TV VE İNTERNETİN
ÇOCUKLAR
ÜZERİNDE ETKİLERİ
Gizem YILDIZ
Psk.Dan.Rhb.Öğrt.
TELEVİZYON
(EVLERİN YENİ EFENDİSİ)
Evde çocuklarla birlikte otururken
birden elektrikler kesildi. Siz hemen
bir mum yakıp oturdunuz. Fakat evde
az önceki hareketlilik, canlılık
kayboldu. Çocuklarla birkaç cümle
konuştunuz. Konuşacak bir şeyler
bulamıyorsunuz. Evde derin bir
sessizlik…..
Televizyonsuz bir hayat geçer mi?
Ona o kadar çok alışmışız ki,
hayatımızın bir parçası haline gelmiş.
Sabah uyanır uyanmaz veya
dışarıdan eve geldiğinizde
televizyonu açarsınız. Televizyonun
sesi size arkadaşlık eder.
NEREYE KADAR?
Televizyon getirdiklerinin yanında
acaba bizden neler götürüyor?
Hayat boyu eğitim
Eğitim ve öğretim başı- sonu olan,
sınırlı bir zaman değil doğumdan
ölüme devamlılığı olan bir süreçtir.
Duyularımız yoluyla yaşantımızda
olan her şeyden olumlu yada olumsuz
etkilenir ve öğreniriz.
Kısaca eğitim-öğretim yalnızca okulda
değil hayatın her alanında gerçekleşir.
TV ve Öğrenme
Televizyon göze ve kulağa hitap
etmesi nedeniyle çekici ve etkili bir
eğitim öğretim aracıdır.
Bu nedenle televizyonda yayınlanan
programların çocuklar üzerindeki
olumlu-olumsuz etkileri tartışma
konusudur.
TV amacı- toplumsal etkileri
Bilgilendirmek,
Mal ve hizmet tanıtımı yapmak,
Eğlendirmek amaçlı olan tv toplumun
Estetik anlayışını,
Tüketim davranışını,
Sosyal davranış biçimini,
Dilin kullanımını,
Giyim-moda-zevk ve beğenilerini,
Yaşam değerlerini etkilemektedir.
TV programları
Olumlu değer yargıları
Doğru sosyal davranışı
Zihinsel gelişimi
Dil gelişimini geliştirici-öğretici nitelikte
programlar ve izlenme oranları oldukça
düşüktür
TV kanalları,toplum üzerinde güçlü etkisi
nedeniyle eğitici- öğretici bir araç olarak
kullanılabilecekken, ekonomik kazanç
kaygısıyla bu özelliğinden uzaklaşmaktadır.
Tüketime özendirmektedir
TV dan yaralanmak
TV programlarının çocuklar ve
gençler üzerindeki olumsuz etkileri
git gide artan bir sorun halini
almaktadır.
Televizyondan iyi bir eğitim-öğretim
aracı olarak yaralanma konusunda
programların niteliği kadar
izlemedeki seçicilik de önemlidir.
TV nun önemi
Nitelikli programlar olduğunda çocuklar
televizyondan belli bilgileri edinirler.
Sayıları, şekilleri ve renkleri tanıtan, kelime
hazinesini arttıran ve konuşma becerilerini
geliştiren eğitici programlar vardır.
Bunların dışında ev hayvanlarının bakımı
gibi sözle anlatılmayan bilgileri, görgü
kurallarını öğrenirler.
Kendi yaşamlarında olmayan (Örneğin;
çiftlikte yaşayan bir çocuk şehirdeki yaşam
tarzını) gerçek dünyaya ait hayatında
olmayan bilgileri de edinirler.
TV a ayrılan zaman
Çocuklar televizyona diğer
etkinliklerden daha fazla zaman
ayırırlar.
Okul öncesi yaşlarda hayvanlarla ilgili
basit hikayeler, komik görüntüler, 2.
sınıfta kovboy filmleri, yarışmalar, 3.4.
sınıfta uzay, polisiye, 5.6. sınıfta
benzeri programlar ve bilimle ilgili
yayınlar ilgisini çeker.Komedi, müzik,
çizgi film ise her yaşta çocuklara hitap
eder.
TV ye karşı ilgi 6 yaşında belirgin hale
gelir.
