GDE STUDIRATI ORGANSKU
POLJOPRIVREDU?
REGION ZAPADNOG BALKANA
SRBIJA
CRNA GORA
BOSNA I HERCEGOVINA
Izdavač:
Zelena mreža Vojvodine
www.zelenamreza.org
Za izdavača:
Olivera Radovanović
Recenzent:
Prof. emeritus dr Branka Lazić
Tehnička priprema i realizacija štampa:
Grafički atelje „Abraka dabra“, Novi Sad
Tiraž:
3.000 primraka
ISBN 978-86-905261-8-5
Novi Sad, 2014
This project has been funded with support from the European Commission.
This publication reflects the views only of the author, and the Commission cannot be held
responsible for any use which may be made of the information contained therein.
CIP - Каталогизација у публикацији
Библиотека Матице српске, Нови Сад
631.147:378.6(497-15)(036)
GDE studirati organsku poljoprivredu? : region Zapadnog
Balkana. - Novi Sad : Zelena mreža Vojvodine, 2014 (Novi Sad :
Abraka dabra). - 22 str. ilustr ; 30 cm
Tiraž 3.000.
ISBN 978-86-905261-8-5
a) Органска пољопривреда - Факултети - Западни Балкан Водичи
COBISS.SR-ID 287763463
REČ UREDNICE
U okviru EU Tempus programa u 2011.
godini je odobren i projekat pod nazivom
Education of Teachers in the field of Ecological Food Production and Management-EDUECO (Obrazovanje profesora
u oblasti menadžmenta i proizvodnje
ekološke hrane). U projekat je uključeno
17 partnera, među kojima su 5 partnera iz
Evropske Unije: Van Hal Larenstain Fondacija
- Univerzitet iz Vageningena, Holandija, Univerzitet u Kapošvaru, Mađarska, Visoka škola
iz Plovdiva, Bugarska i Univerzitet iz Njuporta, Velika Britanija. Iz zemalja Zapadnog Balkana uključeno je 12 partnera u projekat,
od kojih su iz Srbije: Univerzitet Edukons iz
Sremske Kamenice, Univerzitet u Kragujevcu,
Visoka poljoprivredna škola strukovnih studija iz Šapca , srednje poljoprivredne škole iz
Svilajnca i Šapca, i nevladina organizacija Zelena mreža Vojvodine, Novi Sad; iz Bosne i Hercegovine: Univerzitet u Sarajevu i Univerzitet u Tuzli i srednje poljoprivredno-veterinarske škole iz Sarajeva i Kalesije; iz Crne Gore:
Univerzitet Crne Gore i srednja poljoprivredna škola iz Bara.
Cilj projekta je razvoj obrazovnih kapaciteta visokoškolskih ustanova u Srbiji, Bosni
i Hercegovini i Crnoj Gori, u oblasti održivog ekonomskog razvoja proizvodnje hrane
na osnovu ekoloških principa. Kroz razvoj i primenu stručnog obrazovnog programa,
ostvaruje se povezivanje visokoškolskih i srednjoškolskih ustanova iz zemalja evropske
unije i zemalja Zapadnog Balkana. U okviru projekta radilo se na razvijanju programa
kursa za srednjoškolske profesore o menadžmentu i proizvodnji ekološke hrane. Pored
toga radilo se i na razvijanju sličnog kursa namenjenog informalnom obrazovanju srednjoškolskih profesora.
Jedan od rezultata projekta je i organizovanje mreže u koju su uključeni svi učesnici projekta kao i ostale zainteresovane strane u proizvodnji organske hrane, kao što
su profesori srednjih i viših poljoprivrednih škola, nevladine organizacije, preduzetnici i
proizvođači. Ova mreža funkcioniše na web sajtu projekta: www.edueco.rs gde postoji
opcija učlanjenja u mrežu koja služi za razmenu znanja i iskustava ne samo između
partnera na projektu već svih zainteresovanih. Priključivanje i učestvovanje u EDUECO
mreži je besplatno.
3
4
ŠTA JE ORGANSKA POLJOPRIVREDA?
Organska poljoprivreda je kontrolisan, sertifikovan celovit sistem proizvodnje
hrane koji objedinjuje ekološke principe i
poljoprivrednu praksu. Poštujući zakonitost prirode ona racionalno koristi prirodne
resurse a svojim agrobiotehničkim merama čuva biodiverzitet, posebno genetičke resurse, životnu sredinu i zdravlje ljudi.
Osnovni cilj organske poljoprivrede je da
u okviru celovitog pristupa proizvodi kvalitetnu hranu: tipičnu za vrstu, sortu i rasu,
Lj. Jovanović
zdravstveno bezbednu hranu, neophodnu
za uravnoteženu ishranu ljudi.
Organski proizvedena hrana i namirnice su bez ostatka sintetičkih pesticida, teških
metala, aditiva, antibiotika i hormona. To je hrana sa smanjenim sadržajem nitrata i nitrita, bez mikrobiološke kontaminacije i bez genetski modifikovanih organizama.
