FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR
GÜNLÜK YAŞAMDA ASİT VE BAZLAR
1
FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR
Yüzyıllardır doğayı ve doğadan elde edilebilecek maddeleri keşfetme arzusu içinde olan
insanoğlu 1400'lü yıllarda o güne kadar bilinmeyen bir asidi, yani HCl (hidrojen klorür,
hidroklorik asit)'ü elde etti. O zamanlar bu maddeye tuz ruhu adı verilmiştir. Mide asidi
olan hidroklorik asit volkanik alanlarda ve bazı nehirlerde de eser miktarda bulunur.
2
FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR
HNO3 (nitrik asit), halk arasında kezzap
olarak da bilinmektedir. Kuyumcular
altına şekil vermek için kullanırlar. Nitrik
asit çeşitli karışımları hâlinde temizleme
işlemlerinde de kullanılır.
3
FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR
Üç hacim hidroklorik asit (HCl) ve
bir hacim nitrik asit (HNO3)den
meydana gelen ve adına “kral suyu”
denilen çözelti, altın madenini
çözebilen karışımdır.
4
FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR
H2SO4 (sülfürik asit) ise zaç yağı olarak bilinir.
Endüstride kullanılan en önemli asit ve dünyada en
çok üretilen kimyasal maddelerden biridir. Endüstride
bir çok alanda kullanılan bu asit, özellikle gübre
üretiminde, amonyum sülfat üretiminde, patlayıcı
madde yapımında, boya sanayisinde, deri sanayisinde,
metal yüzeylerin temizlenmesinde, petrokimya
sanayisinde, gıda ve ilaç sanayisinde, ayrıca
akümülatörlerde kullanılmaktadır.
5
FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR
H3PO4 (fosforik asit) ise en çok fosfatlı
gübrelerin yapımında ve ilaç
endüstrisinde kullanılır.
19.yüzyılda bulunan fosforik asit ucuz
ve kolay elde edilen bir maddedir.
Ayrıca gazlı içecekler de de bulunur.
6
FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR
NaOH (sodyum hidroksit), piyasada
sudkostik veya kostik soda olarak
bilinir. Beyaz renkli ve nem çekici
özelliğe sahip bir bazdır. Suda kolaylıkla
çözünür ve kaygan, sabun hissi veren
bir çözelti oluşturur.
Endüstride sabun, kâğıt, boya,
deterjan yapımında ve petrol
rafinerilerinde kullanılır.
7
FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR
KOH (potasyum hidroksit) ise
piyasada potaskostik olarak bilinir.
Endüstride arap sabunu yapımında,
pillerde ve gübre yapımında
kullanılan bir bazdır.
8
FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR
Sönmüş kireç olarak bilinen Ca(OH)2
(kalsiyum hidroksit) beyaz bir toz olup
suda hamurumsu bir görünüm alır.
Sönmemiş kirece su ilave edilmesiyle
elde edilir. Kalsiyum hidroksit, kireç ve
çimento üretimi gibi alanlarda
kullanılan bir bazdır.
9
FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR
Formik asit karınca asidi olarak da bilinir.
Ayrıca ısırgan otunda da formik asit bulunur.
10
FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR
Asetik asit ise sirkede bulunur.
11
FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR
Sitrik asit ise limonda bulunur,
limon asiti olarak da adlandırılabilir.
12
FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR
Malik asit ise elmada bulunur.
Elma asiti olarak da adlandırılabilir.
13
FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR
Karbonik asit ise gazlı içeceklerde bulunur.
14
FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR
Bütirik asit ise tereyağda bulunur.
15
FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR
Benzoik asit marmelat, meyve suyu,
ketçap ve reçellerde bulunur.
16
FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR
Laktik asit ise yoğurtta bulunur.
17
FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR
Oleik asit ise zeytin yağda bulunur.
18
FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR
Folik asit çilekte bulunur.
19
FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR
Tartarik asit ise üzümde bulunur.
20
FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR
Kalsiyum karbonat yumurta
kabuğunda bulunur.
Ayrıca kalsiyum karbonat diş
macunlarında beyaz renk pigmenti
ve aşındırıcı olarak bulunur.
21
FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR
Sodyum fosfat deterjanlarda bulunur.
22
FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR
Amonyak deterjanda ve temizlik
malzemelerinde bulunur.
23
FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR
Sodyum karbonat çamaşır suyunda bulunur.
24
FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR
?
Sizler de aşağıdaki bileşiklerin asidik ya da bazik özellikte olup
olmadığını araştırabilirsiniz.
Süt
Mide öz suyu
Domates suyu
Sabunlu su
?
?
?
?
25
FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR
GÜNLÜK YAŞAMDA ASİT VE BAZLAR
26
Download

GÜNLÜK YAŞAMDA ASİT VE BAZLAR