Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
DİŞLİ ÇARKLAR I:
GİRİŞ
Prof. Dr. İrfan KAYMAZ
Prof. Dr. Akgün ALSARAN
Arş. Gör İlyas HACISALİHOĞLU
Atatürk Üniversitesi
Mühendislik Fakültesi
Makine Mühendisliği Bölümü
Atatürk Üniversitesi
İçerik
Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular:

Güç ve Hareket İletim Elemanları

Basit Dişli Dizileri

Redüktörler ve Vites Kutuları

Dişli Çarklar: Sınıflandırma ve Kavramlar

Silindirik Düz Dişli Çarklar

Dişli Çark Mekanizmasının Temel Boyutları

Dişli Ana Kanunu

Örnek
Dişli Çarklar
Güç ve Hareket İletimi
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
 Motorların nominal devirleri ve güçleri
sabittir ve ürettikleri döndürme momenti:
Md  9550
N
n
 Ancak iş makinelerinin çalışma koşullarına göre çeşitli döndürme momentlerine ihtiyaç
vardır. Yukarıdaki ifaden de görüleceği gibi sadece dönme hızı değiştirilerek farklı
moment elde edilebilir.
 Güç ve hareket iletim elemanları; bir döndüren ve diğeri döndürülen en az iki
elemandan oluşur.
Atatürk Üniversitesi
Güç ve Hareket İletimi
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
Mekanik güç ve hareket iletim elemanı olarak;
1. Dişli çark mekanizmaları
2. Kayış-kasnak mekanizmaları
3. Zincir mekanizmaları
4. Kademesiz hız ayar mekanizmaları
Atatürk Üniversitesi
Güç ve Hareket İletimi
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
Mekanizmalar güç makinesi ve iş makinesi arasında motorun gücünü iletirken
aynı zamanda motorun dönme hızını değerini ve/veya yönünde değiştirir.
Güç ve hareket iletim elemanları ile ilgili ifadeler:
 Çevrim Oranı: Dönme hızının değerini ve yön değişimini ifade eder ve:
i12  1 / 2   n1 / n2
Burada
 (+) işareti döndüren ve döndürülen elemanların dönme yönlerinin aynı
olduğunu
 (-) işareti ise farklı olduğunu gösterir.
Çevrim oranına bağlı olarak hareket ve güç iletim elemanları üç gruba ayrılır:
 i12>1 yani n1>n2: hız düşürücü (redüktör)
 İ12<1 yani n1<n2: hız yükseltici (vites kutusu)
 i=1 yalnız hareket ileten elemanlar
Atatürk Üniversitesi
Güç ve Hareket İletimi
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
z1
n1
Фd1
n1
i12
z3
n2
i12
i23
z2
n2
n3
z4
n1 z 2
i12 

