This project is financed by
the European Union and the Republic of Turkey
TR2009/0327.03-01/001 Technical Assistance for
Implementation Capacity for the Environmental Noise
Directive (EuropeAid/131352/D/SER/TR)
Çevresel Gürültü Direktifinin Uygulama Kapasitesi için
Teknik Yardım Projesi
Technical Assistance for Implementation Capacity for the
Environmental Noise Directive
Gürültü haritalama nedir?
Simon SHILTON, Anahtar Uzman 2
Çevresel Gürültü Modellerinin Hazırlanması – 18 Şubat 2014
This project is financed by
the European Union and the Republic of Turkey
Technical Assistance for Implementation Capacity for the
Environmental Noise Directive
EuropeAid/131352/D/SER/TR
İçerik
•
•
•
•
Neden gürültü hesaplaması?
Gürültü hesaplama modelleri
Gürültü hesaplama sistemleri
Stratejik gürültü haritalama
Çevresel Gürültü Modellerinin Hazırlanması – 18 Şubat 2014
This project is financed by
the European Union and the Republic of Turkey
Technical Assistance for Implementation Capacity for the
Environmental Noise Directive
EuropeAid/131352/D/SER/TR
NEDEN GÜRÜLTÜ HESAPLAMASI?
Çevresel Gürültü Modellerinin Hazırlanması – 18 Şubat 2014
This project is financed by
the European Union and the Republic of Turkey
Technical Assistance for Implementation Capacity for the
Environmental Noise Directive
EuropeAid/131352/D/SER/TR
Neden Gürültü Hesaplaması?
• 2002/49/EC sayılı AB Direktifi çerçevesinde
– ‘Stratejik gürültü haritası’ belirli bir bölgede çeşitli gürültü kaynakları sebebiyle
karşı karşıya kalınan gürültü maruziyetinin bütüncül değerlendirmesi veya böylesi
bir alan için genel öngörülerde bulunmak amacıyla tasarlanan bir haritadır.
– Aglomerasyonlar 100.000 ile 12 milyon arası nüfusa sahip şehirleri kapsayabilirler
– Başlıca karayolları veya demiryolları 20.000 km’nin üzerinde uzunlukta olabilirler
– Maruz kalan insan sayısı tahminleri 100’ler halinde ifade edilmelidir
– Gürültü maruziyetinin değerlendirilmesi - Avrupa Çalışma Grubu (WG-AEN) her
10m’de bir değerlendirme noktası belirlenmesini tavsiye etmektedir
• Bu şartlar, gerçek zamanlı ses seviyesi ölçer aletler (SLM) kullanılarak
yerine getirilemez!
Çevresel Gürültü Modellerinin Hazırlanması – 18 Şubat 2014
This project is financed by
the European Union and the Republic of Turkey
Technical Assistance for Implementation Capacity for the
Environmental Noise Directive
EuropeAid/131352/D/SER/TR
Neden Gürültü Hesaplaması?
• 2002/49/EC sayılı AB Direktifi çerçevesinde
– Gürültü eylem planları çeşitli olası eylemlerin analizini gerektirir
– Fayda-maliyet analizi, gelecekte ortaya çıkabilecek durum
değerlendirmesini gerektirir
• Geleceği gerçek zamanlı ses seviyesi ölçer aletler
kullanarak ölçmek mümkün değildir
• Hem stratejik gürültü haritaları hem de gelecek
senaryoları hesaplama modelleri kullanılarak
belirlenebilir
Çevresel Gürültü Modellerinin Hazırlanması – 18 Şubat 2014
This project is financed by
the European Union and the Republic of Turkey
Technical Assistance for Implementation Capacity for the
Environmental Noise Directive
EuropeAid/131352/D/SER/TR
Neden Gürültü Hesaplaması?
