09.02.2015
Oksijen Tedavisi
10.Sınıf
Meslek Esasları ve Tekniği
21.Hafta ( 16-20 / 02 / 2015 )
OKSİJEN TEDAVİSİ
SlaytNo: 32
Oksijen vücuda solunum yoluyla girer, akciğerlerde
hava keseciği ile kılcal damarlar arasındaki zara
ulaşır ve ardından kanla temasa girer. Küçük bir
bölümü dolaysız olarak
kanda erirken, büyük bölümü alyuvarlarda bulunan
hemoglobin adlı proteine bağlanarak
taşınır. Dolaşım sistemi aracılığıyla bütün dokulara
ulaşır; dokularda açığa çıkarak hücresel
metabolik süreçlerde kullanıma hazır hale gelir.
4
Oksijen Tedavisi
2
Oksijen Tedavisi
Oksijen Tedavisi
Dokulara ulaşan oksijen miktarını azaltan herhangi bir
durum hipoksi’ye (dokuların yeterince
oksijenlenememesi) neden olur. Süre uzadıkça
hipoksinin yol açabileceği sonuçlar
da ağırlaşır. Hipoksi, normal solunum sürecini bozan
çevresel etkenler veya kana oksijen
taşınmasını engelleyen olaylar sonucunda ortaya
çıkabilir. Vücuda ya da dokulara yetersiz
oksijen ulaşması hangi nedenden kaynaklanırsa
kaynaklansın, âcil durumlarda hayati
organlara O2 sağlanması amacıyla hastaya doğrudan
oksijen vermek gerekir. Bu girişime oksijen tedavisi
5
denir
Oksijen Tedavisi
OKSİJEN (O2) TEDAVİSİ
Kimyasal simgesi O2 olan oksijen, renksiz, kokusuz,
tatsız ve atmosfer hacminin
1/5’ini kaplayan bir gazdır. Oksijen havadan ve
elektroliz yoluyla sudan elde edilebilir.
Dünyada kullanılan oksijenin %99′u havadan, %l’i ise
sudan elde edilir.
Oksijen yanıcı değildir; saf oksijen çok tehlikelidir. Saf
oksijene, bir alev ya da kıvılcım dokunursa
oksijen çok büyük bir yanmaya ve hasara neden
olabilir.
3
6
1
09.02.2015
Oksijen Tedavisi
Oksijen Tedavisi
Oksijen tedavisinde amaç;
Hipoksemiyi tedavi etmek,
Solunum işini azaltmak,
Myokardın işini azaltmaktır.
7
Oksijen Tedavisi
10
Oksijen Tedavisi
Oksijen Tedavisi ve Amacı
Oksijen tedavisinin temel amacı, solunan havadaki
oksijen konsantrasyonunu
arttırarak hastanın solunumunu rahatlatmak ve yeterli
doku oksijenasyonunu sağlamaktır.
PaO2‘yi 60 mmHg’nin ve satürasyonu %90’ın üzerinde
tutmaktır.
Hücrelerde normal kimyasal reaksiyonların
oluşabilmesi için gerekli maddelerin en
önemlisi, dolaşım sistemi tarafından hücrelere
ulaştırılan oksijendir.
8
Oksijen Tedavisi
Dokulara yeterli oksijenin taşınmasını gösteren
faktörler:
PaO2: Plazmada dağılmış olan oksijen miktarıdır.
Normal değeri; 80-100 mmHg.dır. Vücuttaki toplam
oksijen miktarının %2-3’ünü gösterir.
SaO2: Oksijen satürasyonu. Hemoglobinin oksijen ile
doyma yüzdesini gösterir.
Normal değeri; %95-%100 ’dür.
Hb: Oksijenin vücutta taşınmasını sağlar. Normal
değeri 12-14 gr. dir.
Kardiyak output: Kalpten bir dakikada atılan kan
miktarıdır. Normal değeri 4-8 lt./ dak.
