STEPHANE MARCHAND
Dünya Hâkimiyeti Yolunda ABD-Çin
ASİMETRİK SAVAŞ
Özet Çalışması
Yazar:
Stephane Marchand
Çeviren:
Fazıl Bülent Kocamemi
Bilge Kültür Sanat Yayınevi
Özet
birçok operasyonu sağlayan global positioning system(GPS)
takımındaki uyduları hedef alırsa? Uydular artık, bazen
Sağır Savaş
bizim bilgimiz dışında, birçok günlük işlerde ve sıradan araç
Berlin duvarı 1989`da yıkıldığında savaş sona erdi.
gereçlerde, bilet dağıtıcılarında, benzin pompalarında,
Yarımyüzyıl sürmüştü. ABD ve Sovyet Rusya, kendilerini bir
televizyon programlarında rol alıyorlar. Uydu olmadan ne
nükleer savaşın çok yakınına kadar götüren birçok krize
iletişim, ne ticaret, ne ulaşım mümkün değil. Modern yaşam
rağmen, aralarında silahların konuşmasına izin vermemeyi
duru. Çin`in bu büyük projeyi yerle bir edeceğini gösteren
başardılar. Garantili bir karşılıklı yok etmeden cayılması,
bir şey yok ama bunun ne önemi var? Küçücük de olsa artık
aynı anda histeri krizini ve hayal bile edilemeyecek felaketi
bir risk var.
uzak tutu. Dünya, rekabetteki bu bilgeliği aynı zamanda
Sf:16-17
ideolojik yarışma dışında var olan bir “Avrupalı” kültürü,
Bunker ve Feribot
Washington ve Moskova arasındaki çekişmede itidal
Çin Halk Cumhuriyeti`nin resmi siyasası Tayvan`ı
yaratıyordu. Rakipliğin paylaştırılması anlayışı da bloklar
Kinmen ile beraber, gerektiğinde güç kullanarak ama acele
arasındaki savaşın sona ermesini hızlandırmıştır. Her iki
etmeden geri almaktadır.
rakibin de savaş ve zafer konusunda aynı anlamla birbirine
Sf:19
bağlı olmaları nedeniyle, galib gelecek tarafın, zaferin
Önce büyüme
hizmetine en büyük kaynağını verenin en “güçlü”nün
Büyük Çin hanedanları çoğu zaman köylü isyanları
olacağı belliydi. ABD`nin Soğuk Savaş`ı kazanmasının
karşısında bocaladılar. Bu tehlike komünist hanedan için de
nedeni, diktatörlüğün demokrasiden ahlaken daha düşük
mevcuttur…Saldırgan militarist çılgınlıklar kortejiyle gelen
olması
askeri
milliyetçiliğin içinde sosyalizmin ayağının kayacağı bir kara
harcamalari karşılayacak yeterli ekonomi ve mali imkanlara
senaryo ortaya çıkar. Çin`in sınırdışı askeri macera geleneği
sahip olmamasıdır. Batılılara göre bu bir intihardir.
yoktur ama dünya güçleri seviyesine yükselmesiyle birlikte
Doğulular ise bunu bir cinayet olarak algılamışlardır.
küresel enerji menfaatleri ona yeni mecburiyetler yükler.
değil,
Rusların
ellerinde
çok
yüksek
Sf:9
Asya ülkeleri 20. Yüzyılı farklı bir ritimde yaşadı.
Sf: 21
Gizlenmiş bütçe
Bu asır, onlar açısından, psikolojik vesayası dev ölçekte bir
Çin silahlı kuvvetlerine ne kadar harcıyor?...Bütün
tatbikattı: yüzyıllardan süregelen bir sömürge düzeninden
Pasifik bölgesinin, dünyanın gittikçe artan ekonomik
kurtuluş. Onlar bir rönesans, bir yeniden doğuş başlattılar.
hareketliliğinin
Çin 1949`da Komünist Parti`nin iktidara gelişiyle başladı. Bu
güvenliği
partinin haklılığı her şeyden önce Batı sömürgeciliğinden
ekonomik gelişimine güçlü bir tehdit oluşturur. Halbuki,
intikam alma temeline dayandırıldı. Ardından, 1960 ve 1970
1990 ortalarından itibaren ve özellikle 1999`dan bu yana en
yıllarında, Kaplanların, ekonomik atağı geldi: Singapur,
dikkat
Tayvan, Güney Kore. Bundan sonraki “özgürlük” aşamasını,
Cumhuriyeti`dir. Bu gayretin hem kalitesinin, hemde
askeri modernizasyon meydana getirdi. Asyalıların gözünde,
yoğunluğunnun hacmini ölçmek çok önemlidir. Deney çok
Berlin Duvarı`nın yıkılışı, hatta 11 Eylül 2011 aşamaları,
karmaşıktır. Çünkü resmi Çin kaynakları, sistemli biçimde
1998`dekinden daha az önemliydiler: O yıl, Hindistan beş
Amerikan resmi kaynaklarınca yalanlanmaktadır. Bu arada
atom bombası patlattı, Pakistan onu takip etti ve Kuzey
dünyanın her tarafındaki gözlemciler, Amerika`yı, Amerikan
Kore Japonya`nın üstüne bir füze ateşledi.
askeri bütçesini haklı göstermek için Çin tehdidini kasten
bu
bir
bölümünün
bölgedeki
çekici
gayreti
askeri
toplandığı
gerilimler,
gösteren
ülke
bölgenin
gezegenin
Çin
Halk
Sf:10
abartmakla suçluyorlar. Bir süre, Çin askeri bütçesi, ulusal
Bir güç olarak Çin`in askeri çıkışının ve Çin ile ABD
zenginliğe oranla daha yavaş gelişti. 2000`li yılların başında,
arasındaki kaçınılmaz dengenin nasıl olacağını anlamaya
Çin bu gecikmeyi telafi etmeye karar verdi. Pekin yetkilileri
çalışmaktır.
resmen askeri bütçenin 2006’da
Sağır bir savaş başlamışıtır.
Sf:11
36,4 milyar ABD
dolarına yükseldiğini, yani 2005`e göre %15 arttığını ifade
ettiler. Ama doğruluk payını koyarsak bu rakamların 1.3
milyar nüfuslu bir ülke için az olduğu ortaya çıkar.