• ÇED, planlama veya gürültü kontrolü
çerçevesinde
– Mevcut durum analizi gereklidir (mevcut)
– Hiçbir şey yapılmadığı takdirde gelecekteki durumun değerlendirilmesi
(hiçbir şey yapmamak)
– Bir şeyler yapıldığı takdirde gelecekteki durumun değerlendirilmesi (bir
şeyler yapmak veya önerilen şemayı takip etmek)
• Mevcut durum değerlendirmesi muhtemelen
gerçek zamanlı ses seviyesi ölçer aletlerle
yapılabilir ancak geleceği öngörebilmek için
modeller ve hesaplamalar gereklidir
Çevresel Gürültü Modellerinin Hazırlanması – 18 Şubat 2014
This project is financed by
the European Union and the Republic of Turkey
Technical Assistance for Implementation Capacity for the
Environmental Noise Directive
EuropeAid/131352/D/SER/TR
GÜRÜLTÜ HESAPLAMA MODELLERİ
Çevresel Gürültü Modellerinin Hazırlanması – 18 Şubat 2014
This project is financed by
the European Union and the Republic of Turkey
Technical Assistance for Implementation Capacity for the
Environmental Noise Directive
EuropeAid/131352/D/SER/TR
Gürültü Hesaplama Modelleri
• Gürültü hesaplama modelleri ve sayısal metodolojiler,
hesaplamaların yapılabilmesi için gerekli olan girdi verileri ile
desteklendiği zaman tasarlanabilirler.
• Model ,
–
–
–
–
–
Kağıt, cetvel ve hesap makinesi
Hesaplama tablosu
Gürültü hesaplama yazılımı
Komut dosyaları veya uyumlu ekleri (plugin’leri) olan CBS / CAD yazılımı
Uzamsal analiz araçlarına sahip olan veri tabanı
şeklinde olabilir.
• Kullanılacak modelin türü analiz edilecek durumun karmaşıklığına ve
ölçeğine bağlıdır.
Çevresel Gürültü Modellerinin Hazırlanması – 18 Şubat 2014
This project is financed by
the European Union and the Republic of Turkey
Technical Assistance for Implementation Capacity for the
Environmental Noise Directive
EuropeAid/131352/D/SER/TR
Karayolu trafik
gürültüsü kaynakları
•
Bir aracın toplam gürültüsü
aşağıdaki faktörlerin
kombinasyonundan
ibarettir:
•
•
•
•
Makine gürültüsü
Tekerlerin yol yüzeyinde
yuvarlanmasından
kaynaklanan gürültü
Farklı araç sınıfları farklı
seviyelerde gürültü yayarlar
Gürültü emisyonu hız ile
doğru orantılı olarak artar
Çevresel Gürültü Modellerinin Hazırlanması – 18 Şubat 2014
Technical Assistance for Implementation Capacity for the
Environmental Noise Directive
EuropeAid/131352/D/SER/TR
This project is financed by
the European Union and the Republic of Turkey
Karayolu kaynağı veri gereksinimleri
Nitelik
Uzamsal referans
metod
Obje yapısı
Ölçüm yapılan birimi
Vektör
Çoklu hatlar
NA
NA
NA
Sürekli akış, sürekli darbeli akış, hızlandırılmış darbeli akış,
veya yavaşlatılmış darbeli akış
NA
NA
Araç/saat
NA
NA
Km/h
NA
NA
Sürekli akış, sürekli darbeli akış, hızlandırılmış darbeli akış,
veya yavaşlatılmış darbeli akış
NA
NA
Yüzde (%)
NA
NA
Km/h
NA
NA
Yüzey türü (ISO 11819-1gibi)
NA
NA
Akış yönü
NA
NA
Karayolu sınıflandırması
NA
NA
Yukarı, aşağı veya yatay
Pürüzsüz asfalt, Pürüzlü yüzey,
çimento beton, pürüzsüz kaldırım taşları,
pürüzlü kaldırım taşları, veya diğerleri
Dijitalleştirme ile aynı veya tersi yönde
Ana Karayolu veya ana karayolunun yakınından geçen yollar,
A, B, C veya sınıflandırılmamış