TV NUN ÇOCUKLARIMIZ
ÜZERİNDE Kİ ETKİLERİ
Bedensel etkisi
Yemek ve uyku düzeninin aksatır (yemek
yerken tv izler, çiğnemeden yutar)
Çocukları hareketsizleştirir, enerjisini
boşaltamayan çocuk gergin ve sinirli olur
Şişman olan çocuk daha da kilo alır,
ileriye dönük kalp damar hastalıkları riski
artar
Göz bozuklukları
Oturuş, duruş pozisyonları nedeniyle
iskelet ve kas sistemi hasarları
görülebilir
Oyunlarına etkisi
Oyun çocuk için dünyayı algılama,
hayatı tanıma, kendini geliştirme
ortamı olması nedeniyle çok
önemlidir.
Oyun oynamak yerine tv izleyerek
sosyal ilişkiler için gerekli olan bu
deneyimden açık hava oyunlarının
beden-ruh sağlığına yararından
mahrum kalır.
Okul ödevlerine etkisi
Dersten çok tv ye vakit ayırır; kitap
okumak, araştırma ve ödevlerini yapmak
için yeterli zaman kalmaz, eğitim- öğretim
eksiklikleri görülür.
Okul başarısı düştüğünde, başarısızlık ve
yetersizlik duygusuyla benlik algısı düşer,
kendine güveni azalır.
TV ilgi çekici, heyecan verici, keyifli iken
okul kitapları ilgisini çekmez; okul ve ders
kitapları sıkıcı gelmeye başlar.
Aile içi ilişkilere etkisi
Ailece geçirilen zamanı azaltır, birbirleriyle
ilişkileri kısıtlar, aile üyeleri diğerlerinin
hayatlarıyla ilgilenmez, sıkıntı ve sevinçlerini
paylaşmalarına fırsat kalmaz.
Çocuğun ihtiyaç duyduğu ait olma duygusunu
hissetmesini engeller
Paylaşım azaldığı için birbirlerine karşı
sevecenlik, yardımlaşma, hoşgörü duygusu
azalır
Anne-babaların çocuklarının eğitim-öğretimine
ayıracakları zamana engel olur.
Çocukların davranışlarına etkisi
Suça ilişkin davranışlar, şiddet ve işkence
içerikli sahneler zamanla çocuğun iyi
duygularını köreltir; acıma ve insancıl
duygularının gelişmesine engel olur
Çocuklar bu tür yıkıcı davranışları normal
görmeye başlar
Saldırgan davranış gösteren film
karakterlerini örnek alır, benzeri
davranışlar sergiler
Kişilik gelişimine etkisi
Çocukların yaşam değerleri yozlaşır: Kaba
kuvveti ve maddi zenginliği güç ve insanlar
üzerinde hakimiyet kurma aracı olarak görür
Gerçeklik algısı zarar görür(gerçek- gerçek dışı
düşünceleri karışır)
Sanat ve estetik anlayışının gelişmesi
kısıtlanır.
Sosyal etkinliklerden mahrum kaldığı için
kişiler arası iletişim becerilerinin gelişmesini
engeller
Sorun çözme yöntemi olarak kaba kuvvet
kullanmayı öğrenir. Dolayısıyla öfkesini kontrol
etme, yaşadığı sorunlara akılcı-uygun çözüm
bulma becerisi gelişmez. İnsan ilişkilerinde
sorun yaşar
Psikolojik etkileri
Şiddet, işkence, adam öldürme v.b.
sahneleri izleyen çocuklarda
Çeşitli gerginlik, endişe, korku, kaygı ve
huzursuzluk
Umutsuzluk, mutsuzluk
Güvensizlik, gelecek endişesi
Uyku bozuklukları, kabus görme
Uyum sorunları
Alt ıslatma, tırnak yeme, öfke nöbetleri gibi
davranış bozuklukları v.b. Sorunlar görülür.
Şiddet ve saldırganlığı öğrenmek
Bir kuşak öncesi çocuklar Hacivat ile
Karagöz’e gülerlerken, şimdi birbirlerine
bomba atan çizgi film kahramanlarına
gülüyor.
