ERGENLİK DÖNEMİ
ÖZELLİKLERİ
VE
ERGENLE İLETİŞİM
İnsanda bedence, boyca
büyümenin hormonal, cinsel,
sosyal, duygusal, kişisel ve
zihinsel değişme ve gelişmelerin
olduğu, buluğla başlayan ve
bedence büyümenin sona ermesi
ile sonlandığı düşünülen özel bir
evredir.
Ergenlik dönemini simgeleyen bir
yontu yapılsa, ergen bir eliyle iten
ve reddeden, diğer eliyle isteyen ve
bekleyen şekilde gösterilebilirdi. Bir
yandan yoğun bağımsızlık isteği,
diğer yandan ait olma ve sahip
çıkılma beklentisi bu dönemde
yaşanan tipik çatışmalardandır.
ERGENLİK
DÖNEMLERİ
A.Buluğ (Erinlik) veya Ergenliğin başlangıcı:
11-14 yaş kızlar
13-15 yaş erkekler
B.Ergenliğin ortaları :
14-16 yaş kızlar
15-17 yaş erkekler
C.Ergenliğin sonları :16/17-21 yaş
olmak üzere 3 ana dönemde incelenebilir.
Anne-baba ve yakın çevrenin,
ergenlik dönemi özellikleri
hakkında bilgi sahibi olması, bu
dönemin ergen için ne kadar
önemli ve hassas bir geçiş devresi
olduğunu bilmesi, ergenlere karşı
daha olumlu yaklaşmalarını
sağlayacaktır.
Öncelikle dönemin özelliklerini
çok iyi bilip ne tür değişimlerin
ergende hangi davranışlara
sebep olduğunu irdelemek
gerekir.
Sonrasında da tabi ki doğru
iletişim.
DÖNEM ÖZELLİKLERİ
Ergenliğin ilk yıllarında büyüme
hormonu fazla çalıştığından boy ve kilo
artışı hızlı olur.
Yüzdeki sivilcelerle kendini belli eden
dönemde fizyolojik değişiklikler
yoğunlaşır.
*Terleme artar,
*Vücut direncinde azalma olur,
*İştahta artış gözlenir,
*Abur cubur yeme merakı artar,
*Bu dönemde çocuklar çabuk yorulur,
dikkatlerin yoğunlaştırmakta
zorlanırlar.
Bu durum ders başarısına da
yansır.
Ancak çoğu zaman yaşanan,
istekli bir tembellik değildir.
Dikkat sorunu, büyüme
hormonunun vücuttaki enerjinin
büyük kısmını harcanmasından
kaynaklanır.
Bedensel ve duygusal gelişim
sürecindeki
anlamlandıramama ya da
kabullenememe sorunları da
dikkat dağınıklığına neden
olmaktadır.
Beden oranlarındaki
değişiklikler istenmeyen
sakarlıklara neden olabilir.
Bedensel gelişimin, sosyal ve
duygusal gelişimden daha önce ve
hızlı gerçekleşmesi karşımıza iri
vücutlu çocuk ruhlu bireyler
çıkarmaktadır.
Bu çelişki ebeveyn ve ergen arasında
gergin iletişimlere yol açar.
Ebeveynin bedensel gelişimini gözlemleyerek
gelişme hızını tüm alanlara genellemesi
sorunların asıl kaynağıdır.
Yani veli, yetişkin görünümlü vücutlardan
yetişkin olgunluğu bekler; oysa duygusal
gelişim henüz bu olgunlukta değildir.
Ergenlerin ancak dönem sona erdiği zaman
yetişkin gibi davranması ve düşünmesi
beklenebilir.
EYVAH ÇOCUĞUM
HER GEÇEN GÜN
BENDEN UZAKLAŞIYOR...
Dönemin en büyük
özelliklerinden birisi bağımsızlık
isteği ve kimlik arayışıdır.
Duygu ve düşüncelerini aileden
gizler ve çok fazla paylaşmak
istemez.
İLGİLERİ ÇOK DEĞİŞKEN
Başlangıçta tüm kurallara
tepki duymasına rağmen
dönem sonunda ahlak toplum
kurallarını kabul daha
kolaylaşır.
Fiziksel görünüme verilen
önemin artar.
Uzun uzun hayal kurmalar, odalara
kapanmalar, şiir yazmalar bitmek
bilmeyen telefon konuşmaları sıkça
görülür.
HERŞEYE İTİRAZ EDER!
Ergen nedeni konusunda ikna
olmadığı hiçbir şeyi kabul
etmek istemez.
“senin düşüncene karşı
benim düşüncem”
Kimlik arayışı
içerisindedir.
Ailevi konularda fikirlerinin
alınması iletişimi kolaylaştırır.
Hızlı bedensel gelişime bağlı
olarak çocuğun
koordinasyonlarında ahenksizlik
görülebilir.
Can sıkıntısı çalışmaya karşı
isteksizlik huzursuzluk, yalnız kalma
isteği bu dönemin en önemli
özellikleridir.
Kendi kendilerine yönelik
düşünceleri yoğundur.
Ben kimim
Özelliklerim nedir
Nasıl bir insan olmaya uygunum?
Duygusal ve toplumsal
değer çatışmaları
yaşarlar.
Birçok kural ve değerleri
saçma ve anlamsız
görürler.
Aile içi ilişkileri
istikrarsızdır.
Sinirli hırçın asi özellikler
gösterirler.