Karayolu orta çizgi geometrisi veya
taşıt yolu orta çizgi geometrisi
Hafif araç akış türü
Orta çizgi boyunca hafif araç akışı
Light vehicle flow along centreline
- gündüz, akşam, gece
Hafif araç ortalama trafik hızı
- gündüz, akşam, gece
Ağır vasıta akış türü
Orta çizgi boyunca ağır vasıta akışı
Light vehicle flow along centreline
- gündüz, akşam, gece
Ağır vasıta ortalama trafik hızı
- gündüz, akşam, gece
Orta çizgi eğimi
Çevresel Gürültü Modellerinin Hazırlanması – 18 Şubat 2014
This project is financed by
the European Union and the Republic of Turkey
Technical Assistance for Implementation Capacity for the
Environmental Noise Directive
EuropeAid/131352/D/SER/TR
Demiryolu gürültüsü
kaynakları
•
Toplam gürültü (kırmızı)
aşağıdaki faktörlerin bir
kombinasyonudur:
•
•
•
•
Makinenin çekiş gücü
gürültüsü (yeşil)
Tekerin ray üzerinde
yuvarlanmasından
kaynaklanan gürültü
(mavi)
Havadaki hareketten
kaynaklanan
aerodinamik gürültü
(açık mavi)
Baskın kaynak, hıza
bağlıdır
Çevresel Gürültü Modellerinin Hazırlanması – 18 Şubat 2014
Technical Assistance for Implementation Capacity for the
Environmental Noise Directive
EuropeAid/131352/D/SER/TR
This project is financed by
the European Union and the Republic of Turkey
Demiryolu kaynağı veri gereksinimleri
Nitelik
Uzamsal
referans
metod
Obje yapısı Yükselti tipi
Referans
özellik
Nitelik
metodu
Olçüm
yapılan
birim
Metre
(m)
Aralık
Vektör
Çoklu
hatlar
NA
NA
NA
NA
NA
NA
NA
NA
NA
NA
NA
NA
NA
NA
NA
NA
NA
NA
NA
NA
NA
NA
NA
NA
Kategori başı hız
NA
NA
NA
NA
NA
Km/h
*20-230
km/h
Fren vites
aktivasyonu
NA
NA
NA
NA
NA
NA
NA
Taşıma sayısı
NA
NA
NA
NA
NA
Unit
Köprü /balast
düzeltmesi
*1-50
unite
NA
NA
NA
NA
NA
NA
NA
Ray orta çizgi
geometrisi
Kategori başı tren
akışı
Ray türü/ray destek
yapısı
Kategorilerde
lokomotif/taşıma
türü
Çevresel Gürültü Modellerinin Hazırlanması – 18 Şubat 2014
NA
This project is financed by
the European Union and the Republic of Turkey
Technical Assistance for Implementation Capacity for the
Environmental Noise Directive
EuropeAid/131352/D/SER/TR
Kaynak verileri
• Geometri ve özellikleri
• Karayolları
• Demiryolları
• Sanayi
Çevresel Gürültü Modellerinin Hazırlanması – 18 Şubat 2014
This project is financed by
the European Union and the Republic of Turkey
Technical Assistance for Implementation Capacity for the
Environmental Noise Directive
EuropeAid/131352/D/SER/TR
3Boyutlu Patika
yolu
• Arazi –
kaynağa yakın 3boyutlu
kırılma hatları (kenarlar)
Çevresel Gürültü Modellerinin Hazırlanması – 18 Şubat 2014
This project is financed by
the European Union and the Republic of Turkey
Technical Assistance for Implementation Capacity for the
Environmental Noise Directive
EuropeAid/131352/D/SER/TR
3D Patika
• Arazi –
eşyükselti eğrileri
kaynaktan uzakta
Çevresel Gürültü Modellerinin Hazırlanması – 18 Şubat 2014
This project is financed by
the European Union and the Republic of Turkey
Technical Assistance for Implementation Capacity for the
Environmental Noise Directive
EuropeAid/131352/D/SER/TR
3D Patika
• Binalar
• Köprüler
• Bariyerler