Feng Yung cevap vermiyor
Açıkça ya da mırıldanarak da olsa sıkıntıyı gösteren
sorular uçuşuyor. Ya bundan sonra sanayileşmiş ülkelrdeki
Sf: 23
Londra`daki
Uluslararası
Stratejik
Etütler
Enstitüsü(IISS) Pentagon`a nispetle belirli ölçüde daha
düşük bir rakama ulaşarak 50 milyar dolar seviyesine
olarak nitelenmesi hayal bile edilmeyen, ama korkulacak bir
çıkmıştır. Sonra satın alma parateri denilen verileri
rakip olarak görülen ABD`nin askeri düşüncesini açığa
kullanarak(yani, aynı dolar ile Çin’de ABD`ye nazaran daha
çıkarıyor.
çok şey satın alabileceği dikkate alınarak) IISS 75.5 milyar
modernizasyonunun sadece Tayvan`ı ve çatışma halinde
dolar toplamını bulmaktadır ki buda ABD`nin bulduğu
yardımına koşacak güçleri etkisizleştirmeyi hedeflemediğini
rakamdan çok uzak değildir. ABD`nin 417 milyar dolarlık
tahmin ediyor. Amerikalı askerlere göre Çin, daha küresel
bütçesi karşısında gene de devesa bir fark mevcuttur.
bir role hazırlanıyor: “Çin`in askeri amaçlı edinmelerinin
Sf:25
Mesela
Savunma
Bakanlığı,
artık
Çin
tahlili, Pekin`in, kaynaklar ya da topraklar çevresinde
Şu, Parti`yi koruyan “Halkın Ordusu”
olabilecek çatışmalar gibi farklı olasılıklara yönelik kabiliyet
1949`dan ve şüphesiz çok daha öncesinden beri Çin
birikimine gittiğini telkin etmektedir.” Bu kaynaklar ve
ordusunun asal görevi, iç tehdide karşı devleti korumaktır.
topraklar esas olarak Güney Çin Denizi`nde, özellikle
Devlet , Çin Komünist Partisi demektir. Askerler, Parti`yi
Spratly Adaları`nda toplanmıştır. Ama bu askeri hazırlıklar,
halktan korumakla görevlendirilmiştir.
Orta Doğu ya da Afrika`dan yola çıkıp Çin denizinden geçen
Sf:27
Çin Halk Komünist ordusu (ÇHKO), 20 yıldan az bir
petrolü de ilgilendirir mi? Nasıl bilinebilr? Pentagon bu
konuda bilgisi olmadığını itiraf ediyor.
ӂin askeri
zaman içinde köklü bir değişime uğradı. 1981 yılında 4
stretejisinin iki yüzlülüğü” ile ilgili birkaç paragraf yazmak
milyon olan silah altındaki asker sayısı, 3 milyona eridi.
maksadıyla bundan yararlanıyor. Üçüncü bölümde Mao
2007`de 2.3 milyonla Çin ordusu hala dünyanın en
Zedong`un ünlü ‘Sen kendi tarzında, ben kendi tarzımda
kalabalığı idi. Karşılaştırma yapmak için ABD`nin silah
savaşırız” vecizesinin altında Amerikalılar Çin `in barışçı
altında faal 1.4 milyon askeri ve 858.500 yedeği vardır.
atılımı
hakkkındaki
yatıştırıcı
önerilerine
neden
Sf:27
inanamadıklarıı açıklıyor. Onların gözünde, Çin tarihinin
Askerlik hzimeti bulunmakta fakat zorunlu değil ve
büyük stratejileri, ÇHKO`nun subaylarına gittikçe daha
asker maaaşları dikkate alındığında, ordu az eğitimli ve özel
sistemli şekilde öğretiliyor ve bu, dikine taktiklerle ihtiyaç
sektörde
duyulduğu konusundaki bilinçli iradenin işareti sayılıyor.
iş
bulamayan
köylülerden
başka
kimseyi
cezbetmekle güçlük çekiyor. Askerlik hizmeti kanunu, her
Askeri
akademilerin
bölümlerinin
tamamı,
strateji
yılın 31 Aralık`ından önce 18 yasını bitiren her erkek
sözcüğüyle tercüme edilebilecek olan quipian(欺骗), yani
vatandaşın aktif hizmete alınmasını emreder.
hile anlamına gelen moulüe(谋略)kurslarına uzun haftalar
Sf:28
ayırıyorlar. Askeri Çin sırrı mı? Mümkünse savaşmadan
Çin`in büyük bie ekonomik güç statüsünü hedeflediği
yenmek. Düşmanı tercih ettiği yere çekmek ve ona
günümüzde, dış güvenliğin önemi gittikçe artmaktadır.
gerçeğin değiştirilmiş bir görüntüsünü sunmak. Deng
Bununntemini için, farklı bir tabiatta askeri teşkilat
Xiaoping (邓小平)bile gönüllü olarak eski savaş beylerinin
gerekiyor: Yüksek teknolojiye sahip bir askeri mekanizma.
“Parlaklığını sakla, karanlığını besle” şeklinde çevrilebilen
Sf:33
Tao guang, yang hui(韬光养晦)” ifadesini tekrarlıyor. Hedef,
Pentagon Zehirliyor
düşmanı yanıltmak, büyük idealler uğruna, dünyadaki
1990`lardan itibaren ABD her yıl, Pentagon Çin
birinci ekonomi olacağı güne-2030 ile 2040 arası- daha iyi
Raporu yayınlıyor. Bu, Çin Halk Cumhuriyeti Ordusunun
hazırlanmak amacıyla küçük şeyleri feda etmek. 2007 yılı
ekipman ve gelişimine harsedilmiş yaklaşık altmış sayfalık
Çin düşüncesinde düşmanı yanıltmak demek; ona hatalı
bir belgedir. İnceleme sonucunda hep aynı soru belirtiliyor.
algılamalar yaptırmak ve planlı ve organize şekilde çeşitli
Çin, ABD için stretejik bir tehdit midir?
uydurma olgular üreterek avantajlı stratejik konuma gelmek
Sf:34
Hassas verilerin dikkatle elekten geçirildiği bir ülkede,
ulusal savunmalarının bütünü hakkında bilgi sahibi yetkili
ve bunu mümkün olan en az malzeme ve insan gücüyle
gerçekleştirmek demektir.
Sf:36-37-38
sayısı, ne kadar üst düzey olursa olsun çok az Çin ordusu
hakkındaki istihbari bilgilerin, Potomaç sahillerinde, Yasak
Silahlanma yarışı mı, Askeri ihtilal mi?
Şehir civarından daha iyi elden ele geçtiğini Çinliler de bilior.