Böylelikle şiddet sahneleri zevk verici
nitelik kazanarak çocukların keyif almak
için bu davranışlarda bulunmasını
öğretiyor.
Gazetelerde, izlediği çizgi filmin etkisinde
kalarak kendisine ve başkalarına zarar
veren çocukların, birbirlerini bıçaklayan
gençlerin haberleriyle karşılaşıyoruz.
Peki TV bütün bunları nasıl
öğretiyor?
Bilimsel bulgular
Yapılan bilimsel çalışmalarda; bir
çocuğun uyanık olduğu saatlerin
1/6sını tek bir etkinlikle geçirdiğinde,
çocuğun davranışlarında,
hareketlerinde, duygu ve
düşüncelerinde değişim yarattığı
kanıtlanmıştır.
Bu süre günde 9 saat uyuyan bir
çocuk için 2,5 saattir.
Ülkemizde 6 yaşlarında bir çocuk
günde 4 saatini tv başında geçiriyor.
YAPILAN ARAŞTIRMA
SONUÇLARINA GÖRE ÜLKEMİZDE;
HER GÜN ORTALAMA; 3 SAAT 40
DAKİKA TV. SEYREDİLİYOR
HAFTADA 25 SAAT 40 DAKİKA EDİYOR (
OYSA BU DURUM ALMANYA’DA
HAFTADA 16 SAAT HOLLANDA’DA 12
SAAT)
ÇOCUKLARIN %31’ İ YETİŞKİNLERLE
BİRLİKTE YATINCAYA KADAR EKRAN
BAŞINDA
TV görüntüleri
GÖRÜNTÜLERİN %75 OLUMSUZ
SAATTE 213 ŞİDDET GÖRÜNTÜSÜ
VAR
BİR GÜN BOYU 3406 OLUMSUZ
GÖRÜNTÜ TESPİT EDİLMİŞTİR.
OLUMLU GÖRÜNTÜ
İSE BİR GÜNDE 25
ADET
BUNDAN SONRA NE OLUYOR?
BİLGİNİN, ERDEMİN, YARATICILIĞIN YERİNE;
FİZİKSEL GÜCÜN VE PARASAL GÜCÜN
DEĞERİ GEÇİYOR.
-SORUN ÇÖZME YERİNE= ÇATIŞMA
-İLETİŞİM YERİNE= KAVGA
-AİT OLMA İHTİYACI YERİNE =ÇETELEŞME
TERCİH EDİLİYOR!!!
Tahripkar davranışlar erken
yaşlarda öğrenilir
ABD de yapılan bir araştırma
bulguları:
Kavgacı,saldırgan ve yasa dışı
davranışlarda bulunan 30 yaşındaki
tutuklular üzerinde yapılan araştırma
sonuçları çocuk yaşlardaki
öğrenmelerin yetişkinlik davranışlarını
belirlediğini göstermiştir.
Sonuç olarak
Çocukların en etkili öğreticisi aileden
sonra televizyondur.
Televizyon, internet ve bilgisayar
oyunları doğru kullanılmadığı takdirde
çocuğun kişilik gelişimini, okul
başarısını, sosyal ilişkilerini, yaşam
değerlerini ve davranışlarını olumsuz
yönde etkilemektedir.
Anne babalar neler yapmalı
Doğru programlar izleyerek ve
Televizyona esir olmadan, uygun
zaman ayırarak
Televizyondan geliştirici bir araç
olarak yaralanılabilir.
Anne babalar neler yapmalı
Eve bir çok televizyon yerleştirmeyin. Bu
aile bireylerinin yalnızlaşmasına,
birbirlerinden uzaklaşmasına sebep olur.
Ortak karar verme becerisini ailece
geliştirmek için televizyon programlarını
seçmeyi kullanabilirsiniz.
Televizyonunuz sürekli açık olmasın. Ailece
sohbet etmek, yaşantınızı paylaşmak için
vakit ayırın.
Yemek esnasında televizyonunuz açık
olmasın. Ailedeki tüm iletişimi keser.
Anne babalar neler yapmalı
Çocuğunuzu televizyondan başka bir
uğraşla ilgilenmesi için yönlendirin.