Çevresel Gürültü Modellerinin Hazırlanması – 18 Şubat 2014
This project is financed by
the European Union and the Republic of Turkey
Technical Assistance for Implementation Capacity for the
Environmental Noise Directive
EuropeAid/131352/D/SER/TR
Meteoroloji
• Hava durumu sesin
dağılımını etkiler
• Uzun vadeli ortalama
meteoroloji verileri
gerekli
•
•
•
Rüzgar dağılımı
Isı
Nem
• Her bir şehir için gerekli
veriler
Çevresel Gürültü Modellerinin Hazırlanması – 18 Şubat 2014
This project is financed by
the European Union and the Republic of Turkey
Technical Assistance for Implementation Capacity for the
Environmental Noise Directive
EuropeAid/131352/D/SER/TR
Gürültü
hesaplamaları
• Yazılım, modeli dikey
planla keser
• Kaynak ile alıcı
arasındaki doğrudan ve
kırılan ray patikalarını
tanımlar
• Patika boyunca
azalmayı hesaplar
• Milyonlarca kaynak-alıcı
arası patika için tekrar
edilir
Çevresel Gürültü Modellerinin Hazırlanması – 18 Şubat 2014
This project is financed by
the European Union and the Republic of Turkey
Technical Assistance for Implementation Capacity for the
Environmental Noise Directive
EuropeAid/131352/D/SER/TR
GÜRÜLTÜ HESAPLAMA SİSTEMLERİ
Çevresel Gürültü Modellerinin Hazırlanması – 18 Şubat 2014
This project is financed by
the European Union and the Republic of Turkey
Technical Assistance for Implementation Capacity for the
Environmental Noise Directive
EuropeAid/131352/D/SER/TR
Gürültü Hesaplama Sistemleri
• 1980’lerden bu yana, küçük alanlarda hesaplamalar yapma ihtiyacının yanı
sıra Almanya ve tüm Avrupa çapında şehirlerin gürültü haritalarının
yapılması için geliştirilmiştir
• Ağırlıklı olarak akustik uzmanlarınca geliştirilmiştir. Bunlar bir dizi araç
kombinasyonları tedarik etmişlerdir:
– CBS stilinde veri girdisi ve modelin oluşturulması için manipülasyon
– Girdi veri setlerinden gürültü emisyonlarının ve nüfus maruziyetinin
hesaplanması için hesap makineleri
– Kaynak – alıcı arası tüm patikaları bulmak üzere kılavuz (pathfinder)
– Aşırı etki azalmasını hesaplamak üzere noktadan noktaya dağılım modülü
– Model inşa etmek için CAD/CBS stilinde 2boyut grafikleri
– Model kontrolü ve tanıtım için CAD/CBS stili 3boyut grafikleri
– Harita üretimi için kartografik fonksiyon
Çevresel Gürültü Modellerinin Hazırlanması – 18 Şubat 2014
This project is financed by
the European Union and the Republic of Turkey
Technical Assistance for Implementation Capacity for the
Environmental Noise Directive
EuropeAid/131352/D/SER/TR
Çevresel Gürültü Modellerinin Hazırlanması – 18 Şubat 2014
Technical Assistance for Implementation Capacity for the
Environmental Noise Directive
EuropeAid/131352/D/SER/TR
This project is financed by
the European Union and the Republic of Turkey
Gürültü Hesaplama Sistemleri
• Aşağıdakiler dahil birçok ticari seçenek mevcuttur:
–
–
–
–
–
–
–
–
CadnaA
IMMI
LimA
Mithra
NoMeS
Oden
Predictor
SoundPlan
–
–
–
–
–
–
–
ENM
INM
MapNoise
NoiseMap
Novapoint
Olive Tree Labs
Ramsuite
• Dünya’da daha başka birçok çeşit mevcuttur
• Doğru çözüm, her şeyden önce problemin doğru bir
şekilde ortaya konulmasına bağlıdır!
