kütleleriyle yapılıdırlar (Yandağı, Gemiçdağ, Çengeldağ).
4. Tersiyer (Flis-Konglomera) (EF, eol, ol1)
Acıgöl sahasında flis sedimantasyonu kalın iri klastik konglomera ile baslar yukarı
doğru tedricen kumtaşı ve marnlara geçer. Acıgöl’ün kuzeyinde Maymundağ’da Eosen
konglomeraları ile oligosen konglomeraları arasındaki fark gözlenir. Oligosen flisi ile
eosen flisi arasında her tarafta hafif bir diskordans görülür.
5. Neojen (,n1, md, ol1)
Kale-Tavas etrafında neojen yanık kırmızı renkli bir taban konglomerası ile baslar.
Üzerine alacalı tabakalar ve kırmızı marnlar gelir. Buranın biraz kuzeyinde Burdigalien ve
Helvesien faunası ile kalkerler, bu flis serisi üzerinde diskordansla bulunmaktadır. Denizli
sahasında üst miosene ait denizel formasyon havzasının içine doğru beyaz, sarımtırak
marnlarla ve kenarlarına doğru da gri renkli kum ve kumtaşlarından bileşiktir. Kristalin
temellere yaslanan kenarlarda ise kaba kumtaşı ve konglomeralar bulunur. Bu serinin
üzerine Denizli sahasında bir diskordansla pliosene ait tatlı su, göl veya akarsu tabakaları
gelmektedir. Denizli bölgesi faylı tektonik hareketleri ile şiddetle disloke olduğundan,
örselenmemiş ve istifi bozulmamış tabaka kesitleri burada pek güçlükle görülebilir.
Mağmatizma
Peridotitler (pQ)
Denizli İli sınırları Beyağaç ilçesi civarında yoğunlaşan ofiyolit adı altında
birleştirilen bazik ve ultra bazik kayaçlara ait magmanın yüzeyde akısı (efuzyon) veya
intruzyonu ile hasıl olan ilkel durumları orojenik basınçlarla bozulmuş veya değişmiştir.
Bu kayaçlar bilhassa ortapiroksenli kocaman peridotit masifleridir ve yer yer kromit
kütlelerini kapsayan dünetlere geçerler.
76
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Peridotitlerin ilkel kontakları tektonik ve serpantinizasyon dolayısıyla görülemez.
Ultrabazik kayaçlar Alpin orojenezinden daha eskidir. Denizli İli ve çevresinde belirgin bir
magmatik ve volkanik faaliyet yoktur. Ancak tüm graben boyunca yüzlek veren jeotermal
oluşumlar, asidik derin sokulumların varlığını düşündürebilir.
Tektonik ve Paleocoğrafya
Denizli İl merkezi ve yakın civarı “Anadolu’nun Tektonik Birlikleri”
sınıflamasında (Ketin 1959, Ketin 1966), “Toridler” tektonik birliği içinde yer alır.
Menderes Masifinin değişik araştırmacılar tarafından radyometrik yas tayinine göre ilk
metamorfizmasının Kaledonien zamanında oluşmuş olduğu ifade edilir. Masifde ilksel
izlerin silindiği çekirdek kısmında ergimeye kadar ilerleyen ikinci metamorfizma evresi
mesozoiyikte meydana gelmiştir.
Esas Menderes Metamorfizması En Geç Paleosen ( Erken Eosen) Geç Eosen
arasında oluşmuş ve kuzeyden güneye taşınan Likya (Teke) naplarıyla ilişkilidir.Diğer
taraftan Masifte donlaşma ve yükselme evresine rastlayan retrograt metamorfizma ve
ayrışma kataklastik metamorfizmanın masifte önemli bir yer işgal etmiş olduğu da
belirtilmiştir.
Denizli İli ve güneyinde permiyen esnasında tüm Batı Toroslarda olduğu gibi sığ
kıyı denizi koşulları egemen olmuştur. Babadağ’ın güneyinde, Tavas ve Acıpayam
ilçeleriarasındaki bölgelerde permiyen yaslı oluşumlar izlenir. Permiyen ile mesozoik
yaslıbirimler arasında her hangi bir orojenik hareket olduğunu gösteren veriler
gözlenmemiştir.
Mesozoik transgresyonu Denizli İli ve yakın çevresine üst Triyas’ta erişmiştir.
Triyas’ta Teke Torosları’ndaki sığ-denizel ortam koşullarında dolomit ve dolomitik
kireçtaşı çökelimi oluşmuştur. Üst Triyas’ta Acıpayam dolayındaki Bozdağ’da gözlenir.
Dogger’de Honaz ve Acıpayam dolayında yüksek enerjili denizel ortamda kireçtaşı
oluşmuştur. Tavas-Ulukent dolayında derin denizel ortam koşulları egemendir. Denizli İli
doğusunda ve güneydoğusundaki bölgelerde benzer ortam özellikleri gözlenir.
b) Proje Alanı Jeolojisi
Stratigrafi
Alüvyon(Qal)
Nehir yataklarında ve düzlüklerde akarsu dolgularıdır. Nehirlerin denize ulaştığı
alanlarda delta ve kıyı çökelleridir.
Sarayköy Formasyonu(Ts)
Kömür horizonunun (katmanlarının) tavanı genellikle açık gri ile beyazımsı kil ve
marnlardan oluşmuştur. Kömür tavanından yukarıya doğru çıktıkça, killer marnlara geçer
ve bu arada kum taşı, kum ve bazen de ince bantlar halinde kalker görülür. Marnlar ince
tabakalı ve bej renkli olup, sahanın güney doğusunda daha hâkimdir. Kumlar bol mikalı ve
ince tanelidir. Kalker bantları daha ziyade sahanın güney doğusunda görülmektedir.
77
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Metamorfik Şist-Gnays(PzMgzş)
Kömürlü katmanların en altında yer alan temel formasyonlar, Menderes masifinin
kristalin şist ve gnayslarından ibarettir. Bu şist ve gnayslar, neojen sahasını kuzeybatısında
tamamen çevrelemiştir. Sahanın batısında yer alan pliosen örtü tabakasının kalın olusu
nedeniyle, temel formasyonlar görülememekte, ancak sahanın kuzeybatısındaki dere içinde
bazı şist ve gnays mostraları sınır tespitini mümkün kılmaktadır.
Çalışma Alanı Jeolojisi
Çalışma alanı Sarayköy Formasyonu içerisinde kalmaktadır.
c) Cevherleşme
Kömür; çoğunlukla karbon, hidrojen ve oksijenden oluşan, az miktarda kükürt ve
nitrojen içeren kimyasal ve fiziksel olarak farklı yapıya sahip maden kayaçlarıdır. Diğer
içerikleri ise kül teşkil eden inorganik bileşik ve mineral maddelerdir. Bazı kömürler ısıtma
işlemine tabi tutulduklarında ergirler ve plastik hale gelirler.
Havzada ilgili firmanın bu güne kadar tamamlamış olduğu sondaj verilerine göre
görünür hale getirilen kömür rezervi yaklaşık olarak 347.017,695 tondur.
Bu rezerv miktarı işletme ruhsatı talep edilen alanı bulunduran 201200317 ruhsat
numaralı sahayı kapsamaktadır. Arama ruhsat alanı 392,45 hektarlık alandan oluşmakta
olup görünür rezerv alanı koordinatları Tablo 14’de verilmiştir.
Söz konusu ruhsatlar için hazırlanan sondaj kuyu logları Ek-25’de sunulmuştur.
Sahada yapılan sondajlar ve sondajlara ait veriler aşağıdadır. Sahada ruhsat sahibi
tarafından yapılan toplam 6 adet sondaj bulunmaktadır.
SONDAJ
NO
S1
S2
S3
S4
S5
SK3
SONDAJ
DERİNLİĞİ
116,00
92,00
184,00
63,00
180,00
228,00
Y
X
Z
AZİMUT
DİP
654661,000
654763,000
654779,000
654630,000
654662,000
654845,000
4199454,000
4199372,000
4199226,000
4199489,000
4199250,000
4199143,00
208,60
218,70
228,50
205,40
215,80
233,40
0
0
0
0
0
0
-90
-90
-90
-90
-90
-90
201200317 Ruhsat numaralı sahada görünür hale getirilen rezerv miktarı
347.017,695 ton ve tespit edilen yoğunluk 1,5 ton/m ’tür. Görünür hale getirilen rezervin
hacmi 231.345,130 m ’tür.
Sahada yapılan prospeksiyon ve sondaj çalışmaları neticesinde ruhsat alanının
önemli bir kısmının kömür ihtiva eden Sarayköy formasyonu içerisinde kaldığı tespit
edilmiştir.
İşletme alanının dışında kalan alan muhtemel ve mümkün rezerv alanı olarak tespit
edilmiş olup işletme izin koordinatları dışında kalan alanlarda yapılacak olan sondaj
çalışmaları ile hem tespit edilen kömür damarının sürekliliğinin belirlenmesi hem de yeni
oluşumların tespit edilmesi hedeflenmiştir.
78
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Proje alanı ve civarındaki cevherleşmeyi gösterir jeoloji haritası kesitleri ile beraber
Ek-6’da sunulmuştur.
d) Depremsellik
Bölgesel olarak Türkiye’nin depremselliği, Türkiye ve yakın çevresindeki levha
hareketlerinin bir sonucudur. Türkiye ve yakın çevresindeki levhalar kuzeyde Avrasya,
güneyde ise Arap ve Afrika levhalarıdır. Arap levhasının kuzey, kuzeydoğuya doğru,
Afrika levhasının ise yine kuzeye, Türkiye ve Ege Denizi’nin altına doğru hareketi sonucu,
Türkiye’de çok sayıda kırık (fay) oluşmuş ve Türkiye anakara kütlesi tıpkı bir mozaik gibi
çok bloğa bölünmüştür. Denizli, Bayındırlık Bakanlığı’nın hazırladığı “Türkiye Deprem
Bölgeleri Haritasına” göre 1. Derece deprem kuşağı içerisindedir.
Denizli ve dolayını etkileyecek olan depremler Büyük Menderes Grabeni’ni
oluşturan eğim atımlı normal faylardan beklenebilir.Geçmişte çok sayıda depreme neden
olan Büyük Menderes Grabeni’ni oluşturan fay parçaları (segment) gelecekte de
depremlere neden olacaktır. Depremlere neden olacak olan fay parçalarının (segment)
uzunluğu ile depremin büyüklüğü (magnititüdü) arasında doğru orantılı bir bağıntının
varlığı kabul edilmektedir. Bu kuram normal faylar için geçerlidir. Bir alanın depremselliği
hesaplanırken depreme neden olan fayın boyu, cinsi, doğrultusu, fayın neden olduğu
depremlerin periyotları, incelenen alanın faya olan uzaklığı ve inceleme sahasındaki zemin
özellikleri birlikte ele alınarak değerlendirilmektedir. Zayıf zemin denince; alüvyon gibi
tutturulmamış veya gevsek tutturulmuş birimlerin kalınlığı (20 m.veya daha kalın), litolojik
yapısı yeraltı suyunun yüzeye yakınlığı, heyelan sahaları gibi özellikler göz önünde
bulundurularak tanımlanır. Zayıf zeminler depremlerde şiddet artırıcı faktörlerdir. Bütün
bu değerlendirmeler sonucu Denizli ve dolaylarında hafif ve orta büyüklükte (M:4.9-6.8)
depremler beklenebilir.
79
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Harita 3. Türkiye Deprem Haritası
PROJE ALANI
Harita 4. Denizli İli Deprem Haritası
PROJE ALANI
80
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Proje alanı, Harita 4’de verilen Denizli İli Depremsellik Haritasında da görüldüğü
üzere 1. Derece Deprem Bölgesi içerisinde yer almaktadır. Bunun dışında faaliyetin
planlandığı bölge, çığ, sel gibi afet bölgeleri içerisinde yer almamaktadır.
e)Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Jeolojik Etkiler ve
Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası)
Maden Sahasının yerüstünde kalan 7,20 hektarlık karo alanı dahilinde tesis alanı,
idari bina, şantiye alanı inşa edilecektir. Karo alanı, 1. Poligon 3,19 hektar ve 2. Poligon
4,01 hektar olmak üzere iki poligondan oluşmaktadır.
Karo alanı 1. Poligonun 2,22 hektarlık kısmı tapulu arazilerden ve Karo alanı 2.
Poligonun tamamı orman arazilerinden oluşmaktadır.
Proje alanının karo alanı dışında kalan diğer bölümlerinde yeraltı ocak işletmeciliği
yapılacaktır. Proje alanı kapsamında kullanılacak alan, orman arazisi ve tarım arazisi vasfı
taşımaktadır.
Üretim çalışmalarına başlamadan önce ÇED alanı olarak belirlenmiş alanda
hafriyat çalışması gerçekleştirilecek olup arazi düzleştirme çalışması yapılacaktır. Arazi
düzleştirme çalışmalarından önce yer yer gözlenen ortalama 35 cm kalınlığındaki bitkisel
toprak sıyırma işlemi gerçekleştirilecektir. Bitkisel toprak sıyırma işlemi tamamlandıktan
sonra arazi düzleştirme çalışmaları gerçekleştirilecektir. Arazi düzenleme çalışmaları 7,20
hektarlık karo alanı içerisinde gerçekleştirilecektir.
Üretim çalışmalarına başlamadan önce bitkisel yükleyici yardımıyla sıyrılan
bitkisel toprak, arazi düzenlemelerinden sonra üst katman olarak tekrar araziye serilmek
amacıyla depolanacaktır. Bitkisel toprağın depolanması sırasında depo alanının eğiminin
%5’in altında olması sağlanacak ve bitkisel toprak depo alanının çevresi, yağışlar
nedeniyle su akıntılarının depo alanına girmesini önleyecek şekilde kanallarla çevrilecektir.
Yeraltında yapılacak olan desandre ve galerilerin sürülmesi ile kömürün kazılması
çalışmaları yeraltında gerçekleştirilecektir.
Projede üretim faaliyetleri esnasında yapılacak patlatma işleminde jeolojik etkiler
dikkate alınacaktır.
Sahada üretim çalışmaları tamamlandıktan sonra doğaya yeniden kazandırma
çalışmaları yürütülecektir. Doğaya yeniden kazandırma çalışmaları arazi tesviyesi, bitkisel
toprak serimi ve bitkilendirme çalışmalarını içerir.
Madencilik faaliyetleri sonucu oluşan ve cevher niteliği olmayan pasa malzemeler,
gerektiğinde maden sahasında yol yapımı gibi faaliyetlerde dolgu malzemesi olarak
kullanılacaktır. Artan pasa malzemesi, pasa depo alanında depolanacaktır. Bu malzeme,
katmanlar halinde emniyetli bir şekilde serilecektir. Bu malzemenin doğrudan çevredeki
derelere atılması söz konusu değildir.
Proje alanında faaliyet sona erdiğinde çukur oluşması söz konusu değildir. Ocak
sahasına ulaşım yapılacak olan yollar, işletme faaliyete kapandıktan sonra
sökülmeyecektir. Yol haricinde boru hattı, demir yolu vb. yapılması söz konusu değildir.
Proje kapsamında kırma-eleme tesisi sökümü gerçekleştirilecektir.
81
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Proje alanı içerisinde Kabaağaç Köyü içmesuyu hattı bulunmaktadır. Kabaağaç
Köyü içmesuyu deposu ise proje alanı içerisinde olmamakla beraber bölgeye yakın olan
654358/4199673 yaklaşık koordinatlarında, karo alanı 1. Poligonun yaklaşık 150 m
batısında yer almaktadır. Yapılacak çalışmalar sırasında köye ait bu tesisler korunacak ve
herhangi bir zarar görmesi engellenecektir.
4.4. Hidrojeolojik Özellikler
a) Bölge ve Proje Alanı Hidrojeolojik Özellikleri
Bilindiği gibi Akdeniz yağış rejiminde yağış maksimumu kış mevsiminde rastlanır.
Bu nedenle yörenin aldığı yağışın önemli bir kısmı kar yağışı biçimindedir. Yaz ve kış
aylarında dağın tepelerinde kar bulunur ve Denizli ilinin su deposunu oluşturur.
Denizli İl sınırları içerisinden geçen Büyük Menderes Nehri, ilin en büyük
akarsuyudur. Ortalama debisi 38.8m³/sn ve yağış alanı 11.852 km2 'dir. İkinci büyük
akarsuyu Dalaman Çayı'dır. Ortalama debisi 11.6m³/sn ve yağış alanı 3.280km2 'dir.
Üretim ve hazırlık çalışmaları ayakta martopikör ile kazı yapılacaktır. Ayrıca, gerek
taş içinde sürülen galerilerde, gerekse kömür içinde sürülen galerilerde sert olan kısımlarda
martoperferatörlerle delik delinerek patlatma ile de kazı yapılacaktır. Birim zamanda
devreye girecek patlayıcı madde miktarının çok düşük olması sebebiyle kuyu ve
kaynakların bu patlatma ve kazı işleminden etkilenmeyecektir. Hidrojeolojik etüt raporu
hazırlanmış olup Ek-27’de sunulmuştur.
b) Yüzeysel Su Kaynaklarının Hidrojeolojik Özellikleri
Denizli İl sınırları içerisinden geçen Büyük Menderes Nehri, ilin en büyük
akarsuyudur. Ortalama debisi 38.8 m³/sn ve yağış alanı 11.852 km2 'dir. İkinci büyük
akarsuyu Dalaman Çayı'dır. Ortalama debisi 11.6 m³/sn ve yağış alanı 3.280 km2 'dir.
Çalışma alanının içerisinde göl, baraj veya sulak alan bulunmamaktadır. Proje
alanının yaklaşık 2 km kuzeyinden 44,32 m3/sn debili Büyük Menderes Nehri, 20 km
doğusundan 10,6 m3/sn debili Aksu Çayı ve 40 km batısından 17,37 m3/sn debili Akçay
geçmektedir. Proje alanı çevresinde mevsimlik yağışlarla beslenen kuru dere yatakları
bulunmaktadır.
c) Yeraltı ve Termal Su Kaynaklarının Hidrojeolojik Özellikleri (Su Seviyeleri,
Miktarları, Emniyetli Çekim Değerleri, Kaynakların Debileri, Mevcut ve Planlanan
Kullanımları)
Denizli İli, yayla niteliğindeki yüksek çanak ova tabanlarında havza ve vadilerinde
önemli miktarda yeraltı suyuna sahiptir. Ova ve havzaların yeraltı suyunun emniyetli
rezerv durumu aşağıda verilmiştir.
82
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Tablo 42. Denizli’nin Ova ve Havzalarının Yeraltı Suyu Durumu
Ova ve Havza İsmi
Emniyet Rezervi (hm³/yıl)
Acıpayam Ovası
57
Kaklık Yukarı Çürüksu Ovası
90 (Kaynaklar Dahil)
Sarayköy Ovası
2,5
Tavas Ovası
40
Çameli Ovası
5,8
Çivril-Baklan Ovası
30
Çardak Ovası
8
DSİ XXI. Bölge Müd. 2008
Projede ruhsat alanı olarak belirtilen bölgede 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve
Doğal Mineralli Sular Kanunu kapsamında SNS Jeotermal Sondaj Arama San. ve Tic Ltd.
Şti. ve Eco Enerji Uluslararası Maden İnşaat San. A.Ş. adına jeotermal arama ruhsatlı
sahaların bir bölümü yer almaktadır. Aynı zamanda ruhsat alanı, Greeneco Enerji Elektrik
Üretim A.Ş. adına jeotermal işletme ruhsatlı sahanın bitişiğinde yer almaktadır. Ruhsat
aşamasında yapılacak çalışmalar bu firmalarla irtibatlı olarak yapılacaktır.
Proje alanı içerisinde Kabaağaç Köyü içmesuyu hattı bulunmaktadır. Kabaağaç
Köyü içmesuyu deposu ise proje alanı içerisinde olmamakla beraber bölgeye yakın olan
654358/4199673 yaklaşık koordinatlarında, karo alanı 1. Poligonun yaklaşık 150 m
batısında yer almaktadır. Yapılacak çalışmalar sırasında köye ait bu tesisler korunacak ve
herhangi bir zarar görmesi engellenecektir.
Söz konusu kömür ocağının taban zemin kotu 172 m.’dir. 228 m.’ye kadar yapılan
sondajlarda herhangi bir yer altı suyuna rastlanmamıştır. DSİ Genel Müdürlüğü’yle yapılan
görüşmelerde proje alanı içerisinde yer altı suyunun bulunmadığı belirtilmiştir.
Yeraltında az miktarda çıkması muhtemel yer altı suyu kanallar vasıtası ile
toplanarak ocağın ana katına indirilecektir. Ocak ana katında bir adet su toplama havuzu
(pompa istasyonu) yapılacaktır. Ocakta suyu dışarıya gönderecek kademeli olarak yeterli
güçte 1 adet tulumba sistemi kurulacaktır. Ocak ana katından galeri içine 100 mm. çapında
su boruları döşenecek, su tahliyesi bu borularla yapılacak ve ocak dışına gönderilecek olup
yolların sulanması için kullanılacaktır.
Faaliyet alanı içindeki derelerin B. Menderes Nehri’ne bağlandığı noktadan itibaren
mevcut sulamaların bulunduğu göz önüne alındığında faaliyet nedeniyle oluşabilecek
atıksular, asgari sulama suyu standartlarını sağlayacaktır.
d) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Hidrojeolojik
Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası)
Projenin inşaat ve işletme aşamalarında faaliyet alanı çevresindeki mevsimsel akış
gösteren kuru dere yataklarına müdahale edilmeyecektir. Oluşabilecek çevre kirliliğinin
engellenmesi hususunda gerekli önlemler alınacaktır.
2872 Sayılı Çevre Kanunu, 167 sayılı Yer altı suları Hakkında Kanun, Su Kirliliği
ve Kontrolü Yönetmeliği, Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, Yer altı Sularının
Kirlenmeye ve Bozulmaya Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik, Katı Atıkların
Kontrolü Yönetmeliği, 09.09.2006 tarih ve 26284 sayılı “Dere Yatakları ve Taşkınlar” adı
ile yayınlanan 2006/27 numaralı Başbakanlık Genelgesi ve ilgili diğer mevzuatların ilgili
hükümlerine uyulacaktır.
83
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Faaliyet kapsamında yüzey ve yer altı sularına olumsuz etkide bulunabilecek tüm
kirletici unsurlar ile ilgili gerekli tüm önlemler alınacaktır.
Üretim ve hazırlık çalışmaları ayakta martopikör ile kazı yapılacaktır. Ayrıca, gerek
taş içinde sürülen galerilerde, gerekse kömür içinde sürülen galerilerde sert olan kısımlarda
martoperferatörlerle delik delinerek patlatma ile de kazı yapılacaktır. Birim zamanda
devreye girecek patlayıcı madde miktarının çok düşük olması sebebiyle kuyu ve
kaynakların bu patlatma ve kazı işleminden etkilenmeyecektir. Hidrojeolojik etüt raporu
hazırlanmış olup Ek-27’de sunulmuştur.
4.5. Hidrolojik Özellikler(Hidrojeolojik Etüt Raporu hazırlanıp sunulmalıdır)
a) Bölge ve Proje Alanı Hidrolojik Özellikleri
Denizli su potansiyeli bakımından zengindir. Başlıca akarsuları şunlardır:
Büyük Menderes
Toplam uzunluğu 529 km’dir. Denizli ili içindeki uzunluğu 194 km’dir. Debisi
44.32m³/sn’dir. Dinar ilçesindeki "Su çıkan" dan çıkarak Dinar Ovası'na iner, burada
Düden adını alan kaynama suları ile beslenerek Başpınar Ovası boyunca uzanır. Bir kısmı
sazlık ve bataklık olan Gökgöl'e ulaşır. Gölün çıkısında bu suya "Homa Suyu" (Akçay)
katılır. Çivril'de Işıklı Barajı'ndan çıkarak Çivril, Çal ve baklan Ovaları'nı geçerek, Çal
ilçesinin doğusundan kuzeye dönerek Güney ilçesi sınırlarından içeri girer. Baklan
Ovası'ndan sonra suyun ilk sokulduğu derince, sarp boğaza "Seyit Boğazı" denir.
Çallılar'ın "Dere alanı" dedikleri vadinin uzunluğu 20 km’dir. Burada Büyük
Menderes çok dar boğaza girer. Büyük Sarıkaya kısığında 6-7 m yüksekten şelale yapar.
Bekilli'nin elektrik tesisi burada kurulmuştur. Büyük Menderes, Mandek Köyü yakınında
Uşak'tan gelen Bağnaz Çayı'nı ,Sarayköy yakınlarında Denizli'den gelen Çürüksü Çayı'nı
da alarak Aydın sınırına girer ve Söke ilçesine bağlı Balat Köyü Dipburnu Mevkii'nde Ege
Denizi'ne dökülür.
Banaz Çayı
Uzunluğu 170 km, il içi uzunluğu 13 km’dir. Murat Dağı'nın güneyinden doğar.
Büyük Menderes'e katılmadan biraz yukarıda 50 m. yükseklikten kuvvetli bir şelale yapar.
Güney İlçesi'nin elektriği bu su ile sağlanır. Bu çevrede küçük yan sularla bir çok değirmen
döndüğünden Güney’liler buralara değirmen Deresi de derler. Bu boğazda Çal yönünden
Menderes'e açılan Kurudere'ye Cehennem Deresi de denir.
Çürüksu çayı
Uzunluğu 101 km, il içi uzunluğu 96 km, debisi 9.26m³/sn' dir. Suyu çok kireçli
olduğu için bu adı alır. Araplar çayı, Subaşı Deresi, Sazlıdere ve Karakısık Çayı'nı alarak
Hambatkırı kenarından geçer. Kaklık yönünden tekrar boğaza sokulur. Buralarda buna
Emir Çayı, aşağılarda Çürüksu denir. Yaz aylarında suları azalır. Kaklık güneyinde
Karaçay'ı, sonra Honaz Çayı'nı alır. Denizli'nin 10 km kadar Güney doğusunda Gökpınar
Suyu'nu alır. Korucuk Mevkii'nde suları bir kanalla alınarak Sarayköy'e doğru uzatılmıştır.
84
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Akçay (Bozdoğan Çayı)
Uzunluğu 157 km, il,içi uzunluğu 70 km, debisi 17.37m³/sn.’dir. Kaynağını
Bozdağ ve Sandraz Dağları'ndan alır. Kızılcabölük yakınlarından çıkan Yenidere Çayı'nı
da içine alarak sularını çoğaltır. Eskere Ovası ve Bozdoğan Ovası'nı sular. Bozdoğan
Ovası, Büyük Menderes Ovası'na açılmadan önce biraz daralır. Buraya Donduran Ovası
denir. Su buralarda Bozdoğan Çayı adını alır. Üzerinde taşkından koruma, sulama ve
elektrik üretimi amacıyla kurulmuş Kemer Barajı bulunur.
Dalaman (Gireniz) Çayı
Uzunluğu 201 km, il içi uzunluğu 81km, debisi 17.37m³/sn.’dir. Akarsu karstik
kaynaklarla beslenir. İlk kuvvetli kaynaklarını Söğüt Gölü ve Dirmil Yaylaları tarafından
alınır. Gölhisar Ovası'nda birleşerek Dalaman Çayı'nı oluşturur. Acıpayam Ovası
kenarından sonra, suyun içine sokulduğu Gireniz Boğazı'na girer. Gireniz (Kelekçi)
suyunu alır. Muğla-Köyceğiz sınırını geçerek Akdeniz'e dökülür.
Kûfi Çayı
Uzunluğu 97 km, il içi uzunluğu 32 km, debisi 3.34m³/sn.dir. Büyük Menderes'e
dökülür. Çivril'in Çapal Köyü'nün 5 km doğusunda başlar, Işıklı Barajında biter.
Hamam Çayı
Uzunluğu 48 km, il içi uzunluğu 117 km’dir. Güney Aşağı çeşme Köyü'nün 9
kmkuzey doğusunda baslar. Güney Adıgüzeller Köyü'nün 3 km kuzey doğusunda sona
erer.
Gökpınar Çayı
İl içi uzunluğu 38 km, debisi 2.86m³/sn.’dir. Tavas'ın 10 km kuzeydoğusundan
başlar, Denizli'nin 9 km kuzeyinde sona erer. Çürüksu' ya dökülür.
Yenider
İl içi uzunluğu 70 km, debisi 2.46m³/sn’dir. Kale'nin 13 kmgüneydoğusundan
başlar. Kale'nin Karakaya Köyü'nün 2 km batısında Akçay'la birleşir.
Derbent Çayı
İl içi uzunluğu 32 km, debisi 1.00 m³/sn.dir. Buldan'ın 6 km batısından başlar,
Buldan'ın 16 km kuzeyinde Alaşehir Çayı'na dökülür. Bölgenin iklimine bağlı olarak
akarsuların debileri Aralık, Ocak,Şubat ve Mart aylarında ortalama debinin 15 katı
seviyesine çıkabilir.
Göller
Acıgöl (Çardak Gölü): Denizli ile Afyon arasındadır. Derinliği azdır. Sularının bir
kısmı yazın kurur. Gölde kalsiyum ve magnezyum vardır. Balık yaşamaz.
85
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Karagöl:Çambaşı köyü yakınında çamlar arasında birbirinden 50-60 m. farklı
yükseklikte 4 gölden ibarettir. Akarsularla beslenir.
Çaltı (Beyler) Gölü: Tuzludur. Bazı şartlarda sulamada kullanılır.
Işıklı Gölü: Çivril’de su taşkınlarını önlemek için yapılmış bir baraj gölüdür. 206
milyon m su toplanır.
Buldanlı Barajı: Sulama ve taşkınları önlemek için yapılmıştır, 54 milyon m su
toplanır. Derbent köyündedir.
Süleymaniye Gölü:Buldan’ın Süleymaniye Yaylasında bulunan tatlı sulu bir göldür.
Turizm için önemlidir. Yazın kamp kurmaya müsaittir.
Projede spreyleme için kullanılacak su, inşaat aşamasında Kabaağaç Köyü’nden
işletme aşamasında yeraltından çıkan sudan karşılanacaktır.
b) Projenin göl, baraj, gölet, akarsu ve diğer sulak alanlara göre konumu
ÇED Alanının 25 kmkuzeydoğusundaDerbent Barajı,35 km kuzeybatısında Afşar
Barajı, 35 km güneydoğusunda ise Vali Recep Yazıcıoğlu Barajı mevcuttur. Proje
kapsamında Derbent, Afşar ve Vali Recep Yazıcıoğlu Barajından hiçbir şekilde su temin
edilmeyecektir. Ayrıca faaliyet sonucu oluşacak atıklardan bu su kaynaklarına deşarj
yapılmayacaktır.
Denizli İli sınırlarında iki büyük akarsu olan Büyük Menderes Nehri ve Dalaman
Çayı kış aylarında şiddetli yağışlarda sel oluşturmaktadır. Denizli Belediyesi mevzi imar
sahasının batısında Zindan dere, koru deresi, domuz deresi boyunca yağışlı mevsimlerde
ve ani yağış olduğu günlerde su akışlarının olması söz konusudur.
Büyük Menderes Nehri kanallar, barajlar ve bentlerle kesilmişolmasına rağmen
şiddetli yağışlarda A. Mahmutlar vb. köylerde sel afetine neden olmakta, binlerce dekar
araziyi su basmaktadır. Büyük Menderes Havzası içindeki köyleri DSİ ıslak çalışmaları
ile korumaya çalışmaktadır.
Faaliyet alanı ve yakın çevresinde bu alanı etkileyebilecek nitelikte olmuş ve olası
muhtemel herhangi bir doğal afet izine rastlanmamıştır.7269 sayılı Afet Yasasına istinaden
alınmış herhangi bir yasaklama kararı yoktur. Bununla birlikte olması muhtemel zeminde
kabarma, oturma, heyelan, sel ve benzeri afet olaylarına karşı Acil Eylem Planı Ek-22’de
sunulmuştur.
Çalışma alanının içerisinde göl, baraj veya sulak alan bulunmamaktadır. Proje
alanının yaklaşık 2 km kuzeyinden 44,32 m3/sn debili Büyük Menderes Nehri, 20 km
doğusundan 10,6 m3/sn debili Aksu Çayı ve 40 km batısından 17,37 m3/sn debili Akçay
geçmektedir. Proje alanı çevresinde mevsimlik yağışlarla beslenen kuru dere yatakları
bulunmakta olup, çalışma süresince ve sonrasında dere yataklarına pasa dökümü
yapılmayacak ve akış yönünü değiştirecek ya da engelleyecek müdahalede
bulunulmayacaktır.
167 Sayılı yer altı suları hakkındaki kanun gereğince korunması gereken akiferler
olarak tespit ve ilan edilen alanlar bulunmamaktadır.
86
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Kömür Ocağının kapanması sonrası özellikle yağmur sularının birikebileceği
çukurların oluşumuna izin verilmeyecek; bu tür oluşumlar kapatılarak ortadan
kaldırılacaktır. Ayrıca yağmur sularının kolayca akışını sağlamak için drenaj kanalları
oluşturulacaktır.
Faaliyet alanı çevresindeki dere yataklarına her türlü müdahaleden kaçınılacaktır bu
derelerin kadastral ve doğal yatakları ile mevcut yatak genişlikleri korunarak suyun tam ve
serbest akışı engelleyici faaliyetlerde bulunulmayacaktır.
Arazide, çalışma alanının köşe noktalarına beton kazıklar çakılarak faaliyet alanı
belirlenecektir.
c) Yüzeysel su kaynaklarının mevcut ve planlanan kullanımı (içme, kullanma,
sulama suyu, su ürünleri istihsali, ulaşım, turizm, elektrik üretimi, diğer kullanımlar)
Faaliyet alanının yaklaşık 2 km kuzeyinden Büyük Menderes Nehri geçmektedir.
Proje alanı çevresinde mevsimlik yağışlarla beslenen kuru dere yatakları ve sulama
kanalları vardır. Projenin inşaat (hazırlık), işletme ve işletme sonrası aşamalarında bu su
kaynaklarından faydalanılmayacaktır.
Projenin inşaat ve işletme aşamalarında çalışacak personel için gerekli olan
kullanım suyu damacanalar ile satın alma yolu ile karşılanacaktır. Temin edilecek su;
proses esnasında kullanılmayacak sadece çalışacak olan personelin ihtiyaçlarını karşılamak
amacı ile kullanılacaktır.
