İŞLETME BİLGİSİ
2
MODÜL:1
İŞLETMELERİN ÖZELLİKLERİ
3
A-İŞLETMEDE GEÇEN TEMEL
KAVRAMLAR
İşletme nedir?
• Üretim faktörlerini uyumlu bir şekilde bir
araya getirip, ihtiyaç duyulan ekonomik
mal veya hizmetleri üreterek veya
pazarlayarak fayda yaratmak, dolayısıyla
kar elde etmek amacıyla faaliyette
bulunan kuruluşlara “işletme” denir.
4
Teşebbüs (Girişim) Nedir?
• İhtiyaçları karşılamak için faaliyette
bulunan, piyasası olan ve söz konusu
piyasadan gelir sağlayan işletmelere
“teşebbüs” denir.
Diğer bir tanım ise şu şekilde yapılabilir:
• Piyasada mal veya hizmet üreten,
pazarlayan, satan gerçek ve tüzel kişilerle,
bağımsız karar verebilen ve ekonomik
bakımdan bir bütün teşkil eden birimlere
teşebbüs denir.
5
Müteşebbis (Girişimci) Nedir?
• Belirli bir mal veya hizmeti üretmek, üretip
pazarlamak veya yalnızca pazarlamak için
sermayesini üretime yönlendiren, böylece kar
veya zarar riskini göze alan kişi veya kişilere
“müteşebbis” denir.
6
Yönetici
• Var olan işletmenin amacına uygun olarak,
faaliyetlerini yerine getirmesinden sorumlu
olan kişiye “yönetici” denir.
• Başka bir deyişle; kar ve riski başkalarına ait
olmak üzere, mal veya hizmet üretimini
yöneten kişiye “yönetici” denir.
7
B-İŞLETMENİN AMAÇLARI
İşletmelerin genel ve özel olmak üzere iki
amacı vardır.
• İşletmenin genel amaçları:
Kar etmek,
Topluma hizmet etmek,
İşletmenin devamını sağlamak.
8
İşletmenin Özel Amaçları:
Kaliteli ve ucuz mal satmak,
İşletmede çalışanlara iyi ücret ödemek,
Topluma hizmet etmek,
İşletmede çalışmayı ve istihdamın devamını
sağlamak.
9
C-İŞLETME ÇEŞİTLERİ
İşletmeler genel olarak üçe ayrılır:
• Tüketim biçimine göre işletmeler,
• Ürettikleri mal ve hizmetin çeşidine göre
işletmeler,
• Üretim araçlarının mülkiyetine göre işletmeler.
10
Tüketim Biçimine Göre İşletmeler
En Son Tüketiciye Mal Üreten
İşletmeler
Başka İşletmelerin Üretimi İçin
Mal Üreten İşletmeler
11
• En son tüketiciye mal üreten işletmeler:
Yiyecek ve giyecek maddeleri gibi bireyler
tarafından doğrudan tüketilen malları
üreten işletmelerdir.
12
• Başka işletmelerin üretimi için mal üreten
işletmeler:
İşletmelerin ürettikleri mallar her zaman
doğrudan tüketime sunulmaz. Bazı mallar,
başka malların üretiminde kullanılır.
Konfeksiyon atölyeleri için kumaş üreten
işletmeler bu tür işletmelere örnek olarak
gösterilebilir.
13
Ürettikleri Mal ve Hizmetin Çeşidine
Göre İşletmeler
Dayanıksız Mallar Üreten
İşletmeler
Dayanıklı Mallar Üreten
İşletmeler
14
 Dayanıksız mallar üreten işletmeler:
Kısa sürede tükenebilen malları üreten işletmelerdir.
(Kalem, kibrit, ekmek, bisküvi, vb.)
 Dayanıklı mallar üreten işletmeler:
Uzun süreli kullanım için mal üreten işletmelerdir.
(Buzdolabı, çamaşır makinesi, otomobil, televizyon vb.)
15
Üretim Araçlarının Mülkiyetine
Göre İşletmeler
Kamu İşletmeleri
Özel İşletmeler
Karma İşletmeler
16
Kamu İşletmeleri:
Mülkiyeti devlette olan, bakanlıklar ve
belediyeler gibi devlet kuruluşları tarafından
işletilen işletmelerdir.