Askeri modernleşme gayretinin şiddetini ve tabiatını
Amerikan raporu karmaşıktır; karıştırıcı, kötü niyet,
aşırı gizlemeye çalışan Çin, 1990 yılında , Batılı tacizlerini
ölçüsüz abartmalar ve aleni yalanlar yayıyor, ama Çinlilerin
kendi oyunlarına getirmek ve her yıl Pentagon`un sunduğu
gözünde büyük bir avantaj oluşturuyor: 2007`de düşman
son derece ürkütücü raporuna karşılık vermek amacıyla
medyatik bir darbe vurmaya karar Verdi. Madem ki ABD
komiserlerin ideolojik ve entellektüel öğretilerini takip
acımasızca Çİn tehdidinde ısrar ediyor, Çİn de barışçıl
etmişler. Paradoksal konumları bundan kaynaklanıyor: ordu
yükselişini bıkmadan değerlendirecektir.
saflarında iyi komünist düşüncesini yaymakla görevi ama
Sf:39
aynı zamanda kendi fikirlerini genel kurmay bünyesinde
Amerikalılar şu noktada ısrar ediyorlar: Çin rejiminin
yürütebilmek için kamuoyunu harekete geçirmek. Eski
tabiatı kendiliğinden bir askeri tehdit meydana getiriyor,
tüfek Maocu başbuğların eski usul insiyatif almaksızın
çünkü; ülkenin ne içinde, ne dışında hiçbir şey kriz anında
şartlara göre davranmaları, savunma silahları biriktirmeleri
yerli halkın karşı iktidarının fren vazifesi göreceğine
karşısında bir avuç genç subay bu şekilde seslerini
güvenemiyor.
duyurmak işityor. Bu Jön Türkler ABD karşısındaki
Sf:40
1990`lı yıllar Çin için mükeer şoklar dönemi olarak
gecikmelerinin muazzam olduğunu, ama bu gecikmenin
Çin`in
gelişimini
engellememesi
gerektiğini,
çünkü
belirtiliyor. 1991, 1999, 2001 ve 2003`te Çinliler, Irak`ın,
asimetrik savaş uygulayarak kendinden çok daha güçlü
Sırbistan`ın, Afganistan`ın ve yeniden Irak`ın üstüne çöken
rakibi üzerinde kesin zafer kazanacağını itiraf ediyorlar.
cehhennemi ateşe sersemlemiş halde şehit oldular. Aniden,
Teknolojik Golyat sanıldığından çok daha zayıftır ve
televizyon ekranlarındaki Çin generalleri, Amerika`nın,
asimetrik asvaş onu ters düşürebilmelidir. Pekinli Jön
Mao`nun dediği gibi Kağıtttan Kaplan olduğundan artık emin
Türkler bundan kaçınıyorlarsa da, teorilerinin kaynağı
değillerdi. Aralarında en uyanık olanları, ordularının birçok
aslında iki tanedir: Bir yanda, krallıklar arası savaşların
açıdan Saddam`ın ordusuna benzediğini anladılar: Aşırı
stratejistlerince kaleme alınmış binlerce yıllık yazılar; diğer
kalabalık, kötü durumda, teknolojik açıdan geri kalmış.
yanda , modern terörizm. “Savaş Sanatı” yazarı Sun Zi(孙
CNN`in onlara şamar indiren görüntülerinin sokundan
子)`yi, Sun Pin`i Wu Qi`yi ve Shang Yang (商鞅)`i çok
kurtulur kurtulmaz ÇHKO bir karar verdi: kendi askeri işler
okudular.
devrimini başlatmak.
Sf: 49-50-51
Sf:44
“Jön Türkler” eski maoculara karşı
Asimetrik savaş, ağır ve masraflı askeri aktifleri, ucuz
1966`da, sonradan adına Kültür Devrimi denen
ve hafif araçlarla tehdit etmek demektir. Asimetrik bir
hareket başlar. Askerlerin işini bitirmek için rütbeler
devrime başlandığında, her bütçe imkanı
bu yeni anlayışın
kaldırılır, eğitime son verilir, ÇHKO harap olmuş bir Çin`in
süzgecinden geçirilmelidir. ABD ile denkleşmek için on tane
sokaklarında düzeni sağlayan polis seviyesine indirilir. Bu
uçak gemisi mi inşa etmek daha iyidir yoksa kriz anında bir
mahşeri anarşi dönemi ülkenin gelişimini uzun süre
ABD uçak gemisini kesin olarak denizin dibine gönderecek
baltalayan sonuçlar doğurur.
şekilde donanım sahibi olmak mı?
Sf:49
Deng döneminde, Tayvan meselesi ikinci sıraya düşer.
Zaten Amerikalılarla bozuşmak söz konusu değildir. Deng
ÇHKO`nun daha uzun müddet Dünya Devrimi’nin öncüsü
olamayacağını anlar
Sf:55
Siber savaşın kanunsuzları
Bugün muharebenin amacı, iletişim akışını kontrol
ederek düşmanın operasyonel kapasitesini boğmaktır.
Bu da onun askeri modernizasyon
Sf:57
vizyonunun göreceli olarak sakinleşmesine yol açar. Onun
Virtüözlüğü ve küstahlığı ile büyüyen kötü adam,
iki halefi, Jiang Zemin(江泽民) ve Hu Jintao (胡锦涛)
daima iyi adama üstün gelir ve imaj savaşı kaybedilmemesi
aksine Tayvan`ı ve Çin`in birleşmesini en büyük mesele
gereken farklı bir savaş tarzıdır.
yapacaklardır. Halbuki Tayvan`ı ele geçirmek için dünyanın
Sf:59
en güçlü ordusuna sahip koruyucusu ABD`yi halletmek
21. yüzyıl ortasında bir bilişim savaşından galip çıkma
gerekir. 1990`li yıllar boyunca, Çin askeri denklemine
becerisine sahip olmayı resmi hedef seçtiler.
Tayvan faktörünü yavaş yavaş aşılanmaktadır. Bunun Çİn
Sf:60
iktidarı için anlamı, ÇHKO`yu çarpan, dengesini bozan ve
Bilişim savaşında, yelpaze durmaksızın zenginleşiyor.
aynı zamanda bölen devasa bir meydan okumadır.
