T.C. DEVLET DEMİRYOLLARI İŞLETME
GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAŞMA DOLFENLERİ PROJESİ
KOCAELİ İLİ, DERİNCE İLÇE, LİMAN MEVKİİ, 3NOLU RIHTIM
KÜRESEL ÇEVRE MÜHENDİSLİK VE DANIŞMANLIK
HİZMETLERİ LTD.ŞTİ.
ÇED Başvuru Dosyası
ÇED Raporu
Nihai ÇED Raporu
KOCAELİ - 2014
Esentepe Mahallesi
Dinlendi Sokak
İçsezgi Apt.
A.Blok No:1 Kat:1 / 1
Nilüfer / BURSA
Tel:0 224 249 88 81
Fax: 0 224 249 88 82
www.kureselcevre.com.tr
[email protected]
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ
GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
PROJE SAHİBİNİN ADI
ADRESİ
TALATPAġA BULVARI 06330 GAR / ANKARA
TEL: 0 312 309 05 15
FAX : 0 312 312 32 15
TELEFON VE FAKS NUMARALARI
PROJENİN ADI
YANAġMA DOLFENĠ PROJESĠ
PROJE BEDELİ
870.000 TL
PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN AÇIK ADRESİ
(İLİ, İLÇESİ, MEVKİİ )
PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN
KOORDİNATLARI, ZONE
PROJENİN ÇED YÖNETMELİĞİ
KAPSAMINDAKİ YERİ (SEKTÖRÜ, ALT
SEKTÖRÜ)
KOCAELĠ ĠLĠ, DERĠNCE ĠLÇESĠ, LĠMAN MEVKĠĠ,
3 NOLU RIHTIM
NOKTA
NO
1
2
3
4
5
6
7
8
1 NOLU YANAŞMA DOLFENİ KOORDİNATLARI
25.000’LİK (6 DERECE)
COĞRAFİK
Y
X
ENLEM
BOYLAM
738613.585:4514738.023
40.74830100:29.82618370
738617.545:4514738.597
40.74830500:29.82623080
738619.122:4514727.707
40.74820700:29.82624530
738621.102:4514727.993
40.74820900:29.82626880
738621.675:4514724.034
40.74817300:29.82627410
738613.755:4514722.887
40.74816500:29.82617990
738613.182:4514726.847
40.74820100:29.82617470
738615.162:4514727.134
40.74820300:29.82619820
NOKTA
NO
9
10
11
12
13
14
15
16
2 NOLU YANAŞMA DOLFENİ KOORDİNATLARI
25.000’LİK (6 DERECE)
COĞRAFİK
Y
X
ENLEM
BOYLAM
738566.067:4514731.145
40.74825300:29.82561890
738570.026:4514731.718
40.74825700:29.82566600
738571.603:4514720.828
40.74815900:29.82568050
738573.583:4514721.115
40.74816100:29.82570400
738574.156:4514717.155
40.74812500:29.82570930
738566.236:4514716.008
40.74811700:29.82561510
738565.663:4514719.968
40.74815300:29.82560990
738567.643:4514720.255
40.74815500:29.82563340
NOKTA
NO
17
18
19
20
21
22
23
24
3 NOLU YANAŞMA DOLFENİ KOORDİNATLARI
25.000’LİK (6 DERECE)
COĞRAFİK
Y
X
ENLEM
BOYLAM
738518.548:4514724.266
40.74820500:29.82505410
738522.508:4514724.839
40.74820900:29.82510120
738524.084:4514713.949
40.74811100:29.82511570
738526.064:4514714.236
40.74811300:29.82513920
738526.637:4514710.276
40.74807700:29.82514450
738518.717:4514709.129
40.74806900:29.82505030
738518.144:4514713.089
40.74810500:29.82504510
738520.124:4514713.376
40.74810700:29.82506860
17.07.2008 tarih ve 26939 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan ÇED
Yönetmeliği ve 30.06.2011 tarih ve 27980 sayılı ‘’Çevresel Etki
Değerlendirmesi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair
Yönetmelik’’ in
EK I – Suyolları, limanlar ve tersaneler:10. Madde
(b) Bendi
b) 1.350 DWT ve üzeri ağırlıktaki deniz araçlarının yanaĢabileceği ticari
amaçlı liman, iskele ve rıhtımlar (güneĢlenme ve sportif amaçlı iskeleler
hariç)
PTD/ÇED RAPORU/NİHAİ ÇED RAPORUNU
HAZIRLAYAN KURULUŞUN/ÇALIŞMA
GRUBUNUN ADI
Yeterlilik Belge No: 114
PTD/ÇED RAPORU/NİHAİ ÇED RAPORUNU
HAZIRLAYAN KURULUŞUN/ÇALIŞMA
GRUBUNUN ADRESİ, TELEFON VE FAKS
NUMARALARI
PTD / ÇED RAPORU / NİHAİ ÇED RAPORU
SUNUM TARİHİ ( GÜN, AY, YIL )
Esentepe Mah. Dinlendi Sk. Ġçsezgi Apt. A.Blok
No: 1 Daire: 1/1 NĠLÜFER / BURSA
TEL: 0 224 249 88 81
FAX: 0 224 249 88 82
19/03/2014
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
ġEKĠLLER DĠZĠNĠ .......................................................................................................viii
TABLOLAR DĠZĠNĠ ....................................................................................................... x
KISALTMALAR ...........................................................................................................xii
BÖLÜM I: PROJENĠN TANIMI VE GAYESĠ ..................................................................... 1
1.1. Projenin Tanımı, Hizmet Amaçları, Mevcut ve Planlanan Projelerle ĠliĢkisi,
Mesafesi, Ekonomik-Sosyal Yönden Ülke, Bölge ve Ġl Ölçeğinde Önem ve Gerekliliği,
Projenin Yatırım ve ĠĢletme Süresi ................................................................................ 1
Mevcut ve Planlanan Projelerle ĠliĢkisi, Mesafesi .......................................................... 3
Ekonomik-Sosyal Yönden Ülke, Bölge ve Ġl Ölçeğinde Önem ve Gerekliliği .................. 3
Projenin Yatırım ve ĠĢletme Süresi ................................................................................ 5
1.2.
Projenin Fiziksel ve Teknik Özellikleri ................................................................. 5
1.2.1. Mevcut Limanda Yer Alan Ana Faaliyet Ünitelerinin (Liman Sahası, Ġskele, Rıhtım
vb.) Boyutları, Kapasiteleri, Su Derinliği, Bu Üniteler Ġçin ÇED Yönetmeliği Kapsamında
YapılmıĢ ĠĢ ve ĠĢlemler, Bu Ünitelere YanaĢan Deniz araçlarının Özellikleri (boyutları,
kapasitesi vb.) ve Sayısı ............................................................................................... 6
1.2.2. Proje Kapsamında Yapılması Planlanan Faaliyet Ünitelerinin Boyutları, Adedi,
Kapasitesi, Su Derinliği, ĠnĢaat Tekniği, ve ĠnĢaat Süresince Kullanılacak Ekipmanlar,
Bu Üniteler Ġçin Belirlenen Kapalı ve Açık Alan Büyüklükleri ve Verilecek Hizmetler ..... 8
1.2.3. Proje Alanında Mevcut ve Yapılması Planlanan Faaliyet Ünitelerinin Vaziyet Planı
Üzerinde Gösterimi (faaliyet ünitelerinin boyut bilgileri, derinlik bilgileri, batimetri haritası
ve lejandı ile birlikte) ..................................................................................................... 8
1.2.4. Yapılması Planlanan YanaĢma Dolfenlerini Bir Yılda Kullanacak Deniz
Araçlarının Sayısı ve Özellikleri (Boyut, Kapasite vb.) ................................................... 9
1.2.5. Proje Alanındaki Mevcut Ünitelerde Herhangi Bir Amaçla Güçlendirme Yapılıp
Yapılmayacağı, Yapılacak Ġse Bunların Nerelerde, Ne Kadar Alanda, Nasıl Yapılacağı 9
1.2.6. Proje Kapsamında Herhangi Bir Amaçla Dolgu Yapılıp Yapılmayacağı, Yapılacak
Ġse Yapılacak Dolgunun Amacı, Kaplayacağı Alan (m2), Hacmi (m3) ve Yapım Tekniği,
Dolgu Malzemesinin Nereden ve Nasıl Temin Edileceği, Temin Edilecek Ocakların
Özellikleri, Proje Alanına Mesafesi, Dolgu Malzemesi Proje Alanına TaĢınırken
Ġzlenecek Yol Güzergahı ..............................................................................................10
1.2.7. Proje Alanı Ġçindeki Su Ortamında Herhangi Bir Amaçla Kazı, Dip Taraması vb.
ĠĢlemin Yapılıp Yapılmayacağı, Yapılacak Ġse; Nerede, Ne Kadar Alanda, Nasıl
Yapılacağı ve Bu ĠĢlemler Nedeni Ġle Çıkarılacak Malzemenin Miktarları, Bu Maddelerin
Analiz Sonuçları ve Bertaraf Yöntemleri (dip taraması yapılacak alanın koordinat
bilgileri vaziyet planı üzerinde iĢaretlenmelidir. Ayrıca dip taraması sonucu çıkarılacak
malzemenin, düzenli depolama tesislerinde depolanması düĢünülüyor ise hangi atık
lotunda depolanacağının anlaĢılması için de Tehlikeli Atıkların kontrolü Yönetmeliği Ek-
i
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
11A‟ya göre Bakanlığımızdan yeterlik/ön yeterlik almıĢ kurumlarca analizleri
yapılmalıdır.), Projenin “Akdeniz‟in Kirliliğe KarĢı Korunması-Akdeniz BoĢaltım
Protokolü” Formatı Kapsamında Değerlendirilmesi, Nereye TaĢınacağı veya Hangi
Amaçlar Ġçin Kullanılacağı ............................................................................................10
1.2.8. Proje Kapsamında Su ve Akaryakıt Ġkmali Hizmeti Verilip Verilmeyeceği,
Verilecek Ġse; Depolanacak Yakıt Türü ve Miktarı, Depolama Birimlerinin Boyutu,
Özellikleri, Adedi ve Ġkmal Sistemi................................................................................10
1.2.9. Projenin ĠnĢaat-ĠĢletme AĢamalarında Esnasında Patlayıcı ve Zararlı Madde
Kullanıp Kullanılmayacağı ............................................................................................10
1.2.10. Projenin ĠnĢaat-ĠĢletme AĢamalarında Tesiste Kullanılacak Enerji Ġhtiyacının
Nereden ve Nasıl Temin Edileceği ...............................................................................11
1.3.Projenin ĠnĢaat/ĠĢletme AĢamalarına Ait ĠĢ Akım ġeması .......................................11
1.4
Projenin GerçekleĢmesi Ġle Ġlgili Zamanlama Tablosu ........................................12
1.5. Proje Ġçin Seçilen Yer ve Kullanılan Teknoloji Alternatiflerinin Değerlendirilmesi ve
Seçilen Yerin SeçiliĢ Nedenlerinin Belirtilmesi ..............................................................12
1.6. Projeye ĠliĢkin Finans Kaynakları ve Fayda-Maliyet Analizi ...................................13
1.7.Projeye ĠliĢkin Politik, Yasal ve Ġdari Çerçeve .........................................................14
1.7.1. Proje Ġle Ġlgili Olarak Bu AĢamaya Kadar GerçekleĢtirilmiĢ Olan ĠĢ ve ĠĢlemlerin
(inĢaat, ÇED vb.) Kısaca Açıklanması..........................................................................14
1.7.2. Projeye ĠliĢkin Ġzin Prosedürü (ÇED sürecinden sonra alınacak izinler) ..............15
BÖLÜM 2: PROJE ĠÇĠN SEÇĠLEN YERĠN KONUMU .....................................................15
2.1 Proje ve Etki Alanının Genel Olarak Tanıtımı (etki alanının nasıl ve neye göre
belirlendiğinin açıklanması, etki alanının 1/25.000 Ölçekli Topografik Harita üzerinde
iĢaretlenmesi) ..............................................................................................................15
2.2 Proje ve Etki Alanında Bulunan YerleĢim-Sanayi-Turizm Alanlarının, UlaĢım Ağının,
Proje Alanı Yakın Çevresinde Faaliyetine Devam Etmekte Olan Diğer Kullanımların
1/25.000 Ölçekli Topografik Harita Üzerine ĠĢlenmesi, Mesafelerinin Verilmesi, Proje
Alanının ve Yakın Çevresinin Panoramik Fotoğraflandırılması .....................................16
2.3 Proje Alanına ĠliĢkin Planlama Bilgileri, Kocaeli BüyükĢehir BaĢkanlığınca
onaylanan 1/50.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı, 1/25.000 ölçekli Nazım Ġmar Planı ile
Proje alanına iliĢkin 1/5.000 Ölçekli Nazım Ġmar Planı ile 1/1.000 Ölçekli Uygulama Ġmar
Planı (Aslının aynıdır onaylı ilgili paftaları) veya Plan Teklifleri(Planlanan projenin söz
konusu planlarda hangi kullanımlarda kalmakta olduğu belirtilmelidir. Ayrıca, projenin
yürürlükteki 1/50.000 ölçekli Çevre Düzeni ve 1/25.000 Ölçekli Nazım Ġmar Planları ve
yetkisi dahilindeki diğer planlara uygun olup olmadığına dair Kocaeli BüyükĢehir
Belediyesi-Ġmar ve ġehircilik Dairesi BaĢkanlığı‟ndan görüĢ alınarak rapora
eklenmelidir.) ...............................................................................................................18
2.3.1. Proje kapsamında yapılması planlanan dolfenlerin ilave edileceği tesis bütününün
ve kıyı kenar çizgisinin ve proje alanının üzerine iĢaretlenmiĢ olduğu bir bilgi paftasının
ii
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
rapora ilave edilmesi, kıyı kenar çizgisinin kara ve deniz tarafında kalan kısımlarını
kullanımına iliĢkin bilgi verilmesi ...................................................................................19
2.4. Arazi Kullanım Durumu, Proje Alanının (kara ve deniz tarafı) Mülkiyetine ĠliĢkin Bilgi
ve Belgeler (Tapu, kira kontratosu vb.).........................................................................21
2.5. ĠnĢaat ve ĠĢletme AĢamasında Proje Alanına UlaĢım ............................................21
2.5.1. Proje Alanına En Yakın Karayolunun Mesafesi ..................................................21
2.5.2. Proje Alanına UlaĢım Ġçin Kullanılacak Karayolu Güzergahı (Proje Faaliyet Alanı
ve Yolların Gösterildiği Kesimin 1/25.000‟lik Harita Üzerinde Gösterimi) ve Alternatifleri,
Bağlantı Yolu ya da Mevcut Yolda GeniĢletme/ĠyileĢtirme Ġhtiyacı Duyulup
Duyulmayacağı,
Bu
ÇalıĢmaların
Kim
Tarafından
Yapılacağı,
Bölgede
Mevcut/Planlanan Yol ÇalıĢması Olup Olmadığı (Konu ile ilgili çalıĢmaların Karayolları
1. Bölge Müdürlüğü ile koordineli bir Ģekilde yürütülmesi ve Karayolları 1. Bölge
görüĢünün rapora ilave edilmesi) .................................................................................22
2.5.3. ĠnĢaat ve ĠĢletme aĢamalarında kullanılacak karayoluna gelebilecek ilave araç
yükünün araç cinsi ve sayısı Ģeklinde detaylandırılarak % artıĢ olarak hesaplanması ve
güncel trafik hacim haritasının ilgili kesiminin rapora eklenmesi ...................................23
2.5.4. “Karayolu Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmelik
çerçevesinde yapılacak iĢ ve iĢlemler ..........................................................................27
2.6. Proje alanı ve Etki Alanında 2863 Sayılı Resmi Gazete‟de Yayımlanan “Kültür ve
Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu” Gereği Yapılacak ĠĢ ve ĠĢlemler, Alınacak Ġzinler .27
2.7. Proje Alanı ve Etki Alanında Bulunan Ulusal ve Uluslararası Mevzuat Uyarınca
Koruma Altına AlınmıĢ Habitat ve Türler Ġle Ġlan EdilmiĢ Özel Statülü Alanların (Birinci
Derece Doğal Sit Alanı, Turizm Merkezi/Alanı, Ramsar Alanı, Sulak alan, Özel Çevre
Koruma Alanı, Milli Park, Kültür ve Tabiat Varlığı, Av-Yaban Hayatı Koruma Alanı vb.)
Tanımlanması, Proje Alanı ve Etki Alanına Olan Uzaklıklarının Belirtilmesi, Koruma
Alanı Sınırları Ġle Proje Alanı ve Etki Alanı Sınırlarının Üst Ölçekli Haritalar Ġle Gösterimi
....................................................................................................................................27
BÖLÜM 3: PROJE YERĠ VE ETKĠ ALANININ MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLĠKLERĠ .....32
3.1. Proje Alanı ve Etki Alanının Mevcut Kirlilik Yükü (bu bölümde deniz suyunun Su
Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Tablo 4: Deniz Suyunun Genel Kalite Kriterleri‟ne göre,
Bakanlığımızdan Yeterlik/Ön Yeterlik Belgesi almıĢ laboratuarlara son altı ay içerisinde
yaptırılan analiz sonuçlarının verilmesi, proje alanı ve etki alanında yüzme ve
rekreasyonel amaçlı kullanılan su var ise Yüzme Suyu Kalitesi Yönetmeliği eki uyarınca
da yapılacak analizlerin rapora eklenmesi, analiz sonuçlarının standartların üzerinde
çıkması durumunda deniz kirliliğinin nedenlerinin araĢtırılması) ...................................32
3.2. Proje ve Etki Alanında, Devletin Yetkili Organlarının Hüküm ve Tasarrufu Altında
Bulunan Arazi(askeri yasak bölgeler, kamu kurum ve kuruluĢlarına belirli amaçlarla
tahsis edilmiĢ alanlar vb.), YerleĢim, Sanayi, Turizm vb. Alanı Olup Olmadığının
Belirtilmesi ...................................................................................................................33
3.3. Proje Etki Alanının Jeolojik Özellikleri....................................................................34
iii
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
3.3.1.Bölgesel Jeoloji (çalıĢma alanının iĢaretlendiği 1/25.000 ölçekli genel jeoloji
haritası eklenmelidir.) ...................................................................................................34
3.3.2. Proje ve Etki Alanının Jeolojisi (inceleme alanına ait 1/25.000 ölçekli jeoloji
haritası ile bölgesel ve inceleme alanlarına ait stratigrafik kesit, tabaka kalınlıkları,
analiz raporu eklenmeli ve bölüm içerisinde atıfta bulunulmalıdır.) ...............................40
3.3.3. Proje Alanına Ait Ġmar Planına Esas Jeolojik ve Jeoteknik Etüt Raporları
(onaylayan kurum, onay tarihi, kapak, amaç, imar durumu, afet durumu, yerleĢime
uygunluk haritalarının ÇED Raporuna eklenmesi, söz konusu etüt raporlarının
bulunmaması veya imar tadilatı yapılacak olması durumunda proje sahasına ait daha
önce yapılmıĢ ve onaylanmıĢ imar planlarına altlık oluĢturan jeolojik-jeoteknik etüt
raporlarının yukarıda belirtilen sayfalarının ÇED Raporuna eklenmesi) ........................42
3.4. Proje ve Etki Alanının Doğal Afet ve Depremsellik Durumu ...................................42
3.4.1. Doğal Afet Durumu (7269 sayılı yasada belirtilen deprem dıĢındaki heyelan,
taĢkın, çığ, kaya düĢmesi vb. afet riskleri hakkında bilgi verilmelidir.) ...........................42
3.4.2. Deprem Durumu(inceleme alanı ve yakın çevresinde yer alan fayların faaliyet
alanına uzaklıkları, etkileri, geçmiĢte ve son dönemde meydana gelen depremlerden
kısaca bilgi verilerek, Türkiye Deprem Bölgeleri Haritasına, diri fay haritası, proje
sahasının fay hattına mesafesi ve uyulacak yönetmeliklere atıfta bulunulmalıdır. ........43
3.5. Deniz Dibi Zemin Etüt Raporu ...............................................................................53
3.6. Proje ve Etki Alanının Hidrolojik ve Hidrojeolojik Özellikleri, Yüzeysel ve Yer altı Su
Kaynaklarının (kuyu suları dahil) Mevcut ve Planlanan Kullanımı, Proje Alanına
Mesafeleri, Debileri, 1/25.000 Ölçekli Topografik Haritada Gösterimi ...........................53
3.7. Meteorolojik Özellikler, Bölge Özelinde Hava KoĢulları, Rüzgar Gülü, Bu KoĢulların
Denizciliğe ve Yapımı Planlanan Projeye Etkileri .........................................................56
3.8. Proje Sahasının Batimetrik ve OĢinografik Özellikleri ............................................63
3.8.1.Proje Sahasının Batimetrik Yapısı ve 1/1000 Ölçekli Batimetri Haritası
(www.shodb.gov.tr adresinde belirtilen Hidrografik Mesaha Standartları‟na uygun ve
örneği verilen rapor ile birlikte) .....................................................................................63
3.8.2. Sahanın Akıntı Durumunun Tespiti amacıyla Akıntı, Hız ve Yön Ölçüm Sonuçları
Ġle Grafiksel Değerlendirmeler ......................................................................................63
3.8.3. Deniz Tabanı Yatay ve DüĢey Devamlılığın Tespitine Yönelik Jeolojik ve
Jeofiziksel (sismik veya sondaj uygulamaları ile yandan taramalı sonar) ÇalıĢma ve
Değerlendirmeler .........................................................................................................66
3.8.4. Deniz Tabanı Sediment Cinsi, Dağılımı ve Sediment Hareketlerine ĠliĢkin
Değerlendirmeler Ġle Sahanın Sediment Dağılımı Haritası ...........................................68
3.8.5. Bölgenin Deniz Suyunun OĢinografik Parametrelerine (tuzluluk-sıcaklık-yoğunluk
vb.) ĠliĢkin Ölçüm Sonuçları ve Değerlendirmeleri Ġçeren Bilgiler ..................................69
3.9. Kara ve Deniz Ortamındaki Flora/Fauna Türleri ve YaĢam Alanları (Arazide
gözlem, anket ve görüĢme sonucu tespit edilen türler ile literatürden alınan türlerin
iv
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
belirtilmesi, arazi çalıĢmasının vejatasyon döneminde yapılması, çalıĢma yönteminin
verilmesi, alanda bulunan bitki türlerinin endemizm durumlarının verilmesi, Koruma
Statülerinin RDB(Kırmızı Listesi)/Bern SözleĢmesi tür listeleri baz alınarak belirlenmesi,
IUCN tehlike kategorilerine göre değerlendirme yapılması, Bern SözleĢmesi EK-1
kapsamında da türlerin değerlendirilmesi, kumul bitki örtüsü, ve deniz ekosisteminin
ayrıca değerlendirilmesi, önemli bitki alanlarına iliĢkin bilgi verilmesi, yapılan literatür
çalıĢmalarında TÜBĠTAK tarafından hazırlanan Türkiye Birlikleri Veri Servisi‟nin
(TÜBĠVES) ve 2012-2013 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararlarına Ait Tabloların
Kullanılması gerekmektedir) .........................................................................................70
3.10. Proje ve Etki Alanının Su Ürünleri Ġstihsal Sahası Açısından Ġrdelenmesi ...........79
3.10.1. 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu kapsamında Yapılacak ĠĢ ve ĠĢlemler .............81
3.11 Proje Sahasının Bulunduğu Alana En Yakın Orman Alanı Mesafesi, Mesafeye
Bağlı Olarak Muhtemel Olumsuz etkiler, Orman Yangınlarına KarĢı Alınacak Önlemler
(Proje Alanı ile Ġlgili Olarak Orman Bölge Müdürlüğü GörüĢü Rapora eklenmelidir.) .....82
3.12. Sosyo-Ekonomik Çevrenin Özellikleri ..................................................................82
3.12.1. Ekonomik Özellikler (yörenin ekonomik yapısını oluĢturan baĢlıca sektörler,
proje ile gerçekleĢmesi beklenen gelir artıĢları) ............................................................82
3.12.2. Nüfus (Yöredeki kentsel ve kırsal nüfus, nüfus hareketleri; göçler, nüfus artıĢ
oranları, diğer bilgiler) ..................................................................................................83
3.12.3. Yaratılacak Ġstihdam Ġmkanları ve ĠĢsizlik .........................................................91
3.12.4. Proje Kapsamında Yapılacak KamulaĢtırmanın Sosyo-Ekonomik Etkileri.........92
3.12.5. Faaliyete Geçtikten Sonra Beklenen Sosyo-Ekonomik DeğiĢiklikler .................92
BÖLÜM 4: PROJENĠN ÖNEMLĠ ÇEVRESEL ETKĠLERĠ VE ALINACAK ÖNLEMLER ...93
4.1. Arazinin Hazırlanması ve Yapılacak ĠĢler Kapsamında Hafriyat Yapılıp
Yapılmayacağı, Yapılacak Ġse; Nerelerde, Ne Kadar Alanda ve Ne Miktarda Hafriyat
Yapılacağı, Hafriyat Artığı Toprak, TaĢ, Kum vb. Maddelerin Nerelere TaĢınacakları,
Nerelerde Depolanacakları veya Hangi Amaçlar Ġçin Kullanılacakları...........................93
4.2. Projenin ĠnĢaat ve ĠĢletme AĢamasında OluĢacak Katı Atıkların Cinsi, Miktarı,
Bertaraf Yöntemleri(Tehlikeli atıkların izin/lisanslı geri kazanım/bertaraf firmalarına
gönderilene dek bekletileceği tehlikeli atık geçici depolama sahasının ve depolama
Ģartları hakkında bilgi verilmeli, kaynak, montaj vb. iĢlemler sonrasında oluĢması
muhtemel saç, metal vb. parçaların, ambalaj atıklarının, tıbbi atıkların yönetimi
açıklanmalı, ilgili kurumlardan alınan görüĢler rapora eklenmelidir.) .............................94
4.3. Projenin ĠnĢaatı ve ĠĢletme AĢamasında OluĢacak Sıvı Atıkların Cinsi(evsel nitelikli
atık su, sintine, balast suyu, iĢ makinelerinden kaynaklanan atık yağlar, yağmur vb.),
Miktarı, Bertaraf Yöntemleri, DeĢarj ĠĢlemleri(atık suların toplam kirlilik yükü belirtilmeli,
arıtma tesisinin kapasitesi ve proje detayı verilmeli, proje alanında kanalizasyon
bağlantısı olup olmadığı, kanalizasyon bağlantısı olmaması durumunda atık suların
depolanması, bertaraf Ģekli, deĢarj edileceği alıcı ortamlar, deĢarj parametreleri vb.
konularda açıklayıcı bilgiler verilmeli, gerekli izinler rapora eklenmelidir.) ....................98
v
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
4.4. “Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” Doğrultusunda
Verilecek Hizmetler(Gemilerden Alınacak Atıkların Cinsi, Miktarı ve Bertaraf Yöntemi,
DeĢarj Edileceği Ortamlar) ve Atık Kabul Tesisi Ġle Ġlgili Bilgiler (Mevcutta bulunan atık
kabul tesisinin gemilerin opsiyonel faaliyetlerinden kaynaklanan tüm atıklarla ilgili olarak
yeterliliği hakkında bilgi verilmesi ve vaziyet planı üzerinde gösterimi) .......................102
4.5. ĠnĢaat ve ĠĢletme AĢamasında OluĢacak Gürültü ve Alınacak Önlemler ..............104
4.5.1. ĠnĢaat AĢamasında OluĢacak Gürültünün Hesaplanması .................................104
4.5.2. Arka Plan Gürültü Ölçümleri .............................................................................118
4.5.3. ĠĢletme AĢamasında OluĢacak Gürültünün Hesaplanması ve Sınır Değerler Ġle
KarĢılaĢtırılması .........................................................................................................119
4.5.4. Kontrol Tedbirleri ..............................................................................................119
4.6. ĠnĢaat ve ĠĢletme AĢamasında OluĢacak Emisyon Kaynakları ve Hakim Rüzgar
Yönü Dikkate Alınarak Bu Kapsamda Alınacak Önlemler...........................................120
4.7. ĠnĢaat ve ĠĢletme AĢamasında Su Temini Sistemi Planı, Suyun Nereden Temin
Edileceği, Suyun Temin Edileceği Kaynaklardan Alınacak Su Miktarı ve Bu Suların
Kullanım Amaçlarına Göre Miktarı (gerekli izinler alınarak rapora eklenmelidir.) ........124
4.8. Projenin ĠnĢaat AĢamasının Mevcut Limana Eklentileri ve Alınacak Önlemler .....124
4.9. ĠnĢaat ve ĠĢletme Döneminde Kara ve Deniz Ortamındaki Flora ve Fauna Üzerinde
Olabilecek Etkiler ve Alınacak Önlemler .....................................................................125
4.10. Projenin Su Ürünleri Ġstihsal Sahaları, Yöredeki Balıkçı-Balıkçılık Faaliyetlerine
Etkileri ve Bu Kapsamda Alınacak Önlemler (bu konuda alınmıĢ izinler rapora
eklenmelidir.) .............................................................................................................126
4.11. Projenin Tamamlanması Sonucunda “Proje Sahasının Batimetrik ve OĢinografik
Özellikleri”ne ĠliĢkin Bilgiler Dikkate alınarak, Akıntı Sirkülasyonu-Su Kirliliğini ĠliĢkisinin
Ġrdelenmesi ................................................................................................................128
4.12. Projenin Mevcut Deniz Trafiği Ġle Etrafında Bulunan Diğer Kıyı Kullanımlarına
Etkileri ve Alınacak Önlemler .....................................................................................129
4.13. Projenin ĠnĢaat/ĠĢletme AĢamalarında OluĢacak Araç Yükü, Bölgedeki Karayolu
Trafik Yüküne Etkileri, Kaza Riski ve Alınacak Önlemler, 2918 Sayılı Resmi Gazete‟de
Yayımlanan “Karayolları Trafik Kanunu” nu Hükümleri Doğrultusunda Yapılması
Gereken ĠĢ ve ĠĢlemler ...............................................................................................129
4.14. TaĢkın Önleme ve Drenaj Ġle Ġlgili ĠĢlemler.........................................................132
4.15. Projenin Mevcut Yer altı ve Yüzeysel Su Kaynaklarına Etkiler ve Alınacak
Önlemler ....................................................................................................................133
4.16. Proje Alanına ĠliĢkin Jeolojik ve Jeoteknik Etüt ÇalıĢmaları Doğrultusunda
Depreme ve Doğal Afetlere KarĢı alınacak Önlemler .................................................133
vi
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
4.17. Bölge Özelinde Hava KoĢullarının Projeye Etkileri Kapsamında Alınacak Tedbirler
..................................................................................................................................134
4.18. 5312 Sayılı “Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde
Acil Durumlarda Müdahale ve Zararların Tazmini Esaslarına Dair Kanun ve Acil
Müdahale Uygulama Yönetmeliği ve Satın alma Yönetmeliği” Kapsamında Alınacak
Tedbirler ....................................................................................................................134
4.19. ĠnĢaat ve ĠĢletme AĢamasında ÇalıĢanların Sağlık ve Güvenliği Açısından
Alınacak Tedbirler ......................................................................................................136
4.20. Projenin ĠnĢaat ve ĠĢletme Dönemine Ait Ġzleme ve Kontrol Programı ...............138
4.21. ĠĢletme Sonrası Proje Alanının Durumu ve Rehabilitasyon Programı ................139
BÖLÜM 5: HALKIN KATILIMI .......................................................................................140
BÖLÜM 6: YUKARIDA VERĠLEN BAġLIKLARA GÖRE TEMĠN EDĠLEN BĠLGĠLERĠN
TEKNĠK OLMAYAN BĠR ÖZETĠ ....................................................................................142
NOTLAR VE KAYNAKLAR ...........................................................................................150
vii
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
ġEKĠLLER DĠZĠNĠ
ġekil 1. YaĢanma Dolfenini Kullanacak Örnek Gemi ........................................................ 3
ġekil 2. ĠnĢaat aĢamasına iliĢkin iĢ akım Ģeması .............................................................11
ġekil 3. ĠĢletme aĢamasına iliĢkin iĢ akım Ģeması ...........................................................11
ġekil 4. Dolfenleri Gösterir Uydu Görüntüsü ....................................................................17
ġekil 5. Proje Alanı ve Yakın Çevresinin Panoromik Fotoğrafı.........................................17
ġekil 6. Uydu Görüntüsü .................................................................................................18
ġekil 7. Faaliyet alanının yakın çevresini gösterir uydu görüntüsü ...................................20
ġekil 8. Karayolları Haritası .............................................................................................22
ġekil 9. Trafik Yoğunluğu ................................................................................................24
ġekil 10. Trafik Hacim Haritası ........................................................................................25
ġekil 11. Ġnceleme Alnına Ait Jeolojik Kesitler .................................................................41
ġekil 12. Kocaeli Depremsellik Haritası ...........................................................................47
ġekil 13. Kocaeli Ġli, Derince Ġlçesi ve Çevresindeki 1950-2008 Yılları Arası Depremler Ve
Etki Alanları (pembe)5.0-5.9 (kırmızı) 7.0-7.9(yeĢil) 4.0-4.9 .............................................48
ġekil 14. Ġzmit ve Çevresindeki Aktif Faylar .....................................................................49
ġekil 15. 1900-1999 Yılları Arasında OlmuĢ M≥4.0 Depremler ........................................51
ġekil 16. Bölgede Meydana Gelen Hasar Yapıcı Depremlerin Zamana Göre Dağılımları 51
ġekil 17. Türkiye Ġklim Haritası ........................................................................................56
ġekil 18. Yönlere Göre Rüzgar Esme Sayıları Toplamı ...................................................59
ġekil 19. Hava Kalitesi Ölçüm Grafiği (Derince)...............................................................61
ġekil 20. Kocaeli Ġli Hava Kalitesi Sonuçları .....................................................................62
ġekil 21. Akıntı Yön Zaman Grafiği..................................................................................65
ġekil 22. Akıntı Hız Zaman Grafiği...................................................................................65
ġekil 23. Akıntı Hız Yön Grafiği .......................................................................................65
ġekil 24. Akıntı Hız Yön Saçılma Grafiği..........................................................................66
ġekil 25. “Based on Grids: A2” ........................................................................................71
ġekil 26. Kocaeli Nüfus Bilgileri Grafiği ............................................................................85
ġekil 27. Kocaeli Ġli Nüfusun YaĢ ve Cinsiyete Göre Dağılım Grafiği ...............................85
ġekil 28. Kocaeli Ġlçe Nüfusları Grafiği .............................................................................86
ġekil 29. Kocaeli Ġli Yıllara Göre Nüfus ArtıĢ Hız Grafiği ..................................................86
ġekil 30. Kocaeli Ġli Ġlçe Nüfus ArtıĢ Hızları Grafiği ...........................................................87
ġekil 31. Kocaeli Ġlçe Nüfuslarının Ġl Nüfusu Ġçindeki Payı ...............................................87
ġekil 32. Kocaeli‟nde Ġkamet Edenlerin Nüfusa Kayıtlı Olduğu Ġller..................................88
ġekil 33. Kocaeli Nüfusuna Kayıtlı KiĢilerin Ġkamet Ettikleri Ġller .......................................88
ġekil 34. Kocaeli Ġline Ait Göç Hızı Grafiği .......................................................................89
viii
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
ġekil 35. Kocaeli Ġline Ait Göç Ġstatistikleri .......................................................................89
ġekil 36. Kocaeli Ġlinin Göç Aldığı Ġller .............................................................................90
ġekil 37. Kocaeli Ġlinin Göç Verdiği Ġller ...........................................................................90
ġekil 38. Kocaeli Ġli Eğitim Durumu ..................................................................................91
ġekil 39. Evsel Atık Kompozisyonu .................................................................................95
ġekil 40. ÇeĢitli Mesafelerdeki EĢdeğer Gürültü Düzeyi Grafiği .....................................116
ġekil 41. Derince Liman GiriĢ-ÇıkıĢ Bağlantı Yolları ......................................................131
ġekil 42. YanaĢma Dolfenleri UlaĢımına Destek Sağlayabilecek Mevcut Karayolu UlaĢım
Alt Yapısı .......................................................................................................................131
ix
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
TABLOLAR DĠZĠNĠ
Tablo 1. DeğiĢik DWT (Deat Weight Ton)‟daki Gemilere Ait Uluslararası Tipik Ölçüler..... 9
Tablo 2. Zamanlama Tablosu .........................................................................................12
Tablo 3. Ġzin Süreci .........................................................................................................21
Tablo 4. Yıllık Ortalama Günlük Trafik Değerleri ..............................................................23
Tablo 5. Yıllık Ortalama Günlük Trafik Değerleri ve Hız Bilgileri ......................................24
Tablo 6. Deniz Suyu Analiz Sonuçları .............................................................................33
Tablo 7. Kocaeli Ġli, 1950-2008 Yılları Arası Depremler ...................................................48
Tablo 8. Yeraltı Suyu TaĢıyan Formasyonları ..................................................................54
Tablo 9. Kirazdere Barajının Özellikleri ...........................................................................55
Tablo 10. Kocaeli Ġli YağıĢ Miktarları (1975-2008) ...........................................................57
Tablo 11. Kocaeli Ġli, Yerel Basınç-hPa (1975-2008 yılları ) .............................................57
Tablo 12. Kocaeli Ġli Ort. Bağıl Nem Miktarı ( 1975-2008 yılları) ......................................57
Tablo 13. Kocaeli Ġli, Ortalama BuharlaĢma Durumu (mm) ..............................................57
Tablo 14. Kocaeli Ġli (1975-2008) Dönemine ait Aylara Göre Ortalama Sıcaklık Değerleri
........................................................................................................................................58
Tablo 15. Kocaeli Ġli Ortalama Rüzgar Hızları (1975-2008 yılları) ....................................58
Tablo 16. Aylara Göre Rüzgar Yönleri .............................................................................59
Tablo 17. Isınmada Kullanılan Yakıtların Bazı Ġlçelere Göre Dağılımı .............................60
Tablo 18. Derince Ġlçesi Hava Kalitesi Ölçüm Sonuçları ..................................................61
Tablo 19. Kocaeli Ġli 2005 Yılı Ġl Geneli Hava Kalitesi Ölçüm Sonuçları ...........................62
Tablo 20. Akıntı Ölçümü Yapılan Akıntı Noktasının Koordinatları ....................................63
Tablo 21. Akıntı Ölçüm Sonuçları ....................................................................................64
Tablo 22. Sonar Hat BaĢlangıç ve BitiĢ Koordinatları ......................................................67
Tablo 23. Deniz Tabanı Sediment Örnekleri Alınan Ġstasyonlar .......................................68
Tablo 24. Tane Boyu Analiz Sonuçları ............................................................................69
Tablo 25. Flora Tablosu ..................................................................................................72
Tablo 26. Ġki yaĢamlılar (Amfibiler), Sürüngen ve Memeliler Tür Listesi ...........................75
Tablo 27. KuĢ Türleri Listesi ............................................................................................76
Tablo 28. Balık Türleri Tablosu ........................................................................................77
Tablo 29. Kocaeli Ġli Su Ürünleri YetiĢtiriciliği ...................................................................80
Tablo 30. 2006 Yılında Üretilen Su Ürünleri Miktarı ve Üretim Değeri .............................81
Tablo 31. Kocaeli Ġlçe Nüfus Bilgileri ...............................................................................84
Tablo 32. Derince Ġlçesi Nüfus Bilgileri ............................................................................84
Tablo 33. Türkiye'deki Evsel Atıksu Kirlilik Parametreleri ve Karakterizasyonu ................99
Tablo 34. Kullanılacak Ekipmanlar ve Adetleri ...............................................................107
x
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Tablo 35. Kullanılacak Ekipman Tipi ve Bunların Motor Güçlerine Göre Tanımlanan
Formüller .......................................................................................................................108
Tablo 36. Kullanılacak Ekipman Motor Güçleri ..............................................................108
Tablo 37. Kullanılacak Ekipmanlar ve Ses Gücü Düzeyleri............................................110
Tablo 38. Ses Gücü Düzeyinin Her Bir Oktav Bandındaki Dağılımı ...............................110
Tablo 39. Her Bir Kaynağın ÇeĢitli Mesafelerdeki Ses Basıncı Düzeyi ..........................111
Tablo 40. Düzeltme Faktörleri .......................................................................................112
Tablo 41. Her Bir Gürültü Kaynağının ÇeĢitli Mesafelerdeki Ses Düzeyleri ...................112
Tablo 42. Her Frekansa Göre Atmosferik YutuĢ Değeri .................................................113
Tablo 43. Her Bir Gürültü Kaynağının 4 Oktav Bandındaki Net Ses Düzeyleri ...............114
Tablo 44. Her Bir Gürültü Kaynağının Toplam Ses Düzeyleri ........................................115
Tablo 45. ÇeĢitli Mesafelerdeki EĢdeğer Gürültü Düzeyi ( dBA ) ...................................116
Tablo 46. ġantiye Alanı Ġçin Çevresel Gürültü Sınır Değerleri .......................................117
Tablo 47. ĠnĢaat AĢamasında Kullanılacak Makine ve Ekipman Listesi .........................120
Tablo 48. Dizel araçlardan yayılan kirlenmenin faktörleri ...............................................120
Tablo 49. ĠnĢaat AĢamasında Dizel Araçlardan Yayılan Kirlenmenin Hesabı ................121
Tablo 50. ĠnĢaat AĢamasında OluĢacak Egzoz Emisyonlarının Değerlendirilmesi .........121
Tablo 51. Gemi Türü ve ÇalıĢma Türüne Bağlı Emisyon Faktörleri ( g / kWh) ...............123
xi
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
KISALTMALAR
ÇED
Çevresel Etki Değerlendirmesi
kg
Kilogram
°C
Santigrat derece
2
m
Metre kare
DWT
Dead Weight Ton
L
Litre
sn
Saniye
TÜİK
Türkiye Ġstatistik Kurumu
3
m
Metre küp
KKM
KiĢisel Koruyucu Malzemeleri
xii
ÇED RAPORU
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
BÖLÜM I: PROJENĠN TANIMI VE GAYESĠ
1.1.
Projenin Tanımı, Hizmet Amaçları, Mevcut ve Planlanan Projelerle ĠliĢkisi,
Mesafesi, Ekonomik-Sosyal Yönden Ülke, Bölge ve Ġl Ölçeğinde Önem ve
Gerekliliği, Projenin Yatırım ve ĠĢletme Süresi
Projenin Tanımı
Kocaeli Ġli, Derince Ġlçesi, Liman Mevkii‟nde 3 nolu rıhtım üzerine, T.C. Devlet
Demiryolları ĠĢletmesi Genel Müdürlüğü tarafından “3 Adet YanaĢma Dolfeni” yapılması
planlanmaktadır. 3 nolu rıhtıma tren vagonları yüklü gemilerin tren raylarının karĢılıklı
olarak aynı hizaya gelebilmesi amacıyla yapılmıĢ olan çelik konstrüksiyon hareketli
rampanın ön iki uç kısmına yapılması planlanan 2 adet usturmaça yapımı için 06.02.2013
tarih ve 2214 sayılı Çevre ve ġehircilik Bakanlığı ÇED Yönetmeliği hükümleri dıĢındadır
yazısı mevcuttur. (Bkz. Ek 7)
Proje; 03.10.2013 tarih ve 28784 sayılı Resmi Gazete‟ de yayımlanarak yürürlüğe
giren “Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği”; Ek-I “Madde 10- b) 1.350 DWT ve
üzeri ağırlıktaki deniz araçlarının yanaĢabileceği ticari amaçlı liman, iskele ve rıhtımlar
(güneĢlenme ve sportif amaçlı iskeleler hariç), kapsamında yer almaktadır.
YanaĢma Dolfeni ĠnĢaatı T.C. Devlet Demiryolları ĠĢletmesi Genel Müdürlüğü
tarafından yaptırılacaktır.
Proje kapsamında yapılacak olan yatırım için, Derince Limanı seçilmiĢtir. Derince
Limanı; demiryolu ve karayolu Ģebekesi ile bağlantılıdır. Faaliyet alanına ulaĢım; Ankara,
Ġstanbul otoyolundan ayrılan Derince karayolu ile sağlanmaktadır. Derince Limanı; Ġzmit
Körfezi‟nin kuzeyinde konuĢlanan genel amaçlı bir limandır. Ağırlıklı olarak ihracat-ithalata
dayalı hizmet veren Derince Limanı; Körfez‟deki otomotiv (araba, traktör, vb.), sanayi ve
karıĢık eĢya yüklerine hizmet vermektedir. Söz konusu bölge yüksek tarımsal ve
endüstriyel potansiyeli olan, ulaĢım ve bölgesel altyapı sistemlerinin geliĢmiĢ olduğu bir
bölge olup, tarımsal üretim ve tarıma dayalı sanayiler, demir çelik ve yan sanayileri, gübre,
petrol ürünleri gibi alanlarda üretim, dağıtım, ihracat ve ithalatının yapıldığı bir ekonomik
çekim alanıdır. Bölgenin mekansal yapısı, ulaĢım ve altyapı sistemleri de bu geliĢmelere
göre biçimlenmektedir. Söz konusu yatırımın, gerek bölgedeki dıĢsal ekonomilerden
yararlanılması, gerekse bölgede yoğun altyapı ihtiyacını karĢılaması açısından ülke
ekonomisine katkı sağlayacak bir yatırım olması beklenmektedir.
1
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Proje konusu faaliyetle; Derince Limanı‟nda yük taĢıyan 1.350 DWT „den büyük
gemilerin yanaĢabileceği bir yanaĢma yerinin inĢa edilmesi amaçlanmaktadır. Proje
kapsamında 3 adet dolfen yapılacaktır.
YanaĢma yerine yanaĢacak geminin rüzgar, dalga gibi olumsuz koĢullardan
etkilenmesini önlemek amacıyla uzun bir iskele yerine daha ekonomik olan dolfen sistemi
yapılması planlanmaktadır.
Projede 40 m aralıklarla 3 adet dolfen yapılacaktır. Tasarlanan yanaĢma dolfeni ile
iskelesi arasında kediyolu benzeri herhangi bir yapı bulunmayacaktır.
Dolfenlerin her biri “T” Ģeklinde (11 m x 4 m) + (8 m x 4m) boyutlarında olacaktır.
Yine her bir dolfende çapları 32″ olan 16 adet kazık kullanılacaktır. Kazıkların derinlikleri
36,1 m. olacaktır. Derince Limanı Dolfen Donatı Planı, Kalıp Planı, Dolfen Kazık
Aplikasyon Planı ve Vaziyet Planı ekte verilmektedir (Bkz. Ek 8, Ek 9, Ek 10, Ek 11).
Söz konusu projede, inĢaat aĢamasında 40 kiĢi çalıĢacak olup, iĢletme
aĢamasında projenin niteliği sebebiyle personel çalıĢmayacaktır. Proje kapsamında inĢaat
aĢamasında çalıĢacak personel öncelikle en yakın yerleĢim birimlerinden tedarik
edilecektir.
Hizmet Amaçları
Proje için Derince Limanı seçilmiĢtir. Derince Limanı; Marmara Denizi‟nin
doğusunda Ġzmit körfezinde yer almaktadır. Körfezdeki genel amaçlı yük limanıdır.
Limanda aynı zamanda ithal ve ihraç yükleri sevkiyatları yapılmaktadır.
Derince Limanı‟nda Marmaray Projesi için vagon taĢıyan tren feribotlarının
yanaĢabileceği bir yanaĢma yerinin inĢa edilmesi amaçlanmaktadır. YanaĢma yerine
yanaĢacak geminin rüzgar, dalga gibi olumsuz koĢullardan etkilenmesini önlemek
amacıyla uzun bir iskele yerine daha ekonomik olan dolfen sistemi yapılması
planlanmaktadır. Projede 40 m aralıklarla 3 adet dolfen yapılacaktır. 3 nolu rıhtımda tren
vagonları yüklü gemilerin tren raylarının karĢılıklı olarak aynı hizaya gelmesi amacıyla
yapılmıĢ olan çelik konstrüksiyon hareketli rampanın ön iki uç kısmına 2 adet usturmaça
yapılacaktır.
2
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
ġekil 1. YaĢanma Dolfenini Kullanacak Örnek Gemi
Mevcut ve Planlanan Projelerle ĠliĢkisi, Mesafesi
Proje için seçilen Derince Limanı; Marmara Denizi‟nin doğusunda Ġzmit Körfezi‟nin
kuzeyinde yer almaktadır. 1922 yılından beri faaliyeti devam eden genel amaçlı yük
limanıdır.
Yapımı planlanan YanaĢma Dolfeni‟ nin kuzey istikametinde ve bitiĢiğinde liman,
tahmil ve tahliye alanları içerisinde TMO Tesisleri, kuĢ uçuĢu yaklaĢık 975 m mesafede D100 karayolu (Ġstanbul-Kocaeli Yolu), 2325 m mesafede 0-4 (TEM) Anadolu Otoyolu,
kuzeydoğu istikametinde ve kuĢ uçuĢu yaklaĢık 500 mesafede demiryolu bulunmaktadır.
Kocaeli Valiliğinin Liman Tesisi Yatırım Taleplerinin Değerlendirilmesi Hakkında
25.12.2012 tarih 2012/8 sayılı Genelgesi Madde 3 “Yeni yatırım taleplerinde iskeleler
arası mesafenin en az 150 metre olması Ģartı aranacaktır. Ayrıca, mevcut limanların
geniĢleme taleplerinde, komĢu liman tesisi ile ortak proje sunulması halinde talep
değerlendirilecektir.” denmektedir. Planlanan yanaĢma dolfenleri ile en yakın kıyı tesisi
arasındaki mesafe 150 metreden fazla olduğundan söz konusu proje genelge kapsamı
dıĢındadır.
Ekonomik-Sosyal Yönden Ülke, Bölge ve Ġl Ölçeğinde Önem ve Gerekliliği
Derince Limanı; Marmara Denizi‟nin doğusunda Ġzmit Körfezi‟nin kuzeyinde yer
almaktadır. Körfezdeki genel amaçlı genel yük limanıdır. Liman HaydarpaĢa Limanına
yakınlığı dolayısıyla da önemli bir alternatif limandır. Liman demiryolu ve karayolu
3
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Ģebekesi ile bağlantılıdır. Faaliyet alanına ulaĢım; Ankara Ġstanbul otoyolundan ayrılan
Derince karayolu ile sağlanmaktadır.
Ağırlıklı olarak ihracat-ithalata dayalı hizmet veren Derince Limanı; Körfez‟deki
otomotiv (araba, traktör, vb.) sanayi ve karıĢık eĢya yüklerine hizmet vermektedir. Söz
konusu bölge yüksek tarımsal ve endüstriyel potansiyeli olan, ulaĢım ve bölgesel altyapı
sistemlerinin geliĢmiĢ olduğu bir bölge olup, tarımsal üretim ve tarıma dayalı sanayiciler,
demir çelik ve yan sanayileri, gübre, petrol ürünleri gibi alanlarda üretim, dağıtım, ihracat
ve ithalatının yapıldığı bir ekonomik çekim alanıdır. Bölgenin mekansal yapısı, ulaĢım ve
altyapı sistemleri de bu geliĢmelere göre biçimlenmektedir.
Deniz taĢımacılığı uluslararası yük taĢımacılığında en yaygın kullanılan taĢıma
türüdür. TaĢıma tipleri arasında en düĢük maliyetli ve güvenli olanıdır. Çok büyük
miktardaki ürünler ile konteynırlanabilen ürünler denizyolu ile taĢınır.
Havayoluna göre 22, karayoluna göre 7, demiryoluna göre 3.5 kat daha ucuz
olmasından dolayı dünyada en çok tercih edilen ulaĢım Ģeklidir.
Dünya ticaretinin ithal ve ihraç yüklerinin %90‟dan fazla bölümü deniz yoluyla
taĢınmakta olup dünyada, deniz yoluyla gerçekleĢtirilen uluslararası ticaret hacmi, her
geçen gün artmaktadır. Son yıllarda deniz taĢımacılığı toplam ticaret hacmi içerisinde
yükselen bir trend göstermektedir. Ulusal ekonomilerdeki serbestleĢme ve sanayileĢmenin
artması ürünlere talebin de artmasına yol açmaktadır. Teknolojik geliĢmeler ise
ulaĢtırmanın etkin ve hızlı yapılmasını sağlamaktadır.
Deniz
taĢımacılığı;
özellikle
sanayi
hammaddesini
oluĢturan
çok
büyük
miktarlardaki yüklerin taĢınması imkan sağlaması, güvenilir olması, sınır aĢımı olmaması,
mal zayiatının minimum düzeyde olması, hava yoluna, karayoluna ve demiryoluna göre
daha ucuz olması sebebiyle, dünyada en çok tercih edilen ulaĢım Ģeklidir.
Denizyolu taĢımacılığının avantajları;

Denizyolu taĢımacılığı, etkili ve ucuz bir taĢımacılık yöntemi olduğundan
uluslararası ve hatta kıtalar arası taĢımacılıkta büyük bir yere sahiptir.

