13.02.2014
CARİ İŞLEMLER DENGESİ
Aralık ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi olan -7,5 Milyar doların üzerinde -8,322 milyar
dolar olarak geldi. 2013 yılı cari işlemler açığı bir önceki yıla göre 16.507 milyon dolar artarak
65.004 milyon dolar oldu. 2013 yılı cari işlemler açığı OVP hedefinin üzerinde gerçekleşmiş oldu.
2013 yılında parasal olmayan altın hariç cari işlemler açığı 983 milyon dolar azalarak 53.223
milyon dolara gerilemiştir. Veri beklentilerin bir miktar üzerinde gelmesine karşın piyasalarda
önemli bir değişikliğe neden olmadı.
2013 yılı genelinde dış ticaret açığının büyümesi cari işlemleri negatif etkilemeye devam etti.
2013 yılında dış ticaret açığı geçen seneye göre 14.486 milyon artarak 79.917 milyon dolara
yükselmiştir. Dış ticaret açığı 2013 yılında 2.286 milyon dolar artarak cari işlemler açığının bir
önceki yıla göre yükselmesine etkili olmuştur. Hizmetler dengesi bir önceki yıla göre 502 milyon
dolar artarak cari işlemler dengesine pozitif yönde katkı yapmaya devam etmiştir. Yatırım
dengesi altında yer alan doğrudan yatırımlar, portföy yatırımları ve faizden oluşan diğer
yatırımlar bir önceki yıla göre 2.216 milyon dolar artarak 9.162 milyon dolar olmuştur.
Sermaye hesabında ise genel olarak geçen seneye göre 13.766 milyon dolarlık artmıştır. Yurtdışı
yerleşiklerin yurt içinde yaptıkları hisse senedi ve DİBS net alımları sırasıyla 841 milyon dolar ve
4.133 milyon dolar olmuştur. Net alımlar hisse senedinde geçen seneye 5.433 milyon dolar,
DİBS’te ise 12.702 milyon dolar azalmıştır.
Daha önce kriz döneminde cari işlemler açığına pozitif katkı yapan Net-Hata noksan kalemindeki
2013 yılının ilk 6 ayındaki düşüş dikkat çekiyordu. İlk altı ayda Net-hata noksan kalemi 4.956
milyon dolar eksi verirken, sonraki 6 ayda 8.752 milyon dolar artı vermiştir. 2013 yılında net
hata-Noksan kalemi bir önceki yıla göre 2.741 milyon ABD doları artarak 3.800 milyon dolar
olmuştur. Net-Hata noksan kaleminin 2013 yılında cari işlemler hesabına olumlu katkıda
bulunmaya devam ettiği görülüyor.
Cari işlemler açığı aylık beklentilerin bir miktar üzerinde geldi. Cari işlemler açığının 2013
sonunda orta vadeli plandaki hedefin (60,7 Milyar dolar) üzerinde 65 Milyar dolar olarak
gerçekleştiği görülüyor. Toplam mal ithalatının yükselen döviz kurana rağmen Aralık ayında
1.535 milyon dolar arttığı, ihracatı ise 1.132 milyon dolar azaldığı görülüyor. Aralık ayında
otomotiv sektöründe beklenen ÖTV artışı, Cep telefonlarında taksit imkanın kısıtlanması ve yeni
yılda ithal ürünlerde fiyatların zamlanacağı beklentisiyle tüketimin öne çekilmesinden kaynaklı
olarak dış ticaret açığında artış görmüş olabiliriz. Ödemeler dengesinde önemli bir iyileşmeden
bahsedebilmek için 12 aylık cari açığın ilerleyen dönemde (2014 yılın içinde) 50 Milyar dolar ve
altına gerilemesi gerekir. TL’de yaşanan değer kaybının ilerleyen dönemde dış ticaret açığını
azaltıcı etki yaparak cari açığa pozitif katkı yapması beklenmektedir. Özellikle kısa vadede
ithalatta yaşanacak hızlı düşüşle hem dış ticaret dengesinde hem de cari işlemlerde önümüzdeki
2-3 aylık dönmede daralmalar görebiliriz. Hem Dolar/TL’deki yükselişin hem de iç talepte
yaşanması muhtemel daralmayla birlikte yerel seçimler öncesi 2014 yılı ilk çeyreğinde Cari
işlemlerde açığında hızlı bir daralma yaşanması beklenmelidir. Cari işlemler açığındaki ana etken
dış ticaret açığı olmaya devam ediyor. Altın ithalat-ihracat arasındaki fark cari açığı negatif
etkilemeye devam ediyor. Döviz kurundaki yükseliş sonrası ihracatçıların orta vadede daha
rekabetçi bir kurla ihracatı arttırması beklenmelidir. Ancak kısa vadede kurda yaşanan oynaklık
Diğer yandan FED’in tahvil alımlarını azaltmaya devam etmesi sonrası kısa vadeli sermaye
çıkışlarının yaşanması (Hisse-DİBS) ve petrol fiyatlarında yaşanabilecek yükseliş cari işlem açığı
üzerinde negatif etki yapabilecek riskler olarak öne çıkmaktadır.
ÇEKİNCE: Bu raporda yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat
kabul etmeyen bankalar ile Müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların
kişisel görüşlerine ve bilgi birikimine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak
yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.
ÖDEMELER DENGESİ: OCAK-ARALIK 2013 (TCMB RAPORU)
CARİ İŞLEMLER HESABI
2013 yılı cari işlemler açığı, bir önceki yıla göre 16.507 milyon ABD doları artarak 65.004 milyon
ABD dolarına yükselirken, parasal olmayan altın hariç cari işlemler açığı 983 milyon ABD doları
azalarak 53.223 milyon ABD dolarına gerilemiştir.