Çatışmalara rağmen toplumsal
değerler ve kurallara uyum gittikçe
gelişmektedir.
MODEL ARAYIŞI
Benlik gelişimi için uygun
özdeşim kurma ihtiyacı
içindedirler.
İlgi yetenek ve mesleki eğilimleri
ortaya çıkmaya ve
belirginleşmeye başlamıştır.
Okulu sevmelerine
rağmen, okulla ilgili
problemleri yoğundur.
Dersleri, arkadaşları ve
öğretmenleri ile problem
yaşayabilirler.
Kendini tanıma ve kendini
gösterme özellikleri nedeniyle
olumsuz tutum ve
alışkanlıklar kazanma
eğilimindedirler.
(Sigara, alkol vb.)
Yoğun bir gelecek kaygısı
yaşarlar ve sıklıkla hayale
dalarlar.
Okulumu bitirebilecek miyim, meslek
sahibi olacak mıyım, sevdiğim kızlaerkekle evlenebilecek miyim, ailemi
kaybettiğimde ne yapacağım.
Asi özellikler göstermelerine
rağmen, dost çevresine,
paylaşmaya, yönlendirmeye
ihtiyaç duyarlar.
İlgi ve değer gördüğü insanlara aşırı
bağlanma eğilimindedirler.
PEKİ
NE
YAPMALIYIZ?
Kuşak çatışması, ergenlerle
yetişkinler arasında ki iletişim
kopukluklarından oluşur. Bu
kopukluğu önleyerek iletişimi
sağlıklı şekilde kurup
sürdürebilmek önce yetişkin
kuşağın görevidir.
*** Öncelikle***
Ergeni bir birey olarak kabul edin
ve sevgi, saygı gösterdiğinizi ifade
edin.
ERGENLİK DÖNEMİNİ TÜM
YÖNLERİYLE BİLİN
VE
YENİ DAVRANIŞLARA HAZIRLIKLI
OLUN.
Kararlı
Ve
Tutarlı olun.
Unutmayın
Kişilerin kendi seçeneklerine
katlanması çok daha kolaydır.
Birey olarak kabul
gördüğünü, fikrinin
önemsendiğini hisseden
ergenle iletişim kurmak son
derece kolaydır.
Ailevi konularda; ergeni karara
katıp en azından fikrinin alınmasını
sağlayın.
ONA EMTATİK YAKLAŞIN.
Hak ve sorumluluklarını dengeli
kurmasına yardımcı olun.
Sizlerle ilişkileri
zayıflayacağı endişesiyle
arkadaş ilişkilerini
engellemeyin.
Arkadaşın vereceği olumsuz etkileri
en aza indirgemek için çocuğunuzun
arkadaşını tanımaya çalışın ve
kontrolü tamamen onlara
bırakmayın.
Arkadaşlarıyla dışarı çıkmak
istiyorlarsa gideceği yer
konusunda mutlaka bilgi alın
ve kaç saat dışarıda
kalabileceğini önceden
birlikte belirleyin.
Sonsuz özgürlük
sunmayın.
“Benim gençliğimde.......”
diye başlayan
konuşmalardan kaçının.
Öğüt vermek yerine örnek
olmaya çalışın.
PEKİ,
ERGENLER BU DÖNEMDE
NE
YAPMALIDIR, NASIL
DAVRANMALIDIR
Bir an önce büyüyüp
erişkin
olmak isteyen ergen
kendine
kestirme yollar arar.
Anne babanızı anlamaya
çalışın.
Kendi davranışlarınızı
değerlendirirken “Siz anne
babanızın yerinde olsaydınız bu
durumda nasıl davranırdınız?”
diye düşünün.
Bütün amaç, beklenti ve
isteklerimizin hemen o anda
gerçekleşemeyeceğini bilin ve
sabırlı olun.
Her yerde her zaman
yetişkinlerden öğrenecek
bilgiler, deneyimler, olduğunu
bilin ve ona göre yaklaşın.
Konuşma ve tartışmalarda kırıcı ve
sert olmaktan kaçının. Hiçbir anne
baba sevgisine karşılık çocuğunun
umursamaz tavrını kabul etmez.
Engeller, sorunlar, zorluklar
karşısında size destek ve yardımcı
olacak insanların anneniz babanız ve
yakınlarınız olduğunu unutmayın.
ANNE –BABALAR
NE YAPMALILAR?
Ergenin davranışlarında her
zaman mantık aramanız sizi
hayal kırıklığına uğratabilir.
Ergen yaşamı, giyinişi, süslenmesine
ilişkin karar alırken durumu
ERGENLE tartışırken onun düşünce
ve önerilerine anlayış ve saygı gösterin.
Ergenlere yapılan konuşma ve
tartışmaları, onları korkutarak ve
yıldırarak kesmeyin.
Ergen tutum ve davranışlarına biçim
ve yön verirken öğüt vermekten
kaçının.
Bütün amaç, beklenti ve
isteklerimizin hemen o anda
gerçekleşemeyeceğini bilin ve
sabırlı olun.
Her zaman yetişkinlerden
öğrenecek bilgiler, deneyimler,
olduğunu bilin ve ona göre
yaklaşın.
Dünyada ergen olmaktan
daha zor bir şey varsa o da
ergenlik çağındaki bir
gencin anne babası
olmaktır.
HER ŞEY
GELECEĞİMİZ OLAN BUGÜNÜN
ÇOCUKLARI İÇİN!...
Download

Ergenlik Dönemi Özellikleri ve Ergenle İletişim