Denizyolu taĢımacılığı, en ekonomik taĢıma yöntemidir, bunun sebebi, yüksek
miktarlarda yük taĢınabilmesi, enerji tüketiminin azlığı gibi nedenlerden dolayı
taĢıma maliyetlerinin düĢük olmasıdır.
4
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ

ÇED RAPORU
Denizyolu taĢımacılığı, karayoluna göre yedi kat, demiryoluna ve demiryoluna göre
daha ucuz, yakıt tüketimi bakımından da, karayolundan ve demiryolundan daha
ucuz bir taĢımacılık yöntemidir.

Çok büyük hacimli ürün taĢınmasını sağlar.

Güvenilirliği yüksektir.
Yapılması planlanan proje kapsamında, Derince Limanına gelecek olan yük
gemilerinin 40 m. ara ile yapılacak olan 3 adet dolfen ile sabitlenmesi sağlanacaktır.
T.C. Devlet Demiryolları ĠĢletmesi Genel Müdürlüğü tarafından yapılan etüd
çalıĢmalarında ve yukarıda tanımlanan sebeplerden ötürü ayrıca bir alternatif ele alınarak
değerlendirilmemiĢtir.
Projenin Yatırım ve ĠĢletme Süresi
YanaĢma dolfeni inĢaat aĢamasına, ÇED sürecinin tamamlanmasını müteakip
gerekli izinler alınarak baĢlanması planlanmaktadır. Projenin inĢaat süresi yaklaĢık 2 ay
olacaktır. YanaĢma dolfeninin 50 yıl boyunca hizmet vermesi öngörülmektedir.
1.2.
Projenin Fiziksel ve Teknik Özellikleri
T.C. Devlet Demiryolları ĠĢletmesi Genel Müdürlüğü tarafından Kocaeli Ġli, Derince
Ġlçesi, Liman Mevkii‟nde 3 nolu rıhtım üzerine, Derince Limanı‟nda yük taĢıyan 1.350 DWT
„den büyük gemilerin yanaĢabileceği bir yanaĢma yerinin inĢa edilmesi amaçlanmaktadır.
Projeye konu olan dolfenler kazıklı sistemle inĢa edilecek olup, bu iĢlemlerde çelik
ve boru kazıklar kullanılacaktır. Ġlk olarak yüzer duba üzerine monte edilmiĢ bir vinç
yardımı ile dizel bir Ģahmerdan kullanılarak çelik kazıklar çakılacaktır. Çelik kazıkların TS
EN 10025-1 standardında belirtilen özelliklerde çakılmasına dikkat edilecek, çelik
boruların çakılmasında ve toleranslarda betonarme kazıkların çakım kurallarına
uyulacaktır.
Kazığın deniz seviyesinden 3,95 m altına çelik tapa konulur, tapa üzerinde kalan
borunun iç kısmı betonlanır. Monte edilen kazıklar demir donatılarla birbirine bağlanır.
Platform kalıpları monte edilir. Platform betonlanır. Kazıkların dıĢ yüzeyleri korozyona
karĢı epoksi boya ile boyanacak gerekirse korozyon tehlikesine karĢı gerekli katodik
koruma ya da kaplama sistemi uygulanacaktır.
5
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Proje kapsamında; 40 m aralıklarla 3 adet dolfen yapılacaktır. Tasarlanan
yanaĢma dolfeni ile iskele arasında kediyolu benzeri herhangi bir yapı bulunmayacaktır.
Dolfenlerin her biti „‟T‟‟ Ģeklinde (11 m × 4m)+(8m ×4 m) boyutlarında olacaktır. Yine her
bir dolfende çapları 32'' olan 16 adet kazık kullanılacaktır. Kazıkların derinlikleri 36,1 m.
olacaktır. Derince Limanı Dolfen Donatı Planı, Kalıp Planı, Dolfen Kazık Aplikasyon Planı
ve Vaziyet Planı ekte verilmektedir (Bkz. Ek 8, Ek 9, Ek 10, Ek 11).
Dolfen üzerinde gemiler için gerekli çekme yüklerini karĢılayabilecek baba/lar ve
bölgede güvenli navigasyonu sağlamak amacıyla gerekli olan tüm alametler (sancak-pupa
seyir fenerleri, güverte aydınlatması ve demir fenerler vb.) bulundurulacaktır.
Proje kapsamında gerek arazinin hazırlanması aĢamasında gerekse iĢletme
aĢamasında çevresel ve teknolojik açıdan en modern ekipman ve yöntemler seçilecektir.
Söz konusu proje kapsamında Derince Limanına ilave yapılacak olan Dolfenler,
deniz içerisinde kalmakta olup, tarım, orman, turizm veya baĢka amaç için kullanılacak
planlı alanlar içerisinde kalmamaktadır.
Proje kapsamında inĢa edilmesi planlanan yanaĢma dolfenleri projesinde idare ve
hizmet binaları, araç giriĢ-çıkıĢ park yerleri vb. yapıların inĢaası söz konusu olmayıp,
mevcut Derince Limanı‟ndaki yapılardan faydalanılacaktır. Faaliyet kapsamında yapımı
planlanan dolfenlerin inĢaat ve iĢletme aĢamasında 17.04.1990 tarih ve 20495 Sayılı
Resmi Gazete‟de yayımlanarak 13.08.2008 tarihinde güncellenen Kıyı Kanunu ilgili
hükümlerine uyulacaktır.
YanaĢma dolfenlerini kullanacak söz konusu deniz araçları Deniz Ticaret
Hukukunda taĢınması müsaade edilen her türlü yükü taĢıyabilecek kapasitede olacaktır.
1.2.1. Mevcut Limanda Yer Alan Ana Faaliyet Ünitelerinin (Liman Sahası, Ġskele,
Rıhtım vb.) Boyutları, Kapasiteleri, Su Derinliği, Bu Üniteler Ġçin ÇED Yönetmeliği
Kapsamında YapılmıĢ ĠĢ ve ĠĢlemler, Bu Ünitelere YanaĢan Deniz araçlarının
Özellikleri (boyutları, kapasitesi vb.) ve Sayısı
Söz konusu rıhtım 50 vagon kapasiteli 15.000 gross tonluk bir feribotun
yanaĢabileceği kapasitededir. Planlanan projeyle; Derince Limanı‟nda yük taĢıyan 1.350
DWT‟ den büyük gemilerin yanaĢabileceği bir yanaĢma yerinin inĢa edilmesi
amaçlanmaktadır.
6
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Rıhtım üzerinde, T.C. Devlet Demiryollarına ait demiryolu hattı, gemiyi arkadan
yakalamak için usturmaça yapıları, bağlamak için babalar bulunmaktadır.
Ġskeleye yanaĢacak gemiler için 35,7 m geniĢlikte yanaĢma yeri mevcuttur. Söz
konusu yanaĢma dolfenlerinin planlandığı 3 No‟lu rıhtımın alanı 4300 m2 olup, en derin
noktası 13,13 m, en sığ noktası da 8,33 m‟dir. Ġskelede bulunan rayların geniĢliği 1,5 m.,
aralarındaki mesafe de 5,25m., rayların her birinin uzunluğu da yaklaĢık 200 metredir. 200
metre mesafeden sonra raylar TMO‟nun kullandığı demiryolu hattına makas ile
bağlanmaktadır.
YanaĢma dolfenlerini kullanacak söz konusu deniz araçları Deniz Ticaret
Hukukunda taĢınması müsaade edilen her türlü yükü taĢıyabilecek kapasitede olacaktır.
3 nolu rıhtımın için 1993 öncesi yapıldığına dair belgeler mevcuttur. (Bkz. Ek 6) 3
nolu rıhtıma tren vagonları yüklü gemilerin tren raylarının karĢılıklı olarak aynı hizaya
gelebilmesi amacıyla yapılmıĢ olan çelik konstrüksiyon hareketli rampanın ön iki uç
kısmına yapılması planlanan 2 adet usturmaça yapımı için 06.02.2013 tarih ve 2214 sayılı
Çevre ve ġehircilik Bakanlığı ÇED Yönetmeliği hükümleri dıĢındadır yazısı mevcuttur.
(Bkz. Ek 7)
3 nolu rıhtıma yanaĢan feribot Tekirdağ-Derince arasında 365 sefer, TekirdağBandırma arasında ise 180 sefer olmak üzere toplam yıl içerisinde 545 sefer yapmaktadır.
Söz konusu dolfenlerin iĢletilmesi sırasında 10.02.2011 tarih ve 27842 sayılı
Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren “Ġzmit Liman Yönetmeliği” nin ilgili
hükümlerine uyulacaktır. Mevcut limana hali hazırda gemi yanaĢmakta olup yapılacak
olan dolfenler geminin rüzgarlı havalarda tehlike yaratmaması için sabitlemek amacıyla
yapılacaktır. Dolayısıyla deniz güvenliği açısından ilave bir tehlike söz konusu
olmayacaktır.
Proje deniz güvenliği açısından değerlendirilirken ĠTÜ Denizcilik Fakültesi
Simülatörler Merkezi tarafından yeni planlanan liman yapılarının deniz gemi trafiği
açısından incelenmesi, ayrıca araĢtırmaya konu liman / rıhtım / iskele / dolfen gibi
yanaĢma alanlarına yaklaĢma, yanaĢma ve avare olmada deniz ve seyir emniyeti
açısından gemi manevra Ģartlarına iliĢkin ortaya çıkabilecek çevresel zorlukların
incelenmesi amacıyla hazırlanan “Modelleme Raporu” esas alınarak deniz güvenliği
açısından olumsuzluk teĢkil etmeyeceği görülmüĢtür. Yine de projenin deniz güvenliği
7
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
açısından değerlendirilmesi Derince Limanında kurulacak komisyon tarafından inceleme
ve değerlendirmeyle yapılacaktır.
1.2.2. Proje Kapsamında Yapılması Planlanan Faaliyet Ünitelerinin Boyutları, Adedi,
Kapasitesi, Su Derinliği, ĠnĢaat Tekniği, ve ĠnĢaat Süresince Kullanılacak
Ekipmanlar, Bu Üniteler Ġçin Belirlenen Kapalı ve Açık Alan Büyüklükleri ve
Verilecek Hizmetler
Projede 40 m aralıklarla 3 adet dolfen yapılacaktır. Tasarlanan yanaĢma dolfeni ile
iskelesi arasında kediyolu benzeri herhangi bir yapı bulunmayacaktır.
Söz konusu rıhtım 50 vagon kapasiteli 15.000 gross tonluk bir feribotun
yanaĢabileceği kapasitededir. Planlanan projeyle; Derince Limanı‟nda yük taĢıyan 1.350
DWT „den büyük gemilerin yanaĢabileceği bir yanaĢma yerinin inĢa edilmesi
amaçlanmaktadır. Projeye konu olan dolfenler kazıklı sistemle inĢa edilecek olup, bu
iĢlemlerde çelik ve boru kazıklar kullanılacaktır.
Dolfenlerin her biri “T” Ģeklinde (11 m x 4 m) + (8 m x 4m) boyutlarında olacaktır.
Yine her bir dolfende çapları 32″ olan 16 adet kazık kullanılacaktır. Kazıkların derinlikleri
36,1 m olacaktır. Söz konusu proje kapsamında herhangi bir kapalı alan inĢası
yapılmayacaktır.
1 No‟lu dolfenin en sığ noktası 8,82 m, en derin noktası 11,55 m, 2 No‟lu dolfenin
en sığ noktası 12,30 m, en derin noktası 12,75 m, 3 No‟lu dolfenin en sığ noktası 13,94 m,
en derin noktası 14,64 m‟dir.
1.2.3. Proje Alanında Mevcut ve Yapılması Planlanan Faaliyet Ünitelerinin Vaziyet
Planı Üzerinde Gösterimi (faaliyet ünitelerinin boyut bilgileri, derinlik bilgileri,
batimetri haritası ve lejandı ile birlikte)
Proje alanında mevcut durumda bulunan ve yapılması planlanan ünitelerin
boyutlarını gösterir vaziyet planı Ek.8 „de verilmiĢtir. Ünitelerin derinlik bilgilerini gösterir
Batimetri haritası Ek.20 „de verilmiĢtir.
1 No‟lu dolfenin en sığ noktası 8,82 m, en derin noktası 11,55 m, 2 No‟lu dolfenin
en sığ noktası 12,30 m, en derin noktası 12,75 m, 3 No‟lu dolfenin en sığ noktası 13,94 m,
en derin noktası 14,64 m‟dir.
8
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
1.2.4. Yapılması Planlanan YanaĢma Dolfenlerini Bir Yılda Kullanacak Deniz
Araçlarının Sayısı ve Özellikleri (Boyut, Kapasite vb.)
Proje konusu faaliyetle; Derince Limanı‟nda yük taĢıyan 1.350 DWT „den büyük
gemilerin yanaĢabileceği bir yanaĢma yerinin inĢa edilmesi amaçlanmaktadır. DLHĠ Genel
Müdürlüğü‟nden alınan bilgilere göre değiĢik DWT (Deat Weight Ton)‟daki gemilere ait
uluslararası tipik ölçüler aĢağıdaki tabloda verilmiĢtir.
Tablo 1. DeğiĢik DWT (Deat Weight Ton)‟daki Gemilere Ait Uluslararası Tipik Ölçüler
DWT
Boy (m)
GeniĢlik (m)
Tam Yükseklik (m)
1000
2000
3000
4000
5000
6000
8000
10000
12000
15000
20000
25000
30000
40000
50000
60000
70000
80000
100000
150000
200000
250000
61
77
88
96
104
118
130
140
150
149
164
176
187
206
222
235
248
259
278
300
315
330
8,9
11,1
12,7
13,9
14,9
16,6
17,6
18,5
19,4
21,3
23,4
25,1
26,6
29,2
31,4
33,3
35
36,6
39,3
45
50
53,5
4,8
6
6,8
7,5
8,1
8,3
9,5
10,5
11,2
11,5
12,7
13,6
14,4
15,9
17,1
18,1
19
19,9
21,4
25
28
30
Tam Yüklüyken
3
Çektiği Su (m )
4,3
5,1
5,7
6,1
6,5
6,9
7,4
7,9
8,5
8,6
9,2
9,8
10,3
11
11,7
12,3
12,8
13,2
14
16
18
20,5
50 vagon kapasiteli 15.000 gross tonluk bir feribotun; Tekirdağ-Derince arasında
365 sefer yapacağı öngörülmektedir.
YanaĢma dolfenlerini kullanacak söz konusu deniz araçları Deniz Ticaret
Hukukunda taĢınması müsaade edilen her türlü yükü taĢıyabilecek kapasitede olacaktır.
1.2.5. Proje Alanındaki Mevcut Ünitelerde Herhangi Bir Amaçla Güçlendirme Yapılıp
Yapılmayacağı, Yapılacak Ġse Bunların Nerelerde, Ne Kadar Alanda, Nasıl Yapılacağı
Proje
alanındaki
mevcut
ünitelere
yapılmayacağı öngörülmektedir.
9
herhangi
bir
güçlendirme
çalıĢması
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
1.2.6. Proje Kapsamında Herhangi Bir Amaçla Dolgu Yapılıp Yapılmayacağı,
Yapılacak Ġse Yapılacak Dolgunun Amacı, Kaplayacağı Alan (m2), Hacmi (m3) ve
Yapım Tekniği, Dolgu Malzemesinin Nereden ve Nasıl Temin Edileceği, Temin
Edilecek Ocakların Özellikleri, Proje Alanına Mesafesi, Dolgu Malzemesi Proje
Alanına TaĢınırken Ġzlenecek Yol Güzergahı
Proje kapsamında herhangi bir amaçla dolgu yapılmayacaktır.
1.2.7. Proje Alanı Ġçindeki Su Ortamında Herhangi Bir Amaçla Kazı, Dip Taraması vb.
ĠĢlemin Yapılıp Yapılmayacağı, Yapılacak Ġse; Nerede, Ne Kadar Alanda, Nasıl
Yapılacağı ve Bu ĠĢlemler Nedeni Ġle Çıkarılacak Malzemenin Miktarları, Bu
Maddelerin Analiz Sonuçları ve Bertaraf Yöntemleri (dip taraması yapılacak alanın
koordinat bilgileri vaziyet planı üzerinde iĢaretlenmelidir. Ayrıca dip taraması
sonucu çıkarılacak malzemenin, düzenli depolama tesislerinde depolanması
düĢünülüyor ise hangi atık lotunda depolanacağının anlaĢılması için de Tehlikeli
Atıkların kontrolü Yönetmeliği Ek-11A’ya göre Bakanlığımızdan yeterlik/ön yeterlik
almıĢ kurumlarca analizleri yapılmalıdır.), Projenin “Akdeniz’in Kirliliğe KarĢı
Korunması-Akdeniz BoĢaltım Protokolü” Formatı Kapsamında Değerlendirilmesi,
Nereye TaĢınacağı veya Hangi Amaçlar Ġçin Kullanılacağı
Proje kapsamında herhangi bir amaçla kazı, dip taraması v.b. iĢlemler
gerçekleĢtirilmeyecektir.
1.2.8. Proje Kapsamında Su ve Akaryakıt Ġkmali Hizmeti Verilip Verilmeyeceği,
Verilecek Ġse; Depolanacak Yakıt Türü ve Miktarı, Depolama Birimlerinin Boyutu,
Özellikleri, Adedi ve Ġkmal Sistemi
Söz konusu proje; 3 adet yanaĢma dolfenini kapsamaktadır. Dolayısıyla su ve
akaryakıt ikmali hizmeti verilmesi söz konusu değildir.
1.2.9. Projenin ĠnĢaat-ĠĢletme AĢamalarında Esnasında Patlayıcı ve Zararlı Madde
Kullanıp Kullanılmayacağı
Projenin inĢaat ve iĢletme aĢamalarında herhangi bir patlayıcı ve zararlı madde
kullanılmayacaktır.
10
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
1.2.10. Projenin ĠnĢaat-ĠĢletme AĢamalarında Tesiste Kullanılacak Enerji Ġhtiyacının
Nereden ve Nasıl Temin Edileceği
Projenin inĢaat aĢamasında çoğunlukla dizel makineler kullanılacak olup, enerji
için motorin kullanılacaktır. Elektrikle çalıĢacak bir makine kullanılacağında enerji
jeneratörlerden karĢılanacaktır. Projenin iĢletme aĢamasında projenin niteliği sebebiyle
enerji kullanımı söz konusu olmayacaktır.
1.3.Projenin ĠnĢaat/ĠĢletme AĢamalarına Ait ĠĢ Akım ġeması
Kazıkların Çakılması
Platform Donatısının Bağlanması
Betonlama İşlemi
Platform Üzerindeki Donatıların Montajı
İşletmeye Geçiş
ġekil 2. ĠnĢaat aĢamasına iliĢkin iĢ akım Ģeması
Yanaşma
Dolfenlerle ve Usturmaçayla Bağlantıların
Yapılması
Kapak Rampasının İndirilmesi
Yük Vagonlarının Raylar Yardımı ile Demiryolu Üzerinde
Taşınması
ġekil 3. ĠĢletme aĢamasına iliĢkin iĢ akım Ģeması
11
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
1.4
ÇED RAPORU
Projenin GerçekleĢmesi Ġle Ġlgili Zamanlama Tablosu
Tablo 2. Zamanlama Tablosu
ĠNġAAT ÖNCESĠ
DÖNEM
YAPILACAK ĠġLEMLER
YILLAR
2013
2014
Ek-3 Formatında Proje Tanıtım Dosyasının
Bakanlığa Sunulması
Halkın katılım toplantısı
KapsamlaĢtırma ve format belirleme toplantısı
ĠDK Toplantıları
ÇED Sürecinin Sonu(Öngörülen)
ĠNġAAT
DÖNEMĠ
Dolfen
1.5. Proje Ġçin Seçilen Yer ve Kullanılan Teknoloji Alternatiflerinin Değerlendirilmesi
ve Seçilen Yerin SeçiliĢ Nedenlerinin Belirtilmesi
Proje; Kocaeli Ġli, Derince Ġlçesi, Liman Mevkiinde, UlaĢtırma Bakanlığı DLH ĠnĢaatı
Genel Müdürlüğü tarafından, Marmaray Projesi kapsamında Tekirdağ Limanı ile Bandırma
ve Derince Limanları arasındaki feribot iĢletmeciliğine yönelik olarak, Derince Limanı‟nda
yapılması planlanan YanaĢma Dolfenleridir.
Proje kapsamında yapılacak olan yatırım için, Derince Limanı seçilmiĢtir. Söz
konusu bölge yüksek endüstriyel potansiyeli olan, ulaĢım ve bölgesel altyapı sistemlerinin
geliĢmiĢ olduğu bir bölge olup, demir çelik ve yan sanayileri, gübre, petrol ürünleri gibi
alanlarda üretim, dağıtım, ihracat ve ithalatının yapıldığı bir ekonomik çekim alanıdır.
Merkezi konumda olmasında dolayı Derince Limanı depolama ve sevkiyat açısından
önemli bir limandır. Bölgenin mekansal yapısı, ulaĢım ve altyapı sistemleri de bu
geliĢmelere göre biçimlenmektedir. Söz konusu yatırımın, gerek bölgedeki dıĢsal
ekonomilerden yararlanılması, gerekse bölgede yoğun altyapı ihtiyacını karĢılaması
açısından ülke ekonomisine katkı sağlayacak bir yatırım olması beklenmektedir.
Kocaeli Ġli‟nin çevre pazarlarına yakın konumda bulunması, ana ulaĢım ağları
üzerinde olması, enerji-elektrik gibi temel girdiler için uygun konumda bulunması ve
istihdam için yeterli insan potansiyelinin mevcut olması, proje sahasını özellikle son 30 yıl
içinde “sanayi için cazibe merkezi” haline getirmiĢtir. Doğal olarak sanayi yatırımlarındaki
bu hızlı geliĢmeye paralel olarak ulaĢım, haberleĢme, sağlık, eğitim ve hizmetler gibi diğer
sektörlerde de hızlı bir geliĢme olmuĢtur. Buna bağlı olarak, hızlı bir nüfus artıĢı da
yaĢanmıĢ, ancak bölgedeki eğitim ve gelir düzeyi ile birlikte insanların refahı da artmıĢtır.
Kocaeli ve Derince Limanı; hem karayolu hem de demiryolu bakımından ana arterler
12
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
üzerinde bulunmaktadır. Ġstanbul‟daki Uluslararası Atatürk Hava Limanına hem D-100
karayoluyla, hem de TEM otoyoluyla ulaĢılabilmektedir.
Proje Sahası; bu konumuyla; hem karayoluyla, hem de demiryoluyla Avrupa‟dan
Asya‟ya kadar tüm ülkelerde doğrudan ulaĢım olanaklarına sahip bulunmaktadır.
Denizyoluyla ise; bir yandan Marmara-Ege ve Akdeniz üzerinden, bir yandan da
Karadeniz ve Tuna Suyolu‟yla tüm Avrupa ve Dünya ülkeleriyle irtibatlı olup, deniz-kara ve
demiryolu bağlantısının en kolay ve doğrudan yapılabildiği bir yer konumundadır.
Projenin planlandığı 3. rıhtım mevcut durumda korunaklı bir konumda olup deniz
araçları tarafından kullanılmaktadır. Proje kapsamında yapılacak dolfenlerin kazıklı
sistemde
olması
tasarlandığından
akıntı
düzeninde
bir
değiĢiklik
olmaması
beklenmektedir. Kazıklı sistem liman içinde deniz suyunun sirkülasyonuna olanak vererek
suyun temiz kalmasını sağlayacağından proje için farklı bir alternatif düĢünülmemiĢtir.
Denizyolu taĢımacılığı; demiryolu taĢımacılığı kadar büyük altyapı yatırımı
gerektirmese de sermayesi yoğun bir sektördür. Denizyoluyla taĢımacılık havayoluna göre
14 kat, karayoluna göre 7, demiryoluna göre ise 3,5 kat daha ucuza gerçekleĢmektedir.
Dünya
ticaretinin
yüzde
90‟lık
bölümü
denizyolu
ile
taĢınmaktadır.
Denizyolu
taĢımacılığında dökme yükler önemli yer tutmaktadır. Bir dökme yük gemisinin taĢıdığı
150 bin ton demir cevherini karayolu ile taĢımak için 4.000 TIR gerekmektedir.
Dünyada, deniz yoluyla gerçekleĢtirilen uluslararası ticaret hacmi, her geçen gün
süratle artmaktadır. Günümüzde ülkeler arası deniz yoluyla taĢınan yük miktarı 5,4 milyar
tona ulaĢmıĢtır. Dünya ticaretinin ithal ve ihraç yüklerinin %90‟lık bölümü deniz yoluyla
taĢınmaktadır.
1.6. Projeye ĠliĢkin Finans Kaynakları ve Fayda-Maliyet Analizi
Derince Limanına Dolfen Yapımı için yatırım finansmanının TCDD ĠĢletmesi Genel
Müdürlüğü Emlak ve ĠnĢaat Dairesi BaĢkanlığı tarafından öz kaynak ile sağlanması
planlanmaktadır.
TCDD‟nin yatırım programında Derince Kıyı Tesisleri için 20.000.000 TL ödenek
ayrılmıĢtır. Bu ayrılan ödeneğin 870.000 TL‟lik kısmı dolfen yapımı için proje maliyeti
olarak kabul edilmiĢtir.
13
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
1.7.Projeye ĠliĢkin Politik, Yasal ve Ġdari Çerçeve
1.7.1. Proje Ġle Ġlgili Olarak Bu AĢamaya Kadar GerçekleĢtirilmiĢ Olan ĠĢ ve
ĠĢlemlerin (inĢaat, ÇED vb.) Kısaca Açıklanması
Söz konusu proje ile; yapımı planlanan YanaĢma Dolfenlerinin inĢaat ve iĢletme
aĢamalarında çevreye olabilecek etkileri, bu etkilerin en az düzeye indirilebilmesi için
alınması gereken önlemler ve projenin bölgenin sosyo-ekonomisine olabilecek etkileri
incelenmiĢtir. 17.07.2008 tarihli ÇED Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak ÇED Raporu
genel formatı çerçevesinde hazırlanan ve Çevre ve ġehircilik Bakanlığı‟na sunulan dosya;
ÇED Yönetmeliğinin 10. maddesi gereğince oluĢturulan komisyon tarafından kapsamı
belirlenen ÇED Raporu Özel Formatı doğrultusunda hazırlanmıĢtır.
Bu kapsamda; proje ile ilgili olarak bu aĢamaya kadar gerçekleĢtirilmiĢ iĢ ve
iĢlemler aĢağıda sıralanmaktadır.
 TCDD Derince Limanı Hidrografik, OĢinografik, Jeolojik ve Jeofizik Etüd Raporu 2012
Yılı Mayıs ayında hazırlanmıĢtır.
 Jeolojik ve Jeoteknik Etüt Raporu 2012 Yılı Mart ayında hazırlanmıĢtır.
 23.03.2013 tarihinde ÇED BaĢvuru Dosyası Çevre ve ġehircilik Bakanlığı‟na
sunulmuĢtur.
 15.05.2013 tarihinde Kocaeli Ġli, Derince Ġlçesi Derince Limanı Güvenlik Amirliği
Toplantı Salonunda Halkın Katılımı Toplantısı gerçekleĢtirilmiĢtir.
 17.05.2013 tarihinde Çevre ve ġehircilik Bakanlığı‟nda Bilgilendirme, Kapsam ve Özel
Format Belirleme Toplantısı gerçekleĢtirilmiĢtir.
 20.06.2013 Tarihinde Deniz Suyu Analizi ESÇEM Enerji Sistemleri ve Çevre Etüt
Merkezi San. ve Tic. Ltd. ġti.‟ ye yaptırılmıĢtır (Bkz. Ek 26)
 31.03.2001 Tarih ve 61 Sayılı Derince Belediyesi Meclis Kararıyla onaylanan 1/1000
Ölçekli Derince Belediyesi Revizyon Ġmar Planı (Merkez, Mersincik, Yenikent, Sanayi )
ve Plan Notları Kocaeli BüyükĢehir Belediye BaĢkanlığından temin edilmiĢtir.
 23.11.2006 Tarih ve 700 Sayılı değiĢiklik 18.05.2007 Tarih ve 3796 Sayılı BüyükĢehir
Belediye Meclis Kararıyla Onaylanan 1/25.000 Ölçekli Nazım Ġmar Planı ve Plan Notları
temin edilmiĢtir.
 24.05.2013 tarih ve 2013/87 karar nolu Derince Limanı Ġmar Planı Onayı ve Haritası
ÖzelleĢtirme Ġdaresi BaĢkanlığı‟ndan alınmıĢtır.
14
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
 08.08.2008 Tarihinde Bayındırlık ve Ġskan Bakanlığı‟nca 3621 Sayılı Kıyı Kanunun
7.Maddesi ve 3194 Sayılı Ġmar Kanununun 9.Maddesi uyarınca re‟sen onaylananan
“Ġzmit Körfezi (Kocaeli-Yalova) Bütünsel (Kıyı ve Geri Sahası) Planı” temin edilmiĢtir.
 Yapılması planlanan 2 adet usturmaça için 06.02.2013 tarih ve 2214 sayılı Çevre ve
ġehircilik Bakanlığı ÇED Yönetmeliği hükümleri dıĢındadır yazısı alınmıĢtır.
 Bölgenin Akıntı Yapısı, Sediment Birikimi ve Dağılımı, Uzun ve Kısa Dönemli Dalga
Özellikleri Modelleme ÇalıĢması ÖzelleĢtirme Ġdaresi BaĢkanlığı tarafından Gazi
Üniversitesi‟ne Eylül 2012 tarihinde yaptırılmıĢtır.
 Derince Limanı Fizibilite Etüdü 2012 yılı içerisinde tamamlanmıĢtır.
1.7.2. Projeye ĠliĢkin Ġzin Prosedürü (ÇED sürecinden sonra alınacak izinler)
YanaĢma Dolfeni Projesine Çevre ve ġehircilik Bakanlığı tarafından “ÇED Olumlu”
Kararı verilmesi durumunda projeye iliĢkin izin süreci aĢağıdaki gibi gerçekleĢecektir.
Söz konusu proje ÖzelleĢtirme Ġdaresi tarafından yürütüldüğünden, gerekli izinler
de ÖzelleĢtirme Ġdaresi aracılığıyla alınacaktır.
 Proje sahasında kıyı kenar çizgisinin deniz tarafındaki yapılara ait ÖzelleĢtirme Ġdaresi
BaĢkanlığı tarafından yapılan 1/1000 Ölçekli Ġmar Planları BaĢbakanlık tarafından
onaylanmıĢtır, askı ve itiraz süreci devam etmektedir.
 Kıyı kenar çizgisinin deniz tarafında kalan yapılara ait uygulama projeleri hazırlanarak
DLHĠ Genel Müdürlüğü‟ne onaya sunulacaktır.
 Yapı ruhsatları ve yapı kullanma izin belgeleri alınacaktır.
BÖLÜM 2: PROJE ĠÇĠN SEÇĠLEN YERĠN KONUMU
2.1 Proje ve Etki Alanının Genel Olarak Tanıtımı (etki alanının nasıl ve neye göre
belirlendiğinin açıklanması, etki alanının 1/25.000 Ölçekli Topografik Harita üzerinde
iĢaretlenmesi)
Faaliyetin gerçekleĢtirileceği alan; Kocaeli Ġli, Derince Ġlçesi, Liman Mevkii,
3 Nolu rıhtımda yer almaktadır. Proje konusu faaliyet Marmaray Projesi kapsamında tren
vagonu taĢıyan 1.350 DWT‟ den büyük gemilerin yanaĢabileceği bir yanaĢma yerinin inĢa
edilmesi amaçlanmaktadır.
Yapımı planlanan YanaĢma Dolfeni‟nin kuzey istikametinde ve bitiĢiğinde liman,
tahmil ve tahliye alanları içerisinde TMO Tesisleri, kuĢuçuĢu yaklaĢık 975 m mesafede D100 karayolu (Ġstanbul-Kocaeli Yolu), 2325 m mesafede 0-4 (TEM) Anadolu Otoyolu,
15
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
kuzeybatı istikametinde ve kuĢ uçuĢu yaklaĢık 500 m mesafede dolfenin yapılacağı 3 nolu
rıhtımla bağlantılı demiryolu bulunmaktadır.
Projenin etki alanı; projenin konusu ve projenin inĢaat, iĢletme aĢamalarında
çevreye olabilecek muhtemel etkilerine göre belirlenir. Proje konusu faaliyet; yanaĢma
dolfeni olup, projenin etkileri inĢaat ve iĢletme olmak üzere 2 aĢamada incelenmiĢtir.
Projenin arazi hazırlama aĢamasında karada kazı çalıĢmaları gerçekleĢmeyecek
olup, hafriyat oluĢumu söz konusu olmayacaktır. ĠĢletme aĢamasında ise sadece rıhtıma
yanaĢacak tren feribotlarından kaynaklı egzoz gazı emisyonlarının olacağı ve düĢük
seviyelerde kalacağı görülmüĢtür. Bu nedenle etki alanının belirlenmesinde emisyon
faktörleri rol oynamamıĢtır.
Proje kapsamında iĢletme sürecinde çevreye olabilecek etkilerinin değerlendirmesi
yapılarak söz konusu projenin etki alanı yaklaĢık 1000 m düĢünülmüĢtür. Projenin alanı ve
etki alanının iĢaretlendiği 1/25.000 ölçekli topografik harita (Bkz. Ek-13), alanın ve yakın
çevresinin fotoğrafları (Bkz. Ek- 27) eklerde verilmektedir.
2.2 Proje ve Etki Alanında Bulunan YerleĢim-Sanayi-Turizm Alanlarının, UlaĢım
Ağının, Proje Alanı Yakın Çevresinde Faaliyetine Devam Etmekte Olan Diğer
Kullanımların 1/25.000 Ölçekli Topografik Harita Üzerine ĠĢlenmesi, Mesafelerinin
Verilmesi, Proje Alanının ve Yakın Çevresinin Panoramik Fotoğraflandırılması
Yapımı planlanan YanaĢma Dolfeni‟ nin kuzey istikametinde ve bitiĢiğinde liman,
tahmil ve tahliye alanları içerisinde TMO Tesisleri, kuĢ uçuĢu yaklaĢık 975 m mesafede D100 karayolu (Ġstanbul-Kocaeli Yolu), 515 metre kuzeyinde Derince Ġlçesi Dumlupınar
Mahallesi, 2325 m mesafede 0-4 (TEM) Anadolu Otoyolu, kuzeydoğu istikametinde ve kuĢ
uçuĢu yaklaĢık 500 mesafede demiryolu bulunmaktadır.
Proje için tercih edilen bölge ve yakın çevresi ġekil 3‟ te verilmiĢtir.
16
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ġekil 4. Dolfenleri Gösterir Uydu Görüntüsü
ġekil 5. Proje Alanı ve Yakın Çevresinin Panoromik Fotoğrafı
17
ÇED RAPORU
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
ġekil 6. Uydu Görüntüsü
2.3 Proje Alanına ĠliĢkin Planlama Bilgileri, Kocaeli BüyükĢehir BaĢkanlığınca
onaylanan 1/50.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı, 1/25.000 ölçekli Nazım Ġmar Planı ile
Proje alanına iliĢkin 1/5.000 Ölçekli Nazım Ġmar Planı ile 1/1.000 Ölçekli Uygulama
Ġmar Planı (Aslının aynıdır onaylı ilgili paftaları) veya Plan Teklifleri(Planlanan
projenin söz konusu planlarda hangi kullanımlarda kalmakta olduğu belirtilmelidir.
Ayrıca, projenin yürürlükteki 1/50.000 ölçekli Çevre Düzeni ve 1/25.000 Ölçekli
Nazım Ġmar Planları ve yetkisi dahilindeki diğer planlara uygun olup olmadığına dair
Kocaeli BüyükĢehir Belediyesi-Ġmar ve ġehircilik Dairesi BaĢkanlığı’ndan görüĢ
alınarak rapora eklenmelidir.)
Proje alanının lejant ve plan notlarının yer aldığı onanlı 1/25.000 Ölçekli Nazım
Ġmar Planı Kocaeli BüyükĢehir Belediyesinin 18.09.2009 tarih ve 463 sayılı kararıyla
onaylanmıĢ olup söz konusu karar ve plan eklerde verilmiĢtir (Bkz. Ek-5).
Proje sahası; 1/2500 Ölçekli Uygulama Ġmar Planı DeğiĢikliği, Lejantı ve Plan
Notlarından da görüleceği üzere; Kocaeli ili, Derince Ġlçesi, Liman Mevkiinde önerilen
Liman Alanıdır. Proje sahasının çevresi ise; liman, tahmil ve tahliye alanları olarak
tanımlanmıĢtır. (Bkz. Ek-3).
Kocaeli BüyükĢehir Belediyesi‟nin görüĢünde söz konusu saha “Kocaeli Ġli, Derince
Ġlçesi, Derince Belediyesi, Deniz Mahallesi, G.23.c.02.b Nazım Ġmar Planı paftasında
kalan, “YanaĢma Dolfenleri” nin kıyı kenar çizgisinin deniz tarafında deniz yüzeyinde
kalmaktadır.
18
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Diğer yandan, proje alanı ÖzelleĢtirme Yüksek Kurulunun 24.05.2013 tarih ve
2013/87 sayılı kararı ile Liman Alanı (E=0,35 Hmax = Serbest) TCDD Alanı, Park Alanı,
Otopark ve Yol olarak tanımlanmıĢ ve 1/1000 ölçekli Uygulama Ġmar Planı ile 1/5000
ölçekli Nazım Ġmar Planının onaylanmasına karar verilmiĢtir. Proje alanı için yapılan
itirazlardan sonra ÖzelleĢtirme Yüksek Kurulunun 20.12.2013 tarih ve 2013/210 sayılı
kararı ile yeniden düzenlenen Derince Liman Alanı 1/5000 ölçekli Nazım Ġmar Planı
DeğiĢikliği ve 1/1000 ölçekli Uygulama Ġmar Planı değiĢikliği onaylanmıĢtır. OnaylanmıĢ
plan Ek 3.2‟de yer almaktadır. Ancak Ġmar Planındaki çizili dolfenler ve usturmaça ile ilgili
düzeltme iĢlemi devam etmektedir. TCDD tarafından hazırlanan ve imar planlarına esas
olacak olan dolfenleri gösterir tevsiyat projesi ve TCDD tarafından özelleĢtirme idaresine
yazılan üst yazısı Ek 3.1‟de bilginize sunulmuĢtur. Konu ile ilgili Kocaeli BüyükĢehir
Belediyesi görüĢ yazısı Ek 36‟da verilmiĢtir.
Mevcut 1/5.000 Ölçekli Derince Liman Alanı Nazım Ġmar Planı DeğiĢikliği ve Plan
Hükümleri Ek 4‟te verilmiĢtir.
Üst Ölçek Plan Kararları ve Mevcut Ġmar Durumu, 1/50.000 Ölçekli Çevre Düzeni
Planı Kocaeli BüyükĢehir Belediyesi‟nin 15.12.2011 tarih ve 704 sayılı kararıyla onaylanan
Çevre Düzeni Planında faaliyet sahası liman alanı olarak tescillenmiĢtir. Söz konusu
Çevre Düzeni Planı ve 1/25000 ölçekli Derince Liman Alanı Plan DeğiĢikliği ekte
sunulmuĢtur. (Bkz. Ek 5)
2.3.1. Proje kapsamında yapılması planlanan dolfenlerin ilave edileceği tesis
bütününün ve kıyı kenar çizgisinin ve proje alanının üzerine iĢaretlenmiĢ olduğu bir
bilgi paftasının rapora ilave edilmesi, kıyı kenar çizgisinin kara ve deniz tarafında
kalan kısımlarını kullanımına iliĢkin bilgi verilmesi
Projenin tamamı deniz tarafında olacak olup, kara tarafında hiçbir iĢlem
yapılmayacaktır.
Planlanan dolfenlerin ilave edileceği tesis bütününün ve kıyı kenar
çizgisinin ve proje alanının üzerine iĢaretlenmiĢ olduğu bilgi paftası eklerde verilmiĢtir.
(Bkz. Ek 12)
19
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
ġekil 7. Faaliyet alanının yakın çevresini gösterir uydu görüntüsü
Yapımı planlanan YanaĢma Dolfeni‟ nin kuzey istikametinde ve bitiĢiğinde liman,
tahmil ve tahliye alanları içerisinde TMO Tesisleri, kuĢ uçuĢu yaklaĢık 975 m mesafede D100 karayolu (Ġstanbul-Kocaeli Yolu), 515 metre kuzeyinde Derince Ġlçesi Dumlupınar
Mahallesi, 2325 m mesafede 0-4 (TEM) Anadolu Otoyolu, kuzeydoğu istikametinde ve kuĢ
uçuĢu yaklaĢık 500 mesafede demiryolu bulunmaktadır.
Derince Limanı; Ġzmit Körfezi‟nin kuzeyinde konuĢlanan genel amaçlı bir limandır.
Ağırlıklı olarak ihracat-ithalata dayalı hizmet veren Derince Limanı; Körfez‟deki otomotiv
(araba, traktör, vb.), sanayi ve karıĢık eĢya yüklerine hizmet vermektedir. Söz konusu
bölge yüksek tarımsal ve endüstriyel potansiyeli olan, ulaĢım ve bölgesel altyapı
sistemlerinin geliĢmiĢ olduğu bir bölge olup, tarımsal üretim ve tarıma dayalı sanayiler,
demir çelik ve yan sanayileri, gübre, petrol ürünleri gibi alanlarda üretim, dağıtım, ihracat
ve ithalatının yapıldığı bir ekonomik çekim alanıdır. Bölgenin mekansal yapısı, ulaĢım ve
altyapı sistemleri de bu geliĢmelere göre biçimlenmektedir. Söz konusu yatırımın, gerek
bölgedeki dıĢsal ekonomilerden yararlanılması, gerekse bölgede yoğun altyapı ihtiyacını
karĢılaması
açısından
ülke
ekonomisine
katkı
sağlayacak
bir
yatırım
olması
beklenmektedir.
Projenin Etki Alanını, Karayollarına, YerleĢime, Akarsuya, Yollara Mesafesini
Gösterir Topografik Haritalar eklerde verilmiĢtir (Bkz. Ek-13)
20
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
2.4. Arazi Kullanım Durumu, Proje Alanının (kara ve deniz tarafı) Mülkiyetine ĠliĢkin
Bilgi ve Belgeler (Tapu, kira kontratosu vb.)
Proje için seçilen yer; mevcut Derince Limanına ait olan 3 nolu rıhtımdır. Proje
alanı ve yakın çevresindeki parsellerde bulunan tesislerin yerleĢimi gösterir Mülkiyet
Haritaları TCDD‟den temin edilmiĢtir. Ek-1‟de verilen Mülkiyet Haritalarından da görüleceği
üzere;
yanaĢma dolfeninin 3 nolu rıhtıma yanaĢan deniz araçları için kurulması
planlanmıĢtır. 3 nolu rıhtımın bir kısmını teĢkil eden 95 nolu ada 13 nolu parsele ait tapu
eklerde verilmiĢtir (Bkz Ek-2).
Yapımı planlanan faaliyetin kuzey istikametinde ve bitiĢiğinde liman, tahmil ve
tahliye alanları içerisinde TMO Tesisleri, kuĢ uçuĢu yaklaĢık 975 m mesafede D-100
karayolu (Ġstanbul-Kocaeli Yolu), 2325 m mesafede 0-4 (TEM) Anadolu Otoyolu,
kuzeydoğu istikametinde ve kuĢ uçuĢu yaklaĢık 500 mesafede demiryolu bulunmaktadır.
Faaliyet kapsamında ĠnĢaat yapılacak alanı denizde olup, denizler devletin hüküm
ve tasarrufu altında bulunmaktadır. Sahanın karada kalan kısmı yoktur.
Tablo 3. Ġzin Süreci
1
2
3
4
5
6
7
8
ÇED Olumlu Belgesinin Alınması
Ġmar Planlarının Onaylanması
Uygulama Projelerin DLHĠ Genel Müdürlüğü Tarafından Onaylanması
Milli Emlak Genel Müdürlüğü‟nden Dolfen Yapılacak Alanların Kiralanması
ĠnĢaat Ruhsatının Alınması
ĠnĢaat ĠĢlemlerinin GerçekleĢtirilmesi
Risk Analizi ve Acil Müdahale Planlarının Hazırlanması
ĠĢletmeye Geçilmesi
2.5. ĠnĢaat ve ĠĢletme AĢamasında Proje Alanına UlaĢım
Söz konusu proje alanına ulaĢım Ankara, Ġstanbul otoyolundan ayrılan Derince
karayolu ve demiryolu ile sağlanmaktadır. ĠĢletme aĢamasında karayolu kullanılmayacak,
dolfenlere yanaĢan deniz taĢıtlarının yükleri demiryolu ile taĢınacaktır, inĢaat aĢamasında
ise malzemenin büyük bir kısmı denizyolu ile taĢınacak olup, az bir kısmı karayolu ile
taĢınacaktır.
2.5.1. Proje Alanına En Yakın Karayolunun Mesafesi
Yapımı planlanan YanaĢma Dolfeni‟ ne en yakın karayolu kuĢ uçuĢu yaklaĢık 975
m mesafede bulunan D-100 karayolu (Ġstanbul-Kocaeli Yolu) ve 2325 m mesafede 0-4
(TEM) Anadolu Otoyoludur.
Ġstanbul-Adapazarı Demiryolu Hat tesisin kuzeyinden
geçmektedir.
21
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
ġekil 8. Karayolları Haritası
2.5.2. Proje Alanına UlaĢım Ġçin Kullanılacak Karayolu Güzergahı (Proje Faaliyet
Alanı ve Yolların Gösterildiği Kesimin 1/25.000’lik Harita Üzerinde Gösterimi) ve
Alternatifleri, Bağlantı Yolu ya da Mevcut Yolda GeniĢletme/ĠyileĢtirme Ġhtiyacı
Duyulup Duyulmayacağı, Bu ÇalıĢmaların Kim Tarafından Yapılacağı, Bölgede
Mevcut/Planlanan Yol ÇalıĢması Olup Olmadığı (Konu ile ilgili çalıĢmaların
Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü ile koordineli bir Ģekilde yürütülmesi ve Karayolları
1. Bölge görüĢünün rapora ilave edilmesi)
ĠĢletme
aĢamasında
karayolu
kullanılmayacak,
dolfenlere
yanaĢan
deniz
taĢıtlarının yükleri demiryolu ile taĢınacaktır, inĢaat aĢamasında ise malzemenin büyük bir
kısmı demiryolu ile taĢınacak olup, az bir kısmı karayolu ile taĢınacaktır.
Proje konusu olan dolfenlerin yapılacağı Derince Limanı‟nın kurulu olması
nedeniyle proje kapsamında devlet karayoluna yeni bir bağlantı yolu ve mevcut yollarda
geniĢletme çalıĢması yapılmayacaktır. Mevcut karayolunda herhangi bir geniĢletme ve
iyileĢtirme yapılması gerekli olursa, Karayolları Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdürlüğü‟nden
gerekli görüĢ ve izinler alınacak, projesi onaylattırılacak ve yapılacak protokol
çerçevesinde her türlü finansman faaliyet sahibi tarafından karĢılanacaktır. Ayrıca
karayoluna giriĢ ve çıkıĢlarda Karayolları Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdürlüğü‟nün
görüĢleri doğrultusunda her türlü güvenlik önlemleri alınacaktır.
22
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
Gerek
inĢaat
gerekse
iĢletme
aĢamasında
ulaĢım
ÇED RAPORU
için
kullanılacak
yol
güzergahlarından geçerken sürücülerin hız limitlerine uymaları sağlanacaktır. Trafik
kazası risklerine karĢı bütün bu iĢlemler karayollarında gerçekleĢtirilirken “Karayolları
Trafik Yönetmeliği” hükümlerine uyulacaktır.
Tehlikeli madde sınıfına giren tüm malzemelerin taĢınması esnasında “Tehlikeli
Maddelerin Karayolu Ġle TaĢınması Hakkında Yönetmelik” hükümlerine uyulacaktır.
ĠnĢaat ve iĢletme aĢamasında malzemelerin taĢınması sırasında karayollarına ve
ilgili tesislerine zarar verilmeyecek olup, verilmesi durumunda zararın Karayolları 1. Bölge
Müdürlüğü ile yapılacak protokol çerçevesinde proje sahibi tarafından karĢılanacaktır.
ĠnĢaat aĢamasında, kullanılacak malzeme ocakları ve nakil güzergâhları ile ilgili
olarak Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü‟nden görüĢ alınacak ve belirtilen hususlar
doğrultusunda hareket edilecektir.
Yapılması planlanan dolfenlere iliĢkin Karayolları Genel Müdürlüğü 1. Bölge
Müdürlüğünden alınan görüĢte belirtilen hususlara uyulacaktır. Söz konusu görüĢ yazısı
EK 33 de verilmiĢtir.
Faaliyet alanını ve yolları gösterir 1/25.000‟lik harita eklerde verilmiĢtir (Bkz.Ek 13).
2.5.3. ĠnĢaat ve ĠĢletme aĢamalarında kullanılacak karayoluna gelebilecek ilave araç
yükünün araç cinsi ve sayısı Ģeklinde detaylandırılarak % artıĢ olarak hesaplanması
ve güncel trafik hacim haritasının ilgili kesiminin rapora eklenmesi
Yapımı planlanan YanaĢma Dolfenlerinin inĢaatında gerekli olan malzemelerin
büyük bir kısmı demiryolu vasıtasıyla proje alanına getirilecek olup, çok az bir kısmının da
sahanın kuzey istikametinde ve kuĢuçuĢu 975 m mesafeden geçen D-100 karayolu
(Ġstanbul-Kocaeli Yolu) ile proje alanına getirilmesi planlanmaktadır.
Tablo 4. Yıllık Ortalama Günlük Trafik Değerleri
2012 YILI KARAYOLLARI 1. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ OTOYOLLARI
YILLIK ORTALAMA GÜNLÜK TRAFĠK DEĞERLERĠ
Hafif TaĢıt
Ağır TaĢıt
Toplam Y.O.G.T.
KESĠM – ADI
Uzunluk (km)
(TaĢıt/Gün)
(TaĢıt/Gün)
(TaĢıt/Gün)
KÖRFEZ – BATI ĠZMĠT
65.760
7,2
40.759
25.001
(Tahmini Değer)
Kaynak: Karayolları Genel Müdürlüğü Trafik Güvenliği Dairesi BaĢkanlığı UlaĢım Etütleri ġubesi Müdürlüğü
Haziran-2013
23
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
ġekil 9. Trafik Yoğunluğu
Tablo 5 Yıllık Ortalama Günlük Trafik Değerleri ve Hız Bilgileri
2012 YILI KARAYOLLARI 1. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ DEVLET YOLLARI YILLIK ORTALAMA GÜNLÜK TRAFĠK DEĞERLERĠ VE HIZ BĠLGĠLER
BL.
NO
ĠLĠ
KK DĠLĠM UZUNLUK SAYIM
NO
NO
KM
TÜRÜ
TOPLAM
YOGT
TaĢıt/Gün
OTOMOBĠL
YOGT
TaĢıt/Gün
1
KOCAELĠ
10007
5
11
TAHMĠN
39.033
28.907
24
ORTA
YÜKLÜ
TĠCARĠ
TAġIT
OTOBÜS KAMYON
YOGT
YOGT
YOGT
TaĢıt/Gün TaĢıt/Gün TaĢıt/Gün
3.003
417
4.154
KMY+RÖMORK,
ÇEKĠCĠ+YARI
RÖMORK
AĞIR
TAġIT
YÜZDESĠ
YOGT
TaĢıt/Gün
2.552
17
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
ġekil 10. Trafik Hacim Haritası
Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yapılan araĢtırmayla yıllık ortalama günlük
trafik değerleri ile “Otoyolları ve Devlet Yolları Trafik Hacim Haritası” oluĢturulmuĢtur. Bu
haritaya göre D-100 Karayolunun projenin gerçekleĢtirileceği mevkide ki ortalama trafik
değerleri;
Otomobil = 28.907 adet
Orta Yüklü Ticari TaĢıt = 3003 adet
Otobüs = 417 adet
Kamyon = 4154 adet
Kamyon+Römork, Çekici+Yarı Römork = 2552 adet
Toplam TaĢıt = 39033 adet olarak tespit edilmiĢtir.
25
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Yapımı planlanan projenin inĢaat aĢamasında mevcut trafik yükünde biri
çalıĢanlara ait servis aracı ve biri beton mikseri olmak üzere günde 4 sefer yapılacaktır.
ĠnĢaatta kullanılacak malzemelerden beton derince beton santralinden karayoluyla
getirilecek, kazılar ve donatıları Gemlik‟ten denizyoluyla getirilecektir. ĠnĢaatta çalıĢacak
personel Kocaeli ve Derince bölgesinden seçilecek olup, tek bir servis aracıyla proje
alanına getirilecektir. ĠnĢaat aĢamasında karayolu güzergahında karayoluna çok az bir etki
olacağı tahmin edilmektedir. Planlanan projenin inĢaat aĢamasının 2 ay olduğu
düĢünüldüğünde mevcut trafik yükünende olacak artıĢın ihmal edilebilir düzeyde olduğu
sonucuna varılmıĢtır. Yine de projenin inĢaat aĢamasında meydana gelecek trafik yükü
hesaplanmıĢtır.
Söz konusu araçların gidiĢ ve dönüĢ seferleri de dikkate alınarak projenin
Karayoluna trafik yükünü günlük olarak yüzde
Trafik Yükü = (2 x 2 taĢıt/gün) / 39033 = %0,0001 oranında artıracaktır. Söz konusu
değerin ihmal edilebilir olduğu düĢünülmektedir.
Proje kapsamında; tren feribotları ile vagonlar taĢınarak yanaĢma dolfenlerine
yanaĢmak suretiyle mevcut demiryolu sistemine bağlantı sağlanılacaktır. Buradan da
mevcut demiryolu demiryolu sistemiyle, Marmaray Projesi ile bağlantısı yapılarak Tekirdağ
Limanı-Bandırma-Derince
Limanı
arasındaki
entegrasyonun
sağlanması
amaçlanmaktadır. Bu sebeple faaliyet iĢletmeye geçtiğinde karayolu güzergahında
mevcut trafik yükünde bir artıĢ olmayacaktır.
2918 Sayılı Resmi Gazete‟de Yayımlanan “Karayolları Trafik Kanunu‟nun 65.
Maddesinde belirtilen aĢağıdaki hükümlere riayet edilecektir.
 TaĢıma sınırı üstünde yolcu alınması,
 TaĢıma sınırı üstünde yük alınması veya taĢıma sınırı aĢılsın veya aĢılmasın dingil
ağırlıklarını aĢacak Ģekilde yüklenmesi,
 Karayolu yapısı ve kapasitesi ile trafik güvenliği bakımından tehlikeli olabilecek tarzda
yükleme yapılması,
 Tehlikeli ve zararlı maddelerin gerekli izin ve tedbirler alınmadan taĢınması,
 Ağırlık ve boyutları bakımından taĢınması özel izne bağlı olan eĢyanın izin alınmadan
yüklenmesi, taĢınması ve taĢıttırılması,
 Gabari dıĢı yük yüklenmesi, yük üzerine veya araç dıĢına yolcu bindirilmesi, Yükün,
karayoluna değecek, düĢecek, dökülecek, saçılacak, sızacak, akacak, kayacak, gürültü
çıkaracak Ģekilde yüklenmesi,
26
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
 Yükün, her çeĢit yolda ve yolun her eğiminde dengeyi bozacak, yoldaki bir Ģeye
takılacak ve sivri çıkıntılar hasıl edecek Ģekilde yüklenmesi,
 Sürücünün görüĢüne engel olacak, aracın sürme güvenliğini bozacak ve tescil
plakaları, ayırım iĢaretleri, dur ve dönüĢ ıĢıkları ile yansıtıcıları örtecek Ģekilde yüklenmesi,
 Çeken ve çekilen araçlarla ilgili Ģartlar ve tedbirler yerine getirilmeden araçların
çekilmesi yasaktır.
2.5.4. “Karayolu Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmelik
çerçevesinde yapılacak iĢ ve iĢlemler
Proje alanı, karayolu kenarında yer almamakta olup, faaliyet alanına en yakın
karayolu 975 metre mesafede bulunan D100 karayoludur. Karayoluna bağlantı yapılması
söz konusu değildir. Yapımı planlanan dolfenlerin tamamı denizde olacaktır.
2.6. Proje alanı ve Etki Alanında 2863 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan “Kültür ve
Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu” Gereği Yapılacak ĠĢ ve ĠĢlemler, Alınacak Ġzinler
Yapılacak olan dolfenlerin tamamı deniz alanında olacağından inĢaat ve iĢletme
döneminde bölgede bulunan herhangi bir Kültür Varlığına etkisi olması mümkün değildir.
Yapılan araĢtırmalarda deniz dibinde herhangi bir Kültür Varlığına rastlanmamıĢtır.
Ancak yine de proje sahasında yapılacak çalıĢmalar sırasında herhangi bir taĢınır
ve taĢınmaz kültür ve tabiat varlıklarına rastlanılması durumunda çalıĢmalar durdurularak,
2863 Sayılı “Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu”nun 4. maddesi gereği en geç 3
gün içinde Kocaeli Ġli Müze Müdürlüğü yetkililerine haber verilecektir.
2.7. Proje Alanı ve Etki Alanında Bulunan Ulusal ve Uluslararası Mevzuat Uyarınca
Koruma Altına AlınmıĢ Habitat ve Türler Ġle Ġlan EdilmiĢ Özel Statülü Alanların
(Birinci Derece Doğal Sit Alanı, Turizm Merkezi/Alanı, Ramsar Alanı, Sulak alan,
Özel Çevre Koruma Alanı, Milli Park, Kültür ve Tabiat Varlığı, Av-Yaban Hayatı
Koruma Alanı vb.) Tanımlanması, Proje Alanı ve Etki Alanına Olan Uzaklıklarının
Belirtilmesi, Koruma Alanı Sınırları Ġle Proje Alanı ve Etki Alanı Sınırlarının Üst
Ölçekli Haritalar Ġle Gösterimi
Etki alanını gösterir topografik harita eklerde verilmiĢtir (Bkz. Ek-13) Yakın çevrede
bulunan tescilli yapıları gösterir harita eklerde verilmiĢtir (Bkz. Ek-38). Etki alanı içinde
herhangi bir tescilli yapı bulunmamaktadır.
27
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
1. Ülkemiz Mevzuatı Uyarınca Korunması Gerekli Alanlar:
a) 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu 'nun 2. maddesinde tanımlanan ve bu
Kanunu'nun 2 nci maddesinde tanımlanan ve bu Kanunun 3 üncü maddesi uyarınca
belirlenen "Milli Parklar", "Tabiat Parkları", "Tabiat Anıtları" ve "Tabiat Koruma Alanları"
Proje alanı içerisinde ve yakın çevresinde "Milli Park Alanı", "Tabiat Koruma Alanı",
"Tabiat Parkı" ve "Tabiat Anıtı" bulunmamaktadır.
b) 4915 Sayılı Kara Avcılığı Kanunu uyarınca Orman Bakanlığı'nca belirlenen "Yaban
Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayvanı Yerleştirme Alanları" Kocaeli Ġli, Kandıra Ġlçesi,
Sarısu Mevkii‟nde Seyrek Yaban Hayatı GeliĢtirme Sahaları bulunmaktadır. Yaban Yayatı
YerleĢtirme Sahası alana ortalama kuĢuçuĢu 40 km mesafede yer almasından ötürü
faaliyet ile etkileĢimi söz konusu değildir.
Kocaeli Ġli, Merkez Ġlçesi, SarıĢeyh Köyü, Balaban Tepe Mevkii‟nde Yaban Hayatı
GeliĢtirme Sahaları bulunmaktadır. Söz konusu sahalar alana uzak mesafede yer
aldıklarından ötürü faaliyet ile etkileĢimleri söz konusu değildir.
c) 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu 'nun 2 nci maddesinin"a Tanımlar" bendinin 1, 2, 3 ve 5 inci alt bentlerinde "Kültür Varlıkları", "Tabiat Varlıkları",
"Sit" ve "Koruma Alanı" olarak tanımlanan ve aynı Kanun ile 3386 Sayılı Kanunun ilgili
maddeleri uyarınca tespiti ve tescili yapılan alanlar Kocaeli Ġli, Derince Ġlçesi, 1.Çınarlı
Mahallesi, Çenedağ Mevkii 1. ve 3. Derece arkeolojik sit alanı bulunmaktadır. Arkeolojik
sit alanı faaliyet alanının kuzey batı istikametinde ve kuĢuçuĢu ortalama 2000 m
mesafede bulunmakta olup, faaliyetten olumsuz etkileneceği düĢünülmemektedir. Proje
alanı ve yakın çevresinde; "Kültür Varlıkları", "Tabiat Varlıkları", "Sit Alanı" ve "Koruma
Alanı" olarak tanımlanan özel alanlardan hiçbiri bulunmamaktadır.
d) 1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu kapsamında olan Su Ürünleri İstihsal ve Üreme
Sahaları Kocaeli Ġli sınırları içerisinde Bayraktar, Bıçkıdere, Kurtdere, ġahinler,
ġeytandere Göletleri ve Sapanca Gölü Su ürünleri Ġstihsal ve üreme sahaları
bulunmaktadır. Bu sahalar faaliyet alanına uzak mesafede yer aldığından ötürü olumsuz
bir etkinin olmayacağı düĢünülmektedir.
e) 31/12/2004 Tarih ve 25687 Sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren Su
Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği 'nin 17, 18, 19 ve 20 Nci Maddelerinde Tanımlanan Alanlar
Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği‟ne Göre belirlenen “Kıta İçi Yüzeysel Suları kapsayan İçme
ve Kullanma Suyu Rezervleri” Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği‟ne Göre belirlenen “Kıta İçi
28
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Yüzeysel Suları kapsayan İçme ve Kullanma Suyu Rezervleri”ne Kocaeli sınırları
içerisinde Sapanca Gölü yer almaktadır. Proje alanı; Sapanca Gölü‟ne kuĢ uçuĢu yaklaĢık
30 km mesafede bulunmakta olduğundan ötürü olumsuz bir etkinin olmayacağı
düĢünülmektedir.
f) 02/11/1986 Tarih Ve 19269 Sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren
Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği'nin 49 Uncu Maddesinde Tanımlanan "Hassas
Kirlenme Bölgeleri" Proje alanı ve yakın çevresinde bu tür alanlar bulunmamaktadır.
g) 2872 Sayılı Çevre Kanunu'nun 9 Uncu Maddesi Uyarınca Bakanlar Kurulu Tarafından
"Özel Çevre Koruma Bölgeleri" Olarak Tespit Ve İlan Edilen Alanlar Proje alanları ve yakın
çevresinde “Özel Çevre Koruma Alanı” bulunmamaktadır.
h) 2960 Sayılı Boğaziçi Kanunu'na Göre Koruma Altına Alınan Alanlar Proje alanları ve
yakın çevresinde 2960 Sayılı Boğaziçi Kanunu'na Göre “Koruma Altına Alınan Alanlar”
bulunmamaktadır.
i) 6831 Sayılı Orman Kanunu Gereğince Orman Alanı Sayılan Yerler Proje alanı, Ormanlık
Bölge kapsamında yer almamaktadır
j) 3621 Sayılı Kıyı Kanunu Gereğince Yapı Yasağı Getirilen Alanlar Proje alanı içerisinde
ve yakın civarında böyle bir alan söz konusu değildir.
k) 3573 Sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun 'da
belirtilen alanlar Proje alanı içerisinde ve yakın civarında böyle bir alan söz konusu
değildir.
l) 4342 Sayılı Mera Kanunu'nda belirtilen alanlar Proje alanı meralık alan içerisinde yer
almamaktadır.
m) 17/05/2005 Tarih ve 25818 Sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren
Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği'nde Belirtilen Alanlar Proje alanı 17/05/2005 tarih
ve 25818 Sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren “Sulak Alanların
Korunması Yönetmeliği”nde belirtilen alanlar içerisinde yer almamaktadır.
2. Ülkemizin Taraf Olduğu Uluslararası SözleĢmeler Uyarınca Korunması Gerekli Alanlar:
a) 20/02/1984 tarih ve 18318 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren
"Avrupa'nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi" (BERN
Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlardan "Önemli Deniz Kaplumbağası
29
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Üreme Alanları"nda belirtilen I. ve II. Koruma Bölgeleri, "Akdeniz Foku Yaşama ve Üreme
Alanları" Proje alanı ve yakın çevresinde ilgili sözleĢmede belirtilen flora, fauna, "Deniz
Kaplumbağası Üreme Alanları"nda belirtilen I. ve II. Koruma Bölgeleri, "Akdeniz Foku
YaĢama ve Üreme Alanları" bulunmamaktadır.
b) 12/06/1981 tarih ve 17368 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren
"Akdeniz'in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi" (Barcelona Sözleşmesi) uyarınca
koruma altına alınan alanlar Proje alanı ve çevresi; "Akdeniz'in Kirlenmeye Karşı
Korunması Sözleşmesi" (Barcelona SözleĢmesi) uyarınca koruma altına alınan alanlar
içerisinde bulunmamaktadır. Proje alanı ve çevresinde 23/10/1988 tarih ve 19968 Sayılı
Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Akdeniz'de Özel Koruma Alanlarına
İlişkin Protokol" gereği ülkemizde "Özel Koruma Alanı" olarak belirlenmiĢ alanlar
bulunmamaktadır.
 Proje alanı ve çevresinde 13/09/1985 tarihli Cenova Bildirgesi gereği seçilmiĢ ve
BirleĢmiĢ Milletler Çevre Programı tarafından yayımlanmıĢ olan "Akdeniz'de Ortak Öneme
Sahip 100 Kıyısal Tarihi Sit" listesinde yer alan alanlar bulunmamaktadır.
 Proje alanı ve çevresinde Cenova Bildirgesi'nin 17 nci maddesinde yer alan "Akdeniz'e