T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı DSİ Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğü
yazısında söz konusu faaliyet alanında planlanmış veya planlanmakta olan herhangi bir
proje bulunmadığı belirtilmiştir.
Projede spreyleme için kullanılacak su, inşaat aşamasında Kabaağaç Köyü’nden
işletme aşamasında yeraltından çıkan sudan karşılanacaktır.
d) Proje Kapsamında yapılacak iş ve işlemler kapsamında hidrolojik etkiler ve
alınacak önlemler (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası)
Faaliyet sahası çevresinde bulunan kuru dere yataklarına projenin inşaat, işletme ve
işletme sonrası dönemlerinde hiçbir şekilde taş, toprak, moloz gibi katı atıklar veya sıvı
atık atılmayacaktır. Dere yatağından malzeme temin edilmeyecek, doğal akışı
değiştirilmeyecektir. Bu konuda Dere Yatakları ve Taşkınlar ile İlgili (2006/27) Sayılı
Başbakanlık Genelgesi hükümlerine uyulacaktır.
Projenin inşaat ve işletme aşamalarında proje sahası içinde sürekli akış gösteren
dere yataklarına rastlanması durumunda sağlık koruma bandı bırakılacak, yapılacak taş
tahkimat ile dereye olabilecek taş yuvarlanmaları ve malzeme saçılmaları engellenecektir.
Orman ve Su İşleri Bakanlığı DSİ Genel Müdürlüğü Etüt, Planlama ve Tahsisler
Dairesi Başkanlığının 13.12.2013 tarih ve 747897 sayılı yazıda vermiş olduğu kurum
görüşü doğrultusunda; ÇED Başvuru Dosyasında belirlenen mevcut pasa alanı, dere
yatağından uzak olacak şekilde yeniden belirlenmiştir. Belirlenen yeni pasa alanının
erozyona, heyelana sebep olmayacak meyilde arazi olmasına dikkat edilmiştir. Devlet Su
İşleri Genel Müdürlüğü 211. Bölge Müdürlüğü’nün uygun görüş yazısı Ek-18’de
sunulmuştur.
87
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Planlanan ünitelerde herhangi bir yüzeysel su kaynağı bulunmamaktadır. Ancak
olumsuz durumlara karşı yüzeysel suların drenajı için drenaj kanalları oluşturulması,
arazinin eğimli olması, alandaki killi malzeme bulundurulacak olması ve su birikintisine
neden olabilecek çukurlar bırakılmaması vb. önlemlerle yüzeysel suların drenajı sağlanmış
olacaktır.
Ayrıca dere güzergahının belirli bir kesiminde Kabaağaç Köyü yerleşim yeri
bulunduğu göz önüne alınarak, faaliyete başlamadan önce dere üzerinde erozyonu önleyici
ıslah sekileri gibi taşkın koruma tesisleri inşa edilecektir. Kabaağaç Köyü yerleşim yerini
koruyacak şekilde faaliyet sahibi tarafından taşkın koruma projesi hazırlattırılarak DSİ
Genel Müdürlüğünden onay alınacaktır. Onay alınmış taşkın koruma projesine uygun
olarak taşkın koruma tesisleri inşaatları faaliyet başlamadan önce tamamlanacaktır.
Çevrede bulunan çay ve derelere atıksu boşaltılmayacak, su rejimini bozacak
şekilde sistemden su alınmayacaktır.
Faaliyet alanı içindeki derelerin B. Menderes Nehri’ne bağlandığı noktadan itibaren
mevcut sulamaların bulunduğu göz önüne alındığında faaliyet nedeniyle oluşabilecek
atıksular, asgari sulama suyu standartlarını sağlayacaktır.
İşletme sahasında yer altı sularına verilecek her türlü zarar karşılanacak, civarda
bulunan dere yatakları yol olarak kullanılmayacak, akış yönüne müdahale edilmeyecek,
dere yataklarına pasa malzemesi vb. atılmayacaktır.
Proje alanı içinden, sınırından veya yakınlarından geçmekte olan yüzeysel su
kaynakları üzerinde yol geçişi sağlanması durumunda Orman ve Su İşleri Bakanlığı Devlet
Su İşleri Genel Müdürlüğü görüşleri doğrultusunda geçiş sağlanacaktır.
Üretim ve hazırlık çalışmaları ayakta martopikör ile kazı yapılacaktır. Ayrıca, gerek
taş içinde sürülen galerilerde, gerekse kömür içinde sürülen galerilerde sert olan kısımlarda
martoperferatörlerle delik delinerek patlatma ile de kazı yapılacaktır. Birim zamanda
devreye girecek patlayıcı madde miktarının çok düşük olması sebebiyle kuyu ve
kaynakların bu patlatma ve kazı işleminden etkilenmeyecektir. Hidrojeolojik etüt raporu
hazırlanmış olup Ek-27’de sunulmuştur.
4.6. Meteorolojik ve İklimsel Özellikler
a) Bölgesel ve Proje Alanı Meteorolojik ve İklimsel Özellikler
Bölgenin Genel İklimsel Şartları
Denizli ili Ege Bölgesinde olmasına rağmen, Ege Bölgesinin hakim iklimi olan
Akdeniz iklimi tamamen görülmez. Kıyı kesimlerinden iç bölgelere geçit yerinde
olduğundan az da olsa iç bölgelerin iklimi hissedilir. Ege Bölgesi ikliminden sıcaklık
olarak biraz farklılıklar görülebilir. Denizli'de dağlar genel olarak denize doğru dik
olduğundan, denizden gelen rüzgarlara açık bulunmaktadır. Kışlar ilik ve yağışlı
geçmektedir.
88
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Basınç:DenizliMeteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre yıllık ortalama basınç
değeri 964,7 hPa olarak gerçekleşmiştir. Ölçülen en yüksek basınç değeri 986,6 hPa ile
Ocak ayında gerçekleşmiştir. Ölçülen en düşük basınç ise 934,7 hPa ile yine Ocak ayında
gerçekleşmiştir.
Tablo 43. Basınç Değerleri
Ock
967.2
Şbt
965.8
Mrt
964.9
Nsn
963.4
Mys
963.8
Hzrn
962.8
Tmmz
960.7
Ağsts
961.3
Eyl
964.5
Ekm
967.2
Ksm
968.3
Arlk
967.5
Yıllık
964.7
Mak. Basınç (hPa) 986.6
981.8
980.4
977.2
973.1
971.3
968.7
968.2
974.2
976.8
980.5
985.6
977.0
Min. Basınç (hPa) 934.7
941.8
943.2
946.7
953.3
952.0
953.3
954.0
953.9
953.7
949.2
944.4
948,3
Ort. Basınç (hPa)
Basınç (hPa)
Grafik 1. Bölgenin Basınç Dağılım Grafiği
Bölgenin Basınç Dağılımı (hPA )
1000
990
980
970
960
950
940
930
920
910
900
Aylar
Ortalama Basınç
Maksimum Basınç
Minimum Basınç
Sıcaklık: DenizliMeteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre yıllık ortalama
sıcaklık 16,18 0C, maksimum sıcaklıkların ortalaması 34,55 0C, minimum sıcaklıkların
ortalaması ise 10,57 0C olarak gerçekleşmiştir. Ölçülen en yüksek sıcaklık 44,4 0C ile
Ağustos ayında, ölçülen en düşük sıcaklık ise -11,4 0C ile Şubat ayında gerçekleşmiştir.
Tablo 44. Sıcaklık Değerleri
Ort. Sıc. (C)
Ock
5.8
Şbt
6.9
Mrt
10.0
Nsn
14.6
Ort. Mak. Sıc. (C)
10.5
11.9
15.8
20.6
26.2
31.3
34.4
34.3
Ort. Min. Sıc. (C)
2.1
2.8
5.1
9.0
13.1
17.3
20.0
19.6
Mak. Sıc. (C)
22.6
25.9
30.8
35.8
37.0
42.4
43.9
44.4
Min. Sıc (C)
-10.5
-11.4
-7.0
-2.0
2.7
7.9
12.6
11.6
Mys
19.7
Hzrn
24.7
89
Tmmz
27.4
Ağsts
26.9
Eyl
22.4
Ekm
16.8
Ksm
11.4
Arlk
7.6
Yıllık
29.9
23.7
17.2
12.1
34.55
15.7
11.3
6.9
4.0
10,57
41.6
34.4
29.3
26.6
34,55
6.6
-0.8
-4.5
-10.4
0,4
16.18
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Grafik 2. Bölgenin Sıcaklık Dağılımı Grafiği
Bölgenin Sıcaklık Dağılımı (ºC )
50
40
Sıcaklık (ºC)
30
20
10
0
-10
-20
Ortalama Sıcaklık
Maksimum Sıcaklıkların Ortalaması
Maksimum Sıcaklık
Minimum Sıcaklık
Aylar
Minimum Sıcaklıkların ortalaması
Yağış Dağılımı: Denizli Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre yıllık
ortalama toplam yağış miktarı 47,31 mm’dir. Maksimum yağış ise 105,6 mm ile Temmuz
ayı içerisinde olmuştur.
Tablo 45. Yağış Değerleri
Ock
Toplam Yağış
86.5
Ort. (mm)
Mak.
76.4
Yağış (mm)
Şbt
Mrt
Nsn
Mys
Hzrn
Tmmz
Ağsts
Eyl
Ekm
Ksm
Arlk
Yıllık
77.3
63.4
55.5
41.4
22.7
14.4
8.4
12.8
35.1
57.3
93.0
47.31
72.8
45.6
46.4
46.0
62.0
105.6
50.0
36.6
61.7
54.9
73.2
60,93
Grafik 3. Toplam Yağış Ortalaması ve Maksimum Yağış Miktarı Dağılımı Grafiği
Toplam Yağış Ortalaması ve Maksimum Yağış Miktarı (mm)
120
Yağış Miktarı (mm)
100
80
60
40
20
0
Aylar
.
Toplam Yağış Ortalaması
Maksimum Yağış
90
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Standart Zamanlarda Gözlenen En Büyük Yağış Değerleri:
Denizli Meteoroloji İstasyonu standart zamanlarda gözlenen en büyük yağış
değerleritablosu göz önüne alındığında 24 saatlik en büyük toplam yağış miktarının 106,1
mm olduğu görülmüştür. Yapılanma ve tahliye kanalları planlaması yapılırken yıllık 24
saatlik en büyük toplam yağış miktarı dikkate alınacaktır. Standart zamanlarda gözlenen en
büyük yağış değerleri ve yağış – şiddet grafiği aşağıda verilmiştir.
Tablo 46. Standart Zamanlarda Gözlenen En Büyük Yağış Değerleri (mm)
GÖZLEM
YILI
2010
2009
2008
2007
2006
2005
2004
2003
2002
2001
2000
1999
1998
1997
1996
1995
1994
1993
1992
1991
1990
1989
1988
1987
1986
1985
1984
1983
1982
1981
1980
1979
1978
1977
1976
1975
1974
1973
1972
1971
1970
1969
1968
1967
1966
1965
1964
1963
1962
1961
1960
1959
1958
1957
1956
1955
1954
1953
5
10.0
1.6
9.1
2,9
3.8
4.8
1.7
4.8
8.5
3.7
9.9
7.6
5.5
9.4
1.8
20.7
4.0
6.1
7.1
7.7
7.2
3.1
5.8
5.7
7.5
10.4
3.5
10.1
9.6
7.9
4.0
6.7
4.2
6.6
3.0
9.4
2.0
7.9
9.1
10.7
4.5
5.0
3.2
5.0
5.0
5.1
9.0
6.0
3.4
8.0
1.6
3.0
DAKİKA
10
15
16.9
23.1
3.0
4.5
9.3
11.3
4,1
4,3
7.1
10.2
8.7
11.0
3.4
4.5
6.8
6.8
9.8
13.3
5.6
8.2
10.1
10.1
15.2
20.7
8.7
12.2
17.6
22.2
3.6
5.4
29.9
32.4
6.2
8.4
10.1
12.2
11.6
16.6
12.4
13.9
9.9
12.0
3.9
5.0
8.1
10.6
8.7
9.2
13.0
17.0
13.5
16.6
4.5
4.8
13.0
14.2
10.2
12.4
9.9
13.9
5.0
7.0
7.7
8.9
5.2
6.0
8.5
11.5
5.2
7.0
11.4
11.9
2.2
2.4
12.9
17.9
14.2
19.9
10.7
11.0
5.2
6.6
8.0
8.7
3.4
3.6
5.5
5.9
8.3
11.8
5.5
7.3
10.7
16.7
11.0
12.5
6.6
7.5
12.0
16.9
3.2
3.7
4.2
5.0
30
37.3
7.3
11.9
6,0
13.7
21.9
6.0
7.8
14.8
9.4
10.8
31.1
15.7
31.3
6.0
42.9
13.3
13.7
22.7
14.7
20.0
8.7
19.3
9.4
26.1
21.8
5.2
18.7
13.4
21.4
9.8
14.5
6.8
18.5
12.6
12.0
5.0
28.8
29.9
16.2
12.7
12.7
5.0
6.1
12.8
11.0
19.5
20.3
9.1
23.4
6.6
5.9
1
52.1
10.8
16.4
7,1
14.8
30.5
6.4
9.4
20.6
10.3
11.6
48.0
16.3
33.2
9.6
51.2
18.0
14.8
29.6
14.7
20.6
9.3
21.3
11.7
33.0
25.2
9.2
18.8
14.8
22.5
15.8
15.7
6.8
18.9
17.2
12.0
6.5
37.0
29.9
23.3
15.3
12.7
8.4
7.4
14.3
18.4
19.6
30.3
9.6
25.0
13.1
6.4
2
58.2
17.9
17.2
11,3
17.9
33.8
11.0
17.4
23.0
17.4
14.2
49.3
16.5
44.0
11.0
72.7
21.5
16.9
32.3
15.7
20.6
15.2
2.2
14.4
33.4
25.7
17.5
18.8
17.1
22.5
18.9
26.2
8.4
18.9
18.6
12.7
12.1
38.1
29.9
25.1
18.9
14.8
12.0
10.7
24.1
24.1
19.9
35.4
11.5
25.3
24.7
7.0
3
61.5
21.8
19.0
13,5
22.0
37.2
14.6
21.4
24.2
20.2
15.5
49.7
19.5
45.4
12.1
99.2
23.1
19.6
32.4
20.0
20.6
15.7
22.6
16.3
35.6
25.9
23.0
21.3
19.6
23.7
18.9
26.4
9.3
18.9
20.1
15.2
15.7
38.1
29.9
26.5
19.2
19.2
13.9
11.5
25.3
26.7
21.7
36.1
15.3
25.3
24.7
8.3
91
4
61.5
23.7
21.5
15,8
28.0
37.6
18.4
21.5
27.2
20.4
20.2
49.8
21.2
45.5
12.2
104.9
25.6
20.8
32.4
21.2
20.6
18.8
23.0
18.2
36.3
25.9
26.0
24.4
19.8
24.7
22.6
27.0
9.9
19.1
20.2
18.1
20.9
38.1
30.5
27.6
19.2
19.4
15.6
11.8
25.3
26.9
23.5
36.8
15.3
25.3
29.3
8.6
5
61.7
23.8
21.9
17,5
31.0
37.9
21.4
21.5
33.3
20.7
20.2
49.9
25.6
45.5
12.5
105.6
30.9
21.7
32.4
22.5
25.4
23.0
24.0
22.6
36.5
25.9
27.2
25.1
20.4
24.7
25.7
27.1
10.2
20.7
20.2
21.0
23.7
39.5
30.5
27.6
19.2
19.4
15.8
11.8
25.3
29.1
23.7
37.6
15.4
25.3
34.0
8.7
SAAT
6
61.7
23.9
21.9
17,6
31.4
38.0
23.2
21.5
37.9
21.2
20.3
49.9
26.4
45.5
12.5
105.6
33.7
22.6
32.2
23.0
30.7
30.9
25.8
23.6
36.6
25.9
27.2
25.2
20.4
24.7
27.2
27.1
11.1
22.1
20.2
22.0
25.0
39.5
30.5
27.6
19.2
20.6
15.8
11.8
28.2
29.6
23.7
38.0
17.7
26.9
36.0
8.7
8
61.7
24.4
23.5
17,6
31.8
38.0
26.0
21.6
41.0
21.3
20.3
50.0
26.0
45.7
12.7
105.6
37.1
24.8
32.4
24.3
37.2
37.1
27.1
25.2
36.8
25.9
27.2
25.8
20.4
24.7
29.0
29.7
19.3
24.4
20.2
22.6
27.7
43.9
30.5
27.6
19.2
22.8
17.7
11.8
34.6
39.3
23.7
38.8
23.6
28.8
37.5
10.1
12
61.8
24.5
23.8
18,1
33.8
38.1
27.2
21.7
44.2
22.4
21.9
50.0
28.5
45.8
12.7
105.6
43.3
32.0
32.4
28.7
41.8
46.9
28.4
27.0
36.8
25.9
27.4
33.1
20.4
24.7
29.6
32.7
20.1
25.9
20.2
22.6
30.3
44.5
30.5
28.4
21.6
22.8
25.9
18.2
40.1
39.4
27.0
39.5
29.8
28.8
39.1
16.0
18
61.9
30.1
23.8
18,3
37.2
38.2
27.7
21.7
58.3
24.1
22.0
50.0
33.7
45.9
15.3
105.6
46.7
37.3
32.4
34.4
42.5
50.6
28.5
28.1
36.8
25.9
27.4
41.1
20.4
24.7
29.7
32.7
25.7
35.8
20.2
23.4
30.3
44.5
35.5
28.5
21.8
22.8
34.8
20.0
41.9
39.4
31.9
39.5
30.9
28.8
40.4
19.0
24
63.6
45.2
23.8
53,4
37.3
51.4
36.6
28.8
60.7
73.2
22.1
50.0
39.9
46.4
34.6
106.1
50.0
41.5
53.2
50.3
42.6
63.8
30.6
30.9
36.8
27.7
46.9
48.1
24.0
37.5
74.4
53.0
56.5
42.3
71.6
31.7
30.3
72.8
35.5
36.2
30.2
35.9
41.3
37.1
70.2
56.5
41.6
41.9
50.7
35.0
43.4
39.3
24 +
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
1952
1951
1950
1949
1948
1947
1946
1945
1944
1943
1942
1941
1940
1939
1938
N
Y-ORT
Y-EB
Std.S
Car.K
UDF
2 YIL
5 YIL
10 YIL
25 YIL
50 YIL
100 YIL
PLF
PLV
42
6.9
20.7
3.42
1.38
LN3
6.2
9.3
11.3
13.9
15.9
17.9
0.18
0.17
42
9.7
29.9
4.95
1.56
LN3
8.7
13.1
16.1
20.0
23.0
26.1
0.26
0.24
42
12.1
32.4
6.09
0.93
LN3
11.3
16.7
20.1
24.3
27.3
30.2
0.31
0.29
42
17.1
42.9
8.89
0.90
LN3
15.9
23.8
28.8
34.8
39.1
43.3
0.45
0.41
42
20.7
52.1
11.36
1.28
LN3
18.7
28.9
35.6
44.1
50.4
56.8
0.56
0.49
42
23.9
72.7
13.22
1.82
LN3
21.0
32.5
40.7
51.7
60.3
69.2
0.65
0.55
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
42
26.9
99.2
15.12
3.16
LN3
22.7
34.4
44.1
58.5
70.6
84.1
0.74
0.62
92
42
28.5
104.9
15.23
3.53
LN3
24.1
35.6
45.3
60.0
72.7
87.0
0.76
0.66
42
29.9
105.6
14.96
3.57
LN3
25.6
36.9
46.4
60.9
73.4
87.5
0.78
0.70
42
30.8
105.6
14.81
3.51
LN3
26.6
37.8
47.2
61.5
73.8
87.7
0.79
0.72
42
32.3
105.6
14.76
3.29
LN3
28.1
39.5
49.0
63.0
75.1
88.5
0.81
0.75
42
34.2
105.6
14.54
3.15
LN3
30.1
41.5
50.8
64.6
76.3
89.2
0.84
0.79
42
36.3
105.6
14.71
2.77
LN3
32.3
44.2
53.6
67.2
78.5
90.9
0.88
0.84
42
43.4
106.1
15.12
1.88
LN3
40.0
53.0
62.5
75.1
85.1
95.5
1.00
1.00
52
45.8
106.1
15.90
1.32
LN3
43.0
57.1
66.5
78.6
87.6
96.6
1.05
1.00
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Grafik 4. Yağış – Şiddet Tekerrür Grafiği
Nem Dağılımı: Denizli Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre yıllık
ortalama nem % 59,9 olarak gerçekleşmiştir. En düşük nem miktarı ise % 3 ile Nisan
ayında gerçekleşmiştir.
93
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Tablo 47. Nem Değerleri
Ock
Şbt
Mrt
Nsn
Mys
Hzn
72.4
13
69.3
3
65.7
11
61.4
9
55.8
9
47.6
5
Ort. Nem (%)
Min Nem (%)
Temz
Agus
Eyl
Ekm
Ksm
Arlk
44.9
5
46.8
7
51.5
5
61.5
6
68.3
10
73.8
13
Yıllık
59.9
8
Grafik 5. Ortalama ve Minimum Nem Grafiği
Ortalama ve Minimum Nem
80.0
70.0
Nem (%)
60.0
50.0
40.0
30.0
20.0
10.0
0.0
Ortalama Nem
Minimum Nem
Aylar
Sayılı Günler: Denizli Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre aylık
ortalama kar yağışlı günler sayısı, kar örtülü günler sayısı, sisli günler sayısı, dolulu günler
sayısı, kırağılı günler sayısı ve orajlı günler sayısı değerleri Tablo 48’da gösterilmiş olup,
değerlere ait grafikler aşağıda verilmiştir.
Tablo 48. Sayılı Günler Tablosu
Kar Yağışlı
Günler Sayısı
Kar Örtülü
Günler Sayısı
Sisli
Günler Sayısı
Dolulu
Günler Sayısı
Kırağılı
Günler Sayısı
Orajlı
Günler Sayısı
1
2
3
4
5
6
AYLAR
7
8
9
10
11
12
Yıllık
2.2
2.2
1.3
0.2
-
-
-
-
-
-
0.2
1.1
7.2
1.6
1.2
0.5
0.0
-
-
-
-
-
-
0.0
0.7
4.0
1.2
0.6
0.5
0.3
0.2
0.1
-
-
0.1
0.2
0.5
1.2
4.9
0.0
0.0
0.2
0.2
0.3
0.2
0.1
0.1
0.0
-
0.0
-
1.1
10.2
7.7
3.5
0.3
0.0
0.2
4.0
8.5
34.4
1.1
2.7
2.1
1.8
1.3
1.2
26.8
0.7
1.0
5.6
4.2
94
2.9
2.2
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Grafik 6. Sayılı Günler Grafiği-1
Sayılı Günler Grafiği-1
2.5
Günler Sayısı
2.0
1.5
1.0
0.5
0.0
Kar Yağışlı Günler Sayısı
Kar Örtülü Günler Sayısı
Aylar
Sisli Günler Sayısı
Grafik 7. Sayılı Günler Grafiği-2
Sayılı Günler Grafiği-2
Dolulu Günler Sayısı Ortalaması
12.0
10.0
8.0
6.0
4.0
2.0
0.0
Dolulu Günler Sayısı Ortalaması
Aylar
Kırağılı Günler
Orajlı Günler Sayısı
En Yüksek Kar Örtüsü Kalınlığı: Denizli Meteoroloji İstasyonu gözlem
kayıtlarında en yüksek kar örtüsü kalınlığı değerleri ve grafiği aşağıda verilmiştir.
95
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Tablo 49. En Yüksek Kar Örtüsü Kalınlığı
Kar Yağışlı
Günler Sayısı
1
2
38
26
3
16
4
5
6
AYLAR
7
8
9
10
11
12
Yıllık
4
-
-
-
-
-
-
2
21
34
Grafik 8. En Yüksek Kar Örtüsü Kalınlığı Grafiği
Maksimum Kar Örtüsü Kalınlığı
Maksimum Kar Örtüsü Kalınlığı
40.0
35.0
30.0
25.0
20.0
15.0
10.0
5.0
0.0
Aylar
Buharlaşma: Denizli Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre yıllık ortalama
toplam açık yüzey buharlaşma miktarı 90,69 mm’dir. Maksimum açık yüzey buharlaşması
56,0 mm. dir.
Tablo 50. Buharlaşma Değerleri
Ort. Açık Yüzey
Buharlaşması
(mm)
Maksimum Açık
Yüzey Buharlaşması
(mm)
Ock
Şbt
Mrt
Nsn
Mys
Hzrn
Tmmz
Ağsts
Eyl
Ekm
Ksm
Arlk
Yıllık
-
-
0.1
88.3
137.7
184.6
225.2
197.4
139.2
81.5
32.0
2.3
1200.6
-
-
2.6
11.0
56.0
16.8
13.0
12.0
9.9
8.0
8.0
3.0
11.69
96
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Grafik 9. Ortalama ve Minimum Nem Dağılımı Grafiği
Buharlaşma (mm)
250
Ortalama ve Maksimum Açık Yüzey Buharlaşması
200
150
100
50
0
Aylar
Ortalama Açık Yüzey Buharlaşması
Maksimum Açık Yüzey Buharlaşması
Bölgenin Yıllık Rüzgar Yönü Dağılımı: DenizliMeteoroloji İstasyonu gözlem
kayıtlarına göre uzun yıllar rüzgar yönü dağılım grafiği aşağıda verilmiştir.
Grafik 10. Yıllık Esme Sayıları Grafiği
YILLIK RÜZGAR YÖNÜ DAĞILIMI
NNW
70000
N
NNE
60000
NW
NE
50000
40000
30000
WNW
ENE
20000
10000
W
E
0
ESE
WSW
SW
SE
SSW
SSE
S
I. hakim rüzgar yönü NNW, II. Hakim rüzgar yönü WNW, III. Hakim rüzgar yönü
WSW ’dir.
97
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Bölgenin Mevsimlik Rüzgar Yönü Dağılımı:Denizli Meteoroloji İstasyonu
gözlem kayıtlarına göre bölgenin mevsimlik rüzgar esme sayıları grafikleri aşağıda
verilmiştir.
N
1982
1954
2626
6562
Tablo 51. Denizli İstasyonuna Ait İlkbahar Mevsimi Yıllık Rüzgar Esme Sayıları
NNE NE ENE E ESE SE SSE
S SSW SW WSW W WNW
2464 1418 1362 1086 1093 874 1423 2255 2923 3808 3319 2419 3897
2597 1397 1484 1082 947 872 1301 2364 3120 3210 3017 2352 3211
2456 1246 1495 965 883 902 1176 2445 3039 3005 2899 2169 3369
7517 4061 4341 3133 2923 2648 3900 7064 9082 10023 9235 6940 10477
NW
3282
3160
3450
9892
NNW
4187
4421
5187
13795
N
Haziran 2017
Temmuz 2447
Ağustos 2412
Toplam 6876
Tablo 52. Denizli İstasyonuna Ait Yaz Mevsimi Yıllık Rüzgar Esme Sayıları
NNE NE ENE E ESE SE SSE
S SSW SW WSW W WNW
2353 1113 1150 828 702 568 850 1667 2590 2257 2694 2137 4224
2104 1016 897 581 476 561 480 1226 1402 1890 2312 2481 5498
2566 1050 1046 662 601 519 573 1621 1674 1735 2608 2302 4789
7023 3179 3093 2071 1779 1648 1903 4514 5666 5882 7614 6920 14511
NW
4203
5779
4799
14781
NNW
6865
8253
7862
22980
N
2244
2133
1776
6153
Tablo 53. Denizli İstasyonuna Ait Sonbahar Mevsimi Yıllık Rüzgar Esme Sayıları
NNE NE ENE E ESE SE SSE
S SSW SW WSW W WNW
2451 1164 1025 652 611 619 691 2043 2437 2784 3106 2361 3766
1971 1011 818 625 571 649 846 2553 3528 3954 4070 2596 3523
1703 833 807 582 716 669 1301 2711 3537 4073 4851 2643 3667
6125 3008 2650 1859 1898 1937 2838 7307 9502 10811 12027 7600 10956
NW
3554
3301
2942
9797
NNW
6147
4882
3522
14551
N
Aralık 1578
1799
Ocak
1596
Şubat
Toplam 4973
Tablo 54. Denizli İstasyonuna Ait Kış Mevsimi Yıllık Rüzgar Esme Sayıları
NNE NE ENE E ESE SE SSE
S SSW SW WSW W WNW
2064 1270 1217 982 1173 1062 1633 2340 3166 4067 4507 2928 3976
2148 1239 1078 953 1045 895 1601 2259 2969 4175 4200 3121 3876
1935 1075 1144 906 1059 838 1639 2475 2703 2754 3572 2568 4069
6147 3584 3439 2841 3277 2795 4873 7074 8838 10996 12279 8617 11921
NW
2820
3295
3097
9212
NNW
3112
3086
3219
9417
Mart
Nisan
Mayıs
Toplam
Eylül
Ekim
Kasım
Toplam
98
HASAN SÜMER İNŞ. TİC. LTD. ŞTİ.
KALKER OCAĞI VE KIRMA-ELEME TESİSİKAPASİTE ARTIŞI
Grafik 11. İlkbahar Mevsimi Esme Sayıları Grafiği
Grafik 12. Yaz Mevsimi Esme Sayıları Grafiği
İLKBAHAR MEVSİMİ RÜZGAR YÖNÜ DAĞILIMI
15000
NNW
NW
N
NNE
NW
ENE
5000
W
30000
NNW
NE
10000
WNW
YAZ MEVSİMİ RÜZGAR YÖNÜ DAĞILIMI
0
WSW
SW
W
ESE
WSW
SE
SSW
S
ESE
15000
NNW
NW 10000
NE
WNW
ENE
4000
2000
SSE
N
NNE
NE
ENE
5000
W
E
0
S
SONBAHAR MEVSİMİ RÜZGAR YÖNÜ DAĞILIMI
NNE
6000
W
SE
Grafik 14. Sonbahar Mevsimi Esme Sayıları Grafiği
8000
WNW
E
0
SSW
N
10000
ENE
SW
KIŞ MEVSİMİ RÜZGAR YÖNÜ DAĞILIMI
NW
NE
10000
SSE
Grafik 13. Kış Mevsimi Esme Sayıları Grafiği
NNW 14000
12000
NNE
20000
WNW
E
N
E
0
WSW
WSW
ESE
SW
SW
SE
SSW
SE
SSW
ESE
SSE
S
99
S
SSE
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Bölgenin Aylık Rüzgar Yönü Dağılımı: DenizliMeteoroloji İstasyonu gözlem
kayıtlarına göre bölgenin aylara göre rüzgar esme sayıları ve grafikleri aşağıda verilmiştir.
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
Temmuz
Ağustos
Eylül
Ekim
Kasım
Aralık
N
1799
1596
1982
1954
2626
2017
2447
2412
2244
2133
1776
1578
NNE
2148
1935
2464
2597
2456
2353
2104
2566
2451
1971
1703
2064
Tablo 55. Denizli İstasyonuna Aylara Göre Rüzgar Esme Sayıları
NE ENE E ESE SE SSE
S SSW SW WSW W WNW NW NNW
1239 1078 953 1045 895 1601 2259 2969 4175 4200 3121 3876 3295 3086
1075 1144 906 1059 838 1639 2475 2703 2754 3572 2568 4069 3097 3219
1418 1362 1086 1093 874 1423 2255 2923 3808 3319 2419 3897 3282 4187
1397 1484 1082 947 872 1301 2364 3120 3210 3017 2352 3211 3160 4421
1246 1495 965 883 902 1176 2445 3039 3005 2899 2169 3369 3450 5187
1113 1150 828 702 568 850 1667 2590 2257 2694 2137 4224 4203 6865
1016 897 581 476 561 480 1226 1402 1890 2312 2481 5498 5779 8253
1050 1046 662 601 519 573 1621 1674 1735 2608 2302 4789 4799 7862
1164 1025 652 611 619 691 2043 2437 2784 3106 2361 3766 3554 6147
1011 818 625 571 649 846 2553 3528 3954 4070 2596 3523 3301 4882
833 807 582 716 669 1301 2711 3537 4073 4851 2643 3667 2942 3522
1270 1217 982 1173 1062 1633 2340 3166 4067 4507 2928 3976 2820 3112
Grafik 15. Ocak Ayı Esme Sayıları Grafiği
OCAK AYI RÜZGAR YÖNÜ DAĞILIMI
NNW
5000
N
NNE
4000
NW
NE
3000
WNW
ENE
2000
1000
W
E
0
WSW
ESE
SW
SE
SSW
SSE
S
100
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Grafik 16. Şubat Ayı Esme Sayıları Grafiği
ŞUBAT AYI RÜZGAR YÖNÜ DAĞILIMI
NW
NNW 5000
4000
N
NNE
NE
3000
WNW
ENE
2000
1000
W
E
0
WSW
ESE
SW
SE
SSW
SSE
S
Grafik 17. Mart Ayı Esme Sayıları Grafiği
MART AYI RÜZGAR YÖNÜ DAĞILIMI
NNW5000
4000
NW
3000
WNW
2000
1000
W
0
N
NNE
NE
ENE
E
WSW
ESE
SW
SE
SSW
SSE
S
101
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Grafik 18. Nisan Ayı Esme Sayıları Grafiği
NİSAN AYI RÜZGAR YÖNÜ DAĞILIMI
NNW5000
4000
NW
3000
WNW
N
NNE
NE
ENE
2000
1000
W
E
0
WSW
ESE
SW
SE
SSW
SSE
S
Grafik 19. Mayıs Ayı Esme Sayıları Grafiği
MAYIS AYI RÜZGAR YÖNÜ DAĞILIMI
NNW
6000
N
NNE
5000
NW
NE
4000
3000
WNW
ENE
2000
1000
W
E
0
WSW
ESE
SW
SE
SSW
SSE
S
102
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Grafik 20. Haziran Ayı Esme Sayıları Grafiği
HAZİRAN AYI RÜZGAR YÖNÜ DAĞILIMI
NNW
NW
7000
N
NNE
6000
NE
5000
4000
3000
WNW
ENE
2000
1000
W
E
0
WSW
ESE
SW
SE
SSW
SSE
S
Grafik 21.Temmuz Ayı Esme Sayıları Grafiği
TEMMUZ AYI RÜZGAR YÖNÜ DAĞILIMI
NNW 10000
N
NNE
8000
NW
NE
6000
WNW
ENE
4000
2000
W
E
0
WSW
ESE
SW
SE
SSW
SSE
S
103
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Grafik 22. Ağustos Ayı Esme Sayıları Grafiği
AĞUSTOS AYI RÜZGAR YÖNÜ DAĞILIMI
N
NNW 8000
NNE
6000
NW
NE
4000
WNW
ENE
2000
W
E
0
WSW
ESE
SW
SE
SSW
SSE
S
Grafik 23. Eylül Ayı Esme Sayıları Grafiği
EYLÜL AYI RÜZGAR YÖNÜ DAĞILIMI
NW
WNW
W
NNW 7000
6000
5000
4000
3000
2000
1000
0
N
NNE
NE
ENE
E
WSW
ESE
SW
SE
SSW
SSE
S
104
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Grafik 24. Ekim Ayı Esme Sayıları Grafiği
EKİM AYI RÜZGAR YÖNÜ DAĞILIMI
NNW 5000
N
NNE
4000
NW
NE
3000
WNW
ENE
2000
1000
W
E
0
WSW
ESE
SW
SE
SSW
SSE
S
Grafik 25. Kasım Ayı Esme Sayıları Grafiği
KASIM AYI RÜZGAR YÖNÜ DAĞILIMI
NNW
5000
N
NNE
4000
NW
NE
3000
WNW
ENE
2000
1000
W
E
0
WSW
ESE
SW
SE
SSW
SSE
S
105
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Grafik 26. Aralık Ayı Esme Sayıları Grafiği
ARALIK AYI RÜZGAR YÖNÜ DAĞILIMI
NNW 5000
N
NNE
4000
NW
NE
3000
WNW
ENE
2000
1000
W
E
0
WSW
ESE
SW
SE
SSW
SSE
S
Yönlere Göre Rüzgar Hızı Dağılımı: Denizli Meteoroloji İstasyonu gözlem
kayıtlarına göre bölgenin yıllık rüzgar hızı dağılımı grafiği aşağıda verilmiştir.