U organskoj proizvodnji se zahteva primena dobrih higijenskih i sanitarnih mera
jer su „bolesti prljavih ruku“ često opasnije i sa tragičnijim posledicama od hemijskih
kontaminacija. Kontrola organske hrane „od njive do trpeze“ i sistem sertifikacije proizvodnje, garancija su potrošaču da je ta hrana sigurna za ishranu.
Aspekat uticaja organske poljoprivrede na čuvanje životne sredine ima posebno
važnu ulogu. Zato mladi ljudi koji se odlučuju da nauče više o organskoj poljoprivredi i
kojima je namenjena ova brošura, treba da znaju da će svojim znanjem i stečenom profesijom uticati na čuvanje životne sredine, na zdravlje ljudi i na potomstvo. Oni koji proizvode hranu na organski način po pravilu su izuzetni ljudi gde se oseća njihova briga za
sav živi svet i budućnost planete Zemlje. Uz to, studenti treba da znaju da potražnja za
organskom hranom u svetu beleži konstantan rast. Tako je i u našem regionu. Proizvodnja hrane na organski način jeste ozbiljna mogućnost da mladi ljudi imaju obezbeđenu
budućnost.
Ova brošura je namenjena vama dragi studenti. Ona će vam pomoći da
saznate gde možete da upišete fakultete koji imaju organsku poljoprivredu
u svojim nastavnim planovima i
programima i to u tri države Zapadnog Balkana: Srbiji, Bosni i
Hercegovini i Crnoj Gori.
Napomena: Ovde su obuhvaćeni samo
oni univerziteti/fakulteti koji su partneri u
projektu EDUECO SRBIJA.
Olivera Radovanović
Zelena mreža Vojvodine
5
Srbija
FORMALNO OBRAZOVANJE
EDUKONS UNIVERZITET
Fakultet ekološke poljoprivrede Svilajnac
Kontakti:
Studentska služba tel/fax: 00381 (0)35/ 881-53-72,
00381 (0)63/ 743-12-58
Info linija: 00381 (0)21/ 4893-610
Adresa: Ulica Svetog Save 60, 35210 Svilajnac
E-mail: [email protected]
Web site: www.educons.edu.rs/fakultet-ekoloske-poljoprivrede
Osnovni podaci o fakultetu
Fakultet ekološke poljoprivrede u Svilajncu i
Negotinu obrazuje diplomirane inženjere poljoprivrede koji će se baviti ekološkom poljoprivredom, proizvodnjom zdravstveno bezbedne hrane kao i istraživačkim i naučnim radom
u oblasti poljoprivrede posle završetka master
(Svilajnac) i doktorskih studija (Sremska Kamenica).
Edukacija započinje sa osnovnim opštim
znanjima a zatim sa osnovnim agronomskim
znanjima iz svih vidova klasične poljoprivredne proizvodnje. Sve to zajedno čini osnovu za
upravljanje organskom proizvodnjom i proizvodnjom kvalitetne i zdravstveno bezbedne
hrane, a uz primenu ekoloških principa. Da
bi se ostvarila takva proizvodnja, potreban je
novi profil stručnjaka, sa specifičnim teoretskim i primenjenim znanjima baziranim na novim tehnologijama, a koje obuhvataju upravljanje, korišćenje i očuvanje prirodnih resursa
uz ekonomsku dobit, poboljšanje i unapređenje socijane strukture ruralnih sredina.
6
Nastavni plan i program koji nudi Fakultet za oblast
organske poljoprivrede
Osnovne akademske studije
Studijski program na Fakultetu ekološke poljoprivrede na osnovnim akademskim studijama traje 4 godine
(8 semestara) na kojima se stiče 240 ESPB, a po završetku
studija student dobija zvanje diplomirani inženjer poljoprivrede. U strukturi studijskog programa na osnovnim
studijama zastupljeni su sledeći skupovi predmeta: naučno stručni, akademsko-opšteobrazovni, teorijsko-metodološki i stručno-aplikativni. Studijski program se sastoji od
30 obaveznih predmeta i 5 izbornih predmeta . Student
može odabirom 5 (od 10 ponuđenih predmeta) da oblikuje svoj akademski profil. U toku studija obavezna je stručna
praksa (2, 3 i 4 godina). Na kraju 8-mog semestra radi se
završni rad i posle polaganja istog dobija se diploma.
Pored akreditovanog programa za osnovne akademske studije, Fakultet ekološke poljoprivrede je akreditovao
program master akademskih studija (master) i doktorske
studije iz oblasti poljoprivrede.
Nastavni plan osnovnih studija pogledati na sajtu.
Lj. Jovanović
Lj. Jovanović
Master studije
Lj. Jovanović
Lj. Jovanović
Studijski program na Fakultetu ekološke poljoprivrede na
master akademskim studijama traje 1 godinu (2 semestara)
na kojima se stiče 60 ESPB, a po završetku studija student
dobija akademsko zvanje Master - inženjer poljoprivrede.