Has Nesli Tehlikede Olan Deniz Türlerinin" yaĢama ve beslenme ortamı olan kıyısal
alanlar bulunmamaktadır.
c) 14/02/1983 Tarih Ve 17959 Sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren
"Dünya Kültür ve Tabiat Mirasının Korunması Sözleşmesi" nin 1 ve 2 nci Maddeleri
Gereğince Kültür Bakanlığı Tarafından "Kültürel Miras" ve "Doğal Miras" Statüsü İle
Koruma Altına Alınan Kültürel, Tarihi ve Doğal Alanlar Proje alanı içerisinde böyle bir alan
bulunmamaktadır.
d)17/5/1994 tarihli ve 21937 Sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
"Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların
Korunması Sözleşmesi" (RAMSAR Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlar.
Proje alanı içerisinde bu tür alanlar bulunmamaktadır.
3. Korunması Gereken Alanlar;
a) Onaylı Çevre Düzeni Planlarında, Mevcut Özellikleri Korunacak Alan Olarak Tespit
Edilen ve Yapılaşma Yasağı Getirilen Alanlar (Tabii Karakteri Korunacak Alan, Biogenetik
Rezerv Alanları, Jeotermal Alanlar v.b.) Proje alanı ve yakın çevresi yukarıda belirtilen
alanlar içerisinde değildir.
30
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
b) Tarım Alanları: Tarımsal Kalkınma Alanları, Sulanan, Sulanması Mümkün ve Arazi
Kullanma Kabiliyet Sınıfları I, II, III Ve IV Olan Alanlar, Yağışa Bağlı Tarımda Kullanılan I.
Veıı. Sınıf İle Özel Mahsul Plantasyon Alanlarının Tamamı Proje alanı ve yakın
çevresinde sulanan, sulanması mümkün olan araziler ile yağıĢa bağlı tarımda kullanılan I.
ve II. sınıf ile özel mahsul plantasyon alanları bulunmamaktadır.
c)Sulak Alanlar: Doğal veya yapay, devamlı veya geçici, suların durgun veya akıntılı, tatlı,
acı veya tuzlu, denizlerin gel-git hareketinin çekilme devresinde 6 metreyi geçmeyen
derinlikleri kapsayan, başta su kuşları olmak üzere canlıların yaşama ortamı olarak önem
taşıyan bütün sular, bataklık sazlık ve turbiyeler ile bu alanların kıyı kenar çizgisinden
itibaren kara tarafına doğru ekolojik açıdan sulak alan kalan yerler, Proje alanı içerisinde
bu tür alanlar bulunmamaktadır.
d) Göller, Akarsular, Yeraltı Suyu İşletme Sahaları Faaliyet alanının güneybatı
istikametinde ve kuĢ uçuĢu yaklaĢık 28 km mesafede Hersek Gölü, güney doğu
istikametinde ve kuĢ uçuĢu 30 km mesafede Sapanca Gölü bulunmaktadır. Bu göller proje
alanına uzak mesafede bulunmaktadır.
e) Bilimsel Araştırmalar İçin Önem Taşıyan ve/veya Nesli Tehlikeye Düşmüş veya
Düşebilir Türler ve Ülkemiz İçin Endemik Olan Türlerin Yaşama Ortamı Olan Alanlar,
Biyosfer Rezervi, Biyotoplar, Biyogenetik Rezerv Alanları, Benzersiz Özelliklerdeki Jeolojik
ve Jeomorfolojik Oluşumların Bulunduğu Alanları Proje alanı ve yakın çevresinde
“Endemik Bitki ve Hayvanların YaĢama Ortamı Olan Alanlar” “Biyosfer Rezerv Alanları ”
“Biyogenetik Rezerv Alanları” ve “Benzersiz Özelliklerdeki Jeolojik ve Jeomorfolojik
OluĢumların Bulunduğu Alanlar” bulunmamaktadır.
31
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
BÖLÜM 3: PROJE YERĠ VE ETKĠ ALANININ MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLĠKLERĠ
3.1. Proje Alanı ve Etki Alanının Mevcut Kirlilik Yükü (bu bölümde deniz suyunun Su
Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Tablo 4: Deniz Suyunun Genel Kalite Kriterleri’ne
göre, Bakanlığımızdan Yeterlik/Ön Yeterlik Belgesi almıĢ laboratuarlara son altı ay
içerisinde yaptırılan analiz sonuçlarının verilmesi, proje alanı ve etki alanında
yüzme ve rekreasyonel amaçlı kullanılan su var ise Yüzme Suyu Kalitesi
Yönetmeliği eki uyarınca da yapılacak analizlerin rapora eklenmesi, analiz
sonuçlarının
standartların
üzerinde
çıkması
durumunda
deniz
kirliliğinin
nedenlerinin araĢtırılması)
Kocaeli Ġli; kükürtdioksit, karbonmonoksit ve partiküler maddeden kaynaklı hava
kirliliği yaĢayan iller arasında yer almaktadır. Söz konusu hava kirliliğinin baĢlıca sebepleri
olarak; plansız kentleĢme, yeĢil alanların azalması, ısınmada kullanılan yakıtlar,
endüstriyel emisyonlar ve trafikten kaynaklanan emisyonlar gibi nedenler sıralanabilir.
Kocaeli Ġli‟nde sanayileĢmenin yoğunlaĢması nüfus artıĢını da tetiklemiĢtir. Kırsal
bölgelerden Ģehire olan göçlerin sonucunda; yetersiz alt yapı, plansız hızlı yapılaĢma gibi
aktivitelerin artıĢı, kirliliğin önemli sebebini oluĢturmuĢtur. Kocaeli Ġli‟nde ısınma amaçlı
kullanılan yakıtlar LPG tüplü sobalar ve elektriktir. Bunlara ilave olarak son zamanlarda
kömür, odun, kalorifer yakıtı ve motorin gibi yakıtlarda ısınma amaçlı olarak kullanılmaya
baĢlanmıĢtır. Kocaeli Ġli Hava Kalitesi Verileri ve YanaĢma Dolfenleri Projesinin Hava
Kalitesine Muhtemel Etkileri ile ilgili detaylı bilgiler raporun ilgili kısımlarında verilmektedir.
Ayrıca faaliyetin iĢletmeye geçmesi ile oluĢacak emisyonlar; yanaĢma dolfenine
yanaĢacak yük gemileri ve giriĢ-çıkıĢ yapan araç trafiğinden kaynaklanacaktır.
Projeye konu olan dolfenler mevcut durumda var olan limana ilave eklenecek
yapılardır. Liman ve yakın çevresi yüzme ve rekreasyon amaçlı kullanımlar için uygun
olmadığından “Yüzme Suyu Kalitesi Yönetmeliği, ekinde yer alan, Yüzme ve Rekreasyon
Amacıyla Kullanılan Suların Sağlaması Gereken Kalite Kriterleri Tablosuna göre analizler
yapılmasına gerek duyulmamıĢtır.
Deniz kıyısından alınan numunelerin analizi yürürlükteki Su Kirliliği Kontrol
Yönetmeliği Deniz Suyunun Genel Kalite Kriterleri için verilen parametrelere göre Çevre
ve ġehircilik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiĢ özel bir firmaya yaptırılmıĢtır. Deniz suyu
analiz raporu ekte verilmektedir (Bkz. Ek-26)
32
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Tablo 6. Deniz Suyu Analiz Sonuçları
NUMUNE ANALĠZ SONUÇLARI
ANALĠZ
PARAMETRELER
SONUCU
(Üretkenlik)Klorofil-a <0,007
-
Amonyak
Arsenik
Askıda Katı Madde
Bakır
Bulanıklık
Cıva
Çinko
<0,02
<0,01
20,5
<0,005
1,65
<0,00008
<0,1
mg/l
mg/l
mg/l
mg/l
NTU
mg/l
mg/l
ÇözünmüĢ Oksijen
98,5
%
Fenoller(Fenol)
Ham Petrol ve Petrol
Türevleri
Kadmiyum
Krom
KurĢun
Nikel
Parçalanabilir
Organik
Kirleticiler(BOĠ)
<0,02
mg/l
<4
mg/l
<0,001
0,02
<0,02
<0,02
mg/l
mg/l
mg/l
mg/l
ANALĠZ
METODU
TS 9092 ISO
10260:1999
0,02
TS 7159:1989
0,1
EPA 200.7:1994
30
TS EN 872
0,01
SM 3113 B:2005
Doğal
SM 2130 B:2005
0,004
SM 3112 B:2012
0,1
SM 3111 B:2005
Doygunluğun
SM 4500 O
%90‟nından fazla G:2005
0,001
SM 6420 C:2005
TS EN ISO 93770,003
2:2002
0,01
SM 3113 B:2005
0,1
SM 3113 B:2005
0,1
SM 3113 B:2005
0,1
SM 3113 B:2005
<15
mg/l
-
PH
7,77
-
6.0-9.0
Renk
Yüzer Madde
Zehirlilik(ZSF)
9,62
Tespit Edilmedi
>2
Pt-Co
-
Doğal
Bulunmayacak
BĠRĠM
SKKY 4 Kriter
TS 4957-2 EN
1899-2:2002
SM 4500
H+B:2005
SM 2120 C:2005
ĠĢletme Ġçi Metot
TS 5676
Yukarıda verilen analiz sonuçları 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi
Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren ve 30.11.2012 tarih ve 28483 sayılı değiĢiklikle
son halini alan “Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği” Tablo-4‟te verilen sınır değerler ile
karĢılaĢtırılmıĢtır. Analiz sonuçları standartlara uygundur.
3.2. Proje ve Etki Alanında, Devletin Yetkili Organlarının Hüküm ve Tasarrufu
Altında Bulunan Arazi(askeri yasak bölgeler, kamu kurum ve kuruluĢlarına belirli
amaçlarla tahsis edilmiĢ alanlar vb.), YerleĢim, Sanayi, Turizm vb. Alanı Olup
Olmadığının Belirtilmesi
Sahanın kuzey batı istikametinde ve yaklaĢık 150 m mesafede Derince belediyesi
Revizyon Ġmar Planı ve Plan Notunda “askeri ve stratejik alanlar koruma kuşağı”nda
tanımlanan askeri saha, kuzey istikametinde ve bitiĢiğinde liman, tahmil ve tahliye alanları
içerisinde tanımlanan TMO Tesisleri, doğusunda Denmar Depolamaya ait (Eti Soda)
Tesisi, kuzeydoğu istikametinde liman, tahmil ve tahliye alanları içerisinde tanımlanan
Ekin Ata Tahıl Depolama Tesisi yer almaktadır.
33
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Ayrıca, sahanın kuzey batı istikametinde ve yaklaĢık 500 m mesafede gürültüye
duyarlı yapılardan “sağlık tesisi” yer almaktadır. Bunun dıĢında proje alanı ve etki alanında
kamu kurum ve kuruluĢlara tahsis edilmiĢ alanlar, 7/16349 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı
ile sınırlandırılmıĢ alanlar bulunmamaktadır.
3.3. Proje Etki Alanının Jeolojik Özellikleri
3.3.1.Bölgesel Jeoloji (çalıĢma alanının iĢaretlendiği 1/25.000 ölçekli genel jeoloji
haritası eklenmelidir.)
Ġnceleme alanı, Kocaeli yarımadası yükseliminde yer alır. Bölgede jeolojik istifi
Paleozoik, Mesozoik ve Senozoik yaĢlı kayaçlar oluĢturur. Palezoik istif, Ġstanbul
Palezoyiği olarak da tanımlanan kumtaĢı- kireçtaĢı ardalanmasından oluĢur. Bu düzey
Hereke, Derince, Sopalı ve Ġzmit'in kuzeyinde geniĢ yayılım sunar. Bu kesimlerde
yüzeylenen arkoz, Sopalı Formasyonu, kuvarsarsitler, Çenedağ Formasyonu ve KumtaĢı
(Grovak) – KireçtaĢı ardalanmasından oluĢan Devoniyen yaslı düzey ise Çınarlıdere
Formasyonu olarak adlandırılmıĢtır. Palezoik istif üzerinde, bölgede Triyas yaslı kırıntılar
genis alanlarda izlenir. Hereke, Körfez, Derince ve Ġzmit yerleĢim alanları ve bu alanların
kuzey yükseliminde izlenen bu birim iri kırıntılarla baĢlayıp kumtaĢı ve silttaĢı düzeylerine
geçer.
Kırıntılardan
oluĢan
Triyas'a
ait
bu
düzey
Ġzmit
Formasyonu
olarak
tanımlanmaktadır.
Triyas üst düzeylerde kalın bir karbonat istifine geçer. Bu düzey genelde Hereke
ve Gebze dolaylarında izlenir. Bölgede Jura çökelimi veya Jura yaslı birimler yoktur.
Triyas istifi üzerinde kırıntılarla baĢlayan üst Kretase yaslı çökelim izlenir. Üst Kretase
tabanındaki kırıntılar karbonat çimentolu ve yer yer kireçtaĢı aratabakalıdır. Peksimet
Formasyonu olarak adlandırılan bu düzey Ġzmit Kuzey ve Kuzeydogusunda mostra verir.
Magnitüd depremin kaynağında açığa çıkan enerjinin bir ölçüsü; Ģiddet ise depremin
yapılar ve insanlar üzerindeki etkilerinin bir ölçüsüdür. Üst Kretase daha üst düzeylerde
KireçtaĢı ve Killi KireçtaĢı litolojilerinden oluĢan kalın bir istifle temsil olunur. Akveren
Formasyonu olarak adlandırılan bu düzey üzerinde kesiksiz olarak izlenen kumtaĢımarnkiltaĢı ardalanmasından oluĢan ve Korucu Formasyonu olarak tanımlanan birim
vardır. Bölgede, kıyı seridi ve kıyı düzlüğü boyunca az tutturulmuĢ Pleyistosen yaslı
kırıntılar ve Kuvaterner'e ait alüvyal çökeller vardır. Bu çökellerin düĢey iliĢkileri bölgenin
GenelleĢtirilmiĢ Stratigrafik Sütun kesitinde sunulmuĢtur. Bölge genel yapısını Hersiniyen
ve Alp Orojenez'leri ile kazanmıĢtır. Paleozoyik ve Mesozoyik istif içerisindeki
süreksizlikler aktivitesini yitirmiĢtir.
34
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
SOPALI FORMASYONU:
KumtaĢından oluĢan birim ilk defa Altınlı (1968) tarafından Derince‟nin Sopalı
Mahallesine atfen isimlendirilmiĢtir. Baykal ve Kaya‟nın Ġzmit civarındaki çalıĢmalarında
birim Arkoz olarak tanımlanmıĢtır. Formasyonun rengi eflatun ve mor, bazı yerlerde koyu
gridir. Yer yer kırmızı renkli laminalanma görülür. Tabakalanma ince ve orta kalınlıkta olup
çapraz tabaka geliĢmiĢtir. Tektonik olaylar sonucunda birim içinde eklem takımları,
kırıklar, çatlaklar oluĢmuĢtur. Bu tür de Formasyon yapıları tabaka yüzeyinin
belirlenmesini engellemektedir.
Tektonizmanın etkisiyle birim içinde yaklaĢık birbirine paralel, yatay ve düĢey
yönlerde kuvars damarları geliĢmiĢtir. Bu kuvars damarlarının çoğu milimetrik kalınlıktadır.
Formasyonun kalınlığı tam olarak bilinmemektedir. Altınlı (1968), tarafından 1290.0 m
olarak ölçülen kalınlık gerçek kalınlığın bir kısmıdır. Formasyonun yası Altınlı (1968)
tarafından Alt Ordovisiyen olarak belirtilmiĢtir.
ÇENEDAĞ FORMASYONU:
Birim kumtaĢından (kuvars arenit) oluĢur. Birim, krem, pembe ve kırmızı
renklerdedir. Çok sert, keskin kırıklı, kırılma yüzeyi parlak ve pürüzlüdür. Tabakalar orta
kalınlıkta olup, tektonizma etkisiyle oluĢan çok sık kırık, çatlak, eklem takımları
tabakalanma
yüzeyinin
görülmesini
zorlaĢtırmaktadır.
Birim
içerisinde
fosile
rastlanmamıĢtır. Altınlı (1968)‟ ya göre altındaki Sopalı Formasyonu ile geçiĢli olup her
ikisi de aynı çökelme ortamını göstermektedir. Buna göre birime Ordovisiyen yaĢı uygun
görülmüĢtür. EĢ yaĢlı ve benzer çökelme ortamı ürünü olduklarından Sopalı Formasyonu
ile birlikte değerlendirilmektedir.
ÇINARLIDERE FORMASYONU:
Çakır (1998) tarafından tanımlanmıĢtır. Ġzmit batısında yer alan Çınarlı dereye
atfen
bu
isim
verilmiĢtir.
Subarkoz,
radyolarit
ve
kireçtaĢlarından
oluĢmuĢtur.
Subarkozların rengi kırmızı, sarımsı, boz, radyolaritlerin rengi siyah, kireçtaĢlarının rengi
ise kirli beyaz ve sarımsı renktedir. Formasyonun büyük kısmını subarkoz oluĢturur.
Çimentosu karbonatlıdır. Radyolarit Formasyonun üst kesimlerinde görülmüĢtür. Orman
örtüsü nedeniyle uzanımı takip edilememektedir. KireçtaĢı ise alt ve orta seviyelerde
görülmektedir. Alt seviyedeki kireçtaĢı mercekseldir ve mikritten oluĢmuĢtur. Çınarlı
gurubu Topallar köyünün kuzeyinde görülür, Subarkozların içinde mercek seklinde ve
uzunluğu 1 cm „yi geçmeyen limonit merceklerine rastlanmıĢtır. Bunlar tabakalanma
düzlemine paraleldir. Mikritik kireçtaĢları bu Formasyonun shelf ortamında çökelebileceği
sonucuna götürmüĢtür.
35
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
ĠZMĠT FORMASYONU:
Ġzmit Formasyonu adlaması ilk defa Çakır (1999) tarafından kullanılmıĢtır. Aynı
birimi Altınlı (1988) Kapaklı Formasyonu, Baykal (1943) Ballıkaya Formasyonu olarak
tanımlamıĢtır. MTA (1999) çalıĢmalarında Batı Karadeniz'deki genel adlama dikkate
alınarak bu birim için Çakraz Formasyonu adlaması tanımlanmıĢtır. Ġzmit Formasyonu
inceleme alanının güneye bakan yamacında doğu batı doğrultusunda yüzeylenir. Bu
yamacı kuzey güney yönlü kesen süreksizlikler boyunca açılan yer yer derin kazılmıĢ vadi
yamaçlarında tipik olarak izlenir. En doğuda ġehitlik tepe güney ve doğu yamacında geniĢ
yayılım sunar. Daha batıda Yenidoğan Mahallesi dolayında yamaç eteklerinde az
engebeli, genelde ise litolojik özellikleri etkisiyle sarp ve eğimli bir morfoloji oluĢturur.
Ġzmit Formasyonu, mor, kırmızı veya alacalı görüntüsüyle tipiktir. Alt düzeyleri
genelde çakıltaĢı, daha üst seviyeleri yer yer çamurtaĢı (seyl) arakatkılı kumtaĢı
litolojilerinden olusur. Bu genelleme yanında çakıltaĢı, kumtaĢı ve seyl düzeyleri çoğun
ardalanmalar Ģeklinde izlenir. ÇakıltaĢı ve kumtaĢını oluĢturan taneler Paleozoik yaslı
birimlerden türemiĢtir. Bu kırıntılar genelde kuvars ve grovak kökenlidir. Çimento çogun
silislidir. Mikroskobik değerlendirmede kumtaĢı düzeyleri arkoz ve süblitarenit ve litarenit
bileĢimidir. Sarpça Tepe dolayında bu genel özellikleri farklılıklar sunar.
Bu kesimde silis çimento yerine taneler killi ve siltli matriksle tutturulmuĢtur. Ayrıca
kumtaĢı ve çakıltaĢını oluĢturan taneler daha yuvarlaklaĢmıĢtır. Bu litolojik farklılık birimin
mühendislik özelliklerini olumsuz etkiler. Birimin ortalama kalınlığı 800 m dolayındadır.
Ġzmit Formasyonu sığ denizel bir ortamda çökelmiĢtir. Üste doğru tane boylarının
küçülmesi çökelme ortamının derinleĢtiğini iĢaret eder. Ġnceleme alanı batısında Paleozoik
yaslı birimler üzerinde, diskordan olarak izlenir. Üzerinde yeralan Peksimet Formasyonu
ile arasında diskordans yüzeyi vardır. Birime daha önceki araĢtırmacılar elde ettikleri fosil
bulgularından, Triyas ( Skitiyen ) yasını vermiĢlerdir ( Baykal 1943, Altınlı 1968, Çakır
1999, MTA 1999 ). MTA (1999) çalıĢmalarında Batı Karadaniz'deki genel adlama dikkate
alınarak bu birim için Çakraz Formasyonu adlaması tanımlanmıĢtır.
PEKSĠMET FORMASYONU:
Peksimet Formasyonu adlaması ilk defa Çakır 1999 tarafından kullanılmıĢtır. Ali
Kahya beldesi kuzeyindeki Peksimet tepe birim için tipik mevkiidir. Önceki çalıĢmalarda
Peksimet Formasyonu Üst Kretase yaslı Akveren ve Semsettin Formasyonunun alt düzeyi
olarak tanımlanmıĢ, Üst Kretase istifinin tabanını oluĢturan karbonat çimentolu kumtaĢı
düzeyi peksimet Formasyonu olarak ayırtlanmıĢtır.
36
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Batıya doğru incelerek aĢınma veya çökelmezlik etkisiyle Akveren Formasyonu
altında kaybolur. Akveren Formasyonu altında devamlılığı olmayan ince düzeyler halinde
yer yer izlenir. Birim KumtaĢı, ÇakıltaĢı, KireçtaĢı ve Marn litolojilerinden oluĢmakla birlikte
KumtaĢı egemen litolojidir. ÇakıltaĢı genelde tabanda izlenir ve kalınlığı fazla değildir.
Üste doğru orta kum boyutundaki tanelerden oluĢan kumtaĢı hakimdir. Çakıl ve kum
boyutundaki kırıntılar karbonat çimento ile tutturulmuĢtur. Daha üst düzeylerinde KireçtaĢı
ve Marn ara düzeyleri izlenir. Açık sarı, kirli beyaz ve turuncu tipik rengidir. Tabakalanma
az belirgindir. Peksimet Formasyonu Ġzmit Formasyonu üzerinde Diskordan olarak yer alır.
Aradaki bu iliski Alikahya beldesinde Peksimet tepesinin güneye bakan yamacının
eteğinde tipik olarak izlenir. Üstten Akveren Formasyonu ile konkordanslıdır. Konkordan
iliĢki yer yer dereceli geçiĢler halinde izlenir. inceleme alanında Ankara- Ġstanbul otoyolu
ile eski Ġstanbul yolunun kesiĢtiği kesimde bu iliĢkiler belirgin olarak izlenir kalınlığı 100 m
dolayındadır. Üst Kretase istifinin tabanını oluĢturan Peksimet Formasyonundaki KireçtaĢı
ara düzeylerinden derlenen fosiller birimin Kampaniyen-Maestrihtiyen yasında olduğunu
belirtir (Çakır1999 ).
AKVEREN FORMASYONU:
Batı ve Orta Karadeniz' de geniĢ yayılım sunan kireçtaĢı düzeylerine Akveren
Formasyonu tanımlaması ilk defa Ketin ve GümüĢ(1963) tarafından kullanılmıĢtır. Aynı
birimi Altınlı(1968)
Semsettin kireçtaĢı olarak
ayırtlamıĢ.
MTA (1999)
Akveren
Formasyonu adlamasını kullanmıĢtır. Bu çalıĢmada da Akveren Formasyonu adlaması
benimsenmiĢtir. Birim litolojik özelliklerine bağlı olarak engebeli bir topografya oluĢturur.
KireçtaĢı düzeylerinin
zenginleĢtiği
alanlarda
sert
bir
morfoloji sunar.
Akveren
Formasyonu, killi kireçtaĢı, marn, kireçtaĢı ve kısmen karbonatlı kumtaĢı düzeylerinden
oluĢur. Egemen litoloji killi kireçtaĢıdır. Ġnce ve orta tabakalanma yaygındır. KireçtaĢı
yüzeyleri yer yer masif veya kalın tabakalanma sunar. Beyaz, kirli beyaz veya krem tipik
rengidir. Yer yer kalsit damar veya kalsit dolguludur. Altta Peksimet Formasyonu ile üstte
ise Korucu Formasyonu ile konkordanslıdır. Yer yer dereceli geçiĢ ve üst düzeyleri izlenir.
Bölgede 200-250m kalınlık sunar.
Ġnceleme alanında kalınlığı 150-200m dolayındadır. Birim self ortamı çökelidir. Killi
kireçtaĢı ve mikritik kireçtaĢı düzeyleri yanında kumtaĢı ve marn düzeyleri türbiditik
akıntıların ve hareketli bir deniz tabanının tipik iĢaretidir. Birimde önceki araĢtırmalarda
ayrıntılı
paleontolojik
incelemeler
yapılmıĢtır
(Altınlı
1968,Çakır
1999,vd.)
Bu
araĢtırmalarda elde edilen fosil bulgular Akveren Formasyonunun Kampaniyen- Alt
Lütesiyen (Üst Kretase- Eosen ) zaman aralıgında çökeldigini isaret eder. Birim içinde
açılan arastırma sondajlarında karot yüzdesi ve RQD değerleri orta ve iyidir. Bu degerler
37
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
ve arazi gözlemleri birimin genelde iyi mühendislik özellikleri sunduğunu gösterir. Yüzeyde
ayrıĢma zonu kalınlığı en fazla 1.00 m dolayındadır.
ATBAġI FORMASYONU:
Ġnceleme alanını dogu-batı kat eden Ankara-Ġstanbul otoyolunun kuzeyi genelde
bu Formasyon ile kaplıdır. Korucu Formasyonu ilk defa Altınlı(1968) tarafından
kullanılmıĢtır. Ketin ve Gümüs (1963) Atbası Formasyonu, MTA (1999) Çaycuma
Formasyonu adlamasını bu birim için kullanmıĢlardır. Batı ve orta Karadeniz' de geniĢ
yayılım sunan bu birim hafif engebeli Bad-lands topografyası ile tipik bir morfolojik
görünüm sunar. Bu görünüm birimin heterojen yapılı olmasının topografyaya tipik
yansımasıdır. Geçirimsiz litolojilerden oluĢması birimde Dendritik bir drenaj ağının
geliĢmesine neden olmuĢtur. Korucu Formasyonu inceleme alanında Agaköy dolayında
geniĢ yayılımlar sunar.
Birim kiltaĢı, Marn ve KumtaĢı ardalanmalarından oluĢur, ince ve orta kalın
tabakalanmalıdır. KumtaĢı düzeylerinin iyi çimentolandığı kesimlerde dayanımlı olması
topografyada disler ve yükselimler oluĢturmasını sağlamıĢtır. KiltaĢı, yeĢilimsi gri, marn
düzeyleri gri krem ve kumtaĢı düzeyleri sarı-kirli sarı görünümündedir. Kumtasları yer yer
karbonat çimentolu, Grovak bazen çamurtaĢı bileĢimlidir. Özellikle kiltaĢı ve marn
düzeyleri asınmaya karsı dayanımsız, yamaç eğiminin arttığı kesimlerde duraysızdır.
KumtaĢı düzeyi diğerlerine oranla daha dayanımlı ve duraylıdır. KiltaĢı düzeylerinde yer
yer karbonat çamurları ve karbonat ara düzeyleri izlenir.
KumtaĢından çamurtaĢı düzeylerine geçiste mika (muskovit-serizit) zenginleĢmesi
izlenir. Korucu Formasyonu Akveren Formasyonu ile yanal ve düĢey tedrici geçiĢlidir.
Üzerinde genç alüvyal çökeller vardır. Bölgede kalınlığı 400 m dolayındadır. Ġnceleme
alanında 250-300 m dolayında kalınlık sunar. Litolojik özelliklerine bağlı olarak sık kıvrımlı
bir yapı kazanması kalınlığı hakkında kesin bir sonuç verilmesini engellemektedir. Birim
içerisindeki karbonat düzeylerinden derlenen fosiller ve litolojik özellikler derin deniz
ortamı çökeli olduğunu iĢaret eder. Flis özelliği sunan birim türbiditik akıntılarının etkin
olduğu kıta yamacı çökelidir. Birim içerisinden derlenen fosiller AtbaĢı Formasyonunun altorta Lütesiyen (Eosen) yasında olduğunu iĢaret eder (Çakır1999).
ġĠRĠNTEPE FORMASYONU:
ġirintepe adlaması ilk defa Altınlı (1968) tarafından kullanılmıĢtır. Derince ve
Körfez ilçesi dolayındaki Pleyistosen yaslı traça çökellerine Altınlı (1968) ġirintepe kumu
olarak ayırt etmiĢtir. Aynı birimi Çakır (1999) ġirintepe Formasyonu olarak haritalamıĢtır.
38
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Birim genelde kum düzeylerinden oluĢmasına karsın yer yer kil ve silt ara düzeyleri de
içerir. Bu litolojik özellikler dikkate alınarak birim için ġirintepe Formasyonu adlaması
tarafımızdan da benimsenmiĢtir. ġirintepe Formasyonu inceleme alanında adını aldığı
ġirintepe dolayında yüzeylenir. Birimin tipik kesiti ġirintepe mahallesinin güneyinde
Koruma Tarım tesislerine bakan dik veya dike yakın falezde izlenir. Bu falezin doğu ve
batı uzanımı dıĢında morfolojide hafif engebeli bir görünüm sunar. Bu yükselim ve kot
farkı birimin alüvyon düzeylerinden ayrılmasını sağlar.
ġirintepe Formasyonu tutturulmamıĢ, gevsek kum ve silt ve kil ara düzeylerinden
oluĢur. Birim genelde iyi boylanmıĢ kum ve çakıl düzeylerinden oluĢur. Kil düzeyleri
yumuĢak, orta katı ve katı kıvamdadır. ġirintepe Formasyonu tipik bir traça çökelidir.
Kuvaternar döneminde deniz seviyesinin alçalıp yükselmesine bağlı olarak bazen aĢınma
bazen depolanmanın gerçekleĢtiği sekiler oluĢmuĢtur. Kalınlığı 50-80 m arasında değiĢir.
Daha yaslı birimler üzerinde diskordanstır. Üzerinde genç alüvyal çökeller vardır.
PLĠYO- KUVATERNER YAMAÇ MOLOZLARI:
Birimin üst seviyeleri ile Kuvaternere geçiĢ gösteren bölümleri; silt, kil, kum ve çakıl
ve bunların karıĢımından oluĢmaktadır. Alt veya pliyosene geçiĢ gösteren seviyeleri ise
kiltaĢı, kumtaĢı, çakıltaĢı, kumlu – siltli çakıltaĢı, çakıllı siltli kumtaĢı ardalanmalarından
oluĢmuĢtur. Birim Kuzey Anadolu Fayının (KAF) hareketliliğine bağlı olarak Ġzmit
körfezinin güney ve kuzeyinde bulunan sırtlarda meydana gelen yükselmelerin sonucunda
meydana gelen aĢırı erozyonun etkisiyle geliĢmiĢtir. Genellikle yarı yuvarlak ve yarı köseli
çakıl taneleri içermesi ile kendini gösterir. Bu olgu birimin koliviyal ortamda geliĢtiğini
göstermektedir. Yamaçların altındaki bölümlerde yamaç molozları ile geçiĢli olup yer yer
ince güncel yamaç molozlarına geçiĢ gösterir.
Üst seviyeleri ayrık olan birim güneye doğru daha yuvarlak tanelerden meydana
gelmiĢtir. Günümüzde birim erozyonla aĢınmasını sürdürmekte olup, birimin ayrıĢma
ürünleri derelerde ve denize yakın kesimlerde alüvyonları oluĢturur.
ALÜVYON:
Bölgede, alüvyon üzerinde yapılan su sondajlarında çakıllı, kumlu, killi, çakıllı kil,
kumlu çakıl seviyeleri 70-80 m. derinliğe kadar devam etmektedir. Bu derinliklerden
itibaren mavi renkli kil baĢlamaktadır. Mavi seviyesinin devam ettiği anlaĢılmıĢtır. Alüvyon
bölgenin alçak seviyelerinde deniz kıyısına yakın kısımlarda gözlenmektedir.
39
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
KÖRFEZ ÇÖKELLERĠ:
Körfez çöküntü havzasında kalınlığı 200 m den fazla genç alüvyal çökeller körfez
çökelleri olarak tanımlanmıĢtır. Bu çökeller yüzeyden itibaren 1-3 m katı killerden oluĢan
zon 3-35 m arasında çok yumuĢak kil ve daha derinde siltli kum ve kabuklu kum düĢey
istifinden oluĢur.
1 / 25.000 Ölçekli Jeoloji Haritası ve Stratigrafik Kesit EK.15‟de verilmiĢtir.
3.3.2. Proje ve Etki Alanının Jeolojisi (inceleme alanına ait 1/25.000 ölçekli jeoloji
haritası ile bölgesel ve inceleme alanlarına ait stratigrafik kesit, tabaka kalınlıkları,
analiz raporu eklenmeli ve bölüm içerisinde atıfta bulunulmalıdır.)
Ġnceleme Alanı Jeolojisi:
Ġnceleme alanında Kıyı Kenar Çizgisinin kara ve deniz tarafında yapay suni dolgu
malzemesi ve gri-yeĢil-mavi renkli yumuĢak-orta katı kıvamda çakıllı kumlu siltli killerden
oluĢan Kuvaterner yaĢlı denizel çökeller ve gri-yeĢil-mavi renkli çok katı-sert kıvamda
çakıllı kumlu siltli killer olmak üzere 3 farklı birim gözlenmiĢtir. Ġnceleme alanının Kıyı
Kenar Çizgisinin kara ve deniz tarafında kalan alanlar üzerinde yapılan 25.00-35.00 metre
derinlikler arasındaki 55 adet sondajda genel olarak üstten alta doğru sırasıyla 3 farklı
seviye ayırt edilmiĢtir.
En üstte kalınlığı 0.00-7.00 metre arasında değiĢen orta katı-katı zemin özelliğinde
olup kil-kum-çakıl boyutunda heterojen malzemeden oluĢan yapay-suni dolgu malzemesi;
altında 1.00-22.00 metre derinlikler arasında değiĢen kalınlıklarda, gri-yeĢil-mavi renkli
yumuĢak-orta katı kıvamlı, Kuvaterner yaĢlı kumlu siltli killerden oluĢan denizel çökeller,
10.50-35.00 metre derinlikler arasında değiĢen kalınlıklarda ise gri-yeĢil-mavi renkli katıçok katı kıvamda çakıllı kumlu siltli killerden oluĢan birim yer almaktadır.
Ġnceleme alanında Kıyı Çizgisinin deniz tarafında deniz üzerinde yapılan 25.0035.00 m. arasında derinliklere sahip 45 adet deniz sondajında ise genel olarak üstten alta
doğru sırasıyla 4 farklı seviye ayırt edilmiĢtir. Sondajların yapıldığı yerlerde su derinlikleri
1.50-4.00 metre arasında değiĢim göstermektedir. Sondajlarda 3.50-16.50 metre
derinlikler arasında değiĢen kalınlıkta deniz suyu, 3.50-30.00 metre derinliklerdeler
arasında değiĢen kalınlıklarda gri-yeĢil-mavi renkli yumuĢak-orta katı kıvamlı, çakıllı kumlu
siltli killerden oluĢan denizel çökeller, en altta ise 12.00-35.00 metre derinlikler arasında
değiĢen kalınlıkta gri-yeĢil-mavi renkli katı-çok katı kıvamda çakıllı kumlu siltli killerden
oluĢan birim yer almaktadır. Ġnceleme alanında yer alan jeolojik birimlerin yanal ve düĢey
40
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
yöndeki değiĢimlerini açıklamak amacıyla, inceleme alanını enine ve boyuna kat edecek
Ģekilde 5 farklı kesimden jeolojik enine kesitler alınmıĢtır.
1 / 25.000 Ölçekli Jeoloji Haritası ve Stratigrafik Kesit EK.15‟de verilmiĢtir.
ġekil 11. Ġnceleme Alnına Ait Jeolojik Kesitler
41
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
3.3.3. Proje Alanına Ait Ġmar Planına Esas Jeolojik ve Jeoteknik Etüt Raporları
(onaylayan kurum, onay tarihi, kapak, amaç, imar durumu, afet durumu, yerleĢime
uygunluk haritalarının ÇED Raporuna eklenmesi, söz konusu etüt raporlarının
bulunmaması veya imar tadilatı yapılacak olması durumunda proje sahasına ait
daha önce yapılmıĢ ve onaylanmıĢ imar planlarına altlık oluĢturan jeolojik-jeoteknik
etüt raporlarının yukarıda belirtilen sayfalarının ÇED Raporuna eklenmesi)
Proje alanı ile ilgili olarak Ġmar Planına Esas Jeolojik ve Jeoteknik Etüd Raporu‟nun
Afet ĠĢleri Genel Müdürlüğü‟nün 02.08.2007 tarih 4343 Sayılı Genelge Formatına uygun
olarak hazırlanıp, 04.04.2003 Tarih ve 4256 Sayılı Genelge Gereği ilgili kuruma
onaylatılmıĢtır. Onay planının bir kopyası ilgili kurumlara gönderilmiĢtir. Onay belgesi ve
Jeolojik ve Jeoteknik Etüd Raporu‟nun istenen kısımları eklerde verilmiĢtir (Bkz. Ek 24).
YerleĢime uygunluk haritası eklerde verilmiĢtir (Bkz Ek 16).
3.4. Proje ve Etki Alanının Doğal Afet ve Depremsellik Durumu
3.4.1. Doğal Afet Durumu (7269 sayılı yasada belirtilen deprem dıĢındaki heyelan,
taĢkın, çığ, kaya düĢmesi vb. afet riskleri hakkında bilgi verilmelidir.)
Kütle Hareketleri:
Ġnceleme alanında heyelan ve kaya düĢmesi gibi kütle hareketleri tehlikesi
bulunmamaktadır. Faaliyet sahası deniz içerisinde olduğundan dolayı çığ riski yoktur.
Su Baskını, TaĢkın:
Ġnceleme alanının Marmara Denizi kıyısında yer alması nedeni ile tektonik
hareketler sonucunda oluĢabilecek deprem vb. olaylara bağlı olarak tsunami etkisinden
oluĢabilecek deniz suyunun yükselmesine ve dalga hareketlerine bağlı olarak oluĢabilecek
su baskını tehdidi ihtimaline karĢı tahliye yollarının güvence altına alınması ve su
baskınından kaynaklanabilecek yapı hasarlarının önlenebilmesi için koruyucu duvarların
yapımı, drenaj sistemlerinin geliĢtirilmesi ve diğer su tutma yapılarının projelendirilmesi
gerekmektedir. Deniz suyu giriĢimi, su baskını ve yer altı suyu yükselmesi gibi sorunlara
yönelik liman bünyesinde önlemlerin alınması gerekmektedir. Dolfenler açısından su
baskınının bir problem yaratması beklenmemektedir.
42
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
SıvılaĢma Analizi ve Değerlendirme:
Ġnceleme alanı içerisinde, sondaj, jeofizik ve laboratuar deney sonuçlarına göre
inceleme alanında yayılım gösteren zeminlerin CL-CH zemin sınıflarına ait katı-çok katı
kıvamda siltli killerden oluĢması, ince tane oranının % 35 in üzerinde olması ve gevĢek
kum
zemin
sınıfı
seviyelerin
bulunmaması
nedeni
ile
sıvılaĢma
tehlikesi
beklenilmemektedir. Buna bağlı olarak inceleme alanı içerisinde yanal yayılma tehlikesinin
de bulunmadığı görüĢüne varılmıĢtır.
Zemin Büyütmesi ve Hakim Periyodunun Belirlenmesi:
Kayma
dalgası
hızından
zemin
büyütmesi
aĢağıdaki
bağıntıyla
bulunur
06
(Midorikawa-1987). Büyütmeler boyutsuzdur Ak=68Vk~ ' . Yerin baskın periyodu anakaya
üzerindeki zemin kütlesinin serbest salınıma geçmesi halindeki periyot olup, zemini
oluĢturan katmanların dinamik özelliklerine bağlıdır (Aytun, 2001).
Ayrıca arazide yapılan MASW ve Mikrotremör çalıĢmaları sonucunda elde edilen
zemin hakim titreĢim periyodu (T0); 0.10-0.94 sn arasında değiĢmekte olup, ortalama
olarak T0=0.34sn olarak hesaplanmıĢtır. Arazide yapılan MASW ve Mikrotremör
çalıĢmaları sonucunda elde edilen zemin büyütme değerleri 0.33-2.58 arasında
değiĢmekte olup ortalama zemin büyütmesi 1.79 olarak hesaplanmıĢtır. Bu değerin
zeminin meydana gelebilecek bir deprem sarsıntısı esnasında salınımının yüksek
olacağını ve spektral büyütmenin 0-2.5 arasında, tehlike düzeyinin ise A(Düşük) olduğu
söylenebilir. Bu nedenle inceleme alanında yapılması düĢünülen binalar projelendirilirken,
binaların periyodu zeminin periyodundan küçük seçilmelidir.
3.4.2. Deprem Durumu(inceleme alanı ve yakın çevresinde yer alan fayların faaliyet
alanına uzaklıkları, etkileri, geçmiĢte ve son dönemde meydana gelen depremlerden
kısaca bilgi verilerek, Türkiye Deprem Bölgeleri Haritasına, diri fay haritası, proje
sahasının fay hattına mesafesi ve uyulacak yönetmeliklere atıfta bulunulmalıdır.
Ġzmit Körfezi birbirini izleyen grabenlerden oluĢmuĢtur. Grabenlerin doğu - batı
yönünde en echelon örnek sunan doğrultu atımlı fayların aĢma gösterdiği alanlarda
geliĢtiği düĢünülmektedir. Grabenleri oluĢturan faylardan biri doğuda Ġzmit‟te baĢlayıp NESW yönünde Marmara‟ya kadar uzanan ve Karamürsel‟de yersel süreksizlik gösteren
doğrultu atımlı faydır. Diğeri yaklaĢık olarak Hereke' de baĢlar ve önceki faya paralel
olarak batıya doğru devam eder. Üçüncüsü ise, Ġzmit‟in doğusunda baĢlar ve doğuya
doğru uzanır.
43
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Ġzmit Körfez tektoniği Marmara Denizi‟nde gözlenen yapının değiĢik ölçekli benzer
bir modeli olmakla birlikte, bazı farklılıklar da sunmaktadır. Elde edilen yaĢ verileri,
bölgenin yaklaĢık 35.000 - 80.000 yıl öncesinden baĢlayarak günümüze değin etkin bir
tektonizma altında kaldığını düĢündürmektedir
Kuzey Anadolu Fayı (KAF), sismik olarak dünyanın en diri faylarından birisini
oluĢturur. KAF‟ ın toplam uzunluğu 1000 km civarında olup, toplam atım miktarı 25 km-80
km arasında değiĢmektedir.
17.08.1999 tarih ve 03: 02 sıralarında merkez üssü Gölcük olan ve Richter
ölçeğine göre 7.4 Ģiddetinde meydana gelen ve 7 ili etkisi altına alan deprem sonrası çok
büyük ölçüde can ve mal kaybı meydana getirmiĢtir.
Deprem sonrası yüzlerce artçı deprem ve bunların içinde 30.08.1999‟da saat 11:27
‟de yine merkez üssü- Gölcük‟te Richter Ölçeğine göre 5.2, 12.09.1999‟da saat 14:58
sıralarında merkez üssü Ġzmit olan ve Richter Ölçeğine 5.8, Ģiddetindeki yer sarsıntıları ile
11.11.1999 günü saat 16:41 sıralarında merkez üssü Sapanca olan ve Richter Ölçeğine
göre 5.7, 12.11.1999‟da saat 18:53 sıralarında merkez üssü Düzce olan ve Richter
Ölçeğine göre 7.2 Ģiddetinde depremler meydana gelmiĢtir.
Fay, doğuda birkaç yüz metre arasında değiĢen geniĢliklerde oldukça dar çizgisel
Gölcük-Karamürsel arasında kıyı hattına paralel olacak Ģekilde deniz içine uzanmaktadır.
Fayın genel doğrultusu K80-85D‟ dur. Fay, Hereke-Çınarcık arasında deniz içinde
uzanacak Ģekilde batıya doğru devam etmektedir.
Fayın güney kesiminde, Yalova civarında heyelanlar yaygın olarak gözlenmektedir.
Buna karĢıt, Marmara Denizi içindeki gidiĢi tartıĢmalı olup, değiĢik modellemeler ortaya
atılmıĢtır.
Güney kol, Geyve-Mekece-Ġznik Gölü güneyi boyunca uzanarak, Bandırma ve
Biga Yarımadası‟ nı izleyerek Ege Denizi‟ ne doğru devam eder. Bu kol, Barka (1997)
tarafından ortakol olarak adlandırılmıĢ olup, güney kolun Bursa, Manyas Gölü güneyinden
Edremit Körfezi‟ ne kadar uzandığını ileri sürmüĢtür.
Deprem hasarında ilk iki faktör son derece büyük önem taĢımaktadır. Proje
kapsamındaki tüm inĢaat çalıĢmaları; T.C. Bayındırlık ve Ġskan Bakanlığı'nın 06.03.2007
tarih ve 26454 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve 03.05.2007 tarih
ve 26511 sayılı Resmi Gazete‟de son halini alan "Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar
Hakkında Yönetmelik" hükümlerine uygun olarak yapılacaktır.
44
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
Yapımı
planlanan
dolfenlerin
depreme
dayanıklı
tasarımı
ÇED RAPORU
ve
deprem
performanslarının değerlendirilmesi için proje kapsamında, 18.08.2007 tarih ve 26617
sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren ve 26.12.2008 tarih ve 27092 sayılı
Resmi Gazete‟de son halini alan “Kıyı ve Liman Yapıları, Demiryolları, Hava Meydanları
ĠnĢaatlarına ĠliĢkin Deprem Teknik Yönetmeliği” esas alınacaktır.
Diri Fay Haritası, Türkiye Deprem Bölgeleri haritası eklerde verilmiĢtir (Bkz. Ek 17,
Ek 18).
Türkiye'de Neotektonik dönem Orta Miyosen' de Bitlis Kenet KuĢağında meydana
gelen kıta-kıta çarpıĢması ile baĢlamıĢtır. Arap ve Avrasya kıtalarının çarpıĢması ile
gerçekleĢen bu rejim altında tüm ülke kabaca K-G yönünde sıkıĢmıĢtır. Bu sıkıĢma ile
doğrultu atılımlı faylar geliĢmiĢtir. Olasılıkla Üst Pliyosen' de Kuzey Anadolu Fayı (KAF) ve
Doğu Anadolu Fayı (DAF)'nın birleĢmesi ile bunlar arasında kalan Anadolu levhacılığı
batıya doğru kaçmaya baĢlamıĢtır. Olasılıkla Üst Pliyosende KAF ve DAF 'in birleĢmesiyle
batıya kaçan Anadolu Plakası Rodop Masifi ile karĢılanınca batıya kaçıĢ yavaĢlaması ve
Ege‟de kuzey-güney yönünde bir gerilmeye sebep olmuĢtur. Ege graben sistemi bu
dönemde oluĢmuĢtur. Konya ovası ve Tuz gölü havzaları da bu gerilmelere bağlı olarak
oluĢmuĢlardır. Bu dönemde;
1 -Batıda Ege graben sistemi,
2-Orta Anadolu'da ovalar rejimi
3-Doğu Anadolu'da sıkıĢma rejimi gibi üç ana neotektonik rejimler görülmektedir.
Batıya kaçan Anadolu plakası Önündeki Rodop masifi ile durdurulunca güneybatı
kuzeydoğu yönlü Yunan makaslama zonuna dönüĢmüĢtür. Bu dönemin ilk evresinde
doğrultu atımlı fayların etkinliğinde ĢekillenmiĢ olan Isparta Büklümü tampon bir bölge
olarak kalırken, Adana havzası açılarak geliĢmiĢtir. Neotektonik dönemin baĢında
Türkiye'nin büyük bir bölümü peneplen veya peneplene yakın bir morfolojiye sahipti.
Anadolu'da topografik yükselti, kuzeyden güneye ve batıdan doğuya azalacak Ģekildeydi.
Neotektonik dönemde Doğu Anadolu sıkıĢarak yükselmiĢ, Orta Anadolu'da pull-apart
havzalar ve batı Anadolu'da Ege graben sistemi oluĢarak bugünkü konumlarını
kazanmıĢlardır.
Kocaeli Ġli, Türkiye‟ nin en aktif deprem kuĢakları olan Kuzey Anadolu Fay Zonu ile
Marmara denizi çöküntü havzası içersinde bulunmaktadır. Bu konumuyla da hem Kuzey
Anadolu Fay Zonu (KAFZ) hem de Marmara denizi içersinde meydana gelen
depremlerden büyük ölçüde etkilenmektedir. Kocaeli Ġli, Afet ĠĢleri Genel Müdürlüğü
45
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
(Deprem AraĢtırma Dairesi)‟nin yayınladığı ve Ek-11‟de verilen “Deprem Bölgeleri
Haritasında” gözlendigi üzere 1.derece deprem bölgesinde yer almaktadır. Yalnız Kandıra
Ġlçesi Ģehir merkezi ve kuzey kısmı 2.derece deprem bölgesinde kalmaktadır. 17 Ağustos
1999 depremi sonrası oluĢan yüzey kırığı Hersek deltasının doğusundan itibaren Gölcük
ilçesi, Kullar, Tepetarla, Acısu beldelerinin içinden geçmekte ve Kocaeli Ģehir merkezine
çok yakın bulunmaktadır. Bu nedenle Kocaeli Ġli‟nden geçen KAFZ Kocaeli Ġli ve bağlı
yerleĢim birimleri için büyük tehdit oluĢturmaktadır.
Tüm Kuzey Anadolu Fay Zonu boyunca ve onun batı ucunda iki tektonik birliğin
(Ġstanbul zonu ve Sakarya zonu) arasında kalan Ġzmit Körfezi boyunca görülen kırık hattı
batıda Marmara Denizi ortalarından geçerek ġarköy-Mürefte üzerinden Saros Körfezi' ne
ulaĢır. KAF, fay özelliğini ve sağ yönlü doğrultu atılımlı fay niteliğini Üst Pliyosen' de
kazanmıĢtır. Transform fay niteliğindeki hareketine karĢılık gelen sağ yönlü toplam atım
25 km‟ dır. (ġaroğlu, 1994). Bu fay zonunun geniĢliği yer yer 100 m ile 10 km arasında
değiĢmektedir.
17 Ağustos 1999 deprem kırığının uzandığı bölge Armutlu ve Almacık bloklarının
kuzey kesimlerini oluĢturmaktadır. K-G ve KD-GB eksenli büyük bir antiklinoryum
tarafından denetlenmektedir. 2 Kuzey Anadolu Fayı (KAF), sismik olarak dünyanın en
derin faylarından birini oluĢturur. Sapanca Gölü güneyi boyunca Ġzmit Körfezi'ne kadar çok
belirgin olarak izlenebilmektedir. Fayın genel doğrultusu K 80 D - K 80 B ve DB olarak
değiĢmektedir. Sapanca-Gölcük arasında fayın uzunluğu 60 km.dir.
Fay, Kuvaterner yaĢlı birimleri denetleyerek bölgedeki tüm kayaçlan kesmektedir.
Fay, Gölcük civarında sola sıçrama yaparak küçük bir çek-ayır oluĢturmaktadır. Çek-ayır,
Sapanca-Gölcük segmenti ile Gölcük- Karamürsel segmenti olarak geliĢmiĢtir.17 Ağustos
1999 depremi, çek-ayır bölgeye karĢılık gelen Gölcük ile Değirmendere kıyı hattının
Körfez içine kaymasına neden olmuĢtur. Fay, Gölcük-Karamürsel arasında kıyı hattına
paralel olacak Ģekilde deniz içinde uzanmaktadır. Fayın genel doğrultusu K 80-85 D'dur
(DemirtaĢ, 1999). Fay, Hersek-Çınarcık arasında deniz içinde uzanacak Ģekilde batıya
doğru devam etmektedir. Fayın güney kesiminde, Yalova civarında heyelanlar yaygın
olarak gözlenmektedir. Buna karĢın, fayın Marmara Denizi içindeki gidiĢi tartıĢmalı olup
değiĢik modellemeler ortaya atılmıĢtır.
Yapılan incelemelere göre Kocaeli Ġli‟nde 50 yıllık süre içinde, M > 6.5 Ģiddetinde
bir deprem olasılığı % 95 olmaktadır. Bu verilere göre 50 yıllık bir periyodla Kocaeli Ġli‟nde
beklenen deprem Ģiddetinin 6.5 < M < 7.0 değerleri arasında kalacağı kabul edilebilir.
46
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Kocaeli Ġli‟ni etkileyecek bir depremin büyük olasılıkla Ek-11‟de verilen Diri Fay
Haritasında da görülen Kuzey Anadolu Fay hattı üzerinde meydana geleceği tahmin
edilmektedir. Bu durumda literatürde verilen azalma iliĢkilerinden faydalanarak Kocaeli Ġli
için en büyük taban kayası ivmesi, ap = 0.35 g alınarak, To = 0.60 sn civarında olacağı
kabul edilebilir. Üst yapı hesaplarında Kocaeli Ġli‟nin birinci derecede deprem bölgesi
içinde yer aldığı kabul edilerek Deprem ġartnamesi'ndeki kurallara uyulacaktır. Buna göre
yatay yüklerin hesabı için deprem bölgesi katsayısı olarak c = 0.10 alınacaktır.
ġekil 12. Kocaeli Depremsellik Haritası
ġekil-7 ve Tablo-7‟de proje alanı ve çevresindeki 1950-2008 yılları arasında
meydana gelen depremlerin 50 km etki alanını göstermektedir. Proje alanının KAFZ‟ye
uzaklığı yaklaĢık 4 km‟ dır.
Proje alanının en yakın fay hattına uzaklığı 1km‟dir.
47
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
ġekil 13. Kocaeli Ġli, Derince Ġlçesi ve Çevresindeki 1950-2008 Yılları Arası Depremler Ve Etki
Alanları (pembe)5.0-5.9 (kırmızı) 7.0-7.9(yeĢil) 4.0-4.9
Tablo 7. Kocaeli Ġli, 1950-2008 Yılları Arası Depremler
Tarih
Büyüklük
Derinlik
Enlem-Boylam
26.12.1957
16.04.1982
17.08.1999
17.08.1999
31.08.1999
06.09.1999
13.09.1999
17.09.1999
5.2
4
4.1
7.4
5.2
4.0
5.8
4.5
10
0
10
18
17
12
19
15
40,83-29,72
40,75-29,84
40,75-29,75
40,76-29,75
40,75-29,92
40,73-29,79
40,77-30,10
40,72-30,
Yukarıda depremselliği açıklanmaya çalıĢılan bölgede yapılacak YanaĢma
Dolfenleri inĢaatı öncesi ve sırasında statik hesaplardaki tüm güvenlik katsayıları
artırılarak güvenli olarak inĢasının yapılmasına özen gösterilecektir.
Kocaeli Ġli M.S. 170, 268, 358, 448, 1509, 1672, 1719, 1766, 1878, 1894 ve en son
1999 yıllarında Ġzmit Körfezi, Marmara denizi ve KAFZ üzerinde meydana gelen
depremler nedeniyle büyük ölçüde hasara uğramıĢtır. Türkiye Diri Fay haritasında da
gözlendiği üzere Kuzey Anadolu Fay Zonu (KAFZ), Ġzmit ilinde batıda; Hersek deltasının
doğusundan itibaren denizaltından Değirmendere beldesine teğet geçip Gölcük ilçe
merkezinin kuzeyinden, Kullar, Tepetarla ve Acısu Ģehir merkezlerinden geçerek il
topraklarının dıĢına, Sakarya il sınırına geçer. Ġzmit ġehir Merkezi, KAFZ‟ndaki kırığa en
yakın mesafesi yaklaĢık 3.7 km.dir.
48
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Gelecekte aynı fay zonlarında 7,0-7,5 mağnitütlü ve IX veya daha büyük Ģiddetle
depremler meydana geleceği kabul edilerek, bu depremlerin il toprakları içersinde
büyüklüklerinin, deprem bölgeleri haritasında belirtildiği Ģekilde dağılacağı varsayıldığında;
il topraklarının yaklaĢık 3686 km2‟ lik kısmı 1.derece deprem bölgesinde, yaklaĢık 300
km2‟ lik kısmının ise 2. derece deprem bölgesinde kaldığı anlaĢılmaktadır. Faaliyet alanın
KAF zonuna uzaklığı yaklaĢık olarak 4 km uzaklıkta bulunmaktadır.
ġekil 14. Ġzmit ve Çevresindeki Aktif Faylar
Ġzmit Körfezi ve Çevresindeki Tarihsel Depremler Marmara Denizi ve Ġzmit Körfezi
boyunca olmuĢ bilinen büyük depremlerden bazıları,1509 Ġstanbul, 1719 Ġzmit, 1754
Çınarcık, 1766a, 1766b Marmara ve 1894 Kocaeli -Adapazarı depremleridir 1509 Ġstanbul
Depremi (Küçük Kıyamet), değiĢik kaynaklara göre Ġstanbul‟ da 5000-13000 arasında can
kaybına neden olmuĢtur. Depremde Ġstanbul‟ da 109 cami ve 1070 ev ve Kocaeli Ġli‟nde 1
adet cami ve 300 ev tamamen yıkılmıĢtır. Deprem, batıda Gelibolu‟ dan doğuda Çorum‟ a
kadar geniĢ bir alanda hissedilmiĢtir. Depremde tsunami oluĢturmuĢ ve Aksaray‟ ın su
altında kalmasına yol açmıĢ ve Yenikapı‟ da dalgalar duvarları aĢmıĢtır.
Artçı depremlerin, ana Ģoktan sonra 45 gün devam ettiği rapor edilmiĢtir. VII Ģiddet
bölgesi 200 km uzunlukta, Silivri‟ den Kocaeli Ġli‟ne kadar olan bir bölge için belirlenmiĢtir.
Hasar dağılımı ve sönümlenme iliĢkileri depremin en büyük Ģiddetinin XI ve büyüklüğünün
ise 7.7 civarında olduğunu göstermektedir.
24 Mayıs 1719 Depremi, özellikle Kocaeli Ġli‟nde ağır hasar yapmıĢ ve 4000 kiĢinin
ölmesine neden olmuĢtur. Bu ölenlerden 600 kiĢi altı caminin enkazı altında kalarak
ölmüĢtür. Ayrıca Yalova‟nın yarısı önemli hasara sahne olmuĢ ve Sapanca ve Düzce‟ de
yaĢayan halk depremden çok etkilenmiĢlerdir. Marmara Denizi‟nin doğu kenarı, özellikle
Ġzmit Körfezi boyunca geniĢ bir alanda sıvılaĢma olmuĢtur.
Kocaeli Ġli‟ndeki hasar ile karĢılaĢtırıldığında Ġstanbul‟ da daha hafif olmuĢtur.
Hasar raporları, ana Ģokun iç merkezinin Sapanca Gölü ile Karamürsel arasında,
muhtemelen Ġzmit civarında merkezlendiğini göstermektedir. En büyük hasar alanı, Yalova
ile Düzce arasında 150 km uzunlukta dar bir zonda yoğunlaĢmıĢtır. Hasar dağılımının
büyüklüğü,
depremin
en
büyük
Ģiddetinin
XI
ve
büyüklüğünün
7.7
olduğunu
göstermektedir. Diğer yandan Yalova ile Düzce arasındaki 75 km uzunluktaki bölge için
Ģiddet değeri VII olarak varsayılırsa, depremin en büyük Ģiddeti X ve büyüklüğü 7.25
olarak belirlenebilir.
49
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Hasar Raporları, depremin Ġzmit Körfezi güneyi boyunca uzanan fay segmentini
kırdığına iĢaret etmektedir.2 Eylül 1754 Depremi, Kocaeli Ġli‟nde önemli hasar yapmıĢ ve
Ġstanbul‟ da hissedilmiĢtir. Depremin merkezi Ġzmit Körfezi içinde olduğu birçok rapor
tarafından doğrulanmaktadır. Depremin günümüzde olan 1963 Çınarcık depreminin yırttığı
fay segmentini kırmıĢ olduğu düĢünülmektedir.
22 Mayıs 1766 Depremi, Büyük ve Küçük Çekmece ile Burgaz adasında oldukça
ağır hasara neden olmuĢtur. Ġstanbul‟daki camiler önemli hasar görmüĢlerdir. Buna karĢıt,
Kocaeli Ġli‟ndeki hasar 1719‟dakinden daha hafif olmuĢtur. Depremin Marmara Denizi
içinde, Silivri‟ nin güneyinde bir yerde olduğu tahmin edilmektedir. Deprem, Ġzmit Körfezi
boyunca sıvılaĢmalara neden olmuĢtur. Buna karĢılık, sıvılaĢmalar daha küçük Ģiddetlerde
geliĢmiĢtir. DeğiĢik deprem raporları, bu depremin 1509 depreminden sonra olmuĢ en
Ģiddetli deprem olduğunu göstermektedir. 10 Temmuz 1894 Depremi, 363 kiĢinin
ölmesine ve 300 kiĢinin yaralanmasına neden olmuĢtur. Bu kiĢilerden 280‟ i Ġstanbul‟ da
ölmüĢtür.
Deprem Ġstanbul‟ dan Adapazarı‟na kadar uzanan geniĢ bir alanda hasar
yapmıĢtır. Eginitis, en ağır hasarın Prenses Adaları‟nda olduğunu rapor etmiĢtir.
Adapazarı‟nda birkaç can kaybı ve hasar olmuĢ, buna karĢılık Kocaeli Ġli‟nde hasar çok
hafif olmuĢtur. Kınalıada‟da ve Heybeliada‟ da KB-GD doğrultulu 200 m uzunlukta yarıklar
ve Ambarlı‟ da D-B yönlü 3 km uzunlukta yarıklar oluĢmuĢtur. Marmara Denizi‟nin kuzey
sahil kesiminde Küçük Çekmece-Kartal arasında ve Prenses Adaları‟nda tsunami
meydana gelmiĢtir. Tsunami dalgalarının yüksekliğinin 6 metreye kadar ulaĢtığından
bahsedilmektedir. Hasar dağılımı ve tsunami dalgaları, 1894 depreminin en büyük
Ģiddetinin X ya da XI ve büyüklüğünün 7.5 civarında olabileceğini göstermektedir.
1900-1999 yılları arasında M≥4.0 depremlerin episantır dağılımları ġekil-25‟de,
hasar yapıcı depremler ise ġekil-26‟da gösterilmiĢtir. Bu Ģekillerden de görüldüğü gibi
depremlerin önemli tektonik kuĢaklar üzerinde yer aldığı gözlenmektedir. Bu çalıĢmada,
Alsan ve diğerleri (1975), Balkan Bölgeleri Deprem Kataloğu (Shabelin ve diğerleri, 1964),
ISC International Seismological Center ve Yatman ve diğerleri (1993) kataloğundan
yararlanılmıĢtır. Kataloglardaki magnitüdlerde tek düzelik sağlamak için, tüm magnitüdler
yüzey dalgası magnitüdü, Ms cinsinden hesaplanmıĢtır.
17 Ağustos 1999 tarihinde Kocaeli Ġli ve civarında büyük hasarlara, can ve mal
kaybına sebep olan 7.4 büyüklüğündeki deprem Kuzey Anadolu Fay Zonu üzerinde
meydana gelmiĢtir. Bilindiği gibi, Kuzey Anadolu Fay Zonu üzerinde, 1939‟ dan beri
50
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
oluĢmuĢ magnitüdü 7.0 den büyük depremler doğudan batıya doğru bir etkinlik
göstermiĢlerdir (Ketin,1969; Dewey, 1976).
Bu etkinlik, 26 Aralık 1939 Erzican depremi (M=7.9) ile baĢlamıĢ, 20 Aralık 1942
Erbaa-Niksar (M=7..0), 26 Kasım 1943 Tosya-Ladik (M=7.2), 1 ġubat 1944 Bolu-Gerede
(M=7.2), 26 Mayıs 1957 Bolu-Abant (M=7.1) depremleri ile devam etmiĢ, 22 Temmuz
1967 Adapazarı (M=7.2) depremiyle sürmüĢtür. Kuzey Anadolu Fayının en batı
uzantısında 1912 Mürefte (M=7.3) meydana gelmiĢtir.
ġekil 15. 1900-1999 Yılları Arasında OlmuĢ M≥4.0 Depremler
ġekil 16. Bölgede Meydana Gelen Hasar Yapıcı Depremlerin Zamana Göre Dağılımları
51
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Bölgede Meydana Gelen Hasar Yapıcı Depremlerin Zamana Göre Dağılımları 17
Ağustos 1999 tarihinde Ġzmit Körfezi‟ nde saat 03:02‟ de Richter ölçeğine göre 7.4
büyüklüğünde bir deprem olmuĢtur. Depremde yaklaĢık 15 bin kiĢi hayatını yitirmiĢ ve 30
bin kiĢiden fazla kiĢi yaralanmıĢtır. Depremde 100.000 den fazla binanın hasar gördüğü
ve maddi kaybın 10 milyar dolar olduğu tahmin edilmektedir. 17 Ağustos 1999 depreminin
en büyük Ģiddeti X (MSK) ve en büyük yer ivmesi Adapazarı‟nda 0.4 g olarak
belirlenmiĢtir.
Depremde sırasıyla Adapazarı, Gölcük, Değirmendere, Kocaeli, Yalova, Çınarcık,
Avcılar (Ġstanbul) ve Düzce‟ de çok sayıda bina tamamen çökmüĢtür. Deprem, elektrik, su
ve iletiĢim hatlarının tamamen kesilmesine ve Ankara-Ġstanbul tren yolu ve otoyolundaki
sıvılaĢma ve zemin oturmasından dolayı ulaĢımın durmasına ve aksamasına neden
olmuĢtur. Ayrıca çok sayıda kanalizasyon boruları kırılmıĢtır. Deprem hasarı, yapı ile
zemin arasındaki etkileĢim olayı ile ilintili olup, herbir yıkıcı depremde aynı faktörler rol
oynamaktadır. Bunlar:





Depreme dayanıklı yapı yönetmeliklerine uygun olmayan bina üretimi
Jeolojik faktörler (zemin koĢulları)
Topoğrafik faktörler/havza tabanı topoğrafyası
Dalga yayılma yönü
Dalgaların uzun periyod etkisi
Deprem hasarında ilk iki faktör son derece büyük önem taĢımaktadır. Proje
kapsamındaki tüm inĢaat çalıĢmaları; T.C. Bayındırlık ve Ġskan Bakanlığı'nın 06.03.2007
tarih ve 26454 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve 03.05.2007 tarih
ve 26511 sayılı Resmi Gazete‟de son halini alan "Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar
Hakkında Yönetmelik" hükümlerine uygun olarak yapılacaktır.
Yapımı
planlanan
dolfenlerin
depreme
dayanıklı
tasarımı
ve
deprem
performanslarının değerlendirilmesi için proje kapsamında, 18.08.2007 tarih ve 26617
sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren ve 26.12.2008 tarih ve 27092 sayılı
Resmi Gazete‟de son halini alan “Kıyı ve Liman Yapıları, Demiryolları, Hava Meydanları
ĠnĢaatlarına ĠliĢkin Deprem Teknik Yönetmeliği” esas alınacaktır.
Söz konusu projenin inĢaat ve iĢletme aĢamalarında, Çevre ve ġehircilik
Bakanlığı‟nın “Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik” esaslarına ve
“Karayolu yol boyu Mühendislik Yapıları için Afet Yönetmeliği” hususlarına uyulacaktır.
52
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
3.5. Deniz Dibi Zemin Etüt Raporu
Deniz Dibi Zemin Etüt Raporunun bulunduğu Dünya Grup Jeoloji Mühendislik
tarafından hazırlanmıĢ 1/1000 ölçekli imar planına esas Jeolojik ve Jeoteknik Etüt
Raporu‟nun ilgili sayfaları ve onay belgesi, Hidrografik, OĢinografik, Jeofizik ve Jeolojik
Etüt Raporu‟nun onay belgesi ve Hidrografik Rapor eklerde verilmiĢtir. (Bkz.Ek-21, Ek 24).
3.6. Proje ve Etki Alanının Hidrolojik ve Hidrojeolojik Özellikleri, Yüzeysel ve Yer altı
Su Kaynaklarının (kuyu suları dahil) Mevcut ve Planlanan Kullanımı, Proje Alanına
Mesafeleri, Debileri, 1/25.000 Ölçekli Topografik Haritada Gösterimi
Hidrojeolojik Özellikler
Kocaeli Ġl‟inin toprakları tümüyle Marmara havzası içindedir. Bu havza Meriç,
Susurluk ve Sakarya havzaları dıĢında Marmara bölgesinin hemen tümünü kapsar.
Havzanın il sınırları içinde kalan bölümünde önemli sayılacak bir akarsu yoktur. Ancak
Kocaeli yarımadası, birçok çay ve dereyle yarılmıĢ durumdadır. Genellikle kısa ve sel
niteliğinde olan bu sular, ildeki yeryüzü Ģekillerinin oluĢumunda önemli rol oynamıĢtır.
Akarsuların bir bölümü Karadeniz‟e diğerleri ise Ġzmit Körfezi ya da Marmara‟ya dökülür.
Karadeniz'e dökülen akarsuların su kaynakları ve su toplama alanları hayli güneydedir.
Bunların akıĢları da genellikle düzensizdir. YağıĢlı dönemlerde taĢkınlıklara yol açarken,
yazın iyice kururlar. Karadeniz‟e dökülen akarsuların en önemlileri Kocadere, Davan çayı,
Sarısu ve Kaynarca Deresidir.
Proje sahası Ġzmit-Ġstanbul arası kıyı ovalarından Yarımca-Tütünçiflik-Derince
ovaları olarak adlandırılan 13 km2 lik alüvyon sahalardan oluĢan 100 km2 drenaj alanına
sahip havza içerisinde yer almaktadır. ÇalıĢmalarının yapıldığı alan Marmara Havzası (02)
sınırları içerisinde kalmaktadır.
Havza içinde dar ve uzun alüvyon dolgusu mevcuttur. Alüvyon saha karasal ve
denizel etkenlerle oluĢmuĢtur. Kalınlığı 30 m civarındadır. Az geçirimli neojen
formasyonları ile çevrili olduğundan beslenmesi zayıftır. Yeraltı suyu akım yönü Kd dan
Gb ya doğrudur (DSĠ 1977). Ġzmit Körfezi çevresi genel olarak yeraltı suyu açısından
zengindir. Yeraltı suyu potansiyeli (toplam emniyetli yeraltı suyu rezervi) 74,2 hm 3/yıl dır.
53
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Hidrolojik Özellikler
Kocaeli Ġli topraklarından kaynaklanan suların bir bölümü Karadeniz'e bir bölümü
de Marmara Denizi'ne ulaĢır. Ġzmit Yarımadası'na uzanan dağların sırtı Ġzmit Körfezi ve
Marmara ya daha yakın olduğundan Karadeniz'e dökülen sular daha uzundur.
Gebze'nin Tepecik Köyü yakınlarında doğan 71 km uzunluğundaki Riva (Çayağzı)
Deresi Ġstanbul Boğazı giriĢinin doğusunda Karadeniz'e dökülür. Ağva Deresi de denilen
Göksu Deresi Karayakuplu Köyü yakınlarından çıkar ve Ağva'da Karadeniz'e ulaĢır. Yine
Karadenize dökülen Yulaflı Deresinin uzunluğu 43 km' dir. Üzerinde Ġstanbul Kenti'ne su
sağlayan Darlık Barajı bulunan Darlık Deresi de il topraklarından doğar. Denizli Köyü'nden
doğup Karadeniz‟e dökülen Kocadere' nin uzunluğu 50 km' dir. Ġl topraklarından doğup, il
sınırları içinde Karadeniz'e dökülen baĢlıca akarsu Kandıra Ġlçesi'ndeki Sansu' dur.
Sakarya Nehri‟ne Karadeniz'e dökülmeden önce katılan son akarsu olan Kaynarca Deresi
de Kandıra Ġlçesi‟nden doğar. Samanlı Dağlarından doğan Kirazdere Kocaeli Kenti'nde
körfeze dökülür, bu dere üzerindeki Kirazdere Baraji' nın yapımı 1997'de tamamlanmıĢtır.
Gebze Ġlçesi‟ndeki Dilovası Deresi'nin uzunluğu 12 km'dir. Pelitli Köyü'nün güneyinden ve
TavĢanlı Koyu nün Kuzeyinden geçerek Ġzmit Körfezi'ne dökülür.
Ġlin su kaynaklarından biri Sapanca Gölüdür. Göl Alanı 47 km2 olup gölün emniyetli
verimi 129.5 hm3/yıldır. YağıĢ alanı ise 252 km2 dir.
Sapanca Gölü; Sakarya ve Kocaeli Ġlleri‟nin sınırlan içinde yer alan bir tatlı su gölü
olup, çevre yerleĢimler için önemli bir içme ve kullanma suyu kaynağıdır. Gölün çevresi 39
km uzunluğundadır ve bunun 26 km'lik kısmı Sakarya Ġli'ne, 13 km'si ise Kocaeli Ġli'ne
aittir. Gölün su toplama havzası içinde, Sakarya Ġli sınırları dahilinde, Serdivan, Adapazarı,
Anye, kapanca, Kırkpmar Belediyeleri ve Yanıkköy, Kurtköy, Mahmudiye, Memnuniye,
Uzunkum, Esentepe, AĢağıdere, Yukandere v.b. köy yerleĢimleri; Ġzmit sınırları dahilinde
ise EĢme, MaĢukiye, Hikmetiye (Derbent), Suadiye Belediyeleri ve Acısu, ġınsulhıye,
Nusretıye, Uzuntarla v.b. köy yerleĢimleri yer almaktadır.
Tablo 8. Yeraltı Suyu TaĢıyan Formasyonları
REZERVĠN ADI
Ġzmit Ovası Yeraltısuyu Rezervi
Gölcük Ovası Yeraltısuyu Rezervi
Sapanca Ovası Yeraltısuyu Rezervi
Türünçiftlik-Yarımca-Derince Ovası Yeraltısuyu Rezervi
Gebze-Dil Deresi Ovası Yeraltısuyu Rezervi
Gebze Çayırova Ovası Yeraltısuyu Rezervi
Karamürsel Kaytazdere Ovası Yeraltısuyu Rezervi
54
6
3
37x 10 m /yıl
6 3
6,5x 10 m /yıl
6 3
20,5x10 m /yıl
6 3
4,5 x10 m /yıl
6 3
2 x10 m /yıl
6 3
2,5 x10 m /yıl
6 3
1,2 x10 m /yıl
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Sapanca gölü kuzey ve güneydeki dağlardan inen dereler ve göl dibindeki
kaynaklardan beslenmekte olup, gölün fazla suları Çark suyu ile Sakarya Nehrine
akmaktadır.
Ġlde ikinci su kaynağı Yuvacık-Kirazdere Barajıdır. Barajın karakteristikleri
aĢağıdaki gibidir.
Tablo 9. Kirazdere Barajının Özellikleri
Kirazdere Barajı
Barajın Yeri
Akarsuyu
Amacı
ĠnĢaatın (baĢlama-bitiĢ) yılı
Gövde dolgu tipi
Gövde hacmi
Yükseklik (talvegden)
Normal su kotunda göl hacmi
Normal su kotunda göl alanı
Ġçme Suyu
Kocaeli
Kirazdere
Ġçme Suyu
1986 - 1999
Zonlu Kaya Dolgu
3
5,200 hm
102,50 m
3
60 000 hm
2
1,74 km
3
142 hm / yıl
Marmara Denizi kıyısında herhangi bir su kaynağı mevcut değildir. Projenin yer
aldığı bölgede "su kanalı" niteliğinde doğal ya da yapay herhangi bir yapı
bulunmamaktadır. Ancak, proje alanının yaklaĢık 1470 m kuzeybatı istikametinde
Çenesuyu Deresi bulunmaktadır. Proje alanı çevresinde yaklaĢık 1760 m mesafede
Söğütlü Dere adıyla bilinen bir kuru dere de yer almaktadır. Söğütlü dere normal
zamanlarda daima kuru dere niteliğinde olup, yağmurdan sonra, geri havzadaki yerleĢim
alanlarının yüzeysel sularının da katılımıyla akar hale gelmektedir. Bu derenin dıĢında,
proje alanının yaklaĢık 3200 m kuzeydoğu istikametinde denize dökülen Çınarlı Dere
mevcuttur. Bunlardan sadece Çınarlı Dere'nin bir akıĢ sürekliliği vardır ve suyu genelde
temizdir.
Faaliyetin gerçekleĢtirilmesi ile su akiferlerinin veya yerüstü su kaynaklarının
etkilenmesi söz konusu değildir. Faaliyet alanı çevresinde bulunan yüzeysel ve yeraltı su
kaynaklarının proje alanına uzaklığını gösterir topografik harita eklerde verilmiĢtir (Bkz. Ek
13) .
Faaliyet alanına en yakın su kaynağı olan Çene Suyu Deresi 8 km uzunluğundadır.
Çene Dağı‟ndan doğar ve Ġzmit Körfezi‟ne tesisin batı sınırından, TMO tesislerinin hemen
bitiminden, dökülür. Yandere niteliğinde olup, ulaĢıma, su sporlarına, su ürünleri üretim ve
avcılığa elveriĢli değildir. Islahı yapılmıĢtır fakat bazı bölümlerin üzeri kapatılmıĢ
olduğundan Ģiddetli yağıĢlarda taĢkın riski vardır. TaĢkın tekrarlama periyotları Q10= 32
m3/s, Q100 = 69 m3/s ve Q500 = 93 m3/s‟dir (Kocaeli ĠÇDR, 2006)
55
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
3.7. Meteorolojik Özellikler, Bölge Özelinde Hava KoĢulları, Rüzgar Gülü, Bu
KoĢulların Denizciliğe ve Yapımı Planlanan Projeye Etkileri
Proje alanı Marmara iklim kuĢağına girer. Bu iklim tipi yarı nemli, mesotermal,
yazın çok belirgin su eksiği bulunan dördüncü dereceden denizel karakter taĢır.
ġekil 17. Türkiye Ġklim Haritası
Bölgesel meteorolojik özellikleri yansıtan temel veriler, yeterli kayıt tipleri ve
uzunluğu bulunan en yakın meteoroloji istasyonundan (Kocaeli DMĠ; Enlemi 40o47",
boylamı 29o56") sağlanmıĢtır.
Bölgesel yağıĢın ortalama yüksekliği 728,4 mm/yıl‟dır. En fazla yağıĢ düĢen ay
Aralık (105,2 mm), en az yağıĢlı aylar ise Temmuz (42,4 mm) ve Mayıs (45,3 mm)‟dir.
Genel olarak Ekim ayında baĢlayan yağıĢlı dönem Mart ayında da devam etmekte ve
Nisan‟dan itibaren giderek azalan yağıĢlar Eylül ayı sonuna kadar uzanan bir kurak
dönem oluĢturmaktadır. Buna göre yıllık yağıĢın %71‟i yağıĢlı dönemde (Ekim-Nisan) ve
%29‟u kurak dönemde (Mayıs-Eylül) düĢmektedir.
56
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Tablo 10. Kocaeli Ġli YağıĢ Miktarları (1975-2008)
Aylık Ortalama Toplam
YağıĢ 0,1 mm Olduğu
Maksimum YağıĢ (mm)
YağıĢ Miktarı (mm)
Günler Sayısı
93,3
88,0
17,0
72,2
45,6
15,4
68,8
47,5
13,2
55,2
41,4
11,9
45,3
70,9
9,6
48,7
68,1
8,7
42,4
89,1
6,1
49,5
125,8
5,8
50,1
91,2
7,5
88,6
110,8
12,3
90,1
51,7
13,7
105,2
70,0
16,7
728,4
125,8
137,9
AYLAR
Ocak
ġubat
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
Temmuz
Ağustos
Eylül
Ekim
Kasım
Aralık
YILLIK
Kocaeli Ġli, aylara göre ortalama yerel basınç miktarları Tablo „da verilmiĢtir. Yıllık
ortalama 1006.8 hPa olan basınç değeri, en yüksek 1009.8 hPa değeri ile Ocak ayında,
en düĢük 1003.2 hPa değeri ile ise Temmuz ayında görülmektedir.
Tablo 11. Kocaeli Ġli, Yerel Basınç-hPa (1975-2008 yılları )
Ocak
ġubat
Mart
1009,8 1009,0 1007,1
YILLIK ORTALAMA
Nisan
Mayıs
Haziran Temmuz Ağustos
1004,5
1005,1
1004,2
1003,2
1003,8
Eylül
Ekim
Kasım
Aralık
1006,7
1009,2
1009,2
1009,4
1006,8
Kocaeli Ġli aylara göre bağıl nem miktarları Tablo‟ da verilmiĢtir. Yıllık ortalama %
73 olan bağıl nem miktarı, en yüksek %76 ile Ocak, Ekim ve Kasım aylarında, en düĢük
değeri ise % 67 ile Haziran ayında görülmektedir.
Tablo 12: Kocaeli Ġli Ort. Bağıl Nem Miktarı ( 1975-2008 yılları)
Ocak
ġubat
Mart
Nisan
76
74
73
70
Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül
70
67
69
71
72
Ekim
76
Kasım Aralık
76
75
Yıllık
Ort.
73
Kocaeli Ġli, 1975-2008 yılları arası ortalama buharlaĢma (mm) durumu Tablo‟da
verilmiĢtir. Yıllık toplam buharlaĢma 898.5 mm, en yüksek 165.4 mm değeri ile Temmuz
ayında, en düĢük 8.5 mm değeri ile ise ġubat aylarında görülmektedir.
Tablo 13. Kocaeli Ġli, Ortalama BuharlaĢma Durumu (mm)
Ocak ġubat
9,7
8,5
Mart
15,6
Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos
82,8
118,5
150,9
165,4
140,1
Eylül
Ekim
101,1
58,1
Kasım Aralık
33,4
14,4
Yıllık
Ort.
898,5
Sıcaklığın yıl içindeki aylık dağılımına bakıldığında, Ekim ayından Mart ayına kadar
sıcaklığın genelde giderek azaldığı ve Nisan ayından itibaren belirgin bir Ģekilde artmaya
57
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
baĢlayan sıcaklığın Eylül ayında da etkin olduğu görülür. Ortalama değerlere göre en
soğuk aylar Ocak (6.2oC) ve ġubat (6.3oC),
Tablo 14. Kocaeli Ġli (1975-2008) Dönemine ait Aylara Göre Ortalama Sıcaklık Değerleri
AYLAR
o
Ortalama Sıcaklık ( C )
Ocak
ġubat
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
Temmuz
Ağustos
Eylül
Ekim
Kasım
Aralık
ORTALAMA
6,2
6,3
8,4
13,0
17,3
21,6
23,6
23,4
20,1
15,8
11,3
8,0
14,58
Ortalama Yüksek Sıcaklık
o
( C)
9,6
10,2
13,0
18,3
22,9
27,4
29,2
29,1
25,7
20,6
15,4
11,4
19,4
Ortalama DüĢük
o
Sıcaklık ( C )
3,4
3,2
4,9
8,8
12,8
16,8
19,1
19,2
15,9
12,4
8,1
5,3
10,83
Kocaeli ili ortalama rüzgâr hızları Tablo 15 de verilmiĢtir. Ortalama Rüzgar Hızı en
yüksek 1,8 m/s rüzgar hızı ile Nisan ayı, en düĢük 1.2 m/s rüzgar hızı ile Eylül ve Ekim
aylarıdır. Yıllık ortalama değerlere bakıldığında saat 07.00‟ de yapılan ölçüm sonuçları
1.1 m/s, saat 14.00 ölçüm sonuçları 2.4 m/s, saat 21.00 ölçüm sonuçları 1.0 m/s‟dir.
Tablo 15. Kocaeli Ġli Ortalama Rüzgar Hızları (1975-2008 yılları)
AYLAR
Ocak
ġubat
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
Temmuz
Ağustos
Eylül
Ekim
Kasım
Aralık
ORTALAMA
Ortalama (m/sn)
1,5
1,7
1,7
1,8
1,7
1,6
1,5
1,3
1,2
1,2
1,3
1,5
1,4
Rüzgar Hızı (m/sn)
Saat 07:00
Saat 14:00
Saat 21:00
1,1
1,3
1,2
1,2
1,1
1,1
1,0
0,8
0,7
0,7
1,0
1,3
1,1
2,0
2,4
2,8
2,9
2,8
2,7
2,5
2,4
2,3
2,1
2,0
2,0
2,4
1,3
1,3
1,2
1,1
1,1
1,0
1,0
0,8
0,7
0,7
1,0
1,2
1,0
Rüzgar Ortalama yıllık olarak kuzey (N) yönünde 1.2 m/sn, kuzeydoğu (NE)
yönünde 0.9 m/sn, doğu (E) yönünde 0.8 m/sn, güneydoğu (SE) yönünde 0.9 m/sn, güney
yönünde (S) 1.2 m/sn, güneybatı (SW) yönünde 1,0 m/sn, batı (W) yönünde 1.7 m/sn ve
kuzeybatı (NW) yönünde ise 1.5 m/sn hızlarına ulaĢan rüzgar durumu söz konusudur.
58
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Rüzgar Dağılımı
Kocaeli Ġli, Kocaeli Meteoroloji Ġstasyonu verilerine göre, 1975-2006 rasat yılı
süresince tespit edilen hakim rüzgar SE (güneydoğu) yönlüdür. Yıllık ortalama rüzgar hızı
1,5
m/sn
olarak
tespit
edilmiĢtir.
31
yıllık
rasatlarda
ortalama
fırtınalı
gün
(rüz.hızı≥17,2m/sn) sayısı yılda 10.4‟dür. Ortalama kuvvetli rüzgarlı (rüz. hızı 10,8-17,1
m/sn) gün sayısının yıllık ortalaması ise 52,1 gün olarak gözlemlenmiĢtir.
Tablo 16. Aylara Göre Rüzgar Yönleri
N
NNE
NE
ENE
E
ESE
SE
SSE
S
SSW
SW
WSW
W
WNW
NW
NNW
I
183
173
84
95
83
174
280
243
73
51
48
68
120
287
189
159
II
217
185
99
95
70
123
221
240
65
49
31
57
125
311
175
154
III
256
147
94
101
84
160
242
259
80
37
33
71
151
379
203
136
IV
168
127
81
70
70
168
243
235
57
43
50
91
208
427
188
107
V
209
184
88
73
82
221
339
269
77
49
48
91
149
335
151
105
VI
213
208
118
97
84
208
366
274
75
43
56
71
128
260
125
101
VII
271
273
125
127
98
205
380
248
101
39
46
44
124
150
128
119
VIII
266
280
130
123
84
201
261
259
71
54
26
68
109
150
99
96
IX
198
172
99
109
84
183
278
258
88
38
37
45
116
224
116
70
X
189
185
98
113
95
197
260
215
71
35
38
53
93
222
129
103
XI
133
147
89
87
80
151
251
216
69
40
43
59
124
249
157
151
XII YILLIK
216 2519
164 2245
91
1196
98
1188
96
1010
158 2149
290 3411
245 2961
66
893
43
521
34
490
72
790
129 1576
271 3265
216 1876
149 1450
ġekil 18. Yönlere Göre Rüzgar Esme Sayıları Toplamı
Kocaeli Ġli Hava Kalitesi Verileri ve YanaĢma Dolfenleri Projesinin Hava Kalitesine
Muhtemel Etkileri:
Kocaeli Ġli; kükürtdioksit, karbonmonoksit ve partiküler maddeden kaynaklı hava
kirliliği yaĢayan iller arasında yer almaktadır. Söz konusu hava kirliliğinin baĢlıca sebepleri
59
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
olarak; plansız kentleĢme, yeĢil alanların azalması, ısınmada kullanılan yakıtlar,
endüstriyel emisyonlar ve trafikten kaynaklanan emisyonlar gibi nedenler sıralanabilir.
Kocaeli Ġli‟nde sanayileĢmenin yoğunlaĢması nüfus artıĢını da tetiklemiĢtir. Kırsal
bölgelerden Ģehre olan göçlerin sonucunda; yetersiz alt yapı, plansız hızlı yapılaĢma gibi
aktivitelerin artıĢı, kirliliğin önemli sebebini oluĢturmuĢtur.
Planlı kentleĢme parolası ile yapılan, depremden sonra hasarsız ayakta durabilen
Yahya Kaptan, Yuvam/Akarca, Saraybahçe konutlarına ilaveten ilde Afet Konutları adı
altında yaklaĢık 15.000 konut yapılmıĢtır (Gündoğdu, Yuvacık, Değirmendere, Yukarı
Hereke, Saraylı-Gölcük, Darıca konutları).BüyükĢehir Belediyesi‟ nin Yuvam/Akarca ilave
konut yapımı, Körfez Belediyesi‟ nin Ġlimtepe Konutları da yeniden yapılandırılma
kapsamında Ġlde yeni planlı yaĢam alanları kazandırılmıĢtır.
Kocaeli Ġli‟nde ısınma amaçlı kullanılan yakıtlar LPG tüplü sobalar ve elektriktir.
Bunlara ilave olarak son zamanlarda kömür, odun, kalorifer yakıtı ve motorin gibi
yakıtlarda ısınma amaçlı olarak kullanılmaya baĢlanmıĢtır. Isınmada Kullanılan Yakıtların
Bazı Ġlçelere Göre Dağılımı Tablo 17‟de gösterilmiĢtir.
Tablo 17. Isınmada Kullanılan Yakıtların Bazı Ġlçelere Göre Dağılımı
Belediye
Konut
Akçat
AkmeĢe
Alikahya
Bahçeçik
BekirpaĢa
Çayırova
Darıca
Değirmendere
Derince
EĢme
Gebze
Halıdere
Ġzmit BüyükĢehir
224
487
984
3927
34575
7534
28354
14113
40000
756
105610
1950
110642
Odun
Kömür
(ton)
(ton)
672
1900
60
1463
2926
1600
8250
20527
165000
51000
1512
1110
3300
1275
-
Doğalgaz
3
(m )
3116700
13748
9000000
-
Fuel Oil
3
(m )
2000
3000
-
Elektrik
kW
-
LPG
(litre)
300
-
Kocaeli Ġli‟nde Çevre ve ġehircilik Bakanlığı‟na ait sürekli ölçüm yapan Hava
Kalitesi Ġzleme istasyonu yer almamaktadır. Fakat; Kocaeli Ġl Sağlık Müdürlüğü‟nce Ġl
merkezi ve Ġlçelerinde hava kalitesi ölçümleri yapılmaktadır. Kükürt Oksit ve Partikül
Madde ile ilgili sürekli ölçümlerinin yapıldığı Kocaeli Ġli‟nde; karbonmonoksit, nitrojen
oksitleri, hidrokarbon ve kurĢun emisyonları ölçümleri ise yapılmamaktadır. Derince
Ġlçesinde yapılan Hava Kalitesi Ölçüm Sonuçları Tablo-18‟de sonuçların grafiksel
değerlendirmesi de ġekil 14‟de verilmiĢtir.
60
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Tablo 18. Derince Ġlçesi Hava Kalitesi Ölçüm Sonuçları
Ölçüm Yapılan Yer
Kocaeli Ġli Derince Ġlçesi
Ölçümün Yapıldığı Tarih
SO2
PM
3
3
(Ay)
(Günlük Ortalama Değer µg/m ) (Günlük Ortalama Değer µg/m )
Ocak
15
48
ġubat
12
57
Mart
10
46
Nisan
10
29
Mayıs
10
31
Haziran
10
31
Temmuz
10
29
Ağustos
11
28
Eylül
14
29
Ekim
14
33
Kasım
21
44
Aralık
14
43
Kaynak: Kocaeli Ġl Sağlık Müdürlüğü, 2006
ġekil 19. Hava Kalitesi Ölçüm Grafiği (Derince)
Sonuç ve Değerlendirme:
Kocaeli Ġli genelinde yapılan ölçüm sonuçları Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde
Kükürtdioksit için belirtilen uzun vadeli sınır değerler (150 μ/m 3) ile kısa vadeli sınır
değerlerin (400 μ/m3) altında kaldığı görülmüĢtür. Ayrıca söz konusu ölçüm sonuçları
partikül madde için belirtilen uzun vadeli sınır değerler (150 μ/m3) ile kısa vadeli sınır
değerlerin de (300 μ/m3) altında kalmaktadır. Ġzmit Ġli Hava kalitesi Ölçüm sonuçlarının
2005 yılı genel değerlendirmesine ait bilgiler Tablo 19 ve ġekil-15‟de verilmiĢtir.
61
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Tablo 19. Kocaeli Ġli 2005 Yılı Ġl Geneli Hava Kalitesi Ölçüm Sonuçları
Ölçümün Yapıldığı Tarih
SO2
PM
3
3
(Ay)
(Günlük Ortalama Değer µg/m ) (Günlük Ortalama Değer µg/m )
Ocak
17
56
ġubat
15
56
Mart
12
50
Nisan
11
35
Mayıs
10
34
Haziran
10
34
Temmuz
10
32
Ağustos
12
28
Eylül
15
31
Ekim
15
31
Kasım
24
47
Aralık
19
48
Kaynak: Kocaeli Ġl Sağlık Müdürlüğü, 2006
ġekil 20. Kocaeli Ġli Hava Kalitesi Sonuçları
Sonuç olarak; ĠnĢaat aĢamasında çalıĢacak ekipmanlar ve yapılacak iĢlemlerden
kaynaklı emisyonların oluĢacağı YanaĢma Dolfenlerinin Kocaeli Ġli Derince Ġlçesi Hava
Kalitesine olumsuz bir etkisi beklenmemektedir.
YanaĢma dolfenlerinin yerinin konumu; hakim rüzgar yönü ile yanaĢan geminin
eksenine geniĢ açı ile gelecek Ģekilde konumlandırılmıĢtır. Bu konumlandırma ile yanaĢan
geminin rahat ve güvenli yanaĢması mümkün olacaktır.
62
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
3.8. Proje Sahasının Batimetrik ve OĢinografik Özellikleri
3.8.1.Proje Sahasının Batimetrik Yapısı ve 1/1000 Ölçekli Batimetri Haritası
(www.shodb.gov.tr adresinde belirtilen Hidrografik Mesaha Standartları’na uygun
ve örneği verilen rapor ile birlikte)
Proje sahasının batimetrik yapısı Ģu Ģekildedir; 1 No‟lu dolfenin en sığ noktası 8,82
m, en derin noktası 11,55 m, 2 No‟lu dolfenin en sığ noktası 12,30 m, en derin noktası
12,75 m, 3 No‟lu dolfenin en sığ noktası 13,94 m, en derin noktası 14,64 m‟dir.
Proje Sahasının gösterir batimetri haritası ve (www.shodb.gov.tr) adresinde
belirtilen hidrografik mesaha standartları‟na uygun ve örneği verilen raporla birlikte)
hazırlanmıĢ ve onaylatılmıĢ Hidrografik, OĢinografik, Jeofizik ve Jeolojik Etüt Raporu‟nun
onay belgesi ve Hidrografik rapor eklerde verilmiĢtir. (Bkz. Ek-20, Ek-21).
3.8.2. Sahanın Akıntı Durumunun Tespiti amacıyla Akıntı, Hız ve Yön Ölçüm
Sonuçları Ġle Grafiksel Değerlendirmeler
Proje sahası ve çevresindeki akıntı sistemini tanımlamak için 22-23 Mayıs 2012
tarihinde 1 adet akıntı noktasında, her bir gün için 12 saat olmak üzere toplam 24 saat
süreli akıntı ölçümleri yapılmıĢtır.
Tablo 20. Akıntı Ölçümü Yapılan Akıntı Noktasının Koordinatları
Nokta No
Akıntı
Koordinat
N
º
40 44' 44.83"
E
º
29 50' 05.08"
Derinlik (metre)
18,9
Ölçüm noktasındaki su derinliği 18,9 metredir. Akıntı cihazı deniz yüzeyinin 1
metre altında olacak Ģekilde sabitlenip ölçümler gerçekleĢtirilmiĢtir. Akıntı ölçümlerinde,
veri toplama örnekleme aralığı 15 dakika olarak seçilmiĢ ve 3315 Display birimi üzerinden
anlık olarak okunan değerler gerçek zamanlı olarak kayıt altına alınmıĢtır.
Ölçüm noktasına ait akıntı veri setleri, bu verilerden ölçüm derinliğine ait akıntı
yön-zaman, akıntı hız-zaman grafikleri ile akıntı hız-zaman grafiklerinde akıntının yön ve
hızının zaman içindeki ölçüm değerleri ve değiĢimi, yön-hız saçılımında akıntının temel
profili gösterilmektedir.
Grafiklerde mavi birinci günü, kırmızı ise ikinci günkü akıntı değerlerini
göstermektedir. Bu grafiklerin yorumlanması sonucu; proje bölgesinde akıntı yönü
incelendiğinde, etkin akıntı yönünün 1 nci gün için ortalama 76,07º akıntı hızının ise
63
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
ortalama 7,09 cm/s, 2 inci gün için ise yönün ortalama 77,61º akıntı hızının 7,23 cm/s
olduğu tespit edilmiĢtir.
Tablo 21. Akıntı Ölçüm Sonuçları
Zaman
Saat (Sa:dk)
07.00
07.15
07.30
07.45
08.00
08.15
08.30
08.45
09.00
09.15
09.30
09.45
10.00
10.15
10.30
10.45
11.00
11.15
11.30
11.45
12.00
12.15
12.30
12.45
13.00
13.15
13.30
13.45
14.00
14.15
14.30
14.45
15.00
15.15
15.30
15.45
16.00
16.15
16.30
16.45
17.00
17.15
22 Mayıs 2012
Hız
(cm/s)
4,60
4,89
9,42
4,21
7,54
6,71
6,97
5,40
9,52
7,05
4,33
9,82
4,06
4,32
10,02
7,76
6,45
6,73
6,11
6,77
8,85
10,92
9,44
6,13
5,06
9,64
10,49
4,72
7,22
6,80
6,80
7,49
5,30
4,56
5,99
8,65
6,90
7,56
5,42
4,62
8,82
4,42
Yön
(Mag/Deg)
78,14
53,31
47,53
84,00
103,43
98,87
108,21
53,57
62,93
61,45
95,49
47,44
108,57
45,49
103,12
83,40
72,84
98,27
61,48
47,93
75,16
93,84
73,46
80,10
84,09
79,33
60,99
47,55
68,60
56,86
62,55
97,49
87,30
93,81
49,40
84,69
86,68
93,45
46,52
105,12
82,56
101,17
64
23 Mayıs 2012
Hız
(cm/s)
9,20
9,15
8,09
4,89
4,00
4,24
7,47
10,72
6,79
4,28
7,71
10,04
7,33
6,04
6,82
9,89
7,87
6,86
5,83
10,29
6,75
10,02
5,63
4,51
10,42
4,18
5,89
5,51
4,84
9,94
7,77
4,29
10,17
4,95
9,77
5,30
7,65
10,56
4,67
5,64
8,94
4,74
Yön
(Mag/Deg)
65,73
56,40
78,28
91,34
54,75
71,02
78,86
73,78
46,65
85,20
48,62
76,76
88,63
101,58
63,58
58,95
96,89
53,77
68,75
81,48
105,76
84,26
72,95
93,94
94,31
93,15
64,29
82,02
73,76
107,54
78,44
65,75
58,29
53,40
88,82
64,63
94,55
95,24
55,67
102,59
54,51
77,36
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
ġekil 21. Akıntı Yön Zaman Grafiği
ġekil 22. Akıntı Hız Zaman Grafiği
Akıntı hız-yön grafiğinin her iki günün değerlendirmesi sonucu, proje sahasında akıntının
45º-110º yön aralığında değiĢtiği ve en yüksek akıntı hızının 93,84º yönünden geldiği
grafiklerden görülmektedir.
ġekil 23. Akıntı Hız Yön Grafiği
65
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
ġekil 24. Akıntı Hız Yön Saçılma Grafiği
3.8.3. Deniz Tabanı Yatay ve DüĢey Devamlılığın Tespitine Yönelik Jeolojik ve
Jeofiziksel (sismik veya sondaj uygulamaları ile yandan taramalı sonar) ÇalıĢma ve
Değerlendirmeler
Proje sahasında aĢağıdaki tabloda koordinatları verilen profillerde kıyıya dik olarak
90 metre profil aralıklarıyla, 300 kHz frekansında, 20 adet 120 metre iskele ve 120 metre
sancak olmak üzere herbir profil için toplam 240 metrelik deniz tabanı kaplaması sağlayan
yüksek çözünürlüklü yan taramalı sonar profilleri çekilmiĢtir.
66
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Tablo 22. Sonar Hat BaĢlangıç ve BitiĢ Koordinatları
Yan taramalı sonar geometrisinin iyi çalıĢması ve sağlıklı veri toplamak için tekne
hızının 3-4 knot arasında kalmasını sağlanarak deniz tabanındaki cismin gerçek boyut ve
geometrisi ile görüntülenmesi sağlanmıĢtır.
Proje bölgesinin sığ su özelliği nedeniyle
towfish özel bir aparat ile çalıĢma teknesinin yan tarafına deniz yüzeyinin yaklaĢık olarak 1
metre aĢağısında kalacak Ģekilde monte edilerek çalıĢmalar gerçekleĢtirilmiĢtir.
Yan taramalı sonar yorum ve sonuçlar
Deniz tabanı üzerinde bulunabilecek doğal ve doğal olmayan yapıların deniz
tabanı yüzey morfolojisinin tespitine yönelik olarak yapılan yan taramalı sonar
çalıĢmalarından
proje
sahasının
mozaik
haritası oluĢturulmuĢ
ve
bu
haritanın
değerlendirilmesi sonucu;