Kamu işletmelerinin üç özelliği vardır.
 Sermayelerinin devlete ait olması,
 Özel yasalarla kurulup özel hukuk kurallarına
göre işletilmesi,
 Sermayeye göre kamu idaresine doğrudan
veya dolaylı olarak bağlı olması.
17
Kamu İşletmelerinin Kuruluş Amaçları:
• Belirli bir toplumsal yarar nedeniyle sınırlandırılmış
kâr elde etmek.
• Fiyatları olabildiğince düşük tutmak.
• Ülkenin refah seviyesini artırmak.
• Tekelleri önlemek.
• Özel sektörün yetersiz olduğu alanlarda işletmeler
kurmak.
• Yeterli ve etkin alt yapılar oluşturmak.
• Varolan ulusal kaynakların etkin kullanımını
sağlamak.
• Hızlı sermaye sağlayarak yeni yatırımlar yapmak.
18
Özel İşletmeler:
Sermayesinin tamamı özel kişilere veya
kurumlara ait olan işletmelerdir.
Özel işletmeler ikiye ayrılır:
 Tek sahipli işletmeler (Şahıs işletmeleri),
 Çok sahipli işletmeler (Sermaye şirketleri).
19
• Şahıs işletmelerinde işletmenin sahibi ve
yöneticisi aynı kişidir, dolayısıyla üretim
faktörleri tek bir kişide toplanır.
• İşletmenin sahibi, işletme faaliyetlerine ilişkin
kararları alır, uygular ve denetler.
• Bütün risklere işletme sahibi tek başına
katlanır.
• Şahıs işletmeleri fazla büyüyemezler.
• Borçlara karşı sorumlulukları sınırsızdır.
• Amaçlarına ulaşamıyorlarsa kısa sürede
kapanabilirler.
20
• Sermaye şirketlerinde ortakların
sorumlulukları şirkete koydukları sermaye ile
sınırlıdır.
• Sermaye şirketlerine çok sayıda kişi katılabilir.
Şirketin yönetimi genellikle uzman kişilere
bırakılır.
• Sermaye şirketleri daha uzun ömürlü olabilir.
• Yönetim belli bir sisteme bağlıdır.
• Büyüme yeteneği sonsuzdur.
• Ortaklık kolaylıkla devredilebilir.
21
• Kuruluş işlemleri karmaşıktır ve uzun zaman
alır.
• Ortak sayısının çokluğu nedeniyle karar
vermek ve uygulamak daha fazla zaman alır.
• Daha çok çalışan olduğu için koordinasyon
güçtür.
22
Karma işletmeler:
Karma işletmeler kamu temsilcisi kişiler ile
özel kişilerin birlikte kurdukları işletmelerdir.
Karma işletmeye örnek olarak İş Bankası
gösterilebilir.
• Bu tür işletmelerde sermayenin büyük payı
kimin elinde ise kararlar genellikle o kesimin
eğilimleri yönünde alınır.
• Türkiye’de ekonomik faaliyetlerde hem
devletin, hem de özel sektörün önemli payları
vardır. Bu nedenle ekonomimiz karma
ekonomidir.
23
D-İŞLETME KURMA SEBEPLERİ
•
•
•
•
•
•
İşletme kurmanın pek çok nedeni vardır.
Ancak en önemlileri şunlardır:
Kar elde etme, kazanç sağlama,
Sosyal saygınlık kazanma,
Topluma hizmet etme,
Miras ve benzeri nedenler ile elde edilen
kazançların değerlendirilmesi,
Bağımsız bir iş kurma isteği,
Başka bir iş yapma imkanının olmaması, vb.
24
E-İŞLETMENİN KURULUŞUNDA
KARŞILAŞILAN GÜÇLÜKLER
• İşletmelerin ilk kuruluş aşamasında pek çok
problemle karşılaşılmaktadır. Bu problemler,
kurulmak istenilen işletmenin türüne ve büyüklüğüne
göre farklılık göstermektedir.