U strukturi studijskog programa na diplomskim akademskim studijama zastupljeni su sledeći skupovi predmeta: naučno stručni i stručno-aplikativni. Master program po strukturi odgovara sličnim programima u EU. Studijski program
se sastoji od 3 obavezna predmeta i 3 izborna predmeta.
Student može odabirom određenih izbornih predmeta (kojih ima 9) da oblikuje svoj master profil.
Ove studije su na mnogo višem nivou i vezane su za istraživački rad, korišćenje različitih metoda, stručnu praksu, korišćenje strane literature itd. U toku ovih studija obavezna je
stručna praksa (1 i 2 semestar). Na kraju 2-gog semestra radi
se diplomski rad, a posle polaganja istog dobija se diploma.
Završetak master programa najbolji studenti po želji
mogu da nastave doktorske studije ili da rade u naučnim institutima ili odgovarajućim fakultetima jer su osposobljeni
za samostalan naučno istraživački rad.
Na početku osnovnih i master akademskih studija student dobija mentora koji ga vodi kroz proces savladavanja
programa studija, zavšnog i master rada.
Nastavni plan master studija pogledati na sajtu.
7
Srbija
Doktorske studije
Studijski program na Fakultetu ekološke poljoprivrede na doktorskim akademskim studijama traje 3
godine (6 semestara) na kojima se stiče 180 ESPB, i
održavaju se u laboratorijama u sedištu Univerziteta
Edukons u Sremskoj Kamenici. Po završetku studija
student dobija zvanje
Doktor biotehničkih nauka - poljoprivreda
Svrha doktorskih programa je omogućiti studentima da nakon završenih master akademskih studija i
ukupno stečenih 300 ESPB, ovladaju metodama i tehnikama naučnih istraživanja, u skladu s odabranom
temom doktorske disertacije. Na taj način, studenti
će biti osposobljeni za samostalna naučna istraživanja i dati doprinos rešavanju problema u oblasti poljoprivrede. Ovako koncipiran program usmeren je ka
osposobljavanju doktoranata za samostalno vođenje
originalnih i naučno relevantnih istraživanja koja će
omogućiti razvoj novih tehnologija i postupaka.
U skladu sa tim, svrha ovog doktorskog studijskog
programa doprinos razvoju naše poljoprivredne nauke i prakse. Očekuje se da će se doktoranti uključivati u naučno istraživački rad na projektima Ministrstva
prosvete, nauke i tehnološkog razvoja, inostranim
projektima I projektima vezanim za primenu nauke u
poljoprivredi. Takođe, očekuje se da doktoranti imaju
najmanje dva publikovana rada u inostranim i našim
vrhunskim časopisima iz oblasti koju su istraživali tokom praktičnog dela doktorskih studija.
U skladu s namerom da zadovolji savremene kriterijume programa i da prate trenutne trendove u
oblasti poljoprivrede i proizvodnje visoke vredne
hrane, posebna pažnja je usmerena na razvoj i sticanje znanja o funkcionalnim modelima Biofarma i
upravljanju u agrobiznisu.
Koja će zvanja će polaznici steći?
Student koji završi osnovne akademske studije stiče stručni naziv:
DIPLOMIRANI INŽENJER POLJOPRIVREDE (240 ESPB);
Student koji završi master akademske studije (60 ESPB) stiče stručni naziv:
MASTER- INŽENJER POLJOPRIVREDE (240+60 ESPB).
Student koji završi doktorske akademske studije (180 ESPB) stiče naučni
naziv:
DOKTOR BIOTEHNIČKIH NAUKA - POLJOPRIVREDA (180 ESPB)
8
Lj. Jovanović
Osnovne akademske studije prvog stepena mogu pohađati sva fizička lica, bez obzira
na mesto prebivališta ili državljanstvo, pol, rasu, veru, nacionalnost, ... itd.
Kandidati se mogu upisati u I godinu osnovnih akademskih studija, nastaviti studije ili
upisati u III godinu studija, kao i pohađati diplomske akademske studije – master.
Kandidat koji je zadovoljio kriterijume za upis u I godinu osnovnih akademskih studija,
dužan je da podnese sledeću dokumentaciju :
• Svedočanstva ( sve četiri godine srednje škole )
• Diplomu o položenom maturskom ispitu
• Potvrdu o uplati troškova polaganja prijemnog ispita
• Potvrdu o uplaćenim troškovima dokumentacije
• 2 fotografije ( kao za pasoš )
• Uverenje o državljanstvu
• Potvrdu o uplaćenoj I rati školarine
Srbija
Koji su uslovi upisa?
Šta je posebno zanimljivo u nastavnom programu o
organskoj poljoprivredi koji nudi naš fakultet?