Tablo 56. Yönlere Göre Rüzgar Hızları (m/s)
Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Ortalama
0.9
1.0
1.2
1.1
1.1
1.3
1.3
1.2
1.1
0.8
0.8
0.9
1.1
N
0.8
0.9
1.1
1.1
1.0
1.1
1.2
1.1
1.0
0.8
0.8
0.8
1.0
NNE
0.9
1.0
1.0
1.0
1.0
1.0
1.0
0.9
0.9
0.8
0.8
0.9
0.9
NE
0.9
1.0
1.0
0.9
0.9
0.9
0.9
0.8
0.8
0.8
0.9
1.0
0.9
ENE
1.1
1.2
1.0
0.9
0.9
0.8
0.8
0.8
0.8
0.8
1.0
1.1
0.9
E
1.3
1.4
1.2
1.0
0.9
0.9
0.8
0.8
0.8
0.9
1.2
1.4
1.1
ESE
1.5
1.6
1.5
1.3
1.0
0.9
0.9
0.8
0.8
0.9
1.3
1.6
1.2
SE
1.9
1.9
1.7
1.5
1.2
1.1
0.9
0.8
0.9
1.1
1.7
1.9
1.4
SSE
1.7
2.1
1.6
1.6
1.2
1.0
0.9
0.8
0.9
1.0
1.5
1.8
1.3
S
1.4
1.5
1.5
1.5
1.2
1.1
1.0
0.9
1.0
1.0
1.2
1.5
1.2
SSW
1.2
1.3
1.3
1.3
1.1
1.0
0.9
0.9
0.9
0.9
1.0
1.2
1.1
SW
1.1
1.2
1.1
1.1
1.1
1.0
0.9
1.0
1.0
1.0
1.0
1.0
WSW 1.0
1.0
1.1
1.2
1.2
1.1
1.2
1.2
1.1
1.0
0.9
0.9
1.0
1.1
W
1.3
1.4
1.4
1.4
1.6
1.7
1.5
1.2
1.1
1.1
1.2
1.3
WNW 1.2
1.1
1.3
1.4
1.4
1.4
1.7
1.7
1.5
1.2
1.0
1.0
1.1
1.3
NW
1.1
1.3
1.3
1.4
1.6
1.6
1.5
1.2
0.9
0.9
0.9
1.2
NNW 1.0
106
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Grafik 27. Yönlere Göre Rüzgar Hızı Dağılımı
YÖNLERE GÖRE RÜZGARIN ORTALAMA HIZI (m/s)
3.0
NNW
N
NNE
2.5
NW
NE
2.0
1.5
WNW
ENE
1.0
0.5
W
E
0.0
WSW
ESE
SW
SE
SSW
SSE
S
Aylık Ortalama Rüzgar Hızı Değerleri: DenizliMeteoroloji İstasyonu gözlem
kayıtlarına göre aylık ortalama rüzgar hızı dağılım grafiği aşağıda verilmiştir.
Tablo 57. Aylık Ortalama Rüzgar Hızı (m/s)
Ortalama
Rüzgar Hızı
(m/s)
1
2
3
4
5
6
AYLAR
7
8
9
10
11
12
Yıllık
1.3
1.5
1.4
1.3
1.2
1.3
1.3
1.1
0.9
0.9
1.1
1.3
1.2
Grafik 28. Aylık Ortalama Rüzgar Hızı Grafiği
1.6
Ortalama Rüzgar Hızı
Rüzgar Hızı (m/s)
1.4
1.2
1.0
0.8
0.6
0.4
0.2
0.0
Aylar
107
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
En Hızlı Esen Rüzgar Yön ve Hızı: DenizliMeteoroloji İstasyonu gözlem
kayıtlarına göre bölgenin yıllık yönlere göre en hızlı esen rüzgar hızı dağılımı grafiği
aşağıda verilmiştir.
Tablo 58. Maksimum Rüzgar Yön ve Hızı Değerleri
Maksimum Rüzgar Hızı
(m/s)
WSW
W
WSW
SE
WSW
NNW
E
WSW
SW
S
ENE
SW
1.1
1.2
1.2
1.6
1.2
1.6
1.2
1.2
1.3
2.1
1.0
1.3
Grafik 29. En Hızlı Esen Rüzgar Yönü ve Hızı (m/s)
MAKSİMUM RÜZGAR YÖNÜ VE HIZI (m/s)
WSW
2.5
SW
W
2.0
1.5
ENE
WSW
1.0
0.5
S
SE
0.0
SW
WSW
WSW
NNW
E
Fırtınalı Günler Sayısı Ortalaması: DenizliMeteoroloji İstasyonu gözlem
kayıtlarında fırtınalı günler sayısı değerleri ve grafiği aşağıda verilmiştir.
Tablo 59. Fırtınalı Günler Sayısı
AYLAR
1
Fırtınalı
1.0
Günler Sayısı
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
Yıllık
1.1
0.9
0.6
0.2
0.1
0.0
0.0
0.0
0.0
0.6
1.3
5.8
108
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Grafik 30. Fırtınalı Günler Sayısı Ortalaması Grafiği
Fırtınalı Günler Sayısı Ortalaması
Fırtınalı Günler Sayısı Ortalaması
1.4
1.2
1.0
0.8
0.6
0.4
0.2
0.0
Aylar
Kuvvetli Rüzgarlı Günler Sayısı Ortalaması: DenizliMeteoroloji İstasyonu
gözlem kayıtlarında kuvvetli rüzgarlı günler sayısı değerleri ve grafiği aşağıda verilmiştir.
Tablo 60. Kuvvetli Rüzgarlı Günler Sayısı Ortalaması
Ortalama
Rüzgar Hızı
(m/s)
1
2
3
4
5
6
AYLAR
7
8
9
10
11
12
Yıllık
2.4
2.6
2.6
2.5
1.9
1.7
1.1
0.6
0.6
1.0
1.6
2.5
1.21
Grafik 31. Kuvvetli Rüzgarlı Günler Sayısı Ortalaması Grafiği
Kuvvetli Rüzgarlı Günler Sayısı Ortalaması
Kuvvetli RüzgarlıGünler Sayısı
Ortalaması
3.0
2.5
2.0
1.5
1.0
0.5
0.0
Aylar
Fevk Rasatları:
Denizli İstasyonuna ait uzun yıllar fevk hadiseleri Ek-17’de verilmiştir. Kaydedilen
fevk hadiselerine göre en yakın tarih olan 02.12.2012’de fırtına olayı görülmüş bu olay
sonucunda ağaçlarda dallar kırılmıştır. Aynı yıl içerisinde meydana gelen diğer olay ise
02.08.2012’de dolu sonucu ürünlerde verim azalmıştır.
109
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Tablo 61. Uzun Yıllar (Olağanüstü Olay) Hadiseleri
TARİH
TARİH
1975
25.04.1975
1978
İSTASYON
OLAY
ZARAR
Denizli
Yağış ve sel
22.02.1978
Denizli
Yağış ve sel
1980
1981
1982
1987
1989
01.01.1980
16.01.1981
18.11.1982
28.02.1987
27.02.1989
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
Fırtına
Yağış ve sel
Fırtına
Don
Fırtına
1989
1992
1995
15.04.1989
17.06.1992
08.07.1995
27.02.2004
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
Fırtına
Yağış ve sel
Yağış ve sel
Fırtına
16.02.2005
18.02.2005
04.04.2005
29.05.2005
29.06.2005
23.09.2005
13.07.2006
10.11.2007
10.11.2007
22.11.2008
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
Fırtına
Yağış ve sel
Don
Yağış ve sel
Dolu
Dolu
Yağış ve sel
Fırtına
Yağış ve sel
Fırtına
2008
2009
2009
2009
2009
2009
2009
2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010
23.01.2009
28.01.2009
08.02.2009
13.02.2009
21.05.2009
20.12.2009
02.01.2010
02.02.2010
07.02.2010
13.02.2010
17.03.2010
27.04.2010
29.04.2010
27.05.2010
12.06.2010
12.06.2010
19.06.2010
30.09.2010
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
Fırtına
Yağış ve sel
Fırtına
Yağış ve sel
Yağış ve sel
Fırtına
Fırtına
Fırtına
Yağış ve sel
Fırtına
Don
Dolu
Yağış ve sel
Yağış ve sel
Yağış ve sel
Yağış ve sel
Yağış ve sel
Fırtına
Yağış ve sellerden dolayı zirai ürünler zarar görmüş
Sellerden dolayı zirai ürünler, çevre ve yerleşim
yerleri zarar görmüş
Fırtınadan dolayı zirai ürünler, çevre ve yerleşim
yerleri zarar görmüş
Yağış ve sellerden dolayı zirai ürünler zarar görmüş
Fırtınadan dolayı yerleşim yerleri zarar görmüş
Dondan dolayı zirai ürünler zarar görmüş
Fırtınadan dolayı yerleşim yerleri zarar görmüş
Fırtınadan dolayı zirai ürünler, çevre ve yerleşim
yerleri zarar görmüş
Sellerden dolayı zirai ürünler zarar görmüş
Sellerden dolayı yerleşim yerleri zarar görmüş
Ağaçlarda kırılmalar olmuş,elektrik hatlarında
kopmalar olmuş,bazı binalar zarar görmüş
İnsan,hayvan,ulaşım ve yerleşim yerleri zarar gördü
Yerleşim yerleri zarar gördü
Ağaçlar dondan zarar gördü
İnsan,hayvan,ulaşım ve yerleşim yerleri zarar gördü
İnsan,hayvan,ulaşım ve yerleşim yerleri zarar gördü
İnsan,hayvan,ulaşım ve yerleşim yerleri zarar gördü
Yerleşim yerleri zarar gördü
İnsan,hayvan,ulaşım ve yerleşim yerleri zarar gördü
İnsan,hayvan,ulaşım ve yerleşim yerleri zarar gördü
İnsan - hayvan - ulaşım ve yerleşim yerleri zarar
gördü
İnsan hayvan ulaşım ve yerleşim yerleri zarar gördü
Ekili tarım alanları su altında kaldı
Haberleşme ve enerji nakil hatları zarar gördü
Yerleşim yerleri zarar gördü
Ekili tarım alanları su altında kaldı
Ağaçlarda dallar kırıldı
Ağaçlarda dallar kırıldı
Ağaçlarda dallar kırıldı
Ekili tarım alanları su altında kaldı
Yerleşim yerleri zarar gördü
Ağaçlar dondan zarar gördü
Ürünlerde verim azaldı
İnsan hayvan ulaşım ve yerleşim yerleri zarar gördü
İnsan hayvan ulaşım ve yerleşim yerleri zarar gördü
İnsan hayvan ulaşım ve yerleşim yerleri zarar gördü
İnsan hayvan ulaşım ve yerleşim yerleri zarar gördü
Yerleşim yerleri zarar gördü
Yerleşim yerleri zarar gördü
2010
2010
2011
2011
2011
11.12.2010
16.12.2010
08.03.2011
01.04.2011
27.05.2011
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
Kar
Yağış ve sel
Kar
Dolu
Yağış ve sel
Haberleşme ve enerji nakil hatları zarar gördü
İnsan hayvan ulaşım ve yerleşim yerleri zarar gördü
Hava ulaşımı aksadı
Ağaçlarda çiçekler döküldü
Ekili tarım alanları su altında kaldı
Yıldırım
düşmesi
Fırtına
Yağış ve sel
İnsanlar zarar gördü
Denizli
Denizli
Denizli
2004
2005
2005
2005
2005
2005
2005
2006
2007
2007
04.06.2011
2011
2011
2011
10.06.2011
09.10.2011
110
Ağaçlar yerinden söküldü
İnsan hayvan ulaşım ve yerleşim yerleri zarar gördü
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
2012
2012
2012
2012
2012
2012
2012
2012
2012
2012
2012
2012
2012
06.01.2012
10.01.2012
18.01.2012
21.01.2012
25.03.2012
25.03.2012
14.04.2012
18.04.2012
18.04.2012
21.07.2012
31.07.2012
02.08.2012
02.12.2012
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli/Meydan
Denizli
Denizli
Denizli
Denizli
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Yağış ve sel
Kar
Don
Kar
Yağış ve sel
Yağış ve sel
Fırtına
Fırtına
Fırtına
Fırtına
Fırtına
Dolu
Fırtına
Yerleşim yerleri zarar gördü
Haberleşme ve enerji nakil hatları zarar gördü
Hayvanlar zarar gördü
Karayolu ulaşımı aksadı
Ekili tarım alanları su altında kaldı
Ekili tarım alanları su altında kaldı
Seralar zarar gördü
Yerleşim yerleri zarar gördü
Yerleşim yerleri zarar gördü
İnsan hayvan ulaşım ve yerleşim yerleri zarar gördü
İnsan hayvan ulaşım ve yerleşim yerleri zarar gördü
Ürünlerde verim azaldı
Ağaçlarda dallar kırıldı
Faaliyet alanını etkileyebilecek en önemli olay fırtına olup; alanın genel jeolojik
özellikleri ve gerçekleştirilecek faaliyette herhangi bir duraysızlık riski bulunmamaktadır.
Bundan dolayı inceleme alanı ve yakın çevresinde yapılan jeolojik incelemeler sonucu söz
konusu alanda yağış ve sel sonrası oluşan su baskını gibi afet olayları beklenmediğinden
dolayı bundan sonra oluşabilecek fevk hadiseleri işletme alanını etkilemesi
beklenmemektedir.
b)Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Sırasında Yerel ve Bölgesel
İklimde Oluşabilecek Meteorolojik ve İklimsel Etkiler İle Alınacak Önlemler (Arazi
Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası)
Proje kapsamında yapılacak faaliyetlerin yerel ve bölgesel iklime etkisi
beklenmemektedir.
4.7. Flora-Fauna
a) Proje Alanı ve Proje Etki Alanı Flora-Fauna
Flora ve fauna çalışmaları sırasında literatür ve arazi çalışmaları gerçekleştirilmiş
olup Biyolog Aliye KÖROĞLU ve Orman Mühendisi Gökhan BALCI tarafından 2123/03/2014 tarihinde proje alanına gidilerek gerçekleştirilmiştir.
FLORA
Türkiye fitocoğrafik bakımından, holoarktik bölge içine girmekle birlikte bu
bölgenin 3 farklı floristik elemanını (İran-Turanien, Mediterranean ve Euro-Siberian)
barındırmaktadır. Bu nedenle, Türkiye bitki çeşitlenmesi bakımından da bir ülke olmaktan
çok bir kıta özelliği göstermektedir. Türkiye'de en yaygın vejetasyon tipleri maki, orman
vejetasyonu (iğne yapraklı ya da yaprağını döken ağaçlardan oluşan) ile step
vejetasyonudur. Bunların yanında bazı ekolojik farklılıklar nedeniyle daha az yaygın
formasyonlarda görülür. Maki vejetasyonu Akdeniz, Ege ve Marmara denizleri
çevrelerinde ortalama 0-1000 metreler aras ında yaygındır. Maki vejetasyonuna giren türler
arasında zeytin, çitlembik, , ardıç vb örnekler verilebilir.
Proje alanı etki alanı mesafesi 3 km alınmış olup Bölge florasını oluşturan türlerin
büyük çoğunluğunun Akdeniz elementine ait olduğu düşünülürse faaliyet alanı olan
Denizli ili 3 fitocoğrafik bölgeden Akdeniz Fitocoğrafik bölgesinde yer almaktadır
diyebiliriz ve GRİD kareleme sistemine göre B1 karesinde bulunmaktadır.
111
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Tür listesi oluşturulurken literatür çalışması dikkate alınmıştır. Yapılan çalışmada
türlerin endemizm durumu, tehlike sınıfları, hangi fitocoğrafik bölge elementi oldukları
belirtilmiştir.Flora için literatür çalışmalarında Türkiye Bitkileri Veri servisi (TUBİVES )
nden faydalanılmıştır. Bbitkilerin türkçe karşılıkları ise ‘Türkçe Bitki Adları Sözlüğü’
(Baytop,1994) adlı eserden faydalanılarak verilmiştir.
* LR/lc: Lower Risk (Az Tehdit Altında) / Least Concern (En Az Endişe Verici)
Bölgedeki bitki türleri Ege Bölgesi'nde sıkça rastlanan kozmopolit türler olup, bölgede
oldukça yaygın türlerdir.
List of Threatened and Endemic Plants in Turkey (RED DATA BOOK) adlı eserin
2000 yılında yapılan revizyonuna göre bölgede endemik, nadir ve nesli tehlikede tür
bulunmamaktadır. Ayrıca Bern Sözleşmesi’ne göre koruma altına alınan tür
bulunmamaktadır. İşletme sırasında yapılacak çalışmalardan dolayı nesli tehlikeye girecek
veya yok olacak tür bulunmamaktadır.
Tablo 62. Proje Faaliyet ve Etki Alanı İçerisinde Bulunması Muhtemel Flora Türleri
No
Familya ve Tür Adı
ACANTHACEAE
1
Acanthus hirsutus
BOİSS.
ADİANTACEAE
2
Adiantum capillusveneris L.
ANACARDİACEAE
3
Pistacia atlantica
DESF.
APİACEAE
4
Ammi majus L.
5
6
7
Bupleurum gracile
D’URV.
Echinophora
tournefortii JAUB.
ET SPACH
Eryngium creticum
LAM.
Torilis nodosa (L.)
GAERTNER
ARİSTOCHİACEAE
9
Aristolochia hirta L.
Türkçe
Adı
Fito.
Bölge
End.
Habitat
IUCN
Bern
Nispi
Bolluk
Kay.
Ayı
pençesi
-
-
Pinus brutia ormanları, dik
kireçsiz eğimleri bozkır,
nadas tarlaları
-
-
3
L,A
Venüs
saçı
-
-
Kireçtaşı çatlaklar,
çimenlik bazik topraklar
-
-
2
G,L
Mineç
-
-
Kuru tepe kenarları, tarla
ve yol kenarları
-
-
2
L
Akdeniz
-
-
-
4
G,L
D.
Akdeniz
İranTuran
-
Tarlalar, hendekler, çorak
yerler
Frigana ve açık doğal
habitatlar
Tebeşir ve tuzlu step, kuru
ekili veyanadas tarlalar
-
-
3
L
-
-
3
L
D.
Akdeniz
-
Çalılık düzlükler, frigana,
nadas
tarlalar, çorak yerler
-
-
3
G,L
-
-
Maki, tarlalar, tepeler ve
hendekler
-
-
3
L
Yılan otu
D.
Akdeniz
-
Nadas alanları, kaba taşlı
alanlar,bağlar, çam
ormanında gölgelik yerler
-
-
2
L
Papatya,
kelkız
D.
Akdeniz
-
-
-
3
L
Papatya,
kelkız
D.
Akdeniz
Akdeniz
-
Quercus, Pinus ve
Juniperus araları,
subalpin çalı bölgesi
Tarla, kireçtaşı yamaç,
Pinus ormanı
Tarla kenarı, taşlı alan
-
-
3
G,L
-
-
3
L
-
-
-
-
3
G,L
-
-
-
-
3
G,L
-
-
-
-
3
G,L
Deligöz
dikeni
-
-
Ekili tarla, yol kenarı, boş
alan, kayalık tepe yamacı
Step, nadas tarla, kurak
kalkerli topraklar, kıyılar
Kurak yamaçlar, boş alan,
nadas tarla
Tarla, yol kenarı, boş alan
-
-
3
G,L
Zerdali
-
-
Pinus ormanı, kurak
-
-
3
G,L
Boğa
dikeni,
göz
dikeni
8
ASTERACEAE
10
Anthemis aciphylla
BOİSS. var.
aciphylla BOİSS.
11
Anthemis auriculata
BOİSS.
12
Atractyliis cancellata
L.
13
Calendula arvensis
L.
14
Carthamus dentatus
VAHL.
15
Carthamus lanatus L.
16
17
Centaurea iberica
TREV. EX
SPRENGEL
Centaurea solstitialis
-
-
112
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
18
L. subsp. solstitialis
L.
Cichorium pumilum
JACQ.
19
Cirsium vulgare
(SAVİ) TEN.
20
Echinops ritro L.
21
Matracaria
chamomilla L. var.
recutita (L.)
GRİERSON
22
Tolpis barbata (L.)
GAERTNER
23
Xanthium
strumarium
L. subsp. cavanillesii
(SCHOUW) D.
LÖVE ET P.
BORAGİNACEAE
24
Heliotropium
dolosum
DE NOT.
BRASSİCACEAE
Barbarea Vulgaris
25
Eruca sativa
26
Sisymbrium
altissimum
L.
CAMPANULACEAE
27
Campunala
drabifolia
SM.
28
Campunala Lyrata
dikeni
Hindibaa
g
ganak
Su dikeni
D.
Akdeniz
-
-
-
Topuz
-
-
Papatya
-
-
Akdeniz
DİPSACACEAE
32
Dipsacus laciniatus
L.
ELAEAGNACEAE
33
Elaegnus
angustifolia L.
EUPRHORBİACEAE
34
Euphorbia aleppica
L.
FABACEAE
35
Astragalus hamosus
L.
36
Trifolium
angustifolium L. var.
Angustifolium L.
37
Trifolium pratense L.
var. pratense BOİSS.
ET BAL.
FAGACEAE
38
Quercus coccifera L.
yamaç, nadas tarla, boş
alan
Kayalık yamaç, tarla
-
-
3
L
Pinus orman içi otlatılmış
alan, yol kenarı, yamaç,
akarsu kenarı, kanal
Stepte kayalık yamaç,
garik, nehir yatakları,
nadas tarla
Yol kenarları, boş ve ekili
alanlar
-
-
3
G,L
-
-
3
G,L
-
-
3
L
-
Kumlu alan, orman, tarla
-
-
3
L
-
-
Tarla kenarları, kumlu
yerler
-
-
3
G,L
-
-
Tarlalar, yol kenarları,
kumlu yerler, bozkır
-
-
3
L
Nicer otu
Roka
-
-
Su kenarı, bataklık
Tarla, boş alan
Ekili alan, boş alan
-
-
3
3
3
G,L
G,L,A
L
Çıngırak
otu, çan
çiçeği
Lir
biçimli
çan
çiçeği
D.
Akdeniz
-
-
-
2
L
AvrupaSibirya
-
Kayalık tepe etekleri,
kireçtaşı yarıklar,
yol kenarları
Taşlı yerler, uçurumlar,
nehir kıyıları
-
-
3
L,G
-
-
Kültür arazileri, nadiren
step içinde çöplük
-
-
2
L
Karağan
Akdeniz
-
Maki, Garik
-
-
3
G,L
Mamıza
-
-
Kumlu bozkır, nadas
tarlaları, hendeklerin
kenarlarının üzerinde,
nehirler ve göller
-
-
3
G,L
Fesçitara
ğ
-
-
Yol kenarları, kıyılar,
tarlalar
-
-
3
G,L,A
İğde,
çalıgaga,
kuş
iğdesi
-
-
Dereler ve nehir kıyıları
(Türkiye’de
kültürü yapılmaktadır.)
-
-
2
G,L
Sütleğen
-
-
Kurak taşlı yamaçlar,
serpantin tepeler, step,
akarsu kenarları, tarla yol
kenarları
-
-
3
G,L,A
Geven
-
-
Kırlar, yol kenarları
-
-
3
L
Yonca
-
-
Nadas tarlalar, bozkır ve
kumlu yerler
-
-
3
L,A
Yonca
-
-
Çayırlık, yol kenarı, orman
açıklıkları
-
-
3
G,L,A
Kermes
Akdeniz
-
Frigana ve maki, Pinus
-
-
4
G,L,A
Büyük
pıtrak
CHENOPODİACEAE
29
Atriplex rosea L.
CİSTACEAE
30
Cistus Creticus
CONVOLVULACEAE
31
Convolvulus
arvensis
L.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
113
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
meşesi
LORANTHACEAE
39
Viscum album L.
subsp.austriacum
(WİESB.)VOLLMA
N
MALVACEAE
40
Alcea pallida
WALDST.
ET KİT.
41
Althea hirsuta L.
42
Malva sylvestris L.
MORACEAE
43
Morus alba L.
44
Ficus carica L.Subsp.
carica (ALL)
SCHİNZ ET
THELL.
PAPAVERACEAE
45
Glaucium
leiocarpum
BOİSS.
46
Hypecoum
pendulum L.
PİNACEAE
47
Pinus brutia TEN.
PLANTAGİNACEAE
48
Plantago lagopus L.
Çam otu
-
-
Pinus türleri üzerinde
-
-
3
G,L,A
Hatmi
-
-
Yol kenarları, tarlalar, step,
kıyılar
-
-
3
L
Hatmi
Büyük
ebe
gümeci
-
-
Açık yerler
Çalılar, tarlalar, açık yerler
-
-
3
3
L
G,L,A
Ak dut
İncir
-
-
Kültür
Açık alanlar, karışık
ormanlar, taşlı yamaçlar,
vadiler, kaya oyukları
-
-
2
3
G,L,A
G,L,A
Boynuzlu
gelincik
-
-
Tepe yamaç, taşlı tarla
-
-
3
L
-
-
Nadas tarla, ekili alan
-
-
3
L
Kızılçam
D.
Akdeniz
-
Orman
-
-
3
G,A
Bağa
Akdeniz
-
Yol kenarları, tarla
kenarları, taşlı tepeler,
kayalık yerler, maki,
çayırlar, kuru otlaklar
-
-
3
G,L
AvrupaSibirya
-
Sulu çayırlıklar, işlenmiş
arazi, yol kıyıları
-
-
2
L
-
-
Tarlalar ve yol kenarları
-
-
3
L
-
-
Ekilen araziler, nadas
araziler, çayırlıstep, kuru
yamaçlar
-
-
3
L
-
-
-
-
3
L
Domuz
ayrığı
-
-
Kaba habitatlar, çimenli
yamaçlar, tarım
arazilerindeki arsız bitki
Bozkır, çalık taşlık yerler,
çayırlıklar, dağ yamaçlar
-
-
3
L
Semiz
otu
-
-
Ekilmiş sahalar, denize
yakın çorak yerler
-
-
2
G,L,A
POACEAE
49
Alopecurus
arundinaceus
POİRET
50
Bromus hordeaceus
L.
subsp. Hordeaceus L.
51
Bromus
aponicusTHUNB.
subsp. anatolicus
(BOİSS ET
HELDR.)PENZES
52
Bromus sterilis L.
53
Koeleria cristata (L.)
PERS.
PORTULACEAE
54
Portulaca oleracea L.
brutia ormanı
ROSACEAE
55
Pyrus communis L.
subsp. cammunis L.
56
Rubus canescens
DC. var. canescens
DC.
SALİCACEAE
57
Populus tremula L.
Ahlat
-
-
Ormanlık ve çalılık
-
-
2
L,A
Böğürtle
n
AvrupaSibirya
-
Seyrek ormanlar, çalılıklar,
taşlı tepe etekleri, kıyılar
-
-
3
L,A
Titrek
kavak
AvrupaSibirya
-
-
-
2
G,L,A
58
Ak kavak
AvrupaSibirya
-
Yaprak döken orman,
karışık orman, Pinus nigra
ve sylvestris ormanı
Yaprak döken koruluk,
nehir kıyısı
-
-
2
G,L,A
SCROPHULARİACEAE
59
Verbascum sinuatum
L. var. siniatum L.
Sığır
kuyruğu
Akdeniz
-
Yol kenarları, nadas
tarlalar, bozkır,kıyı
kumulları
-
-
3
G,L
SOLANACEAE
60
Datura stramonium
L.
Boru
çiçeği
-
-
Tarlalar, çorak yerler, yol
kenarları, örenler
-
-
3
G,L
Populus alba L.
Kaynak: Tübitak, Türkiye Bitkileri Veri Tabanı; İl Çevre Durum Raporu
114
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Arazi Çalımları Sırasında Gözlemlenen Türler:
Anthemis auriculata BOİSS.(Papatya kelkız)
Barbarea vulgaris (Nicer Otu)
115
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Eryngium creticum LAM. (Boğa Dikeni, Göz Dikeni)
Glaucium leiocarpum BOİSS(Boynuzlu gelincik)
116
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Cistus creticus (Karağan)
Campanula lyrata (Lir Biçimli Çan Çiçeği)
117
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Ficus carica L.Subsp. carica (ALL) SCHİNZ ET THELL.(İncir)
Pinus brutia TEN.(Kızılçam)
118
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Bern Sözleşmesi
Bern Convention’u olarak bilinen Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama
Ortamlarının Korunması Sözleşmesi ilk defa 1979 yılında Bern’de kabul edilmiştir.
Türkiye ise bu sözleşmeyi 1984 yılında imzalayarak bu sözleşmeye taraf olmuştur.
Bu sözleşmenin amacı:Nesli tehlikeye düşmüş ve düşebilecek türlerin özellikle
göçmen olanlarına öncelik verilmek üzere, yabani flora ve fauna ve bunların yaşam
ortamlarının korunmasını sağlamak ve bu konuda birden fazla devletin işbirliğini
geliştirmektir.
Buna göre:Her akit taraf EK I nolu listede belirtilen yabani flora türlerinin özel
olarak korunmasını güvence altına alacak uygun ve gerekli yasal ve idari önlemleri
alacaktır. Bu bitkilerin kasıtlı olarak koparılması, toplanması, kesilmesi veya köklenmesi
yasaklanacaktır. Her akit taraf bu türlerin elde bulundurulmasını veya alım satımını
yasaklayacaktır.
Alanda tespit edilebilen bitki türleri Bern Sözleşmesine göre irdelenmiş ve
yukarıdaki flora tablosunda belirtilen türlerden Bern Sözleşmesi ile korunan herhangi bir
türe rastlanmamıştır. Ancak, Proje kapsamında yapılacak tüm çalışmalarda Bern
Sözleşmesi hükümlerine kesinlikle uyulacaktır.
BERN SÖZLEŞMESİ EK LİSTELERİ ve AÇIKLAMALARI
EK I
Kesin Koruma Altına Alınan Flora Türleri
EK II
Kesin Koruma Altına Alınan Fauna Türleri
EK III
Koruma Altına Alınan Fauna Türleri
Endemizm
Ülkemiz sahip olduğu iklimsel ve coğrafi özellikler nedeniyle, endemik türler
açısından oldukça zengin bir floraya sahiptir. Türkiye sınırları içerisinde bulunan yaklaşık
3000 bitki türü endemiktir ve Türkiye florasının yaklaşık %33’ünü oluşturmaktadır.
Yukarıdaki flora tablosunda belirtilen türler endemizm bakımından değerlendirilmiş, ancak
endemik olan herhangi bir türe rastlanmamıştır.
Endemik türler değerlendirilirken http://turkherb.ibu.edu.tr web adresinde bulunan
ve güncel olan “Türkiye Bitkileri Veri Servisi” kullanılmıştır.
IUCN Kriterleri
Yukarıdaki flora tablosunda belirtilen bitki türleri ile avifauna türleri eski (1994)
IUCN sınıflandırmasına göre incelenmiştir. Memeli, reptil ve amfibiler ise, yeni (2006 ve
sonrası) oluşturulan sınıflandırmaya göre incelenmiştir, ancak bazı türlerin, IUCN
sınıflandırmasına ilişkin (memeli, reptil ve amfibiler için) güncellemeleri henüz
yapılmadığından eski sınıflandırmadaki kategorileri verilmiştir.
