UYGULAMALI ÇALIŞMA
KAN FİZYOLOJİSİ -1
2015-2016 KAN LENFOİD DİLİMİ
DENEYLER
VENÖZ KAN
1. PIHTILAŞMA VE (ANTİ-)KOAGÜLANLARIN ETKİSİ
PIHTILAŞMA ZAMANININ TAYİNİ
2. KANDAN FİBRİN ELDESİ
KAPİLER KAN
1. KANAMA ZAMANININ SAPTANMASI: DUKE YÖNTEMİ
2.
KAN GRUPLARI
3. HEMATOKRİT SAPTANMASI
4.
HEMOGLOBİN MİKTARININ SAPTANMASI (2X)
5. HESAPLANAN PARAMETRELER
GENEL ÖNLEMLER
• KENDİNİZİ VE ÇEVRENİZİ KORUYUN!!!
• KANA “İNFEKSİYÖZ” MATERYAL OLARAK
YAKLAŞIN (HIV-HBV ??)!!!
VENÖZ KAN ALMA
2 STERİL İĞNE
1. İNJEKTÖR
2. VAKUMLU TÜP
1 ADAPTÖR
VAKUMLU KAN ALMA TÜPLERİ
KAPAK RENGİ ANTİKOAGÜLAN
KIRMIZI
YOK
TURUNCU
JELLİ (SST)
MOR
EDTA (Na,K)
MAVİ
Na-SİTRAT
YEŞİL
HEPARİN
GRİ
K-OKSALAT
SİYAH
Na-SİTRAT
TURNİKE İLE VENÖZ KAN ALMA
GEREKENLER:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
TURNİKE
PAMUK (ALKOLLÜ)
VAKUMLU TÜP
İĞNE
ADAPTÖR
PAMUK (KURU)
YARA BANDI
KAPİLER KAN ALMA
GEREKENLER:
1. LANSET
2. PAMUK (ALKOLLÜ)
3. PAMUK (KURU)
KAPİLER TÜPE KAN ALMA
HEPARİNLİ KAPİLER TÜP
“KAPİLERİTE” İLE DOLAR
PIHTILAŞMA VE (ANTİ-)KOAGÜLANLARIN ETKİSİ
Tüplere maddeler (0,2 ml = 5 damla) konulur ve kan (1 ml) eklenir:
1.
2.
3.
+ Kan
Sodyum (Na)-sitrat + Kan
Heparin
+ Kan
4.
Sodyum (Na)-sitrat + Kan
•
•
Pıhtılaşma gözlenerek değerlendirilir.
Yalnız kan olan tüpe göre pıhtılaşma süresindeki farklar gözlenir.
+ Kalsiyum (Ca) klorür
PIHTILAŞMA ZAMANI (GENEL TEST)
KOAGÜLASYON REAKSİYONU (KASKADI)
İntrensek yol
aPTZ
Aktive parsiyel
HMWK
Kallikrein
XII
XI
IX
VIII
Doku faktörü
VII
Ekstrensek yol
PZ
Protrombin
zamanı
tromboplastin zamanı
V+X
Trombin
Fibrinojen
Fibrin
KANDAN FİBRİN ELDESİ
Venöz kan örneği porselen yüzeyde “pıhtılaştırılırken”
oluşan fibrin yapısı lifler halinde süpürge çöpünde
gözlenir!!
Fibrinin beyaz, şeffaf yapısı ve arasında sıkışan
eritrositler ve pıhtı yorumlanır.
SARI FİBRİN LİFLERİ
KANAMA ZAMANININ TAYİNİ
– Parmak ucundan lanset kesisi ile uygulanır.
– Düzenli aralıkla (10 saniye) filtre kağıdı ile kan uzaklaştırılarak
kanamanın durma süresi saptanır.
• Duke Metodu
(Normal değeri: 1 – 3 dakika)
Kan grubu tayini
Hematokrit (Hct)
Eritrositlerin oluşturduğu hacmin, toplam kan
hacmine oranı
•
♂  %46 (40-54)
•
♀ %42 (37-47)
•
Kanın santrifüjü ile tayin edilir
•
Hct
  anemi, kan kaybı
  polisitemi
NORMAL vs. DEMİR
EKSİKLİĞİ ANEMİSİ
HEMATOKRİT ÖLÇÜMÜ
•2/3 – 3/4 oranında kan doldurulur
•Tüpün kansız kısmındaki ucu ısıtılarak eritilerek kapatılır
•Santrfüj edilerek şekilli elemanlar çöktürülür
•Şekilli elemanların kan hacmine oranı ölçülür/hesaplanır
HEMATOKRİT SANTRFÜJÜ
Bir ucu kapatılan tüpler:
12000 g hızla 5 ‘ santrfüj edilir
HEMATOKRİT CETVELİ
HEMOGLOBİN ÖLÇÜMÜ:
SAHLİ YÖNTEMİ
Sahli tüpü 2 eksenli:
1- %gr (Sarı)
2- % (Kırmızı-kahverengi)
Basamaklar:
•Tüpün % ekseninde 10 çizgisine kadar 0.1 N HCl
•20 mikrolitre kapiler kan
Karıştırılır (Hemin klorür oluşumu gözlenir)
•Sahli kolonu rengi ile kan karışımının rengi saf
suyla eşitlenir
“Sahli” cihazı
Hemoglobin pipeti
Tek çizgili (20 mikrolitre)
Normal değer:
Erkek 14-16 % gr
Kadın 12-14 % gr
HEMOGLOBİN ÖLÇÜMÜ:
KOLORİMETRİK YÖNTEM
20 ml KAN
DRABKIN ERİYİĞİ (5 ml)
Oluşan “CYANMETHEMOGLOBIN” absorbansı 540 nm de ölçülür.