Kroz različite baze podataka studenti se mogu uključiti u domaće i međunarodne tokove
istraživanja, podatke o novim tehnologijama, a kroz međunarodnu razmenu studenata će se
upoznati sa drugim fakultetima i institutima. Zbog toga mi nudimo to neophodno znanje kroz
sistem studija koje su multidisciplinarne, koje problem poljoprivredne proizvodnje sagledavaju
kao interakcije biljaka, zemljišta, mikroorganizama, vode kao što je to u prirodi, a finalne proizvode
kao ekonomsku kategoriju. U program studija uključen je veliki broj izbornih predmeta tako da
svaki student može da izabere ono što mu najviše odgovara, a to je najbolja garancija uspeha
u studiranju. Uspešan student koji je našao sebe u određenoj oblasti lako će realizovati svoju
viziju i upravljati sopstvenim životom. Nastavnički tim stoga ima zadatak da vas na najbolji
način vodi tokom vaših studija u ostvarenju tog cilja. Fakultet za ekološku poljoprivredu u
Svilajncu predstavlja kvalitativno nov pristup u modernizaciji poljoprivredne proizvodnje u ovoj
regiji. Kako je to regija sa odličnim uslovima za poljoprivrednu proizvodnju namera osnivača
fakulteta je da poveća broj obrazovanih mladih stručnjaka sa multidisciplinarnim pristupom
poljoprivrednoj proizvodnji. Sticanje znanja o ekološkoj poljoprivredni, uz tradiciju i iskustva o
poljoprivrednoj proizvodnji koju ste upoznali u okruženju u kome ste odrastali, je pravi izbor
za mladog čoveka koji želi da se uključi u nove tokove proizvodnje ekoloških, visoko cenjenih
poljoprivrednih proizvoda sa dobrim plasmanom na evropskom tržištu.
U kojim oblastima će studenti nakon završenih studija na našem
fakultetu moći da nađu posao?
Nakon fakulteta biće obučeni za rad u bilo kojoj domaćoj
ili stranoj firmi čija je delatnost poljoprivreda.
Moći će da pokrenu sopstvenu poljoprivrednu
proizvodnju.
Nakon osnovnih studija moguće je nastaviti studiranje
na master programu, odnosno nakon master studija
nastaviti doktorske studije. Nakon toga je moguć rad
u naučno istraživačkim institucijama, fakultetima i dr.
9
Srbija
UNIVERZITET U KRAGUJEVCU
Agronomski fakultet Čačak
Kontakti:
Tel.: 00381 (0)32/303 400; 00381 (0)32/303 410;
00381 (0)32/222 584
Faks: 00381 (0)32/303 401
Adresa: ul. Cara Dušana 34, 32000 Čačak
E-amil: [email protected]
Web site: www.afc.kg.ac.rs
Osnovni podaci o fakultetu
Agronomski fakultet u Čačku je državna visokoškolska ustanova. Osnovan je 1978. godine i
nalazi se u sklopu univerziteta u Kragujevcu.
Svoju delatnost ostvatuje kroz akademske studije na osnovu akreditovanih studijskih
programa.
Studijski programi koji se realizuju na Agronomskom fakultetu u Čačku su:
A) Studije prvog stepena:
a. Osnovne akademske studije OPŠTA AGRONOMIJA, četiri godine, 240 ESPB
(prijem 40 studenata koji će studirati na teret budžeta),
b. Osnovne akademske studije PREHRAMBENA TEHNOLOGIJA, četiri godine, 240 ESPB
(prijem 40 studenata koji će studirati na teret budžeta),
c. Osnovne akademske studije VOĆARSTVO I VINOGRADARRSTVO, četiri godine, 240 ESPB
(prijem 20 studenata koji će studirati na teret budžeta) i
d. Osnovne akademske studije ZOOTEHNIKA, tri godine, 180 ESPB
(prijem 20 studenata koji će studirati na teret budžeta).
B) Studije drugog stepena:
1. Master akademske studije AGRONOMIJA, jedna godina, 60 ESPB (prijem 10 studenata),
2. Master akademske studije PREHRAMBENA TEHNOLOGIJA, jedna godina, 60 ESPB
(prijem 16 studenata).
C) Studije trećeg stepena:
1. Doktorske akademske studije AGRONOMIJA, tri godine, 180 ESPB (prijem 12 studenata)
10
Srbija
Koji su uslovi upisa?
Uslovi upisa su:
- Završeno srednje obrazovanje u četvorogodišnjem trajanju
- Položen prijemni ispit
Nastavni plan i program koji nudi fakultet
Na master studijama postoji predmet ORGANSKA POLJOPRIVREDA
Šta je posebno zanimljivo u nastavnom programu o
organskoj poljoprivredi koji nudi naš fakultet?
Osnovna znanja iz organske poljoprivrede stiču se kroz nastavu iz predmeta koji po svom
nazivu ne asociraju na organsku poljoprivredu, ali zbog aktuelnosti ovog sistema proizvodnje,
njegove specifičnosti su ugrađene u sadržaje većine predmeta na smerovima Opšta
agronomija, Voćarstvo i vinogradarstvo i Zootehnika.