• Ancak bir işletme kurulmadan önce ciddi olarak
araştırılması gereken konular genel olarak üç ana
başlık altında toplanır:
 Talep,
 Uygunluk,
 Rekabet durumu.
25
Talep
• Bir işletmenin kuruluş aşamasından önce, girilmek
istenen pazar veya pazarlardaki talep durumunun
incelemesi ve aşağıdaki sorulara cevap araması
gerekmektedir.
 İnsanların istek ve ihtiyaçları nelerdir?
 Mevcut talep ne yöndedir?
 İş kısa vadeli mi, uzun vadeli olacaktır?
 Üretimi düşünülen mal; kolay üretilen,
pazarlanabilen, kar getiren, fiyatı uygun olan bir mal
mıdır?
 Malın kalite, maliyet ve pazarlama fonksiyonu nedir?
26
 Uygun üretim veya hizmet ortamı mevcut mudur?
 İşi yürütebilecek yeterlilikte eleman var mıdır?
 İşi yürütebilecek yeterlilikte makine ve teçhizat var
mıdır?
• Eğer bunlar ve bunlara benzer sorulara verilen
cevaplar olumlu ise, işletme
kurmak için birinci aşamada
problem yok demektir.
27
Uygunluk
• Bir işletmenin kuruluş aşamasından önce,
üretilecek mal veya hizmet ile ilgili aşağıdaki
sorulara cevap aranmalıdır.
Beklenen karı elde edebilmek için maliyetler
yeterince düşük olabilecek mi?
Belirlenen fiyattan alıcı bulunabilecek mi?
Üretilen mal veya hizmet, girilen pazardaki
tüketicilerin istek ve ihtiyaçlarını tam olarak
karşılayabilecek mi, vb.
28
Rekabet durumu
• Girilmek istenilen pazar veya pazarlardaki
rakipler ile ilgili olarak aşağıdaki benzer
sorulara cevaplar aranmalıdır.
Üretilen mal veya hizmet, rakipleri ile rekabet
edebilecek midir? Üstün yönleri, zayıf yönleri
nelerdir?
Pazara girmek için nasıl bir pazarlama tekniği
daha etkili olacaktır?
Üretim maliyeti düşük mü, yüksek mi
olacaktır?
29
• Bunların dışında işgücü, hammadde, mevcut
pazarlara ulaşım, çalışma sermayesi gibi diğer
ihtiyaçların kolayca bulunup bulunamayacağı
konuları da göz önünde tutulmalı, araştırma
yapılmalı, çözüm üretilmesi gereken
problemlerdir.
30
F-İŞLETME KURULUŞ YERİNİN SEÇİMİ
• İşletme kurma aşamasında, girişimci
açısından en önemli konu kuruluş yerinin
seçimidir.
• Kuruluş yeri, işletmenin faaliyet alanı
olduğu için maliyet masraflarının en düşük
olmasını sağlayan yer olmalıdır.
• Kuruluş yeri kararı verilirken, araştırma
yapılmalı, işletmenin çalışma konusu,
büyüklüğü, diğer ekonomik ve teknik
faktörler dikkate alınmalıdır.
31
• İşletme bakımından en uygun yer;
üretim elemanlarını en düşük maliyetlerle
birleştirebilen, en ucuz üretimi sağlayan,
üretilen malları tüketim bölgesine en düşük
maliyetle ulaştırma imkanı olan yerdir.
32
• İşletmenin kuruluş yeri seçilirken yapılan
çalışmalarda dikkate alınacak faktörler
genel olarak şunlardır:
 Ekonomik faktörler,
 Doğal faktörler,
 Sosyal faktörler,
 Psikolojik faktörler,
 Fizyolojik faktörler,
 Politik faktörler.
33
•
•
•
•
•
•
•
Ekonomik faktörler
Hammaddeye uzaklık,
Hammaddenin taşınma süresi,
Üretilen ürünün taşınma maliyetleri,
Hedef seçilen pazar veya pazarlara uzaklık,
Enerji temini,
İş gücü,
Arazi ve inşaat masrafları, vb konular
ekonomik faktörler olarak değerlendirilir.