n2 z1
Фd2
n2 z3
i23 

n3 z 2
n1 n2 n1
i13  . 
n2 n3 n3
n1 d 2
i12 

n2 d1
iT  i12 .i23 .i34
Atatürk Üniversitesi
Güç ve Hareket İletimi
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
 Döndüren elemanın P1
gücü ile döndürülen
elemanın P2 gücü
arasında:
P2  P1
Burada  mekanizmanın
verimidir.
Döndüren ve döndürülen elemanların döndürme momentleri :
P1
Mb1  9550
n1
P2
Mb2  9550
n2
n1
i12 
 Mb2  i12Mb1
n2
Çevrim oranı büyüdükçe hız azalır ve moment artar.
Atatürk Üniversitesi
Vites Kutuları
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
 Vites kutularının amacı; tek bir giriş devri sayısına karşılık birden fazla
kademli olarak çıkış devri elde etmektir.
 Vites kutularının çıkış devir sayıları nçmin ile nçmax arasında kademeli olarak
değişir.
 Kademeler aritmetik veya geometrik dizi oluşturacak şekilde seçilir. K
geometrik dizi dikkate alınırsa:
Atatürk Üniversitesi
Vites Kutuları
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
Vites kutularında hız değişimi:
 Bir grup dişli eksenel yönde
kaydırılır ve değişik çıkış
devirleri elde edilir
 Tüm dişliler millerin üzerine
eksenel yönde sabit olarak
yerleştirilir ve hız değiştirme
işlemi kamalı milin hareketi
ile değişik dişlilere teması ile
sağlanır.
Atatürk Üniversitesi
Güç ve Hareket İletim
Giriş
Elemanları
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
• İlk olarak binlerce sene önce Mezopotamya’da sulama
tesislerinde kullanıldığı sanılmaktadır.
• Milattan önce, kum saatlerinde kullanılmışlardır.
• Romalılar tahrik pim profilli dişlileri (motorsiklet dişlisi)
un değirmenlerinde kullanmışlardır.
• Romalılar dişlileri bronz veya demirden imal
etmişlerdir.
• 17. Yüzyılın sonlarında episikloid profiller dişli profili
olarak kullanılmıştır.
• Buhar makinasının bulunmasıyla redüktör ihtiyacı
oluşmuş, metal sikloid profilli dişliler imal edilmiştir.
• 18. Yüzyıl ortalarında ilk defa dişlileri standartlaştırma
düşüncesi ortaya çıktı.
Atatürk Üniversitesi
Güç ve Hareket İletim
Giriş
Elemanları
•
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
1840 yılında “Willis” tarafından çıkarılan ilk dişli
standartında diş üstü ve diş tabanı daire çapları
standartlaştırıldı.
•
1874 yılında “Brown & Sharpe” firması 23 parçadan
oluşan bütün “Diametral-Pitch” ölçüleri için
kullanılabilinecek freze takımı piyasaya çıkardı.
• 1856 da “Schiele” ilk yuvarlama methodu takımını ve
1899 yılındada “Fellow” dişli çark şeklindeki kesici
bıçağı buldu.
• 1908 yılında “Sunderland” tarak şeklindeki dişli açma
takımını ve 1909 yılında MAAG firması bugünkü diş
açma sistemini buldular.
Atatürk Üniversitesi
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
Basit Dişli Dizileri
Şekildeki gibi bir düzenle güç iletilmesi düşünülürse, yâni Oı silindir merkezine
uygulanan Mı tahrik momenti, O2 silindir merkezinden M2 momenti olarak almak
istenirse, öncelikle bu iki silindir arasındaki sürtünme kuvvetinden faydalanmak
gerekmektedir. Bunun için de silindirleri, temas çizgisinden geçen düzleme dik Fn
kuvveti ile birbirine bastırmak gerekir.
r1
1
Ft   .Fm
M 1  .Fn .r1
M 2  .Fn .r2
O1
Daha büyük moment taşımak için neler yapılabilir?
r2
2
Kayma olur mu?
O2
1
2
=  şartı sağlanabilir mi?
Atatürk Üniversitesi
Basit Dişli Dizileri
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
Basit dişli dizileri;
 Birbirlerinden uzakta miller arasında hareket iletmek
 Son milin dönme yönünü değiştirmek için kullanılır.
Atatürk Üniversitesi
Basit Dişli Dizileri
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
Çevrim oranının pozitif çıkması 1. dişli ile 3. dişlinin aynı yönde döndüklerini
gösterir.
itop 
 z  z  z 
z
 i12 .i23 .i34    2   3   4    4
nç
z1
 z1  z2  z3 
ng
 Çevrim oranı eksi olduğundan birinci dişli ile 4. dişli farklı yönlerde döner.
 Çevrim oranı sadece ilk ve son dişlinin diş sayısına bağlıdır.
Atatürk Üniversitesi
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
Redüktörler
Redüktörlerde çevrim oranı sabittir yani tek bir giriş devrine karşılık tek bir
çıkış devri elde edilir. Aşağıdaki şekilde verilen sistem için çevrim oranı:

itop 
 i12 .i34   
nç

ng
z2 
 
z1 
z4 
 
z3 
z2 z4
z1z3
Çevrim oranı sistemdeki
bütün dişlilerin diş sayısına
bağlıdır
Dişlilerin toplam
verimi:
Redüktörün çıkış
momenti:
Atatürk Üniversitesi
Dişli Çarklar: Sınıflandırma ve
Kavramlar
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
Dişli çarklarda sabit açısal hız oranlarında dönme esnasında, fonksiyon
üstlenen yüzeylerinde, düzgün yuvarlanma meydana gelmektedir. Dişli
çarkların aktif yüzeyleri aynı düzlemde bulunduğunda, çarkların aks veya
mil eksenleri ya birbirine paralel ya kesişen veya uzayda kesişen şeklinde
görülmektedir. Buna göre dişli çarklar; silindirik alın dişliler; helisel alın
dişliler, konik dişliler, sonsuz vidalı dişliler ve planet dişliler şekilde
sınıflandırılmaktadır.
Diş profillerine göre;
düz dişliler,
eğik dişliler,
helisel dişliler vb olmak üzere gruplandırılmaktadır.
Atatürk Üniversitesi
Dişli Çarklar: Sınıflandırma ve
Kavramlar
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
Silindirik (Alın) dişli çark:
Eksenleri aynı düzlemde paralel iki mil arasında güç iletimi
Helisel silindirik
Düz silindirik
Kremayer dişlisi
Atatürk Üniversitesi
Dişli Çarklar: Sınıflandırma ve
Kavramlar
Silindirik dış alın dişli
Silindirik iç alın dişlisi
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
Çavuş veya ok dişli
Konik dişli
Kremayer dişli
Sonsuz dişliler
Atatürk Üniversitesi
Dişli Çarklar: Sınıflandırma ve
Kavramlar
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
Düz dişli mekanizmaları: Dişlilerin diş yanakları birbirlerine ve dişli çark dönme eksenlerine
paraleldir. tahvil oranı i8 dir.
Eğik dişli mekanizmaları: Dişli çark eksenleri ile diş alın yüzeyi doğrultusu arasında sabit
eğim açısı mevcuttur. Eğik dişler düz alın dişlilere göre birbiriyle daha fazla temas
etmektedir. Böylece daha fazla moment taşımakta ve daha sessiz çalışmaktadır. Tahvil oranı
i10 değerindedir.
Helisel dişli mekanizmaları: Dişlerin alın yüzey doğrultuları dişli ekseni ile değişen eğim açısı
yapmaktadır. Bu dişli çarkların helisleri vida helislerine benzemektedir. Bu çarklarda kavrama
oranı iyi olup, tahvil oranı da eğik dişlilerden yüksektir (i>10). İmalatı zor, sessiz çalışan ve iyi
güç ileten mekanizmalardır.
Konik dişli mekanizmaları: Dişli çark dönme eksenleri farklı açılar altında, konik yuvarlanmalı
yatakların yuvarlanma elemanlarında olduğu gibi kesişmektedir. Bu dişli çarkların birinin
radyal kuvveti diğerinin eksenel kuvvetidir.
Atatürk Üniversitesi
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
Silindirik Düz Dişli Çarklar:Temel
Kavramlar ve Boyutlar
t: taksimat
So=diş kalınlığı
l0= diş boşluğu
b: diş genişliği
hb: diş başı yüksekliği
ht: taban yüksekliği
 Taksimat dairesi (Yuvarlanma dairesi):
Dişlerin taksimatının yapıldığı ve dışlı çarkın büyüklüğünü gösteren dairedir. Bu daire
üzerinde bir diş kalınlığı ve boşluğunu kapsayan uzunluk diş taksimatı (t) veya hatve
denir.
d 0  zt  d 0 
t