Mümkünse spor ve sanatla ilgili
etkinliklere, katılmasını sağlayın
Televizyonun önünde sakin
oturmaktansa, bırakın daha fazla
kirleten ya da dağıtan diğer
aktivitelerle ilgilenerek kendini
geliştirsin.
Anne babalar neler yapmalı
“Çocuğunuzun seyredeceği
programın ya da çizgi filmin ona
uygun olup olmadığına siz karar verin.
Çocuğunuz yanlışlıkla kanlı olayların
olduğu bir sahneye denk geldiyse,
televizyonu hemen kapatmak ya da
aceleyle kanalı değiştirmek yerine,
onda şok etkisi oluşturan şey üzerine
birkaç kelime edin.
Anne babalar neler yapmalı
6-7 yaşına doğru onun çizgi filmlerden
başka şeyler izlemesine izin
verdiğinizde bazı temel bilgileri
açıklayın. Örneğin, ona filmle gerçeği
ayırt etmesini öğretin; ‘Birbirleriyle
kavga edenler aslında rol yapıyor’,
‘Bütün bunlar aslında sana akşamları
okuduğum masallar gibi gerçek
olmayan şeyler’, ‘Örneğin gördüğün
bu kan aslında ketçap’ gibi…”
İNTERNETİN
YAŞAMIMIZDA YERİ
Çağımızın en güçlü kitle
iletişim kaynaklarından
biri olan bilgisayarlar ve
yaşamımıza birden bire
giren internet, bugün
bilgilenme, işlem
yürütme, haberleşme,
eğitim ve eğlence
fonksiyonlarıyla
hayatımızın ayrılmaz bir
parçası olmuştur.
İnternetin,
öğrencilerin
eğitiminde büyük
yararları olduğu
gerçektir. Özellikle
ödev yaparken, yeni
bir konunun
araştırmasını
yaparken büyük
kolaylıklar
getirmektedir.
İnternet kullanımları,
ergenin sosyalleşme .
süreci içinde,
kendini tanıması,
kendi doğru ve
yanlışlarını,
prensiplerini ve
yaşam değerlerini
bulması için başka
sosyal yaşantılara
ek olarak kullandığı
birer araçtır.
YARARI VE ÇEKİCİLİĞİ BU KADAR AÇIK
OLAN İNTERNET, AYNI ZAMANDA BİR
TAKIM OLUMSUZLUKLARI, HATTA
TEHLİKELERİ DE BERABERİNDE
GETİRMEKTEDİR.
.
FİZİKSEL ETKİLERİ
Gelişmekte olan çocuklar için
4 potansiyel fiziksel risk
vardır:
a) Duruş ve iskelet sorunları
b) Görme Sorunları
c) Radyasyon riski
d) Daha az hareketten
kaynaklanan fiziksel
problemler
PSİKOLOJİK ETKİLERİ
Bir çok uzmanın ortak
görüşü olarak; bilinçli
kullanılmadığı takdirde
bilgisayar başında,
internete bağlı olarak,
gereğinden fazla zaman
geçirme problemi
şeklinde tanımlanan
internet bağımlılığına yol
açmaktadır
Bağımlılık belirtileri
Her gün internete
bağlanmak,
bağlı iken zamanın farkında
olmamak,
sorulduğunda ise inkar
etmek veya yalan söylemek.
Bilgisayarın başında bu
kadar fazla zaman geçirildiği
için suçluluk duyma ve
büyük bir zevk alma
arasında gidip gelmek.
İçe kapanma ve
İnsanlarla iletişimde göz temasının
kesilmesi.
Toplumsal yaşamdan, yaşıtlarından
çekilme,
Dostları tarafından anlaşılamama
duygusu,
Spor faaliyetlerinden ve sosyal
aktivitelerden uzaklaşma.
Yoksunluk belirtileri (bağlantı
engellendiğinde aşırı sinirlilik,
titreme, hayal kurma)
Tekrarlanan beden hareketleri (ileri
geri sallanma, parmakları gereksiz
yere oynatma, dönme) ya da kendi
kendine konuşma.
Çocuklar için zararlı siteler
Çocukların kendileri için zararlı
olabilecek sitelere girip ruhsal açıdan
etkilenmeleri de söz konusudur.
Çocuklar yaşları gereği henüz hazır
olmadıkları bir konuda öğrendiklerini
değerlendiremezler, yanlış kanılara
kapılabilirler.