IUCN Kategorileri ve Açıklamaları
LR : Düşük Risk
EX
: Nesli Tükenmiş
EW
: Yaban Hayatında Nesli Tükenmiş
LR/cd
:
Koruma Önlemleri Gerektiren
CR
: Çok Tehlikede
LR/nt
:
Tehdit Altına Girebilir
119
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
EN
VU
: Tehlikede
: Zarar Görebilir
NT
: Yakında Tehlike Altına Girebilir
DD
:
Veri Yetersiz
LC
: Yaygın Türler
NE
:
Değerlendirilmemiş
LR/lc
:
En Az Endişe Verici
FAUNA
Faaliyet alanı ve yakın çevresinin fauna listeleri oluşturulurken yapılan arazi
gözlemlerinin yanı sıra, bölge halkının görüşleri de dikkate alınarak ve ayrıca detaylı
literatür çalışmalarından edinilen bilgilerle oluşturulan fauna listeleri sınıflandırılarak
aşağıda tablolar halinde verilmiştir.yapılan literatür çalışmalarında ise şu kaynaklar
referans alınmıştır : Prof.Dr.Ali Demirsoy’un ‘Memeliler-1996’, ‘Omurgalılar/ Amniyota1992’, ‘Genel Zoocoğrafya ve Türkiye Zoocoğrafyası-2002’, Prof.Dr.İlhami Kiziroğlu’nun
‘Türkiye Kuşları -1989’, DPT ve TÜBİTAK tarafından desteklenen Türkiye faunası
veritabanı projesinin ürünü olan ‘Türkiye Omurgalılar Tür Listesi -1996’, Prof.Dr.Nuri
Yiğit, Prof.Dr.Ercüment Çolak, Prof.Dr.Osman Ketenoğlu, Doç.Dr.Latif Kurt ve
arkadaşlarınca hazırlanan ‘Çevresel Etki DeğerlendirmeÇED 2002’ adlı eserlerden
yararlanılmıştır. Buna göre, faaliyet alanı ve yakın çevresinde tespit edilebilen türler,
taksonomik kategorilerine göre, aşağıda tablolar halinde verilmiştir.
Tablo 63. Fauna Çalınmalarında Tespit Edilen Amphıbıa (İki Yaşamlılar) Tablosu
Bilimsel Adı
Türkçe adı
BUFONİDAE
Kara kurbağasıgiller
End.
Bern
IUCN
R.D.Book
Bufo viridis
Gece kurbağası
-
A
LC
nt
Bufo bufo
Siğilli Kurbağa
-
B
LC
nt
PELOBATIDAE
Sarımsaklı kurbağalar
Pelobates syriacus
Toprak kurbağası
-
A
LC
nt
Habitat
Kay.
Açık talık alanlarda, su
yakınlarında bulunurlar
Az bitkili veya ormanlık
kısımlarda nemli taşlık
bölgelerde
L
Göl ve havuzcuklardan
uzak olmayan ovalık,
gevşek ve yumuşak
topraklı alanlar
L
L
(Kaynak: L-literatür, G-Gözlem)
Tablo 64. Fauna Çalınmalarında Tespit Edilen Reptılıa (Sürüngenler) Tablosu
Bilimsel Adı
Türkçe adı
End.
Bern
IUCN
R.D.Book
Av.
Ko.
Habitat
Kay.
AGAMIDAE
Kelerler
Laudakia stellio
Dikenli keler
Kara
Kaplumbağasıgiller
-
B
LC
nt
1
Kayalı ve taş duvarlar
L
Testudo graeca
Tosbağa
-
A
V.U.
nt
1
Taşlık, kumlu ve
kuru yerler
G
COLUBRIDAE
Kırbaş Yılanları
TESTUDINIDAE
Dolichopis
jugularis
Kara yılanı
-
A
LC
nt
1
Hemorrhois
nummifer
Sikkeli yılan
-
B
LC
nt
1
Platyceps najadum
Ok yılanı-ince
yılan
-
A
LC
nt
1
-
B
LC
nt
1
GEKKONIDAE
Hemidactylus
turcicus
Dere kenarlarında, ovalarda,
tarlalarda, bahçelerde, dağ
yamaçlarında, bataklık
yerlerde, ağaçlık alanlarda
Bitki örtüsünün seyrek olduğu,
kurak yerlerdeki taşlık ve
çalılık yerlerde, evlerinin
yakınında
Taşlık, çalılık
yerlerde, orman
altlarında
L
L
L
Ev kelerleri
Geniş parmaklıklar
Kaya
(Kaynak: L-literatür, G-Gözlem)
Tablo 65. Fauna Çalınmalarında Tespit Edilen Aves (Kuş) Türleri
120
L
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
End.
Bern
IUCN
R.D.Book
Av.
Ko.
Habitat
Kay
.
-
III
LC
A.2
1
Vadiler, orman kenarları,
bozkırlar, tarım alanları, deniz
kıyıları
L
-
III
LC
A.3
Çalılık açık arazileri ve bu tip
arazi kenarlarında
L
Küçük karga
-
III
LC
A.5
3
Yerleşim alanları ve içinde ve
yakınında
G
Corvus frugilegus
Ekin Kargası
-
-
LC
A.5
3
Corvus corax
Kuzgun
-
III
LC
A.5
2
STRIGIDAE
Baykuşgiller
Otus scops
Cüce Baykuş
-
III
LC
A.2
1
Seyrek ağaçlı alanlar, seyrek
ormanlar, tarım arazileri meyve
bahçeleri, parklar, bahçeler,
küçük yerleşimler ve harabeler
L
STURNIDAE
Sığırcıkgiller
Sturnus vulgaris
Sığırcık
-
III
LC
A.5
2
Seyrek ormanlar,seyrek ağaçlı
açık araziler
G
HIRUNDINIDAE
Kırlangıçgiller
Hirundo rustica
Kırlangıç
-
II
LC
A.5
1
Ekili alan, yerleşim yerlerine
yakın
G
CİCONIIDAE
Leylekgiller
Ciconia ciconia
Ak leylek
-
II
LC
A.3
1
Tarımsal araziler ve sulak alan
yakınındaki yerleşim yerleri
L
Upupa epops
İbibik
-
II
LC
A.2
1
Açık kısa bitkili ve
seyrek ekili alanları
L
SCOLOPACIDA
E
Çullukgiller
Scolopax rusticola
Çulluk
-
III
LC
B
3
-
II
LC
B
1
-
III
LC
A.4
2
Bilimsel Adı
Türkçe adı
FALCONIDAE
Doğangiller
Falco tinnunculus
Kerkenez
LANIDAE
Örümcek
Kuşugiller
Lanius collurio
Çekirge Kuşu
CORVIDAE
Kargagiller
Corvus monedula
Step, orman
Kayalık sahiller, kayalık
ormanlar
L
L
UPUPIDAE
EMBERIZIDAE
Karakarın
kumkuşu
Kiraz kuşugiller
Emberiza calandra
Tarla Kirazkuşu
Calidris alpina
(Kaynak: L-literatür, G-Gözlem)
121
Ormanlarda ağaç altlarındaki
çalılıklarda ve kuru yaprak
aralarında
Değişik özellikte sulak
alanlar ve sahillerde
Ağaçlarla kaplı açıkalanlarda,
tarlalarda ve yabani otlarla
kaplı tarlalar
L
L
L
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Tablo 66. Fauna Çalınmalarında Tespit Edilen Mammalia (Memeli) Türleri
End.
Bern
IUCN
R.D.Book
Av.
Ko.
Habitat
Kay.
Çakal
-
-
LC
nt
3
Sık ormanlık, çalılık alanlar
L
Vulpes vulpes
Tilki
-
-
LC
nt
3
Hertürlü habitat
L
SUIDAE
Domuzgiller
Sus scrofa
Yaban domuzu
-
III
LC
nt
3
İyi bir örtüye sahip her türlü
habitat
L
SORICIDAE
Sivri Faregiller
Crocidura leucodon
Sivri Burunlu
Tarla Faresi
-
III
LC
nt
-
Açık arazi, çalılık alanlar,
eski su kanalları
L
ERINACEIDAE
Kirpigiller
-
III
LC
nt
1
Fundalık, çalılık
L
-
III
LC
nt
3
Otluk,ormanlık ve açık arazilk
yerlerde
G
III
LC
nt
1
Tarlalar, açık
araziler, çayırlar
G
LC
nt
-
Orman içi ve açıklıktaki
kayalar
L
LC
nt
2
Orman kenarları,kırlar,otluklar
L
Bilimsel Adı
Türkçe adı
CANIDAE
Köpekgiller
Canis aureus
Erinaceus concolor
Kirpi
LEPORIDAE
Tavşangiller
Lepus europaeus
Yabani tavşan
SCIURIDAE
Sincaplar
Sciurus vulgaris
Sincap
-
Kayalık faresi
-
MURIDAE
Apodemus
mystacinus
MUSTELIDAE
Mustela nivalis
Gelincik
II
(Kaynak: L-literatür, G-Gözlem)
Bern Sözleşmesine göre koruma altına alınan faunatürleri iki kategoriye ayrılmıştır.
I- Kesin olarak koruma altına alınan türler için;
— Her türlü kasıtlı yakalama ve alıkoyma, kasıtlı öldürme şekilleri,
— Üreme veya dinlenme yerlerine kasıtlı olarak zarar vermek veya buraları tahrip
etmek
— Yabani faunayı bu sözleşmenin amacına ters düşecek şekilde özellikle üreme,
geliştirme ve kış uykusu dönemlerinde kasıtlı olarak rahatsız etmek,
— Yabani çevreden yumurta toplamak veya kasten tahrip etmek veya boş olsa bile bu
yumurtaları almak,
— Fauna türlerinin canlı veya cansız olarak elde bulundurulması ve iç ticaret yasaktır,
II- Korunan fauna türleri için;
— Kapalı sezonlar ve / veya istismar ile ilgili diğer prosedürler;
— Popülâsyon düzeyini uygun şekilde korumak için istismarın geçici veya yerel
olarak makul ölçülerde yasaklanması;
— Canlı ya da ölü vahşi hayvanları satmak, satmak amacıyla tutmak, satmak
amacıyla nakletmek veya satmak amacıyla teklifte bulunma hususlarında
düzenlemeye gidilmesi.
IUCN (Dünya Tabiatı Koruma Birliği)’ye göre koruma altına alınan fauna türleri şu
şekilde sınıflandırılmıştır:
EX (Tükenmiş): Kuşkuya yer bırakmayacak delillerle soyu tükenmiş olduğu
ispatlanan türler.
122
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
EW (Doğal ortamında tükenmiş):Vahşi yaşamda soyu tükenmiş, fakat diğer
alanlarda (yetiştirme veya sergileme amaçlı) varlığını sürdüren türler.
CR (Kritik tehlikede): Vahşi yaşamda soyu tükenme tehlikesi
(extreme) olan türler .
had safhada
EN (Tehlikede): Vahşi yaşamda soyu tükenme tehlikesi çok büyük olan türler.
VU (Hassas): Vahşi yaşamda soyu tükenme tehlikesi büyük olan türler.
NT (Neredeyse tehdit altında): Şu anda tehlikede olmayan fakat yakın gelecekte
VU, EN veya CR kategorisine girmeye aday olan türler .
LC (Asgari endişe): Yaygın bulunan türler.
DD (Yetersiz veri): Üzerinde yeterli bilgi bulunmayan türler.
NE (Belirlenmedi):
değerlendirilmemiş türler
Şimdiye
kadar
yukarıdaki
kıstaslara
uygunluğu
Çevre ve Orman Bakanlığı kararı ile yürürlüğe giren Merkez Av Komisyonu 2009–
2010 Av dönemi kararına göre aşağıdaki tablo sınıflandırılması yapılmıştır:
1. Çevre ve Orman Bakanlığı’nca koruma altına alınan yaban hayvanları
2. Merkez Av Komisyonu’nca koruma altına alınan av hayvanları
3. Merkez Av Komisyonu’nca avına belli edilen sürelerde izin verilen av hayvanları
Red Data Book
Fauna listesinde verilen Kuşlar dışındaki canlı grupları Prof.Dr .Ali
DEMİRSOY’ un “Amfibiler” ve “Memeliler” adlı eserlerinde belirttiği Red Data
Statülerine göre şöyle sınıflandırılmıştır:
E
Ex
I
K
nt
O
R
V
:
:
:
:
:
:
:
:
Tehlikede
Soyu tükenmiş
Bilinmiyor
Yetersiz bilinenler
Yaygın, bol olan, tehlikede olmayan
Tehlike dışı
Nadir, şu anda tehlikede değil
Zarar görebilir
“Türkiye’nin Kuşları Kırmızı Listesi” (KİZİROĞLU, 2008) adlı esere dayanarak
Ulusal ve Uluslararası Mevzuatla Koruma Altına Alınan ve çalışma alanı çevresinde
literatür çalışması sonucunda tanımlanan bazı kuş türleri “Red Data Book”kategorilerine
göre şu şekilde sınıflandırılmıştır:
A.1
A.2
A.3
A.4
Neslitehlikede olanlar
Şiddetli tehdit altında olanlar
Tehdit altındakiler
Potansiyel olarak tehlike sinyali verenler
123
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
A.5 Sayılarında azalma ve tükenme tehlikesi olmayanlar
A.6 Yeterineveri olmayanlar
A.7 Değerlendirme yapılmayanlar
B Kategorileri Geçici-Transit türler
Bern Sözleşmesi ve Korunan Türler
Bern Sözleşmesi hükümlerine göre; Her akit taraf, II nolu ek listede (Kesin Olarak
Koruma Altına Alınan Fauna Türleri)belirtilen yabani fauna türlerinin özel olarak
korunmasını güvence altına alacak uygun ve gerekli yasal ve idari önlemleri alacaktır. Bu
türler için özellikle aşağıdaki hususlar yasaklanacaktır:
— Her türlü kasıtlı yakalama ve alıkoyma, kasıtlı öldürme şekilleri
— Üreme veya dinlenme yerlerine kasıtlı olarak zarar vermek veya buraları tahrip
etmek.
— Yabani faunayı, bu sözleşmenin amacına ters düşecek şekilde, özellikle üreme,
geliştirme ve kış uykusu dönemlerinde kasıtlı olarak rahatsız etmek.
— Yabani çevreden yumurta toplamak veya kasten tahrip etmek veya boş dahi olsa bu
yumurtaları alıkoymak.
— Tahnit edilmiş hayvanlar ve hayvanlardan elde edilmiş kolayca tanınabilir herhangi
bir kısım veya bunun kullanıldığı malzeme dahil, bu hayvanların canlı veya cansız
olarak elde bulundurulması ve iç ticareti yasaktır.
Her akit taraf, III nolu ek listede (Koruma Altına Alınan Fauna Türleri)
belirtilenyabani faunanın korunmasını güvence altına alacak uygun ve gerekli yasal ve
idari önlemlerialacaktır.
Buna göre: Yabani faunayı yeterli populasyon düzeylerine ulaştırmak amacıyla,
uygundurumlarda, işletmenin geçici veya bölgesel olarak yasaklanması ve kapalı
avmevsimlerini veya işletmeyi düzenleyen diğer esasları kapsayacaktır.
Bazı kısaltmalar ve açıklamaları
Yukarıdaki fauna tabloları, Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli
Parklar Genel Müdürlüğü’nün 26.05.2010 tarih ve 27592 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe giren, 2011-2012 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararları’na
göre de irdelenmiş ve bununla ilgili kısaltmalar aşağıda verilmiştir.
MAK KARARLARI EK LİSTELERİ VE AÇIKLAMALARI
EK Liste 1
EK Liste 2
EK Liste 3
Orman ve Su İşleri Bakanlığı’nca Koruma Altına Alınan Yaban Hayvanları
Merkez Av Komisyonu’nca Koruma Altına Alınan Av Hayvanları
Merkez Av Komisyonu’nca Avına Belli Edilen Sürelerde İzin Verilen Av Hayvanları
Faaliyet alanı ve çevresindeki kuş faunası listelenirken, alanda bulunan ve
bulunmasımuhtemel kuş türleri tespit edilmiş ve habitat olarak çok daha geniş bir
alandeğerlendirilmiştir. Bu türler alanda bulunma statüleri farklı olmakla birlikte,
ülkemizdekidurumlarını ortaya koymak bakımından, ayrıca bir Red Data Book
sınıflandırmasına tabitutulmuşlardır. Faaliyet alanı ve yakın çevresinin kuş faunası
oluşturulurken Prof.Dr. İlhamiKiziroğlu’nun hazırladığı ‘Türkiye Kuşları-1989’ ve Atlas
Dergisi ile Doğa Derneği’nin ortakyayını olan ‘Türkiye Kuşları Rehberi -2005’ adlı
124
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
kaynaklardan yararlanılmıştır. Kuşlar içinkullanılan Red Data Book kategorileri ve
bulunma statülerinin açıklamaları aşağıdadır.
AVİFAUNA RED DATA BOOK SINIFLAMASI
A.1.2
A.2
A.3
A.4
B Kategorileri
Nesli Tehlikede Olanlar
Şiddetli Tehdit Altında Olanlar
Tehdit Altındakiler
Potansiyel Olarak Tehlike Sinyali Verenler
Geçici – Transit Türler
AVİFAUNA ÜLKEDE BULUNMA STATÜLERİ
Y
KZ
G
T
Yerli Türler
Kış Ziyaretçisi Türler
Göçmen Türler
Transit Göçer Türler
b) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Flora-Fauna
Üzerine Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme
Sonrası)
Yapılan çalışmalara göre proje iki yaşamlı, sürüngen ve kuş türlerinin
popülasyonları üzerinde mevcut etkiler dışında yeni bir tehdit unsuru oluşturmayacaktır.
Fauna elemanlarından hareket etme yeteneğine sahip olanlar her an faaliyet
alanında görülebileceği için, hareketli fauna türlerine herhangi bir zarar verilmemesi
amacıyla görevli personele gerekli uyarılar yapılacaktır.
Fauna türleri özellikle zarar görecek türler olmayıp, inşaat ve işletme aşamasında,
ortamdaki gürültü ve hareketlilikten dolayı, bulundukları habitatları terk ederek, çevredeki
daha uygun alternatif yaşam alanlarına çekileceklerdir.
Yukarıda belirtilen faunanın ülkemizde geniş yayılış göstermesi ve bu türlerin
ekosistemde şu an için herhangi bir tehlike arz etmemesi sebebiyle projenin işletilmesinde
bir engel oluşturmamaktadır.
Proje faaliyeti esnasında, faaliyet alanındaki türler daha uygun ortamlara
yerleşeceklerdir. Ortama adapte olabilen türler yaşamlarını faaliyet alanı yakınında
sürdüreceklerdir.
Faaliyet alanı veya çevresinde koruma altına alınmış herhangi bir bitki veya hayvan
türü tespit edildiği takdirde ulusal mevzuatımız ve ülkemizin taraf olduğu uluslararası
sözleşme hükümlerine uygun olarak gerekli önlemler alınacak ve söz konusu türler
korunacaktır.
Ek olarak tüm fauna türleri üzerine faaliyet ile avlanma, yumurtalara zarar verme
gibi olumsuz koşullar yaratılmayacaktır. Bu şekilde mevcut yaban hayatı tehdit edilmemiş
olacaktır.
Ayrıca yasal mevzuatlar çerçevesinde doğal ekosistemlerin ve biyolojik çeşitliliğin
korunmasına özen gösterilecek, proses ve çevreye yapılacak yatırımlar ile çevreye pozitif
değerler kazandırmada süreklilik sağlanacaktır.
125
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Faaliyet sırasında söz konusu türleri korumak için personel uyarılacak ve bu
konuda gerekli eğitim verilecektir. Sahada faunaya yönelik bütün koruma tedbirleri
faaliyet sahibi tarafından takip edilerek uygulatılacaktır.
Av hayvanları ve bunların popülasyonu ile yaşama ortamları faaliyet sahası ve
çevresinde av hayvanı olarak tespit edilen türler etüt sahasında zengin popülasyonlar
oluşturmamaktadır.
Diğer hayvanların ve faaliyette çalışan personel harici kişilerin çalışma alanına
kontrolsüz girişini önlemek amacıyla tesis alanını etrafı çevrilecek ocak girişi kontrol
altında tutulacaktır. Ayrıca projede çalışacak personel yaban hayatına zarar vermemeleri ve
zarar verenleri engellemeleri için eğitilecektir.
Faaliyet sona ermesinin ardından ÇED alanı içerisinde rehabilitasyon çalışmaları
gerçekleştirilecektir. Rehabilitasyon çalışmaları sonucunda, sahaya doğal görünüm
kazandırılacaktır. Projenin uygulanması sonucunda ortaya çıkacak yapının veya oluşan
yeni alanın kullanımı, yerel çevre koşulları ile tam uyum içinde olacak ve tüm canlılar için
tartışmasız güvenli bir ortam sağlanacaktır. Böylece faaliyet esnasında çevre alanlara
yerleşmiş olan fauna türleri tekrar bu alana dönebilecektir.
“Kömür Ocağı ve Kırma-Eleme-Torbalama Tesisi” projesi kapsamında 2012-2013
Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararlarına uyulacaktır.
4.8. Koruma Alanları (EK-V deki Duyarlı Yöreler listesi kapsamında)
a) Proje Alanı ve Proje Etki Alanı Koruma Alanları (Bölgede yer alan Tarihi ve
Kültürel Alanlar özellikle irdelenmelidir.)
03.10.2013 tarih ve 28784 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ÇED Yönetmeliği,
Ek-V’te yer alan duyarlı yöreler listesi uyarınca proje alanı;
1. Ülkemiz mevzuatı uyarınca korunması gerekli alanlar
a) 09.08.1983 tarihli ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu’nun 2. maddesinde
tanımlanan ve bu Kanunun 3. maddesi uyarınca belirlenen "Milli Parklar", "Tabiat
Parkları", "Tabiat Anıtları" ve "Tabiat Koruma Alanları" içerisinde kalmamaktadır.
b) 01.07.2003 tarihli ve 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu uyarınca mülga Çevre ve
Orman Bakanlığı’nca belirlenen "Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayvanı
Yerleştirme Alanları" içerisinde kalmamaktadır.
c) 21.07.1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma
Kanunu’nun 3. maddesinin birinci fıkrasının "Tanımlar" başlıklı (a) bendinin 1, 2, 3
ve 5. alt bentlerinde "Kültür Varlıkları", "Tabiat Varlıkları", "Sit" ve "Koruma Alanı"
olarak tanımlanan ve aynı kanun ile 17.06.1987 tarihli ve 3386 sayılı Kanunun (2863
sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun Bazı Maddelerinin
Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bazı Maddelerin Eklenmesi Hakkında Kanun) ilgili
maddeleri uyarınca tespiti ve tescili yapılan alanlar içerisinde kalmamaktadır.
ç) 22.03.1971 tarihli ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu kapsamında olan Su Ürünleri
İstihsal ve Üreme Sahaları içerisinde kalmamaktadır.
126
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
d) 31.12.2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Su Kirliliği
Kontrol Yönetmeliği’nin 17, 18, 19 ve 20. maddelerinde tanımlanan alanlar
içerisinde kalmamaktadır.
e) 02.11.1986 tarihli ve 19269 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hava Kalitesinin
Korunması Yönetmeliği’nin 49. maddesinde tanımlanan "Hassas Kirlenme Bölgeleri"
içerisinde kalmamaktadır.
f) 09.08.1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 9. Maddesi uyarınca Bakanlar
Kurulu tarafından "Özel Çevre Koruma Bölgeleri" olarak tespit ve ilan edilen alanlar
içerisinde kalmamaktadır.
g) 18.11.1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu’na göre koruma altına alınan
alanlar içerisinde kalmamaktadır.
ğ) 31.08.1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu uyarınca orman alanı sayılan
yerler içerisinde kalmaktadır.
h) 04.04.1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu gereğince yapı yasağı getirilen
alanlar içerisinde kalmamaktadır.
ı) 26.01.1939 tarihli ve 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin
Aşılattırılması Hakkında Kanunda belirtilen alanlar içerisinde kalmamaktadır.
i) 25.02.1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanununda belirtilen alanlar içerisinde
kalmamaktadır. Alanla ilgili gerekli izinler alındıktan sonra faaliyete geçilecektir.
j) 17.05.2005 tarihli ve 25818 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sulak Alanların
Korunması Yönetmeliği ile 26.08.2010 tarih ve 27684 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan Sulak Alanların Korunması Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair
Yönetmeliğinde belirtilen alanlar içerisinde kalmamaktadır.
2. Ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler uyarınca korunması gerekli
alanlar
a) 20.02.1984 tarihli ve 18318 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan "Avrupa’nın
Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi" (BERN Sözleşmesi)
uyarınca koruma altına alınmış alanlardan "Önemli Deniz Kaplumbağası Üreme
Alanları"nda belirtilen I. Ve II. Koruma Bölgeleri, "Akdeniz Foku Yaşama ve Üreme
Alanları" içerisinde kalmamaktadır.
b) 12.06.1981 tarih ve 17368 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan "Akdeniz’in
Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi" (Barselona Sözleşmesi) uyarınca
korumaya alınan alanlar içerisinde kalmamaktadır.
i) 23.10.1988 tarihli ve 19968 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan "Akdeniz’de Özel
Koruma Alanlarının Korunmasına Ait Protokol" gereği ülkemizde "Özel Koruma
Alanı" olarak belirlenmiş alanlar içerisinde kalmamaktadır.
127
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
ii) 13.09.1985 tarihli Cenova Bildirgesi gereği seçilmiş Birleşmiş Milletler Çevre
Programı tarafından yayımlanmış olan "Akdeniz’de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal
Tarihi Sit" listesinde yer alan alanlar içerisinde kalmamaktadır.
iii) Cenova Deklarasyonu’nun 17. maddesinde yer alan "Akdeniz’e Has Nesli
Tehlikede Olan Deniz Türlerinin" yaşama ve beslenme ortamı olan kıyısal alanlar
içerisinde kalmamaktadır.
c) 14.02.1983 tarihli ve 17959 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan "Dünya Kültür ve
Tabiat Mirasının Korunması Sözleşmesi"nin 1. ve 2. maddeleri gereğince Kültür
Bakanlığı tarafından koruma altına alınan "Kültürel Miras" ve "Doğal Miras" statüsü
verilen kültürel, tarihi ve doğal alanlar içerisinde kalmamaktadır.
ç) 17.05.1994 tarihli ve 21937 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan "Özellikle Su
Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların
Korunması Sözleşmesi" (RAMSAR Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış
alanlar içerisinde kalmamaktadır.
d) 27.07.2003 tarihli ve 25181 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Avrupa Peyzaj
Sözleşmesi gereği korunması gereken alanlar içerisinde kalmamaktadır.
3. Korunması gereken alanlar
a) Onaylı Çevre Düzeni Planlarında, mevcut özellikleri korunacak alan olarak tespit
edilen ve yapılaşma yasağı getirilen alanlar (Tabii karakteri korunacak alan,
biogenetik rezerv alanları, jeotermal alanlar ve benzeri) içerisinde kalmamaktadır.
b) Tarım Alanları: Tarımsal kalkınma alanları, sulanan, sulanması mümkün ve arazi
kullanma kabiliyet sınıfları I, II, III ve IV olan alanlar, yağışa bağlı tarımda
kullanılan I. ve II. sınıf ile, özel mahsul plantasyon alanlarının içerisinde
kalmamaktadır.
c) Sulak Alanlar: Doğal veya yapay, devamlı veya geçici, suların durgun veya
akıntılı, tatlı, acı veya tuzlu, denizlerin gel-git hareketinin çekilme devresinde 6
metreyi geçmeyen derinlikleri kapsayan, başta su kuşları olmak üzere canlıların
yaşama ortamı olarak önem taşıyan bütün sular, bataklık sazlık ve turbiyeler ile bu
alanların kıyı kenar çizgisinden itibaren kara tarafına doğru ekolojik açıdan sulak
alan kalan yerler içerisinde kalmamaktadır.
ç) Göller, akarsular, yeraltı suyu işletme sahaları içerisinde kalmamaktadır.
d) Bilimsel araştırmalar için önem arzeden ve/veya nesli tehlikeye düşmüş veya
düşebilir türler ve ülkemiz için endemik olan türlerin yaşama ortamı olan alanlar, biyosfer
rezervi, biyotoplar, biyogenetik rezerv alanları, benzersiz özelliklerdeki jeolojik ve
jeomorfolojik oluşumların bulunduğu alanlar içerisinde kalmamaktadır.
128
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
b) Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Koruma
Alanlarına Etkiler ve Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme
Sonrası)
Proje alanı, Denizli İli, Sarayköy İlçesi, Kabaağaç Mevkii’nde bulunmaktadır.
Belirlenen faaliyet alanı tapulu ve orman arazilerinden oluşmaktadır.
Projenin arazi hazırlık ve inşaat çalışmaları esnasında karo alanı içerisinde yaklaşık
34.500 m2 alanda bitkisel toprak sıyırma işlemi gerçekleştirilecektir. Bitkisel toprak
kalınlığının 35 cm olduğu düşünülürse 12.075 m3 bitkisel toprak sıyrılarak alınacaktır.
Sıyrılan bitkisel toprak, ÇED alanı içerisinde belirlenmiş olan bitkisel toprak stok alanında
depolanacak ve faaliyetin sona ermesinin ardından gerçekleştirilecek olan rehabilitasyon
çalışmalarında kullanılacaktır.
Bitkisel toprak sıyırma işlemi tamamlandıktan sonra arazi düzleştirme çalışmaları
gerçekleştirilecektir. Arazi düzenleme çalışmaları 7,20 hektarlık karo alanı içerisinde
gerçekleştirilecek olup oluşacak pasa zemin düzenleme çalışmalarında çukurları
doldurmak için kullanılacaktır. Bu çalışmalar esnasında ortalama 15.000 m3 hafriyat
çalışması gerçekleştirilecektir.
ÇED alanında son hazırlık aşaması olan çalışmalar kapsamında 2 poligonda
gerçekleştirilecek yer altı işletmesinde kömüre ulaşmak için oluşturulacak galeri ve
nefeslik uzunlukları toplam 500 m. olup galeri tipi B-5 alınmış, kazı kesiti 6,8 m2 olarak
hesap edildiğinde yaklaşık 6.800 m3 yeraltından pasa çıkarılacaktır.Çıkarılan pasa,
koordinatları belirlenmiş olan pasa alanında depolanacaktır.
Orman ve Su İşleri Bakanlığı DSİ Genel Müdürlüğü Etüt, Planlama ve Tahsisler
Dairesi Başkanlığının 13.12.2013 tarih ve 747897 sayılı yazıda vermiş olduğu kurum
görüşü doğrultusunda; ÇED Başvuru Dosyasında belirlenen mevcut pasa alanı, dere
yatağından uzak olacak şekilde yeniden belirlenmiştir. Belirlenen yeni pasa alanının
erozyona, heyelana sebep olmayacak meyilde arazi olmasına dikkat edilmiştir. Devlet Su
İşleri Genel Müdürlüğü 211. Bölge Müdürlüğü’nün uygun görüş yazısı Ek-18’de
sunulmuştur.
Yeni belirlenen pasa alanında şev yüzeyi 1 düşey 3 yatay olacak şekilde ve 5 m
mesafeden az olmayacak şekilde pasa malzemesi tabakalar halinde yükseltilecek ve
faaliyet sonunda şev yüzeyinde ağaçlandırılmak suretiyle canlı iksa oluşturulacaktır.
ÇED alanı dahilinde işletme aşamasına geçildikten sonra yeraltı işletmeciliği ile
üretim çalışmaları gerçekleştirilecektir. ÇED alanı içerisinde Karo alanı olarak 7,20
hektarlık alan belirlenmiştir.
Proje alanı etrafındaki yerleşim yerlerinin faaliyetten dolayı olumsuz etkilenmemesi
için alınabilecek önlemler aşağıda sıralanmıştır:
ü Bitkisel toprak sıyırma işlemlerinde oluşabilecek toz emisyonlarını kontrol altında
tutmak için açık alanlarda sulama yapılacaktır.
ü Kırma Eleme tesisinde toz oluşumuna neden olabilecek tüm üniteler kapalı sistem
olarak kurulacaktır.
129
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
ü ÇED alanı içerisinde uygun yerlere tozlanmayı önlemek amacıyla rüzgar kesici
bitkiler dikilecek,
ü Savurma yapılmadan doldurma ve boşaltma yapılacak,
ü Nakliye esnasında toz oluşumunu engellemek için kamyonların üzerleri branda ile
kapatılacak, hız sınırlamalarına uyulacak ve stabilize yolasfaltlanacaktır.
ü İş makinelerinde ve kamyonlarda kullanılacak yakıttan dolayı oluşabilecek gaz
emisyonlarını minimize etmek için iş makineleri ve kamyonların bakım-onarımları
düzenli olarak yapılacaktır.
ü Çalışacak makine-ekipmandan dolayı gürültü oluşacaktır. Oluşacak gürültüyü
minimize etmek için iş makineleri ve kamyonların bakım-onarımları düzenli olarak
yapılacaktır.
ü İnşaat ve işletme aşamasında çalışan personelden kaynaklı oluşacak evsel nitelikli
atık sular için proje alanına sızdırmasız fosseptik tesis edilecek ve atık suların
bertarafı için Sarayköy Belediyesi’nden hizmet alınacaktır.
ü Personelden kaynaklı katı atık hijyenik ve ağzı kapalı şekilde çöp konteynırında
depolanarak Sarayköy Belediyesi’nden hizmet alınacaktır.
İşletme sonrası rehabilitasyon çalışmaları yapılarak saha çevresiyle uyumlu hale
getirilmeye çalışılacak ve güvenli bir şekilde terk edilecektir.
4.9. Devletin Yetkili Organlarının Hüküm ve Tasarrufu Altında Bulunan
Araziler (Askeri Yasak Bölgeler, Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Belirli Amaçlarla
Tahsis Edilmiş Alanlar, 7/16349 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı İle “Sınırlandırılmış
Alanlar” v.b.)
a) Proje Alanı ve Proje Etki Alanı
Proje alanı Denizli İli, Sarayköy İlçesi, Kabaağaç Mevkii’nde bulunmaktadır.
Belirlenen faaliyet alanı tapulu ve orman arazilerinden oluşmaktadır.
Proje ve proje etki alanında devletin yetkili organlarının hüküm ve tasarrufu altında
bulunan araziler bulunmamaktadır.
b)Proje Kapsamında Yapılacak İş ve İşlemler Kapsamında Etkiler ve
Alınacak Önlemler (Arazi Hazırlık, İnşaat, İşletme ve İşletme Sonrası)
Faaliyet alanı tapulu ve orman arazilerinden oluşmaktadır.
Faaliyet kapsamında üretim çalışmalarının sonlandırılmasının ardından inşa edilmiş
olan bütün yapılar kaldırılacak, fosseptik çukurda biriken atıksular vidanjörle çekilip
fosseptik çukur kaldırılacak ve yapılacak olan rehabilitasyon çalışmalarıyla saha eski
durumuna getirilmeye çalışılacaktır.