34
Doğal faktörler
• İşletmenin yapacağı üretimin konusu,
bölgenin iklimi, nem oranı, sıcaklığı gibi
şartlara uygun olmalıdır.
• İşletme yerinin deprem, sel ve su baskını
gibi doğal afetlere karşı konumu dikkate
alınmalıdır.
• Ham madde temini ve ürünlerin hedef
pazarlara taşınması aşamasında, mevsimsel
şartların olumsuz etkisi dikkate alınmalıdır.
35
Sosyal faktörler
• Sosyal ve kültürel ihtiyaçları karşılayan
kuruluşların, söz konusu kuruluş yerine yakın
olmasıdır, işletmede çalışacak personelin iş
verimini artırmak için önemli rol oynar.
• Bunun dışında işletmenin söz konusu çevrede
kirlilik (hava, su, gürültü vs.) yapabileceği
düşüncesi ile toplumun tepki gösterebilir.
• Ayrıca, sayılan nedenlerle devlet kurumları ve
belediyeler tarafından bazı kısıtlamalar da
getirilebilir.
36
Psikolojik, Fizyolojik, Politik Faktörler
• Bunlar kuruluş yeri için daha ekonomik yer
varken ekonomik olmayan yerin seçilmesini
gerekli kılan faktörlerdir.
• Örnek: İşletmeler, genel olarak insanlara
yakın bölgelere kurulur. Bu psikolojik bir
faktördür. Başka bir bölgede ise taşıma
imkanları kısıtlı olmasına rağmen, devlet o
bölgede kurulan işletmelere teşvik veya
vergi iadesi uygulamaktadır. Bu da politik bir
tercihtir.
37
MODÜL:2
YÖNETME TEKNİKLERİ
38
A-YÖNETME KAVRAMI VE
FONKSİYONLARI
Yönetme nedir?
•
•
•
•
•
•
Belirlenen amaçlara ulaşabilmek için;
İşgücünü,
Parasal kaynakları,
Donanımı,
Demirbaşları,
Ham maddeleri ve zamanı,
Uyumlu, verimli ve etkin bir şekilde kullanıp, kararlar
alma ve uygulanmasını sağlama süreçlerinin
toplamına “yönetme” denir.
39
40
Planlama
• Plan; Bir işi, bir faaliyeti yaparken izlenen
yoldur.
• Planlama; amaçların belirlenmesi ve
bunlara ulaşmayı sağlayacak araçların
seçimidir.
• Planlama yapılırken, önce amaca ulaşmak
için yapılacak işler belirlenir. Daha sonra,
yapılacak her bir iş için gereken zaman ve bu
işlerin kimler tarafından yapılacağı belirlenir.
41
• Kısaca planlamada;
Neyin,
Niçin,
Ne zaman,
Nerede,
Kimler tarafından yapılacağı sorularına
cevap aranır.
42
• Planlama yapmanın yararları şunlardır:
Yöneticilerin dikkatini amaca çeker.
Çalışmaları belli bir amaca yöneltir.
Zamanın ve emeğin boşa harcanmasını
önler.
43
Organizasyon
• Organizasyon, belirlenen amaca ulaşmak için
en uygun örgüt yapısını kurmak ve yürütmek
anlamına gelir.
• Organizasyon şu aşamalardan oluşur:
İlk olarak, yapılacak işler belirlenir ve
gruplanır.
Bu işleri yapacak kişiler göreve atanır.
Kişilerin yetki ve sorumlulukları belirlenir.
Son aşamada, çalışma yeri, kullanılacak araç
ve yöntemler seçilir.
44
• Bir işletmede organizasyon yapmanın başlıca
yararları şunlardır:
İşletme çalışmalarının birlik içinde olmasını
sağlar.
Yönetimin işini kolaylaştırır. Yönetici,
çalışanların ne iş yapacağını ve sorumluluk
derecesini bilir.
45
Koordinasyon
• Koordinasyon; bir işletmedeki farklı
bölümlerin, görevlerini yerine getirirken
birbirleriyle uyum içinde olmalarıdır.
• Koordinasyon sayesinde ortak amaca ulaşmak
için etkinlikler birbirini izleyecek biçimde
sıralanır ve bütünleşir.
