Sivil Toplum Kuruluşları Için
Teknik Destek Projesi
Türkiye Ofisi
This project is funded
by the European Union.
Technical Assistance to the Civil Society O rganizations 2 (TACSO 2) from the IPA
Beneficiaries
EuropeAid/133642/C/SER/Multi
Etkinlik Raporu
STK’ların Deneyimleri Açısından Türkiye’deki Suriyelilerin İnsan
Hakları: Sivil Toplum Kuruluşları Buluşması
22-23 Mayıs 2014, Ankara
TACSO Turkey • Çığır Sokak 92/17 Tunalı Hilmi Caddesi, Kavaklıdere, Çankaya • Ankara, Turkey • t/f: +90 312 426 4451• e-mail: [email protected]
SIPU International AB Sweden • Ecorys International • Intrac United Kingdom • Foundation Partners for Local Development Romania
• Euclid Network United Kingdom • SMART Croatia
Sivil Toplum Kuruluşları Için
Teknik Destek Projesi
Türkiye Ofisi
This project is funded
by the European Union.
Giriş
TACSO ve İHOP (İnsan Hakları Ortak Platformu) tarafından tasarlanan “STK’ların Deneyimleri Açısından
Türkiye’deki Suriyelilerin İnsan Hakları: Sivil Toplum Kuruluşları Buluşması” 22-23 Mayıs 2014’te Ankara’da
25 kuruluştan 30 katılımcı ile gerçekleştirildi.
Etkinliğin amacı, Türkiye’deki Suriyeli sığınmacıların durumunu çevreleyen karmaşık yasal çerçeve ve büyük
ölçüde insani bir krizi işaret eden fiili duruma ilişkin kapsamın ötesinde; sivil toplum kuruluşlarının bu
süreçteki deneyimlerini geliştirmek için; var olan durumu tarifleyerek, STK’ların işbirliği için birlikte
düşünmektir. Sayıları gayri resmi verilere göre 1 milyona ulaşan Türkiye’deki Suriyeli sığınmacılarla ilgili
çalışan STK’lara yönelik bu etkinlik 3 farklı eksende var olan durumun analizini hedeflemekteydi:



Sivil toplum kuruluşlarının misyonlarını gerçekleştirmelerinde, faaliyetlerini düzenleyen yasal
çerçeve açısından olanakları ve engelleri belirlemek: Çalışma izinleri, STK kayıtları, denetim ve
bildirim işlemleri hakkındaki deneyimler
Sivil toplum kuruluşlarının asli misyonlarını yerine getirebilmek için ihtiyaçları olan bilgiye
ulaşabilme kapasiteleri: Mevzuat ve uygulamadaki sorunlar, bilgi edinme hakkını icrada etkinlik ve
etkililik, ihtiyaç duyulan bilginin açıklığı, üretimi, uygunluğu ve geçerliliği, kullanılabilirliği; bilgi
edinme hakkı alanındaki deneyimler
Sivil toplum kuruluşlarının misyonlarını gerçekleştirmek için ihtiyaç duyduğu işbirliklerini (kamu
kurumları, donörler, uluslararası kuruluşlar) gerçekleştirme kapasiteleri: mevzuattaki fırsatlar ve
engeller, kamu ile işbirliğini düzenleyen mevzuat- boşluklar ve olanaklar, kamunun işbirliği
kapasitesi, iş ve işleyişi düzenleyen kurallar, işbirliğinin pratikteki değeri ve etkinliği, kamu
icraatının sivil izlemesi, kamunun kendi içindeki koordinasyonu hakkındaki deneyimler
Etkinlikte, geleceği arama yönteminden yola çıkılarak katılımcı bir
tartışma metodu kullanıldı. Etkinlik katılımcıların tanışması ile
başladı. Başlangıç oturumunda, Türkiye’de Suriyelilerle ilgili
çalışmaların yasal ve uygulama çerçevesine ve bu alandaki sivil
aktörlerle ilgili olarak iki çerçeve sunuş tüm katılımcılarla
paylaşıldı. Çerçeve sunuşların devamında, katılımcılar genel
gruplar ve çalışma grupları ile zaman çizelgesi oluşturma, güncel
eğilimleri haritalama, ortak öncelik alanlarını tespit eme, öncelik
alanlarındaki halihazırdaki etkinlikleri etkinlikleri ve yapılması
gereken etkinlikleri tartışma; bu alanda gelecekte olmasını
gerekli gördükleri unsurları belirleme çalışmaları yaptılar.
Etkinlik, katılımcıların katılımcı bit metodoloji ile birbirlerinin Suriyelilerle ilgili çalışmalarda arka plana
ilişkin, güncel eğilimlere ilişkin, yapılması gereken çalışmalara ilişkin bakış açılarını paylaşmalarına olanak
verdi. Etkinlikte, katılımcılar sivil toplum için öncelikli etkinlik alanlarını tanımlayarak, belirli alanlarda
işbirliği potansiyellerini belirlediler.
TACSO Turkey • Çığır Sokak 92/17 Tunalı Hilmi Caddesi, Kavaklıdere, Çankaya • Ankara, Turkey • t/f: +90 312 426 4451• e-mail: [email protected]
SIPU International AB Sweden • Ecorys International • Intrac United Kingdom • Foundation Partners for Local Development Romania
• Euclid Network United Kingdom • SMART Croatia
Sivil Toplum Kuruluşları Için
Teknik Destek Projesi
Türkiye Ofisi
This project is funded
by the European Union.
Etkinlik, Türkiye’de Suriyeliler ile ilgili olarak; insani yardım, savunuculuk, izleme ve raporlama, eğitim, sağlık
hizmetleri sağlama, kültürel diyalog çalışmaları gibi alanlarda faaliyet gösteren 25 kuruluştan 30 temsilciyi
iki gün boyunca bir araya getirdi.
Etkinlik Bulguları
Etkinlikte katılımcıların birlikte çalışması ile aşağıda özetlenen öncelik alanları ve işbirliği alanları öne çıktı:
Yasal Çerçevenin Gelişmesi İçin Çalışmalar Yapılması:

Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununda, insan haklarını merkeze alan bir yaklaşımla
değişiklikler yapılması ve Suriyelilere yönelik Bakanlar Kurulu tarafından oluşturulacak geçici
koruma yönetmeliğine sivil toplumun müdahil olması gereği öne çıktı.

Coğrafi kısıtlamanın kalması gereği, sosyal hakların kanunla garanti altına alınması gelecekte hedef
alınabilecek hususlar açısından öne çıkan noktalar oldu. Coğrafi sınırlamanın kaldırılmasının bir
Bakanlar Kurulu kararı ile olabileceği ve bu yönde işbirliği ile gerçekleştirilecek bir kampanyanın
potansiyel bir etkinlik olabileceği belirlendi.

Geçici koruma yönetmeliğinin tasarlanması sürecine sivil toplum örgütlerinin katılması konusunda
baskı oluşturulmasının kısa vadede yapılabilecek bir ortak etkinlik olduğunu belirtildi.
Sivil Toplum İşbirliği:
TACSO Turkey • Çığır Sokak 92/17 Tunalı Hilmi Caddesi, Kavaklıdere, Çankaya • Ankara, Turkey • t/f: +90 312 426 4451• e-mail: [email protected]
SIPU International AB Sweden • Ecorys International • Intrac United Kingdom • Foundation Partners for Local Development Romania
• Euclid Network United Kingdom • SMART Croatia
Sivil Toplum Kuruluşları Için
Teknik Destek Projesi
Türkiye Ofisi





This project is funded
by the European Union.
Yasal çerçevede değişikliklerin savunulmasında ve yasa yapma/ düzenleme oluşturma çalışması için
sivil toplumun güç birliği yapması gereği ve bu amaçla bir platform/ ağ çalışmasının oluşturulması
gerektiği vurgulandı.
Kamuda, sivil toplumla etkin çalışmayı garantileyecek mekanizmaların oluşturulması gereği
gelecekteki bir hedef olarak ortaya çıktı.
Mültecilerin kendileri için örgütlenebilmesi ve kendilerine uygulanacak politikaların oluşturulmasına
katılabilmesi, uygulamada rol alabilmeleri gereği öne çıktı.
Kısa vadede STK’lar için ortaklaşılabilecek alanlardan birinin, Yabancılar ve Uluslararası Koruma
Kanununda öngörülen kurulların oluşturulması için baskı oluşturmak olabileceği; STK’ların da bu
kurullarda yer alması söz konusu olduğu, kurullarda hak örgütlerinin yer almasının önemli olduğu ve
kurullara hızla işlerlik kazandırılması gerektiği öne çıktı.
Bir başka öne çıkan nokta, uyum politikaları konusunda yürüyen sürece sivil toplumun bir ön
çalışma ön taleple katılmasının önemli olduğu oldu.
Sivil Toplum Diyalogu ve Koordinasyon:




Gerçekleştirilebilecek ilk ve en basit düzeydeki
girişimin, elektronik bir “Suriyelilerle ilgili çalışan
STK’lar” iletişim
listesi oluşturulması gereği dikkat çekti.
Hayır/din eksenli yardım kuruluşları da dahil
olmak üzere sivil aktörler arasında bir
koordinasyon yapılması, tüm illerde uluslararası
camiada kullanılan koordinasyon araçları/ matrisler gibi yöntemlerin hayata geçirilmesi gereğine dikkat
çekildi.
Kamu-STK koordinasyonu kadar, STK-STK koordinasyonu gerektiği belirlendi.
Alandaki yerel yönetimler, üniversiteler, meslek odaları gibi diğer aktörlerin de Suriyelilerle ilgili
çalışmalarda yer almalarının sağlanması yönünde çalışmalar yapılması gerektiği belirlendi.
Hak Temelli Yaklaşım Konusunda Farkındalık Geliştirme:


İnsani yardımın da insan hakları temelli olduğu konusunda farkındalık geliştirilmesi gereği ortaya çıktı.
Hak örgütlerinin iyi koordine edilmiş ve etkin bir izleme ve raporlama sistemi kurulması gerektiğine
dikkat çekti.
Suriyelilerle ilgili çalışma yapan kamu personelinde, Suriyelilerin hakları konusunda farkındalık
geliştirilmesi gerektiği belirtildi.
Hak Örgütlerinin Suriyelilere İlişkin Pozisyonunun Bilinirliğinin Artması:

Katılımcılar tartışma sırasında hak temelli sivil toplumun meseleye ilişkin duruşunun görünür
kılınmasının önemli olduğuna dikkat çektiler: Suriyelilere “hoş geldiniz” diyen, onlar için devleti
sorumluluk almaya davet eden, STK’lara düşen baskı izleme planımız budur diye sunabilen bir pozisyon
oluşturulması gerektiği belirtildi.
TACSO Turkey • Çığır Sokak 92/17 Tunalı Hilmi Caddesi, Kavaklıdere, Çankaya • Ankara, Turkey • t/f: +90 312 426 4451• e-mail: [email protected]
SIPU International AB Sweden • Ecorys International • Intrac United Kingdom • Foundation Partners for Local Development Romania
• Euclid Network United Kingdom • SMART Croatia
Sivil Toplum Kuruluşları Için
Teknik Destek Projesi
Türkiye Ofisi

This project is funded
by the European Union.
Suriyelilerle ilgili olarak kamuoyuna hak örgütlerinin konuya müdahilliğini ifade eden bir ortak duruşun
oluşturulması gereği ve bu duruşun görünürlük kazanması gereği belirtildi. Söz konusu duruşun,
Suriyelilere kimlik referansı olmaksızın, onların insan haklarını tanıyarak yaşama alanı açan; devleti bu
alandaki sorumluluklarını almaya çağıran; aynı zamanda Türkiye’de toplumu da Suriyelilere yaşam alanı
açmaya teşvik edecek bir çağrıyı ifade etmesine yönelik görüşler bildirildi.
Uyum Politikalarının Oluşmasına Sivil Toplum Katılımı:



Uyum politikalarının oluşmasında, sivil toplumun bir
pozisyon oluşturması ve yeni yapılanmalara müdahil
olmasına ihtiyaç olduğu öne çıktı.
Uyum politikalarının oluşturulmasında Suriyelilerin
de kendi örgütlenmeleri ile düzeyinde de katılımının
sağlanması gereğine dikkat çekildi.
Sivil toplum aktörlerinin, Suriyelilerle ve onların sivil
örgütleri prensip olarak ve olabildiğince diyalog içinde olması gerektiği vurgulandı.
Sivil Toplum Kuruluşları için Olası Ek Çalışmalar:





Katılımcıların tartışması sırasında, Suriyelilerin farklılıklarına kucak açabilmenin, onlara yaşama alanı
yaratabilmenin önemine dikkat çekildi.
Suriyelilerin sadece kimlik temelli tanımlanmaması gerektiği, kendi kimliklerini öne çıkarabilmelerine
olanak sağlamanın önemine dikkat çekildi.
Suriyelilerle kültürel diyalogun yoğunlaştırılması gerektiği vurgulandı.
Bir başka ihmal edilen alan olarak, oldukça uzun olması beklenen süreçte, kamplardaki Suriyelilerin de
seslerini duyurabilme imkanları yaratılması gerektiğine dikkat çekildi.
Hem kamunun hem sivil toplum hesap verebilirlik ve şeffaflık konusunda çalışmalar yapması gerektiği
vurgulandı.
STK’ların Çalışmasını Düzenleyen Yasal Çerçeve ve Uygulama Hakkındaki Değerlendirmeler:
 Tartışma, özellikle Uluslararası STK’ların Türkiye’de varlığı ve çalışma izinleri konusunda mevzuatın ve
uygulamanın sınırlılıklarını belirgin şekilde ortaya koydu.
 Sivil toplumun bu süreçteki rolünün niteliği ve kapsamının; sivil toplumun karar alma, politika üretme
süreçlerine katılımının zayıf olduğu ve devletin yaklaşımı ekseninde belirlendiği ortaya çıktı.
 Sivil toplumun genel sorunlarından kaynak yetersizliği, kurumsal kapasite ve insan kaynakları sınırlılığı
gibi zayıf alanlarının bu alandaki çalışmalarda da olumsuz etkilerde bulunduğu belirlendi.
 Sivil toplumun kamu karşısında güçlü bir muhatap olarak ortaya çıkması için kendi aralarında işbirliği
yapıları ve modelleri oluşturması gerektiği vurgulandı. Bu şekilde; bilgiye erişim, birlikte çalışma, izleme
ve raporlama alanlarında sivil toplumun rolünün geliştirilmesine imkanı bulunabileceği vurgulandı.
Etkinliğin Değerlendirmesi
Etkinliğin değerlendirilmesi için oluşturulan anket bu bağlantıda yer almaktadır. Bulguları bu bölümde
özetlenecektir.
TACSO Turkey • Çığır Sokak 92/17 Tunalı Hilmi Caddesi, Kavaklıdere, Çankaya • Ankara, Turkey • t/f: +90 312 426 4451• e-mail: [email protected]
SIPU International AB Sweden • Ecorys International • Intrac United Kingdom • Foundation Partners for Local Development Romania
• Euclid Network United Kingdom • SMART Croatia
Sivil Toplum Kuruluşları Için
Teknik Destek Projesi
Türkiye Ofisi
This project is funded
by the European Union.
Ekler
EK 1: Etkinlik Gündemi
EK 2: Katılımcı Kurumlar
EK:1 Etkinlik Gündemi
22 Mayıs Perşembe
10:30-11:30
TACSO Türkiye ve İHOP’tan etkinlik hakkında kısa bilgilendirme, etkinlik metodolojisinin
paylaşılması ve katılımcıların tanışması oturumu
Suriyeli Mültecilerle Çalışmalara ilişkin Çerçeve Sunumların Paylaşımı ve Soru-Cevap
Oturumu
11:30-12:30
Af Örgütü: Taner Kılıç
İGAM: Fikret Hassa
12:30-13:30
Öğle Yemeği
Zaman Çizelgesi Oluşturma Çalışması:
13:30-15:00
15:00-15:15
Bu çalışma çerçevesinde katılımcılar, sığınmacılar ve mültecilerle ilgili çalışmaların dönüm
noktalarını üç farklı bağlamda birer zaman çizelgesine yerleştirmek için ortak bir çalışma
yapacaktır. Her bir bağlamdaki bulgular birer grup tarafından tüm katılımcılarla paylaşılacak,
bir başka çalışma grubu ise, tüm bağlamları ele alarak ortaya çıkarılan dönüm noktalarını