130
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
BÖLÜM
5.
PROJE
KAPSAMINDAKİ
FAALİYETLERİN
DEĞERLENDİRİLMESİ (İlgili Yönetmelikler Kapsamında ve Kümülatif Olarak
Gerekli Değerlendirme Yapılacaktır.)
5.1. Emisyon hesaplamaları (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası)
Gaz Emisyonu:
İnşaat ve Arazi Hazırlık Aşaması:
İnşaat (hazırlık) aşamasında harcanacak yakıt yalnızca kullanılacak iş makineleri
için gerekli olup, ısınma vb. amaçlı yakıt tüketimi olmayacaktır.
Proje inşaat ve arazi hazırlık aşamasında kullanılacak iş makineleri; ekskavatör,
yükleyici (loader), kamyon, dozer ve arazözdür. Söz konusu iş makinelerinin ortalama
kullanım süreleri ile yakıt tüketimleri aşağıdaki tablolarda sunulmuştur.
Tablo 67. İnşaat Çalışmalarında Kullanılacak İş Makineleri ve Kullanım Süreleri
MAKİNE CİNSİ
ÇALIŞMA SÜRESİ
ADET
GÜCÜ (HP/H)
EKSKAVATÖR
1
150
6
YÜKLEYİCİ
1
150
6
KAMYON
1
120
6
ARAZÖZ
1
150
3
DOZER
1
150
3
Şantiyede çalışacak olan iş makineleri için yakıt olarak motorin kullanılacak.
Motorinin özellikleri aşağıdaki tabloda sunulmuştur.
Tablo 68. Motorinin Özellikleri
ÖZELLİKLER
Kıvam
Tip
Renk
Yoğunluk (150c-Gr/Cm3)
Viskozite (380 c)
Akma Noktası (0C)
Atomizasyon Sıcaklığı (0C)
Pompalama Sıcaklığı (0C)
MOTORİN
Çok Açık
Damıtılmış
Amber
0.8654
2.68
-18
Atmosferik
Atmosferik
ÖZELLİKLER
Karbon Artıkları (%)
Kükürt (%)
Oksijen-Azot (%)
Hidrojen (%)
Karbon (%)
Su ve Çökelti (%)
Kül (%)
Isı Değeri (%)
MOTORİN
Eser
0.4-0.7
0.2
12,7
65,4
Eser
Eser
9.387
Sahada çalışacak iş makinelerin için gerekli motorin ihtiyacı
= (150 x 6 x 0,18 x 2) + (120 x 6 x 0,18) + (2 x 150 x 3 x 0,18)
= 615,60 lt (toplam çalışma süresi günde 8 saat ile sınırlandırılmıştır) olacaktır.
Buna göre bir günde mesai saatlerinde harcanacak yakıt miktarı: 76,95 lt/saat
Sahada iş makinelerinin çalışması sonucu emisyon oluşumu söz konusu olacaktır.
Araçlardan oluşacak kirlemenin birim değeri aşağıda verilmiştir.
131
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Tablo 69. Diesel Araçlardan Yayılan Kirlenmenin Yayın Faktörü (gr/lt)
KİRLETİCİ
DIESEL (gr/lt)
Karbonmonoksit
9.7
Hidrokarbonlar
29.0
Azot Oksitler
36.0
Kükürt Oksitler
6.5
Buna göre iş makinelerinden kaynaklanacak kirletici değerleri aşağıda verilmiştir;
Tablo 70. İnşaat Aşamasında İş Makinelerinden Kaynaklanacak Kirletici Değerleri
Karbonmonoksit
: 9,70 gr/lt x 76,95lt/saat x 0,8654 (gr/cm3)/1000 = 0,646 kg/saat
Hidrokarbonlar
: 29,0 gr/lt x 76,95lt/saat x 0,8654 (gr/cm3)/1000 = 1,931 kg/saat
Azot Oksitler
: 36,0 gr/lt x 76,95lt/saat x 0,8654 (gr/cm3)/1000 = 2,397 kg/saat
Kükürt Oksitler
: 6,50 gr/lt x 76,95lt/saat x 0,8654 (gr/cm3)/1000 = 0,433 kg/saat
SanayiKaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde belirtilen normal
işletme şartlarında ve haftalık iş günlerinde işletme saatleri için kütlesel debilerde
belirtilen; sınırların altında olduğundan mevcut hava kalitesini olumsuz yönde
etkilemeyecektir.
Tablo 71. Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Belirtilen Kütlesel Debiler
Normal işletme şartlarında ve haftalık iş günlerindeki
Emisyonlar
işletme saatleri için kütlesel debiler (kg/saat)
Bacadan
Baca Dışındaki Yerlerden
Toz
10
1
Kurşun
0.5
0.05
Kadmiyum
0.01
0.001
Talyum
0.01
0.001
Klor
20
2
Hidrojen klorür ve Gaz Halde
20
2
İnorganik Klorür Bileşikleri
Hidrojen florür ve Gaz
2
0.2
Halde İnorganik Florür Bileşikleri
Hidrojen Sülfür
4
0.4
Karbon Monoksit
500
50
Kükürt Dioksit
60
6
Azot Dioksit [NOx (NO2 cinsinden)]
40
4
Toplam Organik Bileşikler
30
3
Not: Tablodaki emisyonlar İşletmenin tamamından (bacaların toplamı) yayılan saatlik kütlesel
debilerdir.
İşletme Aşaması:
Faaliyette harcanacak yakıt yalnızca kullanılacak iş makineleri için gerekli olup,
ısınma vb. amaçlı yakıt tüketimi olmayacaktır.
Kömür Ocağı veKırma-Eleme-Torbalama Tesisi Projesi işletme aşamasında
kullanılacak iş makineleri; yükleyici, kamyon ve arazözdür. Söz konusu iş makinelerinin
ortalama kullanım süreleri ile yakıt tüketimleri aşağıdaki tabloda sunulmuştur.
Tablo 72. İşletme Aşamasında Kullanılacak İş Makineleri ve Kullanım Süreleri
MAKİNE CİNSİ
ÇALIŞMA SÜRESİ
ADET
GÜCÜ (HP/H)
YÜKLEYİCİ
1
150
6
KAMYON
2
120
6
ARAZÖZ
1
150
4
132
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Tesiste çalışacak olan iş makineleri için yakıt olarak kullanılacak olan motorinin
özellikleri inşaat aşamasında kullanılacak olan motorinle aynı olacağından, hesaplamada
inşaat ve arazi hazırlık aşaması başlığı altında verilmiş olan motorin özellikleri
kullanılmıştır.
Sahada çalışacak iş makinelerin için gerekli motorin ihtiyacı;
= (1 x 150 x 6 x 0,18) + (2 x 120 x 6 x 0,18) + (1 x 150 x 4 x 0,18)
= 529,20 lt (toplam çalışma süresi günde 8 saat ile sınırlandırılmıştır) olacaktır.
Buna göre bir günde mesai saatlerinde harcanacak yakıt miktarı: 66,15 lt/saat
İşletme aşamasında yukarıda belirtilen iş makinelerinin çalışması sonucu emisyon
oluşumu söz konusu olacaktır. Diesel Araçlardan Yayılan Kirlenmenin Yayın Faktörü
(gr/lt) yukarıda verildiği gibidir. Araçlardan oluşacak kirlemenin birim değeri aşağıda
verilmiştir.
Tablo 73. İşletme Aşamasında İş Makinelerinden Kaynaklanacak Kirletici Değerleri
Karbonmonoksit
: 9,70 gr/lt x 66,15 lt/saat x 0,8654 (gr/cm3)/1000 = 0,555 kg/saat
Hidrokarbonlar
: 29,0 gr/lt x 66,15 lt/saat x 0,8654 (gr/cm3)/1000 = 1,660 kg/saat
Azot Oksitler
: 36,0 gr/lt x 66,15 lt/saat x 0,8654 (gr/cm3)/1000 = 2,061 kg/saat
Kükürt Oksitler
: 6,50 gr/lt x 66,15 lt/saat x 0,8654 (gr/cm3)/1000 = 0,372 kg/saat
AYKU Mad. Müh. Mak. İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına gerçekleştirilecek
olan Kömür Ocağı ve Kırma-Eleme-Torbalama Tesisi projesinde kullanılacak olan iş
makinelerinden dolayı oluşacak kirletici değerleri inşaat ve işletme aşamaları için ayrı ayrı
yukarıda hesaplanmıştır. Hesaplanan değerler Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü
Yönetmeliği’nde belirtilen sınır değerlerle aşağıdaki tabloda karşılaştırılmıştır.
Karşılaştırma sonucu meydana gelecek olan kirletici değerlerinin yönetmelikte belirtilen
sınırların altında olacağı görülmektedir.
Tablo 74. İş Makinelerinden Kaynaklanan Kirletici Değerlerin SKHKKY’de Belirtilen Sınır
Değerlerle Karşılaştırılması
Karbonmonoksit
Hidrokarbonlar
Azot Oksitler
Kükürt Oksitler
İnşaat (Hazırlık)
0,646
1,931
2,397
0,433
İşletme
0,555
1,660
2,061
0,372
Yönetmelik Sınır Değerleri
50
4
6
Toz Emisyonu:
Projenin hazırlık ve üretim safhalarında oluşacak olan toz miktarları aşağıda ayrı
ayrı hesaplanmıştır.
Söz konusu faaliyetler sonucu oluşması muhtemel toz emisyonu hesaplamalarında,
Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Tablo 12.6 da verilen toz
emisyonu kütlesel debi hesaplamalarında kullanılacak olan emisyon faktörleri
kullanılmıştır.
133
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Tablo 75. SKHKKY ( Ek-12-Tablo 12.6 ) Toz Emisyonu Kütlesel Debi Hesaplamalarında Kullanılacak
Emisyon Faktörleri
Emisyon Faktörleri kg/ton
Kaynaklar
Kontrolsüz
Kontrollü
Patlatma
0,080
Sökme
0,025
0,0125
Yükleme
0,010
0,005
Nakliye (gidiş-dönüş toplam mesafesi)
0,7
0,35
Boşaltma
0,010
0,005
Depolama
5,8
2,9
Birincil Kırıcı
0,243
0,0243
İkincil Kırıcı
0,585
0,0585
Üçüncül Kırıcı
0,585
0,0585
İnşaat (Hazırlık) Aşaması
Arazi hazırlama ve inşaat çalışmaları yapılırken tozumayı ez aza indirgemek için
çalışma alanının sulanması, malzemenin kontrollü bir şekilde kazılıp, yüklenip ve
taşınması sırasında gerekli hassasiyetin gösterilecek olmasından dolayı hesaplamalar
kontrollü duruma göre yapılmıştır.
Bitkisel Toprağın Sıyrılarak Depolanması Sırasında Oluşacak Toz Miktarı
ÇED alanı içerisinde bitkisel toprağın sıyrılarak depolanması sırasında yaklaşık
34.500 m2’lik alanda arazi hazırlama ve inşaat işlemleri sırasında hafriyat yapılacaktır.
Arazi hazırlama ve inşaat aşamasında ÇED alanı içerisinde belirlenen 34.500 m2
alanda 35 cm kalınlığındaki bitkisel toprak sıyrılarak alınacaktır. Buna göre;
Alınacak olan bitkisel toprak miktarı: (34.500 m2 x 0,35 m) = 12.075 m3
: (12.075 m3 x 1,6 ton/m3)
: 19.320 ton’dur.
Hafriyat Süresi
Toplam Hafriyat Miktarı
Aylık Hafriyat Miktarı
Günlük Hafriyat Miktarı
Saatlik Hafriyat Miktarı
: 1 yıl (yılda 12 ay)
: 19.320 ton
: 19.320 ton / 1 yıl / 12 ay/yıl = 1610 ton/ay
: 1610 ton/ay / 25 gün/ay = 64,4 ton/gün
: 64,4 ton/gün / 8 saat/gün = 8,05 ton/saat
Kazıma-Sökme işlemi sırasında meydana gelecek toz miktarı:
Kazıma işlemi ekskavatör ile yapılacaktır.
Kazıma-sökme emisyon faktörü: 0,0125 kg/ton
8,05 ton/saat x 0,0125 kg/ton = 0,10 kg/saat toz oluşumu meydana gelecektir.
Doldurma Sırasında Oluşacak Toz Miktarı
Doldurma emisyon faktörü
Doldurma sonrası oluşan toplam emisyon
134
= 0,005 kg/ton
= 8,05 ton/saat x 0,005 kg/ton
= 0,04 kg/saat
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Taşıma Sırasında Oluşacak Toz Miktarı
Kamyon taşıma kapasitesi
: 20 ton/sefer
Sefer sayısı
: 64,4ton/gün / 20 ton/sefer = 4 sefer/gün
Sefer uzunluğu
: 0,3 km (gidiş-dönüş)
Toplam alınacak yol
: 4 sefer/gün x 0,3 km/sefer = 1,2 km/gün
Taşıma emisyon faktörü
= 0,35 kg/km
Taşıma sonrası oluşacak toplam emisyon = 1,2 km/gün x 0,35 kg/km
= 0,42 kg/gün
Taşıma sonrası oluşacak toz emisyonu
= 0,42 kg/gün / 8 saat/gün
= 0,052 kg/saat
Boşaltma Sırasında Oluşacak Toz Miktarı
Boşaltma emisyon faktörü
Boşaltma sonrası oluşan toplam emisyon
= 0,005 kg/ton
= 8,05 ton/saat x 0,005 kg/ton
= 0,04 kg/saat
Bitkisel Toprağın Depolanması Sırasında Oluşacak Toz Miktarı
Yüzeyden sıyrılan bitkisel toprağın depolandığı bitkisel toprak stok alanı toplam
193,5 m2’dir.
Dep. emisyon faktörü = 2,9 kg/ha-gün
Dep. oluşan top. emisyon = 193,5 m2x 2,9 kg/ha-gün x (1 ha/10.000 m2) x (1 gün/ 8 sa.)
= 0,007 kg/saat
Kontrollü Bitkisel Toprağın Hafriyatı ve Depolama Sırasında Toplam
Oluşacak Toz Miktarı
Kazma-sökme sırasında oluşacak toz miktarı
: 0,100 kg/saat
Doldurma sırasında oluşacak toz miktarı
: 0,040 kg/saat
Taşıma sırasında oluşacak toz miktarı
: 0,052 kg/saat
Boşaltma sırasında oluşacak toz miktarı
:0,040kg/saat
Bitkisel toprak depolanması sırasında oluşacak toz miktarı : 0,007 kg/saat
Toplam Toz Miktarı
: 0,239 kg/saat
Karo Alanı Oluşturulması Sırasında Oluşacak Toz Miktarı
Bitkisel toprak sıyırma işlemi tamamlandıktan sonra arazi düzleştirme çalışmaları
gerçekleştirilecektir. Arazi düzenleme çalışmaları 7,20 hektralık karo alanı içerisinde
gerçekleştirilecek olup oluşacak pasa zemin düzenleme çalışmalarında çukurları
doldurmak için kullanılacaktır. Bu çalışmalar esnasında ortalama 15.000 m3 hafriyat
çalışması gerçekleştirilecektir.
Yapılacak hafriyat miktarı
Hafriyat Süresi
Toplam Hafriyat Miktarı
Aylık Hafriyat Miktarı
Günlük Hafriyat Miktarı
Saatlik Hafriyat Miktarı
: 15.000 m3 x 2,0 ton/m3
: 30.000 ton’dur.
: 1 yıl (yılda 12 ay)
: 30.000 ton
: 30.000 ton/1yıl / 12 ay/yıl = 2.500 ton/ay
: 2.500 ton/ay / 25 gün/ay = 100 ton/gün
: 100 ton/gün / 8 saat/gün = 12,5 ton/saat
135
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Kazıma-Sökme işlemi sırasında meydana gelecek toz miktarı:
Kazıma işlemi ekskavatör ile yapılacaktır.
Kazıma-sökme emisyon faktörü: 0,0125 kg/ton
12,5 ton/saat x 0,0125 kg/ton = 0,156 kg/saat toz oluşumu meydana gelecektir.
Doldurma Sırasında Oluşacak Toz Miktarı
Doldurma emisyon faktörü
Doldurma sonrası oluşan toplam emisyon
= 0,005 kg/ton
= 12,5 ton/saat x 0,005 kg/ton
= 0,062 kg/saat
Taşıma Sırasında Oluşacak Toz Miktarı
Kamyon taşıma kapasitesi
: 20 ton/sefer
Sefer sayısı
: 100 ton/gün / 20 ton/sefer = 5 sefer/gün
Sefer uzunluğu
: 0,3 km (gidiş-dönüş)
Toplam alınacak yol
: 5 sefer/gün x 0,3 km/sefer = 1,5 km/gün
Taşıma emisyon faktörü
= 0,35 kg/km
Taşıma sonrası oluşacak toplam emisyon = 1,5 km/gün x 0,35 kg/km
= 0,525 kg/gün
Taşıma sonrası oluşacak toz emisyonu
= 0,525 kg/gün / 8 saat/gün
= 0,066 kg/saat
Boşaltma Sırasında Oluşacak Toz Miktarı
Boşaltma emisyon faktörü
Boşaltma sonrası oluşan toplam emisyon
= 0,005 kg/ton
= 12,5 ton/saat x 0,005 kg/ton
= 0,062 kg/saat
Karo Alanı Oluşturulması Sırasında Oluşacak Toz Miktarı
Kazma-sökme sırasında oluşacak toz miktarı
Doldurma sırasında oluşacak toz miktarı
Taşıma sırasında oluşacak toz miktarı
Boşaltma sırasında oluşacak toz miktarı
Toplam Toz Miktarı
: 0,156 kg/saat
: 0,062 kg/saat
: 0,066 kg/saat
: 0,062 kg/saat
: 0,346 kg/saat
Yol Yapım Çalışmaları Sırasında Oluşacak Toz Miktarı
ÇED alanına ulaşımı sağlayacak mevcut stabilize yol bulunmakta olup, proje
hazırlık (inşaat) aşamasında yol yapım çalışması gerçekleştirilmeyecektir.
Galeri, Nefeslik, Uzunayak Yollarının ve Panoların Oluşturulması Sırasında
Oluşacak Toz Miktarı
ÇED alanında son hazırlık aşaması olan bu çalışmalar kapsamında 2 poligonda
gerçekleştirilecek yer altı işletmesinde kömüre ulaşmak için oluşturulacak galeri ve
nefeslik uzunlukları toplam 500 m. olup galeri tipi B-5 alınmış, kazı kesiti 6,8 m2 olarak
hesap edildiğinde yaklaşık 6.800 m3 yeraltından pasa çıkarılacaktır.
136
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
Yapılacak hafriyat miktarı
Hafriyat Süresi
Toplam Hafriyat Miktarı
Aylık Hafriyat Miktarı
Günlük Hafriyat Miktarı
Saatlik Hafriyat Miktarı
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
: 6.800 m3 x 2,0 ton/m3
: 13.600 ton’dur.
: 1 yıl (yılda 12 ay)
: 13.600 ton
: 13.600 ton / 1 yıl / 12 ay/yıl = 1133,3 ton/ay
: 1133,3 ton/ay / 25 gün/ay = 45,3 ton/gün
: 45,3 ton/gün / 8 saat/gün = 5,66 ton/saat
Kazıma-Sökme işlemi sırasında meydana gelecek toz miktarı:
Kazıma işlemi yeraltından olacağından dolayı toz oluşumu gerçekleşmeyecektir.
Doldurma Sırasında Oluşacak Toz Miktarı
Doldurma emisyon faktörü
Doldurma sonrası oluşan toplam emisyon
= 0,005 kg/ton
= 5,66 ton/saat x 0,005 kg/ton
= 0,028 kg/saat
Taşıma Sırasında Oluşacak Toz Miktarı
Kamyon taşıma kapasitesi
: 20 ton/sefer
Sefer sayısı
: 45,3 ton/gün / 20 ton/sefer = 3 sefer/gün
Sefer uzunluğu
: 0,30 km (gidiş-dönüş)
Toplam alınacak yol
: 3 sefer/gün x 0,3 km/sefer = 0,9 km/gün
Taşıma emisyon faktörü
= 0,35 kg/km
Taşıma sonrası oluşacak toplam emisyon = 0,9 km/gün x 0,35 kg/km
= 0,315 kg/gün
Taşıma sonrası oluşacak toz emisyonu
= 1,05 kg/gün / 8 saat/gün
= 0,039 kg/saat
Boşaltma Sırasında Oluşacak Toz Miktarı
Boşaltma emisyon faktörü
Boşaltma sonrası oluşan toplam emisyon
= 0,005 kg/ton
= 5,66 ton/saat x 0,005 kg/ton
= 0,028 kg/saat
Pasanın Depolanması Sırasında Oluşacak Toz Miktarı
Pasanın depolanacağı alan toplamı 3.500 m2’dır.
Dep. emisyon faktörü = 2,9 kg/ha-gün
Dep. oluşan top. Emisyon=3.395 m2 x 2,9 kg/ha-gün x (1 ha/10.000 m2) x (1 gün/ 8 sa.)
= 0,123 kg/saat
Galeri, Nefeslik, Uzunayak Yollarının ve Panoların Oluşturulması Sırasında
Oluşacak Toz Miktarı
Doldurma sırasında oluşacak toz miktarı
Taşıma sırasında oluşacak toz miktarı
Boşaltma sırasında oluşacak toz miktarı
Depolama sırasında oluşacak toz miktarı
Toplam Toz Miktarı
: 0,028 kg/saat
: 0,039 kg/saat
: 0,028 kg/saat
: 0,123kg/saat
: 0,218 kg/saat
Tablo 76. Hazırlık Aşamasında Toplam Oluşacak Toz Miktarı
137
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Bitkisel Toprağın Sıyrılarak Depo. Sırasında Oluşacak Toz Miktarı
Karo Alanı Oluşturulması Sırasında Oluşacak Toz Miktarı
Galeri, Nefeslik, Uzunayak Yollarının ve Panoların Oluşturulması Sırasında
Oluşacak Toz Miktarı
TOPLAM
0,239 kg/saat
0,346 kg/saat
0,218 kg/saat
0,803 kg/saat
Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek-12.d.2. Sökme,
Yükleme, Nakliye, Boşaltma, Depolama işlemlerinde Ek-1 de belirtilen önlemlerin
(Sulama, Kapalı taşıma sistemlerinin kullanılması, Malzemenin Nemli Tutulması,
Savrulma Yapılmadan Yükleme Boşaltılması vb.) alınması durumunda bu işlemlerden
kaynaklanan toz emisyonu kütlesel debisi Tablo 12.6 da yer alan kontrollü emisyon
faktörleri kullanılarak hesaplanmalıdır.
Arazi hazırlık çalışmaları sırasında sulama gerçekleştirilecek, kapalı taşıma
sistemleri kullanılacak, malzeme nemli tutulacak, savurma yapılmadan yükleme boşaltılma
yapılacak olmasından dolayı toz hesaplamaları yukarıda belirtildiği üzere kontrollü
emisyon faktörleri kullanılarak yapılmıştır.
Bu hesaplamadan sonra arazi hazırlık işlemleri sırasında oluşabilecek toz miktarı
0,803 kg/saat olarak belirlenmiştir. Bu değerSanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü
Yönetmeliğinde verilen 1,0 kg/saat sınır değerinin altında kalmaktadır. Bundan dolayı
hazırlık aşamasında kontrollü durumda oluşacak toz miktarı için toz modellemesi
yapılmasına gerek duyulmamıştır.
Hazırlık işlemleri sırasında oluşabilecek toz miktarı olan 0,803 kg/saat, Sanayi
Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde verilen 1,0 kg/saat sınır değerinin
altında kaldığından dolayıişletilmesi planlanan Kömür Ocağı ve Kırma-Eleme-Torbalama
Tesisi hazırlık aşamasında meydana gelebilecek tozlanmanın çevreye zararı olmayacağı
düşünülmektedir. Oluşan tozlanmayı azaltmak için;
-ÇED alanı içerisinde uygun yerlere tozlanmayı önlemek amacıyla rüzgar kesici
bitkiler dikilecek,
-Savurma yapılmadan doldurma ve boşaltma yapılacak,
-Nakliye yapan kamyonların üzerleri örtülecek,
-Spreylemeler ile ÇED alanının devamlı nemliliği sağlanacak,spreyleme yağmurlu
günler haricinde hergün yapılacaktır.
-Alan içerisindeki yüzey yolları devamlı spreylenerek nemli kalması sağlanacaktır.
Bu işlemler hazırlık (inşaat) faaliyetleri sırasında uygulanacak ve bu işlemler
sırasında meydana gelecek olan tozuma en az seviyeye indirilmeye çalışılacaktır.
İşletme (Üretim) Aşaması
Üretim Sırasında Toz Kaynakları Ve Oluşacak Toz Miktarı,
Ocakta üretilecek kömür pano içinde zincirli konveyörlerle nakledilerek ana kat
galerisine nakledilecek, buradan da bant konveyörlere transfer edilecektir. +540 katının
üzerindeki kömürler, +540 katından +540/+490 kömür yolu ile bir alt kata indirilerek bu
138
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
katta bant konveyörlerle +490 bağlantı galerisi yoluyla ana ihraç desandresindeki bant
konveyör sistemine aktarılacak ve buradan ocak dışına çıkartılacaktır.
Ocağın yıllık kapasitesi 90.000 ton/yıl olduğuna göre; 1. Poligondan üretilen
malzemenin 45.000 ton/yıl ve 2. Poligondan üretilen malzemenin de 45.000 ton/yıl olacağı
düşünülerek hesaplamalar yapılmıştır.
Meydana gelecek tozlanma miktarının belirlenmesinde kontrollü ve kontrolsüz
durumlar için ayrı ayrı hesaplamalar yapılmıştır.
Ocağın yıllık kapasitesi
Yıllık çalışılacak gün sayısı
(ayda 25 günden 12 ay)
Aylık üretim miktarı
Günlük üretim miktarı
Saatlik üretim miktarı
Çalışma Süreleri
Kırma-Eleme Paketleme Tesisi
Yıllık kapasitesi
Yıllık çalışılacak gün sayısı
(ayda 25 günden 12 ay)
Aylık üretim miktarı
Günlük üretim miktarı
Saatlik üretim miktarı (8 saat)
Çalışma Süreleri
: 90.000 ton/yıl
: 300 gün/yıl
: 7.500 ton/ay
: 300 ton/gün
: 12,5 ton/saat
: 12 ay/yıl, 300 gün/yıl, 25 gün/ay, 24 saat/gün
: 90.000 ton/yıl
: 300 gün/yıl
: 7.500 ton/ay
: 300 ton/gün
: 37,5 ton/saat
: 12 ay/yıl, 300 gün/yıl, 25 gün/ay, 8 saat/gün
Birinci ve İkinci poligon için yıllık ocak kapasite : 45.000 ton/yıl
Yıllık çalışılacak gün sayısı
: 300 gün/yıl
(ayda 25 günden 12 ay)
Aylık üretim miktarı
: 3.750 ton/ay
Günlük üretim miktarı
: 150 ton/gün
Saatlik üretim miktarı
: 6,25 ton/saat
Çalışma Süreleri
: 12 ay/yıl, 300 gün/yıl, 25 gün/ay, 24 saat/gün
Kömürün Kamyona Yüklenmesinde Oluşacak Toz Miktarı
Doldurma emisyon faktörü (Kontrolsüz)
Doldurma emisyon faktörü (Kontrollü)
= 0,010 kg/ton
= 0,005 kg/ton
Yüklemede oluşan emisyon (Kontrolsüz)
= 12,5 ton/saat x 0,01 kg/ton
= 0,125 kg/saat
Yüklemede oluşan emisyon (Kontrollü)
= 12,5 ton/saat x 0,005 kg/ton
= 0,062 kg/saat
1. Poligon Kömürün Kırma-Eleme Tesisine Taşınmasında Oluşacak Toz
Miktarı
Kamyon taşıma kapasitesi
Sefer sayısı
Sefer uzunluğu (2. P-Tesis Arası)
Toplam alınacak yol
: 20 ton/sefer
: 150 ton/gün / 20 ton/sefer = 8 sefer/gün
: 0,3 km (gidiş-geliş: 0,3 km)
: 8 sefer/gün x 0,3 km/sefer = 2,4 km/gün
139
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Taşıma emisyon faktörü Kontrolsüz
Taşıma emisyon faktörü Kontrollü
= 0,70 kg/km
= 0,35 kg/km
Taşımada oluşacak toplam emisyon (Kontrolsüz) = 2,4 km/gün x 0,70 kg/km
= 1,68 kg/gün
Taşımada oluşacak toplam emisyon (Kontrollü) = 2,4 km/gün x 0,35 kg/km
= 0,84 kg/gün
Taşımada oluşacak toz emisyonu (Kontrolsüz)
Taşımada oluşacak toz emisyonu (Kontrollü)
= 1,68 kg/gün / 24 saat/gün
= 0,070 kg/saat
= 0,84 kg/gün / 24 saat/gün
= 0,035 kg/saat
2. Poligon Kömürün Kırma-Eleme Tesisine Taşınmasında Oluşacak Toz
Miktarı
Kamyon taşıma kapasitesi
Sefer sayısı
Sefer uzunluğu (2. P-Tesis Arası)
Toplam alınacak yol
: 20 ton/sefer
: 150 ton/gün / 20 ton/sefer = 8 sefer/gün
: 3 km (gidiş-geliş: 6 km)
: 8 sefer/gün x 6 km/sefer = 48 km/gün
Taşıma emisyon faktörü Kontrolsüz
Taşıma emisyon faktörü Kontrollü
= 0,70 kg/km
= 0,35 kg/km
Taşımada oluşacak toplam emisyon (Kontrolsüz) = 48 km/gün x 0,70 kg/km
= 33,6 kg/gün
Taşımada oluşacak toplam emisyon (Kontrollü) = 48 km/gün x 0,35 kg/km
= 16,8 kg/gün
Taşımada oluşacak toz emisyonu (Kontrolsüz)
Taşımada oluşacak toz emisyonu (Kontrollü)
= 33,6 kg/gün / 24 saat/gün
= 1,4 kg/saat
= 16,8 kg/gün / 24 saat/gün
= 0,7 kg/saat
Tüvenan Kömürün Stok Alanına Boşaltılmasından Kaynaklanacak Toz
Miktarı
Boşaltmaemisyon faktörü (Kontrolsüz)
Boşaltmaemisyon faktörü (Kontrollü)
= 0,010 kg/ton
= 0,005 kg/ton
Boşaltmada oluşan emisyon (Kontrolsüz)
= 12,5 ton/saat x 0,01 kg/ton
= 0,125 kg/saat
= 12,5 ton/saat x 0,005 kg/ton
= 0,62 kg/saat
Boşaltmada oluşan emisyon (Kontrollü)
Tüvenan Kömürün Depolanması Sırasında Oluşacak Toz Miktarı
Kömürün depolanacağı stok alanı 518 m2’dir.
Dep. emisyon faktörü (K.süz) = 5,8 kg/ha-gün
Dep. emisyon faktörü (K.lü) = 2,9 kg/ha-gün
Dep. oluşan top. emisyon (K.süz)
140
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
= 518 m2 x 5,8 kg/ha-gün x (1 ha/10.000 m2) x (1 gün/ 24 sa.)
= 0,012 kg / saat
Dep. oluşan top. emisyon (K.lü)
= 518 m2 x 2,9 kg/ha-gün x (1 ha/10.000 m2) x (1 gün/ 24 sa.)
= 0,006 kg / saat
Tüvenan Kömürün Yüklenerek Kırma-Eleme Tesisine Boşaltılmasından
Kaynaklanacak Toz Mik.
Doldurma emisyon faktörü (Kontrolsüz)
Doldurma emisyon faktörü (Kontrollü)
= 0,010 kg/ton
= 0,005 kg/ton
Yüklemede oluşan emisyon (Kontrolsüz)
= 37,5 ton/saat x 0,01 kg/ton
= 0,375 kg/saat
= 37,5 ton/saat x 0,005 kg/ton
= 0,187 kg/saat
Yüklemede oluşan emisyon (Kontrollü)
Boşaltma emisyon faktörü (Kontrolsüz)
Boşaltma emisyon faktörü (Kontrollü)
= 0,010 kg/ton
= 0,005 kg/ton
Boşaltmada oluşan emisyon (Kontrolsüz)
= 37,5 ton/saat x 0,01 kg/ton
= 0,375 kg/saat
Boşaltmada oluşan emisyon (Kontrollü)
= 37,5 ton/saat x 0,005 kg/ton
= 0,187 kg/saat
Malzemenin Kırılması Sırasında Oluşacak Toz Miktarı
Kırıcı Emisyon Faktörü (K.süz)
Kırıcı Emisyon Faktörü (K.lü)
: 0,243 kg/ton;
: 0,0243 kg/ton;
Kırma Sırasında Oluşan Emisyonı (K.süz)=37,5 ton/saat x 0,243 kg/ton = 9,112 kg/saat
Kırma Sırasında Oluşan Emisyonı (K.lü)= 37,5 ton/saat x 0,0243 kg/ton = 0,911 kg/saat
Kömürün Paketlenmesi ve Depolanması Sırasında Oluşacak Toz Miktarı
Paketlemeden çıkan kömürün depolanacağı alan tesis alanı içerisinde 170 m2’dir.
Dep. emisyon faktörü (K.süz) = 5,8 kg/ha-gün
Dep. emisyon faktörü (K.lü) = 2,9 kg/ha-gün
Dep. oluşan top. emisyon (K.süz)
= 170 m2 x 5,8 kg/ha-gün x (1 ha/10.000 m2) x (1 gün/ 24 sa.)
= 0,004 kg / saat
Dep. oluşan top. emisyon (K.lü)
= 170 m2 x 2,9 kg/ha-gün x (1 ha/10.000 m2) x (1 gün/ 24 sa.)