z
t

 m (modül)  d 0  mz
Atatürk Üniversitesi
Silindirik Düz Dişli Çarklar: Temel
Kavramlar ve Boyutlar
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
 Dişlerin yüksekliğini, baş dairesi ve taban dairesi belirler.
Baş dairesi çapı : db=d0+2hb
Taban dairesi çapı: dt=d0-2ht
Atatürk Üniversitesi
Dişli Ana Kanunu
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
Karşılıklı iki dişli çarkın birbiri ile çalışabilmesi için profillerin birbirine uygun olması
gerekir.
Dişli çiftinin belirli bir devir sayısında bir gücü, bir milden diğer bir mile normal
iletmesi için, dişlilerin hızları her durumda eşit ve sabit olması gerektir.
A noktası ≡ Temasın başlangıcı.
C noktası ≡ yuvarlanma noktası.
E noktası ≡ Temasın sonu.
Atatürk Üniversitesi
Dişli Ana Kanunu
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
Dişli ana kanunu:
Eş çalışan profillerin bir temas
noktasındaki ortak normali, yuvarlanma
noktasında (C noktası) geçmelidir.
Eş çalışan dişlilerin teğetsel hızlarının
(v1 ve v2) ortak normal üzerindeki iz
düşümleri (vn1 ve vn2) eşit olmalıdır.
Çevrim oranı:
Atatürk Üniversitesi
Silindirik Düz Dişli Çarklar: Temel
Kavramlar ve Boyutlar
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
YANAK PROFİLLERİ
Yanak profili olarak her türlü eğri şekli kullanılabilir. Yeter ki bu eğri dişli kanununa
uysun. Pratikte bütün eğriler diş yanağı profili olarak alınmazlar. Pratikteki profil
seçimini, seçilecek profilin basit ve ucuz olarak imali ve basit kavrama doğrusu vermesi
etkiler. Buda sikloidlerin ve yuvarlanan profillerin (ya doğru veya daire üzerinde
yuvarlanan) kullanılmasını gerektirir. Bu günün makina yapımında kullanılan profiller
evolvent profilli dişliler ve profili evolvent olmayan dişliler diye iki kısma ayrılır.
Atatürk Üniversitesi
Silindirik Düz Dişli Çarklar: Temel
Kavramlar ve Boyutlar
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
Ortosikloid
Episikloid
Sikloid dişli üretimi oldukça zor ve
pahalıdır.
Hasas mekanik düzenekler gibi özel
işlerde kullanılır.
Hiposikloid
Atatürk Üniversitesi
Silindirik Düz Dişli Çarklar: Temel
Kavramlar ve Boyutlar
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
Evolvent Profil
Genel makina endüstrisinde hemen hemen daire evolventli dişliler kullanılmaktadır.
Çünkü bu profildeki dişlileri; hesaplamak, imal etmek, kontrol yapmak hem diğer
profillere göre basit hemde çok ucuzdur.
1. Yarım daire 8 eşit parçaya bölünür.
2. Bölünmede oluşan P noktalarından teğetler çizilir.
3. Ordinatta P'8 = P8 belirlenir ve yarım çember
boyu π.d/2 işaretlenir.
4. Yarım çember boyu 8 eşit parçaya bölünür ve
bütün teğet noktaları işaretlenir, P0 = A8 den P1
ve P7 ye kadar.
5. Bundan sonra teğet boyları alınır ve teğetlere
taşınır. Örneğin: P0-P3 pergel ile işaretlenir ve P'3
noktasında teğetine taşınıp evolvent noktası A3
bulunur.
6. Bütün noktalar aynı şekilde bunup evolvent profili
çizilir.
Atatürk Üniversitesi
Silindirik Düz Dişli Çarklar:Temel
Kavramlar ve Boyutlar
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
Evolvent dişli çarkların boyutları ve profilleri aşağıda verilen parametrelerle
belirlenir:
m : modül
z : diş sayısı
0 : taksimat dairesine karşılık
gelen basınç açısı
x : profil kaydırma faktörü
Taksimat dairesi ile temel daire
arasında:
Atatürk Üniversitesi
Silindirik Düz Dişli Çarklar: Temel
Kavramlar ve Boyutlar
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
