KOLOREKTAL KANSERLER
Yrd.Doç.Dr.Murat Kalaycı
Genel Cerrahi
Anabilimdalı
Kalın barsaklar,
valvula
ileoçekalisten anüse
kadar uzanır.
Çekum, appendiks,
çıkan kolon,
transvers kolon,
inen kolon, sigmoid
kolon ve rektumu
içerir.
İleumun kalın
barsağa açıldığı
kısımda valvula
ileoçekalis vardır. Bu
düzeyin altında kalan
kısma çekum,
üstünde kalan kısma
ise çıkan kolon denir.
Çekum kalın barsağın
en geniş ve duvarları
en ince yeridir.
Çıkan kolon ön, iç, ve dış yüzleri
periton ile örtülüdür.Arka kısımı,
karın arka duvarı ve sağ böbreğin
alt kutbu ile temas halindedir.
Çıkan kolon karaciğerin altına
gelince keskin bir köşeyle sola
aşağıya doğru dönerek flexura
hepaticayı oluşturur.
Fleksura hepatika arkada sağ
böbrek alt kutbuyla komşudur.
Transvers kolonun ilk 10-12 cm.lik
kısmının ön yüzü periton ile
örtülüdür.Arka tarafı sırasıyla sağ
böbrek,duedonumun inen parçası
ve pankreas başına yapışıktır.
İlk 10-12 cmlik kısmından sonra
tranvers kolonun tamamı periton
ile örtülüdür
•Daha sonra transvers
kolon solda flexura
linealisi
oluşturur.Fleksura
linealis arkada sol
böbreğin ön yüzü ile
direk temas
halindedir.
•Ligamentum
phrenocolicum ile
diyafragmaya bağlıdır
İnen kolon ön yüzü periton ile
örtülüdür. Arka yüzü ise sol
böbrek m. quadratus lumborum
ve m. transversus abdominis ile
komşudur.
İnen kolon aşağıya ve içe doğru
inerek crista iliaca hizasına gelir.
Burada sigmoid kolon adını alır.
Sigmoid kolon sol crista iliaca
kenarından başlayıp 3. Sakral
vertebra hizasına kadar uzanır.
Sakrumun 3. parçası önünde
rektum ile birleşir.
Periton sigmoid kolonun her
tarafını sarar. Ortada bir
mezokolon teşkil eder.
KOLONUN ARTERLERİ
•Kolonun sağ
yarısını
A.mesenterica
superior, sol
yarımını ise A.
mesenterica
inferior besler.
•A. mesenterica superior
sırası ile A. İleocolica, A.
colica dextra ve A. colica
mediayı verir.
•A. İleocolica; appendiks ve
ileumun son kısımları ile
çekumu besler.
•A. colica dextra; çıkan
kolonu besler. A. colica
media ile anastomoz yapar.
•A. colica media ise hepatik
fleksura ile transvers
kolonun sağ yarısını besler.
•A. Mesenterica inferior ilk önce a.
colica sinistra dalını daha sonra a.
sigmoideayı ve en sonunda a.
haemorrhoidalis superioru verir.
•A. Colica sinistra transvers kolonun
sol yarısını fleksura linealisi ve inen
kolonu besler.
•A. Sigmoidea inen kolonu ve sigmoid
kolonu besler.
•A. Haemorrhoidealis superior A.
Haemorrhoidealis media ve inferior
ile anastomoz yapar.
Kolon çevresini paralel
olarak izleyen birbiri
ile ağızlaşan ana artere
Drummond’un ana
arteri denir.
Bundan çıkan ve dikey
olarak kolona gelen
küçük damarlara vasa
recta denir
KOLONUN VENLERİ
Sağ kolonun venleri vena
mesenterica superioru
oluştururlar ve pankreas
boynu arkasında vena
linealis ile birleşerek vena
portayı oluştururlar.
Sol kolonun venleri vena
mesenterica inferioru
oluşturur ve vena linealise
dökülür
KOLOREKTAL KANSERLER






GİS in en çok rastlanılan tümörleridir.
Erkeklerde akciğer kanserinden, kadınlarda
meme kanserinden sonra en sık rastlanılan
kanser grubudur.
Desendan kolonda yerleşime eğilim
İnfiltran ve invazif özellik
Genetik geçiş
Familial Adenomatöz Polip (FAP) olanda kolon
Ca riski yüksek




Polipozis olmadan da Herediter kolorektal Ca
gelişebilmektedir (HNPCC)
HNPCC de tm in %70 i sol flexura nın
proximalinde
50 yaşından sonra görülme sıklığı giderek
artar, 80 yaşında maksimum olur.
Ortalama yaş erkeklerde 63, kadınlarda 62dir
N O R M A L E P İT E L
5 q m u ta s yo n u ve ya ka yb ı(A P C )
H İP E R P R O L İF E R A T İF E P İT E L
D N A H ip o m e tila s yo n u
ERKEN ADENO M
R A S 1 2 p m u ta syo n u
İN T E R M E D İA T E A D E N O M
1 8 q k a yb ı(D C C )
G EÇ ADENO M
1 7 p k a yb ı(p 5 3 )
K A R S İN O M
ETYOLOJİ
1) Genetik faktörler: Genetik geçişle ilgili kesin
bulguların olmamasına rağmen otozomal
dominant geçen herediter sendromlarının
predispozan olduğu kesindir.Bunlar:
 Familial polipozis koli
 Gardner sendromu
 Turcot sendromu
 Peuts-Jeghers sendromu
 Lynch Sendromudur
2) Diyet:Hayvansal gıdalardan ve yağdan
zengin, lifden fakir diyet.
 Sigara, alkol kullanımı.
 Yüksek kolesterol düzeyleri
 Sedanter yaşam.
 3) Coğrafya: Gelişmiş ülkelerde
gelişmekte olan ülkelere göre daha fazla
görülür.