U kojim oblastima će studenti nakon
završenih studija na našem fakultetu
moći da nađu posao?
S obzirom na aktuelne smerove posebno na
studijama prvog stepena naši svršeni studenti
mogu raditi u svim oblastima primarne poljoprivredne proizvodnje i prehrambene industrije kako biljnih tako i animalnih proizvoda.
Lj. Jovanović
11
Srbija
Visoka poljoprivredna škola
strukovnih studija Šabac
Kontakti:
Tel.: 00381 (0)15-344-580;
00381 (0)15 344 578
Faks: 00381 (0)15-344-578
Adresa: Vojvode Putnika 56, 15000 Šabac
E-amil: [email protected]
Web site: www.vpssa.edu.rs
Osnovni podaci o fakultetu
Visoka poljoprivredna škola strukovnih studija
Šabac ima tradiciju dugu 54 godine. Uvođenjem
novog Zakona o visokom obrazovanju iz više
škole prerasta u visoku i dobija trogodišnje studije
usklađene po bolonjskoj deklaraciji. U školi postoji
devet studijskih programa i to:
7 osnovnih strukovnih studija (Ratarstvo i
povrtarstvo, Stočarstvo, Zaštita bilja, Voćarstvo
i vinogradarstvo, Strukovna veterina,
Agromenadžment i
Zaštita životne sredine) i
2 programa specijalističkih strukovnih studija
(Biljna proizvodnja i Inženjerski menadžment u
poljoprivredi).
Nastavni plan i program
Nastavni plan i program koji se odnosi na oblast organske poljoprivrede je
na osnovnim strukovnim studijama - Zaštita životne životne sredine. U plan i
program su uvršteni predmeti i koji se odnose na organsku proizvodnju – kao što
je zaštita biodiverziteta i organska proizvodnja voća i povrća.
Koja će zvanja će polaznici steći:
Nakon završenih osnovnih strukovnih studija
na studijskom programu Zaštita životne sredine,
strukovni inženjeri zaštite životne sredine su
kompetentni za sagledavanje problema i rešavanje
iz oblasti zaštite životne sredine.
12
Uslovi upisa su:
- Završena srednja škola,
- Položen prijemni ispit
Srbija
Koji su uslovi upisa?
Šta je posebno zanimljivo u Nastavnom planu o organskoj poljoprivredi?
Posebna zanimljivost je je da studenti praktičan rad obavljaju na školskom imanju.
U kojim oblastima će studenti nakon završenih studija na našem fakultetu moći da
nađu posao?
Strukovni inženjeri zaštite životne sredine kompetentni su za rad u:
- Radnim organizacijama koje se bave zaštitom životne sredine ili procenom uticaja na
životnu sredinu,
- inspekcijskim službama,
- komunalnim službama,
- savetodavnim stručnim službama,
- u bankama i osiguravajućim društvima,
- predstavništvima organizacija,
- indidividualnim poljoprivrednim gazdinstvima.
13
Srbija
NEFORMALNO OBRAZOVANJE
Zelena mreža Vojvodine
Kontakti:
Tel.: 00381 (0)21 6361907
Faks: 00381 (0)21 6369458
Adresa: Heroja Pinkija 32, 21000 Novi Sad, Srbija
E-mail: [email protected]
Web site: www.zelenamreza.org
Osnovni podaci
Zelena mreža Vojvodine se više od jedne decenije
uspešno bavi neformalnim
obrazovanjem odraslih, pre
svega poljoprivrednika, ali i
svih koji žele da započnu organsku poljoprivrednu proizvodnju. Različitost polaznika i
njihove potrebe, uticale su na
razvoj dva modela neformalnog obrazovanja u okviru rada
Zelene mreže Vojvodine.
Model : „Od edukacije do tržišta“
14
Model od “Edukacije do tržišta” obrazuje polaznike za organsku proizvodnju, putem
usmenih izlaganja, radionica kao i rada na terenu. Ovaj model ima za cilj da se polaznicimam
poveća stručno znanja, utiče na jačanje etičkih standarda i poboljšaju veština. Namera je da
se kontinuiranim praćenjem rada polaznika, omogući brži razvoj njihove sopstvene organske proizvodnje kao i plasman proizvoda. Tokom predavanja akcenat se stavlja na ekološke
principe multifunkcionalne organske poljoprivredne proizvodnje. Ove edukacije uključuju
kako opšta ekološka tako i agronomska znanja, ali i ekonomske aspekte proizvodnje i plasmana organskih proizvoda. Sveobuhvatnost modela omogućuje proizvođačima da, nakon
završenih edukacija i pokretanja sopstvene proizvodnje, nađu put do potrošača i postanu
prepoznatljivi na tržištu.