Tam bu sırada Jön Türkler devreye giriyorlar. Birçoğu,
Avrupalıların
anladığı
biçimde
harekât
Çinli hackerlar sıkça
spear phishing`den , ( Spear
phishing, az sayıda insane gönderilen elektronik mektup
komutanlığı
yoluyla yapılan saldırıdır: Mesela bir işletmenin çalışanları.
yapmamış subaylardan oluşuyor: bir muharebe birliğine ya
mektup tamamen gerçek olabilir ama cevaplandırıldığında
da eğitime komuta
cevap veren kendi teşkilatını tehlikeye atar 。 ) “Truva
etmemişler. Daha ziyade siyasi
atı”ndan ve “kurtçuklar”dan yararlanıyorlar. Guandonglu bir
hareketle çalışacak. Amerkan ve Rus sistemlerinin aksine,
grup araştırmacı, dönemlerinin acımasızlıklarıyla tanınmış
askeri yetkililer tarafından kontrol ve finanse edilen Galileo
hackerları, Pentagon tarafından” Titan yağmuru” adıyla
radyonavigasyon sistemi tamamen sivil kullanım için
anılmışlardı, çünkü, acımasızca saldırıyorlardı. Karşı cevap
tasarlandı.
iyi yoldadır: ABD Hava Kuvvetleri, bütün bu hacker
faaliyetlerini
bir
araya
getirmek
için
bir
Sf:85
“siber
Bazı uzmanlar, Çinlilerin Galileo`ya dahil olmasının bu
bombardıman” oluşturmayı tasarlıyor. Amerikan askeri
ülkeyi sivil ve askeri uzay teknolojilerini kalibre etmeye
uyudlarını ABD Hava Kuvvetleri yönetmektedir ve ona
sevk edeceğini, böylece onların sistemi ile kendi sistemlerini
yapılacak en kötü bilişim tehdidi Amerikan askeri zay
uyuşacak duruma getreceğini ümit ediyor.
mimarisini hedef alan olacaktır. Çünkü ABD`nin üstünlüğü
uzaydan kaynaklanıyor. Çin de ona uzaydan kafa tutacak.
Sf:61
Sf:89
Casusluk, asimetrik savaştaki joker
Bu bölümde askeri ve sanayi sırları diğer ülkelerden
Ekim ayında bir lazer
almak
Olay kısa sürdü. 2006 Ekim ayının ilk haftasındayız.
bahsedilmektedir. Gerek Silikon Vadisindeki bir kaç
Amerikan
Keyhole
topraklarının
uydusu
Çin
halk
için
görevlendirilen
Çinli
ajanlardan
Cumhuriyeti
teknoloji devinden gerekse Amerika`nın askeri kanadından
320 kilometre üstündeki yörüngesinde
sırları almayı başardıklarından bahsedilmiştir. Çin edindiği
dönüyor. Görevi: Chantilly`de (Virginia) üslenmiş olan
değerli bilgilrele askeri yapısına güç kattığı olmuştur.
National Reconnaissance Office ( Ulusal Arama Keşif
Dairesi NRO) hesabına sayısal fotoğraflar çekmek. Üstünde
Yedi casusluk merkezi
bulunan
yerlerde
Çin devleti için istihbarat toplama görevi verilmiş en
konuşlandırılmış yer isstasyonunu uyarıyor: Şu anda
az yedi merekz var. Devlet Güvenlik Bakanlığı dış istihbarat
bilinmeyen bir elektronik vuruşun hedefi durumundadır.
temini ile görevlendirilmiş en önemli ve en bilinen Çin
Uydu yerden yönlendiren ve onu kör etmeyi amaçladığı
ajansıdır.
alıcıları,
Derhal
Pasifik`te
bir
tahmin edilen bir lazer ışını tarafından vurulmuştur.
Sf:99
Sf:262
Mikrouydunun parlak geleceği
Bir ambargonun perde arkası
Tian`anmen Katliamı`ndan beri, AB kendi üye
ABD`yi yıkmak mı? İşte; bu nedenle Çin uydusavar
ülkelerine, Çin`e silah satmalarını yasakladı.
silahlar konusundaki uzay araştırmasını bu kadar zorluyor.
Sf:101
Çin, uzak mesafeden tespit etmek ya da elekro-optik
Her şeye rağmen satmanın kullanma klavuzu
inceleme ad hoc ağları ya da radar ağları kurmak için
Ambargo nasıl delinir? Kolay değil ama mümkün. Bir
mikrouydular geliştiriyor. Yani, yüz kilogramdan daha hafif
kere, her ne kadar bir silahın satışı yasaklanmışsa da onu
mikrouydular. 2004 Nisanında, Pekin, fotoğraf çekmekle
oluşturan parçaların satışı serbest bırakılmış.
görevlendirilmiş görüntüsü veren küçücük bur uyduyu
Sf:108
yörüngeye oturtmuştu. Ama askerler sadece resimle
Şantiyede Çin caydırıcılığı
ilgilenmiyorlar: bir mikrouydu aynı zamanda mermi görevi
Önümüzdeki yıllar, Çin`in nükleer gücünün değişime
de görebilir ve daha büyük bir uyduya bir gök taşı kadar
yuğrayacağı yıllar olacak. Esasen savunmaya yönelik ve
zarar verebilir.
“siyasi” kapasiteye sahip stratejik güçler tartışılması söz
Sf:74
konusu bile olmayacak askeri bor role doğru gelişecekler.
Ay, askeri hedef
İyileştirilmiş hayatta kalma becerisi sayesinde, son anda
Helyum 3 geride hiçbir artık ya da radyoaktif yan ürün
başvurulan basit bir karşılık verme gücünden, gerçek bir
bırarkmaz. Ay`da bu yakıttan takriben bir milyon ton
karşı vurucu güç haline dönüşecek. Bir ülkenin karşı
bulunduğu sanılıyor. Bir milyon ton yakıt gezegenimize
vurucu güç imkanı olduğu kabul edilince ona saldırmadan
yüzlerce yıl boyunca ihtiyacı olan enerjiyi sağlayabilir
önce daha çok tereddüt edilir.
Sf:83
Sf:120
Galileo`nun içinde, Galileo`ya karşı
Araştırma.. Karşı saldırı
Avrupa Uzay Ajansı ile birlikte gerçekleştirilen proje
Nükleer mukabele, eğer ABD Tayvan`ın yardımına
yerden kontrol istasyonları ile çalışacak olan ve dünyanın
koşarsa rahatlıkla gerçekleşebilecek bir çatışmada, bir Çin
tamamını kapsayan 30 uyduluk bu uydular takımında
gemisine ya da uçağına konvansiyonal silahlarla saldırması
durumunda bile haklılık kazanırmış. General Zhu, Çin`in ilk
bu sayının 988 olduğunu tahmin ediyordu. Ama uzmanların
nükleer saldırıyı yapmayacağına dair verdiği sözünde
çoğunluğu bunun çok altında sayı veriyor.
mermere kazınmış bir söz olmadığını beyan ediyor.