• Böylece işler birbirini izleyerek bütünlük
sağlanmış olur.
• Koordinasyonda başarı, personelin birbiriyle
sıkı bir işbirliği yapmaları sonucu sağlanır.
46
Sevk ve İdare
• Sevk ve idare; mevcut kaynakları akılcı ve etkin
biçimde kullanarak, işletmenin önceden
belirlenen hedefler doğrultusunda, çalışanların
yönlendirilmesidir.
• Sevk ve idarede başarı, yöneticinin yeterliliğine
bağlıdır. Yönetici, çalışanlara net ve anlaşılır
emirler vermelidir.
• İşletmelerde, sevk ve idarenin etkin bir şekilde
yerine getirilmesi için çeşitli şartların
gerçekleşmesi gerekir.
• Bu şartları şöyle sıralayabiliriz :
47
• Yönetici, davranış ve kişiliği ile iyi örnek olmalı,
çalışanlara güven vermelidir.
• Çalışanları iyi tanımalı, başarı düzeyleri
hakkında sağlıklı bir değerlendirme yapmalıdır.
• Çalışanların küçük yanlışlıklarını hoşgörü ile
karşılamalı, onlara karşı yol gösterici olmalıdır.
48
Denetim
• Denetim; yönetim faaliyetlerinin kabul edilen
plana, verilen emirlere, konulan ilkelere uygun
olarak etkin bir şekilde yapılıp yapılmadığının
kontrol edilmesidir.
• İşletme yönetiminde; planlama, organizasyon,
sevk ve idare fonksiyonlarının başarılı olup
olmadığı denetim fonksiyonu ile anlaşılır.
49
Etkin Yönetmenin Şartları Nelerdir?
• Çalışanlar iyi tanınmalıdır.
• Görev ve sorumluluk yüklenecek kapasitede olanlar
çalıştırılmalıdır.
• Organizasyonun başarısı için birlik ve takım çalışması
ruhu oluşturulmalıdır.
• Yönetici, davranış ve kişiliği ile örnek olmalı, güven
vermelidir.
• Yönetici astları ile sık görüşüp çalışmalarla ilgili bilgi
almalıdır.
• İyi bir ceza ve ödül sistemi kurulmalıdır.
• Demokratik ve katılımcı bir çalışma ortamı
oluşturulmalıdır.
50
İyi Bir Yöneticinin Nitelikleri Neler
Olmalıdır?
• İyi bir yöneticinin en başta gelen özelliği
saygınlıktır. Bu ise başkalarına karşı saygılı
olmaktan geçer.
• Yönetici zeki olmalıdır. Zeki bir yönetici,
daima yeni fikirlere sahiptir. Bu şekilde
yönetici, gelişme ve kendini yenileme
imkanına sahip olur.
51
• Yönetici, sorumluluk almaktan
kaçmamalıdır. Yapılan işin zorluk derecesi
ne olursa olsun, iyi bir yönetici,
çalışanların destek ve katkısını sağlayarak
sorumluluktan kaçmadan en iyi sonuca
ulaşabilen kişidir.
• İyi bir yönetici, verdiği kararın
sorumluluğunu almasını bilir.
Doğruluğuna inandığı fikir ve davranışları
sonuna kadar savunur.
52
• Yönetici, çalışanlara karşı dürüst
olmalıdır.
• İnsan ilişkileri iyi, karakter sahibi,
yardımsever, problem çözebilen ve
mesleği ile ilgili yeterli bilgi ve beceriye
sahip olmalıdır.
53
Liderlik
• Lider; bir kuruluşun amaçlarını gerçekleştirmek
ya da amaçları değiştirmek için yeni bir yapı
oluşturan ve yöntem başlatan kişidir.
• Lider; hedefleri tespit eder, öncelikleri belirler,
standartları koyar ve bunların takipçisi olur.
54
• Lideri yöneticiden ayıran bazı özellikler
şunlardır:
Yeniliklere açıktır.
Otoritesi kendisindendir.
Yönlendiricidir.
Katılımcıdır.
Alternatif yaklaşımlara açıktır.