= 0,002 kg / saat
Nihai Kömürün Satış İçin Kamyona Yüklenmesinde Oluşacak Toz Miktarı
Doldurma emisyon faktörü (Kontrolsüz)
Doldurma emisyon faktörü (Kontrollü)
141
= 0,010 kg/ton
= 0,005 kg/ton
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Yüklemede oluşan emisyon (Kontrolsüz) = 37,5 ton/saat x 0,01 kg/ton= 0,375 kg/saat
Yüklemede oluşan emisyon (Kontrollü)= 37,5 ton/saat x 0,005 kg/ton= 0,187 kg/saat
Nihai Kömürün Nakliyesi Sırasında Oluşacak Toz Miktarı (Satış)
Kamyon taşıma kapasitesi
Sefer sayısı
Sefer uzunluğu (tesis-asfalt yol)
(2 alternatifli nakliye güzergahında
yapılmıştır)
: 20 ton/sefer
: 300 ton/gün / 20 ton/sefer = 15 sefer/gün
: 1,6 km (gidiş-geliş)
uzun olan stabilize yolüzerinden hesaplamalar
Toplam alınacak yol
: 15 sefer/gün x 1,6 km/sefer = 24 km/gün
Taşıma emisyon faktörü Kontrolsüz
Taşıma emisyon faktörü Kontrollü
= 0,70 kg/km
= 0,35 kg/km
Taşımada oluşacak emisyon (K.süz) = 24 km/gün x 0,70 kg/km
= 16,800 kg/gün
Taşımada oluşacak emisyon (K.lü) = 24 km/gün x 0,35 kg/km
= 8,400 kg/gün
Taşımada oluşacak toz emisyonu (K.süz)
Taşımada oluşacak toz emisyonu (K.lü)
= 16,8 kg/gün / 8 saat/gün
= 2,100 kg/saat
= 8,4 kg/gün / 8 saat/gün
= 1,050 kg/saat
Kontrolsüz Üretim Sırasında Toplam Oluşacak Toz Miktarı
Kömürün Kamyona Yüklenmesinde
1. Poligon Kömürün Kırma-Eleme Tesisine Taşınmasında
2. Poligon Kömürün Kırma-Eleme Tesisine Taşınmasında
Tüvenan Kömürün Stok Alanına Boşaltılması
Tüvenan Kömürün Depolanması
Tüvenan Kömürün Yüklenerek Tesise Boşaltılması
Malzemenin Kırılması Sırasında
Kömürün Paketlenmesi ve Depolanması Sırasında
Nihai Kömürün Satış İçin Kamyona Yüklenmesi
Nihai Kömürün Nakliyesi (Satış)
Toplam Toz Miktarı (kg/saat)
Kontrollü Üretim Sırasında Toplam Oluşacak Toz Miktarı
: 0,125 kg/saat
:0,070 kg/saat
:1,400 kg/saat
: 0,125 kg/saat
: 0,0120 kg/saat
: 0,750 kg/saat
:9,112 kg/saat
: 0,004 kg/saat
: 0,375 kg/saat
: 2,100 kg/saat
: 14,072 kg/saat
Kömürün Kamyona Yüklenmesinde
1. Poligon Kömürün Kırma-Eleme Tesisine Taşınmasında
2. Poligon Kömürün Kırma-Eleme Tesisine Taşınmasında
Tüvenan Kömürün Stok Alanına Boşaltılması
Tüvenan Kömürün Depolanması
Tüvenan Kömürün Yüklenerek Tesise Boşaltılması
Malzemenin Kırılması Sırasında
Kömürün Paketlenmesi ve Depolanması Sırasında
Nihai Kömürün Satış İçin Kamyona Yüklenmesi
: 0,062 kg/saat
:0,035 kg/saat
:0,700 kg/saat
: 0,620 kg/saat
: 0,006 kg/saat
: 0,375 kg/saat
:0,911 kg/saat
: 0,002 kg/saat
: 0,187 kg/saat
142
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Nihai Kömürün Nakliyesi (Satış)
Toplam Toz Miktarı (kg/saat)
: 1,050 kg/saat
: 3,948 kg/saat
Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek-12.d.2. Sökme,
Yükleme, Nakliye, Boşaltma, Depolama işlemlerinde Ek-1 de belirtilen önlemlerin
(sulama, kapalı taşıma sistemlerinin kullanılması, malzemenin nemli tutulması, savurma
yapılmadan yükleme boşaltılması vb.) alınması durumunda bu işlemlerden kaynaklanan
toz emisyonu kütlesel debisi Tablo 12.6 da yer alan kontrollü ve kontrolsüz emisyon
faktörleri kullanılarak hesaplanmıştır.
Bu hesaplamadan sonra üretim çalışmaları sırasında oluşabilecek toz miktarı
kontrolsüz durumda 14,072 kg/saat, kontrollü durumda ise 3,948 kg/saat olarak
belirlenmiştir. Bu değerSanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde
verilen 1,0 kg/saat sınır değerinin üstünde kalmaktadır. Toz modellemesi hesaplamaları
yüksek risk değer taşıyan kontrolsüz durumda oluşacak 14,072 kg/saat değerine göre
yapılmış olup Ek-28’da sunulmuştur. Yapılan modelleme çalışmaları neticesinde söz
konusu proje ilgili yönetmelikler doğrultusunda sınır değerleri sağladığı belirlenmiştir.
5.2. Su Kullanımı ve bertarafı (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası
olmak üzere temin edileceği kaynaklar, su miktarları, içme ve kullanma suyu ve diğer
kullanım amaçlarına göre miktarları, kullanımı sonrası oluşacak atık suların miktarı
ve bertarafı)
Kömür Ocağı ve Kırma-Eleme-Torbalama Tesisi projesi inşaat ve arazi hazırlama
ile işletme aşamalarından oluşacaktır. Projenin her iki aşamasında da su kullanımı
olacaktır. Tüketilecek olan su miktarları aşağıda hesaplanmıştır.
İnşaat ve Arazi Hazırlık Aşaması:
İnşaat aşamasında tozlanmayı önlemek için sulama suyu ve personelin ihtiyaçları
için kullanma suyu olmak üzere iki türlü su kullanımı söz konusudur.
a) Personel İçin Su Kullanımı ve Bertarafı:
Faaliyetin inşaat aşamasında 45 kişinin istihdam edilmesi planlanmaktadır. Kişi
başına tüketilen su miktarı 150 lt/gün kabul edilmiştir. (Bir kişinin günlük su kullanımı
Resmi Gazete 22 Nisan 1985 tarih ve 18733 sayılı nüshasında yayımlanan İller Bankası
içmesuyu projelerine dair şehir ve kasabaların içmesuyu projelerin hazırlanmasına ait
yönetmelik hükümlerince 150 lt olarak alınmıştır.). Personel için gerekli kullanma suyu;
45 Kişi x 150 L/Kişi-gün /1000 = 6,75 m³/gün olarak hesaplanmıştır.
Kişi başı günlük su tüketimi 150 lt ve tüm atık suyun %100 geri döndüğü tahmini
ve kabulü ile oluşacak atık suyun miktarı ve özellikleri aşağıdaki gibidir.
Çalışacak kişi sayısı
Kişi başına düşen günlük kullanım
Oluşan atık su
BOI
BOI olarak kirlilik yükü
KOI
: 45
: 150 lt/gün
: 6,75 m3 /gün
: 200 mg/lt
: 0,3 kg/gün
: 300 mg/lt
143
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
KOI olarak kirlilik yükü
: 0.45 kg/gün
AKM
: 200 mg/lt
AKM olarak kirlilik yükü
: 0,3 kg/gün
(Kaynak: USLU, O. “Kullanılmış Suların Arıtılması”, 1992 İzmir)
Proje alanında inşaat çalışmalarında çalışacak personelin içme ve kullanma suyu
ihtiyacı 17.02.2005 tarih ve 25730 sayılı resmi gazetede Sağlık Bakanlığı tarafından
yayımlanarak yürürlüğe giren İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmeliğe
uygun olarak serbest piyasadan satın alma yoluyla karşılanacak olup, damacanalarla
faaliyet alanına getirilecektir.
İnşaat aşamasında çalışacak olan personelden kaynaklı oluşacak evsel nitelikli
atıksular için proje alanına 96 m3 kapasiteli sızdırmasız fosseptik tesis edilecek ve
atıksuların bertarafı için Sarayköy Belediyesi’nden hizmet alınacaktır. Fosseptik çukurda
biriken atık sular ortalama 14 günde bir vidanjörle çektirilecektir. Atıksuların bertarafı için
Sarayköy Belediyesi’nden vidanjör hizmeti alınacağına dair yazı Ek-19’da sunulmuştur.
b)Tozlanmayı Önlemek İçin Su Kullanımı ve Bertarafı:
ÇED alanı içerisinde yolların (600 m.) sulanması için arazözle günlük olarak
sulama işlemi gerçekleştirilecek ve bu kapsamda toplam 3.200 m2’lik alanda sulama
yapılacağı düşünülürse gerekli olan su miktarı;
Günlük Su İhtiyacı = 3.200 m2x 1,5 lt/m2x 2 =9,6 m3/gün su kullanılacaktır.
İnşaat alanında araçların hareketinden dolayı meydana gelecek olan tozu bastırmak
için ihtiyaç duyulacak olan su tanker ile Kabaağaç Köyü’nden sağlanacaktır.
Tozlanmayı engellemek için kullanılacak su buharlaşacağından dolayı atık
oluşturmamaktadır. Bertarafı söz konusu değildir.
c)Nakliye Güzerhanın Sulanmasında Kullanılacak Su Miktarı:
Nakliye yolların (800 m.) sulanması için arazözle günlük olarak sulama işlemi
gerçekleştirilecek ve bu kapsamda toplam 4.000 m2’lık alanda sulama yapılacağı
düşünülürse gerekli olan su miktarı;
Günlük Su İhtiyacı = 4.000 m2x 1,5 lt/m2 x 2 = 12,0 m3/gün su kullanılacaktır.
İnşaat alanında araçların hareketinden dolayı meydana gelecek olan tozu bastırmak
için ihtiyaç duyulacak olan su tanker ile Kabaağaç Köyü’nden sağlanacaktır.
Tozlanmayı engellemek için kullanılacak su buharlaşacağından dolayı atık
oluşturmamaktadır. Bertarafı söz konusu değildir.
İşletme Aşaması:
İşletme aşamasında toz oluşumunu engellemek için ÇED alanı içerisinde yollarda,
kırma-eleme-torbalama tesisinde, sulama amaçlı ve personelin içme-kullanma ihtiyacını
karşılamak için su kullanımı olacaktır.
144
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
a) Personel İçin Su Kullanımı ve Bertarafı:
Faaliyetin işletme aşamasında 90 kişinin istihdam edilmesi planlanmaktadır. Kişi
başına tüketilen su miktarı 150 lt/gün kabul edilmiştir. (Bir kişinin günlük su kullanımı
Resmi Gazete 22 Nisan 1985 tarih ve 18733 sayılı nüshasında yayımlanan İller Bankası
içmesuyu projelerine dair şehir ve kasabaların içme suyu projelerin hazırlanmasına ait
yönetmelik hükümlerince 150 lt olarak alınmıştır.). Personel için gerekli kullanma suyu;
90 Kişi x 150 L/Kişi-gün /1000 = 13,5 m³/gün olarak hesaplanmıştır.
Kişi başı günlük su tüketimi 150 lt ve tüm atık suyun %100 geri döndüğü tahmini
ve kabulü ile oluşacak atık suyun özellikleri aşağıdaki gibidir. (Bir kişinin günlük su
kullanımı Resmi Gazete 22 Nisan 1985 tarih ve 18733 sayılı nüshasında yayımlanan İller
Bankası içme suyu projelerine dair şehir ve kasabaların içme suyu projelerin
hazırlanmasına ait yönetmelik hükümlerince 150 lt olarak alınmıştır.)
Çalışan Sayısı
: 90
Kişi başına düşen günlük kullanımı : 150 lt/gün
Oluşan atık su
: 13,5 m3 /gün
BOI
: 200 mg/lt
BOI olarak kirlilik yükü
: 0.36 kg/gün
KOI
: 300 mg/l
KOI olarak kirlilik yükü
: 0.54 kg/gün
AKM
: 200 mg/l
AKM olarak kirlilik yükü
: 0.36 kg/gün
(Kaynak: USLU ,O. “Kullanılmış Suların Arıtılması”, 1992 İzmir )
Proje alanında işletme çalışmalarında çalışacak personelin içme ve kullanma suyu
ihtiyacı 17.02.2005 tarih ve 25730 sayılı resmi gazetede Sağlık Bakanlığı tarafından
yayımlanarak yürürlüğe giren İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmeliğe
uygun olarak serbest piyasadan satın alma yoluyla karşılanacak olup, damacanalarla
faaliyet alanına getirilecektir.
İşletme aşamasında çalışacak olan personelden kaynaklı oluşacak evsel nitelikli
atıksular için proje alanına 96 m3 sızdırmasız fosseptik tesis edilecek ve atıksuların
bertarafı için Sarayköy Belediyesi’nden hizmet alınacaktır. Fosseptik çukurda biriken atık
sular ortalama 7 günde bir vidanjörle çektirilecektir. Atıksuların bertarafı için Sarayköy
Belediyesi’nden vidanjör hizmeti alınacağına dair yazı Ek-19’da sunulmuştur.
b)Tozlanmayı Önlemek İçin Su Kullanımı ve Bertarafı:
ÇED alanı içerisinde yolların (600 m.) sulanması için arazözle günlük olarak
sulama işlemi gerçekleştirilecek ve bu kapsamda toplam 3.200 m2’lık alanda sulama
yapılacağı düşünülürse gerekli olan su miktarı;
Günlük Su İhtiyacı = 3.200 m2x 1,5 lt/m2 x 2 = 9,6 m3/gün su kullanılacaktır.
Faaliyet alanı içerisinde araçların hareketinden dolayı meydana gelecek olan tozu
bastırmak için ihtiyaç duyulacak olan su ocaktan çıkan sudan sağlanacaktır.
145
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Tozlanmayı engellemek için kullanılacak su buharlaşacağından dolayı atık
oluşturmamaktadır. Bertarafı söz konusu değildir.
c)Kırma-Eleme Tesisinde Kullanılacak Su Miktarı:
Proje alanında Kırma-Eleme tesisinde toz indirgeme sistemi olarak Enveks toz
indirgeme sistemi kullanılmaktadır. Enveks toz indirgeme sistemleri Kırma-Eleme
tesislerinde kırma esnasında çıkan tozu sadece su basıncı ile 1 ton malzemede 1,5 L su
sarfiyatıyla bastıran bir sistemdir.
Proje alanında yer alan Kırma-Eleme tesisinin ünitelerinin üzeri tamamen
kapatılacaktır.
Kırma-Eleme tesisinde saatte 37,5 ton üretim yapılacağı düşünüldüğünde günlük
üretim miktarı 300 ton civarında olacaktır. Kırma-Eleme tesisinde nemlendirme için
gerekli olan su miktarı aşağıda hesaplandığı gibidir;
300 ton/gün * 1.5 lt/ton = 200 lt/gün = 0,2 m3/gün
d)Nakliye Güzerhanın Sulanmasında Kullanılacak Su Miktarı:
Nakliye yolların (800 m.) sulanması için arazözle günlük olarak sulama işlemi
gerçekleştirilecek ve bu kapsamda toplam 4.000 m2’lık alanda sulama yapılacağı
düşünülürse gerekli olan su miktarı;
Günlük Su İhtiyacı = 4.000 m2x 1,5 lt/m2 x 2 = 12,0 m3/gün su kullanılacaktır.
Tozlanmayı engellemek için kullanılacak su buharlaşacağından dolayı atık
oluşturmamaktadır. Bertarafı söz konusu değildir.
Faaliyet alanı içerisinde araçların hareketinden dolayı meydana gelecek olan tozu
bastırmak için ihtiyaç duyulacak olan su ocaktan çıkan sudan sağlanacaktır.
Bu durumların tümü göz önüne alındığında işletmede günlük ihtiyaç duyulacak
toplam su miktarı aşağıdaki tabloda verilmiştir.
Tablo 77. Hazırlık ve İşletme Aşamasında Kullanılacak Su Miktarları
HAZIRLIK
İŞLETME
KULLANIM AMACI
AŞAMASI (m3/gün)
AŞAMASI (m3/gün)
Personelin İçme ve Kullanma Amaçlı
6,75
13,5
Ocak İçi Yolların Sulanması
9,6
9,6
Kırma-Eleme Tesisi
0,2
Nakliye Yollarının Sulanması
12,0
12,0
TOPLAM
28,35
35,3
Projenin inşaat aşamasında kullanılacak su, Kabaağaç Köyü’nden tankerlerle temin
edilecektir. İşletme aşamasında ihtiyaç duyulan su ocaktan çıkan sudan karşılanacaktır.
İşletme ve inşaat aşamasında oluşması beklenen atık sular tamamen evsel nitelikte
olacaktır. İşletmede tozumanın indirgenmesi için ÇED alanı içerisinde yollarda, kırmaeleme tesisinde, su kullanımı olacaktır. Ancak kullanılan bu suyun atık su olarak geri
dönüşümü söz konusu değildir. Çalışan personel günlük ihtiyaçlarını faaliyet alanına
kurulacak olan sosyal tesislerde giderebilecektir.
146
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Proje alanında 96 m3kapasitede sızdırmasız fosseptik tesis edilecektir. Oluşan
atıksular inşaat aşamasında 14 günde bir, işletme aşamasında ise haftada bir vidanjörle
çektirilerektir. Atıksuların bertarafı için Sarayköy Belediyesi’nden vidanjör hizmeti
alınacağına dair yazı Ek-19’da sunulmuştur.
Ülkenin yeraltı ve yerüstü su kaynaklarının potansiyelinin korunması ve en iyi
biçimde korunmasının sağlanması için 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği, 13.02.2008 tarih ve
26786 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü
Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğe, 30.03.2010 tarih 27537 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde
Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğine ve 24.04.2011 tarih 27914 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine titizlikle uyulacaktır.
Proje alanında inşaat ve işletme aşamasında çalışacak personelin içme ve kullanma
suyu ihtiyacının karşılanmasında 17.02.2005 tarih ve 25730 sayılı resmi gazetede Sağlık
Bakanlığı tarafından yayımlanarak yürürlüğe giren İnsani Tüketim Amaçlı Sular
Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır.
5.3. Atıklar (arazi hazırlık, inşaat, işletme ve işletme sonrası olmak üzere atık
türleri, miktarları, bertarafı)
Faaliyetten dolayı oluşacak olan atık türleri, miktarları ve bertarafı projenin inşaat
ve işletme aşamaları için ayrı ayrı değerlendirilmiş ve aşağıda detayları sunulmuştur.
İnşaat Aşamasında Oluşacak Atıklar:
Katı Atık
İnşaat aşamasında yaklaşık 45 personel çalıştırılması planlanmaktadır. İşletmede
çalışacak personel bölgede bulunan yerleşim yerlerinden temin edilecektir. 45 kişiden
kaynaklanacak katı atık miktarı;
Personel Sayısı : 45 kişi
Birim Katı Atık Miktarı : 1,34 kg/kişi-gün
Katı Atık Miktarı : Q= 1,34 kg/kişi-gün x 45 kişi = 60,3 kg/gün olmaktadır.
İnşaat çalışmalarında meydana gelecek evsel nitelikli katı atıklar şantiye alanında
sızdırmasız çöp bidonlarında toplanıp biriktirilecektir. Evsel nitelikli katı atıkların bertarafı
için Sarayköy Belediyesi’nden hizmet alınacaktır. Evsel nitelikli katı atıkların bertarafı için
Sarayköy Belediyesi’nden hizmet alınacağına dair belge Ek-19’da sunulmuştur.
14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren
Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, 25.04.2002 tarih ve 24736 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik
Yapılması Hakkında Yönetmelik, 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de
yayınlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği’nde Değişiklik
Yapılması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır.
147
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Hafriyat Atıkları
Arazi hazırlık çalışmaları sırasında yer yer gözlenen ortalama 35 cm kalınlığındaki
bitkisel toprak sıyırma işlemi gerçekleştirilecektir. Alınacak bu toprak Tablo-10’da
koordinatları belirlenmiş olan alanda depolanacaktır.Bu toprağın rüzgar ve yağmur
erozyonuyla zayi olmaması için üzeri çimlendirilecektir. Faaliyet sonrası bu toprak, alanın
yeniden ağaçlandırılmasına uygun olacak şekilde çalışma alanının zeminine dökülecektir.
Bitkisel toprak sıyırma işlemi tamamlandıktan sonra arazi düzleştirme çalışmaları
gerçekleştirilecektir. Arazi düzenleme çalışmaları 7,2 hektarlık karo alanı içerisinde
gerçekleştirilecek olup oluşacak pasa zemin düzenleme çalışmalarında çukurları
doldurmak için kullanılacaktır.
İnşaat aşamasında yukarıda bahsedilen durumlarda kullanılmayan pasa malzemesi,
pasa alanında depolanacaktır.
Orman ve Su İşleri Bakanlığı DSİ Genel Müdürlüğü Etüt, Planlama ve Tahsisler
Dairesi Başkanlığının 13.12.2013 tarih ve 747897 sayılı yazıda vermiş olduğu kurum
görüşü doğrultusunda; ÇED Başvuru Dosyasında belirlenen mevcut pasa alanı, dere
yatağından uzak olacak şekilde yeniden belirlenmiştir. Belirlenen yeni pasa alanının
erozyona, heyelana sebep olmayacak meyilde arazi olmasına dikkat edilmiştir. Devlet Su
İşleri Genel Müdürlüğü 211. Bölge Müdürlüğü’nün uygun görüş yazısı Ek-18’de
sunulmuştur.
Yeni belirlenen pasa alanında şev yüzeyi 1 düşey 3 yatay olacak şekilde ve 5 m
mesafeden az olmayacak şekilde pasa malzemesi tabakalar halinde yükseltilecektir.
Atık Yağlar ve Madeni Atık Yağlar
Kullanılacak iş makinelerinin bakımları sırasında atık madeni yağlar
oluşabilecektir. Proje kapsamında çalışacak araçların bakımları ve yağ değişimleri yetkili
servislerde gerçekleştirilecektir. Zaruri hallerde şantiye alanında yapılacak olan araçların
bakımları sırasında çıkacak atık madeni yağlar “Atık Yağların Kontrolü
Yönetmeliği”nde belirtildiği şekilde, sızdırmasız varillerde, üzeri kapalı alanlarda geçici
olarak depolanacaktır. Araçlardan kaynaklanan atık yağların bertarafı için ilk önce analizi
yaptırılarak kategorisi belirlenecektir.
Atık madeni yağlar, Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği kapsamında,
kategorilerine ayrılarak geçici depolanacak ve lisanslı taşıyıcı kuruluşlar vasıtası ile lisanslı
geri kazanım/bertaraf tesislerine gönderilecektir.
Proje inşaat kapsamında çalıştırılması planlanan personelin yemek ihtiyacı
kurulması planlanan sosyal tesislerde yemekhaneden karşılanacaktır. Yemekhanenin
mutfağında oluşacak atık kızartma yağları, “Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği”
gereğince sızdırmaz plastik kaplarda biriktirilecek ve yapılacak anlaşma çerçevesinde
lisanslı kuruluşlara teslim edilecektir.
Tehlikeli Atıklar
Faaliyet alanında yağlı paçavra, bez, üstüpü, kablo, ampul, v.s. atık oluşabilecektir.
İş makinelerinde kullanılan filtrelerin ve motor yağlarının servisleri tarafından
148
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
değiştirilmesi, motor atık yağ ve filtrelerin servisleri tarafından toplanması sağlanacaktır.
30.07.2008 Tarih ve 26952 Sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan “Atık Yağların Kontrolü
Yönetmeliği” hükümlerine uyulacaktır. İş makinelerinde kullanılacak filtreler ve motor
atık yağları, makine ve ekipman parçaları ve lastiklerin servisleri tarafından toplanması
sağlanacaktır. Bu atıkların herhangi bir nedenden dolayı sahada geçici olarak depolanması
gerekmesi durumunda sızdırmasız zemin üzerinde veya sızdırmasız kaplar içinde geçici
depolama yapılacaktır. Bu atıklarla ilgili olarak;
14.03.2005 Tarih ve 25755 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “ Tehlikeli
Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” ve 30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayılı Resmi Gazetede
yayımlanmış aynı yönetmeliğin değişiklik yapılmasına dair yönetmelik hükümlerine
uyulacaktır.
30.07.2008 Tarih ve 26952 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Atık Yağların
Kontrolü Yönetmeliği” , 21.07.2009 Tarih ve 27305 Sayılı ve 30.03.2010 Tarih ve 27537
Sayılı Resmi Gazetelerde yayımlanmış aynı yönetmeliğin değişiklik yapılmasına dair
yönetmelik hükümlerine uyulacaktır.
31.08.2004 Tarih ve 25569 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Atık Pil ve
Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği” ve 30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayılı Resmi
Gazetede yayımlanmış aynı yönetmeliğin değişiklik yapılmasına dair yönetmelik
hükümlerine uyulacaktır.
Ömrünü Tamamlamış Lastikler
Yıl içerinde araçların lastikleri yaklaşık 1 kez değiştirilecektir. Lastiklerin
değiştirilmesi kullanım ömürleri, kat ettikleri yol mesafesine göre değişkenlik
gösterebilmektedir. Oluşan atık lastiklerin lisanslı firmalar tarafından toplanması
sağlanacaktır. 25.11.2006 Tarih ve 26357 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan “Ömrünü
Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği” ve 30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayılı
Resmi Gazetede Yayımlanmış aynı yönetmeliğin değişiklik yapılmasına dair yönetmelik
hükümlerine uyulacaktır. Atık lastiklerin herhangi bir nedenden dolayı sahada depolanması
gerekirse uygun bir alanda etrafı çevrilerek dağılması önlenerek geçici olarak
depolanacaktır.
Atık Pil ve Akümülatörler
Proje kapsamında kullanılacak olan araçların bakımları sırasında, ortaya çıkması
muhtemel atık aküler, 31.08.2004 tarih ve 25569 Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe
giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği ve 03.03.2005 tarih ve 25744
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin
Kontrolü Yönetmeliği’ndeki değişiklik hükümleri (30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı
Revize) gereğince sızdırmaz tavalar içerisinde yağmura korunaklı olarak atık deposu
içerisinde biriktirilecektir. Yeni akü alınırken ömrünü tamamlamış aküler, yetkili bayiine
teslim edilecektir. Teslimler sırasında tutanak düzenlenerek, tutanaklar kayıt olarak
saklanacaktır.
Atık pil oluşması durumunda, evsel atıklardan ayrı olarak toplanacaktır. TAP’ dan
Atık Pil kutuları temin edilecek, bu kaplarda biriktirilecek ve Taşınabilir Pil Üreticileri ve
İth. Derneği İkt. İşl.(TAP)’ne gönderilecektir.
149
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
31.08.2004 Tarih ve 25569 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Atık Pil ve
Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği” ve 30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayılı Resmi
Gazetede yayımlanmış aynı yönetmeliğin değişiklik yapılmasına dair yönetmelik
hükümlerine uyulacaktır.
Tıbbi Atık
Projenin inşaat aşamasında faaliyet alanında herhangi bir sağlık ünitesi
bulunmayacaktır. Bu nedenle herhangi bir tıbbi atık oluşmayacaktır.
Ambalaj Atıkları
Personelden kaynaklı evsel nitelikli katı atıklar içerisinde; plastik, cam, büro
atıkları vb. gibi atıklar bulunacaktır.
Bu tür ambalaj atıklarının geri dönüşümü, 24.08.2011 tarih ve 28035 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan “Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği” hükümlerine uygun
olarak toplanacak ve lisanslı firmalara verilerek, değerlendirilmesi yoluna gidilecektir.
Sıvı Atık
Faaliyetin inşaat aşamasında 45 kişinin istihdam edilmesi planlanmaktadır. Kişi
başına tüketilen su miktarı 150 lt/gün kabul edilmiştir. (Bir kişinin günlük su kullanımı
Resmi Gazete 22 Nisan 1985 tarih ve 18733 sayılı nüshasında yayımlanan İller Bankası
içmesuyu projelerine dair şehir ve kasabaların içmesuyu projelerin hazırlanmasına ait
yönetmelik hükümlerince 150 lt olarak alınmıştır.). Personel için gerekli kullanma suyu;
45 Kişi x 150 L/Kişi-gün /1000 = 6,75 m³/gün olarak hesaplanmıştır.
Kişi başı günlük su tüketimi 150 lt ve tüm atık suyun %100 geri döndüğü tahmini
ve kabulü ile oluşacak atık suyun miktarı ve özellikleri aşağıdaki gibidir.
Çalışacak kişi sayısı
: 45
Kişi başına düşen günlük kullanım : 150 lt/gün
Oluşan atık su
: 6,75 m3 /gün
BOI
: 200 mg/lt
BOI olarak kirlilik yükü
: 0,3 kg/gün
KOI
: 300 mg/lt
KOI olarak kirlilik yükü
: 0.45 kg/gün
AKM
: 200 mg/lt
AKM olarak kirlilik yükü
: 0,3 kg/gün
(Kaynak: USLU, O. “Kullanılmış Suların Arıtılması”, 1992 İzmir )
İnşaat aşamasında çalışacak olan personelden kaynaklı oluşacak evsel nitelikli
atıksular için proje alanına 96 m3 kapasiteli sızdırmasız fosseptik tesis edilecek ve
atıksuların bertarafı için Sarayköy Belediyesi’nden hizmet alınacaktır. Fosseptik çukurda
biriken atık sular ortalama 14 günde bir vidanjörle çektirilecektir. Atıksuların bertarafı için
Sarayköy Belediyesi’nden vidanjör hizmeti alınacağına dair yazı Ek-19’da sunulmuştur.
31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Su
Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği” ve 25.03.2012 tarih ve 28244 sayılı Resmi Gazetede
150
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
yayımlanarak yürürlüğe giren “Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmelik” hükümlerine uyulacaktır.
İşletme Aşamasında Oluşacak Atıklar:
Katı Atık
İşletme aşamasında 90 personel çalıştırılması planlanmaktadır. İsletmede çalışacak
personel bölgede bulunan yerleşim yerlerinden temin edilecektir. 90 kişiden kaynaklanacak
katı atık miktarı;
Personel Sayısı : 90 kişi
Birim Katı Atık Miktarı : 1,34 kg/kişi-gün
Katı Atık Miktarı : Q= 1,34 kg/kişi-gün x 90 kişi = 120,6 kg/gün olmaktadır.
İşletme aşamasında ortaya çıkacak olan katı atıklar ağzı kapalı çöp kaplarında
torbalar içerisinde biriktirilecektir. Evsel nitelikli katı atıkların bertarafı için Sarayköy
Belediyesi’nden hizmet alınacaktır. Evsel nitelikli katı atıkların bertarafı için Sarayköy
Belediyesi’nden hizmet alınacağına dair belge Ek-19’da sunulmuştur.
14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren
Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, 25.04.2002 tarih ve 24736 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik
Yapılması Hakkında Yönetmelik, 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de
yayınlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği’nde Değişiklik
Yapılması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır.
Pasa Atıkları
Üretim faaliyetleri esnasında ocaktan çıkarılacak olan pasa malzemesi karo alanı
içerisinde tesis edilecek olan iki ayrı pasa alanında depolanacaktır.
Orman ve Su İşleri Bakanlığı DSİ Genel Müdürlüğü Etüt, Planlama ve Tahsisler
Dairesi Başkanlığının 13.12.2013 tarih ve 747897 sayılı yazıda vermiş olduğu kurum
görüşü doğrultusunda; ÇED Başvuru Dosyasında belirlenen mevcut pasa alanı, dere
yatağından uzak olacak şekilde yeniden belirlenmiştir. Belirlenen yeni pasa alanının
erozyona, heyelana sebep olmayacak meyilde arazi olmasına dikkat edilmiştir. Devlet Su
İşleri Genel Müdürlüğü 211. Bölge Müdürlüğü’nün uygun görüş yazısı Ek-18’de
sunulmuştur.
Yeni belirlenen pasa alanında şev yüzeyi 1 düşey 3 yatay olacak şekilde ve 5 m
mesafeden az olmayacak şekilde pasa malzemesi tabakalar halinde yükseltilecek ve
faaliyet sonunda şev yüzeyinde ağaçlandırılmak suretiyle canlı iksa oluşturulacaktır.
Atık Yağlar ve Madeni Atık Yağlar
Kullanılacak iş makinelerinin bakımları sırasında atık madeni yağlar
oluşabilecektir. Proje kapsamında çalışacak araçların bakımları ve yağ değişimleri yetkili
servislerde gerçekleştirilecektir. Zaruri hallerde proje alanında yapılacak olan araçların
bakımları sırasında çıkacak atık madeni yağlar “Atık Yağların Kontrolü
Yönetmeliği”nde belirtildiği şekilde, sızdırmasız varillerde, üzeri kapalı alanlarda geçici
151
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
olarak depolanacaktır. Araçlardan kaynaklanan atık yağların bertarafı için ilk önce analizi
yaptırılarak kategorisi belirlenecektir.
Atık madeni yağlar, Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği kapsamında,
kategorilerine ayrılarak geçici depolanacak ve lisanslı taşıyıcı kuruluşlar vasıtası ile lisanslı
geri kazanım/bertaraf tesislerine gönderilecektir.
Proje işletme kapsamında çalıştırılması planlanan personelin yemek ihtiyacı
kurulması planlanan sosyal tesislerde yemekhaneden karşılanacaktır. Yemekhanenin
mutfağında oluşacak atık kızartma yağları, “Bitkisel Atık Yağların Kontrolü
Yönetmeliği” gereğince sızdırmaz plastik kaplarda biriktirilecek ve yapılacak anlaşma
çerçevesinde lisanslı kuruluşlara teslim edilecektir.
Tehlikeli Atıklar
Faaliyet alanında yağlı paçavra, bez, üstübü, kablo, ampul, v.s. atık oluşabilecektir.
İş makinelerinde kullanılan filtrelerin ve motor yağlarının servisleri tarafından
değiştirilmesi, motor atık yağ ve filtrelerin servisleri tarafından toplanması sağlanacaktır.