Dişli çarkların temel dairesi taban dairesinin içinde (Şekil a) veya dışında olabilir
(Şekil b).
 Aktif profil: dişlinin evolvent olan kısmı
 Form dairesi: aktif profili tayin eden dairedir (Şekil c)
 Geçiş kısmı: temel dairesi ile (A noktası) taban dairesi (B noktası) arasındaki
farktır
Atatürk Üniversitesi
Silindirik Düz Dişli Çarklar:Temel
Kavramlar ve Boyutlar
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
Evolvent Dişli
Çarkın Boyutları
Atatürk Üniversitesi
Dişli Çark Mekanizmasının Temel
Boyutları
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
Bir dişli çark mekanizması bir döndüren bir de döndürülen dişliden oluşmaktadır. Bu
iki dişli çarkın eş çalışabilmesi için:
 Aynı modül (m)
 Aynı 0 basınç açısına sahip olmalıdır.
Yuvarlanma dairesi:
Dişlilerin çalışma esnasında birbirleri
üzerinden kaymadan yuvarlandıkları
dairelerdir.
Eksenler arası mesafe:
O1 ve O2 eksenleri arasındaki mesafedir.
O1O2 doğrusuna merkezler doğrusu
denir.
Sıfır dişlilerde:
d d
m( z1  z2 )
a0  01 02 
2
2
Atatürk Üniversitesi
Dişli Çark Mekanizmasının Temel
Boyutları
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
Kavrama Doğrusu:
Eş profilli olan dişlilerden, döndüren dişlinin diş tabanının (A noktası) döndürülen
dişliye ait dişin en baş noktası ile temasa geçtiği anda başlar ve döndüren dişlinin
diş başının (E noktası) döndürülen dişlinin tabanını terk etmesi ile sonra eren temas
noktalarının çizilmesi ile elde edilen eğri kavrama eğrisidir. Evolvent dişlilerde bu bir
doğru olduğundan kavrama doğrusu denir.
Kavrama boyu: AE uzunluğu
C: yuvarlanma noktası
: kavrama açısı (basınç açısına eşittir)
Atatürk Üniversitesi
Dişli Çark Mekanizmasının Temel
Boyutları
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
Kavrama Oranı:
Bir dişli çiftinde dişlilerin daima en azından birer diş birbirini kavramalı ve ikinci bir
diş kavramadan evvel birinci dişli ayrılmamalıdır. Bu kavrama oranı ile verilir:
 1
olmalıdır.  ne kadar büyük
olursa dişli o kadar sessiz çalışır.
Atatürk Üniversitesi
Dişli Çark Mekanizmasının Temel
Boyutları
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
Sınır Diş Sayısı:
Dişli çarklarda aralığının dışında profillerin birbirine teğet olarak normal çalışma yapması
mümkün değildir. Limit durumda A noktasının T1 noktası ile E noktasının T2 noktası ile
çakışması söz konusudur. Yâni kavrama doğrusunun sınır çalışma boyunun tamamı faydalı
çalışma boyu olur. Bu durumdaki dişli çarka sınır çark, zs diş sayısına sınır diş sayısı
denilmektedir.
Atatürk Üniversitesi
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
Dişli Çark Mekanizmasının Temel
Boyutları
zs 
2
Sin 
2
 17
Teorik sınır diş sayısı
Evolvent profilin kısaltılabilir faydalı çalışma boyunda sınır diş sayıları ise:
5
z  .z s  14
6
'
s
Pratik sınır diş sayısı
Sınır diş sayılarında kavrama oranı
zS
11
12
13
14
15
16
17
ε
1
1.12
1.3
1.45
1.47
1.5
1.54
Tablodan görüleceği gibi zs=12 dişten küçük diş sayılarında çalışılmaz. 12 ve 13 diş sayıları
kuvvet taşıması ve aşınma açısından uygun değildir. Bunun için 14 diş sayısı pratikte en alt
sınır diş sayısıdır.
Atatürk Üniversitesi
Alt Kesilme Olayı
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
Eş çalışan dişlilerin temasları evolvent olmayan kısımda (bunu olabilmesi için temel
daire taban dairesinden büyük olmalıdır) meydana gelirse dişli dibinin oyulduğu
görülür. Bu da temasın kavrama doğrusu dışında meydana geldiğini gösterir. Bu olaya