Yeni amaçlar ortaya atar.
Güveni esas alır.
55
B-KONTROL FONKSİYONU
• Kontrol; planların öngördüğü sonuçlara hangi
ölçüde ulaşıldığını ve başarı durumunu belirlemektir.
• Kontroldeki amaç; hataların önlenmesini veya
hatalar ortaya çıkmadan önce gerekli önlemlerin
alınmasını sağlamaktır.
• Etkili bir kontrol sistemi oluşturabilmek için,
çalışma ortamında güvene dayalı ilişkiler esas
alınmalıdır.
• Unutulmamalıdır ki; insanın olduğu yerde hata
olacaktır. Önemli olan, karşılıklı iyi niyet göstererek
bu hataların düzeltilmesidir.
56
C-YÖNETİM ARAÇLARI
Yönetim araçları olarak ilk akla gelen; teşvik,
disiplin ve haberleşmedir.
• Teşvik; personelin istenen davranışları
gösterebilmesi için, maddi ve manevi imkanlar
sağlamak olarak tanımlanır.
• Amaç; hem işletme verimliliğinin artırılması,
hem de çalışanın tatmin olmasını sağlamaktır.
• Tatmin ihtiyacı; başlangıçta ekonomik durum
olmakla birlikte, başarma, rekabet, arkadaşlık
kurma, güvenlik ve prestij gibi konuları içerir.
57
• Disiplin; teşkilat amaçlarına ve hiyerarşik
düzene uygun olarak hareket etmeyi sağlayan
güç olarak tanımlanır.
• Diğer bir tanımlamaya göre ise disiplin, bireye
kazandırılan alışkanlıklar yoluyla onu, kendisi
ve çevresi ile uyumlu yaşamaya hazırlama
sürecidir.
• Disiplin; tamamen bir ceza
sistemi olmayıp, teşkilatı,
çoğunluğun isteğine uygun
olarak yönetme aracıdır.
58
Disiplin türleri
• Cezaya dayalı disiplin: Bu disiplin türüne göre,
işletmenin çalışma şartlarına uymayanlara, önceden
belirlenen cezalar verilir. (uyarı, geçici olarak işten
uzaklaştırma, vb.)
• Ödüle dayalı disiplin: İşletmenin çalışma şartlarına
tam olarak uyanlara çeşitli ödüller verilir. (Maaş
ödülü, izinli sayma, vb.)
• Yapıcı disiplin: İstenmeyen bir davranış gösterecek
personel tespit edildiğinde, uygun bir şekilde
uyarılarak, davranışının sonucunda alacağı cezanın
hatırlatılmasıdır.
59
• Haberleşme; insanlar arasındaki bilgi akışı,
işletme bölümleri arasında, gruplar arasında,
veya bireyler arasında oluşan bilgi alış verişine
haberleşme denir.
• İşletmede görevler, ilgili kişiler arasında
paylaşıldıktan sonra, bu görevlerin
yürütülmesi sırasında işletme içerisinde mesaj
alışverişi söz konusudur.
• Görevlerin başarı ile yerine getirilmesi,
kullanılan kanalın, aktarılan mesajda yer alan
teknik terimlerin doğruluğu ile orantılıdır.
60
MODÜL:3
PAZARLAMA TEKNİKLERİ
61
A-PAZARLAMA
• Pazarlama; Müşteri ihtiyaçlarının ve satın
alma güçlerinin belirlenerek, bunlara uygun
üretilen mal ve hizmetin müşteriye
ulaştırılması faaliyetlerine “pazarlama”
denir.
• Diğer bir deyişle; ürün veya hizmetin
planlanması, yer, kaynak temini, üretimi,
tanıtımı, satışı, dağıtımı ve satış sonrası
hizmetleri kapsayan faaliyetlerin bütününe
“pazarlama” denir.
62
Pazarlamanın Önemi Nedir?
Pazarlama, çok geniş bir öneme sahip olmakla
birlikte bunlardan bazılarını şu şekilde
sıralayabiliriz:
• Üretimin, tüketicilerin ihtiyaç ve beğenilerine
göre yönlendirilmesi suretiyle, kaynakların
verimli harcanmasını sağlar.