1. Modul I - Osnovna edukacija - Osnove organske poljoprivrede: Ovaj modul omogućuje da se sa potpunim razumevanjem ekoloških principa, usvoje znanja iz agroekologije i
bioagrotehnologije i to kao sistem upravljanja u organskoj poljoprivredi, čiji reziltat je kvalitetna i zdravstveno bezbedna hrana. Ovaj program daje i znanje iz kontrole i sertifikacije organske poljoprivrede (bazira se na postojećem Zakonu i Pravilnicima). Osnovnu edukaciju
mogu da pohađaju svi koji su zainteresovani za organsku proizvodnju; polaznici mogu da
budu oni koji nemaju još jasan stav šta žele da proizvode ili se nisu susreli sa organskom poljoprivredom. Polaznici mogu da budu poljoprivrednici razičitog prethodnog obrazovanja.
Srbija
Ovaj Model čine dva modula:
2. Modul II - Edukacija Plus - Specifičnosti organske poljoprivrede – Edukacija plus je nadogradnja
znanja iz osnovne edukacije. Ona je skup specifičnih i različitih oblasti organske i multifunkcionalne
poljoprivrede (povrtarstvo, ratarstvo, voćarstvo, stočarstvo i dr.) povezanih sa očuvanjem biodiverziteta: zatim genetičkih i agrogenetičkih resursa, tradicionalnih i autohtonih vrsta, sorti i rasa, uz očuvanje plodnosti zemljišta i specifičnih fitozajednica uz
agronomsko, hortikulturno i ekološko uređenje poljoprivrednog predela (u funkciji razvoja bioturizma).
Edukaciju plus pohađaju oni koji su već prošli modul Osnove organske proizvodnje ili oni koji poseduju
znanje o osnovama organske poljoprivrede a imaju
jasan stav i želju za unapređenjem znanja određenom vrstom organske poljoprivrede.
Model obrazovanja
„Brankina škola organske poljoprivrede”
„Brankina škola organske poljoprivrede” obuhvata ekološke, agronomske i bioetičke principe
organske poljoprivrede sa naglaskom na biobaštovanstvo: bio-bašta i proizvodnja u plastenicima. To je tip neposrednog učenja sa malom grupom polaznika, uglavnom onih koji poseduju
malu površinu zemlje u gradskoj sredini ili oko grada. Modul objedinjuje predavanja, praktičan
rad, crtanje i postavljanje sopstvene proizvodnje polaznika kao i rad na terenu kod poznatih
organskih proizvodjača. Veoma je značajno što se u neposrednom dijalogu sa ekspertima polaznicima proširuje ekološka svest i znanje iz organske poljoprivrede.
15
Crna Gora
FORMALNO OBRAZOVANJE
UNIVERZITET U CRNOJ GORI
Biotehnički fakultet
Kontakti:
Studentska služba:
Tel.: 00382 20 268 433;
Fax: 00382 20 268 432
Adresa: Mihaila Lalića 1, 81 000 Podgorica
E-mail: [email protected]
Web site: www.btf.ucg.ac.me
Osnovni podaci o fakultetu
Naučnoistraživački rad u poljoprivredi Crne Gore utemeljen je 1937. godine, kada je u
Baru, odlukom Ministarstva poljoprivrede Kraljevine Jugoslavije, osnovana Državna ogledna
stanica za južne kulture. Nakon II svjetskog rata uslijedilo je formiranje novih institucija i obnova ranije postojećih: Zavoda za poljoprivredno istraživanje u Titogradu (1945), Zavoda za
stočarstvo u Nikšiću i Zavoda za južne kulture i vinogradarstvo u Baru (1947), Stanica za ispitivanja zemljišta u Baru (1949), Dijagnostičko-veterinarska stanica u Titogradu (1950) i stanica
za voćarstvo u Bijelom Polju (1952).
Objedinjavanjem pomenutih institucija 1961. godine osnovan je Poljoprivredni institut. Pod
tim nazivom funkcionisao je do 1997.godine, kada uključivanjem sektora za šumarstvo u jedinstvenu naučnoistraživačku instituciju prerasta u Biotehnički institut. Pokretanjem studija
poljoprivrede, školske 2005/2006. godine, institut prerasta u fakultet, a 2007. godine zvanično
mijenja ime u Biotehnički fakultet.
16
•
•
•
Osnovne akademske studije (3 godine)
Poslijediplomske specijalističke studije (1 godina)
Poslijediplomske magistarske studije (1 godina )
Crna Gora
Nastava se organizuje kroz akademske i primijenjene studijske programe.
Akademski studijski programi organizovani su kao:
Osnovne akademske studije se izvode kroz dva studijska programa:
• Biljna proizvodnja
• Stočarstvo
Poslijediplomske specijalističke i magistarske studije na studijskom programu –
Biljna proizvodnja realizuju se kroz tri studijska programa: •
•
•
Voćarstvo i vinogradarstvo
Ratarstvo i povrtarstvo
Zaštita bilja
Poslijediplomske specijalističke i magistarske studije u oblasti stočarstva organizuju se kao
jedinstven studijski program Stočarstva.