9
11
Oksijen Tedavisi
OKSİJEN UYGULANMASI GEREKEN DURUMLAR
( ENDİKASYONLAR )
1.) Kardiyopulmoner Arrest
2.) Kalp Krizi ve Ani Bilinç Kayıpları
3.) Şok
4.) Kan Kaybı
5.) Akciğer Hastalıkları
6.) Kemik Kırıkları, Kafa Yaralanması ve
diğer Yaralanmalar
12
2
09.02.2015
Oksijen Tedavisi
13
Oksijen Tedavisi
Oksijen Tedavisi
16
Oksijen Tedavisi
HİPOKSİ
Hipoksi : dokuların yeterince
oksijenlenememesidir.
Anoksi : dokuların tamamen oksijensiz
kalmasıdır.
Hipoksemi : solunum sisteminin
arteriyel kanı
oksijenlemesindeki yetersizliktir.
14
Oksijen Tedavisi
17
Oksijen Tedavisi
HİPOKSİ TİPLERİ VE NEDENLERİ
Ventilasyonda Yetersizlik : Akciğer dışı nedenlere
bağlı olarak ortaya çıkan solunum yetmezlikleridir.
Respirasyonda Yetersizlik : Akciğere ait patolojilerle
ortaya çıkan solunum yetmezlikleridir.
15
18
3
09.02.2015
Oksijen Tedavisi
HİPOKSİ
TİPLERİ
1.) Akciğerlere ulaşan oksijenin yetersiz
olması
a.) Atmosferik Hipoksi
b.) Obstrüktif Hipoksi
c.) Respiratuvar Hipoksi
19
Oksijen Tedavisi
Oksijen Tedavisi
4.) Doku Oksijenasyonunda Yetersizlik
( histotoksik , sitotoksik hipoksi )
a.) Hücre düzeyinde ödem
b.) oksijenin kullanılamaması, oksijen
ihtiyacının karşılanamaması
22
Oksijen Tedavisi
2.) Oksijenin Akciğerlerden Kana
Geçişinin Yetersiz Olması
a.) Yetersiz Akciğer Dokusu
b.) Yetersiz Gaz Karışımı
c.) Yetersiz alveolo-kapiller Diffüzyon
20
Oksijen Tedavisi
3.) Oksijenin Transportunda Bozukluk
a.) Düşük oksijen taşıma kapasitesi
( anemik hipoksi )
b.) Dolaşım yetmezliği
( stegnant hipoksi )
21
23
Oksijen Tedavisi
HİPOKSİNİN BELİRTİLERİ
Takipne
Dispne ve hava açlığı, terleme
Siyanoz
Hiper-hipotansiyon, taşikardi, kardiyak
aritmiler
Konfüzyon, ajitasyon, irritabilite
Bilinç bulanıklığı veya kaybı
Çarpıntı hissi
Anginal ağrı, miyokard iskemisi
24
4
09.02.2015
Oksijen Tedavisi
Oksijen Tedavisi
25
28
Oksijen Tedavisi
Oksijen Tedavisi
Solunum Sistemi İşlevleri ;
Klinik olarak ;
a.) mukoza ve cilt renginin,
b.) solunum sayısının,
c.) göğüs hareketlerinin
izlenmesi ile takip edilir.
29
26
Oksijen Tedavisi
OKSİJEN TEDAVİSİNİN İZLENMESİ
1.) Oksijen gerekliliğine,
2.) Süresine,
3.) Dozuna,
4.) Verilen oksijenin etkili olup
olmadığına
Solunum işlevlerinin takibi yapılarak
karar verilir.
27
Oksijen Tedavisi
Ayrıca ;
a.) Arteriyel kan gazlarının,
b.) periferik oksijen saturasyonunun,
c.) ekspirasyon havasındaki
karbondioksitin ölçümü
İle de solunum işlevlerinin takibi yapılır.
30
5
09.02.2015
Oksijen Tedavisi
ARTERİYEL KAN GAZLARI
Oksijen Tedavisi
SpO2, hemoglobinin oksijen ile doyma
yüzdesidir ve normal değeri %95- 100’dür.