Proje bölgesinde deniz tabanının genelde düzgün ve homojen bir yapıda olduğu,

Deniz trafiği nedeniyle deniz tabanında çıpa izlerine rastlandığı,

Proje
sahası
deniz
tabanı
üzerinde
doğal
olmayan
herhangi
bir
yapıya
rastlanılmadığı,

Proje sahasında yukarıdakilerin dıĢında herhangi bir batığa rastlanılmadığı,

Proje sahasında yukarıdakilerin dıĢında projeyi engelleyecek herhangi bir batığa
rastlanmadığı (gemi enkazı, kayalık vs.) söylenebilir.
67
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
3.8.4. Deniz Tabanı Sediment Cinsi, Dağılımı ve Sediment Hareketlerine ĠliĢkin
Değerlendirmeler Ġle Sahanın Sediment Dağılımı Haritası
Ġnceleme alanının deniz tabanı yüzey sediment yapısını ve dağılımını tespit etmek
amacıyla “Van veen” cinsi grap ile deniz tabanı yüzeyinden karelaj yapmak suretiyle 10
adet sediment numunesi alınmıĢtır.
Sediment numunelerine iliĢkin mevki ve derinlik bilgileri aĢağıdaki tabloda
verilmiĢtir. Proje sahasından alınan sediment örneklerinin cinsini tayin etmek maksadıyla
tane boyutu ve granülometrik açılardan elek ve hidrometre analizlerine tabii tutulmuĢlardır.
Tablo 23. Deniz Tabanı Sediment Örnekleri Alınan Ġstasyonlar
Elde edilen bulguların yanı sıra proje sahasının batimetrik ve sonar verilerinin de
birlikte değerlendirilmesi ile neticesinde inceleme alanının tane boyutuna göre 1/5000
ölçekli sediment dağılım haritası hazırlanmıĢtır. (Bkz. Ek 22)
Ġnceleme Alanının Sediment Dağılımı ve Yorumu
Ġnceleme alanında gerçekleĢtirilen arazi ve laboratuar çalıĢmalarından elde edilen
bulgular çerçevesinde bölgenin tane boyutuna göre çökel dağılım oranları; çakıl Sed-4‟de
%4.70, diğer noktalarda %0, kum %3.63-14.38, silt %29.25-36.99 ve kil %49,70-64,22
arasında değiĢtiği tespit edilmiĢtir.
68
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Tablo 24. Tane Boyu Analiz Sonuçları
Ġnceleme sahasında hakim litolojik birim olarak; çamur birimi görülmekte olup,
analiz sonuçlarından hakim birimin kil ve silt olduğu anlaĢılmaktadır. Bölgede kırıntılı
sedimentlerin
deniz
tabanındaki
dağılımında
kıyı-deniz
dinamiklerinin
etkileri
izlenmektedir. Bilindiği üzere, kıyı-deniz etkileĢimlerinin ve enerjinin yüzksek olduğu kıyı
alanlarında genel olarak iri taneli bloklu çakıllı ve kumlu materyallerin dağılımı
gözlenmekte iken, kıyı-deniz etkileĢimlerinin nispeten az olduğu kıyıdan açıklara doğru
düĢük enerji derin deniz alanlarında ise ince taneli siltli, killi ve çamurlu materyallerin
dağılımı gözlenmektedir.
Bu kapsamda proje sahası kıyı bandı ve 1/5000 ölçekli sediment dağılım haritasını
incelediğimizde; kıyı bandının dolgu ve yerleĢim alanı olduğu bölgenin genel jeolojisinde
ve stratifisinde belirtildiği gibi sopalı formasyonu (kumtaĢı) sahadaki en geç oluĢuklardır.
Proje sahası halihazırda yerleĢim alanı olup, yakınında deniz tabanı malzemesini
değiĢtirebileceği düĢünülen ve akıĢı mevsimsel değiĢkenlik gösteren dere yer almaktadır.
Kıyı bandında görülen bu yapıyı takiben proje sahasının doğu kıyısında kumlu kil
ve az çakıllı kumlu çamur, sahanın geri kalında ise çamur materyalinin dağılımı
izlenmektedir. (Sediment Dağılım Haritası Ek. 22‟de verilmiĢtir.)
3.8.5. Bölgenin Deniz Suyunun OĢinografik Parametrelerine (tuzluluk-sıcaklıkyoğunluk vb.) ĠliĢkin Ölçüm Sonuçları ve Değerlendirmeleri Ġçeren Bilgiler
Yapılan ölçüm ve değerlendirmeler sonucu, proje sahasında deniz suyu sıcaklığı
yüzeyden ölçüm derinliğine kadar pozitife yakın izotermal gradyenli bir su tabakası
görünümündedir. Deniz yüzeyinde sıcaklık değiĢiminin 14.49 ºC ile 15.69 ºC arasında,
deniz tabanında 6 nolu CTD istasyonunda (17,68 metre derinlikte) ise 15.44 ºC olduğu
ölçüm sonuçlarında tespit edilmiĢtir.
69
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Deniz suyu tuzluluk değiĢimine bakıldığında; deniz yüzeyinde tuzluluk değerleri,
%18,20 ile %22,05 arasında değiĢmekte olup, deniz yüzeyinden ölçüm derinliğine kadar
tuzluluk değerlerinin küçük oranlarda arttığı ve 6 nolu istasyonda %21,63 değerine ulaĢtığı
ölçüm sonuçlarından tespit edilmiĢtir.
Deniz suyu yoğunluk parametresinin ölçüm derinliğine doğru değiĢiminin sıcaklık
profili ile benzerlik gösterdiği ve deniz üzerinde yoğunluk değerinin 13.06-16.16 sigma-t
olduğu, deniz tabanında 6 nolu CTD noktasında ise 15.61sigma-t olduğu görülmüĢtür.
Proje sahasında iki farklı günde 12 CTD noktasında ölçülen fiziksel oĢinografik
parametreler bir araya getirilip, bu değerlerin bir profil boyunca dağılımını gösteren enine
kesit grafiği oluĢturularak eklerde verilmiĢtir. (Bkz. Ek. 23)
3.9. Kara ve Deniz Ortamındaki Flora/Fauna Türleri ve YaĢam Alanları (Arazide
gözlem, anket ve görüĢme sonucu tespit edilen türler ile literatürden alınan türlerin
belirtilmesi,
arazi
çalıĢmasının
vejatasyon
döneminde
yapılması,
çalıĢma
yönteminin verilmesi, alanda bulunan bitki türlerinin endemizm durumlarının
verilmesi, Koruma Statülerinin RDB(Kırmızı Listesi)/Bern SözleĢmesi tür listeleri
baz alınarak belirlenmesi, IUCN tehlike kategorilerine göre değerlendirme yapılması,
Bern SözleĢmesi EK-1 kapsamında da türlerin değerlendirilmesi, kumul bitki örtüsü,
ve deniz ekosisteminin ayrıca değerlendirilmesi, önemli bitki alanlarına iliĢkin bilgi
verilmesi, yapılan literatür çalıĢmalarında TÜBĠTAK tarafından hazırlanan Türkiye
Birlikleri Veri Servisi’nin (TÜBĠVES) ve 2012-2013 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu
Kararlarına Ait Tabloların Kullanılması gerekmektedir)
FLORA ÖZELLĠKLERĠ:
Doğal Bitki örtüsü; Kocaeli Ġlinin Samanlı Dağları ormanlarla kaplıdır. Genellikle
dağların yukarı kısımları iğne yapraklı ağaçlarla, aĢağı kısımları geniĢ yapraklı ağaçlarla
örtülüdür. Denize yaklaĢtıkça Akdeniz ikliminin bitki örtüsüne (makilere) rastlanır. Ġlin sahil
bölgelerinde (Körfez sahillerinde) meyve, sebze ve zeytincilik hakimdir. Bölgede zeytin,
kiraz, bağ ve meyvecilik ekimi ekseriyetle karıĢık olarak yapılmaktadır. Ġlin kuzeyinde
genellikle tarla tarımı yapılmaktadır.
Proje alanı flora bölgeleri dikkate alındığında Avrupa-Sibirya Fitocoğrafya
Bölgesi‟ne girmektedir. Ayrıca Akdeniz Fitocoğrafya Bölgesi karakteristiğine sahip
vejetasyon da gözlenmektedir. Proje alanı ayrıca; Davis‟in Grid Sistemi (Flora of Turkey
70
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
and the East Aegean Islands) açısından, bakıldığı zaman ise A-2 karesinde Batı Anadolu
(West Anatolia) Bölgesi‟ne girmektedir.
ġekil 25. “Based on Grids: A2”
Avrupa-Sibirya Fitocoğrafya Bölgesi geniĢ yapraklı türlerden oluĢur ve yükselti
artıkça iğne yapraklı türlerle birlikte görülür. Yaz-kıĢ yağıĢlı geçer, kuraklık yaĢanmaz.
Genellikle orman yapısı hakimdir, yağıĢların bol oluĢu gür bir bitki varlığını ortaya çıkarır.
Türkiye'nin batısından doğusuna doğru tüm kuzey kısımlarını içine alır.
Akdeniz Fitocoğrafya Bölgesine giren sahaların karakteristik iklimi, yazları kurak ve
sıcak, kıĢları ılık ve yağıĢlı geçen Akdeniz iklimidir. Bölgedeki vejetasyon, yaz döneminin
sıcak ve kurak geçmesine bağlı olarak çoğunlukla kurakçıl karakterdedir. Bu nedenle
bölgede ıĢık ve sıcaklık isteği yüksek olan kalın ve parlak yapraklı her zaman yeĢil
bitkilere ve iğne yapraklılara rastlanır.
Akdeniz Fitocoğrafya Bölgesi‟nin belli baĢlı vejetasyon formasyonları :
1. Çalı (Maki ve Garik) Formasyonu
2. Orman Formasyonu
3. Ot Formasyonu
71
Tablo 25. Flora Tablosu
ÖrtüĢ Bolluk
Tehlike
(braun- balanquet
End.
Sınıfı
metodu)
1 2 3 4 5 6 7 8 1 2 3 4 5 L B Y
84
Fitocoğrafik
Bölge
Lokalite
Bern’e
Göre
Bitkinin
Tespit
ġekli
Kara Çörek
-
0-900 m
-
L
-
Akdeniz
0-100 m
-
L
X
X
Lc
-
Avrupa-Sibirya
0-2570 m
-
*L
X X
X
Lc
-
-
-
-
-
L
Nonea obtusifolia
-
-
Akdeniz
0-50 m
-
L
X X
Boragınaceae
Caryophyllaceae
Onosma aucheranum
Spergularia maritima
-
Emcek
-
Akdeniz
Avrupa-Sibirya
0-3000 m
-
-
L
*
X
X X
Caryophyllaceae
Dianthus corymbosus
-
-
-
0-1400 m
-
L
Caryophyllaceae
Silene italica
-
-
-
650-2400 m
-
L
Asteraceae
Senecio vulgaris
-
-
-
0-700 m
-
*
Asteraceae
Calendula arvensis
Nergis
Öküzgüzü
Avrupa-Sibirya
0-2000 m
-
L
Asteraceae
Asteraceae
Cirsium creticum subsp. creticum
Taraxacum scaturiginosum
-
-
Akdeniz
-
0-1300 m
2500 m
-
L
L
Asteraceae
-
-
-
-
-
L
X
Yabani fıstık
Çetemük
Akdeniz
50-150 m
-
*
X X
Equisetaceae
Crepis neglecta
Pistacia terebinthus
ssp. palaestina
Equisetum ramosissimum
Kırkboğum
Ulama
-
0-1900 m
-
*L
X
Erıcaceae
Erıcaceae
Arbutus unedo
Rhododendron ponticum
KocayemiĢ Dağ yemiĢi
Orman gülü
Komar
Avrupa-Sibirya
0-300 m
0-2100 m
-
L
L
X X
X
Dıpsacaceae
Scabiosa columbaria subsp. columbaria
Uyuz otu
-
-
0-2600 m
-
L
Geranıaceae
Erodium ciconium
-
-
-
0-1500 m
-
L
Fabceae
Astragalus hamosus
-
-
-
0-1300 m
-
L
X
Fabaceae
Lathyrus annuus
-
-
Akdeniz
0-1000 m
-
*L
X X X
Fabaceae
Fabaceae
Lotus edulis
Trifolium spumosum
Yonca
-
Akdeniz
Akdeniz
0-50 m
0-650 m
-
*L
*L
X X
X X
Lamıaceae
Teucrium polium
-
-
0-2050 m
-
*L
X X X
Lılıaceae
Muscari tenuiflorum
-
-
0-2400 m
-
L
X
Poaceae
Poaceae
Bromus arvensis
Poa annua
YavĢan otu
Dağ
sümbülü
-
-
-
0-2900 m
0-2200 m
-
*L
*L
X
Poaceae
Phalaris minor
KuĢyemi
-
-
0-300 m
-
L
Poaceae
Lolium multiflorum
-
-
-
40-900m
-
L
Rhamnaceae
Rhamnus alaternus
Çalı
-
Akdeniz
0-1400 m
-
*L
Salıcaceae
Salix cineria
Boz söğüt
Sorgun
Avrupa-Sibirya
10-1100 m
-
*L
Fagaceae
Quercus hartwissiana
-
-
Karadeniz
20-1750 m
-
*L
Familya
Tür
Ranunculaceae
Nigella sativa
Ranunculaceae
Anemone pavonia
Brassicaceae
Thlaspi perfoliatum
Brassicaceae
Brassica nigra
Boragınaceae
Anacardıaceae
Türkçe
İsim
Yöresel
isim
Çörek otu
-
Habitat
X
X
X
X
X
X
Lc
X
Lc
X
X X
X
X
X
Lc
X
Lc
X
Lc
X
X
X
X
Lc
X
X
Lc
Lc
X X
X
X
X
Lc
X
Lc
X
Lc
X
X
Lc
Lc
X X
X X
Lc
X
Lc
X
Lc
X X
Lc
X
X
X
X
X X X
X X X
X
X X X
X
Lc
X
Lc
Lc
X
Lc
X
X
Lc
Lc
Lc
X X X X X
X X
X
Lc
X
X
X
Lc
Lc
X
X
X
Lc
Lc
X
X
Lc
Lc
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
HABĠTAT SINIFLARI
TEHLĠKE SINIFLARI (Red-Data Book)
1.Orman
Ex: TükenmiĢ-Extinct Endemik Türler(TükenmiĢ)
2.Maki
Ew: Doğada Yok OlmuĢ Endemik Türler (Doğada
TükenmiĢ)
3.Frigana
CR: Kritik Olarak Tehlikede Olan Endemik Türler
4.Kültür Alanları (Bağ, bahçe v.b.)
EN: Tehlike Altında Endemik Olmayan Türler
(Tehlikede)
5.Mera
VU: Hasar Görebilir Türler
6.Nemli çayır, Bataklık ve Sulak Alan
LR: DüĢük Riskli Bitkiler (Az Tehdit Altında)
7.Step
cd:
Yukarıdaki
kategorilerin
herhangi
birine
girmeyen fakat
8.Kayalık
Bunun
Yanında
Taksona
Özgü
veya
Habitata
Özgü
Koruma
Programı Olan Bitkiler (Koruma Önlemi Gerektiren)
nt: Tehdit Altına Girebilir
LOKALĠTE: Bitkinin tam adresi
lc:
En
Az
EndiĢe
verici
(Herhangi
bir
koruma
gerektirmeyen
ve
yüksekliği
ve tehdit altında olmayan )
DD: Bitkinin tehdit altında olmasından çok bitki hakkında daha fazla bilgi toplanması
gerekli bitkiler
NE: Değerlendirilmeyen
ÖRTÜġ –BOLLUK
BĠTKĠ TESPĠTĠNĠN NASIL YAPILDIĞI
* : Arazi ÇalıĢması Sonucu
L: Literatür Taraması Sonucu
*L: Arazi ÇalıĢması ve Literatür Taraması
END. (ENDEMĠZM)
DERECELERĠ
L : Lokal Endemik
B: Bölgesel End.
Y: Yaygın End.
1. Çok Nadir
2. Nadir
3. Orta Derecede Bol
4. Bol
5.Çok Bol veya Saf
Populasyon
OluĢturmakta
73
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
YÖRESEL ĠSĠM: Türk Dil Kurumu Yayını „Türkçe Bitki Adları Sözlüğü‟ referans olarak
alınabilir.
Yukarıda belirtilen türlerden endemik ve nesli tehlikede olan bitki türlerini tespit
etmek için ve http://turkherb.ibu.edu.tr web adresinde “Türkiye Bitkileri Veri Servisi”
esas alınmıĢ olup Türkiye Tabiatı Koruma Derneği “Red Data Book Of Turkısh Plants”
adlı yayında incelenmiĢ ve nesli tehlikede olan bitki türüne rastlanmamıĢtır.
Ayrıca Türk Çevre Mevzuatı "Avrupa'nın Yaban Hayatı ve YaĢama Ortamlarını
Koruma SözleĢmesi" ve ekleri de incelenmiĢtir.
Flora Karakteristiği: Ġnceleme alanı florasında endemik takson, ulusal ve
uluslararası sözleĢmeler ile korunan nadir ve nesli tehlikede olan herhangi bir türe
rastlanmamıĢtır. Kozmopolit taksonlar yaygındır. Doğal hayatı etkileyen bir Ģey
bulunmamaktadır.
FAUNA ÖZELLĠKLERĠ:
Proje alanı ve yakın çevresinde yapılan inceleme ve araĢtırma çalıĢmaları
sonucunda belirlenen hayvan türleri:
74
Tablo 26. Ġki yaĢamlılar (Amfibiler), Sürüngen ve Memeliler Tür Listesi
Latince Adı
AMPHIBIA
TAKIM
ALTTAKIM
FAM
CĠNS
Sp
ALTTAKIM
FAM
CĠNS
: ANURA
: ANOMOCOELA
: RANIDAE
: Pelophylax
: Pelophylax ridibundus
: PROCOELA
: BUFONIDAE
: Pseudepidalea
Sp
: Pseudepidalea viridis
REPTILIA
TAKIM
ALT TAKIM
FAM
CĠNS
75
END
IUCN
BERN
SözleĢmesi
AVL
(2012-2013)
KAYNAK
HABĠTAT
Nt
-
Nt
Ek-II
-
G
Su kenarları
Nt
-
Nt
Ek-II
-
L
Su kenarları, çayır, bağ, bahçe, taĢlık-kayalık
alanlar, orman içleri
Nt
-
Nt
-
Ek Liste-I
G
Bol güneĢli, tarlalar, çalılıklar, taĢlık, kayalık alanlar,
Ģehir içi yerleĢim alanları
Nt
-
Nt
-
Ek Liste-I
G
Bol güneĢli, tarlalar, çalılıklar, taĢlık, kayalık alanlar.
Tosbağa
Yılanlar
Kırbaç Yılanları
Nt
-
Nt
Ek-III
Ek Liste-I
L
Açık yamaçlar, tarla, çayır, bağ, bahçe.
Hazer Yılanı, Bozyörük
Nt
-
Nt
Ek-III
Ek Liste-I
L
Açık yamaçlar, tarla, çayır, bağ, bahçe.
Uysal Yılan
Nt
-
Nt
Ek-III
Ek Liste-I
L
Bitki örtüsü seyrek, taĢlık arazilerde yaĢarlar.
TaĢların altında gizlenirler.
L
Orman kenarında, yerleĢim alanlarına yakın yerlerde
L
Kayalık olan yerlerde
G
Verimli alanlarda, bağ ve bahçelerde
AMFĠBĠLER (Ġki yaĢamlılar)
Kuyruksuz kurbağalar
Gerçek Su Kurbağaları
Ova Kurbağası, Bataklık Kurbağası
Gerçek Kara Kurbağaları
Gece Kurbağası
SÜRÜNGENLER
: SQUAMATA
: LACERTILIA
: LACERTIDAE
: Podarcis
Sp
: Podarcis siculus
CĠNS
: Ophisops
Sp
: Ophisops elegans
FAM
: TESTUDINATA
CĠNS
: Testudo
Sp
: Testudo graeca
ALT TAKIM : OPHIDIA
FAM
: COLUBRIDAE
CĠNS
: Dolichophis
Sp
: Dolichophis caspius
CĠNS
: Eirenis
Sp
ERL
Türkçe Adı
: Eirenis modestus
Kertenkeleler
Eski Dünya Adi Kertenkeleleri
Ġstanbul Kertenkelesi
Tarla Kertenkelesi, Yılan Gözlü
Kertenkele
Kaplumbağalar
MAMMALIA
MEMELĠLER
TAKIM
: INSECTIVORA
Böcekçiller
ALT TAKIM : MICROCHIROPTERA Böcek Yiyen Yarasalar
FAM
: VESPERTILIONIDAE
Düz Burunlu Yarasalar
CĠNS
: Pipistrellus
Sp
: Pipistrellus pipistrellus
Cüce Yarasa
V
V
Ek-III
CĠNS
: Miniopterus
Sp
: Miniopterus schreibersii Uzunkanatlı Yarasa
V
V
Ek-II
Ek Liste-I
TAKIM
: RODENTIA
Kemiriciler
ALT TAKIM : MYOMORPHA
Fare Benzeri Sincaplar
FAM
: SPALACIDAE
Körfareler
CĠNS
: Spalax
Sp
: Spalax leucodon
Körfare
Nt
Nt
Gözlem Ġstasyonu: Faaliyet Alanı ve Çevresinde Yapılan Arazi ÇalıĢmalarında Türlerin Tespit Edildiği Nokta veya Alanlar
HABĠTAT
: Tespit Edilen Türün YaĢadığı Alan Özelliği
ERL: European Red List
Gözlem
Ġstasyonu
Tablo 27. KuĢ Türleri Listesi
bnv
Türkçe Adı
AVES
KUġLAR
Ġngilizce Adı
FĠ
FD
EVRDB
IUCN
END
BERN
SözleĢmesi
AVL
(2012-2013)
KAYNAK
TAKIM : FALCONIFORMES
Doğanlar
FAM
: FALCONIDAE
Doğangiller
Sp
: Falco tinnunculus
Kerkenez
Turmfaike:Kestrel
-
-
A-4
V
-
Ek-II
Ek Liste-I
L
Sp
: Falco peregrinus
Gezgincidoğan, Gök Doğan
Wanderfaike: Peregrine Falcon
-
-
A-4
V
-
Ek-II
Ek Liste-I
L
Wachtel : Quail
-
-
A-4
O
-
-
Ek Liste-III
L
TAKIM : GALLIFORMES
Tavuklar
FAM
: PHASIANIDAE
Tavuksular
Sp
: Coturnix coturnix
Bıldırcın
TAKIM : COLUMBIFORMES
Güvercinler
FAM
: COLUMBIDAE
Güvercingiller
Sp
: Columba livia
Kaya Güvercini
Haustaube: Domestis Pigeon
-
-
A-4
Nt
-
-
Ek Liste-III
L
Sp
:Streptopelia decaocto
Kumru
Türkentaube: Collarede Dove
-
-
A-4
Nt
-
-
Ek Liste-II
A
76
TAKIM : STRIGIFORMES
Gece Yırtıcıları
FAM
: STRIGIDAE
BaykuĢgiller
Sp
: Otus scops
Cüce baykuĢ, ĠshakkuĢu
Zwergohreule: Scops Owl
-
-
A-3
V
-
-
Ek Liste-I
L
Sp
: Athena noctua
Kukumav
Steinkauz: Little Owl
-
-
A-4
V
-
-
Ek Liste-1
L
Haubenlerche: Crested Lark
-
-
-
O
-
-
Ek Liste-II
L
Schwarzkehicheni:Stonechat
-
-
-
O
-
-
Ek Liste-I
L
TAKIM : PASSERIFORMES
Ötücü KuĢlar
FAM
: ALAUDIDAE
TarlakuĢugiller
Sp
: Galerida cristata
Tepelitoygar
TAKIM : PASSERIFORMES
Ötücü KuĢlar
FAM : TURDIDAE
ArdıçkuĢugiller
Sp
TaĢkuĢu
: Saxicola torquata
FAM
: CORVIDAE
Kargagiller
Sp
: Pica pica
Saksağan
Elster :Magpie
-
-
-
O
Ek Liste-III
G
Sp
: Corvus monedula
Cüce Karga, Küçük Karga
Dohle:Jackdow
-
-
-
O
-
-
Ek Liste-III
L
Sp
:Corvus frugilegus
Ekin Kargası
Koikraba:Roven
-
-
-
O
-
-
Ek Liste-III
G
FAM
: STURNIDAE
Sığırcıkgiller
Sp
: Sturnus vulgaris
Sığırcık
Star:Starling
-
-
--
O
-
-
Ek Liste-II
G
FAM
: PASSERIDAE
Serçegiller
Sp
: Passer domesticus
Ev serçesi
Hausperling :House Sparrow
-
-
-
O
-
-
Ek Liste-III
G
FAM
: EMBERIZIDAE
Sp
: Miliaria calandra
Tarla kirazkuĢu
Grauammer: Corn Bunting
-
-
-
O
-
-
Ek Liste :II
L
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
FĠ
FD
EVRDB
AVL (2012-2013)
END
ÇED RAPORU
: Faaliyet Alanı ve Çevresindeki Populasyon Yoğunluğu
: Faaliyet Alanı ve Çevresi DıĢındaki Populasyon Yoğunluğu
: European Vertabrate Red Data Book
: Merkez Av Komisyonu Kararı
: Endemik
KAYNAK
: Anket (Yöre Halkından Alınan Bilgiler)
: Gözlem
: Habitat Uygunluğu
: Literatür
A
G
H
L
Tablo 28. Balık Türleri Tablosu
TÜR ADI
TÜRKÇE ĠSĠM
TÜR ADI
TÜRKÇE ADI
Lichia amia
Levrek
Akya
Dicentrarchus labrax
Mullus barbatus
Lüfer
Barbunya
Pomatamus saltatrix
Merluccius merluccius
Melanur
Berlam
Oblada melanura
Sparus aurata
Mercan
Çipura
Pagellus ssp.
Solea solea
Mezgit
Dil Balığı
Merlangius merlangus
Atherina brama
Mırmır
GümüĢ
Echeluss myrus
Egraulis encrasicolus
Ġstavrit
Hamsi
Trachurus trachurus
Serranus ssp.
Ġsparoz
Hani
Diplodus annularis
Scomber colias
Ġzmarit
Kolyos
Maenna smaris
Boops boops
Karagöz
Kupa
Sargus sargus
Scopthhalmus rhomus
Sarpa
Kalkan
Boops salpa
Mugil chelo
Sinarit
Kefal
Dentex dentex
Xiphias gladius
Tekir
Kılıç
Mullus surmeletus
Sardina pilchardus
Uskumru
Sardalya
Scomber scombrus
Sarda sarda
Palamut
Belone belone
Zargana
Not: Yukarıdaki hayvan türlerinin varlığı arazi çalıĢmasına ek olarak literatür çalıĢması yapılarak
belirlenmiĢtir.
Yukarıda belirtilen türlerden koruma altına alınan türleri belirlemek için Türk Çevre
Mevzuatı “Avrupa‟nın Yaban Hayatı ve YaĢama Ortamlarını Koruma SözleĢmesi” ve ekleri
incelenmiĢtir. Bern sözleĢmesine göre koruma altına alınmıĢ türler gösterilmiĢtir. Proje
alanımız ve çevresinde koruma altına alınmıĢ türlere rastlandığı takdirde Bern sözleĢmesi
madde 6 ve 7 hükümlerine uygun hareket edilecektir. Ayrıca merkez av komisyonu
kararlarına da uygun hareket edilecektir.
Bern SözleĢmesine göre II. listede yer alan türler kesin olarak koruma altına alınan
fauna türlerini içerir. Bern SözleĢmesine göre kesin olarak koruma altına alınan fauna
türleri için aĢağıdaki kurallar geçerlidir.
77
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
a) Her türlü kasıtlı yakalama ve alıkoyma, kasıtlı öldürme Ģekilleri,
b) Üreme veya dinlenme yerlerine kasıtlı olarak zarar vermek, buraları tahrip etmek
c) Yabani faunayı bu sözleĢmenin amacına ters düĢecek Ģekilde özellikle üreme,
geliĢtirme ve kıĢ uykusu dönemlerinde kasıtlı olarak rahatsız etmek,
d) Yabani çevreden yumurta toplamak veya kasten tahrip etmek veya boĢ dahi olsa bu
yumurtaları alıkoymak,
e) Fauna türlerinin canlı veya cansız olarak elde bulundurulması ve iç ticareti yasaktır.
Bern SözleĢmesine göre III. listede yer alan türler Korunan Fauna Türlerini içerir. Bern
SözleĢmesine göre korunan fauna türleri için alınacak önlemler Ģunlardır;
a) Kapalı av mevsimlerini ve/veya iĢletmeyi düzenleyen diğer esasları,
b) Yabani
faunayı
yeterli
popülasyon
düzeylerine
ulaĢtırmak
amacıyla,
uygun
durumlarda, iĢletmenin geçici veya bölgesel olarak yasaklanmasını,
c) Yabani hayvanların canlı veya cansız olarak satıĢının, satmak amacıyla elde
bulundurulmasının veya nakledilmesinin veya satıĢa çıkarılmasının uygun Ģekilde
düzenlenmesi hususlarını kapsamalıdır.
Ulusal ve Uluslararası Mevzuatla Koruma Altına Alınan Türler ve Proje Alanında
tanımlanan KuĢ Türlerinin tehlike kategorileri aĢağıdaki gibidir. “Türkiye‟nin KuĢları”
(KIZIROĞLU, 1989) adlı kitabına dayanarak bazı kuĢ türlerinin “Red Data Book”
kategorileri (ERZ,1977;HEINWALD et all., 1981; BAYERISCHE STAATSMINISTEIUM
1982 a and b; GEEP 1984)‟ e göre tehlike altındaki türler Ģu Ģekilde sınıflandırılmıĢtır.
A.1.Nesli tükenmiĢ, tükenme tehlikesi altında olan ve ilerde tükenmeye aday türler
A.1.1. ġu anda nesli tükenmiĢ türler
A.1.2. Birey sayısı tüm bölgelerde 1-25 arasında kalmıĢ türler
A.2. Birey sayıları 26-50 çift arasında olan bazı bölgelerde oldukça azalmıĢ türler
A.3.Birey sayıları 500 çifte ulaĢan ancak bazı bölgelerde çok nadir olarak görülen türler
(51-500)
A.4.Birey sayıları fazla olmakla birlikte bazı bölgelerde azalmıĢ türler
B.1.Geçici olarak ülkemize gelen ve biyotopların yok edilmesi ile risk altında kalan türler
B.2.Anadolu‟yu kıĢlak olarak kullanan ancak üremeyen türler
B.3.Transit olarak geçen ve kıĢlak olarak kullanan risk derecesi düĢük türler
78
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Red-Data Book Kategorileri
Ex : (Extinct) : Soyu TükenmiĢ Türler
E : (Endangered):Tehlikede Olan Türler
V : (Vulnerable):Zarar Görebilir Türler
R : (Rare):Nadir Türler
I : (Indeterminate):Bilinmiyor
K : (Insuffuciently Known):Yeterince Bilinmeyen Türler
O : (Out of Danger):Tehlike DıĢı Türler
nt : Yaygın, bol ve Tehdit Altında Olmayan Türler
Fauna Karakteristiği: Alanda ve yakın çevrede gözlenebilen bu hayvanlar özel
habitatlara
ihtiyaç
duymayan,
ülkemizin
değiĢik
bölgelerinde
farklı
habitatlarda
yaĢayabilen hayvanlar olup habitatlarının tahribi söz konusu değildir.
Flora ve Fauna Genel Görünüm: Alanda yapılan flora ve fauna tespitinden sonra proje
sahasında gerçekleĢtirilecek proje ile bundan zarar görebilecek, nadir ve endemik
özellikte gerek bitki, gerekse hayvan türünün olmadığı ve tesisin biyolojik açıdan çevreye
olumsuz bir etkisi olmayacağı sonucuna varılmıĢtır.
3.10. Proje ve Etki Alanının Su Ürünleri Ġstihsal Sahası Açısından Ġrdelenmesi
Derince Ġlçesi; Mülga Tarım ve KöyiĢleri Bakanlığı Koruma ve Kontrol Genel
Müdürlüğü tarafından çıkarılan Su Ürünleri Ġstihsal Yerleri arasında bulunmamaktadır. Bu
nedenden dolayı projenin Bölgedeki Su Ürünleri Potansiyeli ve Su Ürünleri Avcılığına
herhangi bir etkisi olmayacaktır.
1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu‟nun “Ġstihsal Yerlerindeki DeğiĢiklikler” baĢlıklı 7‟nci
maddesinde ve Su Ürünleri Yönetmeliği‟nin 7‟inci maddesinde belirtilen hükümlere
uyulması, 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu‟nun “Patlayıcı ve Zararlı Maddeleri Kullanma
Yasağı” baĢlıklı 19. Maddesinde ve Su Ürünleri Yönetmeliği‟nin 9‟uncu maddesinde
belirtilen hükümlere uyulacaktır. 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu‟nun “Sulara Zararlı
Maddeler Dökülmesi” baĢlıklı 20‟nci maddesinde ve Su Ürünleri Yönetmeliği‟nin 11‟inci
maddesinde belirtilen Ġstihsal Yerlerine Dökülmesi Yasak olan Maddeler, Yönetmeliğin 5
no‟lu Ekinde “Ġç Sulara ve Denizlerdeki Ġstihsal Yerlerine Dökülmesi Yasak olan Maddeler
ve Alıcı Ortama Ait Kabul Edilebilir Değerler” baĢlığı ile belirtilmiĢ olup, faaliyetin
uygulanması esnasında Ek-5‟teki ilgili parametreler itibariyle kabul edilebilir değerlere
bağlı kalınarak deĢarj yapılacak ve sucul ekosistemlere zarar verilmeyecektir.
79
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından yayınlanan 3/1 Numaralı Ticari
Amaçlı Su Ürünleri Avcılığını Düzenleyen Tebliğ‟in 12‟inci Maddesinin 3‟üncü bendinin c)
alt bendi ile Ġzmit Körfezi‟ndeki balık popülasyonlarının korunmasına yönelik olarak Dil
Burnu Fenerini, Dil Ġskelesi Kaba Burnuna birleĢtiren hattın doğusunda kalan alanda
çevirme ağları (gırgır) ile avcılık yasaklandığından yukarıdaki paragrafta belirtilen
hususların sağlanmaması halinde yapılacak faaliyetin su ürünleri popülasyonunu olumsuz
yönde etkileyeceği düĢünülmektedir. Ayrıca, Kocaeli Ġli sınırlarında bulunan mevcut liman
ve iskelelerin kapasite artırımına iliĢkin dolgu talepleri ile yeni liman ve iskele yatırım
taleplerinin değerlendirilmesi ve karara bağlanması ile ilgili Kocaeli Valiliği‟nin 25/12/2012
tarih ve 2012/8 sayılı Genelgesinin hükümleri dikkate alınacaktır.
Su ürünlerinin yaĢamını olumsuz etkilememesi için proje kapsamında yapılacak
yapıların su sirkülasyonun doğal akıĢını sağlaması için kazıklı sistem Ģeklinde yapılması
planlanmıĢtır.
Planlanan projenin inĢaat aĢamasında, denizde geçici bir bulanıklık oluĢabilecektir.
Bulanıklığın deniz ekosistemine olacak etkisinin en az seviyede tutulmasına dikkat
edilecektir.
Tablo 29. Kocaeli Ġli Su Ürünleri YetiĢtiriciliği
Kocaeli Ġli‟nde 2001 yılında üretilen su ürünleri üretim değerleri içerisinde deniz
balıklarının oranı % 68, kültür balıklarının oranı ise % 32‟ dir. Toplam üretim miktarında ise
kültür balıkçılığının oranı % 29.76‟dır. 2004 yılında Kocaeli Ġli‟nde üretilen alabalık toplam
miktarı 130 ton olmuĢtur. 2006 yılı verilerine göre, 10 adet Kültür balıkçılığı iĢletmesi
mevcut olup toplam 149 ton/yıl kapasitesi mevcuttur.
80
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Tablo 30. 2006 Yılında Üretilen Su Ürünleri Miktarı ve Üretim Değeri
Kaynak: Kocaeli Ġl Çevre Durum Raporu
3.10.1. 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu kapsamında Yapılacak ĠĢ ve ĠĢlemler
Deniz ortamında yapılacak faaliyetler Kocaeli Ġl Gıda, Tarım ve Hayvancılık
Müdürlüğü ile koordineli bir Ģekilde yürütülecek olup, gerekli izinler alınacaktır.
Ayrıca; Proje kapsamında inĢaat ve iĢletme aĢamasında yapılacak çalıĢmalar
kapsamında su ortamına atık veya su ürünlerine zarar veren maddeler dökülmesi söz
konusu olmayacaktır. Ama yine de inĢaat ve iĢletme aĢamalarında; 1380 Sayılı Su
Ürünleri Kanunu Madde 11 “Su ürünlerine veya bunları tüketenlerin veya kullananların
sağlığına veya istihsal vasıtalarına zarar veren maddelerin içme sularına ve denizlerdeki
istihsal yerlerine veya civarlarına dökülmesi ve dökülecek şekilde tesisat yapılması
yasaktır. Dökülmesi yasak olan zararlı maddeler ve alıcı ortama ait kabul edilebilir
değerler, bu yönetmeliğin 5 sayılı Ek’inde gösterilmiştir. Atıkların zararlı etkisini tespit
etmek için, atık suyun alıcı suya karışmı noktasından önce, deşarjdan su numunesi alınır.
Numune alma esas ve usulleri ile analiz ve test yöntemleri bakanlıkça belirlenir. Sulara
boşaltılacak atıklar için atık değerleri bu yönetmeliğin 6 sayılı Ek’inde gösterilmiştir.
Atıkların alıcı sudaki zararlı etkisinin tespiti için; alıcı sudan, atıkların alıcı suya karıştığı
yer merkez olmak üzere, en çok elli metre yarıçapındaki alan içinde, alıcı su akıntılı ise
akıntı doğrultusunda su numunesi alınır.” denmektedir. Numune alma esas ve usulleri ile
analiz ve test yöntemleri Bakanlıkça belirlenir. Ek 5 ve Ek 6’da belirtilen madde ve
parametreler üzerinde Bakanlıkça değişiklikler yapılabilir. Su ürünleri istihsal yerleri ile
civarında, ilaçla zirai mücadele uygulaması Bakanlık iznine bağlıdır.” Hükümlerine riayet
edilecektir.
81
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
3.11 Proje Sahasının Bulunduğu Alana En Yakın Orman Alanı Mesafesi, Mesafeye
Bağlı Olarak Muhtemel Olumsuz etkiler, Orman Yangınlarına KarĢı Alınacak
Önlemler (Proje Alanı ile Ġlgili Olarak Orman Bölge Müdürlüğü GörüĢü Rapora
eklenmelidir.)
Proje sahası orman alanı içerisinde bulunmamaktadır. Proje sahası orman alanı
içerisinde bulunmamakta olup, proje sahasına en yakın ormanlık alanı kuĢuçuĢu yaklaĢık
2750 m mesafede yer almaktadır. Faaliyetin orman yangın açısından risk oluĢturması söz
konusu değildir.
3.12. Sosyo-Ekonomik Çevrenin Özellikleri
3.12.1. Ekonomik Özellikler (yörenin ekonomik yapısını oluĢturan baĢlıca sektörler,
proje ile gerçekleĢmesi beklenen gelir artıĢları)
Ġlde sanayi tesislerinin ilçelere göre dağılımı; yoğun olarak % 55 ile Gebze, %33
Kocaeli, %10 Körfez ve % 2 diğerdir. Kocaeli Ġli; ülke imalat sanayinde Ġstanbul´dan sonra
en geliĢmiĢ ildir. (Lassa, Kordsa, Brisa, Goodyear, Pirelli, Ford, Honda, Hyundai, Chyrsler,
Petkim, TüpraĢ, NasaĢ, DYO, Marshall, Arçelik, Lever gibi büyük fabrikalar ilde
bulunmaktadır.) Kocaeli ekonomisinin tamamına yakını sanayiye dayalıdır.
Ġzmit Körfezi doğal bir limandır. Ġstanbul gibi büyük bir ticaret merkezine yakın bir
konumda olup, transit karayolu taĢımacılığına imkan vermektedir. 5 devlet limanı, 43 özel
iskele ile deniz yolu taĢımacılığında önemli bir yere sahiptir. Bu nedenlerle 3505 km 2 lik
yüzölçümü ile Türkiye´nin en küçük dördüncü ili olmasına rağmen Türk sanayi üretimi
içinde üretim payı ile en büyük dört il içerisinde yer almaktadır. SanayileĢmenin
baĢlangıcında sanayi kuruluĢlarının Yarımca, Merkez ve Körfezin doğu kesimini tercih
ederken, son yıllarda Dilovası ve Gebze´ye doğru bir yoğunlaĢma olmuĢtur. Dilovasının
topografik yapısının çanak konumunda oluĢu, özellikle demir-çelik izabe tesisleri ile boya
ve kimya tesislerinin bu alanda yer alması bölgenin hava kalitesini olumsuz yönde
etkilemektedir. Ayrıca, Gebze ve Dilovası´nın endüstrileĢme açısından hızlı bir geliĢme
göstermesi beraberinde göç akını ve çarpık kentleĢmeyi getirmiĢtir.
Derince Ġlçesi ekonomisi ise; sanayi ve ulaĢıma dayalıdır. Ġstanbul ile Anadolu
arasındaki ticareti sağlayan Derince Limanı‟ndan Ro-Ro seferleri yapılmakta, Marmara
Denizi‟nde trafiğin hafifletilmesi için ticari yük gemileri buradan yararlanmaktadır. Ayrıca;
sanayiinin yoğun olduğu Kocaeli Ġli‟nin yanı sıra sanayi kuruluĢlarının bazıları da ilçede
kurulmuĢtur. Bunların baĢında Petrol Ofisi Shell, Türkkablo, Koruma Tarım, Uzer Makine,
82
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Körfez Kimya, Varilsan, Tavas yem fabrikaları ve küçük sanayii tesisleri gelmektedir.
Ayrıca Kocaeli Emniyet Müdürlüğü, Kocaeli Hastanesi, Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi
Uygulama ve AraĢtırma Hastanesi, Asker Hastanesi, Toprak Mahsulleri Ofisi gibi önemli
kamu kuruluĢları da yer almaktadır.
Kocaeli Ġli‟nin sanayi özelliklerini yoğun bir Ģekilde bünyesinde barındıran Derince,
büyük sanayi kuruluĢlarının yanı sıra iĢ merkezleri ve küçük sanayi kuruluĢları ile de
Ġlimizin sanayi merkezlerindendir. Derince Çenesuyu ile de ülke çapında bir üne sahiptir.
Ġlçe‟de sanayinin hızla geliĢmesine bağlı olarak tarım arazileri hızla azalmakta olup, Buna
paralel olarak hayvancılık yok denecek kadar azdır.
Projenin inĢaat aĢamasında kullanılacak inĢaat malzemeleri ve çalıĢanların çeĢitli
ihtiyaçları yakın yerlerden sağlanacağından bölgede ekonomik canlanma yaĢanacaktır.
YanaĢma Dolfeni Projesi‟nin gerek yapımı, gerekse iĢletmeye alınması ile birlikte bölgenin
sosyo-ekonomik özellikleri üzerine olumlu etkide bulunması kaçınılmazdır.
3.12.2. Nüfus (Yöredeki kentsel ve kırsal nüfus, nüfus hareketleri; göçler, nüfus artıĢ
oranları, diğer bilgiler)
Kocaeli‟nde yoğun sanayileĢme ve en önemli ticaret merkezi olan Ġstanbul‟a