• Yeni istek ve ihtiyaçların oluşturulması sonucu
toplumun yaşam düzeyi yükseltilir. Böylece
ortaya çıkacak yeni üretim alanlarının
açılmasını hızlandırır.
63
• Dağıtım kanallarının kurulması ve gelişmesiyle,
pazarlar arasındaki ilişkiler canlanır, tüketiciye mal
ve hizmet akışı kolaylaşır. Bu suretle bölgelerin
gelişmesine yardımcı olur.
• Ekonominin bütün alanları olumlu yönde
etkileneceği için, sektörler bazında yatırımların
artması sağlanır. Bu bağlamda yeni pazarlama
birimleri kurulur ve çalışma alanları genişler.
• Pazarlama faaliyetlerinin etkin şekilde
uygulanması, milli gelirin artmasını sağlar.
Buna bağlı olarak ekonomik kalkınma olumlu
yönde etkilenir.
64
Pazarlama Teknikleri Nelerdir?
•
•
•
•
•
Pazarlama esnasında dikkat edilmesi gereken
hususların bazılarını şu şekilde sıralayabiliriz:
Müşterinin güveni kazanılmalıdır.
Müşterinin ne istediği doğru algılanmalıdır.
Pazarlanan ürüne ait bilgilere tam olarak hakim
olunmalıdır.
Müşterinin kafasında soru işareti
bırakılmamalıdır.
Müşteri, aldığı mal veya hizmete karşılık piyasa
değerinden fazla ödeme yapmadığını bilmelidir.
65
B-REKLAM
• Reklam; insanları gönüllü olarak, belirli bir
davranışta bulunmaya ikna etmek, dikkatleri
bir ürüne, fikir ve düşünceye yöneltmek ve
bilgi vermektir.
• Reklam; belirli bir bedel karşılığında,
işletmenin ürettiği mal ve hizmetlerin
tüketicilere ulaştırılmasıdır.
• Diğer bir tanıma göre reklam; mal ve
hizmetlere ait mesajlar kullanarak, hedef
pazara yönelik yapılan satış artırıcı çabalardır.
66
Reklam Neden Önemlidir?
• İşletmenin, ürettiği yeni mal veya hizmeti
tanıtmasını sağlar.
• İşletmenin pazar payını artırır.
• Mal ya da hizmete karşı talebi artırır.
• Müşterinin mal ve hizmet alımı bakımından
alternatiflerini artırır.
• Tüketicinin ürünü tanımasını, fiyat ve kalite
yönünden karşılaştırma yapmasını sağlar.
• Tüketiciyi bilinçlendirir.
• Rekabetin gelişmesini sağlar. Buna bağlı olarak ta,
üretilen mal ve hizmetin kalitesi artar.
67
Reklamın Zararları Nelerdir?
• Yetişkinler için yapılan bazı reklamlar,
çocuklara yönelik zararlı sonuçlar ortaya
çıkarabilir.
• Çocuklar için yararlı olmayan bazı gıda
maddelerinin satışını artırabilir. Bunun
sonucunda satıcı yararsız ürün satarak haksız
kazanç sağlayabilir.
• Reklam, bir girdi olarak ürünün fiyatını artırır.
• Tüketimi artırarak israfa yol açabilir. Bunun
sonucunda da ülke ekonomisi zarar görebilir.
68
Reklam Araçları Nelerdir?
Reklam araçlarının bazılarını şu şekilde
sıralayabiliriz:
• Basılı Reklam Ortamları:
Gazete,
Dergi,
El ilanı,
Katalog,
Broşür, vb.
69
• Yayın Yapan Reklam Ortamları:
Radyo,
Televizyon, sinema,
Elektronik ortamlar (CD-rom, internet, vb.)
• Diğer Ortamlar:
Fuarlar, çeşitli standlar,
Açık hava reklam araçları (Yol panoları, duvar
ve çatı reklamları, toplu taşıma araçlarının içi
ve dışına konan reklamlar, duraklarda, iskele,
istasyon, havaalanı gibi mekanlarda yer alan
reklamlar, vb.)
70
Download

İşletme