Sf :143
Sf:125
Tayvan`da
Çin
askeri
modernizasyonu
dikkatle
Tayvan Boğazında garip bir savaş
izleniyor ve hakim kanaat boğazdaki dengenin gittikçe
1949`dan bu yana iki kız kardeş bazen savaşın eşiğine
kesinlikle Kıta Çin`ine doğru kaydığı doğrultusunda.
geldiler ama Büyük Çin, daha canlı ve daha kısa sürede
Sf:147
gelişen küçüğü tehdit edemeycek kadar zayıftı. Bu durumlar
Tayvan ne işe yarar?
değişim göstermekte. 90`li yılların ortalarında komünistler
Her şeyden önce Tayvan bulunduğu bölgede az görülen
onların da hesaba katılması gerektiğini gösterdiler ve bunu
kusursuz bir demokrasidir. Taipei`de tek partili bir
ispat etmeye kalktılar. 1995-1996 krizinde Çin Boğazının
diktatörlükten
kuzeyine ve güneyine balistik füzeler fırlattığında ortaya
gerçekleşmiştir.
demokrasiye
geçiş
şiddet
içermeden
çıkan gerilim o güne kadar hiç bu kadar kuvvetli olmamıştı.
Sf:158
Amaç, bağımsızlık taraftarı bir başkan seçmemeleri için
Açıkçası ABD petrol için Orta Doğu`da
olduğu gibi
Tayvanlıları baskı altına almaktı. Boşuna. Ana kıta için
teknolojide de Tayvan`a bağımlıdır. Orta Doğu`dan başka
ayrılıkçıları terletmek arzusu çok güçlüydü. Ana karanın
yerlerden petrol temini mümkünken, Tayvan`dan başka
160 km açığında zengin ve demokratik bir Çin`in bulunması
gelişmiş yerlerden gelişmiş mikroişlemciler temin etmek
her zaman Pekin yöneticileri için kapanmaz bir yara oldu.
oldukça zordur.
Sf:127
Sf:160-161
Çok uzak bir sözcük
Esasen,
ada,
Kıta
İki Tayvan firması, TSMC ve UMC, başta en son nesil
Çin`ine
yakın
zamanlarda
ve
en
güçlü
çipler
olmak
bağlanmıştır. 1895-1945 yılları arasında -bu olay ısrarla
mikroişlemcilerin
%70`ini
imal
hatırlanmaya değer- Tayvan Japon toprağıydı ve 1945`te
Tayvan`daki
Çin`e terk edilmesi çok da hoş bir anı olmamıştı. Çünkü,
üretildiği Halk Cumhuriyeti’nde değil.
üzere
dünyadaki
ediyorlar.
Onları
fabrikalarda üretiyorlar, “sıradan” çiplerin
1947`den sonra, eşrafın otoritesini kırmak maksadıyla
Sf:161
Pekin yerel halka vahşet uyguladı. Dolayısıyla Çin`in Tayvan
Çin`in ileri teknoloji ürünleri ihracatının %50`sinin
üzerinde hakkı olduğu iddiası sağlam temele dayanmıyor.
Tayvanlı yatırımcıların sahip olduğu ve Tayvanlı yöneticiler
Sf:133
tarafından idare edilen fabrikalardan elde edildiği de bir
Çin ayrıca, Tayvan ve Japonya`ya karşı bölgesel lobi
gerçektir. Kısacası, Tayvan`ın Çİn`in geleceğindeki rolü çok
faaliyetlerinde çok hareketli görünüyor. 1994`ten beri
büyüktür ve bu gerçek Pekinli karar mercilerinin
“Tayvanı yalnız bırakmak isteyen ülkeleri ödüllendirmek
zihniyetlerini karıştırmaktadır. En basit anlatımıyla, Çin`in
üzere bütün ekonomik ve diplomatik kaynakları kullanmak”
ileri teknoloji firmalarının %70`inin sermayesi Tayvan
Çin`in resmi siyasetidir. “ Tek Çin” temel ilkesinin ötesinde
sermayesinin denetimindedir.
kullandığı metot, Tayvanlı resmi makamların bölgesel
Sf:161
forumlara katılmalarını engellemekten -ki bunlara sivil
Silah satışı ve yalancı poker
toplum forumları da dahildir- ve ada ile iş yapan Asyalı
Tayvan Suudi Arabistan`dan sonra Amerika silahlarını
kuruluşları çekinmeden cezalandırmaktan oluşmaktadır.
satın alan en iyi müşteri.
Sf:137
Sf:163
Gökyüzüne hakim olmak
Ne Beyaz Saray bir tırmanış içine sürüklenmek, ne de
Eğer bir gün ÇHKO Tayvanı istila emri alırsa, boğaz
Çin Komünist Partisi yöneticileri generallerinin alarm veren
üzerindeki gökyüzjünün denetiminin çatışmanın sonucuna
uyarılarına kendisini kaptırmak istiyor. Garip bir biçimde
karar vereceğini herkes biliyor. Gökyüzü Kıta Çin`ine ait
bu
olmazsa hiçbir amfibik harekatın başarı şansı olmaz.
değerlendirmelerdir.
Sf:140
tartışmaya
hakim
Tayvan`ı
strateji
değil,
savunma
parasal
silahlarıyla
kısıtlamak ada için olağanüstü pahalıdır.
Karşı kıyıda bin füze
Çin Tayvan`ın karşısına yüzlerce füze yerleştirdi.
olan
Sf:164
Ölüm kalım meselesi
Sayıları, Washington`da da Taipei`de de sonu gelmeyen
Dünya Tayvan`dan bahsedince Çin kulak kabartır.
spekülasonlara konu oluyor. Tayvan Başkanlığı 2007 yılında
Tayvan`dan bahseden Japonya ise Pekin`de sinirleri iyice
gerilir. Yükselen Güneş İmparatorluğu`nun 1895 ile 1945
sürdürmek açısından olmazsa olmaz şart…Kronik olarak
arasında adada hüküm sürmüş olmasının bunda etkisi
aşırı ısınan Çin ekonomisinin sorumluları, ordudan
yoktur denilemez. Bu nedenle 9 Mart 2006 tarihinde Japon
behemehal deniz ulaşımının güvenlik altına alınmasını talep
Dışişleri Bakanı Taro Aso, Parlamento`da, Tayvan adındaki
ediyor.
bu “ülke” ifadesini kullandığında deliye döndü.