Bu onların bilinç altını, duygularını
davranışlarını olumsuz etkiler.
SOSYAL ETKİLERİ
Uzun süre internette chat yapan
çocukların gerçek hayatta arkadaş
edinme sıkıntısı çektiği yapılan
araştırmalarla saptanmıştır.
Bu çocuklar, giderek toplumda iletişim
kurmakta zorlanmakta, topluma karşı
olumsuz duygu ve düşünceler
beslemeye başlamaktadır.
İnternet Kafelerde kontrolsüz kalan
çocuğun karşısına pornografi,
uyuşturucu, alkol,kumar-bahis, hırsızlık
veya yasadışı örgütlere ait siteler
çıkabilmektedir.
İnternet konusunda yapılan
araştırmalardan çarpıcı sonuçlar
Anne babalar %62 oranında
çocuklarının hangi sitelerde
dolaştıklarını bilmemektedirler.
Çocuklara hangi sitelere girdikleri
sorulduğunda %44’ ü seks içerikli
sitelere,
%14’ü bomba imalatı sitelerine,
%12’si nereden silah alabilecekleri
bilgisini içeren sitelere girdiklerini
belirtmişlerdir.
%43’ü ailesinin internet konusunda
bir kural koymadığını,
%31’i ailesinin kuralları takip ettiğini,
%26’sı ise kurallara rağmen
istediklerini yaptıklarını belirtmişlerdir.
!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
Bu olumsuzluklara bakıp bilgisayarı
kaldırmak yerine, olumsuzlukları
ortadan kaldırmak gerekir; bunun için
de çocuklarımızı ve gençlerimizi
bilinçlendirmeliyiz. Bütün dünyada
kabul gören yaklaşım, en iyi denetimin
ailede gerçekleşeceği şeklindedir.
Çocuklara doğru kuralları öğretmekte
başta anne babaya düşmektedir.
Anne Babalara
Öneriler
Öncelikle, çocuğunuzla karşılıklı
güvene dayalı ve sizinle korkmadan
konuşabileceği bir ilişki kurmalısınız.
Böylece çocuğunuz internet
ortamlarında rahatsız edici kişi veya
durumlarla karşılaştığında sizden
yardım isteyebilir.
Çocuğunuzun internette şiddete,
pornografiye veya benzer olumsuz
uyaranlara maruz kalmaması için,
öncelikle internet erişimi için
gerekli filtreleme programlarının
bilgisayarda olmasını sağlamalısınız.
Bunun için, bilgisayar yazılımları
veya paket programları satan
firmalarla görüşebilirsiniz.
İnternette tanıştığı kişilerle gerçek
yaşamda buluşmayı kabul
etmemeleri konusunda çocuğunuzu
uyarmalısınız.
Çocuklarınıza sorumlu, ahlaki
internet kullanıcılığı davranışlarını
öğretmeli, interneti dedikodu yaymak,
tacizde bulunmak ya da başkalarına
tehditler yöneltmek için
kullanmamaları gerektiğini
söylemelisiniz.
İnternet kullanımı çocuğunuzun ders
çalışmasına, sosyal ilişkilerine, sizinle
olan iletişimine engel olacak ölçüde
artmadan, bağımlılık haline gelmeden
internet kullanımını makul ölçülerde
sınırlamalısınız.
Alışkanlık haline geldikten sonra
yasaklaklar bir işe yaramayabilir.
Daha baştan belli zaman dilimlerinde
ve belli bir süre için internet
kullanmasına izin vermelisiniz.
Bilgisayar oyunları ve televizyonda
görebileceği şiddet olayları hakkında
konuşun.
Çevrelerinde ve medyada gördükleri şiddet
olaylarının gerçek hayatta nelerle
sonuçlanabileceğini kafalarında
canlandırmalarını isteyin.
Çocuklarımıza her kötülüğe ve şiddete
karşın, yaşamda binlerce iyilik, güzellik
ve yaratıcılık olduğunu gösterebiliriz.
DİNLEDİĞİNİZ
İÇİN TEŞEKKÜR
EDERİZ
Download

tv ve bilgisayarın çocuklar üzerinde etkileri