Çevresel Gürültü Modellerinin Hazırlanması – 18 Şubat 2014
This project is financed by
the European Union and the Republic of Turkey
Technical Assistance for Implementation Capacity for the
Environmental Noise Directive
EuropeAid/131352/D/SER/TR
1990’ların başları
Kağıt planlar
Manüel sayısallaştırıcı ve
Tek başına Akustik uzmanı
Model başı 100 yayıcı
<1km2 model başı
Gece boyunca hesaplama
- 1 mikro işlemci (CPU)
Çevresel Gürültü Modellerinin Hazırlanması – 18 Şubat 2014
This project is financed by
the European Union and the Republic of Turkey
Technical Assistance for Implementation Capacity for the
Environmental Noise Directive
EuropeAid/131352/D/SER/TR
2000’lerin başları
CAD verileri
Excel verileri
CAD ile çalışan akustik uzmanı ve
destekleyen trafik uzmanları
25km2‘lik alan hesaplamaları
80km2 ‘lik model alan
110,000 bina objeleri
Hesaplamalar 3 gün – 4 mikro işlemci
(CPU)
Çevresel Gürültü Modellerinin Hazırlanması – 18 Şubat 2014
This project is financed by
the European Union and the Republic of Turkey
Technical Assistance for Implementation Capacity for the
Environmental Noise Directive
EuropeAid/131352/D/SER/TR
2013
Coğrafi Bilgi Sistemleri verileri
Oracle/SQL veri tabanı
Emisyonların envanterleri
Mekansal veri yapısı
Veri yöneticileri ve GIS ekibi veri
yönetimini yapar, Akustik uzmanları
artık veri tüketicileri konumunda
25,000km2‘lik model sahası ve
Model başına 6 milyon adede kadar
obje
1 ulusal projede 92 model
Model başına 1 ila 6 gün arası
hesaplama süresi – 40 mikro işlemci
(CPU)
Çevresel Gürültü Modellerinin Hazırlanması – 18 Şubat 2014
This project is financed by
the European Union and the Republic of Turkey
Technical Assistance for Implementation Capacity for the
Environmental Noise Directive
EuropeAid/131352/D/SER/TR
STRATEJİK GÜRÜLTÜ HARİTALAMA
Çevresel Gürültü Modellerinin Hazırlanması – 18 Şubat 2014
This project is financed by
the European Union and the Republic of Turkey
Technical Assistance for Implementation Capacity for the
Environmental Noise Directive
EuropeAid/131352/D/SER/TR
2002/49/EC sayılı AB Direktifi
• 2002/49/EC sayılı AB Direktifi
– “diğer şeylerin yanısıra başlıca kaynaklar tarafından salınan gürültü ile ilgili
Topluluk tarafından belirlenen önlemlerin geliştirilmesi ve tamamlanması için
bir zemin teşkil etmelidir, özellikle karayolu ile demiryolu araçları ve alt yapısı,
uçaklar, dış ortam ve sanayi ekipmanları ile mobil aletler ve kısa, orta ve uzun
vadede ilave önlemler geliştirmek için”;
– “Bu sebeple çevresel gürültü seviyeleri hakkında veriler karşılaştırılabilir
kriterler ile uyumlu olacak şekilde toplanmalı, harmanlanmalı veya
raporlanmalı”; ve
– “Lgag ve Lgece ’nin tanımlanması için, Madde 13(2)’de Ek II’nin revize edilmesi ile
ortaya konulan prosedürle uyumlu olacak şekilde Komisyon tarafından ortak
değerlendirme yöntemleri belirlenmelidir. Bu yöntemler uyarlanıncaya kadar
üye ülkeler EK II ile uyumlu olacak şekilde uyarlanmış ve kendi mevzuatlarında
ortaya konulmuş yöntemlere dayandırılmış olan değerlendirme yöntemlerini
kullanabilirler. Böylesi bir durumda, mevzu bahis yöntemlerin, Ek II’nin 2.2
maddesinde berlilenmiş olan yöntemlerle eşdeğer sonuçlar sağladığını ibraz
etmeleri gerekmektedir.“
Çevresel Gürültü Modellerinin Hazırlanması – 18 Şubat 2014
This project is financed by
the European Union and the Republic of Turkey
Technical Assistance for Implementation Capacity for the
Environmental Noise Directive
EuropeAid/131352/D/SER/TR
2002/49/EC sayılı AB Direktifi
• Direktif stratejik gürültü haritalarının üretilmesini öngörüyor:
– “söz konusu alan içerisinde algılanan gürültü seviyelerinin göz önüne
serilmesi için”
– “’stratejik gürültü haritası’ önceden belirlenen bir alan içerisinde
gürültü maruziyetinin bütüncül değerlendirmesi için tasarlanan bir
haritadır”
– “Stratejik gürültü haritaları Ek IV’de belirlenen asgari şartları
sağlamalıdır.”
– “Stratejik gürültü haritaları, hazırlandıkları tarihten itibaren en geç 5
yıl sonra gözden geçirilmeli, gerektiği takdirde revize edilmelidirler.”
– “Yerleşim alanları içerisinde karayolu trafik gürültüsü, uçak gürültüsü
ve sanayi gürültüsü için ayrı ayrı stratejik gürültü haritaları
hazırlanmalıdır. Diğer kaynaklara ilişkin haritalar da ilave edilebilir.”