Primijenjeni studijski programi organizovani su kao:
•
•
Osnovne primijenjene studije - Kontinentalno voćarstvo (Bijelo Polje) i
Mediteransko voćarstvo (Bar),
Poslijediplomske specijalističke primjenje studije - Kontinentalno voćarstvo i
ljekovito bilje (Bijelo Polje) i Rasadničarstvo (Bar)
17
Crna Gora
Naučnoistraživačka djelatnost fakulteta realizuje se kroz fundamentalna i primjenjena
istraživanja u oblasti poljoprivrede, veterine i šumarstva. Biotehnički fakultet svojim istraživanjima, doprinosi razvoju maslinarstva, vinogradarstva i vinarstva, gajenju suptropskih i kontinentalnih voćnih vrsta, proizvodnji povrća, njivskih kultura i stočne hrane, gajenje goveda, ovaca,
koza i drugih vrsta stoke. Istraživanja u navedenim oblastima obuhvataju: sortna istraživanja, primjenu savremenih tehnologija u uzgoju bilja i proizvodnji sadnog materijala, biljne genetičke
resurse, organsku proizvodnju, ljekovito i aromatično bilje, tehnologiju prerade masline i grožđa,
proučavnje osobina i kontrolu plodnosti zemljišta, ishranu biljaka, proučavanje prouzrokovača
biljnih bolesti i štetočina i mjera njihovog suzbijanja, proučavanje tehnologije gajenja, ishrane
i oplemenjivanja najvažnih vrsta stoke, genetička proučavanja najvažnijih autohtonih i lokalnih
rasa i sojeva stoke, agroekonomska istraživanja koja su fokusirana na agrarnu politiku, razvoj
poljoprivrede i sela, analizu tržišta i primjenu marketinga u poljoprivredi, istraživanja u oblasti
zaštite šuma, rasadničke proizvodnje i gazdovanje šumama.
Stručno - savjetodavna djelatnost obavlja se kroz pružanje stručnih, savjetodavnih i
laboratorijskih usluga.
Šta je posebno zanimljivo u nastavnom programu o organskoj poljoprivredi koji
nudi fakultet?
Praktična obuka u plasteniku u kome se primjenjuju isključivo metode organske
proizvodnje povrća
U kojim oblastima će studenti nakon završenog studija na našem fakultetu
moći da nađu posao?
Velike su šanse u privatnom biznisu – manje su mogućnosti zaposlenja u administracija
ili obrazovanju.
18
U Biotehničkom fakultetu nije akreditovan studijski program za oblast organske poljoprivrede ali je ona zastupljena kroz obavezne i izborne predmete na postojećim studijskim programima.
Osnovne akademske studije - izborni predmeti: Organska poljoprivreda, Sortiment za ekološke sisteme gajenja kontinentalnog voća.
Specijalističke akademske studije – Studijski program Ratarstvo i povrtarstvo - izborni predmet Metode organske proizvodnje.
Specijalističke akademske studije – Studijski program Voćarstvo i vinogradarstvo -izborni
predmet Organska proizvodnja voća.
Magistarske akademske studije Ratarstvo i povrtarstvo – izborni predmeti: Kvalitet i bezbjednost organske hrane
Magistarske akademske studije Voćarstvo i vinogradarstvo – izborni predmet Ekološki sistem
proizvodnje voća.
Specijalističke primijenjene studije - Kontinentalno voćarstvo i ljekovito bilje – Organska proizvodnja voća i Održivi razvoj prirodnih resursa ljekovitog i aromatičnog bilja.
Crna Gora
Nastavni plan i program koji nudi Fakultet za oblast organske poljoprivrede:
Osim navedenih predmeta organska poljoprivreda se obrađuje i koroz djelove pojedinih
predmeta kao što je: Fitofarmacija – dva časa iz oblasti sredstava za zaštitu bilja u organskoj
proizvodnji.*
Koja znanja će polaznici steći?
Osnovne razloge za ekološli-organski pristup proizvodni hrane, uslovima i načinima
pokretanja, osnovna znanja iz biljne i animalne proizvodnje, uslove certificiranja i obilježavanja organskih proizvoda, tržište i ekonomski aspekti proizvodnje organske hrane.
19
Bosna i Hercegovina
FORMALNO OBRAZOVANJE
UNIVERZITET U SARAJEVU
Poljoprivredno-prehrambeni fakultet
Kontakti:
Adresa: Zmaja od Bosne 8, 71 000 Sarajevo
E-mail: [email protected]
Web site: www.ppf.unsa.ba
Osnovni podaci o fakultetu
Poljoprivredno-prehrambeni fakultet u Sarajevu je jedna od najstarijih visokoškolskih institucija u Bosni i Hercegovini, osnovan 21. marta 1940. godine. A današnje ime - Poljoprivredno-prehrambeni fakultet je dobio krajem 2006. godine. Fakultet ima 110 zaposlenih, od čega
75 je nastavno osoblje, 40 profesora i 35 asistenata.
Nastava se od 2005/06. akademske godine organizuje u skladu sa principima Bologna procesa.