1.) Oksijen
2.) Karbondioksit
3.) Bikarbonat
31
Oksijen Tedavisi
Oksijen, plazmada dağılan oksijenin
parsiyel
basıncını gösterir. PaO2 şeklinde ifade
edilir ve normal değeri 80- 100 mmHg dır.
100 mmHg’dir.
Karbondioksit, plazmada dağılan
karbondioksitin parsiyel basıncını
gösterir. PaCO2 şeklinde ifade edilir ve
normal değeri 35- 45 mmHg’dir.
32
Oksijen Tedavisi
34
Oksijen Tedavisi
Puls oksimetre cihazı, ayak parmağı, el
parmağı veya kulak memesi gibi ışığı
geçirebilecek bir organa yerleştirilen, bir
kızılötesi ışık kaynağı, bir de
gönderilecek ışığı
alacak dedektörlü prob ile çalışan bir
cihazdır
35
Oksijen Tedavisi
Bikarbonat , kanın en önemli bazıdır ve
normal değeri 22- 26 mEq/L’dir. Hidrojen
iyonu kazanma ve kaybetme özelliğinden
dolayı kanı pH değişikliklerinden korur
ve böbrekler tarafından kontrol edilir.
Arteriyel kanın pH’si 7.35- 7.45’tir.
Periferik oksijen saturasyonu, puls
oksimetre ile izlenir ve SpO2 şeklinde
ifade edilir.
33
36
6
09.02.2015
Oksijen Tedavisi
Solunumla ilgili problemlerde, yeterli
ventilasyon olup olmadığına karar
vermek için ;
End-tidal CO2 (ETCO2) ölçümü yapılması
gerekir. End-tidal karbondioksit,
ekspirasyon havasındaki karbondioksit
konsantrasyonudur. Akciğerlere giren ve
çıkan hava hareketini gösterir, alveoler
karbondioksiti yansıttığı kabul edilir ve
ventilasyonun yeterliliğini işaret eder.
37
Oksijen Tedavisi
Oksijen Tedavisi
6.) Her 4-8 saatte bir akım hızı ve
humidiferin (nemlendirici tertibat veya
cihaz) doluluk oranı kontrol edilir.
7.) Oksijen vermede kullanılan maske
veya nazal kanül kişiye özel ve steril
olmalıdır.
40
Oksijen Tedavisi
OKSİJEN TEDAVİSİNDE DİKKAT
EDİLECEK NOKTALAR
1.) Hastanın solunum yollarının açık
olup olmadığı kontrol edilir ve sekresyon
varsa aspire edilir.
2.) Oksijen mutlaka nemlendirilerek
verilir. Aksi halde solunum yollarını
kurutur ve tahriş eder.
38
Oksijen Tedavisi
3.) Mukoza kuruluğu için 3-4 saatte bir
ağız bakımı yapılır.
4.) İşlemin başladığı saat, süresi,
yöntemi, dakikadaki akım hızı ve hastanın
tepkisi kaydedilir.
5.) Her iki saatte bir kanül ve maskenin
ciltle temas ettiği noktalar gözlenerek
gerektiğinde bakım verilir.
39
41
Oksijen Tedavisi
8.) Karbondioksit retansiyonu fazla
olan ve kusan hastalarda basit yüz
maskesi kullanılmamalıdır.
9.) Dudak rengi ve kusmanın kontrolü
için çocuklarda ve yetişkinlerde şeffaf
olan yüz maskeleri tercih edilmelidir.
42
7
09.02.2015
Oksijen Tedavisi
43
Oksijen Tedavisi
10.) Maske gözlere baskı yapmamalıdır.
11.) Yemek saatlerinde ya da hastanın
öksürme ihtiyacı olduğunda maske
çıkartılmalıdır.
44
Oksijen Tedavisi
HAZIRLAYAN
HARİKA
ATA
45
8
Download

10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 21.Hafta ( 16