yakınlık nedeniyle 70‟li yıllardan günümüze değin çok hızlı bir nüfus artıĢı yaĢanmıĢtır.
2000 nüfus sayımı sonuçlarına göre ise nüfusu 1.206.085‟e, 2008 yılı Adrese Dayalı
Nüfus Kayıt Sistemine göre Kocaeli nüfusu 1.490.358‟dir. 2012 yılı Türkiye Ġstatistik
Kurumu Genel Nüfus Sayısı Verilerine göre Kocaeli nüfusu 1.634.691‟dir. Nüfusun
828.071‟i erkek, 806.620‟si kadındır.
Kocaeli sanayi tesislerinin kurulması ile nüfusta hızlı bir artıĢ yaĢanmıĢtır. 17
Ağustos 1999 tarihinde meydana gelen deprem sonucunda Ġlçe‟den bir miktar dıĢarı göç
verilmiĢtir. Kocaeli nüfusu 1935 yılından itibaren 1997 yılındaki nüfus sayımına kadar
Türkiye Nüfus artıĢ hızının üstünde bir nüfus artıĢı ile büyümüĢtür. Fakat 1999 Marmara
Depreminde etkisi ile bu oran 1997 Yılında % 3.67 iken, 2000 yılında % 0.77 olarak
Türkiye ortalamasının altında kalmıĢtır.
83
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Tablo 31. Kocaeli Ġlçe Nüfus Bilgileri
Derince Ġlçesine bağlı 7 köy bulunmaktadır. Tahtalı, Toylar, Geredeli, KaĢıkçı,
Terziler, Karagöllü, ÇavuĢludur.
Tablo 32. Derince Ġlçesi Nüfus Bilgileri
Yıl
Toplam
ġehir
Kır
2000
2007
2008
2009
2010
2011
97.283
117.303
121.504
123.136
124.452
126.675
93.997
113.991
118.130
119.704
121.040
123.323
3.286
3.312
3.374
3.432
3.412
3.352
84
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
KOCAELĠ ĠLÇE NÜFUSLARI
Kocaeli ilinde toplam 12 ilçe bulunmaktadır.
ġekil 26. Kocaeli Nüfus Bilgileri Grafiği
ġekil 27. Kocaeli Ġli Nüfusun YaĢ ve Cinsiyete Göre Dağılım Grafiği
85
ÇED RAPORU
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ġekil 28. Kocaeli Ġlçe Nüfusları Grafiği
ġekil 29. Kocaeli Ġli Yıllara Göre Nüfus ArtıĢ Hız Grafiği
86
ÇED RAPORU
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ġekil 30. Kocaeli Ġli Ġlçe Nüfus ArtıĢ Hızları Grafiği
ġekil 31. Kocaeli Ġlçe Nüfuslarının Ġl Nüfusu Ġçindeki Payı
87
ÇED RAPORU
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ġekil 32. Kocaeli‟nde Ġkamet Edenlerin Nüfusa Kayıtlı Olduğu Ġller
ġekil 33. Kocaeli Nüfusuna Kayıtlı KiĢilerin Ġkamet Ettikleri Ġller
88
ÇED RAPORU
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ġekil 34. Kocaeli Ġline Ait Göç Hızı Grafiği
ġekil 35. Kocaeli Ġline Ait Göç Ġstatistikleri
89
ÇED RAPORU
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ġekil 36. Kocaeli Ġlinin Göç Aldığı Ġller
ġekil 37. Kocaeli Ġlinin Göç Verdiği Ġller
90
ÇED RAPORU
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
ġekil 38. Kocaeli Ġli Eğitim Durumu
3.12.3. Yaratılacak Ġstihdam Ġmkanları ve ĠĢsizlik
ĠnĢaat aĢamasında 40 kiĢi çalıĢacak olup, iĢletme aĢamasında projenin niteliği
sebebiyle personel çalıĢmayacaktır. Proje kapsamında inĢaat aĢamasında çalıĢacak
personel öncelikle en yakın yerleĢim birimlerinden tedarik edilecektir.
Projenin inĢaat aĢamasında kullanılacak inĢaat malzemeleri ve çalıĢanların çeĢitli
ihtiyaçları yakın yerlerden sağlanacağından bölgede ekonomik canlanma yaĢanacaktır.
YanaĢma Dolfeni Projesi‟nin gerek yapımı, gerekse iĢletmeye alınması ile birlikte bölgenin
sosyo-ekonomik özellikleri üzerine olumlu etkide bulunması kaçınılmazdır.
ĠnĢaat aĢamasında çalıĢacak ve aynı yerleĢimden olmayan personel ve yakınları
eğitim, sağlık, kültür, diğer sosyal ve teknik altyapı ihtiyaçlarını yöredeki yerleĢim
birimlerinden sağlayacaklardır. Böylece, proje ile yöredeki ticari yasam daha da
hareketlenecek ve yöresel bir gelir artıĢı olması söz konusu olacaktır. Yöreye gelecek bu
ekonomik canlılığın yanı sıra, transit trafiğin artması sonucu kültürel etkileĢim söz konusu
olacak ve zamanla yöredeki sosyal ve kültürel faaliyetlerde bir geliĢme söz konusu
olacaktır.
91
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
3.12.4. Proje Kapsamında Yapılacak KamulaĢtırmanın Sosyo-Ekonomik Etkileri
Yapımı planlanan faaliyetle ilgili olarak kamulaĢtırma yapılmayacaktır. Ancak
kamulaĢtırma yapılması durumunda inĢaat ve isletme aĢamasında kullanılacak alanlarının
kamulaĢtırma iĢlemleri; 2942 Sayılı KamulaĢtırma Kanunu ile bu Kanunda çeĢitli
değiĢiklikler yapan ve 5 Mayıs 2001 tarihli Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren
4650 sayılı KamulaĢtırma Kanununa göre gerçekleĢtirilecektir.
3.12.5. Faaliyete Geçtikten Sonra Beklenen Sosyo-Ekonomik DeğiĢiklikler
Konumu itibarıyla Asya-Avrupa arasında bir köprü özelliği gösteren Türkiye'nin,
Avrupa Birliği'ne girme çabaları ve Karadeniz Ortak Pazarı'ndaki yeri ve önemi itibarıyla
transit taĢımacılıktan sağlayabileceği gelir potansiyeli oldukça yüksektir. Demiryolu
taĢımalarının daha fazla artması ve önümüzdeki yıllarda bu artıĢın devam edeceğine dair
göstergelerin olması transit ve ihraç taĢımalarında darboğaz oluĢturmaması için
taĢımaların alternatif taĢıma modlarına kaymasına sebep olmaktadır. TaĢımaların daha
hızlı, emniyetli ve daha ekonomik Ģartlarda yapılabilmesi ve demiryolu-denizyolu bağlantılı
taĢımaların devamı için yeni yüksek kapasiteli, teknolojik ve hızlı feribotların kiralanarak
temin edilmesi öngörülmektedir. Öte yandan, diğer sistemlere oranla enerji kullanımı
açısından daha ekonomik, çevre ile uyumlu olan demiryolu iĢletmeciliğinin kullanımı
açısından önemli olan bu proje, süre ve güvenlik parametrelerine önemli ölçüde etki
edecek bu proje ile rekabet Ģansını yaratacak bir iĢletmecilik gerçekleĢtirilecektir.
Türkiye yenilenen hatlar ve raylı taĢıma araçları büyük bir kısmın taĢıma iĢlemi
yapılacak olan dolfen bağlantılı liman aracılığıyla yapılacaktır. Dolayısıyla yapılacak olan
faaliyet büyük önem arz etmektedir.
92
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
BÖLÜM 4: PROJENĠN ÖNEMLĠ ÇEVRESEL ETKĠLERĠ VE ALINACAK ÖNLEMLER
4.1. Arazinin Hazırlanması ve Yapılacak ĠĢler Kapsamında Hafriyat Yapılıp
Yapılmayacağı, Yapılacak Ġse; Nerelerde, Ne Kadar Alanda ve Ne Miktarda Hafriyat
Yapılacağı, Hafriyat Artığı Toprak, TaĢ, Kum vb. Maddelerin Nerelere TaĢınacakları,
Nerelerde Depolanacakları veya Hangi Amaçlar Ġçin Kullanılacakları
Yapılması planlanan dolfenler, tamamen kazık çakma metoduyla yapılacağından herhangi
bir hafriyat söz konusu olmayacaktır. ĠnĢaat aĢamasında dip taraması, dolgu vb. bir
faaliyet yapılmayacaktır.
Proje kapsamında yapılması düĢünülen yanaĢma dolfenleri faaliyetinden dolayı
etrafındaki tesislere, meskun mahallere ve deniz ve karayollarına menfi bir etkisi
olmayacaktır. Bununla birlikte faaliyetten kaynaklanabilecek zararlar, ilgili kurumlar ile
iĢbirliği içerisinde giderilecektir.
Deniz suyunun kalitesinin izlenmesine yönelik güncel veri sağlanması ve su
kalitesinin düzenli olarak izlenmesine yönelik TÜBĠTAK MAM ve Kocaeli BüyükĢehir
Belediyesi tarafından yürütülen “Ġzmit Körfezi Su Kalitesinin ve Karasal Girdilerin
Ġzlenmesi ve Kirliliğin Önlenmesine Yönelik Önerilerin GeliĢtirilmesi” projesi kapsamında;
Ġzmit Körfezi‟nin su kalitesini belirleyen fiziksel, kimyasal ve biyolojik parametreler saha
örneklemeleri ile aylık olarak izlenmektedir.
Proje sonuçlarına göre; özellikle iç körfezin hassas bir yapısının olduğu görülmekte
olup deniz kirliliğini önlemeye yönelik gerçekleĢtirilen denetimlerin ve arıtma tesisleri ile
birlikte altyapı yatırımlarının sonucunda Ġzmit Körfezi su kalitesinde geçmiĢ yıllara nazaran
belirgin iyileĢme olduğu ve bu iyileĢmenin Körfez ekosistemini de olumlu yönde etkilediği
anlaĢılmaktadır. Ancak; yapılması planlanan faaliyet içerisinde yer alan, deniz tabanı ve
çevresine verilen fiziksel hasar ve deniz tabanındaki sedimanda çökelmiĢ olan kirleticileri
tekrar su kolonuna verilmesiyle ortaya çıkabilecek olumsuz tablonun önlenmesi için her
türlü tedbir alınacaktır. Yapımı planlanan dolfenlerin inĢası sırasında Ġzmit Körfezinin
hassas yapısı ve Körfez ekosistemindeki olumlu geliĢmeler mutlaka göz önünde
bulundurulacak, alınacak önlemlere iliĢkin metotlar bu yönde belirlenecektir.
Öte yandan denizde gerçekleĢtirilecek iĢlemler sırasında denize herhangi bir sıvı
veya katı madde atılmasına izin verilmeyecektir. Ancak inĢaat sırasında deniz ortamında
kısmi ve geçici olarak bulanıklık meydana gelebilecektir. Deniz ortamının bir kütle ve
hareketli bir hidrodinamiğe sahip olması sebebiyle kirliliği özümseme kapasitesi dikkate
93
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
alındığında, alınacak önlemlerle söz konusu kıyıların; fiziksel, kimyasal ve biyolojik olarak
önemli derecede olumsuz yönde etkilenmeyeceği söylenebilir.
Yapılması planlanan dolfenler kazıklı sistemde olacağından su sirkülasyonunu,
kıyıya dik olarak yapılacağında dalgaları etkilemesi dolayısıyla kıyı Ģeridini etkilemesi söz
konusu değildir.
03.11.1987 tarih ve 19623 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Gemi ve Deniz Araçlarına Verilecek Cezalarda Suçun Tespiti ve Cezanın Kesilmesi
Usulleri ile Kullanılacak Makbuzlara Dair Yönetmelik” Madde-5 uyarınca gemi ve deniz
vasıtalarından Türk karasuları ile serbest ve münhasır ekonomik bölgeler içinde kalan
denizler, iç denizler, boğazlar vb. ve bunlara ait kıyılara doğrudan veya dolaylı biçimde
balast ve sintine tahliyesi yapmak, her türkü atık ve artığı dökmek yasaktır. Bundan dolayı
faaliyet kapsamında gemilerin her türlü atıklarının denize bırakılmasına gemi yönetimi ve
sahil güvenlik birimleri ile oluĢturulacak koordinasyon ile kesinlikle izin verilmeyecektir.
4.2. Projenin ĠnĢaat ve ĠĢletme AĢamasında OluĢacak Katı Atıkların Cinsi, Miktarı,
Bertaraf Yöntemleri(Tehlikeli atıkların izin/lisanslı geri kazanım/bertaraf firmalarına
gönderilene dek bekletileceği tehlikeli atık geçici depolama sahasının ve depolama
Ģartları hakkında bilgi verilmeli, kaynak, montaj vb. iĢlemler sonrasında oluĢması
muhtemel saç, metal vb. parçaların, ambalaj atıklarının, tıbbi atıkların yönetimi
açıklanmalı, ilgili kurumlardan alınan görüĢler rapora eklenmelidir.)
ĠnĢaat AĢaması
Projenin inĢaat aĢamasında evsel nitelikli katı atıklar, inĢaat atıkları ve ambalaj
atıkları gibi katı atıklar oluĢacaktır. ĠnĢaat aĢamasında çalıĢacak yaklaĢık 40 personelden
kaynaklanacak evsel nitelikli katı atık miktarı; günlük kiĢi baĢına üretilen evsel nitelikli katı
atık birim üretim hızı 1.34 kg değeri kullanılarak (D.Ġ.E, Çevre Ġstatistikleri, Türkiye
Ġstatistik yıllığı 2004) Ģu Ģekilde hesaplanmaktadır:
Mevsel-katı= (qB) (N)
Burada;
Mevsel-katı :Evsel nitelikli katı atık miktarı (kg/gün),
qB : Evsel nitelikli katı atık birim üretim hızı (kg/kiĢi.gün),
N : KiĢi sayısı
94
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Mevsel-katı = 40 kiĢi x 1,34 kg/kiĢi.gün = 53,6 kg/gün olacaktır.
Bu miktar katı atık, 14.03.1991 Tarih ve 20814 Sayılı Resmi Gazete‟de
yayınlanarak yürürlüğe giren "Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği" nin 18. maddesine göre
çöp konteynırlarıyla toplanacak ve 22. maddesine göre gerekli izinler alındıktan sonra
belirli aralıklarla Derince Belediyesi tarafından toplanıp, Kocaeli BüyükĢehir Belediyesi
Katı atık depolama sahasına gönderilecektir.
ġekil 39. Evsel Atık Kompozisyonu
Kaynak: REC Türkiye-AB Katılım Sürecinde Yerel Yönetimler Ġçin Atık YaklaĢımları Semineri
OluĢacak evsel nitelikli katı atıkların % 12 sinin geri kazanılabilir atıkları
oluĢturduğu kabul edilirse; Geri Kazanılabilir Atık = 53,6 kg x 0,12 = 6,43 kg/gün olarak
bulunur.
Evsel nitelikli atıklar içerisinde cam, plastik ĢiĢe ve naylon gibi değerlendirilebilir
katı atıklar bulunması durumunda 24.06.2007 Tarih ve 26562 Sayılı Resmi Gazete‟de
yayımlanarak yürürlüğe giren “Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği” gereğince
seçilecek ve değerlendirilmesi sağlanacaktır.
Tesislerin inĢası sırasında açığa çıkacak katı atık ise kaba inĢaat atıkları ve
makine ekipmanların montajı sırasında oluĢacak atıklarıdır.
95
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Kaba ĠnĢaat Atıkları
Bunlar; inĢaatta kullanılacak malzemelerin atıklarıdır. Hazır beton döküntüleri,
tahta kalıp artıkları, demir artıkları, kullanılamayacak duruma gelen inĢaat malzemeleri, tel
parçaları, malzeme ambalajları, tellerin sarılı olduğu tahta rulolar vb. maddeleri bu gruba
dahil edebiliriz.
OluĢacak bu atıklar hurda olarak toplanıp, proje alanı içinde uygun bir yerde depo
edilecek ve geri kazanımı mümkün olan atıklar yeniden kullanılacaktır. Bu kapsamda
oluĢacak atıklar 18.03.2004 tarih ve 25406 Sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak
yürürlüğe giren "Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği"
Madde-9‟a göre bertaraf edilecektir. Ancak, bahsi geçen oluĢması muhtemel demir atıkları
ile tel parçalarının yönetimi 17.06.2011 tarih ve 27967 sayılı Resmi Gazete‟de
yayımlanarak yürürlüğe giren “Bazı Tehlikesiz Atıkların Geri Kazanımı Tebliği”
kapsamında sağlanacaktır.
Ekipmanların bakım onarım iĢlemleri sonrası açığa çıkması muhtemel kullanılmıĢ
filtre vb. gibi yağlarla kontamine olmuĢ metal atıklar, boĢ yağ tenekeleri yağlı üstübüler vb.
malzemeler 14 Mart 2005 Tarih ve 25755 Sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe
giren “Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” hükümlerince evsel nitelikli katı atıklardan
ayrı olarak uygun bir alanda geçici olarak toplanıp, lisanslı tehlikeli atık toplayıcılarına
teslim edilecektir. Bu atıklar mümkünse lisanslı geri dönüĢüm tesislerine, değilse diğer
tehlikeli atıklarla beraber bertaraf tesislerine gönderilecektir. Ayrıca; inĢaat aĢamasında
kullanılacak iĢ makineleri ve kamyonların bakım ve yağ değiĢimleri çevredeki toprak ve
yüzeysel su kirliliğine engel olunması amacı ile sızdırmasız betonarme zemin üzerinde
yapılacaktır.
YanaĢma Dolfeni‟nin inĢaatı aĢamasında çalıĢacak personel ihtiyaç duyulması
halinde
limanda
mevcut
revir
ünitesinden
faydalanacaktır.
Revirde
kullanılacak
malzemeye bağlı olarak tıbbi atık oluĢacaktır. Tıbbi atıklar diğer atıklarla karıĢtırılmayacak,
revirde ayrıca toplanacaktır.
Projeye bağlı olarak oluĢacak olan tıbbi atıklar için alınacak önlemler; Tıbbi
Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine göre uygun olarak alınacaktır. Kocaeli Ġli
genelinde tıbbi atıkların toplanması, taĢınması ve strerilizasyon iĢlemleri Kocaeli
BüyükĢehir Belediye BaĢkanlığı‟nın iĢtiraki olan ĠzaydaĢ‟ın yüklenici firması tarafından
yürütüldüğünden, inĢaat ve iĢletme aĢamalarında çalıĢacak personelin sağlık sorunlarına
96
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
acil müdahale edilmesinin zorunlu olduğu durumlarda oluĢacak/oluĢması muhtemel tıbbi
atıkların bertarafı hususunda Kocaeli Ġli genelinde kurulan toplama sistemine dahil
olunacaktır.
Projenin inĢaat aĢamasında denizde gerçekleĢtirilecek iĢlemler sırasında denize
herhangi bir sıvı ve katı atık atılmasına izin verilmeyecek ve inĢa iĢlemleri sırasında inĢaat
artıklarının denize düĢmemesi için gerekli önlemler alınacaktır.
ĠĢletme AĢaması
Proje kapsamında projenin niteliği sebebi ile personel çalıĢmayacak olup, iĢletme
aĢamasında oluĢacak katı atık sadece; yanaĢma dolfenine yanaĢacak gemilerin makine
dairelerinde ve yakıt tanklarında oluĢacak tortu ve/veya yağ çökeltilerinden oluĢacak sılaç
adı verilen çamurlardan kaynaklanacaktır.
OluĢacak atıklar 26.12.2004 tarih ve 25682 Sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak
yürürlüğe giren “Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” uyarınca
Derince Limanı bünyesindeki lisanslı mevcut atık kabul tesisinde toplanacaktır. Söz
konusu yönetmeliğin, Ġkinci Bölüm, Liman Yöneticilerinin Yükümlülükleri Madde-6‟da
belirtilen hükümlere uyulacaktır. Atık Kabul Tesisi‟nde toplanan atıklar yönetmeliğin
dördüncü bölüm, Atıkların TaĢınması Madde 18 ve Atıkların Bertaraf ĠĢlemleri ve Liman
Yöneticilerinin Yükümlülükleri Madde 19‟daki hükümleri gereğince bertaraf edilecektir. Atık
kabul tesisi söz konusu yönetmeliğin BeĢinci Bölüm; Atık kabul tesisi Yeterlilik Kriterleri
Çöp Kabul Edecek Atık Kabul Tesisinin Yeterlik Kriterleri Madde 23‟deki Ģartları
sağlayacaktır.
Proje kapsamında 26.12.2004 tarih ve 25682 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak
yürürlüğe
giren
“Gemilerden
Atık
Alınması
ve
Atıkların
Kontrolü
Yönetmeliği”
doğrultusunda Çevre ve ġehircilik Bakanlığı‟ndan Lisans Belgesi almıĢ olan Derince
Limanında mevcut atık kabul tesisinin gemilerin operasyonel faaliyetlerinden kaynaklanan
tüm atıklarla ilgili olarak yeterliliği tespit edilecek ve gerekirse proje iĢletmeye alınmadan
önce Çevre ve ġehircilik Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü‟ne baĢvuru
yapılacaktır.
06/12/2006 tarihinde TCDD Derince Liman ĠĢletmesi Müdürlüğü Limanı için
MARPOL Ek-1, 4, 5 atıkları için Atık Kabul Tesisi Lisans Belgesi alınmıĢ olup, ekte
verilmektedir. (Bkz. Ek-28). Söz konusu “Atık Kabul Tesisi”nin yeterliliğinin tespiti ve
97
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
gerekirse kapasite artıĢı için proje iĢletmeye alınmadan önce Çevre ve ġehircilik Bakanlığı
Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü‟ne baĢvuru yapılacaktır.
ĠĢletmede kullanım ömrünü tamamlamıĢ pil ve aküler, 31.08.2004 tarih ve 25569
sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren “Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü
Yönetmeliği” 13. maddesinde belirtildiği gibi evsel atıklardan ayrı toplanarak biriktirilecek
ve toplama noktalarına ve geçici depolama yerlerine teslim edilecektir.
Projenin iĢletilmesi sırasında oluĢacak olan atıkların ayrılması, taĢınması,
depolanması ve bertarafı/geri kazanımı ile ilgili hususlara özen gösterilecek ve mevzuat
hükümlerine uyulacaktır.
Projenin iĢletme aĢamasında denize herhangi bir sıvı ve katı atık atılmayacak, katı
atık bertarafında 14.03.1991 tarih ve 20814 Sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak
yürürlüğe giren “Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği”, 26.12.2004 tarih ve 25682 Sayılı
Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren “Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların
Kontrolü Yönetmeliği” hükümlerine uyulacaktır.
Çevresel etkilerin önlenmesine yönelik olarak belirtilen tüm hususların, 2872 sayılı
Çevre Kanunu, 13 Mayıs 2006 tarihli ve 26167 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak
yürürlüğe giren 5491 sayılı “Çevre Kanununda DeğiĢiklik Yapılmasına Dair Kanun” ve bu
Kanuna istinaden yürürlükte olan mer-i mevzuat hükümleri kapsamında yürütülmesi
gerekmekte olup, aynı Kanun‟un “Ġzin Alma, Arıtma ve Bertaraf Etme Yükümlülüğü”
baĢlıklı 11‟inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan; “üretim, tüketim ve hizmet faaliyetleri
sonucunda oluĢan atıklarını alıcı ortamlara doğrudan veya dolaylı olarak verilmesi uygun
görülmeyen tesis ve iĢletmeler ile yerleĢim birimleri atıklarını yönetmeliklerde belirtilen
standart ve yöntemlere uygun olarak arıtmak ve bertaraf etmekle veya ettirmekle
yükümlüdürler” hükmü gereğince oluĢacak tüm atıkların bertarafında, bu Kanun ve
Kanuna istinaden çıkartılan mer-i mevzuat hükümlerine uyulacaktır.
4.3. Projenin ĠnĢaatı ve ĠĢletme AĢamasında OluĢacak Sıvı Atıkların Cinsi(evsel
nitelikli atık su, sintine, balast suyu, iĢ makinelerinden kaynaklanan atık yağlar,
yağmur vb.), Miktarı, Bertaraf Yöntemleri, DeĢarj ĠĢlemleri(atık suların toplam kirlilik
yükü belirtilmeli, arıtma tesisinin kapasitesi ve proje detayı verilmeli, proje alanında
kanalizasyon
bağlantısı
olup
olmadığı,
kanalizasyon
bağlantısı
olmaması
durumunda atık suların depolanması, bertaraf Ģekli, deĢarj edileceği alıcı ortamlar,
98
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
deĢarj parametreleri vb. konularda açıklayıcı bilgiler verilmeli, gerekli izinler rapora
eklenmelidir.)
ĠnĢaat AĢaması
Evsel nitelikli atıksu:
31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren
25.03.2012 tarih ve 28244 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak son halini alan Su Kirliliği
Kontrolü Yönetmeliği Ġkinci Bölüm Madde 4.B‟ ye göre oluĢacak evsel nitelikli atıksu
miktarı, temiz su miktarına eĢit kabul edilir. Buna göre inĢaat aĢamasında oluĢacak evsel
nitelikli atıksu miktarı;
Evsel nitelikli atıksu miktarı: 150 L/ kiĢi. gün x 40 kiĢi = 6.000 L/gün = 6 m3/gün
Tablo 33. Türkiye'deki Evsel Atıksu Kirlilik Parametreleri ve Karakterizasyonu
Parametre
KOI (mg/l)
BOI (mg/l )
AKM (mg/l)
Toplam Kjeldahl Azotu / TKN (mg/l)
Toplam Fosfor / TP (mg/l)
pH
Değer
690
315
415
70
11
6-8
ÇalıĢanlar ihtiyaçlarını TCDD‟ nin mevcut tesislerinden karĢılayacaktır. OluĢan
atıksular mevcut kanalizasyona verilecektir.
Proje kapsamında arazinin hazırlanması sırasında kullanılacak makinelerin
bakımları, yakıt ikmalleri ruhsatlı izinli benzin istasyonlarında yapılacaktır. Bu iĢlemlerin
Ģantiye/Ģantiyelerde yapılması durumunda araçların bakımından oluĢacak; atık maddeler,
atık yağlar ve benzeri petrol ürünleri kesinlikle alanda açıkta bırakılmayacaktır. Bunlardan
değerlendirilebilir atıklar sınıfına giren (akü, makine parçaları, metal aksamlar vb.) atıklar
bu tür malzeme alıcılarına satılacaktır.
Araçlar ve makineler için bakım ve yakıt ikmallerinin yapılmasında 14 Mart 2005
Tarih ve 25755 Sayılı “Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” ve 30.08.2008 Tarih ve
26952 Sayılı Resmi Gazete‟de yayınlanarak yürürlüğe giren “Atık Yağların Kontrolü
Yönetmeliği”ne uyulacaktır.
99
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
ĠĢ makinelerinin yağ değiĢimleri sonucu açığa çıkan atık yağların, yürürlükteki “Atık
Yağların Kontrolü Yönetmeliği” gereğince geri kazanım tesislerine ulaĢtırılmak üzere ağzı
kapalı varillerde toplanarak, sızdırmasız bir zeminde geçici depolanmaları sağlanacaktır.
Bu atık yağların analizi yaptırılıp kategorisi belirlendikten sonra geri kazanım veya bertaraf
tesislerine gönderilmek üzere lisanslı atık toplayıcılarına teslim edilecektir.
Yağlı üstübü, boĢ yağ tenekesi, iĢ makinelerinden çıkmıĢ eski filtreler vb. maddeler
ise toplanıp Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğine göre değerlendirilerek lisanslı geri
kazanım veya bertaraf tesislerine gönderilmek üzere atık taĢıma lisansına sahip firmalara
teslim edilecektir. ĠĢ makinelerinin ve nakliye araçlarının bakımı ve yağ değiĢimi sırasında,
27 Ağustos 1995 tarih ve 22387 Sayılı Resmi Gazete‟de yayınlanarak yürürlüğe giren
“Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” Madde-2'deki ve yönetmelikteki tüm hükümlere
uyulacaktır. Atık yağların toprak, yüzeysel veya yer altı suyu gibi herhangi bir alıcı ortama
bırakılması kesinlikle engellenecektir.
Tehlikeli atıklar sınıfına girmeyen yanık motor yağı, sintine ve balast suyu vs.
bertaraf edilmesi hususunda 30.08.2008 Tarih ve 26952 Sayılı “Atık Yağların Kontrolü
Yönetmeliği”nde belirtildiği gibi, ilgili Çevre ve ġehircilik Müdürlüğünden taĢıma lisansı
almıĢ firmalar vasıtasıyla taĢınarak, yine Çevre ve ġehircilik Bakanlığından lisans almıĢ
“bertaraf tesisleri”ne götürülerek bertaraf edilecektir. Gemilerden kaynaklı sintine suları ise
Atık Kabul Tesisinde toplanarak 26.12.2004 Tarihli ve 25682 Sayılı “Gemilerden Atık
Alınması ve Atıkların Kontrol Yönetmeliği” hükümlerine uygun olarak bertaraf edilecektir.
Faaliyetin inĢaat aĢamasında çalıĢacak personelin sosyal ihtiyaçları için TCDD‟ye
ait mevcut sosyal tesisleri kullanacak yemekler dıĢarıdan hazır olarak getirileceğinden
bitkisel atık yağ oluĢması söz konusu değildir.
ĠĢletme AĢaması
Proje kapsamında iĢletme aĢamasında; projenin niteliği sebebi ile personel
çalıĢmayacak olup, sadece; YanaĢma Dolfenine yanaĢacak gemilerde çalıĢacak
personelden kaynaklı evsel nitelikli atık su oluĢumu söz konusu olacaktır. OluĢacak evsel
nitelikli atıksular mevcut liman içerisinde toplanacak ve mevcut kanalizasyon Ģebekesine
aktarılacaktır.
Bu kapsamda; tesisin iĢletilmesi ile oluĢabilecek atıkların Ek-5 ve Ek-6‟da daki ilgili
parametreler itibariyle kabul edilebilir değerlere bağlı kalınarak deĢarjı yapılacaktır. Sintine
suyu gemilerde bulunan makine, ekipman ve diğer yıkama proseslerinden kaynaklanan
100
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
sızıntı yağlı atıksuları içermektedir. Bu nedenle yağ oranı sintine sularında oldukça yüksek
olup, deniz ortamı açısından en önemli kirleticilerden biridir. Balast suları; geminin
dengesini sağlamak üzere denizden çekilen ve yine dengesini sağlamak üzere denize
boĢaltılan sulardır. Deniz suyunun beslediği tankta daha önce kirletici özelliğe sahip bir
madde depolanmıĢsa kirlilik açısından dikkate alınmalıdır. Balast suyu kirlenmemiĢ
özellikte ise tekrar denize verilecektir. KirlenmiĢ balast suları ise atık kabul tesisine
alınacaktır. KirlenmiĢ balast sularının oluĢumu kesin olmadığından söz konusu sular için
herhangi bir miktar verilememektedir. KirlenmiĢ balast suları karakter olarak sintine
sularına benzemekle beraber çok daha seyreltik yapıdadır.
YanaĢma dolfenine yanaĢacak gemilerden kaynaklı oluĢacak sintine suları ve
kirlenmiĢ balast suları 26.12.2004 tarih ve 25682 Sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak
yürürlüğe giren “Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” uyarınca
mevcut derince limanındaki lisanslı atık kabul tesisinde toplanacaktır. Söz konusu
yönetmeliğin, Ġkinci Bölüm, Madde 6‟da belirtilen hükümlere uyulacaktır. Atık Kabul
Tesisinde toplanan atıklar yönetmeliğin dördüncü bölüm, Madde 19‟daki hükümleri
gereğince bertaraf edilecektir. Mevcut atık kabul tesisi söz konusu yönetmeliğin BeĢinci
Bölüm; Atık kabul Tesisi Yeterlilik Kriterleri Madde 22 ve Madde 23‟deki Ģartları
sağlayacaktır.
YanaĢma dolfenine yanaĢacak gemilerden kaynaklanacak atıklar, 14.03.2005 tarih
ve 25755 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren “Tehlikeli Atıkların
Kontrolü Yönetmeliği” Madde 9 hükümlerine ve yürürlükteki “Atık Yağların Kontrolü
Yönetmeliği” ilgili hükümlerine uyulacaktır. 1380 Sayılı “Su ürünleri Kanunu” ve bu kanuna
bağlı 01.03.1995 tarih ve 22223 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren “Su
Ürünleri Yönetmeliği”nin Altıncı Bölüm, Madde 11 hükümlerine uyulacaktır.
ĠĢletme aĢamasında ise projenin niteliği sebebiyle personel çalıĢtırılmayacağından
bitkisel atık yağ oluĢumu söz konusu olmayacaktır.
101
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
4.4. “Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” Doğrultusunda
Verilecek Hizmetler(Gemilerden Alınacak Atıkların Cinsi, Miktarı ve Bertaraf
Yöntemi, DeĢarj Edileceği Ortamlar) ve Atık Kabul Tesisi Ġle Ġlgili Bilgiler (Mevcutta
bulunan atık kabul tesisinin gemilerin opsiyonel faaliyetlerinden kaynaklanan tüm
atıklarla ilgili olarak yeterliliği hakkında bilgi verilmesi ve vaziyet planı üzerinde
gösterimi)
YanaĢma dolfenine yanaĢan gemilerden mevcut olması halinde sintine suları,
balast suları ve evsel nitelikli atıksuların alınması gerekecektir. Gemilerden alınan
gemilerin ürettiği atıklar ve yük artıklarının atık kabul tesisine alınması, geçici olarak
depolanması ve zararsız hale getirilmesi iĢlemleri 26.12.2004 Tarih ve 25682 Sayılı
“Gemilerden Atık Alınması ve Atık Kontrolü Yönetmeliği” kapsamında değerlendirilecektir.
Bu yönetmeliğin 5. Maddesine göre “Deniz kirliliğini önlemek amacıyla gemilerden
kaynaklanan atıkları çevreye zarar verecek Ģekilde doğrudan ve/veya dolaylı olarak deniz
ortamına bırakmak yasaktır.
Gemilerden kaynaklanan atıkların atık kabul tesislerine ve atık alma gemilerine
verilmesi, alınması, geçici depolanması ve bertarafı safhalarında sorumlu özel ve tüzel
kiĢiler, çevre ve insan sağlığına zarar vermeyecek tedbirleri alırlar.” Aynı yönetmeliğin 6.
Maddesinde liman yöneticilerinin yükümlülükleri belirlenmiĢtir. Söz konusu yönetmelik
maddesinde “Atık alım yükümlüleri; gemilerin ürettiği atıklar ile yük artıklarının alınmasına
hizmet edecek yeterli kapasite ve teknik donanıma sahip atık kabul tesislerini münferiden
veya müĢtereken kurmak, Geçici Faaliyet Belgesi ve Çevre Lisansı almak zorundadırlar.
Sorumluluk gemilerden atık alım yükümlülüğü bulunanlarda olmak kaydıyla atık kabul
tesisleri üçüncü Ģahıslar tarafından da iĢletilebilir.
BüyükĢehir Belediyeleri yetki alanlarında bulunan ve bu Yönetmeliğin yayımı
tarihinden önce kurulup lisans almıĢ atık kabul tesisleri, lisans yetkilerini atık alınması
hizmetlerini veren BüyükĢehir Belediyelerine sözleĢme yaparak devredebilirler. Bu konuda
yapılan iĢlemler Bakanlığa iletilmek üzere Ġl Müdürlüğüne bildirilir.
Atık alım yükümlüleri;
a) Sahip oldukları atık kabul tesislerinde toplanan atıkları 2872 sayılı Kanun ve ilgili
mevzuat hükümlerine göre bertaraf etmek veya ettirmekle,
102
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
b) Limanlarına gelen veya yanaĢmak üzere açıkta bekleyen gemilerden
kaynaklanan ve bu Yönetmelikte tanımlanan atıkları gemilerin talebi üzerine gemilerin
gecikmesine yol açmaksızın almakla,
c) SözleĢme yaptıkları atık alma gemilerinin taĢıdıkları atıkları atık kabul tesisine
almakla,
ç) Ek-4 veya Ek-5‟de yer alan atık transfer formlarını doldurmak ve Bakanlıkça
belirlenecek yöntem ve sürelerde Ġl Müdürlüğüne göndermekle,
d) Atık kabul tesisinde ve atık yönetim planında yapılacak değiĢiklikler için
Bakanlıktan onay almakla,
e) Lisans belgesinde belirtilen atık türleri dıĢında atık alma talepleri için
Bakanlıktan izin almakla,
f) SözleĢme yapılan atık alma gemilerinin lisansları kapsamında belirtilen çalıĢma
alanları dıĢında bir geminin atık verme talebi olması durumunda Valilikten izin almakla,
g) Uğraksız gemilerin atık verme talepleri doğrultusunda sözleĢme yaptığı lisanslı
atık alma gemisini atık alım iĢi ile görevlendirmekle,
ğ) Atık yönetim planını her üç yılda bir Bakanlığa sunmakla
yükümlüdürler. denmektedir.
Liman yöneticileri, atık kabul tesislerini kurmak için Bakanlıktan lisans belgesi
alırlar.” Söz konusu yönetmeliğin 19. Maddesinde;

Gemilerin ürettiği atıkların ve yük artıklarının iĢlenme, geri kazanım veya bertarafı
iĢlemleri; 14/3/2005 tarihli ve 25755 sayılı Resmî Gazete‟de yayımlanan Tehlikeli
Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, 30/7/2008 tarihli ve 26952 sayılı Resmî Gazete‟de
yayımlanan Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği, 31/12/2004 tarihli ve 25687 sayılı
Resmî Gazete‟de yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği, 14/3/1991 tarihli ve
20814 sayılı Resmî Gazete‟de yayımlanan Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği,
5/7/2008 tarihli ve 26927 sayılı Resmî Gazete‟de yayımlanan Atık Yönetimi Genel
Esaslarına ĠliĢkin Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuata göre yapılmak zorundadır.