tüm katılımcılarla paylaşacaktır. Çalışma sırasında belirlemelere ilişkin görüş ve eklemelere
yer verilecektir.
Kahve Arası
Güncel Eğilimleri Belirleme Çalışması:
15:15-17:30
Bu çalışma tüm katılımcıların hep birlikte, Suriyeli mültecilerle ilgili olarak güncel pozitif ve
negatif eğilimleri paylaşarak, bir eğilim haritası oluşturacağı genel deneyim paylaşımı
bölümüdür. Bu bölümde katılımcıların paylaşım ve değerlendirmeleri konusunda farklı
değerlendirmelerini haritaya yansıtmak mümkün olacaktır.
Eğilim haritasının oluşturulmasından sonra, belirlenen tüm eğilimler arasında tüm
katılımcılar için öncelik alanı olarak görüş birliğine varılan alanlar belirlenecektir. Bu alanlar
üzerine çalışma ikinci gün sürdürülecektir.
23 Mayıs Cuma
Önceliklerin Farklı Çalışma Alanları için Tartışılması Çalışması:
09:30-11:30
Birinci gün sonunda güncel eğilimler arasından belirlenen öncelik alanları; Suriyeli
Mülteciler ile ilgili çalışmaları benzer alanda olan ( insani yardım, izleme, savunuculuk,
hassas gruplarla ilgili destek) STK’lardan oluşturulan çalışma grupları tarafından ele alınarak,
kendi alanlarına özgü önceliklerin neler olduğu ve söz konusu alandaki çalışmalar rehber
TACSO Turkey • Çığır Sokak 92/17 Tunalı Hilmi Caddesi, Kavaklıdere, Çankaya • Ankara, Turkey • t/f: +90 312 426 4451• e-mail: [email protected]
SIPU International AB Sweden • Ecorys International • Intrac United Kingdom • Foundation Partners for Local Development Romania
• Euclid Network United Kingdom • SMART Croatia
Sivil Toplum Kuruluşları Için
Teknik Destek Projesi
Türkiye Ofisi
This project is funded
by the European Union.
sorular eşliğinde ele alınacaktır.
11:30-12:30
12:30-13:30
Önceliklerin Farklı Çalışma Alanları için Tartışılması Çalışması (devam)
Her bir çalışma grubu, belirlemelerini tüm katılımcılarla paylaşacaktır.
Öğle Yemeği
Gelecek Hakkında Düşünme Çalışması:
13:30-15:00
15:00-15:15
Bu çalışmada katılımcılar yine çalışma grupları oluşturarak Suriyeli mülteciler ile ilgili kendi
çalışma alanlarında geleceğe ilişkin beklenti, değerlendirme ve öngörülerini tartışacaktır. Bu
çalışma gruplarındaki belirlemeler, her bir grup tarafından masalarındaki kartlara not
alınacak ve gruplar için hazırlanan alanlara asılarak tüm katılımcılarla paylaşılacaktır.
Kahve Arası
Ortak Noktalar ve Değerlendirme Oturumu:
15:15-16:00
Bu bölümde toplantı kolaylaştırıcısı, önceki çalışma gruplarında da ele alındığı biçimde tüm
katılımcılarla ulaşılan ortak noktaları paylaşacaktır. Tüm katılımcılar iki gün süren deneyim
paylaşımına ortak noktalara ve etkinliğe ilişkin görüşlerini bu oturumda paylaşabilecektir.
EK 2: Katılımcı Listesi
No
Katılımcı Adı
Kuruluş
Çalışma Alanı
1
Mustafa Korkutata
Uluslararası Orta Doğu
Araştırmaları Merkezi (IMPR)
Barış Mülteciler/ İnsani Yardım
2
Soner Çalış
Uluslararası Orta Doğu
Araştırmaları Merkezi (IMPR)
Barış Mülteciler/ İnsani Yardım
3
Nezahat Yıldırım
Concern Worldwide
4
5
Dilek Sınmaz
Burcu Kuğu Bolak
Hayata Destek Derneği
İnsani Yardım