ANEMİ (KANSIZLIK) NEDENLERİ
•DÜŞÜK SAYIDA ERİTROSİT
•AZ HEMOGLOBİN
•HEMOGLOBİN ya da ERİTROSİTLERİN
ETKİN OKSİJEN TAŞIYAMAMASI
ORTALAMA ERİTROSİT HACMİ
MEAN CORPUSCULAR VOLUME
MCV 
Hct * 10
Eritrosit
(milyon)
Normal değerler: 78-94
Mikrositik = Normalden küçük
Normositik = Normal
Makrositik = Normalden büyük
 femtoliter s (fL)
(mm3 =fL)
ORTALAMA ERİTROSİT HEMOGLOBİNİ
MEAN CORPUSCULAR HEMOGLOBIN
MCH 
Hgb * 10
Eritrosit
(milyon)
 picogram
(pg)
Normal değer:
29 ± 2 picogram (pg) Normokromik
Normalden az:
Hipokrom
Normalden fazla: Hiperkrom
ORTALAMA ERİTROSİT HEMOGLOBİN KONSANTRASYONU
MEAN CORPUSCULAR HEMOGLOBIN CONCENTRATION
MCHC 
Hgb * 100
Hct (%)
Normal değer:
34 ± 2%
Normokromik:
Normal
Hipokromik :
Normalden az hemoglobin
HACİM BİRİMLERİ
kl
l
ml
µl
nl
pl
fl
Litre
(kilolitre)
(litre)
(mililitre)
(mikrolitre)
(nanolitre)
(pikolitre)
(femtolitre)
m3
dm3
cm3
mm3
106 µm3
103 µm3
µm3
Metrik
(metreküp)
(desimetreküp)
(santimetreküp)
(milimetreküp)
(milyon mikrometreküp)
(bin mikrometreküp)
(mikrometreküp - mikronküp)
OTOMATİK CİHAZ RAPOR/ÇIKTI ÖRNEKLERİ
(2 ayrı cihazdan)
ANEMİ VAKA ÖRNEK 1
KISALTMA
BİRİMİ
ÖLÇÜLEN
DEĞER
ERİTROSİT SAYISI
HEMOGLOBİN
HEMATOKRİT
RBC
HGB
HCT
106/mm3
g/dL
%
4
9.81
30
4,5-5,5
11,5-16
38-45
ORTALAMA ERİTROSİT HACMİ
ORTALAMA ERİTROSİT HEMOGLOBİNİ
ORTALAMA ERİTROSİT HEMOGLOBİN KONSANTRASYONU
ERİTROSİT DAĞILIM GENİŞLİĞİ
MCV
MCH
MCHC
RDW
mm3
pg
g/dL
%
75.00
24.53
32.7
78-94
27-32
32 ±3
11-16
Mikrositer hipokrom anemi
Örnek: Talasemi, demir eksikliği anemisi
NORMAL
DEĞER
ANEMİ VAKA ÖRNEK 2
ERİTROSİT SAYISI
HEMOGLOBİN
HEMATOKRİT
KISALTMA
BİRİMİ
ÖLÇÜLEN
DEĞER
RBC
HGB
HCT
106/mm3
g/dL
%
4.1
12
35
4,5-5,5
11,5-16
38-45
mm3
pg
g/dL
%
100.00
29.27
34.3
78-94
27-32
32 ±3
11-16
ORTALAMA ERİTROSİT HACMİ
MCV
ORTALAMA ERİTROSİT HEMOGLOBİNİ
MCH
ORTALAMA ERİTROSİT HEMOGLOBİN KONSANTRASYONUMCHC
ERİTROSİT DAĞILIM GENİŞLİĞİ
RDW
Makrositer normokrom anemi
Örnek: Folik asit, B12 eksikliği
NORMAL
DEĞER
ANEMİ VAKA ÖRNEK 3
ERİTROSİT SAYISI
HEMOGLOBİN
HEMATOKRİT
KISALTMA
BİRİMİ
ÖLÇÜLEN
DEĞER
RBC
HGB
HCT
106/mm3
g/dL
%
4,1
12,5
36
4,5-5,5
11,5-16
38-45
mm3
pg
g/dL
%
85,00
30,49
34,7
78-94
27-32
32 ±3
11-16
ORTALAMA ERİTROSİT HACMİ
MCV
ORTALAMA ERİTROSİT HEMOGLOBİNİ
MCH
ORTALAMA ERİTROSİT HEMOGLOBİN KONSANTRASYONU
MCHC
ERİTROSİT DAĞILIM GENİŞLİĞİ
RDW
Normositer normokrom anemi
Örnek: Kronik hastalık anemisi, akut kanama
NORMAL
DEĞER
Download

Kan Fizyolojisi