30.07.2008 Tarih ve 26952 Sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan “Atık Yağların Kontrolü
Yönetmeliği” hükümlerine uyulacaktır. İş makinelerinde kullanılacak filtreler ve motor
atık yağları, makine ve ekipman parçaları ve lastiklerin servisleri tarafından toplanması
sağlanacaktır. Bu atıkların herhangi bir nedenden dolayı sahada geçici olarak depolanması
gerekmesi durumunda sızdırmasız zemin üzerinde veya sızdırmasız kaplar içinde geçici
depolama yapılacaktır. Bu atıklarla ilgili olarak;
14.03.2005 Tarih ve 25755 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Tehlikeli
Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” ve 30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayılı Resmi Gazetede
yayımlanmış aynı yönetmeliğin değişiklik yapılmasına dair yönetmelik hükümlerine
uyulacaktır.
30.07.2008 Tarih ve 26952 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Atık Yağların
Kontrolü Yönetmeliği” , 21.07.2009 Tarih ve 27305 Sayılı ve 30.03.2010 Tarih ve 27537
Sayılı Resmi Gazetelerde yayımlanmış aynı yönetmeliğin değişiklik yapılmasına dair
yönetmelik hükümlerine uyulacaktır.
31.08.2004 Tarih ve 25569 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Atık Pil ve
Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği” ve 30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayılı Resmi
Gazetede yayımlanmış aynı yönetmeliğin değişiklik yapılmasına dair yönetmelik
hükümlerine uyulacaktır.
Ömrünü Tamamlamış Lastikler
Yıl içerinde araçların lastikleri yaklaşık 1 kez değiştirilecektir. Lastiklerin
değiştirilmesi kullanım ömürleri, kat ettikleri yol mesafesine göre değişkenlik
gösterebilmektedir. Oluşan atık lastiklerin lisanslı firmalar tarafından toplanması
sağlanacaktır. 25.11.2006 Tarih ve 26357 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan “Ömrünü
Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği” ve 30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayılı
Resmi Gazetede Yayımlanmış aynı yönetmeliğin değişiklik yapılmasına dair yönetmelik
hükümlerine uyulacaktır. Atık lastiklerin herhangi bir nedenden dolayı sahada depolanması
gerekirse uygun bir alanda etrafı çevrilerek dağılması önlenerek geçici olarak
depolanacaktır.
152
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Atık Pil ve Akümülatörler
Proje kapsamında kullanılacak olan araçların bakımları sırasında, ortaya çıkması
muhtemel atık aküler, 31.08.2004 tarih ve 25569 Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe
giren Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği ve 03.03.2005 tarih ve 25744
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Pil ve Akümülatörlerin
Kontrolü Yönetmeliği’ndeki değişiklik hükümleri (30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı
Revize) gereğince sızdırmaz tavalar içerisinde yağmura korunaklı olarak atık deposu
içerisinde biriktirilecektir. Yeni akü alınırken ömrünü tamamlamış aküler, yetkili bayiine
teslim edilecektir. Teslimler sırasında tutanak düzenlenerek, tutanaklar kayıt olarak
saklanacaktır.
Atık pil oluşması durumunda, evsel atıklardan ayrı olarak toplanacaktır. TAP’ dan
Atık Pil kutuları temin edilecek, bu kaplarda biriktirilecek ve Taşınabilir Pil Üreticileri ve
İth. Derneği İkt. İşl.(TAP)’ne gönderilecektir.
31.08.2004 Tarih ve 25569 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Atık Pil ve
Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği” ve 30.03.2010 Tarih ve 27537 Sayılı Resmi
Gazetede yayımlanmış aynı yönetmeliğin değişiklik yapılmasına dair yönetmelik
hükümlerine uyulacaktır.
Tıbbi Atık
Projenin işletme aşamasında 90 kişi çalışacağından karo alanı içerisinde sağlık
odası (revir) bulunacaktır. İşletme aşamalarında hastalanan veya yaralanan personelin ilk
müdahalesi ve bakımı burada yapılacaktır. Sağlık odasında (revir) kişi başına ortalama 1
gr/gün tıbbi atık oluşması tahmin edilmektedir. Buna göre oluşması muhtemel tıbbi atık
miktarı;
90 kişi * 1 gr/gün = 90 gr/gün olacaktır.
Burada sadece çalışanların muayeneleri ve tesiste meydana gelebilecek bir kaza
anında ilk müdahale yapılacaktır. İlk müdahale yapıldıktan sonra kazaya maruz kalan kişi
en yakın sağlık merkezine gönderilecektir. İlk yardım sonucu tıbbi atıklar oluşacaktır. Bu
atıklar, yara bandı, sargı bezi vb. atıklardan oluşacaktır.
Tesiste oluşan tıbbi atıklar, faaliyet alanına en yakın sağlık ocağına teslim
edilecektir.
Tıbbi atıkların yönetiminde, toplanması ve taşınmasında 22.07.2005 tarih ve 25883
sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak yürürlüğe giren “Tıbbi Atıkların Kontrolü
Yönetmeliği” ne uyulacaktır.
Ambalaj Atıkları
Personelden kaynaklı evsel nitelikli katı atıklar içerisinde; plastik, cam, büro
atıkları vb. gibi atıklar bulunacaktır.
Bu tür ambalaj atıklarının geri dönüşümü, 24.08.2011 tarih ve 28035 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan “Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği” hükümlerine uygun
olarak toplanacak ve lisanslı firmalara verilerek, değerlendirilmesi yoluna gidilecektir.
153
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Sıvı Atık
Faaliyetin işletme aşamasında 90 kişinin istihdam edilmesi planlanmaktadır. Kişi
başına tüketilen su miktarı 150 lt/gün kabul edilmiştir. (Bir kişinin günlük su kullanımı
Resmi Gazete 22 Nisan 1985 tarih ve 18733 sayılı nüshasında yayımlanan İller Bankası
içmesuyu projelerine dair şehir ve kasabaların içmesuyu projelerin hazırlanmasına ait
yönetmelik hükümlerince 150 lt olarak alınmıştır.). Personel için gerekli kullanma suyu;
90 Kişi x 150 L/Kişi-gün /1000 = 13,5 m³/gün olarak hesaplanmıştır.
Kişi başı günlük su tüketimi 150 lt ve tüm atık suyun %100 geri döndüğü tahmini
ve kabulü ile oluşacak atık suyun özellikleri aşağıdaki gibidir. (Bir kişinin günlük su
kullanımı Resmi Gazete 22 Nisan 1985 tarih ve 18733 sayılı nüshasında yayımlanan İller
Bankası içmesuyu projelerine dair şehir ve kasabaların içmesuyu projelerin hazırlanmasına
ait yönetmelik hükümlerince 150 lt olarak alınmıştır.)
Çalışan Sayısı
: 90
Kişi başına düşen günlük kullanımı : 150 lt/gün
Oluşan atık su
: 13,5 m3 /gün
BOI
: 200 mg/lt
BOI olarak kirlilik yükü
: 0.36 kg/gün
KOI
: 300 mg/l
KOI olarak kirlilik yükü
: 0.54 kg/gün
AKM
: 200 mg/l
AKM olarak kirlilik yükü
: 0.36 kg/gün
(Kaynak: USLU ,O. “Kullanılmış Suların Arıtılması”, 1992 İzmir )
İşletme aşamasında çalışacak olan personelden kaynaklı oluşacak evsel nitelikli
atıksular için proje alanına 96 m3 kapasitede sızdırmasız fosseptik tesis edilecek ve
atıksuların bertarafı için Sarayköy Belediyesi’nden hizmet alınacaktır. Fosseptik çukurda
biriken atık sular ortalama haftada bir vidanjörle çektirilerektir. Atıksuların bertarafı için
Sarayköy Belediyesi’nden vidanjör hizmeti alınacağına dair yazı Ek-19’da sunulmuştur.
Ocaktan çıkacak su işletmede yolların ve nakliye güzergahının sulanmasında
kullanılacaktır. Faaliyet alanı içindeki derelerin B. Menderes Nehri’ne bağlandığı noktadan
itibaren mevcut sulamaların bulunduğu göz önüne alındığında faaliyet nedeniyle
oluşabilecek atıksular, asgari sulama suyu standartlarını sağlayacaktır.
31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Su
Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği” ve 25.03.2012 tarih ve 28244 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanarak yürürlüğe giren “Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmelik” hükümlerine uyulacaktır.
Çevresel kirlenme ve doğal yaşamı etkileme konusunda yukarıda belirtilen azami
önlemler alınacak, çalışma sırasında alan ve çevresine çöp, moloz, hafriyat vb. atıklar
atılmayacaktır.
5.4. Gürültü Kaynakları ve Seviyeleri
İnşaat (Hazırlık) Aşaması:
154
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Projenin inşaatı aşamasında; birer adet ekskavatör, kamyon, dozer ve loader
kullanılması planlanmaktadır. Tesisin inşaatı aşamasında oluşması muhtemel eşdeğer
gürültü seviyesi en kötü ihtimaller göz önünde bulundurularak ve kullanılacak olan iş
makineleri ve ekipmanların aynı anda çalışacakları varsayılarak hesaplanacaktır.
Ancak planlanan tesiste yapılması planlanan inşaat çalışmaları esnasında çevrede
oluşması muhtemel gürültü seviyesini en aza indirgemek amacı ile makine ve ekipmanların
eş zamanlı olarak çalıştırılmamasına özen gösterilecektir.
Planlanan tesiste yapılacak inşaat çalışmalarında kullanılacak makinelerin
konumları birbirlerini engellemeyecek ve kazaya neden olmayacak şekilde belirlenecektir.
Tablo 78. İnşaat Aşamasında Kullanılacak Makinelerin Gücü (Hp) ve Ses Gücü Düzeyleri
Motor
Kaynak
Ses Basınç
Toplam
Makine Cinsi Adet
Gücü
Gücü (kW) Düzeyleri (Lw) ses gücü (LwT)
(HP)
Kamyon
85
63,41
102,0
102,0
1
Ekskavatör
110
82,06
103,0
103,0
1
Loader
100
74,60
103,0
103,0
1
Dozer
1
110
82,06
103,0
103,0
Arazöz
1
75
55,95
101,0
101,0
1 HP = 0,746 kW
Her gürültü kaynağının 10 metreden 2000 metreye kadar mesafelerine bağlı olarak
gürültü seviyeleri aşağıdaki formüle göre ayrı ayrı hesaplanmıştır.
Lp = Lw + 10 log (Q / 4 π r2)
LW: Kaynaktaki gürültü seviyesi
Q: Arazi indirgeme faktörü (1)
r: Kaynaktan uzaklık
Proje inşaat aşamasında kullanılacak olan gürültü kaynaklarına ait hesaplanan
gürültü değerleri Tablo 79’da verilmiştir.
Tablo 79. İnşaat Aşamasında Gürültü Kaynaklarının Mesafeye Göre Gürültü Değerleri
r
Kamyon Ekskavatör
Loader
Dozer
Arazöz
(m)
(dBA)
(dBA)
(dBA)
(dBA)
(dBA)
10
70.83
72.06
71.61
72.06
70.23
20
64.81
66.04
65.59
66.04
64.21
30
61.29
62.52
62.07
62.52
60.69
40
58.79
60.02
59.57
60.02
58.19
50
56.85
58.08
57.63
58.08
56.25
65
54.57
55.81
55.35
55.81
53.98
100
50.83
52.06
51.61
52.06
50.23
180
45.73
46.96
46.50
46.96
45.13
210
44.39
45.62
45.16
45.62
43.79
300
41.29
42.52
42.07
42.52
40.69
400
38.79
40.02
39.57
40.02
38.19
500
36.85
38.08
37.63
38.08
36.25
750
33.33
34.56
34.11
34.56
32.73
1000
30.83
32.06
31.61
32.06
30.23
1500
27.31
28.54
28.09
28.54
26.71
2000
24.81
26.04
25.59
26.04
24.21
155
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Buna göre her gürültü kaynağının x mesafesindeki ortalama gürültü seviyeleri
aşağıdaki formülde hesaplanmıştır.
n
LpT = 10 log ( ∑ 10lpi/10)
i=1
İnşaat, hazırlık faaliyetlerinde çalışacak olan makinelerden oluşacak gürültüde
atmosferik yutuş nedeniyle meydana gelecek azalmalar aşağıda verilen formülle
hesaplanır.
2
Aatm = 7,4 x 10-8x f x r dBA
Q
f
r
Q
: İletilen sesin frekansı (2500)
: Kaynaktan uzaklık (m)
: Havanın bağıl nemi (% 59,9)
Gürültü seviyesinin hesabı mesafeye göre dağılımı yapılan eş değer gürültü
seviyesinden atmosferik yutuşun çıkarılması ile bulunur.
Lnet = Lport – Aatm
Lgag değeri ise 04.06.2010 tarihinde yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün
Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği Ek-1’de verilen formül ile aşağıdaki gibi
hesaplanmıştır.
İnşaat aşamasında 1 vardiya halinde çalışılacağından dolayı gündüz saatlerinde
çalışmadan dolayı gürültü meydana gelecektir.
Lgag = 10 log [ 1/24 ((12 x 10Lgündüz/10) + (4 x 10(Lakşam+5)/10) + (8 x 10(Lgece+10)/10))]
Tablo 80. İnşaat Aşamasında Gürültü Kaynaklarının LpT, Aatm, Lnet ve Lgag Değerleri
r (mesafe) m LpT (dBA) Aatm (dBA) Lnet (dBA) Lgag (dBA)
10
20
30
40
50
65
100
180
210
300
400
500
750
1000
1500
2000
78.41
72.39
68.87
66.37
64.43
61.75
57.88
52.86
51.46
48.42
45.94
43.90
40.46
38.02
34.59
32.00
0.08
0.15
0.23
0.31
0.39
0.50
0.77
1.39
1.62
2.32
3.09
3.86
5.79
7.72
11.58
15.44
156
78.33
72.23
68.63
66.06
64.04
61.25
57.11
51.47
49.83
46.10
42.85
40.04
34.67
30.30
23.00
16.56
75.32
69.22
65.62
63.05
61.03
58.24
54.10
48.46
46.82
43.09
39.84
37.03
31.67
27.32
20.16
14.23
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Grafik 32İnşaatÇalışmalarından Dolayı Oluşacak Gürültünün Dağılım Grafiği
İNŞAAT ÇALIŞMALARINDA MEYDANA GELECEK GÜRÜLTÜ
DAĞILIM GRAFİĞİ
80.00
Gürültü (dBA)
70.00
60.00
50.00
40.00
30.00
20.00
10.00
0.00
0
500
1000
1500
Mesafe (m)
2000
2500
Planlanan projenin inşaat aşamasında 04.06.2010 tarih ve 27601 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ve 27.04.2011 tarih ve 27917 sayılı resmi gazetede
yayımlanan değişiklikle yürürlüğe giren “Çevresel Gürültünün Değerlendirmesi ve
Yönetimi Yönetmeliği”nde belirtilen hususlara uyulacaktır. Buna göre söz konusu
Yönetmeliğin Madde 23’de belirtilen şartlar ile EK-VII ‘de Tablo 5’de belirtilen sınırlar
aşılmayacaktır. Bu limitler Tablo 81’de verilmiştir.
Tablo 81. Şantiye Alanı için Çevresel Gürültü Sınır Değerleri
Faaliyet Türü (Yapım, Yıkım, Onarım)
Bina
Yol
Diğer Kaynaklar
Lgündüz (dBA)
70
75
70
Projenin inşaat aşaması kapsamında; 20 metre’nin içerisinde gürültüye duyarlı
herhangi bir yer bulunmamaktadır. Kabaağaç Köyündeki proje alanına en yakın konutun
ocak giriş alanına mesafesi 65 m., tesis alanına mesafesi 180 m.’dir. En yakın konutta inşaat
çalışmaları sırasında kullanılacak makinelerden kaynaklı hissedilecek gürültü seviyesi 58,24
dBA olup sınır değer Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinin
“Tablo–5. Şantiye Alanı için Çevresel Gürültü Sınır Değerleri” tablosunda "Diğer Faaliyetler"
için belirtilen 70 dBA'nın altında kalmaktadır. Dolayısıyla inşaat aşamasında kullanılacak
makinelerden kaynaklanan gürültü Kabaağaç Köyü’nde ve faaliyet alanına en yakın konumda
bulunan konutlarda rahatsız edici boyutlara ulaşmayacaktır.
İşletme(Üretim) Aşaması:
Gerçekleştirilmesi planlanan faaliyette üretim sırasında yükleme-taşıma-boşaltmakırma-eleme nedeniyle gürültü kirliliği oluşacaktır. Hesaplamalarda (yükleme-taşımaboşaltma) eşdeğer gürültü seviyeleri bulunmuş, tüm gürültü kaynaklarının aynı anda aktif
oldukları varsayımı ve mesafeye bağlı modellemeyle yapılmıştır. Ayrıca arazinin düz
olduğu ve oluşan gürültünün hiçbir engelle karşılaşmadan atmosfere yayıldığı en kötü
koşul kabul edilmiştir.
157
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
İşletme aşamasında kullanılacak ve gürültüye neden olacak makineler kamyon,
yükleyici, kompresör ve kırma-eleme Tesisidir.
Türkiye’de izin verilen gürültü seviyesi ile ilgili düzenlemeler 04.06.2010 tarihinde
yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği ile
yapılmıştır. Söz konusu yönetmeliğin Ek-7 Tablo 4’de belirlenen ve çevresel gürültü sınır
değerlerini gösteren tablo aşağıda verilmiştir.
Tablo 82. Endüstriyel Tesisler İçin Çevresel Gürültü Sınır Değerleri
Alanlar
Gürültüye hassas kullanımlardan eğitim, kültür ve
sağlık alanları ile yazlık ve kamp yerlerinin
yoğunluklu olduğu alanlar
Ticari yapılar ile gürültüye hassas kullanımların
birlikte bulunduğu alanlardan konutların yoğun
olarak bulunduğu alanlar
Ticari yapılar ile gürültüye hassas kullanımların
birlikte bulunduğu alanlardan işyerlerinin yoğun
olarak bulunduğu alanlar
Endüstriyel Alanlar
Lgündüz
(dBA)
Lakşam
(dBA)
Lgece
(dBA)
60
55
50
65
60
55
68
63
58
70
65
60
İşletme aşamasında kullanılacak olan makinelerin gücü ve ses gücü düzeyleri
aşağıdaki tabloda verilmiştir.
Tablo 83. İşletme Aşamasında Kullanılacak Makinelerin Gücü (Hp) ve Ses Gücü Düzeyleri
Motor
Kaynak
Ses Basınç
Toplam
Makine Cinsi Adet
Gücü
Gücü (kW) Düzeyleri (Lw) ses gücü (LwT)
(HP)
Kamyon
2
85
63,41
102,0
105,0
Ekskavatör
1
110
82,06
103,0
103,0
Loader
1
100
74,60
103,0
103,0
Arazöz
1
75
55,95
101,0
101,0
Her gürültü kaynağının 10 metreden 2000 metreye kadar mesafelerine bağlı olarak
gürültü seviyeleri aşağıdaki formüle göre ayrı ayrı hesaplanmıştır.
Lp = Lw + 10 log (Q / 4 π r2)
LW: Kaynaktaki gürültü seviyesi
Q: Arazi indirgeme faktörü (1)
r: Kaynaktan uzaklık
Proje işletme aşamasında kullanılacak olan gürültü kaynaklarına ait hesaplanan
gürültü değerleri Tablo 84’da verilmiştir.
Tablo 84. İşletme Aşamasında Gürültü Kaynaklarının Mesafeye Göre Gürültü Değerleri
r
Kamyon Ekskavatör
Loader
Arazöz
(m)
(dBA)
(dBA)
(dBA)
(dBA)
10
73.84
72.06
71.61
70.23
20
67.82
66.04
65.59
64.21
30
64.30
62.52
62.07
60.69
40
61.80
60.02
59.57
58.19
158
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
50
65
100
180
210
300
400
500
750
1000
1500
2000
59.86
57.58
53.84
48.74
47.40
44.30
41.80
39.86
36.34
33.84
30.32
27.82
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
58.08
55.81
52.06
46.96
45.62
42.52
40.02
38.08
34.56
32.06
28.54
26.04
57.63
55.35
51.61
46.50
45.16
42.07
39.57
37.63
34.11
31.61
28.09
25.59
56.25
53.98
50.23
45.13
43.79
40.69
38.19
36.25
32.73
30.23
26.71
24.21
Buna göre her gürültü kaynağının x mesafesindeki ortalama gürültü seviyeleri
aşağıdaki formülde hesaplanmıştır.
n
LpT = 10 log ( ∑ 10lpi/10)
i=1
İşletme faaliyetlerinde çalışacak olan makinelerden oluşacak gürültüde atmosferik
yutuş nedeniyle meydana gelecek azalmalar aşağıda verilen formülle hesaplanır.
2
Aatm = 7,4 x 10-8x f x r dBA
Q
f
r
Q
: İletilen sesin frekansı (2500)
: Kaynaktan uzaklık (m)
: Havanın bağıl nemi (% 59,9)
Gürültü seviyesinin hesabı mesafeye göre dağılımı yapılan eş değer gürültü
seviyesinden atmosferik yutuşun çıkarılması ile bulunur.
Lnet = Lport – Aatm
Lgag değeri ise 04.06.2010 tarihinde yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün
Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği Ek-1’de verilen formül ile aşağıdaki gibi
hesaplanmıştır.
İşletme aşamasında ocakta 3 vardiya, tesiste 1 vardiya halinde çalışılacağından
dolayı tesis için gündüz saatlerinde çalışmadan dolayı gürültü meydana gelecektir.
Lgag = 10 log [ 1/24 ((12 x 10Lgündüz/10) + (4 x 10(Lakşam+5)/10) + (8 x 10(Lgece+10)/10))]
Tablo 85. İşletme Aşamasında Gürültü Kaynaklarının LpT, Aatm, Lnet ve Lgag Değerleri
r (mesafe) m
10
20
30
40
50
65
100
180
210
300
400
500
LpT (dBA)
78.15
72.13
68.61
66.11
64.17
61.47
57.59
52.57
51.17
48.14
45.65
43.61
Aatm (dBA)
0.08
0.15
0.23
0.31
0.39
0.50
0.77
1.39
1.62
2.32
3.09
3.86
159
Lnet (dBA)
78.07
71.98
68.38
65.80
63.79
60.97
56.82
51.18
49.55
45.82
42.56
39.75
Lgag (dBA)
75.06
68.97
65.37
62.79
60.78
57.96
53.81
48.17
46.54
42.81
39.55
36.74
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
750
1000
1500
2000
40.18
37.74
34.31
31.72
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
5.79
7.72
11.58
15.44
34.39
30.02
22.73
16.28
31.39
27.05
19.89
14.00
Grafik 33. İşletme Çalışmalarından Dolayı Oluşacak Gürültünün Dağılım Grafiği
İŞLETME ÇALIŞMALARINDA MEYDANA GELECEK GÜRÜLTÜ
DAĞILIM GRAFİĞİ
80.00
Gürültü (dBA)
70.00
60.00
50.00
40.00
30.00
20.00
10.00
0.00
0
500
1000
1500
Mesafe (m)
2000
2500
Proje işletme aşaması kapsamında; 30 metre’nin içerisinde gürültüye duyarlı
herhangi bir yer bulunmamaktadır. Kabaağaç Köyündeki proje alanına en yakın konutun
ocak giriş alanına mesafesi 65 m., tesis alanına mesafesi 180 m.’dir. En yakın konutta
işletme aşamasında kullanılacak makinelerden kaynaklı hissedilecek gürültü seviyesi 57,96
dBA olup sınır değer Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinin
“Ek-7 Tablo–4. Endüstriyel Tesisler İçin Çevresel Gürültü Sınır Değerleri” tablosunda
"Ticari yapılar ile gürültüye hassas kullanımların birlikte bulunduğu alanlardan konutların
yoğun olarak bulunduğu alanlar" için belirtilen 65 dBA'nın altında kalmaktadır.
Dolayısıyla işletme aşamasında kullanılacak makinelerden kaynaklanan gürültü Kabaağaç
Köyü’nde ve faaliyet alanına en yakın konumda bulunan konutlarda rahatsız edici
boyutlara ulaşmayacaktır.
İşletmeye geçilmesini ardından proje alanına yakın mesafede konutların olması
sebebiyle Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği kapsamında
gürültü ölçümleri gerçekleştirilecektir.
Proje alanında meydana gelebilecek gürültü konusunda 04.06.2010 tarih ve 27601
sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren “Çevresel Gürültünün
Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği”ndeki hükümlere uyulacaktır. 30.11.2000
tarih ve 24246 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan “Motorlu Araçların Dış Gürültü
Emisyonları ve Egzoz Sistemleri ile İlgili Tip Onayı Yönetmeliği” (70/157/AT) de
verilen araç tipine bağlı ses seviyesine ilişkin sınırlama değerlerinin aşılmamasını
sağlamak için trafik muayeneleri ve egzoz ölçümleri yapılan araçlar kullanılacaktır.
Projeye konu faaliyet sırasında meydana gelen gürültüden dolayı; çalışanların
sağlığını koruyabilmek, “Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi
160
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Yönetmeliği’nde belirtilen çalışma sınırlarına uyabilmek ve faaliyetin sürekliliğini
sağlayabilmek için 11.01.1974 ve 14765 sayılı “İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü”
Madde 22‟de belirtilen önlemler alınarak; işçilerin başlık, kulaklık ve kulak tıkaçları gibi
uygun koruyucu araç ve gereçleri kullanmaları sağlanacaktır.
Patlatmalardan Kaynaklanacak Gürültü
İşletme aşamasında yapılacak olan patlatmalar sırasında zaten çalışanlar
patlatmanın yapılacağı yerden, dolayısıyla gürültü kaynak noktasından ortalama 100 metre
uzakta olacaklardır. Patlatmanın yer altında yapılıyor olması oluşacak gürültü seviyesinin
çok düşük seviyelerde olmasını sağlar. Buyüzden gürültü hesaplamalarında patlatmadan
kaynaklanacak gürültü seviyesi dikkate alınmamıştır.
Faaliyetin yer altı işletme yöntemleri ile gerçekleştirilecek olmasından dolayı
üretim çalışmaları sırasında meydana gelecek olan gürültü sadece yeraltında çalışacak olan
personeli etkilemektedir. Yapılacak olan üretim çalışmaları sırasında gürültü basınçlı hava
ile çalışan makinelerden ve patlatmalardan oluşmaktadır.
Yine üretim çalışmaları sırasında kullanılacak olan basınçlı hava makineleri çok az
seviyelerde gürültü oluşturmaktadır.
5.5. Sağlık koruma bandı mesafesi
Sağlık koruma bandı mesafesi İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin
Yönetmelikte belirtilen kurulca faaliyetin zararlı ve tehlikeli etkileri dikkate alınarak
belirlenir. Sağlık Koruma Bandı içerisine mesken veya insan ikametine mahsus yapılaşma
yapılmayacaktır. Planlanan Kömür Ocağı ve Kırma-Eleme-Torbalama Tesisi projesi ile
ilgili olarak sağlık koruma bandı mesafesi ÇED alanı sınırından itibaren mevcut planlı
alanlara 60 m. mesafe bırakılarak belirlenecektir.
Tesisle ilgili kurumlardan gerekli izinler alınacak ve İnceleme Kurulu tarafından
belirlenecek Sağlık Koruma Bandı mesafelerine uyulacaktır.
5.6. Doğaya Yeniden Kazandırma Çalışmaları ve Rehabilitasyon
23.01.2010 Tarih ve 27471 sayılı Resmi Gazetede Yayımlanarak yürürlüğe giren
Madencilik Faaliyetleri İle Bozulan Arazilerin Doğaya Yeniden Kazandırılması
Yönetmeliği ‘’MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, orman sayılan alanlar, tarım veya mera
alanları, (Mülga ibare:RG-28/9/2012-28425) (…) su kaynaklarının korunması ile ilgili
mevzuata uyulması şartı ile baraj ve gölet projelerinde rezervuar altında kalacak alanlar
dışındaki madencilik faaliyetleri, malzeme ve toprak temini için arazide yapılan kazılar,
dökümler ve doğaya bırakılan atıklarla bozulan doğal yapının yeniden kazanılmasına
ilişkin usul ve esasları kapsar.’’ Denilmektedir.
Çalışmaların gerçekleştirileceği ormanlık alanlar için 6831 sayılı Orman
Kanununun ilgili mevzuatı gereği izinlerin alınmasının ardından üretim çalışmalarına
geçilecektir. Orman Kanunun 16. Maddesinin uygulama yönetmeliğinin 16. Maddesi ikinci
fıkrasında yer alan; “Rehabilitasyon projeleri; madencilik faaliyeti sonucunda oluşabilecek
topoğrafik yapının madenin işletme projesine göre belirlenmesi sonrasında, rehabilite ile
oluşturulabilecek yeni topoğrafyanın belirlenmesi, toprak ıslahı ve orman kurma esasları
dikkate alınarak ormancılık bürosu mensuplarınca düzenlenir. İzin sahibince rehabilitasyon
161
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
projesinin uygulanacağı taahhüt edilir.” hüküm kapsamında orman izni alınırken
rehabilitasyon projesihazırlanacaktır.
Proje kapsamında yer üstünde kullanılacak alan içerisinde bulunan 2,22 hektarlık
tarım alanının tarım dışı amaçla kullanılması için, 19.07.2005 Tarih ve 25880 Sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5403 sayılı ‘’Toprak Koruma ve Arazi
Kullanımı Kanunu’’ hükümleri gereğince, Denizli Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl
Müdürlüğü’ne Toprak Koruma Projesi hazırlanarak gerekli izinlerin alınmasının ardından
üretim çalışmalarına geçilecektir.
5.8. Diğer Hususlar
Bu bölümde belirtilecek başka bir husus bulunmamaktadır.
162
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
BÖLÜM 6: PROJENİN ALTERNATİFLERİ(Bu bölümde teknoloji, alınacak
önlemlerin alternatiflerinin karşılaştırılması yapılacak ve tercih sıralaması
belirtilecektir.)
“AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VE TİC.LTD.ŞTİ.” tarafından
gerçekleştirilecek olan Kömür Ocağı ve Kırma-Eleme-Torbalama Tesisi için seçilmiş olan
yer, Denizli İli, Sarayköy İlçesi, Kabaağaç Mevkiidahilinde bulunmaktadır. Belirlenen
faaliyet alanı tapulu ve orman arazilerden oluşmaktadır.
Proje, yıllık 90.000 ton linyit kömür üretilerek toz, fındık, parça olarak işlenerekve
paketlenerek pazarlanmasıdır.
Kömür Ocağı ve Kırma Eleme Torbalama Tesisi için ÇED izni talep edilen alan
392,45 hektarlık Arama ruhsatlı alanın tamamını kapsamaktadır. Proje alanına ait
20052345 nolu İşletme Ruhsatı süresi, sahadaki muhtemel rezerv miktarı ve elde edilen
kömürün kalitesi nedeni ile proje yeri ile ilgili alternatif arayışına gidilmemiştir.
Madencilikte yer alternatifi söz konusu olmamaktadır. Üretim ancak mevcut şartlar
göz önüne alınarak, bu şartların gerek teknik gerekse ekonomik yönleri (ya da Pazar
durumu) dikkate alınarak gerçekleştirilmektedir.
Planlanan faaliyetin yer seçiminde yukarıda belirtildiği gibi; proje alanına ait
20052345 nolu İşletme Ruhsatı süresi, sahadaki muhtemel rezervmiktarı ve elde edilen
kömürün kalitesi ve rezerv alanıgöz önündebulundurulmuş ve ruhsatlı alan içerisinde
ünitelerin konumu belirlenmiştir.
163
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
BÖLÜM 7: İZLEME PROGRAMI
7.1. Projenin inşaatı için önerilen izleme programı, projenin işletmesi ve
işletme sonrası için önerilen izleme programı ve acil müdahale planı
Projenin inşaat, işletme dönemleri ile işletme sonrası dönem için faaliyet alanında
ve çevresindeki toprak, yüzey suları, yeraltı suları, hava veya diğer ortamlardaki etkilerinin
belirlenmesi amacı ile izleme programı oluşturulacaktır.
İnşaat Aşaması İzleme Programı
Projenin inşaat aşamasında raporda yer alan tüm taahhütler faaliyet sahibi firma
tarafından yerine getirilecek ve proje alanı civarındaki çevre halkına veya çevreye herhangi
bir rahatsızlık verilmemesini garanti altına almak firmanın kendi sorumluluğu altında
olacaktır. Bu dönemde ÇED Raporu’nda belirtilen kısıtlamalar ve çevresel önem taşıyan
etkilerle ilgili aşağıda belirtilen konularda, firmanın belirleyeceği bir sorumlu tarafından
izleme çalışması gerçekleştirilecektir.
*İnşaat aşamasında kullanılacak tüm araç ve ekipmanların rutin kontrolleri yaptırılarak
bakım gereken araçlar bakıma alınması ve bakımları bitene dek çalışmalarda başka
araçların kullanılması sağlanacaktır. Ayrıca kullanılacak araçlar mümkün olduğu sürece
mevcut yolları kullanacak ve tozlanma olabilecek yollarda ve proje sahalarında arazözle
sulama yapılacaktır.
*Bitkisel toprağın taşınması ve depolanması sırasında kamyonların üstlerinin brandayla
kapatılması ve inşaat sahasında çevreye katı ve sıvı atıkların atılmasının önlenmesi
sağlanacaktır.
*İnşaat çalışmalarında görev alan personel, çevredeki arazilere ve diğer mevcut flora-fauna
birimlerine zarar (ağaç kesimi, orman yangınına sebep teşkil edecek risklerin
oluşturulması, vb.) verilmemesi konusunda uyarılacaktır.
*Projenin arazi hazırlık ve inşaat çalışmaları süresince oluşacak evsel atıksular için proje
alanına sızdırmasız fosseptik tesis edilecek ve atıksuların bertarafı için Sarayköy
Belediyesi’nden hizmet alınacaktır. Oluşacak atıksular alıcı ortama deşarj edilmeyecektir.
*İnşaat aşamasındaki çalışmalarla ilgili çevre halkının şikayet ve önerilerini iletmeleri
konusunda yöre halkına yardımcı olunacaktır ve çalışma saatleri ile ilgili bilgi verilecektir.
Böylece, çevre halkının çevresel izleme ve denetleme işlerine katılımı sağlanmış olacaktır.