Taro
aslında
“Tayvan
Çinli denizciler sırtlarını Şangay`a dönüp açık denize
ekonomisi çok büyüdü ve pazar ekonomisi derinlemesine
baktıklarında, kuşatmanın dört simgesel noktasını birnirine
yerleşti. O bir hukuk devletidir. Farklılıklar olsa da Japonya
bağlayan kuzey-güneyyönündeki kabaca çizilmiş eşkenar
ile değer yargılarını paylaşan bir ülkedir.”
Tokyo`da Bakan
dörtgenin hayali geometrik şeklini görüyorlar: Okinawa ,
istediği kadar bunun dil sürçmei olduğunu, Japonya`nın
Amerikan-Japon ittifakının güçlü noktası; Tayvan, Halk
“Çin`in tek ülke olduğu” ilkesini kabul ettiği 1972
Cumhuriyetinin böğründeki yara; Filipinler, VII. Filo
Çİn-Japonya Barış ve Dostluk Anlaşması`nda hiçbir
imparatorluğu ve Guam, Amerka`nın her geçen gün biraz
değişiklik olmadığını söylemesine rağmen, Pekin bu
daha güçlendirilen Batı Pasifik Üssü. Çin, Batı Pasifik`in
“içişlerimize kabaca müdahale”ye karşı resmi protestosunu
tamamına serbestçe açılmak için kendisini yaralayabilecek
gösterdi.
bu eşkenardörtgenin yok olmasını istiyor.
Çin ile Japonya
kötü
niyetli
değildi:
Sf:182
arasındaki karmaşık ilişki içinde
Sf:183
Tayvan en önemli huzursuzluk kaynağı oluşturuyor. En
Pekin ayrıca Soçotra kayalıkları, Japonya`daki Şenkaku,
küçük bir pürüz cımbızla çekilip büyütülüyor. 2003 yılında ,
Flipinler`deki Mischef Kayalığı, Endonezya`daki Natuna
Çin`in şiddetli karşı çıkmasına rağmen eski Japonya
Adaları gibi hak iddia ettiği yerlerin çevresinde de varlığını
Başbakanı Mori Yoshiro Tayvan`ı ziyaret etti. Aynı yılın
güvence altına almak istiyor.
sonlarına doğru Japonya, adanın bağımsızlık yanlısı başkanı
Sf:184
Li Deng-hui`ye giriş vizesi Verdi. Sonra, 2005 Şubat`ında
Çin; kaç uçak gemisi?
Abd ve Japonya birlikte resmen ve törenle Tayvan meslesini
Çin, özellikle ordusu, son iki yüz yıldır hakarete
Asya-Pasifik bölgesinin “ortak stratejik meselesi” olarak
uğrayan görünümünü sonsuza dek uzaklaştırmak isteyen,
sınıflandırdılar.
korku salan, güçlü bir ülkenin vatandaşı olmayı hayal eden
Sf:166
insanlarla doludur.
Tayvan, ABD`yi, Japonya`yı ve Çin`i bağlayan
Gordion düğümüdür.
Sf:186
Çinli askeri düşünürlere göre bilişim çağında savaş
Sf:167
çatışmadan kaçma şeklinde olacaktır. Formasyonel olmayan
Yüzeyde gösteriş yapmak, su altında kazanmak
imkanlar ateş gücünden daha önemli rol oynayacaktır. Bu
Amerikan donanması için, Pasifik Okyanusu gittikçe
görüşe göre hedef, bilişim sistemlerini bozarak onları yok
daha az sakin olacak. Çin tersanelerinde son yıllarda denize
etmeden çökerterek düşmanı felç etmektir.
indirilen on kadar Song sınıfı denizaltının komutanlarının
Sf:186-187
hepsi gemilerini açık denizde denemek istiyorlar. Eğer bu
2002`den bu yana ÇHKO Çin ordusunu bilişim savaşı
denizaltılar düzenli olarak VII. Filo ile temas ederlerse,
makinesine dönüştürmek için her şeyi yapyor. Bu fikre
bunun stretejik anlamı açıktır:ABD pasifikte yalnız değildir.
göre, ilk aşama atlanarak sanayi çağından bilişim
Sf:175
teknolojileri çağına geçilmesi gerekir. Kavramlar oluşmuştur.
Hedef PACOM (United States Pacific Command)
Sanayi
(Çin`in) Orta vadeli bütün askeri gayretleri, birçok kez
zırhlanmak demektir. Bilişim çağında ise iletişim ağları
bahsettiğimiz tek bir hedefe yönelik: Amerkan donanmasını
çağında
modernleşmek,
mekanize
ve
örmek anlamına geliyor.
Tayvan`a yardım etmekten caydırmak. Halbuki Tayvan Çin
için Pasifik`e açılma stratejisinin bir parçası.
olmak
Sf:187
Guam, bütün üslerin anası
Sf:180
Zincirleri kırmak
Guam, 1898 yılından beri “katılmamış toprak”
statüsündeki bir Amerikan mülküdür.
XXI. yüzyılda, Çin`de bütün yaşam , bütün zenginlik
Sf:193
denizden geliyor, dolayısıyla bütün tehlikeler de ona bağlı.
Japon takımadalarının güneyindeki Okinawa Üssü,
Çin, hayatı için ihtiyacı olan enerjiyi deniz yoluyla ithal
uzun süre ABD`nin Asya`daki mevcudiyetinin simgesi
ediyor.
olmuştur. İkinci Dünya Savaş`ından miras kalan bu gerçek
Serbest
deniz
ulaşımı,
onun
için
yaşamını
değişmek üzeredir.
yakınlık, ekonomik bağımsızlık, Japonya`nın Amerika`dan
Sf:196
çok Çin pazarına bağlı olması gibi objektif unsurlarla
Amiral Fallon`un dediği gibi Amerikan-Japon ittifakı
belirlenen bu hedefe ulaşmak için yeterli olacak mı? Bunlar
Pasifikteki en önemli ittifak olsa da geleceği o kadar da
yeni bir yakınlaşma öngörüsü için iki ülke arasındaki ağır
güven altında değil. Çin diplomatik etkinliğini arttırdıkça hiç
tarihi borçları silmeye yetecek mi?
kimse, Amerika`nın Japonya`da konuşlandırdığı güçleriyle
Sf:209
bir operasyon yapmaya kalktığında Tokyo`nun ne cevap
Önceki satır başında tespit edilmiş bulunan hedefe
vereceğini bilemiyor.
varmak için kara, deniz ve hava kuvvetleri ya da savaş
Sf:197
Kwajalein laboratuvarı
potansiyeline sahip başka güçler bulundurmayacaktır.
Devletin (Japonya) savaşma hakkı tanınmayacaktır.