Hayata Destek Derneği/Sivil Toplum İnsani Yardım/Afet
Afet Platformu (SİTAP)
6
7
Taner Kılıç
Nur Özkut
Af Örgütü Türkiye
İnsan Hakları, Savunuculuk
Helsinki Yurttaşlar Derneği-Mülteci Mülteci-Hukuki Destek
Programı
8
Ozan Ağbaş
Helsinki Yurttaşlar Derneği-Mülteci İnsani Yardım
Programı
9
Şenay Özden
Hamiş Suriye Kültür Evi
10
Nurcan Özgür
İstanbul
Üniversitesi
Araştırmaları Merkezi
İnsani Yardım
Kültürel Çalışmalar
Kadın Suriyeli
Mülteciler/Araştırma
Kadın
TACSO Turkey • Çığır Sokak 92/17 Tunalı Hilmi Caddesi, Kavaklıdere, Çankaya • Ankara, Turkey • t/f: +90 312 426 4451• e-mail: [email protected]
SIPU International AB Sweden • Ecorys International • Intrac United Kingdom • Foundation Partners for Local Development Romania
• Euclid Network United Kingdom • SMART Croatia
Sivil Toplum Kuruluşları Için
Teknik Destek Projesi
Türkiye Ofisi
This project is funded
by the European Union.
11
Zeynep Kıvılcım
İstanbul
Üniversitesi
Araştırmaları Merkezi
Kadın Suriyeli
Mülteciler/Araştırma
Kadın
12
Ezgi Aslan
Sığınmacılar
ve
Göçmenlerle Mülteciler/ İnsani Yardım
Dayanışma Derneği (SGDD)
13
Polat Kızıldağ
Sığınmacılar
ve
Göçmenlerle Mülteciler/ İnsani Yardım
Dayanışma Derneği (SGDD)
14
15
F. Deniz Mardin
Hande Soğancılar
Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV)
International Medical Corps
İnsan Hakları, Savunuculuk
İnsani Yardım/ Tıbbi Destek,
Psiko-Sosyal Destek
16
Erdem Vardar
Yuva Derneği
Mülteci/Yetişkin Eğitimi
17
18
İrem Somer
Fikret Hassa
Mülteci-Der
Mülteciler
İltica ve Göç Araştırmaları Derneği Mülteciler/Araştırma
(IGAM)
19
Zafer Kıraç
Ceza İnfaz Sisteminde İnsan Hakları Cezaevleri/İnsan Hakları
Derneği (CİSST)
20
21
22
23
Ezra Elbistan
Cengiz Çiftçi
Metin Kayabaki
Gizem Külekçioğlu
Eşit Haklar İzleme Derneği (ESHİD)
Sivil Düşün AB programı
İKGV
Bilgi Üniversitesi Göç Çalışmaları
Merkezi
İnsan Hakları, İzleme
Sivil Toplum Destek Programı
Mülteciler/ İnsani Yardım
Mülteciler/Araştırma
24
25
Selma Güngör
Volkan Görendağ
İHD
Af Örgütü Türkiye
İnsan Hakları, Savunuculuk
İnsan Hakları, Savunuculuk,
Mülteci
26
27
28
Hayriye Kara
Hakan Ataman
Cavidan Soykan
Kaos GL
HyD
Mülteci-Der
İnsan Hakları, Savunuculuk
İnsan Hakları, Savunuculuk
İnsan Hakları, Savunuculuk,
Mülteci
29
30
31
İlyas Erdem
Özhan Önder
Barış Karacasu
(Organizasyon Ekibi)
Göç-Der
Hamiş Suriye Kültür Evi
IHOP
İnsan Hakları, Savunuculuk
Kültürel Çalışmalar
İnsan Hakları, Savunuculuk
32
Ayça Bulut Bican
(Organizasyon Ekibi)
TACSO
Sivil Toplum Teknik Destek
33
34
Akça Şaylan
Neslihan Özgüneş
(Kolaylaştırıcı)
TACSO
TACSO
Sivil Toplum Teknik Destek
Sivil Toplum Teknik Destek
35
Selin Berghan
(Organizasyon Ekibi)
TACSO
Sivil Toplum Teknik Destek
TACSO Turkey • Çığır Sokak 92/17 Tunalı Hilmi Caddesi, Kavaklıdere, Çankaya • Ankara, Turkey • t/f: +90 312 426 4451• e-mail: [email protected]
SIPU International AB Sweden • Ecorys International • Intrac United Kingdom • Foundation Partners for Local Development Romania
• Euclid Network United Kingdom • SMART Croatia
Download

Sivil Toplum Kuruluşları Buluşması Etkinlik Raporu