Akademski studijski programi organizovani su kao:
Dodiplomski studij (3 godine) organizovan je na četiri odsjeka:
- Biljna proizvodnja,
- Zootehnika,
- Prehrambene tehnologije
- Ekonomika poljoprivrede i prehrambene industrije
U okviru četiri odsjeka nastava se organizuje na šest studijskih programa:
- Ratarstvo i povrtlarstvo
- Voćarstvo i vinogradarstvo,
- Zootehnika,
- Prehrambene tehnologije,
- Ekonomika agroindustrije
- Akvakultura (Zajedno sa Odsjekom za biologiju Prirodno-matematičkog fakulteta Univerziteta u Sarajevu)
Diplomski (master) studij (2 godine) nudi 13 programa:
- Ratarstvo, - Povrtlarstvo, - Voćarstvo, - Vinogradarstvo i vinarstvo, - Floristika i pejsažno oblikovanje, - Fitomedicina, - Održivo upravljanje zemljištem i ruralnim razvojem, - Animalna proizvodnja, - Hrana i ishrana životinja, - Akvakultura, - Ekonomika agroindustrije, - Tehnologija
proizvoda animalnog porijekla, - Kontrola kvaliteta hrane i pića
Doktorski studij (3 godine) organizovan kroz dva programa:
20
- Poljoprivredne nauke
- Prehrambene tehnologije
Bosna i Hercegovina
Nastavni plan i program koji nudi fakultet za oblast organske poljoprivrede:
Na Poljoprivredno-prehrambenom fakultetu nije akreditovan studijski program za oblast
organske poljoprivrede, ali je ona zastupljena kroz obavezne i izborne predmete na svim akademskim studijskim programima.
Na dodiplomskim studijima moduli vezani za organsku proizvodnju su:
- Osnovi organske poljoprivredne proizvodnje (Biljna proizvodnja)
- Organska proizvodnja u stočarstvu (Animalna proizvodnja i Akvakultura)
- Organska i integralna poljoprivredna proizvodnja (Ekonomika agroindustrije)
Na master studijima to su:
- Organska proizvodnja ratarskih kultura (master studij Ratarstvo)
- Organski uzgoj povrća (master studij Povrtlarstvo)
- Tlo i organska poljoprivreda (master studij Održivo upravljanje zemljištem i ruralni razvoj)
Modul Organska proizvodnja je zastupljen i na doktorskom studiju kroz program Poljoprivredne nauke.
21
Bosna i Hercegovina
UNIVERZITET U TUZLI
Tehnološki fakultet
Kontakti:
Tel.: 00387 (0)35 320 740,
00387 (0)35 320 750
Faks.: +387 (0)35 320 741
Adresa: Univerzitetska bb, 75000 Tuzla
Web site: http://www.tf.untz.ba
Osnovni podaci o fakultetu
Tehnološki fakultet u Tuzli osnovan je 1959. godine. Danas, Tehnološki fakultet predstavlja
dobro organiziranu visokoškolsku instituciju, na kojoj se realizira nastavni proces na četiri
studijska odsjeka/programa.
- Odsjek hemijsko inženjerstvo i tehnologije (smjerovi: hemijsko inženjerstvo, hemija i inženjerstvo materijala, ekološko inženjerstvo i hemijska tehnologija)
- Odsjek prehrambena tehnologija(smjerovi : prehrambena tehnologija i Upravljanje kvalitetom i sigurnošču hrane)
- Odsjek inženjerstvo zaštite okoline
- Odsjek agronomije(smjerovi: animalna proizvodnja i biljna proizvodnja
Koja će zvanja će polaznici steći?
Bachelor agronomije
Master ekološke poljoprivrede
Na fakultetu postoje Master studije iz oblasti ekološke poljoprivrede.
Šta je posebno zanimljivo u nastavnom programu o organskoj poljoprivredi
koji nudi naš fakultet?
Mogućnost istraživanja, mogućnosti za bavljenjem organskom proizvodnjom hrane
sa naglaskom na tradicionalne proizvode i autohtoni sortiment.
U kojim oblastima će studenti
nakon završenog studija na vašem
fakultetu moći da nađu posao?
Privatni biznis, zadrugarsko udruživanje
radi ukrupnjivanja i planiranja
proizvodnji.
22
SADRŽAJ
REČ UREDNICE3
ŠTA JE ORGANSKA POLJOPRIVREDA?
5
EDUKONS UNIVERZITET – Fakultet ekološke poljoprivrede Svilajnac
6
UNIVERZITET U KRAGUJEVCU – Agronomski fakultet Čačak
10
Visoka poljoprivredna škola strukovnih studija Šabac
12
Zelena mreža Vojvodine
14
UNIVERZITET U CRNOJ GORI – Biotehnički fakultet
16
UNIVERZITET U SARAJEVU – Poljoprivredno-prehrambeni fakultet
20
UNIVERZITET U TUZLI – Tehnološki fakultet
22
European Commission
TEMPUS
Download

Brosura fakulteta net.pdf