Guam`ın kaderi Pasifik`teki Amerikan Kuvvetlerine
Sf:211
logistic mekan olmak ise de, ABD için stratejik değeri olan
Çinlilerin yakından takip ettikleri başka bir tartışma da
yegane ada değildir. Çin Halk Cumhuriyeti Tarafından
Japon Anayasası`nın geleceği meselesi. Bilindiği gibi bu
aralıksız gözetim altında tutulan tek ada değildir.Çİnli
anayasa savaşa girmeyi dışlıyor. Ünlü IX. madde her türlü
askerler, acil bir durumda Asya`nın yeni gücünün
belirsizlikten arınmıştır: “Adalet ve düzen üzerine inşa
yükselişine karşı Amerikalıların Pasifik`te nasıl bir tedbir
edilmiş uluslaraarası barışı samimiyetle dinleyen Japon
alacaklarını anlamay çalışıyorlar.
halkı, ulusun egemenlik hakkı ya da tehdit ya da
Sf:198
uluslararası çatışmaların çözümünde kuvvet kullanımı
Okyanus`un enginliği üzerinde sudan başını çıkaran
olarak savaşı ebediyen reddeder.” “Önceki satır başında
bir avuç toprak parçası Çinlileri özellikle meşgul ediyor:
tespit edilmiş bulunan hedefe varmak için, kara, deniz ve
Kwajalein atolu. Guam`ın üç bin kilometre doğusunda,
hava kuvvetleri ya da savaş potansiyeline sahip başka
Marshall adaları içindeki atol hazırlık yapıyor: 7 Şubat 2007
güçler
başka günlere benzemeyecek. Saat tam 12.14`te, Los
tanınmayacaktır.” İlke olarak, savunmaya yönelik bir ittifak
Angels/Kaliforniya
Hava
içinde olsabalar bile, anayasaları Japonların kuvvete
Üssündeki betin bir silonun devasa üst kapağı havaya uçar.
başvurmasını yasaklıyor. Doğal olarak sadece nefsi müdafaa
Bir MinutemenIII 105 tonluk betonu paramparça ederek
durumu hariç ki bu bile çok açık belirtilmiyor. Böylece
Pasifik Okyanusu üzerindeki göğe yükselir. 18 metre
anayasa bir ordu beslenmesine karşı çıkıyor ama yin
boyundaki mühimmat yüklenmemiş kıtalar arası füze hızla
zaman tarihi bunu delip geçti. Kore Savaşı`nın izinde
uçuş sürati olan 24.000 km/saate ulaşır. 1.120 km irtifaya
(1950-1953) ve Soğuk Savaş`ta Japonya “öz savunma
çıkar ve Kwajalein atolunde elektronik işaretlerle donatılmış
kuvvetleri”ne sahip olmaya karar Verdi. Bu kuvvetlertamen
küçük kayalık hedefefine doğru dalışa geçer. Sadece yirmi
savunma amacına bağımlı jalmayı kabul ederken, 250.000
dakikada 6.700`lik yolunu kateden Minuteman hedefini ön
kişiliktir
metre yakınında vurur. Bu bir başarıdır ve Amerikan Hava
arasındadırlar. 1976 yılında anayasa, askerlere verilen
Kuvvetleri için hem bir çifte ilktir hem de bir o kadar
düşük yoğunluktaki saldırıları püskürtme izni ile tanıştı.
civarındaki
Wandenberg
bulundurmayacaktır.
ve
dünyanın
en
Devletin
iyi
savaşma
donanmış
keyiflendiricidir. Genellikle silonların kapakları açıldıktan
hakkı
orduları
Sf:211
sonra füze fırlatılır ama mühendisler uçuş esnasında
Kim`in bombası ve Pekin`in Makyavelleri
toplanan bilgilerin karada toplananlardan daha az güvenilir
Nihayet yaptılar: Bütün dünya ile yıllarca kedi-fare
ve daha azöğretici olduğuna kanaat getirdiler. Ayrıca ilk kez
oyunu oynadıktan sonra Kuzey Koreliler 9 Ekim 2006 günü
bir füze radyo sinyalleri yerine GPS ile yönlendirildi.
sabah saat 10:36`da ilk nükleer bombalarini patlattılar. Yer
Sf:199
altı patlaması Hamkyung eyaletinde, Kilju yakınında,
Çin karşısında normal bir Japonya
Hwaderi`de gerçekleştirildi. Bütün komşu ülkeler, Başta
Bir gün Doğu Asya`yı yönetme şansına sahip olmak
Rusya olmak üzere patlamayı takip eden sismik sarsıntıyı
için Pekin şahitlerinin düşüncesine göre Çin, ABD`yi oradan
hissettiler. Yaklaşık bir saat sonra Amerikan Geological
uzaklaştırmak zorunda, çünkü Amerikan askeri varlığı gücü
Sürwey`in web sitesi, Kuzey Kore başkentinin yaklaşık 385
sayesinde
Amerikan
km kuzeydoğusunda Richer ölçeğinene göre 4.2 şiddetinde
mekanizması içindeki ilk koz Japonya`dır. Dolayısıyla
bir deprem kaydettiklerini bildirdi. Şok dalgası sadece Çin,
Pekinli stratejistler şunu soruyorlar: ABD ile Çin`i
Japonya ve Güney Kore gibi komşu ülkelerde değil, Ukrayna,
birleştiren bağlar uzun vadede çözülebilir mi? Bölgesel
Avustralya, Nevada ve Wyoming gibi uzak yerlerde de tespit
diğer
hepsini
eziyor.
Ama
edildi. Daha 100 dakika bile dolmadan patlama siyasi
birinin bile hiçbir değeri yok. Buna rağmen, stratejiyi,
hedefine ulaştı: Dünya çapında bir olay oldu.
ekonomiyi ve milliyetçiliği bir araya getiren nedenlerle göz
Sf:216
dikiliyor. 1976 yılında, bu adacıklardan bazılarının açığında
Kuzey Kore`nin resmi toplumu bulutların üstünde
petrol bulundu. O günden itibaren yaklaşık 500 kuyu ortaya
geziyor: ona gore patlama aynı zamanda Kuzey Kore`ye
çıktı. Bazı uzmanlar, bölgenin altındaki rezervin, dünyanın
bilimsel yetkinlik, stratejik dokunulmazlık, huzursuz etme
ikinci büyük rezervine sahip olan Irak`ınkine eşit olduğunu
kabiliyeti, güvenlik ve bağımsızlık sunuyor. İçe dönük
ifade ediyorlar.
sahnede rejimin açlığa ve baskıya rağmen güçlendiği de
Sf:245
unutulmasın. Artık Kuzey Kore dünyadaki dokuzuncu bir
Çin Denizi`nin hayatı ekonomik rol oynadığı doğrudur.
nükleer güçtür.