Dış ticaret açığının 14.486 milyon ABD doları artarak 79.817 milyon ABD dolarına ve gelir
dengesi açığının 2.286 milyon ABD doları artarak 9.447 milyon ABD dolarına yükselmesi, cari
işlemler açığının bir önceki yıla göre artmasında etkili olmuştur.
Hizmetler dengesinden kaynaklanan net gelirler, bir önceki yıla göre 502 milyon ABD doları
artarak cari işlemler dengesine verdiği olumlu katkıyı sürdürmüştür.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun turizmle ilgili olarak gerçekleştirdiği 4. çeyrek anket sonuçlarının
yansıtılmasıyla, turizm gelirleri bir önceki yıla göre 2.652 milyon ABD doları tutarında artarak
27.997 milyon ABD dolarına, turizm giderleri de 723 milyon ABD doları tutarında artarak 4.817
milyon ABD dolarına ulaşmıştır.
Yatırım geliri dengesinin altında yer alan doğrudan yatırımlar, portföy yatırımları ve faizlerden
oluşan diğer yatırımlarda gerçekleşen toplam net çıkış, bir önceki yıla göre 2.216 milyon ABD
doları tutarında artarak 9.162 milyon ABD doları olarak gerçekleşmiştir.
SERMAYE VE FİNANS HESABI
Yurtdışı yerleşiklerin yurt içinde yaptıkları net yatırımlar, Aralık ayındaki 1.927 milyon ABD doları
net girişe rağmen, bir önceki yıla göre 538 milyon ABD doları azalarak 12.686 milyon ABD
dolarına gerilemiştir.
Yurt içinde yerleşik kişilerin yurt dışında yaptıkları net yatırımlar, 967 milyon ABD doları azalarak
3.107 milyon ABD doları tutarında gerçekleşmiştir.
Yurtdışında yerleşik kişilerin hisse senedi ve devlet iç borçlanma senetleri piyasasında
gerçekleştirdiği net alımlar, bir önceki yıla göre 5.433 milyon ABD doları ve 12.702 milyon ABD
doları tutarında azalarak sırasıyla 841 milyon ABD doları ve 4.133 milyon ABD doları tutarında
gerçekleşmiştir.
Yurtdışında gerçekleştirilen tahvil ihraçları yoluyla bankalar Aralık ayında 988 milyon ABD doları
net borçlanma gerçekleştirmiş, oniki aylık dönemde ise bankalar ile diğer sektörlerin net
borçlanmaları sırasıyla 8.071 milyon ABD doları ve 3.435 milyon ABD dolarına ulaşmıştır.
Bankaların efektif ve mevduat varlıkları, yabancı parada 1.952 milyon ABD doları düşüş
kaydederken, Türk lirasında 1.824 milyon ABD doları tutarında artış göstermiştir. Öte yandan,
diğer sektörlerin yurtdışındaki mevduatı, Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) tarafından
yayımlanan 2013 yılının üçüncü çeyrek verilerinin de dahil edilmesiyle 2013 yılında 4.218 milyon
ABD doları azalmıştır.
Genel Hükümet, yurtdışı piyasalar ve diğer uluslararası kuruluşlardan sağlanan (IMF kredileri
dahil) uzun vadeli kredilerle ilgili olarak 914 milyon ABD doları net geri ödemede bulunmuştur.
Bankacılık sektörünün net kredi kullanımı, bir önceki yıla göre 15.821 milyon ABD doları artarak
20.983 milyon ABD doları olmuştur.
ÇEKİNCE: Bu raporda yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat
kabul etmeyen bankalar ile Müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların
kişisel görüşlerine ve bilgi birikimine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak
yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.
Diğer sektörlerin net kredi kullanımı bir önceki yıla göre 4.692 milyon ABD doları tutarında
azalarak 2.018 milyon ABD doları olmuştur. Diğer sektörler, 2013 yılında kısa vadelilerde net
kullanıcı, uzun vadelilerde net geri ödeyici olmuşlardır.
Yurtdışında yerleşik Türk vatandaşlarınca Merkez Bankası nezdinde
hesaplarından 2013 yılında 2 milyar ABD doları net çıkış gerçekleşmiştir.
açılan
mevduat
Yurtdışı bankaların yurtiçi bankalar nezdinde tuttukları yabancı para mevduatları 6.371 milyon
ABD doları artış göstermiştir. Rezerv varlıkların içinde bulunan resmi rezervler, Aralık ayındaki
3.720 milyon ABD doları azalışa rağmen Ocak-Aralık döneminde 9.911 milyon ABD doları artış
kaydetmiştir.
Kaynak: TCMB (www.tcmb.gov.tr/Dönemsel Veriler)
Not: ‘’Yukarıdaki metin TCMB raporundan direkt alıntıdır’’
ÇEKİNCE: Bu raporda yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat
kabul etmeyen bankalar ile Müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların
kişisel görüşlerine ve bilgi birikimine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak
yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.
ÇEKİNCE: Bu raporda yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat
kabul etmeyen bankalar ile Müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların
kişisel görüşlerine ve bilgi birikimine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak
yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.
Fatih TOMAKİN
Mail: [email protected]
www.asyayatirim.com.tr
ÇEKİNCE: Bu raporda yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat
kabul etmeyen bankalar ile Müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların
kişisel görüşlerine ve bilgi birikimine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak
yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.
Download

ÖDEMELER DENGESİ - 13 Şubat 2014 Perşembe