Çevresel Gürültü Modellerinin Hazırlanması – 18 Şubat 2014
This project is financed by
the European Union and the Republic of Turkey
Technical Assistance for Implementation Capacity for the
Environmental Noise Directive
EuropeAid/131352/D/SER/TR
Girdi Verilerine İlişkin Gereksinimler
•3D Ortamında
• DTM – 3D yüzey modeli
• DEM – 3D bina yükseklikleri
• Kırılma hatları
- Bentler & Kesmeler
• Topografi
• Köprüler/ Hemzemin geçitler
• Bariyerler
•Karayolu kaynağı
• Taşıt yolu orta çizgisi
• Trafik akışı
• Trafik hızı
• Ağır vasıtaların yüzdesi
• Karayolu yüzey türü
• Karayolu yapı derinliği
•Sanayi kaynağı
• Lokasyon
• Proses türü
• Gürültü emisyonu seviyesi
• Analiz
• Nüfus verileri
• Nüfus dağılımı
• Bina kullanım türü
- mesken, okul, hastane, sanayi
• Demiryolu kaynağı
• Demiryolu orta çizgisi
• Trafik akışı
• Tren hızı
• Tren türü
• Ray mantarı pürüzlülüğü
• Uçak kaynağı
• Uçuş hattı
• Uçak türü
• Uçuş hattı boyunca güç seviyesi
Çevresel Gürültü Modellerinin Hazırlanması – 18 Şubat 2014
This project is financed by
the European Union and the Republic of Turkey
Technical Assistance for Implementation Capacity for the
Environmental Noise Directive
EuropeAid/131352/D/SER/TR
Girdi Verilerine İlişkin
Gereksinimler
Şehirlerin tamamına ilişkin milyonlarca
veriye ihtiyaç duyulmaktadır
Ülkelerin tamamına ilişkin ise 10larca ya
da 100lerce milyon parçalık veriye ihtiyaç
duyulmaktadır
2007 yılında Avrupa’da yaşanan güçlük
“Bu gürültü haritalarını yapabilir miyiz?”
sorusu oldu.
2012 yılında Avrupa’da yaşanan güçlük ise
“Bu gürültü haritalarını daha verimli bir
şekilde yapabilir miyiz?” sorusu oldu.
Şu an ve gelecek için en büyük güçlük her
5 yılda bir verilerin yaşam döngüsünü
yönetebilmek – gözden geçirmek,
güncellemek ve tekrar piyasaya sürmekşeklindedir.
Çevresel Gürültü Modellerinin Hazırlanması – 18 Şubat 2014
This project is financed by
the European Union and the Republic of Turkey
Technical Assistance for Implementation Capacity for the
Environmental Noise Directive
EuropeAid/131352/D/SER/TR
Stratejik Gürültü Haritalama
• Stratejik maruziyet değerlendirmesi
– En çok ve en az maruziyet görülen alanları ve nüfus yığılmalarını
bulmak için tarama çalışması
• Yaklaşımın tutarlılığı, sonuçların karşılaştırılabilirliğini
desteklemektedir, ki bu da mutlak doğruluktan daha anlamlıdır
• Eylem planları ve gürültü yönetimi politikası için karar alma destek
mekanizması
• İlk önce yönetim politikasına karar verilir daha sonra stratejik
gürültü haritalaması yaklaşımını belirlenir
– Ulusal bir yaklaşım, en doğru şekilde ulusal bir çözüm eşliğinde sunulur
• Şimdilerde masaüstü yazılım sistemleri, akustik uzmanları için
gürültü hesaplama fonksiyonuna sahip olan merkezi bir veri
yönetim sisteminin yolunu açmaya çalışıyorlar
Çevresel Gürültü Modellerinin Hazırlanması – 18 Şubat 2014
This project is financed by
the European Union and the Republic of Turkey
Technical Assistance for Implementation Capacity for the
Environmental Noise Directive
EuropeAid/131352/D/SER/TR
Teşekkürler!
[email protected]
Çevresel Gürültü Modellerinin Hazırlanması – 18 Şubat 2014
Download

1.Gün_02 - 1145 - 1300 - Gürültü haritalama nedir