Ayrıca 45-50 yaş üzerinde olanlar
Anne, baba kardeş gibi yakın aile
bireylerinde kolorektal kanser veya
kolon polipleri olanlar.
Uterus, over veya meme kanseri olan
kadınlar
Ülseratif kolit veya Crohn gibi İBH
olanlar risk altındadır.
Makroskobik olarak
1.
Polipoid (daha çok sağda)
2. Skiröz / Annüler (daha çok solda)
3. Ülseratif
Kolorektal Ca Yayılım Yolları
1.
LENFATİK
2.
HEMATOJEN
3.
DİREK İNVAZYON
4.
İMPLANTASYON
En sık Lenfatik yayılım
gösterirler (%25 - %40 )
1.KC 2.AC
Tam kata ulaşmış
invazyonlu hastaların yarısında LN met var
TNM Sınıflaması









Tis karsinoma in situ
T1 submukoza invazyonu
T2 m.propria invazyonu
T3 subseroza/perikolik doku invazyonu
T4 seroza/komşu organ invazyonu
N1 perikolik/perirektal 1-3(+) LN
N2 4/+ LN tutulumu
N3 damar çevresinde (+) LN
M1 Uzak metastaz
EVRELENDİRME




Evre I :T1N0M0 / T2N0M0 (DUKES A)
Evre II : T3-4N0M0 (DUKES B)
Evre III: T1-4N1-3M0 (DUKES C)
Evre IV : T1-4N1-1M1 (DUKES D)
Modifiye Dukes(Astler-Coller)
Sınıflandırması






Evre A :
Evre B1:
Evre B2:
Evre C1:
Evre C2:
Evre D :
mukozaya lokalize tm
Tm m.proriayı aşmamış,LN(-)
TM m.propriayı aşmış,LN(-)
B1+LN(+)
B2+LN(+)
Uzak metastaz
Duke Sınıflamasına göre
Prognoz

5 yıllık yaşam süreleri :
A
B1
B2
C1
C2
D
:80%
: 65%
: 43%
: 53%
: 15%
: 0%
Klinik





Rektosigmoidal tm’de ilk belirti dışkılama
adetlerindeki değişiklik, konstipasyon/ishal,
rektal kanama, tenesmus
Sol: Obstrüksiyon(kolonda obst. en sık
nedeni),kolik tarzda ağrı
Sağ: Gizli kanama,demir eksikliği anemisi
Geç dönem:Kilo kaybı, abdominal kitle,
fistülizasyon,perforasyon,peritonit
Komplikasyon:en sık
ileus,perforasyon(prognozu en kötü),fistül
Tanı






Rektal tuşe (40 yaşdan itibaren)
Proktosigmoidoskopi
Fleksible sigmoidoskopi(asemptomatik kişilere 50 yaşından
itibaren 5 yılda bir tarama amaçlı)
GGK
Kolonoskopi,biopsi( GGK+,adenomatöz polip öyküsü, kolorektal ca
aile öyküsü, FAP veya UC öyküsü,sigmoidoskopide adenematöz
polip saptandığında). Kolorektal ca’lı 40 yaş altı genç hastanın
1.derece akrabaları 25 yaşından itibaren kolonoskopi ile
taranmalıdır.
HNPCC’li hastaların aile üyeleri 18 yaşından itibaren 2 yılda 1
veya kanserli en genç üyenin tanı yaşından en az 5 yıl önce
kolonoskopi yapılmalıdır.
Çift kontrastlı baryumlu kolon grafisi:
1cm den büyük polipleri saptamakta
hassas. Polipoid lezyonlar lümen içine
uzanmış kitle,skiröz lezyonlar elma yeniği
görüntüsünde.
* AC grafisi ve Batın BT: Evrelendirmede
ve metastas
* Endorektal USG: rektal ca da lokal
yayılımı gösterir.
* CEA,CA 19-9: Postop izlem
Tedavi


Cerrahi: Primer lezyonun yeterli normal
doku sınırlarıyla çıkartılması, barsak
devamlılğının sağlanması
Kemoterapi






Seçilecek yöntem tümörün lokalizasyonuna
göre değişir
Evre I ve II cerrahi rezeksiyon yeterli
olabilir
Sağ hemikolektomi: Çekum, çıkan kolon,
hepatik fleksur, transvers kolonun sağ kısmı
Sol hemikolektomi:Transvers kolonun sol
yarısı, splenik fleksür ve inen kolon
Sigmoid rezeksion: Sigmoid kolon ca
Ant.rezeksion+anostomoz: Rektosigmoid
Download

KOLOREKTAL KANSERLER