Oradaki
Sf:216-217
ticari
Japonya`nın,
trafik
Manş
Kore`nin
ve
Denizi`ndekine
Tayvan`ın
eşittir:
ihracatı
ve
Asya`da meydana gelen bu denge bozulmasını bütün
ithalatının %70`i buradan geçer. Bugün Çin, bütün Güney
ülkeler sevimsiz bir ifadeyle inceliyorlar. Ama aralarından
Çin Denizi boyunca, ekonomisi için hayati olan deniz ve
bir tanesinin onuru özellikle kiriliyor: Çin. Elli yıldan beri
hava yollarının çakıştığı yerde, Spratly`de, güç gösterisinde
Ç’n Kuzey Kore`nin en yakın müttefiki ve bu ilişkiden
bulunması için bir üs meydana getiren devamlı askeri
küçümsenmeyecek bir diplomatik sermaye toplamakta.
varlığa sahiptir.
Sf:217-218
Sf:246
Çin Kuzey Kore`nin ithalatının %33`ünü, tahıl ve
Çin-Afrika`nın ikilemi: Her ne pahasına olursa
petrolünün %70`ini indirimli fiyatlarla karşılıyor. Bazen onu
olsun, petrol
doğru düşünmeye sevk etmek için muslukları kıstığı
Çin Afrika`da yoğun yatırım yapıyor, çünkü, Orta
oluyorsa da –mesela 2003`teki “altılı” müzakerelerde olduğu
Doğu`ya muhtaç olmamak için onun petrollerine ihtiyacı var.
gibi- uzun sürdürmüyor.
2006 yılında dünyanın üçüncü büyük petrol ithalatçısı oldu.
Sf:219
Orta Doğu`nun ABD`den sonra ikinci sırada. Kara kıtaya son
Çin için Kuzey Kore, ışıldamasından ziyade, yük
derecede bağımlı durumda. Afrika Çin`in petrol ithalatının
halinde gelen bir yol arkadaşı oldu. Çin uzaya kozmonotlar
dörtte birini karşılıyor. Bir karşılaştırma yaparsak, Orta
gönderirken ve dünyanın her yerinden ileri teknoloji
Doğu`nun
şirketleri satın alırken, Kuzey Kore Avrupalılara Orta Çağı ya
karşıladığını görürüz. Dolayısıyla Afrika Çin için, bütün
da Güney Koreliye 50`li yıllları hatırlatan
yatırımları, bütün fedakarlıkları, her türlü aşağılanmayı haklı
bir yokluk ve
zulüm karışımı içinde yaşıyor.
Amerika`nın
petrol
ithalatının
%20`sini
gösteren birinci öncelikli iş arkadaşı. Mao`nun en parlak
Sf:220
Günümüzde, ABD Tayvan`a askeri destek vermekten
vazgeçmezse, Çin neden Kuzey Kore kartını oynamasın?
dönemlerinde
Çin
Halk
Cumhuriyeti`nin
Avrupalı güçlere acı biçimde yakıştırdığı aşağılanmanın
aynısı.
Sf:220
Japon bakış açısına göre, Çunşiao, iki ülkenin
sömürgeci
Sf:255
Hintlilerin burnunun dibinde, Pakistan`a silah
tekelindeki ekonomik bölgeleri (ZEE) ayıran orta çizginin
Zaten gördük ki, enerji ve ekonomik sorunlar
birkaç kilometre ötesinde bulunuyor. Japon hukukçulara
nedeniyle Pekin, Hint Okyanusu`na, Orta Asya`ya açılan
göre, Cnooc Çin`in hiçbir hakka sahip olmadığı ya da
çıkışlara sahip olmak için, İslamabad ile ilişkilerini korumak
Japonya`dan daha çok hakka sahip olmadığı bölgede kuyu
zorunda. İki ülke arasındaki iş birliği oldukça sıkılaşıyor.
açıyor. Faaliyetlerine devam etmekle Çin, Japonya`ya ait olan
Pakistan`ın
gazi sahiplenme rizikosu taşıyor.Çünkü gaz yatağı Japon
malzemeleriyle donatılmış.
üç
silahlı
gücü-kara,
hava,
deniz sahasının çok içerilerine kadar yayılıyor. Çin ise ZEE
ile arasındaki bu sınırı tanımıyor.
okumuş
Takımadası`nda,
insanlar,
Çin
hanedanlarının
düşüşüne neden olanların daima batıdan geldiğini bilirler.
Spratly Adaları savaşı
Spatly
Çin
Sf:273
Pekin`de,
Sf:238-239
deniz-
Sf:277
yüzlerce
kilometrekareye
yayılmış yüz kadar adacık, kumsal şeritleri ve kayalıklar
bulunuyor. Ama şu yüzüne çıkan kara parçalarının toplam
yüzölçümü birkaç kilometrekareyi geçmiyor. Bu adaların
Nato ile düello mu?
Çin doğuya doğru baktığında, Pasifik`teki manevra
Sf:285
hürriyetini engelleyen Amerkan-Japon ittifakını görüyor.
Çin yenmek istiyor ama henüz gerçek anlamda bir
Batıya baktığında, kapısının önünde NATO`nun konumunu
askeri güce ihtiyacı yok. ABD`nin Asya`daki kuvvetlerine
sağlamlaştırma hareketini sezinliyor. 2001 sonundan
hemen saldırmayacak. Aksine, gayretini rakibinin zayıf
itibaren Orta Asya güvenlik meselelerinde, NATo Çin`in
noktaları üzerinde yoğunlaştıracak. Mesela onun şöhreti
gözüne en önemli kurumsal aktör olarak görünüyor.
üzerinde. Asya`da ABD`nin sevilirliği puan kaybediyor ve
Sf:280
Son söz: Amerika`nın seçimi
Tayvan eski savunma bakanı, bir meyvenin suyunu
çıkarır gibi kemikli elini sıkarak şöyle diyor: Amerikalıların
ne yapacaklarını bilmiyorum ama Çinlilerin ne istediğini
biliyorum: Tamamen mevcudiyetlerinin sağladıığı güç ile
Amerikalıları kovmak. Savaşa gerek kalmadan.
Washington bu gerilemeyi durdurmanın ilacını arıyor.
Sf:286
Asimetyik Savaş (Özet Çalışması)
11
Download

Asimetrik Savaş - Şangay Fikir Okulu