İşletme Aşaması İzleme Programı
İşletme faaliyetleri sırasında fiziksel ve biyolojik çevreye olan etkilerin en
önemlileri oluşacak toz emisyonları ve gürültüdür. Fakat bu etkiler, yeraltı işletmeciliği
yöntemi kullanılması nedeniyle düşük seviyededir. Ayrıca bunun dışında biyolojik
çeşitliliğe etkileri ve oluşacak atıklar söz konusudur. Üretim faaliyetleri sırasında söz
konusu etkilerin asgariye indirilmesi amacıyla alınan önlemlerin ve uygulamaların
gerçekleştirilme oranları izlenecektir. Gerçekleştirilememesi durumunda nedeni
raporlanacaktır. İşletme aşamasında taahhüt edilen uygulamalar aşağıda sunulmuştur.
164
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
§
§
§
§
§
§
§
§
§
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Kömürün stok sahasına nakli sırasında ilgili yönetmeliklere ve taahhütlere uygun
olarak tozumayı önleyecek önlemlerin alınıp alınmadığı,
ÇED alanı içerisinde yolların ve stok sahasının mevsim şartlarına göre
nemlendirilip nemlendirilmediği,
Muhtemel gürültünün asgariye indirilmesi amacıyla ünite bakımlarının düzenli
olarak yapılıp yapılmadığı,
Sıvı atıkların ilgili yönetmeliklere ve taahhütlere uygun olarak bertaraf edilip
edilmediği,
Katı atıkların ilgili yönetmeliklere ve taahhütlere uygun olarak bertaraf edilip
edilmediği,
Atık yağların ilgili yönetmeliklere ve taahhütlere uygun olarak bertaraf edilip
edilmediği,
Tehlikeli atıkların ilgili yönetmeliklere ve taahhütlere uygun olarak bertaraf edilip
edilmediği,
Tıbbi atıkların ilgili yönetmeliklere ve taahhütlere uygun olarak bertaraf edilip
edilmediği,
Proje alanı ve yakın çevresindeki canlılara kasıtlı olarak zarar verilip verilmediği
konuları faaliyet süresince izlenecektir.
Faaliyetin Kapatılması Aşaması İzleme Programı
Faaliyet ömrünün tamamlanması sonrasında tesis üniteleri alandan sökülerek
alandan nakledilecektir. Tesis ünitelerinin sökülmesi ve alandan kaldırılması çalışmaları
kısa sürede tamamlanmaya çalışılacaktır. Ayrıca ünite sökümünden sonra sahada
gerçekleştirilecek arazi ıslah ve rehabilitasyon çalışmalarının yapılıp yapılmadığına ve bu
faaliyetler sırasında kısa süreli de olsa fiziksel ve biyolojik çevreye olan etkilerin asgariye
indirilmesi amacıyla alınan önlemlerin ve uygulamaların gerçekleştirilme oranları
izlenecektir. Gerçekleştirilememesi durumunda nedeni raporlanacaktır. Faaliyetin
kapatılması aşamasında taahhüt edilen uygulamalar aşağıda sunulmuştur.
§
§
§
§
§
§
§
§
Ünitelerin söküldükten sonra alandan nakli sırasında ilgili yönetmeliklere ve
taahhütlere uyulup uyulmadığı,
Rehabilitasyon çalışmaları sonrasında doğal yaşamı tehlikeye atmayacak ve
görüntü kirliliğine neden olmayacak şekilde düzenlemeler yapılıp yapılmadığı
Sıvı atıkların ilgili yönetmeliklere ve taahhütlere uygun olarak bertaraf edilip
edilmediği,
Katı atıkların ilgili yönetmeliklere ve taahhütlere uygun olarak bertaraf edilip
edilmediği,
Atık yağların ilgili yönetmeliklere ve taahhütlere uygun olarak bertaraf edilip
edilmediği,
Tehlikeli atıkların ilgili yönetmeliklere ve taahhütlere uygun olarak bertaraf edilip
edilmediği,
Tıbbi atıkların ilgili yönetmeliklere ve taahhütlere uygun olarak bertaraf edilip
edilmediği,
Proje alanı ve yakın çevresindeki canlılara kasıtlı olarak zarar verilip verilmediği
konuları faaliyet süresince izlenecektir.
165
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Acil Müdahale Planı
Acil Müdahale Planı Ek-22’de verilmiştir.
7.2. ÇED Olumlu Belgesinin verilmesi durumunda, Yeterlik Tebliği’nde
“Yeterlik Belgesi alan kurum/kuruluşların yükümlülükleri” başlığının 4. maddesinde
yer alan hususların gerçekleştirilmesi ile ilgili program.
Yeterlik Tebliği’nde “Yeterlik Belgesi alan kurum/kuruluşların yükümlülükleri”
içerisinde “ÇED Olumlu Belgesinin verilmesi durumunda, yatırımın başlangıç ve inşaat
dönemlerinde belirtilen taahhütlerin yerine getirilip getirilmediğini, yatırımın işletmeye
geçişine kadar proje sahasına giderek, yerinde izleme kontrolünü yaptırmakla yükümlüdür”
denmektedir. Projenin inşaat aşaması ile yatırımın başlangıç taahhütleri ile ilgili ÇED
Raporlarında verilen taahhütlere ait yatırımın inşaat dönemi izleme kontrol formu
bakanlığın belirlediği aralıklarda hazırlanarak sunulacaktır.
166
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
BÖLÜM 8: HALKIN KATILIMI(Projeden etkilenmesi muhtemel yöre
halkının nasıl ve hangi yöntemlerle bilgilendirildiği, proje ile ilgili halkın görüşlerinin
ve konu ile ilgili açıklamaların ÇED Raporuna yansıtılması.).
T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim
Genel Müdürlüğü projeye ilişkin olarak ÇED Yönetmeliğinin 9. Maddesi gereğince, ÇED
sürecine halkın katılımını sağlamak, faaliyet hakkında bilgilendirmek, görüş ve önerilerini
almak amacıyla gerçekleştirilmesi gereken “ÇED Sürecine Halkın Katılımı Toplantısı”
Denizli İli, Sarayköy İlçesi,Kabaağaç Köyü’nde 03.12.2013 tarihinde , saat 11:30’da
gerçekleştirilmesi planlanmıştır.
03.12.2013 tarihinde Orman İşletme Müdürülüğü’nün köyde odun dağıtımı
nedeniyle kahve açılmamış ve YEŞİL MAVİ MÜH. ÇEVRE YÖN. VE DAN. HİZ. LTD.
ŞTİ. gerekli sunumu yapamamıştır. Yöre halkından Köy Muhtarı hariç katılım olmamıştır.
ÇED Yönetmeliği’nin 9. maddesi gereğince toplantı tarihini, saatini, yerini ve
konusunu belirten ilanlar, biri yerel biri ulusal düzeyde yayımlanmakta olan toplam iki
gazetede yayımlatılmıştır.
167
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
BÖLÜM 9:SONUÇLAR (Yapılan tüm açıklamaların özeti, projenin önemli
çevresel etkilerinin sıralandığı ve projenin gerçekleşmesi halinde olumsuz çevresel
etkilerin önlenmesinde ne ölçüde başarı sağlanabileceğinin belirtildiği genel bir
değerlendirme)
Söz konusu proje, Denizli İli, Sarayköy İlçesi, Kabaağaç Mevkii dahilinde AYKU
MAD. MÜH. MAK. İNŞ. İTH. İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. uhdesinde bulunan
201200317 numaralı IV. Grup arama ruhsatlı saha dahilinde KÖMÜR OCAĞI VE
KIRMA ELEME TORBALAMA TESİSİ çalışmalarını kapsamaktadır.
Faaliyet sahibi olan Ayku Mad. Müh. Mak. İnş. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti. adına
T. C. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü tarafından
29.03.2013 tarihinde, 201200317 numaralı 392,45 hektarlık IV. Grubu Arama ruhsatı
düzenlenmiştir (Bkz. Ek-3).
Kömür Ocağı ve Kırma Eleme Torbalama Tesisi için ÇED izni talep edilen alan
392,45 hektarlık Arama ruhsatlı alanın tamamını kapsamaktadır.
Proje kapsamında firma tarafından 3213 sayılı Maden Kanunu çerçevesinde kömür
madeni yeraltı (kapalı) işletme usulü çıkarılması ve çıkarılması ve kırılıp elenip
paketlenmesi planlanmaktadır. Tesiste 300 ton/gün kapasitede Kömür Madeni çıkartılacak,
kırılacak, elenecek, ve paketlenecektir.
Sahadan yıllık 90.000 ton linyit kömür üretilerek toz, fındık, parça olarak
işlenecekve parça kömür torbalanarak pazarlanacaktır.
Faaliyet, 03.10.2013 tarih ve 28784 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe
giren ÇED Yönetmeliği’nin “EK-2 Listesi -55- Madencilik projeleri: a) Madenlerin
çıkarılması (Ek-1’de yer almayanlar), EK-2 Listesi -58- Petrokok, kömür ve diğer katı
yakıtların depolama, sınıflama ve ambalajlama tesisleri (perakende satış birimleri hariç)”
kapsamında olup Proje sahibinin başvurusu doğrultusunda ÇED Yönetmeliğinin 24.
Maddesi (b) bendi kapsamında ÇED Yönetmeliğine tabi olmayan veya Seçme Eleme
Kriterlerine tabi olduğu halde proje sahibinin ÇED Raporu hazırlanması talebi üzerine
Bakanlıkça uygun görülen projeler kapsamındadır.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 13.09.2013 tarih ve 15433 sayılı yazısı gereğince;
ÇED Yönetmeliğinin 24. Maddesi (b) bendi kapsamında ÇED başvurusu
geçekleştirilmiştir. (Bkz. Ek-1).
Gerçekleştirilmesi planlanan kömür ocağında yılda 12 ay, ayda 25 gün, günde 24
saat (3 vardiya) halinde, kırma-eleme torbalama tesisinde yılda 12 ay, ayda 25 gün, günde
8 saat (1 vardiya) halinde çalışılacaktır. İnşaat aşamasında 45 kişinin işletme aşamasında
90 kişinin çalıştırılması planlanmaktadır.
Üretilecek olan kömür; kurulacak Kırma-Eleme-Torbalamatesisinden geçirilerek
paketlenip konutlarda ısınma amaçlı olarak piyasaya sunulacaktır.
Faaliyet alanı Denizli İl merkezinin yaklaşık 32,6 km kuzeybatısında, Sarayköy
İlçesinin 14,7 km batısında, en yakın yerleşim yeri olan Kabaağaç Köyünün 120 m.
güneydoğusunda bulunmaktadır. Tesis alanının kuzeydoğusunda bulunan E-87 AydınDenizli Karayolundan nakliye gerçekleştirilecektir. Proje alanı tapulu ve orman arazilerden
168
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
oluşmaktadır. Proje alanı 1/25.000 ölçekli memleket haritasında M21-a2 ve M21-b1 nolu
paftalarda yer almaktadır. Söz konusu alanlarla ilgili gerekli tüm izinler alınmak suretiyle
çalışmalara başlanacaktır.
Proje alanı 1/ 100000 ölçekli Aydın-Muğla -Denizli Çevre Düzeni Planında Orman
Alanı ve Kültür ve Turizm koruma ve gelişim Bölgesi / Turizm Merkezi olarak belirtilen
alanda bulunmaktadır. (Bkz. Ek-14)
Denizli Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi Sarayköy Kesimi Çevre
Düzeni Planı kapsamında; proje alanının büyük bir kısmı “orman alanı” olarak planlı, bazı
kısımları ise “marjinal tarım alanı” ve “kırsal yerleşme alanı” olarak planlıdır. (Bkz. Ek15)
Proje kapsamında ÇED ve karo alanı içerisine konuşlandırılacak kömür kırma
torbalama paketleme tesisi, kömür stok ve pasa stok alanları köy yerleşkesi dışında
kalmaktadır.
Projede ruhsat alanı olarak belirtilen bölgede 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve
Doğal Mineralli Sular Kanunu kapsamında SNS Jeotermal Sondaj Arama San. ve Tic Ltd.
Şti. ve Eco Enerji Uluslararası Maden İnşaat San. A.Ş. adına jeotermal arama ruhsatlı
sahaların bir bölümü yer almaktadır. Aynı zamanda ruhsat alanı, Greeneco Enerji Elektrik
Üretim A.Ş. adına jeotermal işletme ruhsatlı sahanın bitişiğinde yer almaktadır. Ruhsat
aşamasında yapılacak çalışmalar bu firmalarla irtibatlı olarak yapılacaktır.
Kömür Ocağı ve Kırma Eleme Torbalama Tesisi işletmesi ile ilgili olarak 2013 yılı
Kasım ayında ÇED süreci başlatılmıştır. Yaklaşık olarak Haziran 2014 tarihinde “ÇED
Olumlu Belgesi” alınması durumunda ÇED mevzuatına göre gerekli izinler alındıktan
sonra inşaat çalışmalarına başlanacaktır.
Kömür üretimi sırasında delme-patlatma işlemi uygulanacaktır. Patlatma işlemi
için; dinamit, kapsül kullanılacaktır.
Faaliyet alanında günde 3 vardiya çalışılmakta olup, her vardiya da patlatma
yapılacaktır. Her vardiyada 5 patlatma gerçekleştirilecektir.
Patlayıcı madde yetkili bayiden patlayıcı madde ruhsatı araçlarla sahaya
getirilecektir. Patlatma
işlemi formasyonun özelliğine göre uzmanlarınca
gerçekleştirilecektir. Sahada patlayıcı madde depolanmayacaktır. Belirlenen patlayıcı
madde miktarı için, üretim faaliyetine geçildikten sonra yetkili kurum/kuruluş tarafından
vibrasyon ölçümü yaptırılacaktır. Patlatma işleminden kaynaklı en yakın hanede
oluşabilecek vibrasyona göre patlayıcı madde miktarını düşürülebilecektir.
Proje alanında patlayıcı madde depolanması durumunda 29.09.1987 tarih 19589
sayılı Resmi Gazete yayımlanarak yürürlüğe giren “Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı
Maddelerle Av Malzemesi Ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşınması, Saklanması,
Depolanması, Satışı, Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi Usul Ve Esaslarına İlişkin
Tüzük” ve 14.05.1999, 23.05.2001, 29.05.2004, 12.11.2004 tarihlerinde yapılan
değişikliklerde göz önünde bulundurularak aşağıdaki koşullar sağlanacaktır.
Bir bekçi tarafından korunan (Madde 85.) alanın etrafında “TEHLİKELİ
BÖLGEDİR. GİRİLMEZ” şeklinde uyarılar bulunan levhalar asılmaktadır. (Madde 86.)
169
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Yeraltında depolanan kartuş halindeki dinamitler, depolarda sürekli olarak ambalajlarında
bulundurulmaktadır. (Madde 89.) Depo yakınında kuru ot, saman, kağıt, benzin, gaz,
ispirto, mazot gibi kendi kendine veya herhangi bir etkiyle kolayca tutuşabilecek
maddelerin bulundurulmamaktadır. (Madde 105.) Depolama alanın etrafı aydınlatılmıştır.
Etrafı iki sıra tel örgüyle çevrilmiştir.
Nakliye esnasında toz oluşumunu engellemek için kamyonların üzerleri branda ile
kapatılacak, trafik yasası ile belirlenmiş tonaj ve hız sınırlamalarına uyulacak ve stabilize
yolun iyileştirme çalışmaları gerçekleştirilecektir.
İş makineleri ve araçların hareketlerinden kaynaklanabilecek kazaların
önlenebilmesi için üretim alanlarında ve nakliye yollarında iş makinesi ve araç kullananlar
için ikaz levhaları kullanılacaktır. İş güvenliği uzmanı tarafından belirlenen uyarılara ve
araç hızları limitlerine uyulacaktır.
İş makineleri ve kamyonlar kullanma belgesine sahip ehil kişiler tarafından
kullanılacaktır.
Proje alanı tapulu ve orman arazilerden oluşmaktadır. Faaliyete başlamadan önce
tapulu arazilerin satın alınması veya kiralanmasının ve 6831 sayılı Orman Kanununun ilgili
mevzuatı gereği izinlerin alınmasının ardından üretim çalışmalarına geçilecektir.
Proje kapsamında yer üstünde kullanılacak alan içerisinde bulunan 2,22 hektarlık
tarım alanının tarım dışı amaçla kullanılması için, 19.07.2005 Tarih ve 25880 Sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5403 sayılı ‘’Toprak Koruma ve Arazi
Kullanımı Kanunu’’ hükümleri gereğince, Denizli Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl
Müdürlüğü’ne Toprak Koruma Projesi hazırlanarak gerekli izinlerin alınmasının ardından
üretim çalışmalarına geçilecektir.
Kömür Ocağı ve Kırma-Eleme-Torbalama Tesisinde ihtiyaç duyulan su inşaat
aşamasında Kabaağaç Köyünden tankerlerle işletme aşamasında ocaktan çıkan sudan
karşılanacaktır.
Proje alanında inşaat ve işletme aşamasında çalışacak personelin içme ve kullanma
suyu ihtiyacının karşılanmasında 17.02.2005 tarih ve 25730 sayılı resmi gazetede Sağlık
Bakanlığı tarafından yayımlanarak yürürlüğe giren İnsani Tüketim Amaçlı Sular
Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır.
Ocaktan çıkan sular yolların nemlendirilmesinde kullanılacak olup alıcı ortama
deşarjı gerçekleştirilmeyecektir. Faaliyet alanı içindeki derelerin B. Menderes Nehri’ne
bağlandığı noktadan itibaren mevcut sulamaların bulunduğu göz önüne alındığında faaliyet
nedeniyle oluşabilecek atıksular, asgari sulama suyu standartlarını sağlayacaktır.
İşletme ve inşaat aşamasında oluşması beklenen atık sular tamamen evsel nitelikte
olacaktır. İşletmede tozumanın indirgenmesi için ÇED alanı içerisinde yollarda, kırmaeleme tesisinde, su kullanımı olacaktır. Ancak kullanılan bu suyun atık su olarak geri
dönüşümü söz konusu değildir. Çalışan personel günlük ihtiyaçlarını faaliyet alanına
kurulacak olan sosyal tesislerde giderebilecektir.
Proje alanında 96 m3kapasitede sızdırmasız fosseptik tesis edilecektir. Oluşan
atıksular inşaat aşamasında 14 günde bir, işletme aşamasında ise haftada bir vidanjörle
170
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
çektirilerektir. Atıksuların bertarafı için Sarayköy Belediyesi’nden vidanjör hizmeti
alınacağına dair yazı Ek-19’da sunulmuştur.
Ülkenin yeraltı ve yerüstü su kaynaklarının potansiyelinin korunması ve en iyi
biçimde korunmasının sağlanması için 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği, 13.02.2008 tarih ve
26786 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü
Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğe, 30.03.2010 tarih 27537 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde
Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğine ve 24.04.2011 tarih 27914 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine titizlikle uyulacaktır.
İnşaat ve işletme aşmasında meydana gelecek evsel nitelikli katı atıklar şantiye
alanında sızdırmasız çöp bidonlarında toplanıp biriktirilecektir. Evsel nitelikli katı atıkların
bertarafı için Sarayköy Belediyesi’nden hizmet alınacaktır. Evsel nitelikli katı atıkların
bertarafı için Sarayköy Belediyesi’nden hizmet alınacağına dair
belge Ek-19’da
sunulmuştur.
Proje kapsamında arazinin hazırlanması ve inşaat aşamasında orman ile tarım
alanları üzerinde bulunan yapılar için bitkisel toprak sıyırma işlemi gerçekleştirilecektir.
Sıyrılan örtü tabakası; işletme ve topoğrafya koşullarına uygun olarak ocak sahası
içerisinde yer alan geçici bitkisel (üst) toprak depo sahasına taşınacak, üretim çalışmaları
sona erdiğinde topografya ve çevreye uygun olarak arazi ıslahı için kullanılacaktır.
Ayrıca arazinin hazırlanması esnasında hafriyat artığı malzeme ortaya çıkacaktır.
Faaliyet aşamasında hafriyat artığı malzemeleri çevre düzenlemesi çalışmalarında
kullanılacağından hafriyat artığı malzeme söz konusu olmayacaktır. Proje sahasında
hafriyat artığı malzemeler olması durumunda ise 18.03.2004 tarih ve 25406 sayılı R. G.’de
yayımlanan “Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği”
hükümlerine uyulacaktır.
Malzeme alınan odalardan çıkan pasa cevher alındıktan sonra odaya tekrar
doldurulacaktır. İnşaat ve işletme aşamasında çıkacak olan pasa malzemesi belirtilen
şekillerde kullanılmıyorsa pasa alanında depolanacaktır.
Orman ve Su İşleri Bakanlığı DSİ Genel Müdürlüğü Etüt, Planlama ve Tahsisler
Dairesi Başkanlığının 13.12.2013 tarih ve 747897 sayılı yazıda vermiş olduğu kurum
görüşü doğrultusunda; ÇED Başvuru Dosyasında belirlenen mevcut pasa alanı, dere
yatağından uzak olacak şekilde yeniden belirlenmiştir. Belirlenen yeni pasa alanının
erozyona, heyelana sebep olmayacak meyilde arazi olmasına dikkat edilmiştir. Devlet Su
İşleri Genel Müdürlüğü 211. Bölge Müdürlüğü’nün uygun görüş yazısı Ek-18’de
sunulmuştur.
Yeni belirlenen pasa alanında şev yüzeyi 1 düşey 3 yatay olacak şekilde ve 5 m
mesafeden az olmayacak şekilde pasa malzemesi tabakalar halinde yükseltilecek ve
faaliyet sonunda şev yüzeyinde ağaçlandırılmak suretiyle canlı iksa oluşturulacaktır.
Planlanan kömür ocağında taşkına neden olacak herhangi bir yüzeysel su kaynağı
bulunmamaktadır.
171
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Planlanan ünitelerde herhangi bir yüzeysel su kaynağı bulunmamaktadır. Ancak
olumsuz durumlara karşı yüzeysel suların drenajı için drenaj kanalları oluşturulması,
arazinin eğimli olması, alandaki killi malzeme bulundurulacak olması ve su birikintisine
neden olabilecek çukurlar bırakılmaması vb. önlemlerle yüzeysel suların drenajı sağlanmış
olacaktır.
Ayrıca dere güzergahının belirli bir kesiminde Kabaağaç Köyü yerleşim yeri
bulunduğu göz önüne alınarak, faaliyete başlamadan önce dere üzerinde erozyonu önleyici
ıslah sekileri gibi taşkın koruma tesisleri inşa edilecektir. Kabaağaç Köyü yerleşim yerini
koruyacak şekilde faaliyet sahibi tarafından taşkın koruma projesi hazırlattırılarak DSİ
Genel Müdürlüğünden onay alınacaktır. Onay alınmış taşkın koruma projesine uygun
olarak taşkın koruma tesisleri inşaatları faaliyet başlamadan önce tamamlanacaktır.
Faaliyet alanı, 1. Derece Deprem Bölgesi içerisinde yer almaktadır. Bunun dışında
faaliyetin planlandığı bölge, çığ, sel gibi afet bölgeleri içerisinde yer almamaktadır.
Çalışma alanının içerisinde göl, baraj veya sulak alan bulunmamaktadır. Proje
alanının yaklaşık 2 km kuzeyinden Büyük Menderes Nehri geçmektedir. 25 km
kuzeydoğusunda Derbent Barajı, 35 km güneydoğusunda Vali Recep Yazıcıoğlu Barajı ve
35 km kuzeybatısında Afşar Barajı bulunmaktadır. Proje alanı çevresinde mevsimlik
yağışlarla beslenen kuru dere yatakları bulunmakta olup, çalışma süresince ve sonrasında
dere yataklarına pasa dökümü yapılmayacak ve akış yönünü değiştirecek ya da
engelleyecek müdahalede bulunulmayacaktır. Bu konuda Dere Yatakları ve Taşkınlar ile
İlgili (2006/27) Sayılı Başbakanlık Genelgesi hükümlerine uyulacaktır.
İşletme sahasında yer altı sularına verilecek her türlü zarar karşılanacak, civarda
bulunan dere yatakları yol olarak kullanılmayacak, akış yönüne müdahale edilmeyecek,
dere yataklarına pasa malzemesi vb. atılmayacak. Proje alanı içinden, sınırından veya
yakınlarından geçmekte olan yüzeysel su kaynakları üzerinde yol geçişi sağlanması
durumunda Orman ve Su İşleri Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü görüşleri
doğrultusunda geçiş sağlanacaktır.
Projenin inşaat aşaması kapsamında; 20 metre’nin içerisinde gürültüye duyarlı
herhangi bir yer bulunmamaktadır. Kabaağaç Köyündeki proje alanına en yakın konutun
ocak giriş alanına mesafesi 65 m., tesis alanına mesafesi 180 m.’dir. En yakın konutta inşaat
çalışmaları sırasında kullanılacak makinelerden kaynaklı hissedilecek gürültü seviyesi 58,24
dBA olup sınır değer Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinin
“Tablo–5. Şantiye Alanı için Çevresel Gürültü Sınır Değerleri” tablosunda "Diğer Faaliyetler"
için belirtilen 70 dBA'nın altında kalmaktadır. Dolayısıyla inşaat aşamasında kullanılacak
makinelerden kaynaklanan gürültü Kabaağaç Köyü’nde ve faaliyet alanına en yakın konumda
bulunan konutlarda rahatsız edici boyutlara ulaşmayacaktır.
Proje işletme aşaması kapsamında; 30 metre’nin içerisinde gürültüye duyarlı
herhangi bir yer bulunmamaktadır. Kabaağaç Köyündeki proje alanına en yakın konutun
ocak giriş alanına mesafesi 65 m., tesis alanına mesafesi 180 m.’dir. En yakın konutta
işletme aşamasında kullanılacak makinelerden kaynaklı hissedilecek gürültü seviyesi 57,96
dBA olup sınır değer Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinin
“Ek-7 Tablo–4. Endüstriyel Tesisler İçin Çevresel Gürültü Sınır Değerleri” tablosunda
"Ticari yapılar ile gürültüye hassas kullanımların birlikte bulunduğu alanlardan konutların
yoğun olarak bulunduğu alanlar" için belirtilen 65 dBA'nın altında kalmaktadır.
Dolayısıyla işletme aşamasında kullanılacak makinelerden kaynaklanan gürültü Kabaağaç
172
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Köyü’nde ve faaliyet alanına en yakın konumda bulunan konutlarda rahatsız edici
boyutlara ulaşmayacaktır.
İşletme aşamasında yapılacak olan patlatmalar sırasında çalışanlar patlatmanın
yapılacağı yerden, dolayısıyla gürültü kaynak noktasından ortalama 100 metre uzakta
olacaklardır. Patlatmanın yer altında yapılıyor olması bu işlemden dolayı oluşacak gürültü
seviyesinin çok düşük seviyelerde olmasını sağlar. Buyüzden gürültü hesaplamalarında
patlatmadan kaynaklanacak gürültü seviyesi dikkate alınmamıştır.
Faaliyetin yer altı işletme yöntemleri ile gerçekleştirilecek olmasından dolayı
üretim çalışmaları sırasında meydana gelecek olan gürültü sadece yeraltında çalışacak olan
personeli etkilemektedir. Yapılacak olan üretim çalışmaları sırasında gürültü basınçlı hava
ile çalışan makinelerden ve patlatmalardan oluşmaktadır.
Yine üretim çalışmaları sırasında kullanılacak olan basınçlı hava makineleri çok az
seviyelerde gürültü oluşturmaktadır.
Proje sahası ve etki alanında koruma altına alınmış ve nesli tükenme tehlikesi
altında olan flora ve fauna elemanı bulunmamaktadır.
Proje için uyulacak olan başlıca kanun ve yönetmelikler aşağıda sıralanmaktadır;
§
Maden Kanunu ve Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliği
(24.06.2010 tarih ve 27621 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “5995 sayılı
Kanunla Değişik 3213 sayılı Maden Kanunu ve 06.11.2010 tarih ve 27751 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanan “Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliği”.)
§
Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve İlgili Yönetmelikleri
(23.07.1983 tarih ve 18113 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve 2863 sayılı ve
27.07.2004 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 5226 sayılı “Kültür ve Tabiat
Varlıklarını Koruma Kanunu İle Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında
Kanunun Getirdiği Değişiklikler”.)
§
Çevre Kanunu ve İlgili Yönetmelikleri(11.08.1983 tarih ve 18132 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanan ve 2872 sayılı ve 13.05.2006 tarih ve 26167 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanan 5491 sayılı “Çevre Kanununda Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanun”.)
§
4857 sayılı İş Kanunu ve İlgili Yönetmelikleri (26.05.2008 tarih ve 26887
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5763 sayılı “İş Kanunu ve Bazı Kanunlarda
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun”.)
§
4342 sayılı Mera Kanunu ve İlgili Yönetmelikleri (31.07.1998 tarih ve
23419 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve 20.06.2007 tarih ve 26558 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanan 5685 sayılı “Mera Kanununda Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmelik”.)
§
Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair
Yönetmelik (08.06.2010 tarih ve 27605 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.)
§
Lağım Mecrası İnşası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait
173
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Yönetmelik (13.03.1971 tarih ve 13783 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.)
§
Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği (06.06.2008 tarih ve
26898 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve 05.05.2009 tarih ve 27219 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanan “Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi
Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”.)
§
Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanan ve 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan “Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair
Yönetmelik”.)
§
Çevre Denetimi Yönetmeliği (21.11.2008 tarih ve 27061 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan “Çevre Denetimi Yönetmeliği” ve 22.10.2009 tarih ve
27384 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Çevre Denetimi Yönetmeliğinde
Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”.)
§
Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği (17.07.2008 tarih ve 26939
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği”
ve 30.06.2011 tarih ve 27980 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Çevresel Etki
Değerlendirmesi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Yönetmelik”.)
§
Yapı İşlerinde Sağlık ve Güvenlik Yönetmeliği (23.12.2003 tarih ve 25325
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.)
§
Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği (30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanan ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı “Atık Yağların
Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”.)
§
Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği
(18.03.2004 tarih ve 25406 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.)
§
Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği (31.08.2004 tarih ve
25569 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı
“Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına
Dair Yönetmelik”.)
§
Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği (31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan “Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği” ile 30.03.2010 tarih ve
27537 sayılı, 24.04.2011 tarih ve 27914 sayılı ve 25.03.2012 tarih ve 28244 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanan “Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmelik”.)
§
Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanan ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı “Tehlikeli
Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”.)
§
Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği (03.07.2009 tarih
ve 27277 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin
Kontrolü Yönetmeliği” ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı, 13.04.2012 tarih ve
28263 sayılı ve 16.06.2012 tarih ve 28325 sayılı Resmi, 10.11.2012 tarih ve 28463
174
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
Gazete’de yayımlanan “Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde
Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”.)
§
Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği (24.08.2011 tarih ve 28035
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.)
§
Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği
(04.06.2010 tarih ve 27601 sayılı Resmi Gazete’de ve 27.04.2011 tarih ve 27917
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve
Yönetimi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”.)
§
Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği (25.11.2006 tarih
ve 26357 sayılı Resmi Gazete’de ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan “Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliğinde
Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”.)
§
Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (22.07.2005 tarih ve 25883 sayılı
Resmi Gazete’de ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı Resmi yayımlanan “Tıbbi
Atıkların Kontrolü Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”.)
175
AYKU MAD.MÜH.MAK.İNŞ.İTH.İHR.SAN. VETİC.LTD.ŞTİ.
KÖMÜR OCAĞI VE KIRMA-ELEME-TORBALAMA TESİSİ
NOTLAR VE KAYNAKLAR
Denizli ili Çevre Durum raporu
www.deprem.gov.tr
Türk Çevre Mevzuatı, Cilt 1- Cilt 2
http://turkherb.ibu.edu.tr
Akman ,Y.,Türkiye’nin Orman Vejetasyonu,A.Ü. 1995.
Altınayan, G., Su Yabancı Otları Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Devlet Su İşleri
Genel Müdürlüğüİşletme ve Bakım Başkanlığı
Atalay, İ. , 1994, Türkiye Vejetasyon Coğrafyası - Vejatasyon Geography of
Turkey.
Çevre Bakanlığı, 1995, İl Çevre Sorunları ve Öncelikleri Envanteri
Çevre Bakanlığı, 1996, Çevreyi Öncelikle Etkileyen Bazı Sanayiiler ve Temel
Sektör Faaliyetleri
Demirsoy, Prof. Dr. A.,Yaşamın Temel Kuralları- Omurgalılar / Amniyota
(Sürüngenler, Kuşlar, Memeliler) Cilt III- Kısım II
Dönmez, Y.,1985, Bitki Coğrafyası, İstanbul Ünv. Basımevi. İller Bankası, Atıksu
Arıtma Tesisleri Proses-İşletme-Bakım El Kitabı , Eylül 1989 1-2-2s
İncecik, Selehattin, Hava Kirliliği ,İTÜ,1994
Ketin, İ. ,1966, Anadolunun Tektonik Birlikleri, MTA Dergisi, sayı 66,2-5 s.
Kullerud, G. , Yund, R. A. , Moh, G. H. ,1969, Phase Relation in the
Pamay, B. , 1992, Bitki Materyali I.Ağaç ve Ağaçcıklar.
Taylor, L., Vocac, S.,1986, Bir Gezgin İçin Türkiye ‘deki Odunsu Bitkiler Klavuzu,
Red House
Türkiye Çevre Mevzuatı Türkiye Çevre Vakfı Yayını,1992
Türkiye Çevre SorunlarıVakfı,Temmuz 1990, Türkiye’nin Biyolojik Zenginlikleri.
Yaltırık, Prof. Dr. F., Türkiye Meşeleri Teşhis Klavuzu Tarım Orman ve Köy İşleri
Bakanlığı ,Ankara ,1984
Zohary, M. 1973, Geobotanical Foundations of the Middle East, Vol 1-2, Gustov
Fischer Verlag-Stuttgart
Madencilik Dergisi
Maden İşletme Yöntemlerinin Ekonomik Açıdan Karşılaştırılması ve Uygun
(optimum) İşletme Politikasının Saptanması, Güneş Caner, MTA Yayınlarından , Eğitim
Serisi No:18
Türkiye Jeolojisi, İhsan Ketin, 1983
Adrese Dayalı Nüfus Sayımı, TUIK
Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü
Tübitak, Türkiye Bitkileri Veri Tabanı
176
Download

AYKU İDK++ - Çevre ve Şehircilik Bakanlığı