alttan kesilme denir. Sınır diş sayısının altında diş sayısına sahip olan dişli çarklar
birbirleri ile çalıştıklarında görülür.
Atatürk Üniversitesi
Alt Kesilme Olayı
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
Alttan kesilme olayının olmaması için gerekli minimum diş sayısı:
zmin 
2
sin 2  0
Teorik olarak 0=20 olduğundan zmin=17 bulunur. Pratikte bir miktar alt
kesilme olayı tolere edilerek zmin=14 alınır.
Alt kesilme olayını önlemek için:
 Büyük dişlinin yüksekliğinin kısaltılması
 Kavrama açısının büyütülmesi
 Profil kaydırma
Atatürk Üniversitesi
Silindirik Düz Dişli Çarklar: Temel
Kavramlar ve Boyutlar
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
Profil kaydırma yöntemiyle çeşitli diş şekilleri elde edilir.
 Böylece standart dişlilere göre diş dibi mukavemeti ve yüzey basıncı
mukavemeti artırılabilir.
 Dişler arasında meydana gelen kayma ve dolayısıyla aşınma azaltılabilir.
 Alttan kesilme olayı önlenir.
Atatürk Üniversitesi
Silindirik Düz Dişli Çarklar: Temel
Kavramlar ve Boyutlar
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
Atatürk Üniversitesi
Silindirik Düz Dişli Çarklar:Temel
Kavramlar ve Boyutlar
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
Burada x:
takımın (diş açan) taksimat dairesi ile dişlinin taksimat dairesi arsındaki
düşey farktır.
Artı profilli: diş açan takımın orta doğrusu taksimat dairesinin üstünde
Eksi profilli: diş açan takımın orta doğrusu taksimat dairesinin altında
Atatürk Üniversitesi
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
Silindirik Düz Dişli Çarklar: Temel
Kavramlar ve Boyutlar
Diş başı kısaltma ile alt kesilmeyi önleme
A noktası T1 in dışında kaldığı durumda O1 dişlisi sınır diş sayısından küçük olduğu
için bu dişlide alt kesilme meydana gelmektedir. Alt kesilmeyi önleme tedbirlerinden
biri de diş başı kısaltmasıdır. Bu metotta T1 noktası A noktası ile çakışıncaya kadar diş
başı kısaltılmaktadır, Şekilde kısaltma sonunda A noktası T1 noktası ile üst üste
geldiği için alt kesilme önlenmektedir.
Diş dibi doğrusu
E
C
T1=A'
A
Kısaltılmış diş üstü doğrusu
Diş üstü doğrusu
r01
O1
Atatürk Üniversitesi
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
Silindirik Düz Dişli Çarklar: Temel
Kavramlar ve Boyutlar
Kavrama açısını büyülterek alt kesilmeyi önleme
'
0
Bu dişli çarklarda A noktası T1 in dışında kaldığında alt kesilme meydana
gelmektedir. Kavrama açısını büyüterek alt kesilmeyi önlemede O1C çaplı çember
çizilmektedir. Bu çemberin diş üstü doğrusunu kestiği nokta, T1 noktasının A noktası
ile çakıştığı nokta olup bu noktadan geçen kavrama doğrusu, α açısı büyüten
doğrudur.
E
C
T1 A
T1'=A'
O'
O1
Atatürk Üniversitesi
ÖRNEK
Örnek:
Şekilde verilen ve iki düz dişliden meydana
gelen dişli çark sisteminin toplam çevrim
oranı İtop=10 ve z3-z4 dişlilerin çevrim oranı
i34=2.94, giriş dönme hızı n1=965 d/d, giriş
gücü N=12 kW, birinci kademenin modülü
3mm ve eksenler arası mesafe 110 mm; ikinci
kademenin modülü 4.5mm ve eksenler arası
mesafesi 160 mm olduğuna göre:
a) Birinci kademenin çevrim oranı
b) Tüm dişlilerin diş sayıları
c) İkinci kademe dişlilerin boyutları
d) Çıkıştaki dönme momentini
Hesap ediniz.
Dişli
Çarklar
Dişli
Çarklar
z1
n1
z2
z3
n2
z4
n3
Dişli sisteminin toplam verimi 0.92
Çalışma faktörü 1.4
Dişliler sıfır dişlidir.
Atatürk Üniversitesi
Gelecek Ders
Dişli Çarklar
Dişli Çarkların Hesaplama Esasları…
Download

Dişli çarklar_01 - Mehmet Adem Yıldız