BüyükĢehir Belediyelerinin atık alım hizmeti verdikleri atık kabul tesisleri hariç
olmak üzere, atık kabul tesislerinde toplanan MARPOL Ek-IV ve Ek-V kapsamı
dıĢında kalan atıklar, Valilik temsilcisi baĢkanlığında; atık alım yükümlüsü, Maliye
Bakanlığı taĢra teĢkilatı ve Emniyet/Jandarma teĢkilatı temsilcileri, atık kabul
tesisinin gümrüklü sahalarda bulunması durumunda; Gümrük ve Muhafaza
103
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
BaĢmüdürlüğü
temsilcilerinden
oluĢan
komisyonun
onayı
ÇED RAPORU
ile
atık
kabul
tesislerinden çıkarılmak zorundadır.
denmektedir.
Gemilerin normal faaliyetlerinden kaynaklanacak atıklar Ģunlardır:
• MARPOL 73/78 Uluslararası Gemilerden Kaynaklanan Deniz Kirliliğini Önleme
SözleĢmesi EK-1:Petrol ve Petrol türevi bulaĢmıĢ atıklar (sintine, slop, slaç, kirli balast,
atık yağ v.b)
• MARPOL 73/78 Uluslararası Gemilerden Kaynaklanan Deniz Kirliliğini Önleme
SözleĢmesi EK-2:Zehirli sıvı maddeler (özellikle kimyasal tankerlerden gelen)
• MARPOL 73/78 Uluslararası Gemilerden Kaynaklanan Deniz Kirliliğini Önleme
SözleĢmesi EK-IV Pis Su (lavabo, banyo, mutfak, wc, gibi yerlerden gelen sular)
• MARPOL 73/78 Uluslararası Gemilerden Kaynaklanan Deniz Kirliliğini Önleme
SözleĢmesi EK-V Çöp (yiyecek atıkları, metaller, cam, kağıt mamuller, plastikler, sentetik
halatlar vb.)
YanaĢma dolfenine yanaĢacak gemilerden kabul edilecek sıvı atıklar “Gemilerden
Atık Alınması ve Atık Kontrolü Yönetmeliği” hükümleri doğrultusunda Derince Limanında
kurulu lisanslı Atık Kabul Tesisine alınacaktır.
Söz konusu atıklar için 26.12.2004 tarihli ve 25682 sayılı Resmi Gazete‟de
yayımlanarak yürürlüğe giren Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği
doğrultusunda Çevre ve ġehircilik Bakanlığı‟ndan Lisans Belgesi alınmıĢ olan “Atık Kabul
Tesisi”nin gemilerin operasyonel faaliyetlerinden kaynaklanan tüm atıklarla ilgili olarak
yeterliliğinin tespiti ve gerekirse kapasite artırılması için proje iĢletmeye alınmadan önce
Çevre ve ġehircilik Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü‟ne baĢvuru yapılacaktır.
Mevcut Atık Kabul Tesisinin yerini gösterir bilgi paftası ekte verilmektedir (Bkz.Ek-12).
4.5. ĠnĢaat ve ĠĢletme AĢamasında OluĢacak Gürültü ve Alınacak Önlemler
4.5.1. ĠnĢaat AĢamasında OluĢacak Gürültünün Hesaplanması
Planlanan YanaĢma Dolfeni; 07.03.2008 Tarih ve 26809 Sayılı Resmi Gazete‟de
yayımlanarak yürürlüğe giren “Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi
104
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Yönetmeliği” (ÇGDYY) Ek-VII‟de verilen izne tabi tesisler listesi kapsamında yer
almamaktadır.
07.03.2008 Tarih ve 26809 Sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği” Madde-38 (a) bendinde
17.07.2008 Tarih ve 26939 Sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanan ÇED Yönetmeliğinin Ek-1
listesinde ve ÇGDYY‟nin ise Ek-VII‟sindeki iĢletmeler için Akustik Rapor hazırlanması
gerekmekte olduğu belirtilmiĢtir.
Proje konusu faaliyet, 17.07.2008 Tarihli ve 26939 Sayılı Resmi Gazete‟de
yayımlanan ÇED Yönetmeliği‟nin Ek-I listesinde yer almakta olup, ÇGDYY Ek-VII
listesinde yer almamaktadır. ÇGDYY gereğince ÇED aĢamasında Akustik rapor hazırlama
zorunluluğu bulunmamaktadır.
07.03.2008 Tarih ve 26809 Sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği” Madde-8 c bendine
göre faaliyet sahibi; “Bu Yönetmeliğin ekindeki Ek-VII Liste A ve B de yer almayan izne
tabi olmayan fabrika, iĢyeri, imalathane ve atölyeler ile eğlence yerleri ve benzeri yerlerle
ilgili iĢyeri açma ve çalıĢma ruhsatı safhasında ve/veya programlı, programsız veya
Ģikâyete istinaden yapılacak denetimlerde, yetkili idarenin talebine istinaden çevresel
gürültü seviyesi değerlendirme raporu hazırlatmakla” yükümlüdür.
Bahse konu faaliyet için 07.03.2008 Tarih ve 26809 Sayılı Resmi Gazete‟de
yayımlanarak yürürlüğe giren “Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi
Yönetmeliği” Madde-8 c bendi doğrultusunda; iĢyeri açma ve çalıĢma ruhsatı safhasında,
ve/veya yapılacak denetimlerde yetkili idarenin talebi doğrultusunda Çevresel Gürültü
Seviyesi Değerlendirme Raporu hazırlanacaktır. ÇED raporları ve proje tanıtım
dosyalarının 07.03.2008 Tarih ve 26809 Sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe
giren “Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği” kapsamında
hazırlanması Esaslarına göre; ÇGDY Yönetmeliğinin Ek-VII‟ sinde yer almayan ve ÇED
Yönetmeliği‟nin Ek-I ve Ek-II‟ sinde yer alan tesisler için, ÇED Raporu ve/veya Proje
Tanıtım Dosyasının gürültüyle ilgili bölümünün inĢaat ve iĢletme aĢamaları göz önünde
bulundurularak,
hesaplamaları,
Yönetmeliğin
ölçümleri
ve
ilgili
madde/maddeleri
değerlendirmeleri
dikkate
içerecek
alınarak,
Ģekilde
gerekli
hazırlanması
gerekmektedir. Gürültü hesaplamaları bu kapsamda A Tipi eğitim sertifikasına sahip
Sevim YÜRÜTEN tarafından yapılmıĢtır (Bkz. Ek-37).
105
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
ĠnĢaat AĢaması Ġçin Gürültü/TitreĢim Düzeylerine ĠliĢkin Bilgiler:
T.C. Devlet Demiryolları ĠĢletmesi Genel Müdürlüğü tarafından Kocaeli Ġli, Derince
Ġlçesi, Liman Mevkii‟nde 3 nolu rıhtım üzerine, Derince Limanı‟nda yük taĢıyan 1.350 DWT
„den büyük gemilerin yanaĢabileceği bir yanaĢma yerinin inĢa edilmesi amaçlanmaktadır.
Projeye konu olan dolfenler kazıklı sistemle inĢa edilecek olup, bu iĢlemlerde çelik
ve boru kazıklar kullanılacaktır. Ġlk olarak yüzer duba üzerine monte edilmiĢ bir vinç
yardımı ile dizel bir Ģahmerdan kullanılarak çelik kazıklar çakılacaktır. Çelik kazıkların TS
EN 10025-1 standardında belirtilen özelliklerde çakılmasına dikkat edilecek, çelik
boruların çakılmasında ve toleranslarda betonarme kazıkların çakım kurallarına
uyulacaktır.
Kazığın deniz seviyesinden 3,95 m altına çelik tapa konulur, tapa üzerinde kalan
borunun iç kısmı betonlanır. Monte edilen kazıklar demir donatılarla birbirine bağlanır.
Platform kalıpları monte edilir. Platform betonlanır. Kazıkların dıĢ yüzeyleri korozyona
karĢı epoksi boya ile boyanacak gerekirse korozyon tehlikesine karĢı gerekli katodik
koruma ya da kaplama sistemi uygulanacaktır.
Proje kapsamında; 40 m. aralıklarla 3 adet dolfen yapılacaktır. Tasarlanan
yanaĢma dolfeni ile iskele arasında kediyolu benzeri herhangi bir yapı bulunmayacaktır.
Dolfenlerin her biti „‟T‟‟ Ģeklinde (11m × 4m)+(8m × 4m) boyutlarında olacaktır. Yine her bir
dolfende çapları 32'' olan 16 adet kazık kullanılacaktır. Kazıkların derinlikleri 36,1 m.
olacaktır.
Proje kapsamında inĢaat çalıĢmaları yaklaĢık 2 ay sürecektir. Faaliyet alanında
inĢaat aĢamasında çalıĢma süresinin günde 8 saat tek vardiya Ģeklinde olması
öngörülmektedir.
Faaliyet alanında meydana gelebilecek gürültü alanda çalıĢacak iĢ makinelerinde
kaynaklanacaktır.
Faaliyetin
inĢaat
aĢamasında
kullanılacak
alet,
ekipman
ve
makinelerde, Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca hazırlanan ve 5/6/2002 tarihli ve 24776 sayılı
Resmi Gazete‟de yayımlanan Makine Emniyeti Yönetmeliği‟nde (98/37/AT) verilen esaslar
sağlanacaktır.
Faaliyetin inĢaat aĢamasında kullanılacak olan makinelerin yeni ve nitelikli en son
teknoloji ürünü olmaları, trafik muayeneleri ve egzoz ölçümleri yapılan araçlar
106
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
kullanılacaktır. AĢağıda bahsi geçen dolfenlerin yapımında kullanılacak ekipmanların
listesi verilmiĢtir.
Tablo 34. Kullanılacak Ekipmanlar ve Adetleri
Makine
Kullanılan Yakıt
Adet
Kamyon / Beton Mikseri
Paletli Vinç
ġahmerdan
Mobil Vinç
Çatana
Toplam
Diesel
Diesel
Diesel
Diesel
Diesel
5
1
1
1
1
9
Tablo-33‟de verilen makine ve ekipmanların hepsi aynı anda ve aynı yerde
çalıĢmayacaktır. Kamyonlar taĢıma amaçlı kullanılacağı için Ģantiye alanı içerisinde en
fazla iki tanesi aynı anda bulunacaktır. Proje kapsamında yapılması planlanan inĢaat
çalıĢmaları esnasında çevrede oluĢması muhtemel gürültü seviyesini en aza indirgemek
amacı ile makine ve ekipmanların eĢ zamanlı olarak çalıĢtırılmamasına özen
gösterilecektir.
Sahada yapılacak inĢaat çalıĢmalarında kullanılacak makinelerin konumları
birbirlerini engellemeyecek ve kazaya neden olmayacak Ģekilde belirlenecektir. DLH
ĠnĢaatı Genel Müdürlüğü YanaĢma Dolfeni Projesinin inĢaat aĢamasında gürültü;
kullanılacak iĢ makinelerinden kaynaklanacaktır. Makinelerin çalıĢması sürekli değil, kısa
süreler halinde olacaktır.
Sahada oluĢacak gürültünün, muhtemel gürültü kaynaklarının gürültü seviyeleri;
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanıp, 22.01.2003 tarih ve 25001 sayılı Resmi
Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren “Açık Alanda Kullanılan Teçhizat Tarafından
OluĢturulan Çevredeki Gürültü Emisyonu ile ilgili Yönetmelik” in 5. Maddesi‟ de verilen
tabloda
tanımlanan
motor
gücü
seviyelerine
göre
verilen
formüller
yardımıyla
bulunmaktadır. 5. Maddede sunulan tabloda belirtilen makine – ekipman listesinden; söz
konusu sahada kullanılacak olan ekipman tipleri ve bunların motor güçlerine göre
tanımlanan formüller ise aĢağıda sunulmaktadır.
107
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Tablo 35. Kullanılacak Ekipman Tipi ve Bunların Motor Güçlerine Göre Tanımlanan Formüller
Sahada kullanılacak ekipmanların oluĢturacağı gürültü düzeyleri, ekipmanların
motor güçleri ile ilgili olup; ekipmanların ses düzeylerinin hesaplanabilmesi için yukarıdaki
tabloda belirtilen formüller kullanılacaktır. Proje alanında üretim esnasında kullanılacak
ekipmanın motor güçleri aĢağıda ayrıntılı olarak verilmiĢtir.
Tablo 36. Kullanılacak Ekipman Motor Güçleri
Ünite
ġahmerdan
Paletli Vinç
Kamyon/Beton Mikseri
Mobil Vinç
Çatana
Adet
Motor Gücü (HP)
Net Kurulu Gücü (Kw)
1
1
5
1
1
120
160
150
150
500
89,5
119,3
103,1
103,1
373
1HP = 0,746 kW
Makinelerin Ses Gücü Seviyesinin Hesaplanması
Tablo 34‟de verilen formüller doğrultusunda her makinenin Ses Gücü Seviyesi
aĢağıda hesaplanmıĢtır.
108
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Kamyon:
Proje alanında kullanılacak kamyonun motor gücü 150 HP = 112 kW tır. Tablo 36‟
da kamyon için verilen değerlendirme sonucu, P =112 Kw > 55 Kw olduğu için Lw = 82 +
11 Log P formülü kullanılmıĢtır.
Lw = 82 +11 Log 112
Lw = 104,5 dB
ġahmerdan:
Projede kullanılacak Ģahmerdanın motor gücü 120 HP = 89,5 kW tır. Tablo 36‟ da
Ģahmerdan için verilen değerlendirme sonucu, P=89,5 Kw > 55 olduğu için Lw = 82 + 11
Log P formülü kullanılmıĢtır.
Lw = 82 + 11 Log 89,5
Lw = 103,4 dB
Paletli Vinç:
Söz konusu paletli vincin motor gücü 160 HP = 119,3 kW tır. Tablo 36‟ da paletli
vinç için verilen değerlendirme sonucu, P = 119,3 Kw > 55 olduğu için Lw = 82 + 11 Log P
formülü kullanılmıĢtır.
Lw = 82 + 11 Log 119,3
Lw = 104,8 dB
Mobil Vinç:
Kullanılacak bir diğer araç olan Mobil Vincin motor gücü 150 HP = 112 kW‟tır.
Tablo 36‟ da Mobil Vinç için verilen değerlendirme sonucu, P = 112 Kw > 55 kW olduğu
için Lw = 82 + 11 Log P formülü kullanılmıĢtır.
Lw = 82 + 11 Log 112
Lw = 104,5 dB
109
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Çatana:
Kullanılacak bir diğer araç olan Mobil Vincin motor gücü 500 HP = 373 kW‟tır.
Tablo 36‟ da Mobil Vinç için verilen değerlendirme sonucu, P = 373 Kw > 55 kW olduğu
için Lw = 82 + 11 Log P formülü kullanılmıĢtır.
Lw = 82 + 11 Log 373
Lw = 110,2 Db
Tablo 37. Kullanılacak Ekipmanlar ve Ses Gücü Düzeyleri
Ünite
Adet
Ses Gücü (dB)
1
1
5
1
1
103,4
104,8
104,5
104,5
110,2
ġahmerdan
Paletli Vinç
Kamyon/Beton Mikseri
Mobil Vinç
Çatana
Her bir gürültü kaynağına ait toplam ses gücü düzeyinin 500-4000 Hz arasındaki 4
oktav bandına dağılımının her bir oktav bandındaki ses gücü düzeyleri aĢağıdaki formülle
hesaplanmıĢ olup Tablo 37‟ te verilmiĢtir.
Lw(İ)= 10 log (10Lw/10 / 4)
Tablo 38. Ses Gücü Düzeyinin Her Bir Oktav Bandındaki Dağılımı
Gürültü Kaynakları
Kamyon / Beton Mikseri
ġahmerdan
Paletli Vinç
Mobil Vinç
Çatana
Toplam
104
103
104
104
110
Ses Gücü Düzeyi ( dBA )
500 Hz
1000 Hz
2000 Hz
98
98
98
97
97
97
98
98
98
98
98
98
104
104
104
4000 Hz
98
97
98
98
104
Faaliyet alanında her bir gürültü kaynağının belirli mesafelerde yaptığı ses basınç
düzeyleri hesabı aĢağıda verilmiĢtir.
LP = LW + 10 log (Q / 4  r2)
LP = Kaynağın ses basıncı düzeyi (dBA)
Lw = Kaynağın ses gücü düzeyi (dBA)
Q = Yönelme katsayısı (1 alınmıĢtır)
r = Kaynaktan olan uzaklık (m )
110
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Tablo 39. Her Bir Kaynağın ÇeĢitli Mesafelerdeki Ses Basıncı Düzeyi
Gürültü Kaynakları
Kamyon
ġahmerdan
Paletli Vinç
Mobil Vinç
Çatana
Mesafe(m)
250
500
1000
1500
2000
2500
3000
3500
250
500
1000
1500
2000
2500
3000
3500
250
500
1000
1500
2000
2500
3000
3500
250
500
1000
1500
2000
2500
3000
3500
250
500
1000
1500
2000
2500
3000
3500
500 Hz
45
39
33
29
27
25
23
22
44
38
32
28
26
24
22
21
45
39
33
29
27
25
23
22
45
39
33
29
27
25
23
22
51
45
39
35
33
31
29
28
Ses Basınç Düzeyi ( dBA )
1000 Hz
2000 Hz
45
45
39
39
33
33
29
29
27
27
25
25
23
23
22
22
44
44
38
38
32
32
28
28
26
26
24
24
22
22
21
21
45
45
39
39
33
33
29
29
27
27
25
25
23
23
22
22
45
45
39
39
33
33
29
29
27
27
25
25
23
23
22
22
51
51
45
45
39
39
35
35
33
33
31
31
29
29
28
28
4000 Hz
45
39
33
29
27
25
23
22
44
38
32
28
26
24
22
21
45
39
33
29
27
25
23
22
45
39
33
29
27
25
23
22
51
45
39
35
33
31
29
28
500 Hz ile 4000 Hz frekans aralığında ses düzeylerini bulmak için düzeltme
faktörleri kullanılmaktadır. 4 oktav bandı için düzeltme faktörleri aĢağıdaki tabloda
verilmiĢtir.
111
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Tablo 40. Düzeltme Faktörleri
Merkez Frekansı (Hz)
500
1000
2000
4000
Düzeltme Faktörü
-3,2
0,0
+1,2
+1,0
AĢağıdaki tabloda düzeltme faktörleri kullanılarak hesaplanan her bir gürültü
kaynağının çeĢitli mesafelerdeki ses düzeyleri verilmiĢtir.
Tablo 41. Her Bir Gürültü Kaynağının ÇeĢitli Mesafelerdeki Ses Düzeyleri
Gürültü Kaynakları
Kamyon
ġahmerdan
Paletli Vinç
Mobil Vinç
Çatana
Mesafe(m)
250
500
1000
1500
2000
2500
3000
3500
250
500
1000
1500
2000
2500
3000
3500
250
500
1000
1500
2000
2500
3000
3500
250
500
1000
1500
2000
2500
3000
3500
250
500
1000
1500
2000
2500
3000
3500
500 Hz
41,8
35,8
29,8
25,8
23,8
21,8
20,2
18,8
44,8
34,8
28,8
24,8
22,8
20,8
18,8
17,8
41,8
35,8
29,8
25,8
23,8
21,8
20,2
18,8
41,8
35,8
29,8
25,8
23,8
21,8
20,2
18,8
47,8
41,8
35,8
31,8
29,8
27,8
25,8
24,8
112
Ses Basınç Düzeyi ( dBA )
1000 Hz
2000 Hz
45
46,2
39
40,2
33
34,2
29
30,2
27
28,2
25
26,2
23
24,2
22
23,2
44
45,2
38
39,2
32
33,2
28
29,2
26
27,2
24
25,2
22
23,2
21
22,2
45
46,2
39
40,2
33
34,2
29
30,2
27
28,2
25
26,2
23
24,2
22
23,2
45
46,2
39
40,2
33
34,2
29
30,2
27
28,2
25
26,2
23
24,2
22
23,2
51
52,2
45
46,2
39
40,2
35
36,2
33
34,2
31
32,2
29
30,2
28
29,2
4000 Hz
46
40
34
30
28
26
24
23
45
39
33
29
27
25
23
22
46
40
34
30
28
26
24
23
46
40
34
30
28
26
24
23
52
46
40
36
34
32
30
29
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Hava molekülleri sesi dalgalar halinde iletirken ses enerjisinin bir kısmını yutarlar
(diğer enerji Ģekillerine çevirirler). Her frekansa göre atmosferik yutuĢ değeri aĢağıda
formülle hesaplanarak sonuçlar Tablo 40‟ da verilmiĢtir.
Aatm = 7,4 x 10 (f x r / ) ( Environmental Impact Analysis Handbook )
-8 2
f = Ġletilen ses frekansı (ya da sözkonusu frekans bandının merkez
frekansı) ( Hz )
r = Kaynaktan olan uzaklık (m)
 = havanın bağıl nemi (%70)
Aatm = atmosferik yutuĢ ile ses basınç düzeyindeki düĢüĢ (dBA)
Tablo 42. Her Frekansa Göre Atmosferik YutuĢ Değeri
Frekans
(Hz)
500
1000
250
500
1000
1500
2000
2500
3000
250
500
1000
1500
2000
2500
Atmosferik
YutuĢ
Değeri
0,066
0,144
0,287
0,431
0,575
0,718
0,862
0,264
0,575
1,149
1,724
2,298
2,873
3000
3,447
Mesafe
(m)
Frekans
(Hz)
2000
4000
250
500
1000
1500
2000
2500
3000
250
500
1000
1500
2000
2500
Atmosferik
YutuĢ
Değeri
1,057
2,298
4,596
6,894
9,193
11,491
13,789
4,228
9,193
18,385
27,578
36,770
45,963
3000
55,155
Mesafe
(m)
Her bir gürültü kaynağının 4 oktav bandındaki net ses düzeyleri aĢağıdaki formülle
hesaplanır.
Lnet = L -Aatm
113
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Tablo 43. Her Bir Gürültü Kaynağının 4 Oktav Bandındaki Net Ses Düzeyleri
Gürültü
Kaynakları
Kamyon
Şahmerdan
Paletli Vinç
Mobil Vinç
Çatana
Mesafe(m)
250
500
1000
1500
2000
2500
3000
250
500
1000
1500
2000
2500
3000
250
500
1000
1500
2000
2500
3000
250
500
1000
1500
2000
2500
3000
250
500
1000
1500
2000
2500
3000
500 Hz
41.734
35.656
29.513
25.369
23.225
21.082
19.338
44.734
34.656
28.513
24.369
22.225
20.082
17.938
41.734
35.656
29.513
25.369
23.225
21.082
19.338
41.734
35.656
29.513
25.369
23.225
21.082
19.338
47.734
41.656
35.513
31.369
29.225
27.082
24.938
Ses Basınç Düzeyi(.dBA)
1000 Hz 2000 Hz 4000 Hz
44.736
45.143
41.772
38.425
37.902
31.543
31.851
29.604
17.086
27.276
23.306
4.629
24.702
19.007
22.127
14.709
19.553
10.411
43.736
44.143
40.772
37.425
36.902
30.543
30.851
28.604
16.086
26.276
22.306
3.629
23.702
18.007
21.127
13.709
18.553
9.411
44.736
45.143
41.772
38.425
37.902
31.543
31.851
29.604
17.086
27.276
23.306
4.629
24.702
19.007
22.127
14.709
19.553
10.411
44.736
45.143
41.772
38.425
37.902
31.543
31.851
29.604
17.086
27.276
23.306
4.629
24.702
19.007
22.127
14.709
19.553
10.411
50.736
51.143
47.772
44.425
43.902
37.543
37.851
35.604
23.086
33.276
29.306
10.629
30.702
25.007
0.172
28.127
20.709
25.553
16.411
-
Her bir gürültü kaynağının toplam ses düzeyleri aĢağıdaki formülle hesaplanır.
n
LT = 10(log  10
Ġ=1
114
Li/10
)
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Tablo 44. Her Bir Gürültü Kaynağının Toplam Ses Düzeyleri
Gürültü Kaynağı
Kamyon
Şahmerdan
Paletli Vinç
Mobil Vinç
Çatana
Mesafe
250
500
1000
1500
2000
2500
3000
250
500
1000
1500
2000
2500
3000
250
500
1000
1500
2000
2500
3000
250
500
1000
1500
2000
2500
3000
250
500
1000
1500
2000
2500
3000
Toplam Ses Düzeyi(Lt)
49.65600395
42.60823192
35.30114511
30.39548163
27.67121415
25.06583315
22.7201298
49.6040684
41.60823192
34.30114511
29.39548163
26.67121415
24.06583315
21.54110172
49.65600395
42.60823192
35.30114511
30.39548163
27.67121415
25.06583315
22.7201298
49.65600395
42.60823192
35.30114511
30.39548163
27.67121415
25.06583315
22.7201298
55.65600395
48.60823192
41.30114511
36.39548163
33.67315399
31.06583315
28.54110172
ÇeĢitli mesafelerde, toplam 12 gürültü kaynağının oluĢturduğu eĢdeğer gürültü
düzeyleri aĢağıdaki formülle hesaplanmıĢtır.
n
Leq = 10( log  10LT(i) /10)
Ġ=1
115
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Tablo 45. ÇeĢitli Mesafelerdeki EĢdeğer Gürültü Düzeyi ( dBA )
Mesafe
Leq
250
500
1000
1500
2000
2500
3000
58.67014
51.51546
44.20837
39.30271
36.57943
33.97306
31.51828
ġekil 40. ÇeĢitli Mesafelerdeki EĢdeğer Gürültü Düzeyi Grafiği
Proje sahasında inĢaat aĢamasında meydana gelecek muhtemel çevresel gürültü
düzeyi ISO 9613-2 hesaplama yöntemine göre hesaplanmıĢtır.(Bu hesaplama yöntemine
uygun veriler ISO 8297 veya TS EN ISO 3744 ve TS EN ISO 3746 standartları
çerçevesinde temin edilmiĢtir.) Modellemede kullanılan formüller ise 11.12.1986 tarih ve
19308 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Gürültü Kontrol Yönetmeliği‟ nden ve USLU, O
(1996), “Çevresel Etki Değerlendirmesi” adlı kaynaktan alınmıĢtır.

Hesaplama sonucu elde edilen değerlerin ÇGDY Yönetmeliği ile
karşılaştırılması
Yönetmelik Madde 23‟ te Ģantiye alanlarından kaynaklanan çevresel gürültü düzeyi
ve gürültünün önlenmesine iliĢkin kriterler belirlenmiĢtir. Söz konusu yönetmelik
maddesine göre Ģantiye alanı çevresel gürültü düzeyleri Lgündüz cinsinden Yönetmelik
Tablo-5‟ teki sınır değerleri aĢamaz.
116
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği EK VIII - Tablo 5
çevresel gürültü sınır değerleri aĢağıda verilmiĢtir.
Tablo 46. ġantiye Alanı Ġçin Çevresel Gürültü Sınır Değerleri
Faaliyet türü
(yapım, yıkım, onarım)
Bina
Yol
Diğer kaynaklar
Lgündüz (dBA)
70
75
70
Tesise en yakın yerleĢim yeri yaklaĢık 535 m kuzeyinde bulunan Dumlupınar
Mahallesi‟dir. 500 m uzaklıkta inĢaat faaliyetinden kaynaklanacak gürültü seviyesi 51,51
dBA’ dır.
Hesaplanan oluĢması muhtemel gürültü değerlerine göre Ģantiye ortamında ilgili
sınır değer aĢılmayacaktır. Hesaplanan gürültü değerleri tüm makinelerin aynı anda
çalıĢması sırasında oluĢacak gürültü değerleridir. Uygulamada bütün makinelerin aynı
anda çalıĢması muhtemel değildir. Ayrıca makinelerin çalıĢmaları süreklilik arz
etmeyecektir.
Proje alanının kuzeybatı istikametinde gürültüye duyarlı hassas yapılardan “sağlık
tesisi” bulunmakta olup, proje sahasına yaklaĢık 500 m mesafede bunmaktadır.
07.03.2008 Tarih ve 26809 Sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği”nin Ek-VIII Tablo-5‟ine
göre faaliyet için gündüz sınır değeri 70 dBA olarak belirlenmiĢtir. Yukarıda yapılan
hesaplamalara göre faaliyet nedeniyle, 500 m mesafede oluĢacak gürültü seviyesi 52 dBA
olup, bu değer ÇGDYY‟de belirtilen sınır değerin altında kalmakta, dolayısıyla faaliyet
alanına en yakın yerleĢim birimi olan ve 500 m mesafede bulunan konut alanlarının
bulunduğu yerleĢim birimlerinde ve diğer yerleĢim birimleri üzerinde projenin olumsuz bir
etkisinin olmayacağı kanaatine varılmıĢtır.
Yukarıda açıklanan tüm bu çevresel etkiler inĢaat süresince devam edecek olup,
inĢaatın sona ermesi ile sona erecektir. Proje kapsamında arazi hazırlama ve inĢaat
aĢamasında ağır inĢaat makinelerinin neden olacağı titreĢimler ile kazık çakma iĢleminden
kaynaklanacak titreĢimler söz konusu olacaktır. Bu aĢamada oluĢabilecek darbe gürültüsü
Lcmax 100 dBC‟yi aĢmayacaktır ve ÇGDY Yönetmeliği‟ndeki Ek-VIII Tablo-7‟deki limit
117
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
değerlerin aĢılmamasına dikkat edilecek aĢılması durumunda gerekli tüm kontrol tedbirleri
alınacaktır.
Projenin inĢaat aĢamasında kullanılacak iĢ makinelerinden çalıĢmalar sırasında
gerçekleĢecek gürültü oluĢumu insanları ve bölge faunasını olumsuz yönde etkilemesi
beklenmektedir. Ancak bu etki geçicidir ve inĢaat iĢlemleri bittikten sonra ortadan
kalkacaktır. Söz konusu faaliyet sırasında 27.04.2011 tarihli ve 27917 sayılı Resmi
Gazete‟de
yayımlanarak
“Çevresel
Gürültünün
Değerlendirilmesi
ve
Yönetimi
Yönetmeliği‟nde DeğiĢiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile tadil edilen 04.06.2010 tarihli
ve 27601 sayılı “Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği‟nin
“ġantiye Alanları için Çevresel Gürültü Kriterleri” BaĢlıklı 23. Maddesinin (a) bendinde;
“ġantiye alanındaki faaliyet türlerinden çevreye yayılan gürültü seviyesi bu Yönetmeliğin
ekindeki Ek-VIII‟ de yer alan Tablo-5‟te verilen sınır değerleri aĢamaz.”, (b) bendinde;
“Konut bölgeleri içinde ve yakın çevresinde gerçekleĢtirilen Ģantiye faaliyetleri gündüz
zaman dilimi dıĢında akĢam ve gece zaman dilimlerinde sürdürülemez.”, (d) bendinde;
“ġantiye faaliyeti sonucu oluĢabilecek darbe gürültüsü, LCmax gürültü göstergesi
cinsinden 100 dBC‟yi aĢmaz.” ve (e) bendinde; “Faaliyet sahibi tarafından Ģantiye
alanında; inĢaatın baĢlama, bitiĢ tarihleri ve çalıĢma periyotları ile büyükĢehir belediyesi
ve/veya il/ilçe belediyesinden alınan izinlere iliĢkin bilgiler inĢaat alanında herkesin
kolayca görebileceği bir tabelada gösterilir.” hükümlerine uyulacaktır.
4.5.2. Arka Plan Gürültü Ölçümleri
Yapımı planlanan yanaĢma dolfenleri 07.03.2008 Tarih ve 26809 Sayılı Resmi
Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren “Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve
Yönetimi Yönetmeliği” (ÇGDYY) Ek-VII‟ de verilen izne tabi tesisler listesi kapsamında yer
almamaktadır. Planlanan ve ÇGDY Yönetmeliği Ek-VII‟ de yer alan faaliyetler için Akustik
Rapor formatında “Tesisin Kurulacağı Alan Gürültüye Hassas Yapılardan 500 m Uzakta
İse Bu Durumda İşletmeci İleride Oluşabilecek Şikayetleri Önlemek İçin İsterse Ölçüm
Yaptırabilir, Onun Dışında Zorunlu Değildir.” ibaresi bulunmaktadır. Bu kapsamda en
yakın yerleĢim sahanın kuzeyinde 500 m‟den daha fazla mesafede bulunduğundan
olduğundan ötürü arka plan gürültü ölçümü yapılmamıĢtır.
118
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
4.5.3. ĠĢletme AĢamasında OluĢacak Gürültünün Hesaplanması ve Sınır Değerler Ġle
KarĢılaĢtırılması
Söz konusu faaliyet 07.03.2008 tarihi ve 26809 sayılı Resmi Gazete‟de
yayımlanarak yürürlüğe giren “Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi
Yönetmeliği” ne göre “Gürültü Kontrol Ġzin Belgesi” alması gereken faaliyetler listesinde
yer almamaktadır.
Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği MADDE 21‟de “(1)
Ġskele, liman ve benzeri yerler ile deniz, göl, boğaz, nehir gibi suyollarında kullanılan
ulaĢım araçlarından çevreye yayılan gürültü seviyesi aĢağıda belirtilmiĢtir.
a)
Ġskele, liman ve benzeri yerler ile deniz, koy, göl, boğaz, nehir gibi suyollarında
kullanılan ulaĢım araçlarından yayılan çevresel gürültü seviyesi L gündüz 65 Dba, LakĢam
60 Dba ve L gece 55 Dba sınır değerlerini aĢamaz.
b)
Ġskele, liman ve benzeri yerler ile deniz, koy, göl, boğaz, nehir gibi suyollarında
kullanılan araçlarda elektronik olarak yükseltilmiĢ müzik yayını yapılması sonucu yayılan
çevresel gürültü seviyesi bu maddede verilen sınır değeri en fazla gündüz zaman dilimi
için Dba aĢabilir.” denilmektedir. Limanın iĢletilmesinde bu hususlara riayet edilecektir.
Derince limanı mevcut durumda faaliyetlerine devam etmektedir. Liman faaliyetleri
sırasında 07.03.2008 tarih ve 26809 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği” nde belirtilen tüm
hususlara uyulmaktadır/uyulacaktır.
4.5.4. Kontrol Tedbirleri
ĠnĢaat aĢamasında oluĢacak gürültünün kontrolü için inĢaat iĢleri, özellikle kazık
çakma iĢleminin yapıldığı saatlere dikkat edilecektir. Kazık çakma iĢleminin maksimum 15
gün sürmesi beklenmektedir. Kesinlikle gece saatlerinde ve sabahın erken saatlerinde
çalıĢılmayacaktır. Projenin niteliği sebebiyle iĢletme aĢamasında gürültü oluĢumu söz
konusu değildir. Projenin inĢaat ve iĢletme aĢamalarında 07.03.2008 tarih ve 26809 sayılı
Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren “Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi
ve Yönetimi Yönetmeliği” nde belirtilen tüm hususlara uyulacaktır.
119
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
4.6. ĠnĢaat ve ĠĢletme AĢamasında OluĢacak Emisyon Kaynakları ve Hakim Rüzgar
Yönü Dikkate Alınarak Bu Kapsamda Alınacak Önlemler
ĠnĢaat AĢaması
Derince
Limanında
yanaĢma
dolfeni
yapımının
yaz
aylarında
yapılması
planlandığından iĢçilerin ısınması için herhangi bir yakıt tüketimi olmayacak dolayısıyla
herhangi bir emisyon oluĢumu söz konusu olmayacaktır.
ĠnĢaat aĢamasında aĢağıda verilen ekipmanlar kullanılacak olup, bu ekipmanların
kullanılmasından dolayı kullanılacak yakıt tüketimine bağlı olarak egzoz emisyonu
oluĢumu söz konusu olacaktır. ĠnĢaat aĢamasında kullanılacak olan dizel motorlu makine
ve ekipmanların emisyon kontrolleri sağlanacaktır.
Tablo 47. ĠnĢaat AĢamasında Kullanılacak Makine ve Ekipman Listesi
Makine
Kullanılan Yakıt
Adet
Diesel
Diesel
Diesel
Diesel
Diesel
5
1
1
1
1
9
Kamyon
Paletli Vinç
ġahmerdan
Mobil Vinç
Çatana
Toplam
Nitekim bir iĢ makinesinin saatte 4 litre motorin harcadığı kabul edilirse, alan
içerisinde saatte 36 lt/saat (9x4=36 lt/saat) motorin kullanılacaktır. Buna göre saatte
tüketilecek motorin miktarı; tüm makinelerin aynı anda çalıĢtığı varsayılarak yapılan
hesaplamalarda (0,85 kg/lt x 36 lt/saat = 30,6 kg/saat) 30,6 kg/saat olarak bulunur.
Araçlardan oluĢacak kirlenmenin emisyon faktörleri Tablo 47‟de verilmiĢtir. Bu
faktörler Prof. Dr. Aysen Müezzinoğlu‟nun “Hava Kirliliği ve Kontrolünün Esasları – 1987”
adlı eserinden alınmıĢtır.
Tablo 48. Dizel araçlardan yayılan kirlenmenin faktörleri
Kirletici
Diesel (kg/lt)
Karbonmonoksit
Hidrokarbonlar
Azot Oksitler
Kükürt Oksitler
9.7
29.0
36.0
6.5
120
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Buna göre,
Tablo 49. ĠnĢaat AĢamasında Dizel Araçlardan Yayılan Kirlenmenin Hesabı
Kirletici
Kg/lt
Hesaplanan Değer
Karbonmonoksit
Hidrokarbonlar
Azot Oksitler
Kükürt Oksitler
9,7
29,0
36
6,5
9,7 kg/l x 30,6 kg/sa/1000 kg/l = 0,296 kg/h
29 kg/l x 30,6 kg/saat/1000kg/l = 0,887 kg/h
36 kg/l x 30,6 kg/saat/1000kg/l = 1,101 kg/h
6,5 kg/l x 30,6 kg/saat/1000 kg/l = 0,198 kg/h
Tablo 50. ĠnĢaat AĢamasında OluĢacak Egzoz Emisyonlarının Değerlendirilmesi
Kirletici
Parametreler
Karbonmonoksit
Hidrokarbonlar
Azot Oksitler
Kükürtdioksit
Baca DıĢındaki Yerler Ġçin Sınır
Değerler (ETKHKKY) (kg/saat)
50
4
6
Makinelerden Kaynaklanacak
Emisyon Miktarları (kg/sa)
0,296
0,887
1,101
0,198
Faaliyet esnasında iĢ makinelerinin kullanımından kaynaklanacak kütlesel emisyon
miktarının 3 Temmuz 2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe
giren “Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği” nde verilmiĢtir. Bu değerlerin
sağlanması için araçların yakıt sistemleri sürekli kontrol edilerek bakımları yapılacaktır.
Faaliyetin
inĢaat
aĢamasında
oluĢacak
egzoz
emisyonlarının
etki
alanı
çalıĢmaların yapılacağı alan ile sınırlı olacaktır.
Projenin inĢaat aĢamasında kullanılacak iĢ makinelerinden kaynaklanacak
emisyonun daha az seviyeye indirilmesi ve atık yağlardan dolayı oluĢacak kirlenmenin
önlenebilmesi için aĢağıdaki tedbirler alınacaktır.
- Makinelerin günlük, haftalık ve aylık bakımları düzenli bir biçimde yapılacak, yağ
sızmaları önlenecektir.
- Yağ filtreleri düzenli olarak kontrol edilecektir.
- Yağ ve filtreleri düzenli olarak kontrol edilecek
- Yağ ve filtre değiĢimleri devamlı olarak petrol istasyonlarında, “Petrol Atıkları
Genelgesi” hükümlerine uygun olarak gerçekleĢtirilecektir.
Faaliyetin inĢaat aĢamasında yapılması düĢünülen yanaĢma dolfenleri kazıklı
sistemle inĢa edilecek olup bu iĢlemler sırasında çelik borular ve hazır beton
121
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
kullanılacaktır. Bu nedenle inĢaat aĢamasında toz oluĢumuna neden olabilecek bir iĢlem
yapılmayacaktır. Ayrıca hazır beton ve diğer malzemelerin taĢınması sırasında
kullanılacak olan yol güzergahı tamamen asfalt yoldan oluĢacaktır.
Ancak inĢaat iĢlemleri sırasında beklenmeyen nedenlerden toz oluĢması
durumunda iĢ sağlığı konusunda ise, T.C. ÇalıĢma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, ĠĢçi
Sağlığı ve ĠĢ Güvenliği Tüzüğü‟nde belirtilen hükümlere uyulacak, çalıĢacak personeller
toz maskesi kullanacaktır.
Faaliyetin inĢaat aĢamasında 08.07.2005 tarih ve 25869 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanarak yürürlüğe giren “Trafikte Seyreden Motorlu Kara TaĢıtlarından Kaynaklanan
Egzoz Gazı Emisyonlarının Kontrolü Yönetmeliği” hükümlerine ve 3 Temmuz 2009 tarih
ve 27277 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Sanayi Kaynaklı Hava
Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği” ilgili hükümlerine uyulacaktır.
ĠĢletme aĢamasında ise; deniz araçları haricinde iĢ makinelerinden kaynaklı
herhangi bir emisyon kaynağı bulunmayacaktır. Dolfenlere yanaĢacak gemiler haftada bir
geleceğinden gemilerden kaynaklanacak egzoz emisyonu miktarı oldukça düĢük olacaktır.
Ayrıca, proje kapsamında iĢletme aĢamasında üretim ve ısınma amaçlı yakıt kullanımı da
olmayacaktır. Ama yine de iĢletme aĢamasında gemilerden kaynaklanacak egzoz
emisyonu miktarını azaltmak amacıyla gemiler dolfenlere yanaĢtıktan sonra gereksiz yere
çalıĢtırılmayacaktır.
122
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Tablo 51. Gemi Türü ve ÇalıĢma Türüne Bağlı Emisyon Faktörleri ( g / kWh)
Bu kapsamda iĢletme aĢaması, dolfenlere yanaĢan deniz araçlarının yakıt
sistemleri sürekli kontrol edilecek, gerekli bakımları zamanında yapılacaktır. ĠĢletme
aĢamasında proje kapsamında herhangi bir toz emisyonu oluĢmayacaktır. 3 Temmuz
2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Sanayi
Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği” nin ilgili hükümlerine uyulacaktır.
ĠĢletme aĢamasında Türkiye‟ nin, 24.06.1990 tarih ve 20558 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan 3.5.1990 Tarih ve 90/442 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile taraf
olduğu MARPOL 73/78 SözleĢmesinin I, II ve V. Eklerine uyulacaktır. 2013 yılında
yürürlüğe giren yeni kurallarla tüm sera gazı emisyonları salınım miktarlarında ciddi
azaltımlara gidilmiĢtir. Gemilerden kaynaklanacak egzoz emisyonlarında bu sınırlamalar
göz önünde bulundurulacaktır.
123
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Gemi ile taĢınacak malzemeler konteynırlarda olacağından gemilerin yüklenmesi
ve boĢaltılması sırasında toz emisyonu oluĢması söz konusu değildir. ĠĢletme aĢamasında
elleçleme yapılmayacaktır.
4.7. ĠnĢaat ve ĠĢletme AĢamasında Su Temini Sistemi Planı, Suyun Nereden Temin
Edileceği, Suyun Temin Edileceği Kaynaklardan Alınacak Su Miktarı ve Bu Suların
Kullanım Amaçlarına Göre Miktarı (gerekli izinler alınarak rapora eklenmelidir.)
ĠnĢaat AĢaması
Planlanan faaliyetin inĢaat aĢamasında yalnızca çalıĢanların içme ve kullanma
suyu ihtiyacının karĢılanması amacı ile su tüketimi olacaktır. Kullanılacak suyun içme
amaçlı kısmı damacanalarla temin edilecektir. Kullanma suları ise Derince Limanı
bünyesinde bulunan sosyal tesisindeki Ģebekeden karĢılanacaktır. Tesis TCDD‟ ye ait
olduğundan dolayı herhangi bir kurumdan izin alınmasına gerek bulunmamaktadır.
Projenin arazi hazırlık ve inĢaat aĢamasında 40 personel çalıĢtırılacak olup, kiĢi
baĢına gerekli su miktarı 150 lt/gün alınırsa;
ĠnĢaat sırasında toplam su ihtiyacı = 40 kiĢi x 150 lt/kiĢi.gün = 6.000 lt/gün olarak
hesaplanmıĢtır.
ĠĢletme AĢaması
Projenin iĢletme aĢamasında su kullanımı söz konusu değildir.
4.8. Projenin ĠnĢaat AĢamasının Mevcut Limana Eklentileri ve Alınacak Önlemler
Proje kapsamında limana yapılacak ilave dolfenlerden ilki mevcut liman iskelesine
yaklaĢık 25 m uzaklıkta ikincisi ise ilk dolfene yaklaĢık 40 m uzaklıkta, ikincisi de
üçüncüsüne 40 m uzaklıkta olmak üzere yapılması planlanmıĢtır.
Yapılması planlanan dolfenler kazıklı sistemle inĢa edilecek olup, üzeri beton
olacaktır. Bu iĢlemler sırasında mevcut limana yaklaĢık 50 m-100 m mesafede çalıĢılacak
olması ve çalıĢmaların gemi trafiğinin düĢük olduğu günlerde yapılacak olması gibi
sebeplerle projenin inĢaat aĢamasının mevcut limana olumsuz bir etkisinin olmayacağı
düĢünülmektedir.
124
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Ayrıca proje konusu olan alanda herhangi bir kazı, dip taraması vb. iĢlemler
yapılmayacaktır.
4.9. ĠnĢaat ve ĠĢletme Döneminde Kara ve Deniz Ortamındaki Flora ve Fauna
Üzerinde Olabilecek Etkiler ve Alınacak Önlemler
Gerek arazi çalıĢmaları sırasındaki gözlemlerimizde ve gerekse bölge ile ilgili
taradığımız literatürlerde proje sahası ve yakın çevresinde; endemik, nadir, nesli
tehlikede, “Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi (Bern
Sözleşmesi)” Ek-1 listesine göre koruma altına alınması gereken bir bitki türüne
rastlanmamıĢtır. ÇalıĢma alanında tespit edilen bitki türlerinden Ophrys fusca “Nesli
Tehlikede Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme”
(CITES SözleĢmesi) Ek-II-A listesinde yer almaktadır.
Faaliyetin tüm aĢamalarında CITES SözleĢmesi hükümlerine uyulacaktır. Proje
kapsamında yapılan flora çalıĢmalarında bulunan türlerle ilgili olarak Bern sözleĢmesinin
ilgili hükümlerine aynen uyulacaktır. Yılda bir kere flora ve fauna gözlem çalıĢmaları
yapılacaktır. Gözlem sırasında endemik veya koruma altında olan türlere rastlanması
durumunda Çevre ve ġehircilik Ġl Müdürlüğü ve akademik çevreler ile temasa geçilerek
gerekli tedbirler alınacaktır.
Proje güzergahı amfibilerin yaĢama alanları olan sığ sular, bitkisi bol sığ sular ve
ormanlık bölgelerdeki nemli alanlardan uzak olduğu için; projenin ülkemizde yaygın olan
bu amfibi türlerinin üzerinde olumsuz bir etkisi beklenmemektedir.
Projenin inĢaat aĢamasının çok kısa bir sürede tamamlanacak olması ve toprağın
yüzeysel olarak sıyrılması gibi bir iĢlem yapılmaması, ayrıca bu türler için alternatif
alanların olması ve faaliyetin bu türlerin beslenme, dolaĢma, barınma ve üreme alanlarını
kısıtlamaması
nedeniyle
toprak
içinde
yaĢayan
olası
sürüngenlerin
etkilenmesi
beklenmemektedir.
Faaliyet alanımızın yakın çevresi kuĢ göç yolları üzerinde olup, birey ve habitat
kaybına neden olmamak için yapılacak çalıĢmalarda göç mevsimi dikkate alınacaktır.
Ayrıca çalıĢmalarda “17.05.2005 Tarih ve 25818 Sayılı Sulak Alanların Korunması
Yönetmeliği”ne uygun hareket edilecektir. KuĢlar hareket kabiliyetleri sebebiyle alanı terk
edebilecektir. Bununla birlikte, yakın çevrede kuĢların barınma, beslenme ve üremesine
uygun alternatif alanlar bulunmaktadır. Bu nedenle kuĢlar açısından herhangi bir olumsuz
etki beklenmemektedir.
125
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Proje inĢaat aĢamasında gürültü olması kaçınılmazdır ve gürültüden dolayı bazı
türlerin etkilenmesi söz konusudur. Bunun için özellikle üreme sezonunda inĢaat
faaliyetlerinden mümkün olduğunca kaçınılacaktır. Memeli türleri için yakın çevrede
alternatif alanların olması, bu türlerin hareket etme kabiliyetlerinin oldukça fazla olması,
faaliyetin bu türlerin beslenme, dolaĢma, barınma ve üreme alanlarını ve faaliyetlerini
kısıtlamaması
nedenleriyle
çevresel
etkileri
açısından
göreceli
bir
olumsuzluk
getirmeyeceği düĢünülmektedir.
Faaliyet
alanı
çevresinde
gerekli
önlemler
alınıp,
balıkların
olumsuz
etkilenmemelerine dikkat edilecektir. Faaliyetimizden daha çok o bölgede beslenme ve
üreme alıĢkanlığı kazanmıĢ yerli balıkların zarar görmesi beklenmektedir. Göçmen balıklar
için herhangi bir zarar söz konusu değildir. Yine de faaliyetin balıkların göç ve üreme
dönemine getirilmemesi hususunda gerekli gayret gösterilecektir. Proje alanı ve yakın
çevresinde fauna elemanları baĢta olmak üzere, flora ve fauna için habitat kaybını telafi
edebilecek düzeyde alternatif alanlar mevcuttur. Bu nedenle inĢaat aĢamasında kalıcı bir
olumsuz etki beklenmemektedir.
Projenin planlandığı 3. rıhtım mevcut durumda korunaklı bir konumda olup deniz
araçları tarafından kullanılmaktadır. ĠĢletme aĢamasında limana sadece bir gemi
yanaĢacağından getireceği ilave kirlilik yükü ihmal edilebilir düzeyde olacaktır.
Proje kapsamında yapılacak dolfenlerin kazıklı sistemde olması tasarlandığından
akıntı düzeninde bir değiĢiklik olmaması beklenmektedir. Kazıklı sistem liman içinde deniz
suyunun sirkülasyonuna olanak vererek suyun temiz kalmasını sağlayacak, flora- faunaya
bir etkisi olmayacaktır.
4.10. Projenin Su Ürünleri Ġstihsal Sahaları, Yöredeki Balıkçı-Balıkçılık Faaliyetlerine
Etkileri ve Bu Kapsamda Alınacak Önlemler (bu konuda alınmıĢ izinler rapora
eklenmelidir.)
Marmara Denizi‟nin kuzey doğusunda yer alan ve iki tabakalı bir su kütlesine sahip
Ġzmit Körfezinin hidrografik özellikleri genelde Marmara Denizine benzemektedir. Üst
tabakadaki Karadeniz kaynaklı su kütlesinin kalınlığı genellikle 10-15 m arasında
değiĢmektedir. 25-30 m derinlikten baĢlayan alt tabakayı Akdeniz kaynaklı, tuzluluğu
yaklaĢık binde 38.5 olan daha yoğun su kütlesi oluĢturur. Bu iki tabaka arasında ise
haloklin olarak adlandırılan ve iki farklı su kütlesinin karıĢımının meydana getirdiği bir
126
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
geçiĢ tabakası mevcuttur. Bu üç tabakanın kalınlığı körfezde meteorolojik koĢullara bağlı
olarak mevsimsel değiĢim göstermektedir.
Marmara Denizi‟nde çamurlu ortamın 40-50 m derinde olması ve dalgaların denizi
fazla bulandırmaması, 10-30 m derinlikteki canlıların çoğunun deniz çayırları olması ve
yoğun bitki örtüsü meydana getirmesi gibi hususlar, yumuĢak zemini seven, yosunlar,
otlar, çayırlar ve çamur içinde yaĢayabilen omurgasızlar ile beslenen balık türlerini
çekmiĢtir. Faaliyet alanı sığ bir kıyı platformuna sahip olması nedeni ile deniz içi bitki
formasyonları bol bulunur ve balıklar için besin maddesi olur. Bu özellik geçiĢ
dönemlerinde göçmen balık sürülerini bu kıyılara çekmekte ve sürülerin bu bölgede bir
süre kalmalarına neden olmaktadır.
Denizlerimizden
avlanan
su
ürünlerinin
%10,5‟i
Marmara
Denizi‟nden
sağlanmaktadır. Deniz ürünleri üretiminin yaklaĢık % 90‟ı göçmen (pelajik), % 10 kadarı
da dip (demersal) türlerden oluĢmaktadır. Boğazlar yolu ile Karadeniz‟den Marmara ve
Ege Denizi‟ne, Ege Denizi‟nden Marmara ve Karadeniz‟e ekolojik karakterlerin belirlediği
çok muntazam balık göçleri mevcuttur. Halkımızın henüz yeme alıĢkanlığı kazanamadığı
ve bu nedenle de iç tüketimde yaygın bir pazarlama alanı bulunmayan daha çok dıĢ
pazarlara yönelik üretimi yapılan midye, yengeç, mürekkep balığı avcılığı en yaygın olarak
Marmara Denizi‟nden sağlanmaktadır. Zengin bir balık potansiyeline sahip Ġzmit
Körfezi‟nde özellikle deniz kirliliği nedeniyle yok olan balıkçılık alınan önlemlerle yeniden
geliĢme eğilimi içine girmiĢ bulunmaktadır.
Projenin inĢaat aĢamasında; iskelenin yapımı esnasındaki kazık çakma iĢlemleri
sırasında özellikle bentik omurgasızların zarar görmesi muhtemeldir. Kazıkların çakılması
sırasında oluĢacak etki, gürültü ve dip bulantısı Ģeklinde meydana gelecektir. ĠnĢaat
aĢaması biyolojik yaĢam açısından küçük ve kısa süreli olumsuz bir etkiye neden
olacaktır.
Faaliyet
alanı
çevresinde
gerekli
önlemler
alınıp,
balıkların
olumsuz
etkilenmemelerine dikkat edilecektir. Faaliyetimizden daha çok o bölgede beslenme ve
üreme alıĢkanlığı kazanmıĢ yerli balıkların zarar görmesi beklenmektedir. Göçmen balıklar
için herhangi bir zarar söz konusu değildir. Bu durum balıkların ortaya çıkan yeni koĢullar
nedeni ile göç yollarını değiĢtirmesine neden olacaktır. Yine de faaliyetin balıkların göç ve
üreme dönemine getirilmemesi hususunda gerekli gayret gösterilecektir. ĠnĢaat
aĢamasında bir miktar habitat tahribi sonucu mevcut türler geçici olarak daha sakin
127
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
ortamlara yönelecekler ve balıkların üremesi ve diğer deniz canlıları için uygun bir habitat
haline gelecektir.
Projenin planlandığı 3. rıhtım mevcut durumda korunaklı bir konumda olup deniz
araçları tarafından kullanılmaktadır. ĠĢletme aĢamasında limana sadece bir gemi
yanaĢacağından getireceği ilave kirlilik yükü ihmal edilebilir düzeyde olacaktır.
Proje kapsamında yapılacak dolfenlerin kazıklı sistemde olması tasarlandığından
akıntı düzeninde bir değiĢiklik olmaması beklenmektedir. Kazıklı sistem liman içinde deniz
suyunun sirkülasyonuna olanak vererek suyun temiz kalmasını sağlayacak, flora- faunaya
bir etkisi olmayacaktır.
Projenin inĢaat aĢamasında; iskelenin yapımı esnasındaki kazık çakma iĢlemleri
sırasında özellikle bentik omurgasızların zarar görmesi muhtemeldir. Kazıkların çakılması
sırasında oluĢacak etki, gürültü ve dip bulantısı Ģeklinde meydana gelecektir. ĠnĢaat
aĢaması biyolojik yaĢam açısından küçük ve kısa süreli olumsuz bir etkiye neden
olacaktır.
Projenin inĢaat ve iĢletme aĢamalarında, denizde bulanıklık ve su kalitesindeki
değiĢikliğin deniz ekosistemine etkisinin minimum seviyede tutulması için de titizlik
gösterilecektir. ĠnĢaat sırasında su ürünleri avcılığına engel olunmayacaktır. Faaliyetin tüm
aĢamalarında 1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu ve bu kanuna bağlı 10.03.1995 tarih ve
22223 Sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren “Su Ürünleri Yönetmeliği”ne
ve 31.12.2004 Tarih ve 25687 Sayılı “Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği” hükümlerine uygun
hareket edilecektir.
4.11.
Projenin
Tamamlanması
Sonucunda
“Proje
Sahasının
Batimetrik
ve
OĢinografik Özellikleri”ne ĠliĢkin Bilgiler Dikkate alınarak, Akıntı Sirkülasyonu-Su
Kirliliğini ĠliĢkisinin Ġrdelenmesi
Projenin planlandığı 3. rıhtım mevcut durumda korunaklı bir konumda olup deniz
araçları tarafından kullanılmaktadır. Proje kapsamında yapılacak dolfenlerin kazıklı
sistemde
olması
tasarlandığından
akıntı
düzeninde
bir
değiĢiklik
olmaması
beklenmektedir. Kazıklı sistem liman içinde deniz suyunun sirkülasyonuna olanak vererek
suyun temiz kalmasını sağlayacaktır.
128
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Proje alanının mevcut deniz suyu kalitesini belirlemek maksadıyla Su Kirliliği
Kontrolü Yönetmeliği‟ne göre analizleri yapılmıĢtır. Tesisin inĢaat ve iĢletme aĢamalarında
bir yıllık periyotlarda Bakanlık tarafından yeterlik belgesi almıĢ laboratuarlara deniz suyu
analizi yaptırılarak Kocaeli Çevre ve ġehircilik Ġl Müdürlüğü‟ne sunulacak, deniz suyu
kalitesi izlenecektir.
4.12. Projenin Mevcut Deniz Trafiği Ġle Etrafında Bulunan Diğer Kıyı Kullanımlarına
Etkileri ve Alınacak Önlemler
Yapımı planlanan faaliyetin bulunduğu bölgenin en önemli limanları; Ġstanbul
Boğazı ve Ġzmit Körfezi çevresindedir. Ama bölgede, 25 kadar liman vardır. Bunlardan;
Ġstanbul Boğazı Limanları arasında en büyükleri; Rumeli yakası kıyılarındaki Eminönü,
Tophane ve Anadolu yakası kıyısındaki HaydarpaĢa limanıdır. Bu limanlara giriĢ-çıkıĢ
yapan yıllık gemi sayısı 2500 ila 3000 arasındadır. Ġndirilen-bindirilen yıllık toplam yük
tonajı 3-3.5 milyon tonu bulur. Ġstanbul limanlarının, yıllık gemi sayısı ve yük grafiğini
hafifleten Ġzmit Körfezi çevresi limanları, Ġzmit ve yakın çevredeki limanlar ile temsil edilir.
Bunların en önemlileri; Ġzmit Limanı ve Derince, Gölcük, Darıca limanları ve diğerleridir.
Gölcük baĢlıca askeri limanımızdır. Ġzmit ve Derince limanlarına giriĢ-çıkıĢ yapan yıllık
gemi sayısı, 1500 ila 2000 i bulur. Ġndirilen bindirilen yıllık tonajı ise, bazı yıllar 10-15
milyon tonu bulur. Bazı yıllar da 1.5 ila 3 milyon ton arası değiĢir.
Yapımı planlanan yanaĢma dolfenleri sayesinde tüm hava Ģartlarında Derince
Limanı‟nda yük taĢıyan 1.350 DWT „den büyük gemilerin yanaĢabileceği bir yanaĢma
yerinin inĢa edilmesi amaçlanmaktadır. Proje kapsamında 3 adet dolfen yapılacaktır.
Projenin planlandığı 3. rıhtım mevcut durumda korunaklı bir konumda olup deniz
araçları tarafından kullanılmaktadır. ĠĢletme aĢamasında limana sadece bir gemi
yanaĢacağından getireceği ilave kirlilik yükü ihmal edilebilir düzeyde olacaktır.
4.13. Projenin ĠnĢaat/ĠĢletme AĢamalarında OluĢacak Araç Yükü, Bölgedeki
Karayolu Trafik Yüküne Etkileri, Kaza Riski ve Alınacak Önlemler, 2918 Sayılı Resmi
Gazete’de Yayımlanan “Karayolları Trafik Kanunu” nu Hükümleri Doğrultusunda
Yapılması Gereken ĠĢ ve ĠĢlemler
Bölgenin ulaĢım sektörüne iliĢkin fizibilite çalıĢması 1995 yılı Aralık Ayı‟nda
Ġstanbul Teknik Üniversitesi bünyesinde yaptırılmıĢtır. Derince Limanına ulaĢım hizmeti
sağlayan D-100 karayolu, 0-4 (TEM) Anadolu Otoyolu ile Derince Liman Yolu kavĢağına
ulaĢan bağlantı yolu proje için önem arz etmektedir. Söz konusu YanaĢma Dolfenlerinin
129
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
yapılacağı 3 nolu rıhtımın ulaĢımına destek sağlayabilecek mevcut Karayolu UlaĢım Alt
Yapısı
1. D-100 Karayolu;
D-100 Karayolu; Ġstanbul-Kocaeli metropoliten bölgeleri arasında kara ulaĢım
talebine çok önemli mertebede hizmet götüren, ikinci planda da transit yolcu ve yük
trafiğine alternatif ulaĢım olanağı sağlayan bir güzergah olup, Türkiye‟nin kentler arası ana
ulaĢım arterlerinden en yoğun trafiğe sahip olanlarından birisidir.
Faaliyet alanının kuzey istikametinden kuĢuçuĢu yaklaĢık 975 m mesafeden
geçen güzergah; mevcut Derince Limanı için TEM ile birlikte kaçınılmaz bir karayolu
ulaĢım seçeneği karakterindedir.. Bu sebeple söz konusu karayolunun mevcut koĢullar
altında, yapımı planlanan YanaĢma Dolfenlerinin kara ulaĢım talebini karĢılayabileceği
kanaatine varılmıĢtır.
2. 0-4 TEM (Anadolu Otoyolu);
Faaliyet alanının kuzey istikametinden ve kuĢuçuĢu yaklaĢık 2310 m mesafeden 04 TEM (Anadolu Otoyolu) geçmektedir. Mevcut Derince Limanı‟ndan TEM‟e doğrudan
giriĢ yapılamamakta, bu güzergahtan faydalanabilmek için ya Körfez KavĢağına ya da
Ġzmit Batı kavĢağına kadar, D-100 üzerinden gidilmesi gerekmektedir. Derince Limanı yük
ulaĢtırması hareketliliği ve hacmi bakımından otoyolda dolaylı ulaĢım, arada katedilmesi
gereken D-100 güzergahı nedeni ile sıkıntı oluĢturmaktadır.
3. Derince Konteyner Terminali ve Derince Limanı Mevcut Bağlantı Yolları
a) Derince Limanı GiriĢ-ÇıkıĢ Bağlantı Yolu; D-100 karayolunun km: 84+700‟deki
TofaĢ kavĢağından güneye, deniz istikametine doğru uzanan cadde üzerinden 250 metre
kadar ileride demiryol hatları üzerindeki iki açıklıklı üst geçit köprüsüne ulaĢmaktadır.
Köprüden yaklaĢık 30 metre kadar ileride geniĢ alanlı bir kavĢağa varılmaktadır. Mevcut
Derince Limanı‟na ulaĢımı sağlayan bağlantı yolu üzerinde TIR araçları sık sık yol kenarı
parkı oluĢturmaktadır. Bu durum yolu daraltarak verilebilecek hizmetin kalitesinde
azalmaya sebep olmaktadır.
130
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
ġekil 41. Derince Liman GiriĢ-ÇıkıĢ Bağlantı Yolları
ġekil 42. YanaĢma Dolfenleri UlaĢımına Destek Sağlayabilecek Mevcut Karayolu UlaĢım Alt Yapısı
131
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
c) TMO Ġskelesi UlaĢım Yolu;
TMO Ġskelesi UlaĢım Yolu; mevcut Derince Limanı‟nın batı kesiminde yer almakta
olup, çok olmamakla birlikte tahıl yüklü taĢıyıcıların bir kısmı; liman alanı dahilinde
seyrederek Derince Konteynır Terminali (mevcut) bağlantı yolunu, diğer kısmı da iskelenin
kuzeybatısında yer alan askeri bölgeden geçen ve demiryolu hattı alt geçidi vasıtasıyla,
dar cadde ve sokaklardan oluĢmuĢ yoğun meskun bölgeye eriĢim sağlayan ikinci bir
ulaĢım seçeneğinden yararlanmaktadır. Muhtelif noktalarda D-100 karayoluna doğrudan
eriĢimi sağlayan bu caddelerden yararlanabilen taĢıyıcı sürücülerinin tali yoldan D-100‟e
giriĢ çıkıĢlarında problem yaĢanmaktadır. Bu sebeple TMO iskelesi ulaĢım yolunun da
YanaĢma Dolfenine kara ulaĢım talebini karĢılayabilmekten uzak olduğu kanaatine
varılmıĢtır. Mevcut durumda; YanaĢma Dolfenleri Proje Sahasına UlaĢım Durumu ġekil37‟de görülmektedir.
ĠĢletme aĢamasında ise projenin niteliği sebebiyle herhangi bir Ģekilde karayolu
güzergahı kullanılmayacak olup, yanaĢma dolfenine yanaĢacak olan tren feribotlarıyla
taĢınan vagonların mevcut bulunan demir yolu sistemi Marmaray Projesi ile bağlantısının
yapılması ve bu sayede Marmaray projesi sebebiyle oluĢacak trafik yoğunluğunun
minimuma indirgenmesi sağlanılacak olacaktır. Bu sebeple faaliyet iĢletmeye geçtiğinde
karayolu güzergahında mevcut trafik yükünde herhangi bir Ģekilde artıĢ olması
beklenmemektedir.
Proje alanı ve yakın çevresindeki tesislerin güzergahında trafik yoğunluğu söz
konusu olmayacaktır.
4.14. TaĢkın Önleme ve Drenaj Ġle Ġlgili ĠĢlemler
Proje alanının yaklaĢık 1470 m kuzeybatısında Çenesuyu Deresi bulunmaktadır.
Proje alanı çevresinde (Mevcut Derince Limanı ile Konteynır Terminali Proje alanı
arasında sınır oluĢturan) yaklaĢık 1760 m mesafede Söğütlü Dere adıyla bilinen bir kuru
dere de yer almaktadır. Söğütlü dere normal zamanlarda daima kuru dere niteliğinde olup,
yağmurdan sonra, geri havzadaki yerleĢim alanlarının yüzeysel sularının da katılımıyla
akar hale gelmektedir. Bu derenin dıĢında, proje alanının yaklaĢık 1000 m doğusunda
denize dökülen Çınarlı Dere mevcuttur. Bunlardan sadece Çınarlı Dere'nin bir akıĢ
sürekliliği vardır ve suyu genelde temizdir.
132
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Proje alanı için taĢkın riski olabilecek tek kaynak, Çenesuyu ve bir ölçüde Söğütlü
kuru Deresidir. Ancak; bu derelerin hidrolik havzası oldukça küçüktür. Üstelik bu havzanın
büyük bölümü de yerleĢim bölgelerindeki cadde ve sokaklarla drene edilerek D-100
karayolunun kuzeyinde yer alan çevre hendeğiyle Çınarlı Dere havzasına aktarılmaktadır.
Proje alanında tesis içi ve çevresinde yağmur suyu toplama kanalları yapılacak yağmur
suyunun denize drenaj edilmesi sağlanacaktır. Bu yağmur suyu kanalları üzerinde kum
tutucu ve ızgara elemanları inĢa edilerek, liman ve geri sahadan gelebilecek sediment ve
katı atıkların tutulması ve denize ulaĢmaması sağlanacaktır.
4.15. Projenin Mevcut Yer altı ve Yüzeysel Su Kaynaklarına Etkiler ve Alınacak
Önlemler
Yapımı planlanan projenin yer altı suyunu kirletici herhangi bir etkinin söz konusu
olmayacağı düĢünülmektedir. Aynı Ģekilde mevcut yüzeysel su kaynaklarına herhangi bir
olumsuz bir etkisi olmayacaktır.
4.16. Proje Alanına ĠliĢkin Jeolojik ve Jeoteknik Etüt ÇalıĢmaları Doğrultusunda
Depreme ve Doğal Afetlere KarĢı alınacak Önlemler
Yapılan incelemelere göre Kocaeli Ġli‟nde 50 yıllık süre içinde, M > 6.5 Ģiddetinde
bir deprem olasılığı % 95 olmaktadır. Bu verilere göre 50 yıllık bir periyodla Kocaeli Ġli‟nde
beklenen deprem Ģiddetinin 6.5 < M < 7.0 değerleri arasında kalacağı kabul edilebilir.
Kocaeli Ġli‟ni etkileyecek bir depremin büyük olasılıkla Kuzey Anadolu Fay hattı üzerinde
meydana geleceği tahmin edilmektedir. Bu durumda literatürde verilen azalma
iliĢkilerinden faydalanarak Kocaeli için en büyük taban kayası ivmesi, ap = 0.35 g alınarak,
To = 0.60 sn civarında olacağı kabul edilebilir. Üst yapı hesaplarında Kocaeli Ġli‟nin birinci
derecede deprem bölgesi içinde yer aldığı kabul edilerek Deprem ġartnamesi'ndeki
kurallara uyulacaktır. Buna göre yatay yüklerin hesabı için deprem bölgesi katsayısı olarak
c = 0.10 alınacaktır.
YanaĢma dolfenlerini teĢkil eden betonarme platformlar spiral kaynaklı, içi
betonlanmıĢ, çelik kazıklar tarafından taĢınacaktır. Kazıklar alttaki çok katı- sert kile yeteri
kadar girecektir.
Betonarme platformun ön kısmına çelik palplanĢlar çakılarak, hem dalga
tesirlerine karĢı korunacak, hem de üniform bir yanaĢma yüzeyi teĢkil olunacaktır.
133
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
4.17. Bölge Özelinde Hava KoĢullarının Projeye Etkileri Kapsamında Alınacak
Tedbirler
Projeye konu olan faaliyet alanı deniz ortamında ve kıyıda yer aldığından liman
bölgesi kıyı kesimlere göre daha yağıĢlı ve nem oranı daha yüksektir. Bu nedenle projeye
konu olan dolfenlerin ilave edileceği limanda iskele alanı ve çevresinde drenaj kanalları
kurulmuĢ ve belirli aralıklar ile ızgaralar yerleĢtirilmiĢtir.
Yapılması planlanan dolfenlerde denizde yapılacağından ve üzerinde su
birikintisine neden olabilecek herhangi bir yapılaĢma yapılmayacağından taĢkın, sel gibi
riskler bulunmamaktadır.
Meteorolojik veriler incelendiğinde etkin rüzgar yönünün SE (Güneydoğu) olduğu
görülmektedir. Faaliyet alanın konumu incelendiğinde rüzgar ve deniz akıntılarından
korunaklı bir konumda olması, dolayısı ile rüzgarın yaratacağı dalgalardan az etkileneceği
görülmektedir.
Bu kapsamda projenin gerçekleĢtirileceği alan hem meteorolojik hem de coğrafi
açıdan uygun konumdadır.
4.18. 5312 Sayılı “Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde
Acil Durumlarda Müdahale ve Zararların Tazmini Esaslarına Dair Kanun ve Acil
Müdahale Uygulama Yönetmeliği ve Satın alma Yönetmeliği” Kapsamında Alınacak
Tedbirler
5312 Sayılı “Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde
Acil Durumlarda Müdahale ve Zararların Tazmini Esaslarına Dair Kanun” Madde 4 ve
Madde- 5 göre, “Acil müdahale planlarının uygulanmasını veya acil müdahaleyi gerektiren
çarpıĢma, kırılma, yangın, patlama veya diğer nedenlerle gemilerden veya kıyı
tesislerinden kaynaklanan kirlenme veya zarar ortaya çıkaran veya ortaya çıkma tehlikesi
yaratan durumlarla ilgili olarak,” “Tüm gemi ve kıyı tesislerinin sorumlu tarafları; olayın
meydana gelmesinin önlenmesi, olayın meydana geldiği durumlarda ise zararın
azaltılması, giderilmesi, sınırlandırılması amacıyla hazırlıklı olma ve koruyucu önlemler de
dahil uluslar arası hukukun öngördüğü ve seyir, can, mal ve çevre emniyetinin gerektirdiği
yükümlülüklere iliĢkin tüm tedbirleri almakla yükümlüdürler.”
134
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
21.10.2006 Tarihli ve 26326 Sayılı Resmi Gazete‟de Yayımlanarak Yürürlüğe
Giren “Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Acil Durumlarda
Müdahale ve Zararların Tazmini Esaslarına Dair Kanunun Uygulama Yönetmeliği” 34.
Maddesine göre ise “Kıyı tesisleri, bir olayın meydana gelmesini önleyecek tüm tedbirleri
almakla yükümlü olup, faaliyetleri sırasında meydana gelen olaylarda kirlenme zararlarını
önlemek ya da azaltabilmek amacıyla yeterli kapasiteye sahip olmak zorundadırlar.” Söz
konusu yönetmeliğin 23. Maddesinin 8. bendine göre ise, “Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği
tarihten sonraki bir tarihte faaliyete geçecek kıyı tesisleri için, tesis acil müdahale
planlarının hazırlanması, onaya sunulması ve onaylanması; tesisin faaliyete geçmesi için
bir ön koĢul olarak değerlendirilmektedir.”
“Deniz Çevresinin Petrol Ve Diğer Zararlı
Maddelerle Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale Ve Zararların Tazmini Esaslarına
Dair Kanunun Uygulama Yönetmeliği” ne göre acil müdahale merkezlerinin oluĢturulması
ve acil müdahalede hazırlıklı olma amaçları için yapılacak risk analizleri, risk
değerlendirmeleri, duyarlı haritalar, deniz kirliliği modellemesi, yazılımlar, acil müdahale
merkezlerinin ve acil müdahale birimlerinin yerleri, malzeme, ekipman ve personel
ihtiyaçları ve bu türden her türlü bilimsel ve teknik çalıĢmalar gelecekteki muhtemel
durumlara hazırlık olarak yapılacaktır.
Burada temel prensip muhtemel her duruma hazırlıklı olmaktır. Bu amaçla; Acil
müdahale faaliyetlerinin gerektirdiği ölçüde en hızlı ve verimli mal ve hizmet alımının
gerçekleĢtirilmesi öngörülmektedir.
Hazırlıklı olma ve müdahale amaçları için 5312 Sayılı Kanunun 15 inci maddesi
kapsamında bu alanda meslek icra eden veya bu amaçla kurulmuĢ olan ve merkezi
Türkiye'de bulunan Ģirketlerden hizmet alınması öngörülmektedir. Acil müdahalenin
uzmanlık, nitelik, tecrübe, eğitilmiĢ personel ve özel ekipman gerektiren bir faaliyet olduğu
ve mümkün olan en kısa zamanda icrayı gerektirdiği göz önünde bulundurularak, mal ve
hizmet alımında gerekli yeterliliğe sahip yükleniciler tarafından sağlanacak hizmet alımı ve
uygun nitelikte mallar tercih edilmesi öngörülmektedir. Olay uluslararası iĢbirliği amacıyla
diğer ülkelerde görevlendirilmiĢ acil müdahale birimlerinin görev için ihtiyaç duyabilecekleri
mal ve hizmet alımları yapılması öngörülmektedir.
Proje kapsamında; 21.10.2006 Tarih ve 5312 Sayılı “Deniz Çevresinin Petrol ve
Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale ve Zararların Tazmini
Esaslarına Dair Kanun Uygulama Yönetmeliği‟nde belirtilen; “Tüm gemi ve kıyı
tesislerinin, bir olay veya kirlenme meydana gelmeden önce önlenmesinde veya kirlenme
meydana geldiğinde, deniz emniyetinin sağlanması, deniz ve deniz çevresinin korunması;
135
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
insan hayatına, mallara, denize ve deniz çevresine verilecek zararların önlenmesi veya
azaltılmasını temin etmek üzere gerekli tüm tedbirleri almaları gereklidir” ibaresi
gereğince; Yönetmeliğin 5. Bölümü “Acil Müdahalenin Planlanması” Madde.23‟de belirtilen
Ģekilde iĢletme ön Yetkili Kurum/KuruluĢa Acil Durumlarda Müdahale raporu hazırlattırılıp,
bakanlığa sunulacaktır.
Herhangi bir kaza olması durumunda Mülki Amirle temasa geçilerek acilen
müdahale edilmesi sağlanacaktır.
Proje kapsamında 5312 Sayılı “Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı
Maddelerle Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale ve Zaraların Tazmini Esaslarına
Dair Kanun” ve “Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Acil
Durumlarda Müdahale ve Zaraların Tazmini Esaslarına Dair Kanunun Uygulama
Yönetmeliği” hükümlerine uyulacaktır.
4.19. ĠnĢaat ve ĠĢletme AĢamasında ÇalıĢanların Sağlık ve Güvenliği Açısından
Alınacak Tedbirler
Projenin tüm aĢamalarında çalıĢacak personelin sağlık ve güvenliği açısından riskli
durumlara karĢı alınacak önlemler ve uyulacak yönetmelikler genel olarak aĢağıda
belirtilmiĢtir.

Projenin inĢaat aĢamasında çalıĢacak personele düzenli aralıklarla ĠĢçi Sağlığı ve
ĠĢ Güvenliği konularında eğitim verilecek ve ilgili yerlere uyarı levhaları asılacak,

Çıkabilecek bir yangına müdahale edilebilmesi için, gerekli ekipmanın tesis
sahasında bulundurulacak,

Kendinden hareketli iĢ ekipmanlarının kullanımı uygun eğitim ve/veya sertifika
almıĢ kiĢiler tarafından yapılacak,

TaĢıma alanında görevli olmayan kiĢilerin bulunmasını önleyecek gerekli
düzenlemeler yapılacak,

Yüksek tonajlı ve/veya homojen olmayan malzemelerin taĢınması iĢlemlerinde yük
bilgisi konusunda uzman kiĢilerin onayı alındıktan sonra taĢımaya izin verilecek,

TaĢıma esnasında kiĢilerin güvenilir haberleĢme imkânları sağlanacak teknikler
kullanmaları sağlanacak,

TaĢıma iĢlemleri sırasında sahanın gerekli iĢaretleme ve diğer emniyet tedbirleri iĢ
sağlığı ve güvenliği uzmanının talimatları doğrultusunda yapılacak,

AĢırı veya dengesiz taĢıma yapılmayacak,
136
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ

ÇED RAPORU
Büyük parçaların kaldırma iĢleminde parça ağırlığına uygun kapasiteli vinç
seçilecek,

TaĢıyıcı sistemlerin periyodik bakımları yapılacak,

Kaldırma iĢlemi öncesinde tüm vinç aparatları kontrol edilecek,

Kaldırma esnasında saha iĢaretlenecek ve kiĢilerin giriĢi engellenecek,

Mekanik yüzey temizliği yaparken uygun kiĢisel koruyucu donanım kullanılacak,

Seçilen kiĢisel koruyucu donanımlar talimatlarda belirtildiği gibi saklanacak ve
temizlenecek,
Projenin tüm aĢamalarında kiĢisel koruyucu malzemeler kullanılacaktır. KiĢisel
koruyucular aĢağıda sıralanmıĢtır.
BaĢ koruyucuları:
Yerden yüksek çalıĢma platformları üstünde, altında veya yakınında, iskelelerde
kalıp yapım ve sökümü sırasında, montaj iĢlerinde, tekne yapım ve bakım-onarım
iĢlerinde kullanılır. BaĢ koruyucusu olarak baret kullanılmaktadır.
Kulak koruyucuları:
Gürültü seviyesinin yüksek olduğu zamanlarda personelin olumsuz etkilenmemesi
için kulaklık, kulak tıkaçları ve kulaklıklı baretler gibi kulak koruyucuları kullanmaları
sağlanacaktır.
Göz ve yüz koruyucular:
ĠĢletme aĢamasında yapılacak iĢlemler sırasında göz ve yüz koruması için kaynak
siperleri gibi koruyucuların kullanımı sağlanacaktır. Ayrıca çeĢitli yüz maskeleri
kullanılarak, kaynak gibi iĢlemlerde personelin etkilenmesi engellenecektir.
El ve kol koruyucular:
Makinelerin taĢınması ve elleçlenmesi, kimyasalların taĢınmasında, elektrik
iĢlerinde, keskin kenarlı cisimlerin tutulmasında el ve kol koruyucularının kullanılması
planlanmıĢtır. El koruyucusu olarak çeĢitli tip eldivenlerin kullanılacaktır. Projenin tüm
aĢamalarında, çalıĢanların sağlık ve güvenliklerini sağlayabilmek için 4857 sayılı ĠĢ
Kanunu ve bu kanuna istinaden çıkarılan tüzük ve yönetmeliklere uyulacak ve her türlü
önlem alınacaktır.
137
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
4.20. Projenin ĠnĢaat ve ĠĢletme Dönemine Ait Ġzleme ve Kontrol Programı
17.07.2008 Tarih ve 26939 Sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren
ÇED Yönetmeliği Madde 18 “Bakanlık, "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" kararı
veya "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararı verilen projelerle ilgili olarak,
Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu veya bu Yönetmeliğin Ek-IV’üne göre hazırlanan
proje tanıtım dosyasında öngörülen ve proje sahibi tarafından taahhüt edilen hususların
yerine getirilip getirilmediğini izler ve kontrol eder. Bakanlık bu görevi yerine getirirken
gerekli görmesi durumunda ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapar. Proje sahibi veya
yetkili
temsilcisi,
"Çevresel
Etki
Değerlendirmesi
Olumlu"
veya
"Çevresel
Etki
Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararını aldıktan sonra yatırımın başlangıç, inşaat,
işletme ve işletme sonrası dönemlerine ilişkin izleme raporlarını Bakanlığa veya Valiliğe
iletmekle yükümlüdür.”hükümlerine riayet edilecektir.
Proje kapsamında; yatırımın baĢlangıç, inĢaat ve iĢletme dönemlerine ait Ġzleme
Raporları 08.08.2008 Tarih ve 26961 Sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe
giren Yeterlik Tebliği Ek-4‟te yer alan Ġzleme Raporları Formuna; Ġnceleme Değerlendirme
Komisyonları Toplantıları sonucunda Çevre Bakanlığı tarafından belirlenecek periyotlarda,
T.C. Çevre ve ġehircilik Bakanlığı‟na verilecektir. Projenin izleme çalıĢmaları kapsamında
aĢağıdaki konularla ilgili izleme çalıĢmaları yapılması önerilmektedir.
Arazi Hazırlık ve ĠnĢaat Dönemi
Projenin inĢaat aĢamasında raporda yer alan tüm taahhütler faaliyet sahibi firma
tarafından yerine getirilecek ve proje alanı civarındaki çevre halkına veya çevreye
herhangi bir rahatsızlık verilmemesini garanti altına almak firmanın kendi sorumluluğu
altında olacaktır. Bu dönemde ÇED Raporu‟nda belirtilen kısıtlamalar ve çevresel önem
taĢıyan etkilerle ilgili aĢağıda belirtilen konularda, firmanın belirleyeceği bir sorumlu
tarafından izleme çalıĢması gerçekleĢtirilecektir.
• ĠnĢaat aĢamasında; kullanılacak tüm araç ve ekipmanların rutin kontrolleri yaptırılarak
bakım gereken araçların bakıma alınması ve bakımları bitene dek çalıĢmalarda baĢka
araçların kullanılması,
• ĠnĢaat aĢamasındaki çalıĢmalarla ilgili çevre halkının Ģikayet ve önerilerini iletmeleri
konusunda yöre halkına yardımcı olunması ve çalıĢma saatleri ile ilgili ilgi verilmesi
(Böylece, çevre halkının çevresel izleme ve denetleme iĢlerine katılımı sağlanmıĢ
olacaktır).
138
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
ĠĢletme AĢaması
Bu aĢamada, proje sahibi firma tarafından “Çevre Yönetimi ve İzleme Planı”
oluĢturacaktır. Söz konusu proje için “ÇED Olumlu” kararı alındıktan sonra, ilgili mevzuat
uyarınca, tabi olduğu izinler ve ruhsatlar alınacak ve yatırımın iĢletme ve iĢletme sonrası
dönemlerine iliĢkin hazırlanacak raporlarla birlikte Çevre ve ġehircilik Bakanlığı‟na
sunulacaktır. Projenin ÇED Raporu‟na göre düzenlenmiĢ “Çevre Yönetim ve İzleme
Alanı”nın ve ÇED Raporu‟na uyulup uyulmadığının kontrol ve denetimi Ġl Çevre ve
ġehircilik Müdürlüğü tarafından yapılacaktır.
• 26.12.2004 Tarih ve 25682 Sayılı “Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü
Yönetmeliği” hükümlerine uygun olarak mevcut Derince Limanında MARPOL Ek-1, 4, 5
atıklara hizmet verecek lisans belgesi alınmıĢ atık kabul tesisi bulunmaktadır.
ĠĢletme Sonrası Dönemi
Faaliyetin sona ermesinden sonra yüzeysel veya yer altı sularına herhangi bir etki
söz konusu olmayacaktır. Aynı Ģekilde, faaliyetin sona ermesinden sonra herhangi bir
kirlilik kaynağı bulunmayacağından bu aĢamada herhangi bir izleme yapılması
öngörülmemiĢtir. Ancak; tesis iĢletmeye kapatıldıktan sonra, yapılacak değerlendirmeye
göre, arazi terk edilmeden önce arazi ıslah çalıĢmaları yapılarak, etraftaki mevcut
topografya ile uyumlu hale getirilecek, böylece yeni projeler için kullanıma uygun hale
getirilecektir.
4.21. ĠĢletme Sonrası Proje Alanının Durumu ve Rehabilitasyon Programı
Yapılacak değerlendirmeye göre, arazi terk edilmeden önce arazi ıslah çalıĢmaları
yapılarak, etraftaki mevcut topografya ile uyumlu hale getirilecek, böylece yeni projeler için
kullanıma uygun hale getirilecektir.
139
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
BÖLÜM 5: HALKIN KATILIMI
Kocaeli Ġli, Derince Ġlçesi, Liman Mevkii‟nde, 3 nolu rıhtımda, T.C. Devlet
Demiryolları ĠĢletmesi Genel Müdürlüğü tarafından “YanaĢma Dolfeni” yapılması
planlanmaktadır.
Söz konusu proje hakkında halkı bilgilendirmek amacıyla 17.07.2008 tarih ve
26939 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren ve 05.04.2013 tarih ve 28609
sayılı değiĢiklik ile son halini alan “Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği”nin ve
Madde 9 kapsamında belirtilen hususlara uygun olarak hareket edilerek, toplantı tarihi,
saati, yeri ve konusunu belirten bir ilan ulusal düzeyde yayımlanan bir gazete ile yörede
yayımlanan yerel bir gazetede toplantı tarihinden en az 10 gün önce yayınlanmıĢtır.
Kocaeli Çevre ve ġehircilik Ġl Müdürlüğü ile toplantı ile ilgili bilgilendirme
yazıĢmaları yapılmıĢ ve ilan metinleri gönderilmiĢtir. Ayrıca toplantıyla ilgili ilan metni
toplantının yapılacağı Derince Limanı Güvenlik Amirliğine de asılmıĢtır.
Toplantı kurum ve kuruluĢlardan gelen katılımcılar ve halkın katılımı ile yapılmıĢtır.
Çevre ve ġehircilik Ġl Müdürlüğü‟nden gelen memurlar tarafından açılıĢ konuĢması
yapıldıktan sonra, firma yetkilileri tarafından yapımı planlanan yanaĢma dolfenlerinin
çevreye vereceği tahribattan ve alınacak tedbirlerden bahsedilmiĢtir. Halkın katılımı
toplantısından görünümler aĢağıda verilmiĢtir.
Resim 1. Halkın Katılımı Toplantısı
140
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Resim 2. Halkın Katılımı Toplantısı
Toplantı sonucunda proje kapsamında herhangi bir değiĢiklik yapılması ön
görülmemiĢtir. Proje kapsamında gerek inĢaat aĢaması gerekse iĢletme aĢaması için
alınan önlemler ilgili bölümlerde detaylı olarak anlatılmıĢtır.
141
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
BÖLÜM 6: YUKARIDA VERĠLEN BAġLIKLARA GÖRE TEMĠN EDĠLEN BĠLGĠLERĠN
TEKNĠK OLMAYAN BĠR ÖZETĠ
Kocaeli Ġli, Derince Ġlçesi, Liman Mevkii‟nde 3 nolu rıhtım üzerine, T.C. Devlet
Demiryolları ĠĢletmesi Genel Müdürlüğü tarafından “YanaĢma Dolfeni” yapılması
planlanmaktadır. 3 nolu rıhtıma tren vagonları yüklü gemilerin tren raylarının karĢılıklı
olarak aynı hizaya gelebilmesi amacıyla yapılmıĢ olan çelik konstrüksiyon hareketli
rampanın ön iki uç kısmına yapılması planlanan 2 adet usturmaça yapımı için 06.02.2013
tarih ve 2214 sayılı Çevre ve ġehircilik Bakanlığı ÇED Yönetmeliği hükümleri dıĢındadır
yazısı mevcuttur. ( Bkz. Ek 2.4 )
Proje kapsamında yapılacak olan yatırım için, Derince Limanı seçilmiĢtir. Derince
Limanı; demiryolu ve karayolu Ģebekesi ile bağlantılıdır. Faaliyet alanına ulaĢım; Ankara,
Ġstanbul otoyolundan ayrılan Derince karayolu ile sağlanmaktadır. Derince Limanı; Ġzmit
Körfezi‟nin kuzeyinde konuĢlanan genel amaçlı bir limandır. Ağırlıklı olarak ihracat-ithalata
dayalı hizmet veren Derince Limanı; Körfez‟deki otomotiv (araba, traktör, vb.), sanayi ve
karıĢık eĢya yüklerine hizmet vermektedir. Söz konusu bölge yüksek tarımsal ve
endüstriyel potansiyeli olan, ulaĢım ve bölgesel altyapı sistemlerinin geliĢmiĢ olduğu bir
bölge olup, tarımsal üretim ve tarıma dayalı sanayiler, demir çelik ve yan sanayileri, gübre,
petrol ürünleri gibi alanlarda üretim, dağıtım, ihracat ve ithalatının yapıldığı bir ekonomik
çekim alanıdır. Bölgenin mekansal yapısı, ulaĢım ve altyapı sistemleri de bu geliĢmelere
göre biçimlenmektedir. Söz konusu yatırımın, gerek bölgedeki dıĢsal ekonomilerden
yararlanılması, gerekse bölgede yoğun altyapı ihtiyacını karĢılaması açısından ülke
ekonomisine katkı sağlayacak bir yatırım olması beklenmektedir.
Proje konusu faaliyetle; Derince Limanı‟nda yük taĢıyan 1.350 DWT „den büyük
gemilerin yanaĢabileceği bir yanaĢma yerinin inĢa edilmesi amaçlanmaktadır. Proje
kapsamında 3 adet dolfen yapılacaktır.
Söz konusu projede, inĢaat aĢamasında 40 kiĢi çalıĢacak olup, iĢletme
aĢamasında projenin niteliği sebebiyle personel çalıĢmayacaktır. Proje kapsamında inĢaat
aĢamasında çalıĢacak personel öncelikle en yakın yerleĢim birimlerinden tedarik
edilecektir.
Yapımı planlanan YanaĢma Dolfeni‟ nin kuzey istikametinde ve bitiĢiğinde liman,
tahmil ve tahliye alanları içerisinde TMO Tesisleri, kuĢuçuĢu yaklaĢık 975 m mesafede D-
142
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
100 karayolu (Ġstanbul-Kocaeli Yolu), 2325 m mesafede 0-4 (TEM) Anadolu Otoyolu,
kuzeydoğu istikametinde ve kuĢuçuĢu yaklaĢık 500 mesafede demiryolu bulunmaktadır.
OluĢacak evsel nitelikli katı atıklar sızdırmaz özellikli, ağzı kapaklı sıhhi çöp
bidonlarında biriktirilecek ve belirli periyotlarla Derince Belediyesi tarafından toplanarak
Kocaeli BüyükĢehir Belediyesi Katı atık depolama sahasına gönderilecektir.
Ambalaj atıkları diğer evsel nitelikli atıklarla karıĢtırılmadan ayrı toplanacak ve
24.08.2011 tarih ve 28035 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Ambalaj Atıklarının
Kontrolü Yönetmelik” ilgili hükümlerine uyulacaktır.
Proje kapsamında iĢletme aĢamasında; projenin niteliği sebebi ile personel
çalıĢmayacak olup, sadece; YanaĢma dolfeni‟ne yanaĢacak gemilerde çalıĢacak
personelden kaynaklı evsel nitelikli atık su oluĢumu söz konusu olacaktır. OluĢacak evsel
nitelikli atıksular liman içerisinde toplanacak ve mevcut kanalizasyon Ģebekesin
aktarılacaktır.
YanaĢma dolfenine yanaĢacak gemilerden kaynaklı oluĢacak sintine suları ve
kirlenmiĢ balast suları 26.12.2004 tarih ve 25682 Sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak
yürürlüğe giren “Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” uyarınca
mevcut derince limanındaki lisanslı atık kabul tesisinde toplanacaktır. Söz konusu
yönetmeliğin, Ġkinci Bölüm, Madde 6‟da belirtilen hükümlere uyulacaktır. Atık Kabul
Tesisinde toplanan atıklar yönetmeliğin dördüncü bölüm, Madde 19‟daki hükümleri
gereğince bertaraf edilecektir.
ĠnĢaat aĢamasındaki emisyonlarla ile ilgili olarak 03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı
Resmi Gazete‟ de yayımlanarak yürürlüğe giren ve 16.06.2012 tarih ve 28325 sayılı
Resmi Gazete‟de yayımlanarak son halini alan “Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü
Yönetmeliği” ilgili hükümlerine uyulacaktır.
Proje sahasında çalıĢacak iĢ makineleri nedeniyle de egzoz gazı oluĢumu
muhtemeldir. ĠĢletme aĢamasında hava kirliliğine yol açabilecek gaz emisyonlarının,
planlanan
yanaĢma
dolfenine
yanaĢacak
yük
gemilerinden
kaynaklanacağı
öngörülmektedir. ĠĢletme aĢamasında yönetmelik hükümlerine uyulacaktır.
Projenin inĢaat aĢamasında kullanılacak ağır is makinelerinden çalıĢmalar
sırasında gürültü oluĢumu gerçekleĢecektir. Bu gürültünün insanları ve bölge faunasını
olumsuz yönde etkilemesi beklenmektedir. Ancak bu etki geçicidir ve inĢaat iĢlemleri
143
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
bittikten sonra ortadan kalkacaktır. ĠnĢaat faaliyetleri sırasında çalıĢacak personelin KiĢisel
Koruma Malzemeleri (KKM) kullanımı zorunlu tutulacak ve personel sağlığının gürültü
sebebi ile zarar görmesi bu Ģekilde engellenecektir. ĠĢletme aĢamasında gürültü yanaĢma
dolfenine yanaĢan gemilerden kaynaklanacaktır. Yapılması planlanan projede, gürültü ile
ilgili olarak 04.06.2010 tarih ve 27601 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe
giren, 27.04.2011 tarih ve 27917 sayılı Resmi Gazete‟ de yayımlanarak son halini alan
“Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği”nde belirtilen sınır
değerlerin üzerine çıkılmayacaktır.
Proje konusu faaliyetle; Derince Limanı‟nda yük taĢıyan 1.350 DWT „den büyük
gemilerin yanaĢabileceği bir yanaĢma yerinin inĢa edilmesi amaçlanmaktadır. Proje
kapsamında 3 adet dolfen yapılacaktır.
YanaĢma yerine yanaĢacak geminin rüzgar, dalga gibi olumsuz koĢullardan
etkilenmesini önlemek amacıyla uzun bir iskele yerine daha ekonomik olan dolfen sistemi
yapılması planlanmaktadır.
Yapımı planlanan YanaĢma Dolfeni‟ nin kuzey istikametinde ve bitiĢiğinde liman,
tahmil ve tahliye alanları içerisinde TMO Tesisleri, kuĢuçuĢu yaklaĢık 975 m mesafede D100 karayolu (Ġstanbul-Kocaeli Yolu), 2325 m mesafede 0-4 (TEM) Anadolu Otoyolu,
kuzeydoğu istikametinde ve kuĢuçuĢu yaklaĢık 500 mesafede demiryolu bulunmaktadır.
YanaĢma dolfeni inĢaat aĢamasına, ÇED sürecinin tamamlanmasını müteakip
gerekli izinler alınarak baĢlanması planlanmaktadır. Projenin inĢaat süresi yaklaĢık 2 ay
olacaktır. YanaĢma dolfeninin 50 yıl boyunca hizmet vermesi öngörülmektedir.
Dolfen üzerinde gemiler için gerekli çekme yüklerini karĢılayabilecek baba/lar ve
bölgede güvenli navigasyonu sağlamak amacıyla gerekli olan tüm alametler ( sancakpupa seyir fenerleri, güverte aydınlatması ve demir fenerler vb. ) bulundurulacaktır.
Proje kapsamında gerek arazinin hazırlanması aĢamasında gerekse iĢletme
aĢamasında çevresel ve teknolojik açıdan en modern ekipman ve yöntemler seçilecektir.
Yapılması planlanan dolfenler, tamamen kazık çakma metoduyla yapılacağından herhangi
bir hafriyat söz konusu olmayacaktır. ĠnĢaat aĢamasında dip taraması, dolgu vb. bir
faaliyet yapılmayacaktır.
144
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
Söz konusu proje kapsamında Derince Limanına ilave yapılacak olan Dolfenler,
deniz içerisinde kalmakta olup, tarım, orman, turizm veya baĢka amaç için kullanılacak
planlı alanlar içerisinde kalmamaktadır.
Proje kapsamında inĢa edilmesi planlanan yanaĢma dolfenleri projesinde idare ve
hizmet binaları, araç giriĢ-çıkıĢ park yerleri vb. yapıların inĢaası söz konusu olmayıp,
mevcut Derince Limanı‟ndaki yapılardan faydalanılacaktır.
YanaĢma dolfenlerini kullanacak söz konusu deniz araçları Deniz Ticaret
Hukukunda taĢınması müsaade edilen her türlü yükü taĢıyabilecek kapasitede olacaktır.
Proje kapsamında iĢletme sonrası boyunca çevreye olabilecek etkilerinin
değerlendirmesi yapılarak söz konusu projenin etki alanı yaklaĢık 100 m düĢünülmüĢtür.
Projenin alanı ve etki alanının iĢaretlendiği 1/25.000 ölçekli topografik harita (Bkz. Ek-13 ),
alanın ve yakın çevresinin fotoğrafları (Bkz. Ek- 27) eklerde verilmektedir.
Yapımı planlanan YanaĢma Dolfenlerinin inĢaatında gerekli olan malzemelerin
büyük bir kısmı demiryolu vasıtasıyla proje alanına getirilecek olup, çok az bir kısmının da
sahanın kuzey istikametinde ve kuĢuçuĢu 975 m mesafeden geçen D-100 karayolu
(Ġstanbul-Kocaeli Yolu) ile proje alanına getirilmesi planlanmaktadır.
Deniz kıyısından alınan numunelerin analizi yürürlükteki Su Kirliliği Kontrol
Yönetmeliği Deniz Suyunun Genel Kalite Kriterleri için verilen parametrelere göre Çevre
ve ġehircilik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiĢ özel bir firmaya yaptırılmıĢtır. Deniz suyu
analiz raporu ekte verilmektedir (Bkz. Ek-26)
Su ürünlerinin yaĢamını olumsuz etkilememesi için proje kapsamında yapılacak
yapıların su sirkülasyonun doğal akıĢını sağlaması için kazıklı sistem Ģeklinde yapılması
planlanmıĢtır.
Planlanan projenin inĢaat aĢamasında, denizde geçici bir bulanıklık oluĢabilecektir.
Bulanıklığın deniz ekosistemine olacak etkisinin en az seviyede tutulmasına dikkat
edilecektir.
Projenin inĢaat aĢamasında kullanılacak inĢaat malzemeleri ve çalıĢanların çeĢitli
ihtiyaçları yakın yerlerden sağlanacağından bölgede ekonomik canlanma yaĢanacaktır.
YanaĢma Dolfeni Projesi‟nin gerek yapımı, gerekse iĢletmeye alınması ile birlikte bölgenin
sosyo-ekonomik özellikleri üzerine olumlu etkide bulunması kaçınılmazdır.
145
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
ĠnĢaat aĢamasında çalıĢacak ve aynı yerleĢimden olmayan personel ve yakınları
eğitim, sağlık, kültür, diğer sosyal ve teknik altyapı ihtiyaçlarını yöredeki yerleĢim
birimlerinden sağlayacaklardır. Böylece, proje ile yöredeki ticari yasam daha da
hareketlenecek ve yöresel bir gelir artıĢı olması söz konusu olacaktır. Yöreye gelecek bu
ekonomik canlılığın yanı sıra, transit trafiğin artması sonucu kültürel etkileĢim söz konusu
olacak ve zamanla yöredeki sosyal ve kültürel faaliyetlerde bir geliĢme söz konusu
olacaktır.
Proje kapsamında yapılması düĢünülen yanaĢma dolfenleri faaliyetinden dolayı
etrafındaki tesislere, meskun mahallere ve deniz ve karayollarına menfi bir etkisi
olmayacaktır. Bununla birlikte faaliyetten kaynaklanabilecek zararlar, ilgili kurumlar ile
iĢbirliği içerisinde giderilecektir.
Denizde gerçekleĢtirilecek iĢlemler sırasında denize herhangi bir sıvı veya katı
madde atılmasına izin verilmeyecektir. Ancak inĢaat sırasında deniz ortamında kısmi ve
geçici olarak bulanıklık meydana gelebilecektir. Deniz ortamının bir kütle ve hareketli bir
hidrodinamiğe sahip olması sebebiyle kirliliği özümseme kapasitesi dikkate alındığında,
alınacak önlemlerle söz konusu kıyıların; fiziksel, kimyasal ve biyolojik olarak önemli
derecede olumsuz yönde etkilenmeyeceği söylenebilir.
Projenin planlandığı 3. rıhtım mevcut durumda korunaklı bir konumda olup deniz
araçları tarafından kullanılmaktadır. Proje kapsamında yapılacak dolfenlerin kazıklı
sistemde
olması
tasarlandığından
akıntı
düzeninde
bir
değiĢiklik
olmaması
beklenmektedir. Kazıklı sistem liman içinde deniz suyunun sirkülasyonuna olanak vererek
suyun temiz kalmasını sağlayacaktır.
Proje alanının mevcut deniz suyu kalitesini belirlemek maksadıyla Su Kirliliği
Kontrolü Yönetmeliği‟ne göre analizleri yapılmıĢtır. Tesisin inĢaat ve iĢletme aĢamalarında
bir yıllık periyotlarda Bakanlık tarafından yeterlik belgesi almıĢ laboratuarlara deniz suyu
analizi yaptırılarak Kocaeli Çevre ve ġehircilik Ġl Müdürlüğü‟ne sunulacak, deniz suyu
kalitesi izlenecektir.
Tesisin inĢaat ve iĢletme aĢamasında;
ĠĢletmede 6331 sayılı “İş Kanunu” ve buna bağlı çıkarılan tüzük ve yönetmelik
hükümlerine uyulacaktır.
146
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
ĠĢletmede 2918 sayılı “Karayolları Trafik Kanunu” ve bu Kanuna bağlı olarak çıkarılan
yönetmeliklerin ilgili hükümlerine uyulacaktır.
ĠĢletmede 11.02.2004 tarih ve 25370 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren
“İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği” ilgili
hükümlerine uyulacaktır.
11.02.2004 tarih ve 25370 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren “Kişisel
Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik” in ilgili
hükümlerine uyulacaktır.
ĠĢletmede 10.08.2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe
giren ve 06.12.2012 tarih ve 28489 sayılı değiĢiklik son halini alan “İşyeri Açma ve
Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik” ilgili hükümlerine uyulacaktır.
06.03.2007 tarih ve 26454 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren ve
03.05.2007 tarih ve 26511 sayılı değiĢiklik ile son halini alan “Deprem Bölgelerinde
Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik” hükümlerine uyulacaktır.
ĠĢletmede 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
ve 25.03.2012 tarihli ve 28244 sayılı değiĢiklikle son halini alan “Su Kirliliği Kontrolü
Yönetmeliği” ilgili hükümlerine uygun olarak çalıĢılacaktır.
ĠĢletmede, 14.3.1991 tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanıp yürürlüğe giren,
26.03.2010 tarih ve 27533 sayılı değiĢiklikle son halini alan “Katı Atıkların Kontrolü
Yönetmeliği” ilgili hükümlerine uyulacaktır.
ĠĢletmede, 24.08.2011 tarih ve 28035 sayılı Resmi Gazete‟ de yayımlanan “Ambalaj
Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği” ile ilgili hükümlerine uyulacaktır.
30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren ve
30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı değiĢiklik ile son halini alan “Atık Yağların Kontrolü
Yönetmeliği” ilgili hükümlerine uyulacaktır.
14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren ve
30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı değiĢiklik ile son halini alan “Tehlikeli Atıkların Kontrolü
Yönetmeliği” ilgili hükümlerine uyulacaktır.
147
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
31.08.2004 tarih ve 25569 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak 01.01.2005 tarihinde
yürürlüğe giren ve 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı değiĢiklik ile son halini alan “Atık Pil
ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği” ilgili hükümlerine uyulacaktır.
22.07.2005 tarih ve 25883 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren ve
03.12.2011 tarih ve 28131 sayılı değiĢiklik ile son halini alan “Tıbbi Atıkların Kontrolü
Yönetmeliği” ilgili hükümlerine uyulacaktır.
25.11.2006 tarih ve 26357 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren,
30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı değiĢiklik ile son halini alan “Ömrünü Tamamlamış
Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği”nin ilgili hükümlerine uyulacaktır.
03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren ve
16.06.2012 tarih ve 28325 sayılı değiĢiklik ile son halini alan “Sanayi Kaynaklı Hava
Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği” ilgili hükümlerine uyulacaktır.
18.03.2004 tarih ve 25406 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ve
26.03.2010 tarih ve 27533 sayılı değiĢiklik ile son halini alan “Hafriyat Toprağı, İnşaat ve
Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği” ilgili hükümlerine uyulacaktır.
04.06.2010 tarih ve 27601 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren ve
27.04.2011 tarih ve 27917 sayılı değiĢiklik ile son halini alan “Çevresel Gürültünün
Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği” ilgili hükümlerine uyulacaktır.
05.07.2008 tarih ve 26927 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren “Atık
Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik” ilgili hükümlerine uyulacaktır.
08.06.2010 tarih ve 27605 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren ve
14.06.2012 tarih ve 28323 sayılı değiĢiklik ile son halini alan “Toprak Kirliliğinin
Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik” ilgili hükümlerine
uyulacaktır.
5312 Sayılı Kanun ve bu kanunun Uygulama Yönetmelikleri ve 26.12.2004 tarih ve 25682
sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ve 18.03.2010 tarih ve 27525 sayılı
değiĢiklik ile son halini alan “Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü
Yönetmeliği”ne uyulacaktır.
148
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
17.07.2008 tarih ve 26939 sayılı Resmi Gazete‟ de yayımlanarak yürürlüğe giren ve
30.06.2011 tarih ve 27980 sayılı değiĢiklik ile son halini alan
“Çevresel Etki
Değerlendirmesi Yönetmeliği” ilgili hükümlerine uyulacaktır.
21.11.2008 tarihli ve 27061 sayılı Resmi Gazete‟ de yayımlanarak yürürlüğe giren ve
16.08.2011 tarih ve 28027sayılı değiĢiklikle son halini alan “Çevre Denetim Yönetmeliği"
ilgili hükümlerine uyulacaktır.
29 Nisan 2009 tarih ve 27214 sayılı Resmi Gazete‟ de yayımlanarak yürürlüğe giren ve
31.12.2011 tarih ve 28159 sayılı değiĢiklikle son halini alan “Çevre Kanununca Alınması
Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik" ilgili hükümlerine uyulacaktır.
Çevresel etkilerin önlenmesine yönelik olarak belirtilen tüm hususların, 2872 sayılı
Çevre Kanunu, 13 Mayıs 2006 tarihli ve 26167 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak
yürürlüğe giren 5491 sayılı “Çevre Kanununda DeğiĢiklik Yapılmasına Dair Kanun” ve bu
Kanuna istinaden yürürlükte olan mer-i mevzuat hükümleri kapsamında yürütülmesi
gerekmekte olup, aynı Kanun‟un “Ġzin Alma, Arıtma ve Bertaraf Etme Yükümlülüğü”
baĢlıklı 11‟inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan; “üretim, tüketim ve hizmet faaliyetleri
sonucunda oluĢan atıklarını alıcı ortamlara doğrudan veya dolaylı olarak verilmesi uygun
görülmeyen tesis ve iĢletmeler ile yerleĢim birimleri atıklarını yönetmeliklerde belirtilen
standart ve yöntemlere uygun olarak arıtmak ve bertaraf etmekle veya ettirmekle
yükümlüdürler” hükmü gereğince oluĢacak tüm atıkların bertarafında, bu Kanun ve
Kanuna istinaden çıkartılan mer-i mevzuat hükümlerine uyulacaktır.
ĠĢletmede 2872 sayılı “Çevre Kanunu”, 5491 sayılı “Çevre Kanununda DeğiĢiklik
Yapılmasına Dair Kanun” ve bu kanun çerçevesinde çıkarılan/çıkarılacak yönetmelik
hükümlerine uyulacak ve diğer mer‟i mevzuat çerçevesinde ilgili kurum ve kuruluĢlardan
gerekli izin ve ruhsatlar alınacaktır.
149
NOTLAR VE KAYNAKLAR
1.
Muslu, Y., 1994,Atıksuların Arıtılması ĠTÜ, ĠSTANBUL
2.
http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.
3.
Uludağ Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, Katı Atık Yönetimi dersi, Ders
notları, 2006, Bursa
4.
BAġTÜRK A., Prof. Dr. YTÜ Müh. Fak.Çevre Müh. Bölümü Katı Atıklar Dersi,
Ders Notları, Ġstanbul, 1992.
5.
Türkiye‟de Evsel Atıksu OluĢum Miktarları ve Karakterizasyonu, ĠTÜ Dergisi Su
Kirlenmesi Kontrolü Cilt 15, Sayı 1-3,Olcayto ERDOĞAN, Emel ZENGĠN, Nevin ORHAN,
2005.
6.
Erguvanlı, Kemal, 1982. Mühendislik Jeolojisi, Ġstanbul.
7.
Bayındırlık Bakanlığı Afet ĠĢleri Genel Müdürlüğü, 18.04.1996 Tarih Ve 96/8109
Sayılı Kararnamesi, Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası
8.
Türkiye Dirifay Haritası, MTA Genel Müdürlüğü Jeoloji Etütleri Dairesi,1992.
9.
1/500.000 ölçekli Türkiye Jeoloji Haritası Ġstanbul Paftası
10. www.kocaeli.bel.tr
11. Kocaeli Ġl Çevre Durum Raporu
12. Devlet Meteoroloji ĠĢleri Genel Müdürlüğü
13. Resmi Gazete, 2008, 13.02.2008 tarih ve 26786 sayılı “Su Kirliliği Kontrolü
Yönetmeliğinde DeğiĢiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”
14. Resmi Gazete, 2010, 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı “Su Kirliliği Kontrolü
Yönetmeliğinde DeğiĢiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”
15. Resmi Gazete, 2005, 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı “Katı Atıkların Kontrolü
Yönetmeliği”
16. Resmi Gazete, 2007,
24.06.2007 tarih ve 26562 sayılı “Ambalaj Atıklarının
Kontrolü Yönetmeliği”
17. Resmi Gazete, 2008, 30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı “Atık Yağların Kontrolü
Yönetmeliği”
18. Resmi Gazete, 2005, 14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı “Tehlikeli Atıkların
Kontrolü Yönetmeliği”
19. Resmi Gazete, 2005,
03.03.2005 tarih ve 25744 sayılı “Atık Pil ve
Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliğinde DeğiĢiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”
20. Resmi Gazete, 2005, 22.07.2005 tarih ve 25883 sayılı “Tıbbi Atıkların Kontrolü
Yönetmeliği”
21. Resmi Gazete, 2009, 03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı “Sanayi Kaynaklı Hava
Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği”
T.C. DEVLET DEMĠRYOLLARI ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YANAġMA DOLFENLERĠ
ÇED RAPORU
22. Resmi Gazete, 2010, 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı “Sanayi Kaynaklı Hava
Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde DeğiĢiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”
23. Resmi Gazete, 2010, 04.06.2010 tarih ve 27601 sayılı “Çevresel Gürültünün
Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği”
24. Resmi Gazete, 2008, 17.07.2008 tarih ve 26939 sayılı “Çevresel Etki
Değerlendirmesi Yönetmeliği”
25. Resmi Gazete, 2010, 24.02.2010 tarih ve 27503 sayılı “Çevre Kanununca
Alınması Gereken Ġzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelikte DeğiĢiklik Yapılmasına Dair
Yönetmelik”
26. Dünya Grup Jeoloji Mühendislik Yal. Dek. ĠnĢ. San. ve Ltd. ġti., 1/1000 Ölçekli
Uygulama Ġmar Planına Esas Jeolojik-Jeoteknik Etüt Raporu
27. MCH Deniz AraĢtırmaları Ltd., Kocaeli Ġli, Derince Ġlçesi, TCDD Derince Limanı,
Fizibilite Etüd Projesi, Hidrografik, OĢinografik, Jeofizik ve Jeolojik Etüd Raporu
28. ÖzelleĢtirme Ġdaresi Tarafından Gazi Üniversitesi ĠnĢaat Mühendisliği Bölümü,
Derince Limanı Projesi Modelleme ÇalıĢmaları
29. www.kgm.gov.tr
30. www.maps.google.com
31. www.kocaeli.gov.tr
32. www.kocaeli.bel.tr
33. www.kocaeli.kulturturizm.gov.tr
34. TUBĠVES Türkiye Bitkileri Veri Sistemi
35. BERN, Avrupa Yaban Hayatı ve YaĢama Ortamlarını Koruma SözleĢmesi (1984)
36. Kocaeli Ġl Çevre Durum Raporu
37. Devlet Meteoroloji ĠĢleri Genel Müdürlüğü
38. Prof. Dr. AyĢen Müezzinoğlu‟nun “Hava Kirliliği ve Kontrolünün Esasları – 1987
151
Download

Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu