T.C.
ULUDAĞ ÜNĐVERSĐTESĐ
SAĞLIK HĐZMETLERĐ MESLEK YÜKSEKOKULU
HASTANE BİLGİ
YÖNETİM
SİSTEMLERİ
DERS NOTLARI
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
Bursa - 2014
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
Elinizdeki bu ders notları Uludağ Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde
çalışan bir tıbbi sekreterin kullandığı programı ve işlemlerini inceleyerek hazırlamış
olduğum bilgilendirme amaçlı bir kaynaktır. Yanlışlarım ve eksiklerim olabileceğini
peşinen kabul ediyor ve siz sevgili öğrencilerimin uygulamalarınızda öğreneceğiniz
bilgilerle bunları paylaşarak giderebileceğimi ümit ediyorum.
Ders notlarımın hazırlanması sırasında bana değerli zamanlarını ayırarak yardımcı olan
poliklinik ve klinik sekreteri olarak çalışan arkadaşlarıma, mezun öğrencilerime ve halen
uygulamalarını Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde yapan öğrencilerime çok
teşekkür ederim.
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
Bursa, 03 Mart 2012
Son Güncelleme: 01 Mart 2014
U.Ü. SHMYO
2/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
BÖLÜM I
TIP BİLİŞİMİ VE SAĞLIK BİLGİ SİSTEMİ
GİRİŞ
Bilişim kelimesi bilmek fiilinin bir türevi olan bilişmek fiilinden türetilmiştir. Bilişim kelimesinin karşılığı olan
Informatik (Alm.), Informatique (Fr.) ve bunlardan türetilmiş olan Türkçe enformatik kelimeleri İngilizcedeki
computer science ve information systems gibi alanları kapsar. İskandinav ülkelerinde bilişim biliminin
karşılığı olarak dataloji terimi kullanılmaktadır.
Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğünde bilişim “İnsanoğlunun teknik, ekonomik ve toplumsal alanlardaki
iletişiminde kullandığı ve bilimin dayanağı olan bilginin özellikle elektronik makineler aracılığıyla düzenli ve
akla uygun bir biçimde işlenmesi bilimi, informatik, enformatik” olarak tanımlanmaktadır.
Veri işleme ve bununla ilgili iş alanları için genel bir kavram olarak İngilizce “information technology- IT”
yerine Türkçede “Bilişim Teknolojisi – BT” kavramı kullanılmaktadır.
Tıp bilişimini tıp alanındaki bilgilerin üretimi, toplanması, değerlendirilmesi, analizi, saklanması, işlenmesi,
sunulması ve arşivlenmesi süreçlerinin tamamı ile ilişkilendirmek mümkündür. Tıp bilişimi, araç olarak
bilişim teknolojilerini kullanarak Tıp pratiğinde ortaya çıkan bilgi yönetimi gereksinimine cevap vermeye
çalışır.
Tıbbi bilişim (medical informatics), tıp alanındaki bilgilerin etkili ve etkin kullanımı, bu bilgilerin
yaygınlaştırılması, analizi, yeni yapılanmalara imkân sağlayacak şekilde yönetilmesi için değişik bilim
dalları ile etkileşimli bir şekilde günümüz bilgisayar ve iletişim teknolojisinin en üst düzeyde kullanılmasını
amaçlamaktadır.
Sağlık Bilişimi Nedir?
Bilgi teknolojilerini kullanarak sağlık alanında yapılan tanı, tedavi, eğitim, iletişim, veri ve bilgi toplama, veri
ve bilgi işleme, bilgi yönetme, tıbbi karar verme ve bilimsel çözümleme yöntemlerini içeren bir bilim dalıdır.
İngiltere Tıbbi Bilişim Derneği tıp bilişimini “Sağlık hizmetlerini yaygın olarak sunabilmek için, varolan
bilginin paylaşımını ve kullanımını sağlayacak araçların, becerilerin ve bilincin tümü” ve “son
yıllarda, dünya çapında akademik çevrelerce takip edilen ve geliştirilen, bilgi sistemlerinin sağlık
hizmetlerine uygulama yöntemlerini araştıran ve öğreten bir bilim dalı; sağlık, bilişim, psikoloji,
epidemiyoloji ve mühendisliğin buluştuğu nokta.” olarak tanımlamıştır.
Günümüzde iletişim teknolojilerinin hızlı gelişimi sonucunda bundan birkaç yıl öncesine kadar hayal dahi
edemeyeceğimiz pek çok şey hayatımızın bir parçası haline gelmiştir. Binlerce kilometre uzaktaki
sevdiklerimizle sesli ve görüntülü olarak haberleşmek çok ucuza mal edilebilmektedir. Evinizdeki
bilgisayarınızdan başvurular yapmak, fatura ödemek, havale yapmak, sınava girmek, danışmanlık hizmeti
almak ve pek çok hizmeti almak mümkün hale gelmiştir.
Bilişim ve iletişim teknolojisinin gelişimi hayatımızın her alanını ve aşamasını şekillendirmeye devam
etmektedir. Sağlık hizmetlerinin ve bu hizmetlerin kalitesinin bu olumlu gelişimden etkilenmemesi mümkün
değildir. Her organizasyon gibi sağlık sistemi içinde yer alan paydaşların da verilen hizmetlerin kalitesini
artırmak suretiyle varlıklarını sürdürme refleksi göstermeleri doğaldır. Bu nedenle her organizasyon
kendisinden talep edilen hizmet kalitesini karşılamak üzere bilişim teknolojilerini bünyesine katmakta
kendisi için gerekli olan yaşamsal fonksiyonları maliyet performans ölçütleri doğrultusunda yeniden
yapılandırmaktadır. Bilişim teknolojilerine yatırım her işletmenin geri dönüşü en kısa zamanda gerçekleşen
yatırımları arasında yer almaktadır.
U.Ü. SHMYO
3/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
SAĞLIK BİLGİ SİSTEMLERİ
Sağlık hizmetlerinin sunumu yoğun bir enformasyon süreci içerisinde gerçekleşmektedir. Yüksek kaliteli
hasta bakımı her hastanın tıbbi geçmişinin, sunulan sağlık hizmetinin ve hastanın iyileşme durumunun
dikkatli bir şekilde belgelendirilmesini gerekli kılmaktadır. İdari ve finansal enformasyon hasta bakım
sürecinin etkili bir şekilde sürdürülebilmesi için gerekli hususlardır.
Enformasyon teknolojisi günümüz dünyasında işletme faaliyetlerinin önemli bir yardımcısı olmaya
başlamıştır. Enformasyon teknolojisi işletmelerin aşağıdaki beş amacını desteklemektedir.
1. Verimliliğin geliştirilmesi
2. Maliyetlerin düşürülmesi
3. Karar vermenin geliştirilmesi
4. Müşterilerle ilişkilerin artırılması
5. Yeni stratejik uygulamaların başlatılması
Sağlıkta enformasyon yönetiminin temel fonksiyonu, hastanın durumunun iyileştirilmesi, hastanın güvenliği
ve hastanın performansının geliştirilmesi için verilecek kararlara destek olmaktır. Bütün bunlar hastanın
bakımı, tedavi ve hasta hizmetleri konularında bilgi sahibi olmayı gerektirir. Sağlık enformasyon sisteminin
temel amaçları tıbbi kalite güvencesi ve çıktıların değerlendirilmesi, maliyet kontrolü, verimliliğin artırılması,
yarar analizi, talep tahmini, programlama ve değerlendirme, dış raporların basitleştirilmesi, klinik araştırma
ve eğitimdir.
Sağlık Bilgi Sisteminin Amacı
Bilgi ve iletişim teknolojilerinin sağlık alanında etkin ve verimli bir şekilde kullanımını sağlayarak, erişim
hakları tanımlanmış yetkili kişi ve kuruluşlarca ulaşılabilir, tüm vatandaşları kapsayan, her bireyin sağlıkla
ilgili güncel ve doğru bilgiler ile kendi bilgilerine erişebildiği, doğum ile başlayıp tüm yaşam süresince
oluşan sağlıkla ilgili verilerin tüm ülkeyi kapsayacak sağlık özel ağı üzerinden paylaşılmasıdır.
Şekil 1.1: Sağlık Bilgi Sistemi Veri Toplama ve Değerlendirme süreci
U.Ü. SHMYO
4/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
Şekil 1.2: Sağlık Bilgi Sistem Ağı
Ulusal Sağlık Sisteminde Bilgi Teknolojilerine Neden Gerek Var?
- Günümüzde dünya, küresel bir bilgi toplumu olmaya doğru gitmektedir.
- Bilginin ve teknolojinin en yoğun kullanıldığı alanlardan biri sağlık sektörüdür.
- İnternetteki bilgilerin %40 kadarının bu sektörü kapsadığı tahmin edilmektedir.
- Sağlıklı bir yaşam sürmek ve gerektiğinde hızlı ve etkin bir tedavi görmek, artık tüm bireylerin en
doğal beklentisi olmaktadır.
- Ayrıca, en iyi sağlık hizmetinin, yaşanılan yere en yakın ve en çabuk olarak verilmesi, sağlıkhastalık-tedavi bilgilerine kişilerin de kolaylıkla ulaşabilmesi gerekmektedir.
- Toplumun gelir, eğitim ve kültür düzeyi artıkça, talep ettikleri sağlık hizmetinin kalite beklentisi de
artmaktadır.
- Hizmeti sunan kurumların da giderek uzmanlaşarak, çeşitli basamaklardaki bakım hizmetlerinin
entegre, kaliteli, verimli ve kesintisiz bir hizmetler bütünü olarak sunmaları kaçınılmaz olmuştur.
- Modern bilgi ve iletişim teknolojilerinin sağlık hizmetlerinin niteliğini, etkinliğini ve verimliliğini büyük
ölçüde arttırabildiği ise açıktır.
Sağlık kuruluşları bilişim sistemlerinden, yönetim hizmetleri, hastalıkların teşhis edilmesi, hekimlerin
hastayla ilgili vereceği kararların desteklenmesi, hemşire ve hekimlerin yapacağı işlerde rehberlik, sinyal
yorumlama, laboratuvar hizmetleri ve hasta yönetimi gibi çok çeşitli alanlarda faydalanılmakla birlikte,
günümüz sağlık hizmetleri sunumunda bilgisayar genellikle üç genel kategoride kullanılmaktadır.
1- Klinik bilgi sistemleri
- Bilgisayar temelli hasta kaydı
- Yardımcı enformasyon sistemleri
- Laboratuvar
- İlaç
- Radyoloji
- Hemşire enformasyon sistemleri
- Klinik karar destek sistemleri
2- İdari ve Finansal sistemler
- Elektronik talep süreçleri
- Hasta hesap sistemleri
- İnsan kaynakları
- Malzeme yönetimi
- Ofis otomasyonu
U.Ü. SHMYO
5/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
3-
DERS NOTLARI
Stratejik karar destek sistemleri
Planlama ve pazarlama
Finansal öngörü
Kaynak tahsisi
Performans yönetimi
Çıktı değerlendirilmesi
Hasta Bakımı ve Sağlık Hizmetleri Yönetiminde Bilgi Teknolojilerinin Kullanılması:
Kapsamlı bir Sağlık Bilgi Sistemi altı öğeyi içermesi gerekmektedir. Bunlar:
1- Hastaların randevusu, kabulü, taburcu işlemleri ve nakli ile ilgili işlemler,
2- Hasta hesapları, fatura ve ücret bordrosu gibi işletme ve finansal sistemler,
3- İletişim ve ağ uygulamaları ile hemşirelik hizmetleri, yardımcı sağlık hizmetleri alanları gibi
bölümler arasında mesajların iletilmesi ve bu bölümler arasında hasta kabulü, istemlerin izlenmesi
ve bunlara yanıt verilmesinin sağlanması,
4- Eczane, radyoloji ve laboratuvar gibi bölüme özgü sistemler, bölümlerin işletme fonksiyonlarının
idare edilmesi ve verilerin kurumsal veri tabanlarına bağlanması,
5- Hasta verilerini toplamak, saklamak ve yeniden elde etmek için dokümantasyon sistemlerinin
oluşturulması ve bu kategorideki uygulamaların hemşirelik dokümantasyonu için bakım
noktasındaki hasta başı terminallerinden klinik raporları tutan ve depolayan kopyalama modüllerine
kadar kapsaması ve
6- Hekimlere önemli test sonuçları için uyarı mesajları, kullanım kriterleri ve ilaç/ilaç etkileşimi
konusunda veriler içeren; tedavinin klinik yollar ile uyum sağlayıp sağlamadığını kontrol etme
olanağı veren, hastanın tıbbi bakımını planlamada yardım eden alarm ve uyarı sistemlerinin
kullanılması.
HASTANE BİLGİ YÖNETİM SİSTEMLERİ
Bilgi çağı olarak adlandırılan yeni yüzyılda toplum bilgi toplumu niteliği kazanmaya, fertlerin de bilgi
toplumunun özelliği gereği farklılaşmaya başladığını ve sağlıkla ilgili beklenti ve taleplerinin de değişmeye
başladığını görmekteyiz. Sağlık tüketicilerinin değişen taleplerine cevap verecek olan sağlık sistemleri,
sağlık kuruluşları ve bunların profesyonel yöneticilerinin en önemli kaynağı ve gücü BİLGİ olacaktır.
Hastane yöneticilerinin rolü de; bilgiyi toplamak, kullanmak, kısacası bilgiyi yönetmek olacaktır. Bu rolün
gereği gibi oynanabilmesi için bilgisayar destekli hastane bilgi sistemine ihtiyaç vardır.
Hastaneler birden çok fonksiyonun bir arada götürüldüğü kompleks işletmelerdir. Öncelikle hastane bir
işletmedir, daha sonra tıbbi hizmet veren bir kuruluştur, ayrıca otelcilik hizmeti de verirler. Binlerce kalemi
bulunan ilaç ve tıbbi malzemenin yönetilmesi bile başlı başına ayrı bir hizmet olarak anılabilir.
Sağlık Sektörü günümüzde büyük değişim içerisindedir. Hastane yönetimlerinin söz konusu değişiklikleri
algılamaları ve hastanelerini bu doğrultuda yönlendirmeleri her geçen gün daha karmaşık bir hal
almaktadır. Bilgi teknolojileri alanındaki hızlı değişime uyum sağlamanın ve mevcut teknolojilerden
yararlanmanın zorunlu hale geldiği günümüzde daha iyi sağlık hizmeti verebilmek için gerekli bilgi ve
verilerin toplanması, kullanılması ve paylaşılabilmesi ve bilgi üretiminin standart yöntemlerle
gerçekleştirilmesi, üretilen bilgiden en üst düzeyde yararlanmayı sağlamak temel hedefleri olmalıdır.
Bugüne kadar HBYS’nin faydalarından genellikle maddi kazanç kısmı ön plana çıkmış olarak gözükmüş
olsa bile son dönemde, bu sistemlerden elde edilebilecek düzgün ve güvenli verilerin, istatistiki bilgilerin
faydası daha çok ön plana çıkmaya başlamış ve bu bilgilerin hastane yönetiminden başlayarak ulusal
sağlık politikalarını geliştirmeye kadar bir çok aşamada etkili ve verimli bir şekilde kullanılabileceği gerçeği
artık kabul edilmiş durumdadır. Artık esas amaç ham verinin, kullanıma hazır bilgiye dönüştürülebilmesi
olmuştur.
Bilindiği gibi HASTANE BİLGİ YÖNETİM SİSTEMLERİ (HBYS), Türkiye’de hem içinde bulunduğumuz AB
entegrasyon süreci nedeniyle hem de Hükümetin, Sağlık alanında uygulamaya koyduğu çeşitli
düzenlemeler ve politikalar gereği, e-Sağlık projesi kapsamı içerisinde son dönemde göz önünde olan ve
son derece önem verilen bir konu halini almıştır.
Ulusal Sağlık Bilgi Sistemi içerisinde II. ve III. basamak sağlık hizmeti veren sağlık kurumları ile veri
alışverişi, bu kurumların kullandıkları Hastane Bilgi Sistemleri üzerinden gerçekleşmektedir.
U.Ü. SHMYO
6/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
HBYS Amaç ve Standartları:
Sağlık kurum ve kuruluşlarında, idari ve mali kayıtların tutulması ve kullanılmasındaki başarılı
uygulamaların, tıbbi kayıtların tutulması ve kullanılması bakımından da eşdeğer bir başarı çizgisine
ulaşması gerekmektedir.
Artık Hastane Bilgi Yönetim Sistemleri (HBYS) sadece hastane içi süreçleri etkileyen ve bu süreçlerden
etkilenen bir yapı olmayıp diğer sistemlerle de veri alış verişi yapabilen sistemlere dönüşmüştür. Bu
nedenle veri tabanında yer alan tüm verilerin gerektiğinde kullanılmak üzere başka bir veri tabanına
idarece öngörülen içerik ve kapsamda aktarılması, ihtiyaç duyulacak başka verilerin Merkezi Hastane
Randevu Sistemi (MHRS), Kimlik Paylaşım Sistemi (KPS), Çekirdek Kaynak Yönetim Sistemi (ÇKYS),
elektronik faturalama süreçleri (MEDULA), vb) diğer sistemlerden hastane sistemine elektronik olarak
aktarılması, sisteme veri aktarabilecek kurumda aktif çalışan cihazların sistemle entegrasyonu, üretilen
sağlık verilerinin Sağlık-Net projesi kapsamında Bakanlık Veri Merkezine gönderilmesi, hastanelerde
çalışmakta olan Laboratuvar Bilgi Yönetim Sistemi (LBYS), Görüntü Arşiv ve İletişim Sistemleri (PACS) gibi
sistemlerle entegrasyonu, hastane içi yönetim, karar destek ve iş akış süreçlerinin iyileştirilmesi, kaynak
yönetimi ve tasarrufu sağlanması gibi beklentilere de cevap vermelidir.
Genel amaç, standardizasyonun başlangıcını oluşturan Sağlık-NET omurgası üzerinden, ulusal çapta, tüm
vatandaşların sağlık verilerinin, belirlenmiş olan Minimum Sağlık Veri Setlerine (MSVS) göre gizli, güvenli
ve mahremiyet ilkelerine uygun bir şekilde toplanmasını sağlayacak Elektronik Sağlık Kaydı (ESK)
veritabanının oluşturulması, ESK verileri üzerinden gelişmiş analizler yapma imkânı sağlayacak bir Veri
Madenciliği ve Karar Destek Sisteminin (KDS) oluşturulmasıdır.
Sağlık–NET, Bakanlığımızın “Karar Sürecinde Etkili Bilgiye Erişim” hedeflerini yerine getirmeyi amaçlayan
ve bu çerçevede, tüm sağlık kurumlarından toplanmak üzere, vatandaşlarımızın elektronik sağlık
kayıtlarının, Ulusal ve Uluslararası standartlar kullanılarak, güvenli bir şekilde tek bir merkezde
toplanmasını, gizlilik ve mahremiyet ilkeleri çerçevesinde, gerektiğinde mevzuat ve yetkiler dahilinde
paylaşımını ve karar-destek sistemlerinde analiz edilerek yönetimsel ve bilimsel çalışmalarda
kullanılmalarını içermektedir.
Sağlık bilişim sektöründe yer alan ve Hastane Bilgi Yönetim Sistemi (HBYS) yazılımı ve diğer sağlık bilgi
sistemi yazılımı üreten gerçek ya da tüzel kişilerin kendilerine ait yazılımlarının; Bakanlığımızın web
sitesinde yayımlanan Minimum Sağlık Veri Setleri (MSVS) ve Ulusal Sağlık Veri Sözlüğünde (USVS)
tanımlanan veri standartlarını karşılayıp karşılamadığını titizlikle gözden geçirmeleri ve kullandıkları
kodlama ve sınıflama sistemlerinde Sağlık Kodlama Referans Sunucusu’nda (SKRS) yayımlanan kodları
referans almaları, yazılımların mesajlaşma sürecinde Sağlık Bakanlığı’nca kabul edilen HL-7 (V.3.0)
standardını, Tıbbi Görüntü Arşiv ve İletimi bakımından DICOM 3.0 standardını desteklemelidir.
Yazılım üreticilerinin yapacakları tasarım çalışmalarında güncel Minimum Sağlık Veri Setleri (MSVS),
Sağlık-NET ve Sağlık Kodlama Referans Sunucusunu (SKRS) dikkate alması Sağlık-NET sisteminin
işletilmesi bakımından son derece önemli bir husustur.
Hastane Bilgi Sistemleri; genelde yıllık periyotlarla hizmet, bakım vb. satın alma yöntemleri ile hastaneler
tarafından tedarik edilmektedir. Hastanelerin hali hazırda kullanmakta oldukları Bilgi Sistemlerinin, SağlıkNET entegrasyonu sağlayabilmeleri için, kullanılan yazılım üzerinde değişikliklere gitmektedirler.
Ulusal Sağlık Bilgi Sistemi, Türkiye genelinde sağlık hizmetleri veren kurumların bilgi sistemlerine yönelik
yeni düzenleme ve gereklilikler ortaya çıkarmaktadır.
Türkiye’de Hastane Bilgi Sistemleri, yazılım firması ve hastaneye göre değişiklik arz ettiğinden, tek bir
örnek üzerinden Ulusal Sağlık Bilgi Sistemi ile karşılaştırma yapılması mümkün değildir.
U.Ü. SHMYO
7/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
HBYS Tanımları:
Hastane Bilgi Yönetim Sistemi (HBYS); özet olarak, bir hastanedeki tüm tıbbi ve idari işlemlerin bilgisayar
ortamında yapılması, her türlü verinin birbirine entegre olarak çalışan çeşitli modüller yardımıyla, farklı
kullanıcılar vasıtasıyla ana bir veri tabanına girilmesi ve gerekli olan tüm çıktıların/verilerin bu veri
tabanından tekrar anlamlı bir şekilde geri alınmasını sağlayan, hastanelere zaman, işgücü kazancı, maddi
kazanç ve en önemlisi düzgün ve güvenilir istatistiki veri/bilgi sağlayan bir yazılımlar bütünü olarak
tanımlanabilir.
HBYS; Hastanelerin, yataklı-yataksız sağlık hizmeti veren kurumlarının ihtiyacı olan, tıbbi, idari ve finansal
bilgi bütünlüğünü entegre bir ortamda sağlayan; kolay erişilebilir ve yönetilebilir bilgi sistemleri bütünüdür.
Hastanelerde kaynakların yerinde kullanılması ve israfın önlenmesi, oluşturulmaya çalışılan kalite ve
standartların tesis edilmesi ve korunması, hastanelerde sunulan sağlık hizmetinin en iyi şekilde
verilebilmesi, gelir ve giderlerin izlenmesi, gelir kaçaklarının önlenmesi, hastane yönetimine verilecek
önemli kararlarda bilgi desteğinin sağlanması, sağlanan bilgi desteğiyle ileriye yönelik doğru hedef
belirlenmesi ve doğru kaynak yönetimi, eksiksiz tıbbi kayıt, muhasebe, depo, ambar, demirbaş kayıtları
tutabilmek amacıyla kullanılan bilgi sistemleridir.
Faydaları:
Bilgi üretim hızı, kalitesi ve miktarı artar.
Bilgi erişim hızı artar. (Mevcut süreden tasarruf)
Karar verme hızı ve güvenilirliği artar.
Maliyetler azalır.
Personel verimliliği artar.
Hasta memnuniyeti arttırılır.
Sağlıkta dönüşüm projesini destekler (Medula, SağlıkNET optimizasyonu.. vb).
Güvenilirdir, hasta haklarını koruyacak şekilde sistematize edilmiştir.
Esnektir; hastane protokol ve kurallarına göre yapılandırılabilir.
Sağlık kurumlarının bütün kaynaklarının (zaman, insan gücü, mal, finans) etkin bir şekilde
kullanılmasına imkân verir.
Gelir/giderlerinin hatasız izlenmesi, kaçakların önlenmesini sağlar.
Verileri hızlı/çağdaş bir ortamda değerlendirerek çağdaş bir yapıya kavuşturur.
HBYS Yazılımlarının Taşıması Gereken Özellikler:
HBYS yazılımları, hastane büyüklük ve özelliklerine göre değişmekte olup, taşıması gereken temel
unsurlar ile ilgili olarak Sağlık Bakanlığı tarafından Yazılım Üreticilerine aşağıdaki yükümlülük ve kabul
şartlarının yerine getirilmesi öngörülmektedir:
1. Hastane Bilgi Sistemi yazılımları, kabul aşamasında, Sağlık Bakanlığı’nda yer alan Ulusal Sağlık Bilgi
Sistemi Test Sunucusuna örnek veri gönderebilmeli ve sunucudan cevap mesajı alıp, yazılım içerisinde
işleyebilmelidir.
2. Hastane Bilgi Sistemleri, Sağlık Bakanlığı tarafından yayınlanan Sağlık Kodlama Referans
Sunucusunda yer alan sistem ve tablo içeriklerini kullanmalıdır.
3. Hastane Bilgi Sistemleri, Sağlık Kodlama Referans Sunucusunda yer alan sistem ve tablo içeriklerindeki
güncellemeleri takip etmeli, en geç 7 gün içerisinde gerekli değişikliklere adapte olabilmelidir.
4. Hastane Bilgi Sistemleri, Sağlık Bakanlığı tarafından Hastanelerden toplanması amacıyla oluşturmuş
olduğu Minimum Sağlık Veri Setlerini arayüz formlarında ve veri tabanında tanımlamış ve tasarlamış
olmalıdır.
a. Hastane Bilgi Sistemleri, Minimum Sağlık Veri Setleri içerisinde yer alan veri elemanlarını, Ulusal Sağlık
Veri Sözlüğünde açıklandığı ve formatının belirlendiği şekilde formlarında ve veri tabanında tanımlamış ve
tasarlamış olmalıdır.
U.Ü. SHMYO
8/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
b. Hastane Bilgi Sistemleri, Minimum Sağlık Veri Setleri içerisinde yer alan veri elemanlarını, Ulusal Sağlık
Veri Sözlüğünde açıklandığı şekilde doğrulama ve zorunluluk durumlarına göre kontrol etmelidir.
5. Hastane Bilgi Sistemleri, Sağlık Bakanlığı tarafından Hastanelerden toplanması amacıyla oluşturduğu ve
ortalama yılda bir defa güncellenecek olan Minimum Sağlık Veri Setlerinin güncellemelerini takip etmeli, en
geç 60 gün içerisinde gerekli değişiklikleri yapabilmelidir.
6. Hastane Bilgi Sistemleri, Minimum Sağlık Veri Setleri çerçevesinde veri tabanında topladığı verileri,
Bakanlığın ilan ettiği HL7 V.3 mesaj standardına göre Sağlık Bakanlığı’na gönderebilmelidir.
7. Hastane Bilgi Sistemleri, gelen hastanın daha önceki Elektronik Sağlık Kayıtlarını, HL7 V.3 mesaj
standardına göre Sağlık Bakanlığı’ndan talep edebilmeli ve Bakanlığın gönderdiği HL7 V.3 mesajını
alabilmelidir.
8. Hastane Bilgi Sistemleri, Merkezi Hastane Randevu Sistemi’ne hekimlerin çalışma cetvellerini
gönderebilmeli, önceden gönderilmiş olan cetvelleri güncelleyebilmeli/iptal edebilmeli, randevu sistemi
tarafından kendilerine atanmış olan randevuları alarak HBS’ye entegre edebilmeli ve gerçeklesen
randevulara ilişkin bilgileri ise MHRS’ye iletebilmelidir.
T.C. Sağlık Bakanlığı Hastaneleri ile Ağız ve Diş Sağlığı Merkezlerinin Hastane Bilgi Yönetim
Sistemi (HBYS) alımları için hazırlanmış olan (Hastane Bilgi Yönetim Sistemi Alım Kılavuzu)
adlı doküman, yazılım, teknolojik altyapı ve diğer gerekler için bir çerçeve çizmekte ve konuyla
ilgili teknik önerileri kapsamaktadır. Bu kılavuz bir şartname olmayıp, şartname-ihale hazırlığında
ilgili görevlilerce göz önüne alınacak önerileri içermektedir.
Adı geçen dokümandan 4 nolu UYGULAMA YAZILIMLARI başlığından bazı maddeler aşağıda
sunulmuştur:
I-Yazılım alt yapısı ile ilgili bölümden örnekler:
a) (Md.4.1.3): Uygulama yazılımı, ortak veri tabanı üzerinden çalışan bütünleşik bir yapıya sahip olmalıdır.
Veri hangi modül/arayüz tarafından girilirse girilsin; gereksinim duyan diğer modüller/arayüzler yetkileri
dahilinde bu veriye ulaşabilmelidir. Belirli işlemler ortak kullanılan veriler aracılığı ile kontrol edilebilmeli ve
tetiklenebilmelidir.
b) (Md.4.1.7): Uygulama yazılımı Türkçe olmalı, tüm sıralamalar ve karşılaştırmalar Türkçe alfabeye göre
yapılabilmelidir.
II- Kullanıcı arayüzü ile ilgili bölümden örnekler:
a) (Md.4.2.1): Kullanıcı arayüzü grafiksel (GDI) olmalıdır.
b) (Md.4.2.2): Grafik arayüzüne uygun olarak kontroller hem Mouse hem de klavye yardımıyla
yapılabilmelidir.
III- Veri girişleri ile ilgili bölümden örnekler:
a) (Md.4.3.1): Veri girişleri, uygun kodlar kullanılarak yapılmalıdır. Kullanıcı biliyorsa kodu doğrudan
girebilmeli, değilse kodların açıklamalarını otomatik olarak listeletip, istediği kodu seçebilmelidir. Sistemde
kullanılan kodlar, Sağlık Bakanlığı ve hastane yönetimi tarafından belirlenmiş kodlarla uyumlu olmalıdır.
Veri girişleri mümkün olan yerlerde barkod/karekod/RFID desteği ile sağlanmalıdır.
b) (Md.4.3.4): Bilgi girişi esnasında, mümkün olan her alanda hazır listelerden faydalanma, gerekli yerlerde
istenilen veri alanlarına ilk değer atama, tarih, gün, saat, yaş, vb. değerlerin ilgili alanlara otomatik olarak
girilmesi, sık kullanılan alanlarda otomatik doldurma işlevinin kullanılması, hazır listelerde liste elemanına
girilen harflerle kısa sürede ulaşma gibi veri girişi sırasında kullanıcı hatalarını en aza indirgeyecek ve
kullanım kolaylığı sağlayacak kontrollere sahip olmalıdır.
U.Ü. SHMYO
9/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
Adı geçen dokümandan 10 nolu HBYS UYGULAMA YAZILIM GEREKLERİ başlığından bazı maddeler
aşağıda sunulmuştur:
10.1. HASTA KAYIT/KABUL MODÜLÜ
Kuruma ilk defa başvuran, kaydı veri tabanında bulunmayan hastalara ait genel bilgilerin girişini
yapan, daha önceden kaydı bulunan hastalara yeni geliş kaydı açan ve ilgili sosyal güvenlik kurumundan
provizyon ve takip numarası alan, hastayı kurum içindeki ilgili kliniğe sevk eden ve belirtilen arama
kriterlerine göre kayıtlı hastaların bilgilerini ekranda gösteren fonksiyondur.
10.1.1. Đlk Başvuru ve Kayıt
10.1.1.1.
Müracaat eden her hastanın genel kimlik bilgileri, adres bilgileri, hasta kurum hastası ise
hastaya ait sosyal güvenlik ve sevk bilgileri girilmelidir.
10.1.1.2.
Hak sahipliği sorgulamaya yönelik web servisler bu modülden çalıştırılmalıdır.
10.1.1.3.
Kimlik, adres ve kurum bilgilerinin kaydı hastanın hastaneye ilk gelişinde bir kez yapılmalı,
sonraki gelişlerinde bu bilgiler aynı dosya numarası üzerinden izlenebilmeli, dosya numarasına
kolayca ve değişik sorgulamalarla erişilebilmeli, bu bilgilerin yeniden girilmesine ihtiyaç
olmamalıdır. Ancak gerekli hallerde bu bilgiler için güncelleme yapılabilmelidir.
RRRRR
10.1.1.11. Hastanın daha önceki hesap numaralarının hepsi (yatan, ayaktan, acil) özet bazda, borcu olup
olmadığına dair verinin de olacağı şekilde görüntülenebilmeli; önceki hesap numaraları
gerektiğinde detaylı olarak sorgulanabilmelidir.
10.2. POLĐKLĐNĐK MODÜLÜ
Poliklinik Modülü; hastanın müracaatından muayene olmasına ve hastaneyi terk etmesine kadar olan
süreçteki, polikliniklerde ihtiyaç duyulan; tüm tıbbi ve mali işlemlerin elektronik ortama aktarılarak gerekli
kayıtların tutulmasını ve bu bilgilerin gerektiğinde incelenebilmesini amaçlar. Hekim, periyodik olarak ve
her istediğinde bu modül aracılığıyla Hekim Çalışma Cetveli oluşturmak üzere kendi çalışma saatlerini
sisteme kaydedebilmelidir.
10.2.2. Hasta Tıbbi Bilgi Girişi
Yetkili doktorun hasta ile ilgili anamnez ve tıbbi bilgi girişini gerçekleştiren işlevdir. Muayene
sadece normal poliklinik muayenelerini değil aynı zamanda, kontrol muayenesi, tetkik değerlendirme,
check-up muayeneleri, konsültasyon vb. de kapsamaktadır.
10.2.2.1. Tanı girişinde en kısa zamanda gerekli düzenlemeler yapılıp ICD-10 kodları kullanılmalıdır. Bir
hastanın birden fazla tanısı olabileceğinden form ve rapor dizaynları buna uygun geliştirilmelidir
10.2.2.2. Doktorun tanı kodlarının dışında da serbest tanı kaydı yapabilme imkanı olmalıdır. Her kullanıcı
Doktor için; Doktorun girdiği bu tanının ICD-10’daki karşılığını tanımlayıp saklayabileceği
arayüz yazılımda yer almalıdır.
10.2.2.3. Seçilen tanı Sağlık Bakanlığı’nca yayımlanan Sağlık Kodlama Referans Sunucusunda (SKRS)
yer alan Meslek Hastalıkları Tanı Kodlarından biri ise, yazılım otomatik olarak kullanıcıyı,
hastalığın bir meslek hastalığı olabileceği yönünde uyarmalıdır. Hastalığın bir meslek hastalığı
şüphesi olduğuna karar verildiğinde yazılım, hastalığın bu şekilde kayıt altına alınmasına imkan
sağlamalıdır. Meslek Hastalığı şüphesiyle kayıt altına alınan hastaların yaptıkları iş yine
SKRS’de yer alan Meslek Kodlarına uygun şekilde kayıt altına alınabilmeli, meslek hastalığı
şüphesi vakalarına ait kayıtlı verilerden belirli zaman aralığında, yaş, cinsiyet, yerleşim yeri, iş
kolu, hastalık kodu gibi parametrelere göre sorgulama ve raporlama imkanı sunmalıdır.
U.Ü. SHMYO
10/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
10.10 . BĐLGĐ YÖNETĐM, ĐSTATĐSTĐK VE RAPORLAMA ĐŞLEMLERĐ MODÜLÜ
Bu modülün asıl amacı, hastane yöneticilerinin, yönetimsel ve stratejik kararlar verebilmesi için;
hastanede gerçekleşen tüm tıbbi ve mali kaynakları izleyebilmesi, herhangi bir personele sorma ihtiyacı
duyulmadan sorgulayabilmesi, değerlendirebilmesi ve analiz edebilmesidir. Kullanıcı Bilgileri Girişi,
Tetkik-Hizmet Listeleri, Kurum Genel Bilgi Girişi, Kodlu Bilgi Girişi, Sistem Bilgisi Düzenleme, Rapor
Yönetimi işlemlerini de kapsamalıdır.
10.10.1. Đstatistik Đşlemleri
Đstatistik Raporlama asgari olarak, Hasta Đstatistik Raporlama, Poliklinik Đstatistik Raporlama,
Laboratuvar Đstatistik Raporlama, Tıbbi Sarf Malzemesi Đstatistik Raporlama ve Mali Tabloları Raporlama
işlemlerini kapsamalıdır. Hizmetlerin istatistiksel olarak izlenmesi ve günlük, haftalık, aylık, yıllık,
istenilen tarih dilimleri arasında; faaliyetlere ait raporların hazırlandığı modüldür.
10.10.1.1. Đstenen zaman aralığında laboratuvarlar, acil servis, klinikler ve doktorların performansları
değerlendirilebilmelidir.
10.10.1.2. Tıbbi ve bilimsel araştırmalar için tutulan kayıtlardan gerekli veriler alınabilmeli ve analiz
edilebilmelidir.
10.10.1.3. Resmi kuruluşlara gönderilmesi gereken istatistiki formlar (Örneğin, Form 053, 056, 057, vb.)
ve bildirimler (Örneğin, Bulaşıcı Hastalıklar) üretilmelidir.
10.10.1.4. Günlük poliklinik hastaları listesi, yatan hastalar listesi, refakatçiler listesi kolaylıkla
alınabilmelidir. Tüm bu işlemler belli tarih aralıkları için de yapılabilmelidir.
Sağlık-NET PROJESİ
Sağlık Bakanlığı Sağlık-NET Projesi ile, Türkiye çapında tüm hastanelerde ortaya çıkacak bilgileri kendi
sunucusunda tutmayı ve uzun vadede gerektiğinde bu bilgileri hastanelerle paylaşmayı amaçlamaktadır.
Sağlık-NET, sağlık kurumlarında üretilen her türlü veriyi, doğrudan üretildikleri yerden, standartlara uygun
şekilde toplamayı, toplanan verilerden tüm paydaşlar için uygun bilgiler üreterek sağlık hizmetlerinde verim
ve kaliteyi artırmayı hedefleyen, entegre,
güvenli, hızlı ve genişleyebilen bir bilgi ve
iletişim platformudur.
Sağlık-NET, ulusal ve uluslararası
standartlar
kullanılarak,
vatandaşlarımızın
elektronik
sağlık
verilerinin, tüm sağlık kurum ve
kuruluşlarından, güvenli bir şekilde tek bir
merkeze
aktarılmasını,
gizlilik
ve
mahremiyet ilkeleri çerçevesinde ve
sadece gerektiğinde yetkiler dahilinde
paylaşımını, karar-destek sistemlerinde
analiz edilerek yönetimsel ve bilimsel
çalışmalarda kullanılmalarını sağlayan
sistemdir.
Şekil 1.3: Medula diyagramı (Üstte)
Proje ile Türkiye çapında tüm vatandaşların doğumdan ölüme kadar ve ölüm sonrasında tüm sağlık
bilgilerinin güvenli bir şekilde tutulduğu bir havuz oluşturulmaktadır. Birçok durumda hastayla ilgili bilgilere
anında erişilememesinin hasta hayatını tehlikeye soktuğu gerçeği göz önüne alındığında, projenin önemi
çok net biçimde ortaya çıkar. Sağlık-NET Projesi sayesinde bundan böyle hastalar bir hastaneye müracaat
ettiğinde Türkiye`nin herhangi bir noktasındaki bir başka hastanede daha önce gördükleri tedavi ve
aldıkları hizmetlerle ilgili bilgilere anında ulaşılabilecektir. Tanı, tahlil ve tetkik bilgilerinin hasta mahremiyeti
çerçevesinde paylaşımı ile hekimler ve sağlık kurumlarının hastaya ait sağlık verilerine erişimi sağlanacak,
vatandaşların hastanede daha kısa sürede daha iyi hizmet almasına imkân tanınacaktır. Proje ayrıca
U.Ü. SHMYO
11/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
bakanlığın hastanelerden elde edilecek verilerden istatistiksel sonuçlara ulaşmasını, hangi bölge ve illerde
hangi hastalıklar yaygın, ölüm oranları nerelerde yüksek gibi birçok saptama yapabilmesini ve bu verilere
göre düzenlemelere gitmesini de mümkün kılacaktır. Yapılacak analiz çalışmaları ile koruyucu ve tedavi
edici sağlık hizmetlerinin etkinliği artırılacaktır. Sağlık-Net uzun vadede uluslararası alanda da yabancı
hastanelerle bağlantı halinde olunmasına imkân tanıyacaktır.
GENEL SAĞLIK SİGORTASI (GSS) MEDULA SİSTEMİ
(Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Geri Ödeme Sistemi)
MED(ikal) ve ULA(k) kelimelerinden oluşturulmuştur.
- GSS ile hastaneler arasında
* fatura bilgisini elektronik olarak toplamak
* geri ödemesini gerçekleştirmek için oluşturulmuş bütünleşik sistemdir.
MEDULA 14 Ağustos 2006 tarihinde Sağlık Bakanlığı hastaneleri ile GSS arasındaki iletişim standardı
olarak Sağlık Bakanlığı tarafından yayınlanmıştır.
GSS MEDULA sisteminin ikinci versiyonu, 1 Eylül 2006 tarihinde başlatılan versiyon üzerine, GSS
Yönetmelik çalışmalarına paralel olarak geliştirilmiştir. Sistem, Sağlık Bakanlığı hastaneleri, üniversite
hastaneleri, özel hastaneler ve tanı/tedavi merkezleri tarafından kullanılmaktadır. Sosyal Güvenlik
Kurumunca yürütülen hasta muayene, tetkik ve tedavilerinin ödemeye esas işlemlerinin elektronik ortamda
sisteme alınmasını sağlayan ve bu elektronik bilgi yardımıyla ödemesini sağlayan MEDULA yazılımının
yeni versiyonu hazırlanmıştır (SGK Medula 3.0 Versiyon).
GSS Medula Sistemi, Java teknolojileri ile hazırlanmış olup, IBM Websphere Application Server üzerinde
sunulmaktadır. Web servislerine gerçek (production) ortamda ulaşım protokolü HTTPS’dir (SSL).
MEDULA kapsamında bir hastanın tüm sağlık hizmeti kullanımlarını takip etmek mümkündür.
Öte yandan yine MEDULA aracılığı ile sağlık hizmet kullanımını hem hasta hareketleri hem de verilen
hizmetlerin içeriği açısından yönlendirmek mümkündür.
01.01.2009 tarihinden itibaren alınacak takip numaraları Medula’nın yeni versiyon yazılımına göre
yapılacağından, yeni versiyonun yazılım firmaları tarafından uygun hale getirilmesi sağlanmaktadır.
Şekil 1.4: GSS Sağlık Sistemi Medula Sistem Bileşenleri
U.Ü. SHMYO
12/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
TARİHSEL GELİŞİM
Sağlık bilgi sistemleri ilk olarak 1960’ların başında az sayıda hastanenin ücret bordroları ve hasta hesapları
gibi bazı seçilmiş idari operasyonların otomatikleştirilmesi ile başlamıştır. Bu sistemler hastaneler
tarafından kiralanan analist ve bilgisayar programcıları tarafından gerçekleştirildi ve büyük ve pahalı
merkezi ana bilgisayarlar kullanıldı. Bilgisayar uygulamaları ilk olarak 1960’lı yılların başlarında
(Massachusetts General Hospital, Kaiser-Permanente-California ve Wisconsin Hospital gibi hastanelerde)
hasta kayıtlarının tutulması, ücret ve yatak kapasitelerinin izlenmesi amacıyla kullanılmaya başlanmıştır.
Hasta kaydını otomatize ettiği öne sürülen ilk hasta bakım sistemi, 1960’ların sonunda IBM Tıbbi Bilgi
Sistemleri Programı olarak geliştirilen sistemdir. Bu dönemde hasta bakım bilgi sistemleri konusunda bir
diğer sistem de Lockheed Aricraft tarafından tasarlanan Technicon Data Systems’dir. 1969 yılında ise MC
AUTO firması tarafından geliştirilen “Paylaşımlı Tıbbi Sistemler-Shared Medical Systems” adlı kiralık
bilgisayar sistemi kabul görmüştür.
1970’lere gelindiğinde finansal ve klinik uygulamalara yönelik entegre veri tabanları oluşturmak için
çalışmalar yapılmaya başlanmıştır. Bu dönemde daha çok taburcu analizleri ve istatistik üzerine
yoğunlaşılmıştır. 1970’li yılların sonundan 1980’lerin ortalarına kadar sağlık hizmeti sunucuları arasında
kişisel bilgisayar kullanımı artmıştır. Yazılım şirketleri laboratuvar, röntgen ve eczane gibi hastane
bölümleri için paket programlar üretmeye başladılar. Bu dönemde sağlık sektörüne yönelik yazılımlar önem
kazanmaya başlamıştır.
1980’lerin ortasında 1960 ve 1970’lerin büyük anabilgisayarlarının kapasitelerine eşit veya onları aşan
bilgisayar gücü ve depolama kapasitesine sahip masa üstü araçlardan oluşan ucuz ve güçlü kişisel
bilgisayarların (Personel Computers-PCs) gelişmesiyle bilgisayar alanında bir devrim meydana geldi. Bu
dönemdeki ikinci büyük avantaj bir merkezden dağıtılan bilginin paylaşılması için kişisel bilgisayarlar ve
büyük sistemlerin birlikte çalıştığı elektronik veri ağlarının gelişmesidir. Sağlık hizmetleri alanına giren
yazılım işletmelerinin sayısındaki artış ve donanım ürünlerinin daha gelişmesi hem klinik hem de
yönetimsel işlevlerde kullanılabilir olmasını sağladı.
1990’lı yılların ortalarından günümüze kadar olan dönemde hastane bilgi sistemlerindeki gelişmeler ağ ve
bilgisayar teknolojisindeki ilerlemelerle daha etkili ve daha az maliyetle gerçekleşmeye başlamıştır. Bu
dönemdeki gelişmeler internetin ve The World Wide Web (www)’in oluşturulması, güvenilir ve ölçülebilir
hizmetlerin gelişmesi, kişisel bilgisayarların küçük maliyetlerle elde edilebilir hale gelmesi, yazılım gelişim
modelinin tanıtılması, bedava internet ağ tarayıcısının olması ve veri yönetim araçlarının son kullanıcılara
yansıtılmasıdır.
Ülkemizde de her türlü alanda olduğu gibi sağlık alanında da bilgi teknolojileri gelişmeleri takip edilmekte
ve kullanılmaktadır. Bu konuda alt yapı ve üst yapı çalışmalarına büyük önem verilerek çağdaş hizmet
sunma yolunda önemli adımlar atılmaktadır. Özel kurum ve kuruluşlar, bilgisayar yazılım ve teknoloji
firmaları yanında kamu kurum ve kuruluşları da çalışmalara öncülük edebilecek düzeyde faaliyetlerini
sürdürmektedir.
Örneğin Sağlık Bakanlığı, sağlıkta elektronik dönüşüm çalışmalarında yeni bir proje hazırlamıştır. Teletıp
projesi ile Bakanlık, Görüntü Arşivleme ve İletişim Sistemi (PACS) aracılığıyla çağın gereği hızlı ve verimli
veri alışverişi, hasta verilerine ihtiyaç duyulduğu anda kabiliyetine ve hizmet kalitesinde sağlamayı
hedeflemektedir. Taşradaki hastaların tomografi ve röntgenleri internet üzerinden büyük şehirlere
gönderilerek uzman doktorlara inceletilecek, küçük illerde yaşayan hastalar, teşhis ve tedavi için artık
büyük şehirlere gitmek zorunda kalmayacaktır. Tanı, tedavi ve önleyici hekimlikte devrim niteliği taşıyan bu
proje ile birbirinden uzak mekanlar arasında, bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanarak, tanısında güçlük
çekilen konularda tıbbi konsültasyon talep eden hastaneler, bu hizmeti seçilen hastanelerden elektronik
ortamdan alabileceklerdir.
İlk etapta 14 devlet hastanesinde uygulamaya başlayacak olan proje, özellikle radyoloji ve patoloji
alanındaki sağlık hizmeti sunumunu iki kat hızlandıracak. Elektronik ortamın veri alışverişinde kullanılması
bazı branşlardaki uzman doktor eksikliğine kısmen de olsa çözüm teşkil edecek. Farklı hastanelerdeki
uzman doktorların birbirine danışma olanağı da artırılmış olacaktır.
U.Ü. SHMYO
13/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
HASTANE BİLGİ YÖNETİM SİSTEMLERİNE ÖRNEKLER (*)
1- 3C Med Hastane Otomasyon Programı
3C Bilgi İşlem Ltd.Şti. tarafından hazırlanan Hastane
Otomasyon Sistemi, İktisatçı, İşletmeci, Eğitimci, Hastane
Yöneticisi, Doktor ve Bilgisayar Mühendislerinden oluşan bir
ekip tarafından gerçekleştirilmiştir. Modüler bir yapıya sahip
olan sistem tek kullanıcılı PC’lerde amaca hizmet edebilmenin
yanı sıra her birime uygulanabilmekte, aynı zamanda (NT,
Novel, DOS) işletim sistemleri üzerinde de çalışmaktadır.
Program Modülleri:
Hasta Takip, Randevu, Poliklinik, Tetkik, Tahsilat, Yatan
Hasta, Ameliyathane, Stok Takip, Eczane, Satın Alma,
Muhasebe, Yönetim.
Not: 3C açılımı – Computer Cordium Communication
Şekil 1.5: 3C Med programı giriş ekranı
2- MARS (Medical Archiving and Research System)
Tıbbi Bilgi Odaklı Otomasyon Çözümü (Hitit Bilgisayar Yazılımı)
Programın temel hedefi Klinik İşlemler sırasında detaylı ve doğru “Tıbbi” veriler toplamak. Bu verileri Klinik
işlemler ve araştırmalarda kullanmak. Klinik işlemlerin tüm aşamalarında hasta dosyasına bilgisayar
ortamında erişim ve Araştırmalar için gerekli dosyaların belirlenmesi ve içeriklerinin görüntülenmesi.
Klinik İşlemler bölümünde detaylı tıbbi veriler içeren hasta dosyaları, randevu yönetimi, laboratuvar ve
görüntüleme entegrasyonu, hastane yönetim sistemi ile entegrasyon; Araştırma Veri Tabanı bölümünde
araştırmacıların uzmanlık alanlarında detaylı veri toplamasına imkan tanıyan “Özel Form” desteği, Uluslar
arası ICD/CPT kodlamaları, kapsamlı dosya arama olanakları ile tez ve makaleler için gerekli tüm verilere
çabuk erişim imkanları hazırlanmıştır.
Mars Hastane Otomasyonunda ana başlıklar:
Bütünleşik Hasta Dosyası, Hasta Bilgileri Sorgulama, Randevu ve Kabul İşlemleri, Görsel Tetkik İşlemleri,
Laboratuvar İşlemleri, Sistem Yönetim İşlemleri, Güvenlik.
3- PROBEL HBYS
Probel Hastane Bilgi Yönetim Sistemi (HBYS), sağlık işletmelerinin tüm yazılım ihtiyaçlarını kapsayan bir
yazılım-hizmet çözüm paketidir. Üniversite-Eğitim Araştırma, Devlet ve Özel olmak üzere 3 farklı paket ve
30’un üzerinde modülü ile her işletmeye tam olarak ihtiyacı olan çözümü sunan Probel HBYS, işletmenin
ihtiyaçları ve isteklerini kapsayacak şekilde ayarlanabilir özelliklere sahiptir. Böylece her işletme, sadece
ihtiyacı olan kapsam ve modüllere, uygun bir maliyetle sahip olmakta ve kullanım özellikleri kendisine göre
özelleştirilmiş, hızlı, pratik ve güvenilir bir çözüme kavuşmaktadır.
Bir sağlık işletmesinin tüm departmanlarındaki işlemlerin, birbiri ile tamamen entegre bir şekilde bilgisayar
ortamında gerçekleştirilmesine olanak sağlayan,
Entegrasyon imkanı olan her türlü sistem veya yazılımlarla entegrasyon gerçekleştiren,
Sektörel teknolojik yenilikleri yönlendirebilen,
Kullanıcılarını önemseyen ve onların tam güvenini kazanan,
Yaygın, etkili ve kaliteli servis hizmetleri ile desteklenen,
ve "Kağıtsız Çalışan Hastane" sloganı ile Türkiye'yi tanıştıran bir yazılımdır.
4- UNİPA HBYS
Program kurumun işleyişine uygun olarak geliştirilip, yapılandırılır.
Program tümüyle Türkçe bir dile sahiptir. Kullanıcıların karşılaşacağı hata mesajları
anlaşılır bir dille hazırlanmıştır.
Kullanımı kolay ve kullanıcıların tanıdık oldukları grafik tabanlı programlarla
çalışmaktadır.
Modüler bir yapıya sahiptir. Yeni bir modülün sistemle bütünleştirilmesi çok kısa bir süre içerisinde
gerçekleştirilir.
(*) Programların ekran görüntüleri ve açıklama bilgileri ilgili kuruluşların web sayfalarından alınmıştır.
U.Ü. SHMYO
14/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
Program kendi içerisinde tam entegrasyon sağlamıştır. Farklı birim ve bölümlerde verinin tekrar girişine
gerek kalmaz.
Programda hataları minimum seviyeye indirecek kontroller bulunmaktadır.
Parametrik bir yapıya sahiptir. Program içerisinde kullanılan sabit veriler, kullanıcılar tarafından çok kısa bir
süre içerisinde tanımlanır.
Kullanıcılar program içerisindeki menülere yetkileri çerçevesinde ulaşabilirler. Yetkisi dışındaki bir menüyü
göremezler.
Bilgilerin gizliliği ve güvenliği açısından tüm kullanıcılara kullanıcı kodu tanımlanır. Tanımlanan kullanıcı
kodu bazında menü yetkilendirme işlemi yapılır.
Sistemde kayıtlı bir veri üzerinde silme, ekleme ve güncelleme gibi işlemler yapılabilir. Bu işlemleri yetkili
kişiler gerçekleştirebilir.
MEDİKAL BÖLÜMÜ: Danışma- Hasta Kayıt- Poliklinik- Yatan Hasta Takip ve Çıkış İşlemleri- LaboratuvarRadyoloji (Pacs entegrasyonu dahil)- Eczane- Sağlık Kurulu- Evrak Yönetimi- Ağız ve Diş Sağlığı- Kan
Merkezi -Cihaz Takip
5- PROGNOZ 2.0 HBYS
Prognoz HBYS yazılımı hastane içerisinde, hastane çalışanları ile birlikte tam entegre olarak geliştirilmiş ve
geliştirilmeye devam eden yaşayan bir üründür.
Yazılım, hastanelerdeki tüm iş süreçlerinin tamamını karşılamakta olup, son teknolojiyi kullanan, öğrenimi
kolay, modüler yapıda ve güvenilirdir.
Hastane Bilgi Yönetim Sisteminde kullanıcı grupları oluşturularak ayrıntılı yetkilendirme yapılabilmektedir.
HBYS tamamen entegre bir mimaride tasarlanmıştır. Modüler ve parametrik yapısı sayesinde, kurumun
isteklerine göre düzenleme yapılması çok kolaydır.
Mevzuat değişikliklerinden dolayı ihtiyaç duyulan
değişiklik ve/veya ek uygulamalar en kısa sürede siteme
entegre edilir.
Veri güvenliği, veriye yetki dahilinde hızlı erişim esastır.
Yetkilendirme işlemleri ile herkes yetkisi doğrultusunda
bilgiye erişebilir veya değiştirebilir. Online Provizyon
işlemleri, Online Mernis sorgulama ve doğrulama
işlemleri, Sağlıknet ve Medula entegrasyonu uygulama
içinden yapılabilmektedir.
Yaptığımız bütün işlerin gizliliğinin bilincinde olup hiçbir
işlemimiz yasaların izin verdiği merciler dışında kimse ile
Şekil 1.6: Prognoz HBYS ekran görüntüsü
paylaşılmaz.
6- Meddata Entegre Hastane Otomasyonu
Meddata Hastane Otomasyonu dünyanın en gelişmiş veritabanı olan Oracle
Workgroup Server ile size veri kaybınız olmadan işletmedeki çalışmalarınızı
takip etme imkanı sunmaktadır. Çoklu kullanımın getirdiği veri çalışmalarından
sistem etkilenmemektedir. Veri yoğunluğunun artması sorgulama hızını
etkilemez.
Programın Modülleri:
Yönetim/Supervisor, Hasta Kabul, Hasta Yatış, Ön Muhasebe, Kurumlar-İcmal,
Stok-Eczane, Servisler, Laboratuvar, Arşiv, Radyoloji, Poliklinik
7- Karmed Hastane Bilgi Yönetim Sistemleri
Karmed (HBYS) çözümü, sağlık sektörünün ihtiyaçlarını geniş anlamda kapsayan içeriği ile bir hastanenin
günümüz rekabetçi ortamına ve teknolojik gelişmelerine ayak uydurarak performansının arttırılması, sürekli
ve sağlıklı büyümesi, maliyetlerin kontrol altına alınması, aynı zamanda tüm bu süreçler boyunca
yöneticilerin stratejik karar alma faaliyetlerinin alt yapılarını hazırlayacak ürün ve hizmet tasarımlarının
yapılması, hayata geçirilmesi, eğitim,
danışmanlık ve araştırma hizmetlerinin
sağlanmasını amaçlar. Sistem bir bütün
olarak kullanılabileceği gibi, kullanıcıların
tercihleri doğrultusunda modüler olarak da
kullanılabilmektedir.
Yazılım,
donanım,
destek/eğitim, danışmanlık gibi bilişimin tüm
alanlarında hizmet veren Kardelen Yazılım,
U.Ü. SHMYO
15/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
entegre hastane otomasyonu Karmed ile yüksek standartlarda yönetilebilir hastaneler oluşturur.
HBYS projelerimizde amaç, var olan ürünlerin geliştirilmesi, günümüzdeki teknolojileri desteklemesi,
müşteri ihtiyaçlarına hem fonksiyonellik açısından hem de davranış (hız, verimlilik, güvenlik) açısından
daha iyi cevap vermesi olarak özetlenebilir. Ayrıca, hastanelerimizde yaşanan kayıt kuyruklarının önüne
geçmek, mevcut teknolojiyi geliştirerek hekim ve hasta açısından işlevsel hale getirmek, Sağlık
Bakanlığının uygulamaya koyduğu Sağlık.Net projesinin kullanabilirliğini arttırmaktır.
Program Modülleri:
Tıbbi Modüller:
Akıllı Kart Bilgi Sistemleri
Randevu
Aile Hekimliği Bilgi Sistemleri
KarMED Mobile-Pocket PC
Görüntü İşleme ve İletim Sistemi
Laboratuvar Bilgi Sistemi
Medula Kan Bankası
Radyoloji Bilgi Sistemi
Hasta Kayıt Kabul
Poliklinik Servis
Eczane
Ameliyathane ve Doğum
Diyetisyen ve İaşe
Danışma
Psikometri
Denetim Serbestlik
Finansal ve Yönetimsel Modüller:
Kurum Bilgi Paneli
Kiosk
Hasta Sıra Takip ve Bilgilendirme
Cihaz Takip Modülü
Döner Sermaye
Satın Alma
8- Hipocrat Hastane Otomasyon Sistemi
(Hospital Information Planning, Organization, Coordination, Research and Advanced Technology)
Bir sağlık kurumunun yönetsel, tıbbi ve mali konulardaki tüm bilgilerini bütünleşik bir yapı içinde ele alan,
kullanımı kolay, açık esnek ve gerçek zamanlı bir yazılımdır.
Hipocrat hastane otomasyon yazılımı, Anadolu Üniversitesi Bilgisayar Araştırma ve Uygulama Merkezi
tarafından hazırlanmıştır. 1991 yılında Mediko Sosyal Öğrenci Hastanesinde (şimdiki adıyla Osmangazi
Ünv. Tıp Fakültesi) geliştirilmeye başlanmış, 1993 yılında bitirilmiştir. Günümüzde birçok hastanede
kullanılmaktadır. Unix işletim sistemi üzerinde İnformix veri tabanı ve İnformix-4GL ile geliştirilmiş bir
yazılımdır. Hipocrat modüler yapısıyla polikliniklerden bütün hastanelere kadar tüm otomasyon
ihtiyaçlarına yanıt verebilecek esnekliktedir.
Hipocrat’ın içeriği Sağlık Hizmetleri Modülleri ve İdari Modüller olmak üzere ikiye ayrılır.
Sağlık Hizmetleri Modülleri: Hasta Kabul, Vezne, Servis, Poliklinik, Laboratuvar, Radyoloji, Hasta Yatış,
Ameliyathane, Eczane, Acil
İdari Modülleri: Hastane Tanıtım, Muhasebe, Bütçe, Personel, Tahakkuk, Döner Sermaye, Malzeme,
Nöbet, İstatistik, Diyet ve İaşe.
Şekil 1.7: Hipocrat Hastane Otomasyon Sistemi Varlık Diyagramı
U.Ü. SHMYO
16/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
9- Sarus Hastane Otomasyonu
®
Sarus Framework teknolojisi kullanıcı tarafında sıfır kurulum anlamına gelen, sadece Internet Explorer
6.00 ve üzeri bir tarayıcı gerektiren bir teknoloji kullanmaktadır. Bu şekilde mevcut modüllerin geliştirilmesi
sırasında ortaya çıkabilecek muhtemel bakım sıkıntıları ortadan kaldırılmış olmaktadır. Modül eklenmesi ve
ölçek genişletilmesi gibi durumlar kolaylaştırılmıştır.
%100 web tabanlı, n-katmanlı mimarisi ve XML web servisleri ile geliştirilen ve gelecek 10 yılın teknolojisini
içinde barındıran Sarus®, hastanenizin ihtiyaç duyduğu karmaşık iş modellerine süratli ve kesin çözümler
sunabilmektedir.
®
Sarus Framework tüm eklentilerle (PACS, KİOSK, LCD, PDA, LIS, vb.) sorunsuz bir şekilde entegrasyonu
sağlamaktadır.
Program Modüller:
Tıbbi Modüller
Ameliyathane Danışma
Diet
Diş
Diyaliz
Eczane
Hasta Arşivi
Hasta Takip
Hemşire Bilgi Sistemi Kan Bankası Kayıt Kabul
Laboratuvar
Nükleer Tıp
Poliklinik
Radyoloji
Randevu Yöntemi
Sağlık Kurulu Tetkik Tedavi
Tıbbi Kayıt ve Arşivleme
Yatan Hasta
Mali&İdari Modüller
Bütçe Yönetimi Cihaz Takip
Demirbaş
Depo Ambar Faturalama
Hastane Yönetimi
Hesap Planı
İstatistik
Muhasebe Fişi Personel Yönetimi
Satın Alma
Teknik Servis
Vezne
10- Metasoft Hastam Hastane Bilgi Yönetim Sistemi
Metasoft Hastam Hastane Bilgi Yönetim Sistemi (HBYS) yazılımı, hastanelerdeki tüm iş süreçlerinin
tamamını karşılamakta olup, son teknolojiyi kullanan, öğrenimi kolay, mödüler yapıda ve güvenilirdir.
Metasoft Hastam Hastane Bilgi Yönetim Sisteminde kullanıcı grupları oluşturularak ayrıntılı yetkilendirme
yapılabilmektedir. HYBS sistemimiz Windows ortamında istemci - sunucu mimarisinde çok kullanıcılı olarak
tasarlanmıştır. MS SQL veri tabanı üzerinde çalışmakta olup, Oracle veri tabanı üzerinde çalışmalarımız
devam etmektedir.
Şekil 1.8: Metasoft programı Hasta Kabul giriş ekranı görüntüsü
Program Modülleri:
Danışma
Yatan Hasta
İstatistik ve Resmi Rap.
Doğum ve Ameliyathane
Ayakta Tedavi
Fat.ve Muh.
U.Ü. SHMYO
Randevu İşlemleri
Depo, Ambar ve Demirbaş Sağlık Kurulu
Radyoloji
Cihaz Takip
Hasta Kayıt / Kabul Hemodiyaliz
Vezne
Satın alma
Kan Merkezi
Eczane
Laboratuvar
Anestezi, Reanimasyon
D.Sermaye,
Yiyecek Üretim ve Takip
Acil Servis
Personel ve Sicil
17/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
11- Alpdata Hastane Bilgi Yönetim Sistemi
Devlet ve Özel Hastanelerin otomasyonları için çözüm sunmakta olan Hastane Bilgi Yönetim Sistemi; bir
hastanenin ihtiyaç duyabileceği T.C. Sağlık Bakanlığı'nın belirlediği Hastane Bilgi Sistemleri Alımı Çerçeve
İlkelerine uygun bir yazılımı içeren bir otomasyon sistemidir.
Program Modülleri:
Bir hastanedeki tüm tıbbi ve idari işlemlerin bilgisayar ortamında yapılması, her türlü verinin birbirine uyum
sağlayarak çalışan çeşitli modüller yardımıyla, farklı kullanıcılar vasıtasıyla ana bir veri tabanına girilmesi
ve gerekli olan tüm çıktıların bu veri tabanından tekrar anlamlı bir şekilde geri alınmasını sağlayan
bütünleşmiş modüllerden oluşur.
Hasta Kayıt-Kabul
Poliklinik
Tetkik-İstem
Servis – Yatan Hasta LIS (Lab. Bilgi Sistem)
Eczane
Ameliyathane Acil
Hemodiyaliz
Kan Merkezi
Ağız ve Diş Sağlığı
Raporlama
Yatan Hasta Yemek Takip & Diyet
Cihaz Takip
İdari Modülleri
Vezne
Faturalama
Performans
Sağlık Kurulu
Randevu
12- İnterMedia Hastane Bilgi Yönetim Sistemi
Her ölçekteki hastane için geliştirilmiş, profesyonel tasarımı ve kolay kullanımı ile benzersiz bir Hastane
Bilgi Yönetim Sistemi...
Hastane yönetiminin ne denli zorluklar içerdiğini gayet iyi biliyoruz; interMEDIA Hastane Otomasyonu, tüm
bu zorlukları ve bunların üzerinizdeki baskılarını azaltmak üzere tasarlanmıştır.
-İnternet Explorer kullanmaksızın internet üzerinden son derece hızlı çalışabilme
-Çok büyük networklerde bile sorunsuz ve çok hızlı çalışabilme
-Dünyanın en iyi veritabanı olan SQL Serverda çalışma
-Son derece gelişmiş yetki sistemi ile yapılan her işlem kontrol altında
Şekil 1.9: ĐnterMedia programı hastane modülü ekran görüntüsü
U.Ü. SHMYO
18/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
13- Fonet Hastane Bilgi Yönetim Sistemi
FONET HBYS; Kamu Hastaneleri ve Özel Sağlık kurumlarının ihtiyacı olan idari, tıbbi ve finansal bilgi
entegrasyonunu sunan; organizasyon etkinliğini arttıran, bu sayede kolay yönetilebilir bilgi bütünlüğü
oluşturan otomasyon sistemidir.
FONET HBYS, yüksek teknolojisi, güvenilir, esnek, yönetilebilir, hızlı ve kolay kullanımlı yapısı ile
kurumunuzun tüm bilgi sistemi ihtiyaçlarını karşılar. Microsoft. Net, Oracle Veritabanı ve Web Teknolojileri
ile N- katmanlı olarak geliştirilmiştir. Modüler altyapısı sayesinde değişen kullanıcı ihtiyaçlarına çok kısa
sürede cevap verebilmektedir. HL7 desteği sayesinde, diğer veritabanlarıyla veri alışverişi
yapılabilmektedir. Gerek kurum içi, gerekse kurum dışındaki sistemler (Medula, Sağlık-NET,Tele Tıp,
MHRS vb..) ile tam entegrasyon sağlamaktadır.
Tıbbi Modüller:
Danışma Modülü
Hasta Kayıt / Kabul Modülü
Poliklinik Modülü
Hasta Yatış
Servis Hasta Takip ve Çıkış İşlemleri Eczane Modülü
Laboratuar Bilgi Sistemleri (LIS)
Radyoloji Bilgi Sistemi (RIS)
Hemşirelik Bilgi Sistemi Modülü
Ameliyathane Modülü
Ağız ve Diş Sağlığı Modülü
Hemodiyaliz Modülü
Sağlık Kurulu Modülü Kan Merkezi Modülü
Diyet Modülü VTYS Modülü Organ ve Doku Bağış Modülü
Yetkilendirme Modülü
Sağlık-NET Modülü
İdari ve Mali Modüller:
Vezne Modülü
Satın Alma Bilgi Yönetim Sistemi Modülü
Ambar Stok ve Demirbaş İşlemleri Modülü
Döner Sermaye ve Muhasebe Modülü
Fatura ve Finans İşlemleri Modülü
Personel Sicil ve Maaş İşlemleri Modülü
İstatistik ve Raporlama İşlemleri Modülü
Tıbbi Kayıt ve Arşiv Modülü
Cihaz Takip Modülü
SMS Bilgi İletim Modülü
Kalite Yönetim Modülü
Evrak Takip Modülü
Teknik Servis Yönetim Modülü
14- AviCenna Hastane Bilgi Yönetim Sistemi
AviCenna Hastane Bilgi Yönetim Sistemi, Java programlama dili ile geliştirilmiş, J2EE standartlarına
uygun, hem tek hem çok katmanlı olarak işleyebilen teknik altyapıya sahip bir uygulama olup, işletim
sistemi, veri tabanı ve uygulama sunucusundan bağımsız olarak işleyebilir. AviCenna kullanan
hastanelerde, hastanenin sahip olduğu tüm üniteler, servisler, odalar, yataklar, ameliyathaneler kırılımlı bir
şekilde tanımlanır ve tüm medikal ve mali işlemler bu kategorizasyon yapısına uygun olarak yapılandırılır.
Uluslararası HL7 standardı ile hastane içerisindeki diğer yazılım ve donanımlarla haberleşir. Tıp alanında
uluslararası kabul görmüş standartları (ICD-10, SNOMED, ATC, GMDN, vb) destekler. İlk olarak AR-GE
çalışmaları 1990 yılında Ankara Ünv. Tıp Fakültesi İbn-i Sina Hastanesinde yapılmıştır. Geliştirilen yazılım,
başta TIP olmak üzere birçok alanda zirveye çıkmış ünlü bir bilgin olan İbn-i Sina’nın Latince karşılığı olan
AviCenna ismi ile sağlık sektöründe önemli bir marka haline gelmiştir. AviCenna Sunucu işletim sistemi
platformunda Windows, Linux ve Unix desteğine sahiptir.
AviCenna Hastane İşletme Platformu:
Hasta Kayıt, Kabul ve Dosya Takip
Poliklinik
Yatan Hasta
Ameliyathane
Eczane
Hemodiyaliz
Kan Bankası
Laboratuvar Bilgi Sistemi (LIS)
Radyoloji Bilgi Sistemi (RIS)
Patoloji
Medikal Finans Yönetimi
Kardiyoloji Klinik Bilgi Sistemi
Karar Destek ve İstatistik Sistemi (MIS)
Doküman Yönetimi ve Arşiv Sistemi
Süreç Yönetim Sistemi
e-Provizyon Sistemi
e-Fatura Sistemi
Şekil 1.10: AviCenna programı UÜTF Klinik BĐM menüsü ekran görüntüsü
U.Ü. SHMYO
19/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
BÖLÜM II
AVİCENNA HBYS PROGRAM TANITIMI
AVİCENNA HASTANE İŞLETME PLATFORMU
AviCenna Hastane Bilgi Yönetim Sistemi, Java programlama dili ile geliştirilmiş, J2EE standartlarına
uygun, hem tek hem çok katmanlı olarak işleyebilen teknik altyapıya sahip bir uygulama olup, işletim
sistemi, veri tabanı ve uygulama sunucusundan bağımsız olarak işleyebilir.
AviCenna kullanan hastanelerde, hastanenin sahip olduğu tüm üniteler, servisler, odalar, yataklar,
ameliyathaneler kırılımlı bir şekilde tanımlanır ve tüm medikal ve mali işlemler bu kategorizasyon yapısına
uygun olarak yapılandırılır.
Gelişmiş kullanıcı asılama ve yetkilendirme mekanizması sayesinde kullanıcıların ve kullanıcı gruplarının
sistemdeki her bir modüle, ekrana ve ekranlar içerisindeki tüm bileşenlere erişim hakları ayarlanır.
Sistemdeki her kayıt öncelik ve gizlilik koduna sahiptir. Bilgilere erişim, gizlilik seviyesine göre kısıtlanır.
İşlemlerin önceliğini AviCenna yönetir.
Birden fazla şubeye sahip hastanelerin her şubesi ayrı ayrı tanımlanarak dağınık ve merkezi yapıda işletim
olanağı sağlanır. Çoklu şubeli hastanelerde ise verilerin konsolidasyonuna imkan verir.
AviCenna HBYS, uluslararası HL7 standardı ile hastane içerisindeki diğer yazılım ve donanımlarla
haberleşir. Tıp alanında uluslararası kabul görmüş standartları (ICD-10, SNOMED, ATC, GMDN, vb.)
destekler.
Hastanın hastaneye kabulünden taburcu olmasına kadar yürütülen süreçlerin tamamı AviCenna sistemi
tarafından otomasyon altına alınır.
AviCenna Hastane Bilgi Yönetim Sistemi kapsamında yer alan medikal, finansal ve yönetimsel modüller ile
kurum içindeki tüm süreçlerin takip edilebilmesi sağlanmakta ve personelin omuzlarındaki yük hafifletilerek
kolay işletilebilir, takip edilebilir, verimli ve kârlı bir organizasyon için alt yapı sağlanmaktadır.
Hastane kaynaklarının daha verimli kullanılabildiği, hizmet kayıplarının en aza indirgendiği, kârlılığın
arttırılarak hastanenin mali açıdan geliştirilmesini sağlayan medikal, finansal ve yönetimsel modüllerin aynı
firma tarafından üretildiği ve tam entegre çalışarak bir çözüm olmaktadır.
AviCenna Sunucu işletim sistemi platformunda Windows, Linux, Unix desteğine sahiptir. Donanım
platformunda ise Itanium, Xeon ve RISC mimarideki işlemciler ile uyumlu çalışabilmektedir. Ayrıca çok dilli
yapı (multilanguage) ve farklı para (multicurrency) birimleri desteği bulunmaktadır.
Ülkemizde tedavi hizmeti sunan kamu, üniversite ve özel sektör bağlantısı bulunan her türlü kurum ve
kuruluşun ihtiyaçları doğrultusunda modüler ve parametrik bir yapıyla tasarlanan AviCenna, müşteri
isteklerine göre kolayca düzenlenebilmektedir.
Mevzuat değişiklikleri veya yeni uygulamalar en kısa sürede mevcut sisteme entegre edilmektedir.
PROGRAMIN KULLANILMASI VE MODÜLLER
1. Programa Nasıl Girilir?
Kullanıcılar AviCenna uygulaması başlayabilmek için masaüstünde tanımlanan AviCenna kısayoluna çift
tıklamalıdırlar. Karşımıza gelen ekranda öncelikle Kullanıcı Adı ve Şifresi tanımlanması gerekmektedir.
Sisteme bağlanabilmek için kullanıcıların bir kullanıcı adı ve şifreye sahip olması gerekir. Kullanıcı adı ve
şifreniz sistem sorumlusu tarafından iletilecektir.
U.Ü. SHMYO
20/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
Şekil 2.1: AviCenna Programı Hastane Bilgi Yönetim Sistemi Giriş Ekranı
2. AviCenna Standart Araç Çubuğu
1 Sorgu Gir: Sistemde kayıtlı verilerin kriterlerini belirlemek amacı ile ekranın boşaltılmasını sağlar, birden
fazla alanda sorgu girişi yapılabilir.
2 Önceki Kayıt: Bulunulan satırın üstündeki ilk kayıta geçmek amacı ile kullanılır.
3 Sonraki Kayıt: Bulunulan satırın altındaki ilk kayıta geçmek amacı ile kullanılır.
4 Önceki Blok: Bir önceki bloğa geçmek amacı ile kullanılır.
5 Sonraki Blok: Bir sonraki bloğa geçmek amacı ile kullanılır.
6 Kayıt Ekle: Sisteme yeni bir veri kaydı eklemek amacı ile kullanılır.
7 Kaydet: Yeni girilen bilgilerin ya da önceden girilmiş üzerinde değişiklik yapılacak bilgilerin sisteme
kaydedilmesi amacı ile kullanılır.
8 Kayıt Sil: Sistemde kayıtlı verilerin silinmesi amacı ile kullanılır.
9 Yardım Penceresi: İşlev tuşları ve hata mesajlarına erişmek amacı ile kullanılır.
10 Tuşları Göster: Hastane Yönetim Bilgi Sistemi içinde kullanılacak işlev tuşlarını görüntülemek amacı ile
kullanılır.
11 Yardım: İşlev tuşları ve hata mesajlarını görüntülemek amacı ile kullanılır.
12 Formdan Çıkış: Formdan çıkmak amacı ile kullanılır.
U.Ü. SHMYO
21/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
3. Menüde Yer Alan Komutlar ve İşlevleri
İşlem ( Kayıt İşle <F10>, Döküm, Temizle, Çıkış)
Bu seçenek altında yer alan komutlar uygulamaya yöneliktir, verilerin sisteme kaydedilmesi, bulunulan
kayıta ait tüm alanlardaki bilgilerin silinmesi, ekranda görüntülenen bilgilerin yazıcıdan alınması ve
ekrandan çıkılması işlemlerini içerir.
Sorgulama (Sorgu Gir <F7>, Sorgu Uygula <F8>, Sorgu İptal, Kayıt Sayısı)
Bu seçenek altında yer alan komutlar sistemdeki verilerin sorgulama kriterlerinin belirlenmesi, kriterlerin
iptali, bu tanımlar doğrultusunda listeleme ve kayıtların sayısını görüntüleme işlemlerini içerir.
Blok (Önceki, Sonraki, Temizle)
Bu seçenek altında yer alan komutlar girilen verilere ulaşım ve bloklar arası hareket kolaylığı sağlar.
Alan (Önceki, Sonraki, Temizle, Kopyala)
Bu seçenek altında yer alan komutlar girilen alanlara ulaşmayı sağlar. Temizle komutu ile seçilen alandaki
veriler temizlenir. Kopyalama komutu ile seçilen veriyi başka bir alana kopyalar.
Kayıt (Ekle<F6>, Sil<Shift+F6>, Önceki, Sonraki, Aşağı, Yukarı, Temizle, Kopyala)
Bu seçenek altında yer alan komutlar veri bazında kayıt eklenmesi, silinmesi, kopyalanması işlemlerine
yöneliktir.
Düzen (Kes Ctrl+X, Kopyala Ctrl+C, Yapıştır Ctrl+V, Edit)
Bu seçenek altında yer alan komutlar verilerin düzenlenmesini kesme, kopyalama, yapıştırma işlevlerini
içerir. Edit komutu ile bilgi girişi için alan açılır.
Yardım (Program Kullanma Klavuzu, Tuşlar, Liste, Hata Göster)
Bu seçenek altında yer alan komutlar, işlev tuşları ve hata mesajlarına erişim seçeneklerini içerir.
4. Kodlar (List) Tuşunun Kullanımı
Bu tuş yardımı ile sistem içinde kullanılan tüm kodlar ezberlenmek zorunda kalınmayacaktır. Ekranın sol alt
köşesindeki <List> yazısı size bulunduğunuz alanlarda F9 (Liste Alma) tuşunun kullanılıp
kullanılmayacağını gösterir.
Kodlu herhangi bir alan üzerindeyken daha önce tanımlamış olduğunuz bir kodu hatırlayamıyorsanız F9
(Liste Alma) tuşuna basabilirsiniz. Bu tuşa bastığınızda bir pencere açılacaktır. Bu pencere içinde Yukarı
ve Aşağı Ok tuşları ile hareket ederek istediğiniz kodu seçebilirsiniz. Eğer burada tanımlı kodlar çok fazla
ise Aşağı ve Yukarı Ok tuşları ile bulmak zor oluyorsa, Page Down tuşu ile sayfa sayfa aşağıya doğru
ilerleyerek bilgilere kolayca ulaşabilirsiniz. İstediğimiz bilgiye ulaştığınızda Enter tuşu ile bu bilgiyi
seçebilirsiniz. Seçtiğiniz bilgi otomatik olarak F9 (Liste Alma) tuşunu bastığınız ekrana taşınacaktır. Bilgileri
seçmekten vazgeçti iseniz Çıkış tuşunu kullanabiliriz.
5. AviCenna Programında Kullanılan Kısayol Tuşlarından Bazıları ve Görevleri
F3
F6
F7
F8
Hesap kapatma veya kapalı hesabı geri açma işlemi yaparken kullanılır.
Menü açar. Epikriz yazarken bölümler arasında geçiş yapar.
Ekranı boşaltır-temizler.
Hizmet ekleme penceresinde açık hesabın olup olmadığına bakılır. Hasta laboratuvar ve kabul
ekranında testleri kaydeder. Bilgi taraması yapılacağı zaman arama işlemi bu tuşla sonlandırılır.
F9
Açılabilir liste pencerelerini açar. Liste alma tuşudur.
F10
Kayıt işlemini yapar. Kaydet komutunu verir.
Alt+F4 Pencere kapatır. Ekrandan çıkmayı sağlar.
Shift+F5 Ekranı hizmet işlenebilir duruma getirir. Kursörü hizmet eklenecek yere getirir.
U.Ü. SHMYO
22/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
6. Programdan Nasıl Çıkılır?
Sekil 2.2: AviCenna programı Klinik Bilgi Đşlem Sayfası Çıkış Đşlemi
Sekil 2.3: AviCenna programı Klinik Bilgi Đşlem Sayfası Çıkış Đşlemi Uyarı Penceresi
Programdan çıkmak için bulunduğumuz ekranda bulunan ÇIKIŞ seçeneğine basarız. Çıkış seçeneğine
bastıktan sonra “Avicenna HBYS programından çıkmak istiyor musunuz?” şeklinde bir uyarı mesajı ile
karşılaşırsınız. Evet derseniz HBYS programından çıkmış olursunuz. HAYIR derseniz durum iptal edilir ve
programda kalırsınız.
NOT: Programda kullanılan kodlar ve tanımlamalar sistem yetkililerince yapıldığı için siz öğrencilerim için
bu işlemler ders notlarımıza dahil edilmemiştir.
Ayrıca ders uygulamaları ve çalışma alanımızı göz önüne alarak bir hastanın hastaneye ilk
başvurusundan çıkışına kadar olan temel dört aşama (randevu, poliklinik BİM, hasta yatış-klinik ve
çıkış süreci-raporlama işlemleri) dersimizin temelini oluşturmaktadır. Belirtilen konularla ilgili
işlemler ve örnekler sonraki bölümlerde anlatılmıştır.
U.Ü. SHMYO
23/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
BÖLÜM III
POLİKLİNİK RANDEVU SEKRETERLİĞİ HİZMETLERİ
Şekil 3.1: Poliklinik Hasta Kabul Menüsü penceresi
Hastaneye müracaat eden hastalara muayene randevusu verilir, randevular iptal edilebilir veya tarihi
değiştirilebilir. Hastaları polikliniğe çağırmak üzere AviCenna’nın entegre çalıştığı elektronik hasta çağırma
ekranlarından faydalanılabilir.
Randevunun direkt müracaat yerinden veya telefon ile alınabilmesi mümkündür. Polikliniklere başvuran
hastaların poliklinik kabulü ve ilişki kesme işlemlerini yapmak mümkündür. Hasta muayene tarihleri iptal
edilebilmekte veya kaydırma yapılabilmektedir.
Hastaya muayene olabilmesi için bir poliklinik randevusu vermek, randevu takvimi oluşturmak ve poliklinik
muayenesini ücretlendirmek için kullanılır. Hemen muayeneye alınamayacak veya randevusu kendi adına
alınmayan hastaların randevuları ön kayıt üzerinde verilebilir.
U.Ü. SHMYO
24/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
Şekil 3.2: Hasta Randevuları (Hasta Takip) penceresi
TANIMLAMA KODLARI-TİPLERİ:
Yeni Hasta (Y)
: Sistemde kayıtlı bir hasta eğer polikliniğimize ilk kez geliyorsa bu seçenek
belirtilir.
Kontrol (K)
: Muayene olan hastalardan doktoru tahlil ve tetkik isteyebilir. Böyle bir durumda
hastaya kontrol için hangi tarih verilmişse o tarihe, belirli bir gün verilmemişse en
uygun tarihi vermek gerekir.
Konsültasyon (V)
: Konsültasyon istenen hastaların durumlarının aciliyeti nedeniyle en erken
tarihe (bir hafta içinde) randevu verilmelidir. Ayrıca konsültasyonları,
konsültasyon defterine kaydetmemiz gerekir.
Sonuç (S)
: Yaptırdığı tahlil ve tetkikleri doktoruna göstermek için gelen hastalar için
kullanılır.
Özel Muayene (O)
: Özel muayene ücreti 55 TL’dir. Ücret alımı ve makbuz kesimi randevu
verilirken değil, hasta muayeneye geldiği zaman yapılır. Özel muayene olduğu
işaretlenir ve özel muayene hizmeti veren hekimin alanına (genellikle öğleden
sonra) hasta kaydedilir. Muayeneden sonra doktor hastaya üç ay içinde birgün
tekrar kontrole çağırırsa ücret kesilmez. Üç aydan sonra yeni hasta olarak
gözükür.
Ön Kayıt (P)
: Herhangi bir kaydı bulunmayan ve telefonla veya bir başkası tarafından kendisi
adına randevu alınmışsa Ön Kayıt hastası olarak işleme alınır, randevuya
geldiğinde bilgileri sisteme girilir.
U.Ü. SHMYO
25/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
A. PROTOKOL NUMARASI VERME
Şekil 3.2: Hasta Randevuları (Hasta Takip) penceresi
Avicenna programında Poliklinik Hasta Kabul Penceresinde HASTA RANDEVU menüsünden
- Hasta Randevuları komutu seçilir.
- Hasta Randevuları penceresi Poliklinik Hastaları
bölümünde hastanın istediği tarih ve saat üzerindeki
randevu satırında fare sol tuş ile çift tıklanır. Ya da ilgili
randevu saati seçilip “Randevu Kayıt İşlemleri” komutu
tıklanır.
- Karşımıza Randevu Kayıt İşlemleri penceresi gelir.
- Randevu kayıt işlemleri penceresinde poliklinik adı ve seans numarası otomatik çıkar.
- Hasta No/Ön Kayıt alanında iken (Ön Kayıt[F5]) komut düğmesi fare ile tıklanır veya klavyeden F5
kısayol tuşuna basılır.
3.3: Randevu Kayıt Đşlemleri penceresi
U.Ü. SHMYO
26/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
-
-
DERS NOTLARI
Açılan “Ön Kayıt” penceresine hastanın adı soyadı, Telefonu, İş adresi bilgileri girilerek F10 tuşuna
basılır.
“Kayıt Bulunamadı” şeklindeki bilgilendirme iletişim penceresindeki “EVET” seçeneği tıklanır-onaylanır.
Sistem normal kayıt penceresine dönerek hastaya geçici bir protokol numarası verir. Örnek
Şekil3.5’de.
Şekil 3.4: Randevu Ön Kayıt penceresi
Şekil 3.5: Ön Kayıt Hastası Randevu penceresi
Not: Protokol numarası hasta randevu günü randevusuna geldiğinde sekreter tarafından çıkartılır.
Hasta randevu günü ve saatinde muayeneye geldiğinde;
Hastanın protokol numarası sorulur. Hastanın daha önceden bir kaydı olup olmadığı kontrol edilir.
Bu kontrol için
- HASTA RANDEVU menüsü – “Hasta Randevuları” kayıt penceresinde ilgili hasta ismi üzerinde çift
tıklanır.
U.Ü. SHMYO
27/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
- Randevu Kayıt İşlemleri penceresinde “Hasta No/Ön Kayıt
No” alanında iken F9 tuşuna basarak “HASTA ARAMA”
penceresi açılır. (Şekil 3.6)
- Hasta Arama penceresinde hastanın adı ve soyadı yazılır.
Arama tercihleri belirlenir. Eğer hasta daha önce sistemde
tanımlanmış ise bilgileri çıkar. Eğer yoksa (Kayıt Bulunamadı)
yazısı çıkar ve TAMAM komut düğmesi tıklanır. Sistem
otomatik olarak Ön Kayıt numarası verilen bilgi girişi
penceresine yönlendirir (Şekil 3.7).
Şekil 3.6: Hasta Arama Penceresi
Şekil 3.7: Hasta Bilgileri Giriş penceresi
-
-
Hasta Bilgileri Güncelleme penceresinde hastanın Cinsiyeti, Uyruğu, T.C. Kimlik Nosu, Doğum
Yeri, Doğum Tarihi, Kan Grubu, Kurumu (F9 tuşuna basılarak sistemde kayıtlı olan kurumlar
listelenir, ilgili kurum seçilip Enter tuşuna basılır), Adres ve Telefon bilgileri girilir. (Şekil 3.7)
Hastanın detay bilgileri tanımlanacaksa Detay Bilgi seçeneği basılarak ilgili bilgiler doldurulur.
Bilgilerin sisteme kaydedilmesi için F10 kısayol tuşu (veya KAYDET Komut düğmesi tıklanarak)
basıldığında “Yapılan işlemin sisteme kaydedilmesini ister misiniz?” mesajı ekrana gelir.
“Evet” seçeneğine basıldığında bilgiler kaydedilir ve
Sistem hasta için otomatik olarak (8 haneli) Hasta Protokol Numarası üretip ilgili alanda
görüntülenir. (Şekil 3.8)
U.Ü. SHMYO
28/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
Şekil 3.8: Hasta Protokol Numarası Tahsis görüntüsü
-
-
“Hayır” seçeneğine basılırsa yapılan işlem sisteme kaydedilmez, “İptal” seçeneğine basılırsa
bilgiler aynen ekranda kalır, bilgiler silinmez veya kayıt işlemi yapılmaz.
Hastanın adı ve soyadı ile bilgisayar sistemi tarafından hastaya tahsis edilen bilgisayar protokol
numarası (diğer adı Sarı Kart Numarası) hastalara verilmek üzere hazırlanmış olan Sarı Kart’a
yazılır ve hastaya verilir.
Hastaya Uludağ Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğünde bundan
sonraki işlemlerinde bu kart numarası ile işlem yapılacağı-yaptıracağı hatırlatılır.
- Eğer kaydedilen hasta bilgilerine (HASTA ARAMA) penceresinde rastlanırsa, hastanın daha önce
sisteme kaydedilmiş olduğu anlaşılır, eğer kayıt bilgileri görüntülenecek veya güncellenecekse “Kayıt
Bulundu Dön-F10” seçeneğine basılarak (Şekil 3.9) “Hasta Bilgileri Giriş” ekranına ulaşılır. Hasta bilgileri
doğruysa ekrandan çıkılıp kabul işlemine/kayıt işlemine geçilir.
Şekil 3.9: Hasta Arama-Hasta Bilgileri penceresi (arama kriterlerine göre hasta bulunmuş ise)
U.Ü. SHMYO
29/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
Tanımlama Kodları-Tipleri:
Yeni Hasta (Y)
Kontrol (K)
: Sistemde kayıtlı bir hasta eğer polikliniğimize ilk kez geliyorsa bu seçenek belirtilir.
: Muayene olan hastalardan doktoru tahlil ve tetkik isteyebilir. Böyle bir durumda
hastaya kontrol için hangi tarih verilmişse o tarihe, belirli bir gün verilmemişse en
uygun tarihi vermek gerekir.
Konsültasyon (V) : Konsültasyon istenen hastaların durumlarının aciliyeti nedeniyle en erken tarihe (bir
hafta içinde) randevu verilmelidir. Ayrıca konsültasyonları, konsültasyon defterine
kaydetmemiz gerekir.
Sonuç (S)
: Yaptırdığı tahlil ve tetkikleri doktoruna göstermek için gelen hastalar için kullanılır.
Özel Muayene (O) : Özel muayene ücreti 55 TL’dir. Ücret alımı ve makbuz kesimi randevu verilirken
değil, hasta muayeneye geldiği zaman yapılır. Özel muayene olduğu işaretlenir ve
özel muayene hizmeti veren hekimin alanına (genellikle 16.00’dan sonrasına) hasta
kaydedilir.
Ön Kayıt (P)
: Herhangi bir kaydı bulunmayan ve telefonla veya bir başkası tarafından kendisi adına
randevu alınmışsa Ön Kayıt hastası olarak işleme alınır, randevuya geldiğinde
bilgileri sisteme girilir.
B. RANDEVU VERME
İŞLEM:
- Avicenna programı Poliklinik Hasta Kabul Menüsü ekranında HASTA RANDEVU menüsü açılır.
- Hasta Randevuları seçeneği seçilir. (Şekil 3.1)
- Karşımıza gelen Hasta Randevuları penceresinde genel olarak üç bölüm bulunmaktadır. (Şekil3.2)
+ Solda “Hasta Takip” penceresinde Poliklinik Hastaları/Yatan Hasta, Poliklinik/Klinik, Takvim ve
Tarih bölümleri vardır.
+ Sağ üst ekranda Poliklinik Hastaları alanında Poliklinikler ayrılmış olup satır satır randevu saat
aralıkları ve randevulu hastalar listelenir.
+ Alt bölümde ise Açıklayıcı bilgiler ve Komut düğmeleri yer almaktadır.
- Randevu için gelen veya telefonla arayan hastanın hasta protokol numarası öğrenilir.
U.Ü. SHMYO
30/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
Şekil 3.10: Hasta Randevuları (Hasta Takip) penceresi
-
-
-
-
Hastanın istediği veya uygun olan tarih takvimden işaretlenir-seçilir.
Sağ bölümdeki Poliklinik Hastaları bölümünde randevu saatleri listesinde hasta için uygun randevu
saati satırı üzerinde (fare sol tuş ile) çift tıklanarak “Randevu Kayıt İşlemleri” penceresi açılır (veya
ilgili satırın içinde iken alt bölümden Randevu Kayıt İşlemleri komut satırı tıklanır).
Randevu Kayıt İşlemleri penceresinde seçilen poliklinik kodu ve seans numarası otomatik çıkar.
Hasta No/Ön Kayıt alanına hasta protokol numarası girilir. (Şekil 3.11)
Doktor Kodu alanına ilgili poliklinik doktoru F9 ile seçilir veya kodu yazılır.
Hasta Takip Kodu alanına Kontrol için K, Ön Kayıt ise P, Sonuç için geldiyse S, Konsültasyon için
V ve Yeni hasta ise Y seçilir, yazılır.
Muayene süresi için belirlenmiş 10-25-30
dakika girilir (veya sistemde tanımlanmışsa
otomatik
olarak
süre
çıkar)
Hasta
randevusunu kaydedebilmek için muayene
süresinin mutlaka girilmesi gerekir.
Girilen bilgileri kaydetmek için F10 tuşuna
basılır. (Şekil 3.11)
Randevunun verildiği tarih ve saat, randevu
bilgilendirme kağıdına yazılarak hastaya
verilir.
Günlük
randevuların
verildiği
işlem
penceresine dönmek için ALT+F4 tuşuna
basılır veya pencerenin sağ üst köşesinde yer
alan Çıkış komut düğmesi fare ile tıklanır.
U.Ü. SHMYO
31/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
Şekil 3.11: Randevu Kayıt Đşlemleri penceresi
Not: Randevu işlemi tamamlandığında Hasta Randevuları penceresinde ilgili tarih ve saat satırında
hastanın adı ve soyadı ile yanında (Yeni Hasta), (Kontrol), (Ön Kayıt Hastası), (Sonuç) şeklinde açıklayıcı
bilgi yer alır. (Şekil 3.10)
Araya Randevu Verme İşlemi:
Randevu aralıkları sistemde belirli aralıklarla tanımlanmıştır. Ancak önemli durumlarda araya girerek
randevu düzenlenebilir.
Bu işlem iki türlü yapılabilir:
İşlem seçeneği 1:
“Hasta Randevuları” penceresinde randevu tarihi sol bölümdeki takvimden seçilir ve saat olarak da
belirlediğimiz en yakın hastanın ismi üzerinde fare ile çift tıklarız.
(Şekil 3.12) - (1)
1
Şekil 3.12: Hasta Randevuları (Hasta Takip) penceresi
Karşımıza gelen “Randevu Kayıt İşlemleri” penceresinde hastanın bilgileri karşımıza gelir.
U.Ü. SHMYO
32/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
(Şekil 3.13)
2
3
Şekil 3.13: Hasta Randevuları penceresi
İşlemimiz bu hasta ile ilgili olmadığından “ÇIKIŞ” butonunu
tıklar, çıkarız. (veya F7 ile ekranı boşaltırız) (Şekil 3.13) - (2)
Sayfadaki alanlar boş iken sağ üst tarafta yer alan
“ARAYA RANDEVU ALMA” komut butonu tıklanır (veya
randevu saati kutucuğunda fare çift tıklanır). (Şekil 3.13) (3)
Saat dilimine uygun saat (10:43 ya da 16:14 gibi) yazılır.
Enter tuşuna basılır. (Şekil 3.14) - (4)
F10 tuşu ile kaydedilir.
Şekil 3.14: Araya randevu verme
İşlem seçeneği 2:
1- “Hasta Randevuları” penceresinde belirlediğimiz en yakın hastanın ismi üzerinde fare ile çift tıklarız.
2- Karşımıza gelen “Randevu Kayıt İşlemleri” penceresinde hastanın bilgileri karşımıza gelir. (Şekil 3.15)
3- Sol üst köşedeki Poliklinik ismi-kısaltması yazan alan tıklanır ve işlem için komut satırları aktif hale gelir.
4- “Araya Randevu Alma” komut düğmesi tıklanır.
5- “Araya Girilecek Saat” penceresine uygun olan saat (örneğin 16:14 gibi) yazılır. Enter tuşuna basılır.
6- F10-Kaydet tuşu ile kaydedilir.
Not: Bu şekilde araya randevu verme işlemi daha çok KONTROL veya KONSÜLTASYON randevularında
yapılır.
U.Ü. SHMYO
33/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
Şekil 3.15: Randevu Kayıt Đşlemleri Penceresinde Araya Randevu Girme Đşlem Adımları-2
B. RANDEVU İPTAL ETME
Bazı durumlarda hastalara verilen randevular iptal edilebilir.
Bunun için HASTA RANDEVU – Hasta Randevuları işlem penceresinde randevusu iptal edilecek hastanın
ismi üzerinde fare sol tuş iki kere tıklanır.
Karşımıza randevusu iptal edilmesi istenen hastanın Randevu Kayıt İşlemleri penceresi gelir. Bu
pencerenin sol alt kısmında yer alan (Randevu İptal) komut butonu ile (Randevu İptal Nedeni) bilgi alanları
kullanılır.
Şekil 3.16: Randevu Đptal Đşlemi işlem penceresi
Sol alt köşedeki iptal nedeninin üzerine gelinerek F9 tuşuna basılarak ekrana gelen (İptal Nedeni
Penceresinden) iptal nedeni seçilir.
“Randevununun iptal edilmesini istiyor musunuz?” uyarısına “Evet” onaylanır.
Hastanın randevusu iptal edilmiş olur.
U.Ü. SHMYO
34/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
BÖLÜM IV
POLİKLİNİK BİLGİ İŞLEM HİZMETLERİ
Şekil 4.1: Poliklinik Hasta Kabul Menüsü ekran görüntüsü
AviCenna’nın gelişmiş form tanımlama aracını kullanarak istenilen teferruatta anemnez
formları tanımlanabilir. Her klinik, anabilim dalı, hastalık grubu ve doktor için ayrı ayrı
anemnez formları tanımlanabilir. Muayene edilen hastalar için ICD-10 standardında birden
fazla ön tanı ve kesin tanı girilebilir.
Muayene edilen hastaya yapılması istenen diğer işlemlerin (laboratuvar testleri, röntgen,
ultrason, doppler, tomografi, MR, skopi, patoloji, konsültasyon) istemi AviCenna’dan
yapılabilir. Yapılan tüm işlemlerin sonuçları aynı şekilde AviCenna’dan görülebilir. Muayene
edilen bir hastanın tüm bilgileri aynı ekran üzerinde görülebilir. Aynı polikliniğe daha sonra
kontrol amaçlı tekrar gelen hastanın daha önceki bilgilerine kolaylıkla erişilebilir.
Muayene edilen hastalarla ilgili poliklinik defteri dökümü alınabilir, yapılan muayenelerin
doktorlara, polikliniklere, anabilim dallarına göre istatistikleri yapılabilir. Hastalara verilen
istirahat raporu, ilaç kullanım raporu, sağlık kurul raporu gibi raporlar tek bir tuşla
oluşturulabilir.
U.Ü. SHMYO
35/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
A. HASTA KAYIT KABUL
Hasta Fatura Gözlem Menüsü
Daha önce Hasta Kayıt ekranı aracılığıyla kaydedilen hastaların hizmet girişlerinin yapılabilmesi için (tetkik
ve tahlili olan hastaların provizyonlu açılışlarında), hastanedeki bölümlere kabul işlemi yapılarak talep
açılması, açık olan talep bilgilerinin değiştirilmesi ve sorgulanması amacıyla kullanılır. Hasta muayene
gününden önce (randevu gününden önce) gelip doktorunun istediği tahlil, tetkik veya testleri yaptırmak
istediğinde bu alandan hesabı açılır.
25.11.2013 tarihinden itibaren Polikinlik Randevu sekreterlik menüsü (Hasta Randevuları) ve Polikinlik Bilgi
İşlem Hizmetleri (Hasta Kayıt Kabul) menüsü birleştirilmiştir. Önceden tek kullanıcı adı ile tek bir menüye
girilebiliyordu. 25.11.2013 tarihinden itibaren Poliklinik Randevu Sekreteri ve Bilgi İşlem Sekreteri iki
menüyü de kullanmaktadır.
Not: Kurum sevkli ve Yeşil Kartlı hastalarda provizyon alınmaz. Talep No otomatik olarak alınır ve F4
kısayol tuşu ile Hizmet Ekleme işlemine geçilir.
Not: Emekli Sandığı Çalışanı ve Yeşil Kartlılarda sevk kapatma süresi 21. gün, diğerlerinde 11. gün
hesaplar kapatılır.
Hasta, Bilgi İşlem Sekreterliğine ya da Randevu Sekreterliğine geldiği zaman randevusu olup olmadığı,
muayeneye mi yoksa kontrole mi geldiği sorularak öğrenilir. Randevusu varsa Hasta Protokol No.su
öğrenilerek işleme başlanır. Randevusu olan hastaların muayene işlemleri için Hasta Kayıt Kabul
Menüsünü altında yer alan Hasta Fatura Gözlem seçeneği seçilir. Karşımıza gelen ekranın alt bölümünde
bulunan Randevu & Muayene Gözlem komut butonu kullanılır.
Hasta Bazında Talep Sorgulama ekranı ile hastaların hesap ödeme durumları/bilgileri, randevu işlemleri,
hesap açılışları, hesap kapatılışları, hastaların hesaplarına hizmet ekleme işlemleri, paket inceleme ve
düzenlemeleri ile statü değişiklikleri yapılabilir.
1- Randevu&Muayene Gözlem:
Şekil 4.2: Poliklinik Hasta Kabul- Hasta Bazında Talep Sorgulama ekran görüntüsü
U.Ü. SHMYO
36/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
Şekil 4.3: Hasta Muayene Tarihleri Gözlem ekran görüntüsü
Randevusu olan hastalar muayeneye geldikleri zaman kendilerinden sarı kart (protokol) numarası istenir.
Randevuların listelendiği tabloda ilgili randevunun üzerinde iken “Randevu Kayıt[F3]”a basılarak Randevu
Kayıt sayfası açılır.
Şekil 4.4: Poliklinik Randevu Kayıt Đşlemleri Penceresi
U.Ü. SHMYO
37/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
- Randevu Kayıt işlemleri penceresi gelir.
- Hasta no alanına hasta no adı ve soyadı otomatik çıkar.
- Doktor Kodu alanına doktorun kodu girilir. (Doktor kodu bilinmiyorsa F9 tuşu ile açılır)
- Doktorlar penceresinden ilgili doktor seçilir.
- Hasta Takip Kodu (Yeni Hasta – Y) girilir.
- Tarih onaylanır.
- (Randevu ücretlendirme F1) komut düğmesine basılır veya Komut satırına
kadar Enter tuşuna basılır.
Şekil 4.5: Randevu Ücretlendirme penceresi ekran görüntüsü
- Randevu ücretlendirme penceresinde hastanın kurum kodu öğrenilerek güvencesine göre
kodlar (6000 – 7000 – 8000) girilir.
- Anlaşma kodu seçilir (0003 – 0005) F9’dan da seçilebilir.
- Ücret alanı PO- PO0070 şeklinde tanımlanır.
- Kabul tipi alanına hastanın işlem durumuna göre seçilir.(R- Normal Muayene)
- Kurum hastaları için alanında hastanın sevk evrak no bilgileri (0) sıfır olarak doldurulur ve
Kaydet komut düğmesi tıklanır ya da F10 kısayol tuşuna basılır.
- Karşımıza GSS provizyon talep formu çıkar.
Şekil 4.6: Provizyon ekranı penceresi
U.Ü. SHMYO
38/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
- GSS provizyon talep formunda hastanın TC kimlik numarası otomatik olarak çıkar.
- Sigortalı Türü ve yakınlık kodu mutlaka girilir. Diğer bilgiler kontrol edildikten sonra
(Provizyon Đptal Et&Provizyon Al - F10) komut satırına tıklanır.
- Provizyona yanıt beklenir.
- NOT: GSS provizyon talep formunda da uyarı penceresinde devredilen kurum aynı olmalıdır.
- Provizyon alındığında provizyon penceresinde provizyon bilgi penceresinde çıkan TAMAM
komutu tıklanır ve provizyon alma işlemi tamamlanarak geri dönülür.
HASTA TAKĐP KODU “K” KONTROL HASTASI VEYA “S” SONUÇ HASTASI ise;
ÖNEMLĐ NOT: Hasta takip kodu Y-YENĐ HASTA olan hastalar için ücretlendirme PO-PO0070
otomatik olarak tanımlanmakta ve ücreti sistem tarafından kaydedilmektedir. Ancak;
K-Kontrol hastası veya S-Sonuç hastası olanlar için Poliklinik Muayene Ücreti olan 15.50 TL
(2013-2014 yılı için) HĐZMET EKLEME işlemi ile hastanın hesabına eklenmesi-işlenmesi
gerekmektedir. Hizmet Ekleme işlemi bir sonraki konuda açıklanacaktır.
(HASTA GELDİ) İŞLEMİNİN YAPILMASI – Hasta bilgisinin doktor randevu listesine aktarılması
- Hasta Muayene Tarihleri/Gözlem penceresinde isek ilgili randevu satırının üzerinde iken sol alt
köşedeki “Randevu Kayıt [F3]” komut satırı tıklanır veya F3 kısayol tuşuna basılır.
- Randevu Kayıt işlemleri penceresinde isek “Hasta Geliş Bilgileri[F6]” komut satırı tıklanır ya da
F6 kısa yol tuşuna basılarak (HASTA GELDĐ) işaretlenir.
- Hasta Poliklinik Kabul Đşlemleri penceresinde ikinci grupta yer alan “Hastanın Geliş Kodu”
açılır ve (Hasta Geldi) tercihi seçilir.
- Talep alanında ise F9 tuşuna basarak hastanın talepleri görülür ve ilgili talep seçilir.
- Enter tuşuna basıldıktan sonra ilgili talep kabul işlemleri penceresine aktarılır.
- F10 Kaydet tuşu ile işlem tamamlanır.
Şekil 4.7: Hasta Muayene Tarihleri penceresi
U.Ü. SHMYO
39/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
Örnek-1
Şekil 4.8: Randevu Kayıt Đşlemleri ve Hasta Poliklinik Kabul Đşlemleri penceresi görüntüleri
Şekil 4.9: Hasta Talep Ekranı penceresi
Örnek-2
Şekil 4.10: Hasta Poliklinik Kabul Đşlemleri ve Talep Ekranı penceresi ekran görüntüsü
U.Ü. SHMYO
40/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
2- Hasta Kabul:
Şekil 4.11: Poliklinik Hasta Kabul- Hasta Bazında Talep Sorgulama ekran görüntüsü
HASTA KAYIT KABUL menüsü Hasta Fatura Gözlem seçeneği ile “Hasta Bazında Talep Sorgulama”
ekranına ulaşılır.
Hesap açtırarak işlem yaptırmak isteyen (laboratuvar tetkikleri, görüntüleme istekleri, konsültasyon
hizmetleri vb.) hastalar için kullanılan menü seçeneğidir. Kısacası bu seçenek ile hasta hesabı açılır.
Not: Hastanın durumunu Randevu&Muayene Gözlem penceresinde V-Konsültasyon hastası olarak
gördüğümüzde Hasta Muayene Tarihleri gözlem penceresinden çıkarak Hasta Bazında Talep Sorgulama
penceresinde HAS.KABUL komut düğmesi ile hesap açma işlemine başlarız. Karşımıza aşağıdaki pencere
gelir.
Şekil 4.12: Poliklinik Hasta Kabul ekran görüntüsü
U.Ü. SHMYO
41/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
İŞLEM:
- Ekrana gelen Hasta Fatura Kabul penceresinde Hasta No alanına hastanın sarı kart (protokol)
numarası girilir. (Şekil 4.3)
- Kurum kodu alanına bağlı olduğu güvenlik kurumuna göre 6000, 7000, 8000 girilir.
- Protokol Tipi “Ayaktan” seçilir. Yatış yapılacak hastalara bu bölümde “Yatan”seçilmesi gerekir.
Ayrıca Günübirlik hücresi için “Hayır” veya “Evet” tercihlerinden biri hastanın tedavisine göre
seçilmelidir.
- Kabul Yeri alanında F9 tuşuna basılarak (KBB), (PRSC) gibi poliklinik kodu girilir.
- Kabul Şekli “R” Normal Muayene seçilir.
- Doktor Kodu girilir (F9 ile menüden seçerek)
- “Sadece Kurum Hastaları İçin” alanında Sicil No/Tahsis No, Sevk Evrak No, Karne No alan
bilgileri 0/Sıfır olarak girilir.
- F10 tuşuna basılarak kaydedilir.
- Daha sonra Provizyon isteme penceresine geçilir. (Şekil 4.3)
- Provizyon isteme penceresinde tahsis no ve karne no silinir, Sigortalı türü seçilir ve tekrar F10
tuşuna ya da “Provizyon İtal Et & Provizyon Al [F10] komut satırına basılarak provizyon yanıtı
beklenir.
Şekil 4.13: Hasta Kabul penceresi (Bilgi girilmiş şekli)
U.Ü. SHMYO
42/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
Şekil 4.14: Hasta Kabul işleminde provizyon penceresi
Şekil 4.15: Hasta Kabul işleminde provizyon onay penceresi
-
Provizyon ve tahakkuk no alındıktan sonra pencere kapanır.
Son işlem olarak “Hizmet Ekleme, Silme komutu [F4],” ile hasta için yapılan hizmetler, poliklinik
deposundan kullanılan enjektör, ilaç vb. için hizmet eklenir ve PO 0070 Poliklinik ücreti hastanın
hesabına işlenir.
NOT: Kayıtlı bir hastanın kurum kodunu bulamıyorsak öğrenmek için Hasta Kabul penceresinde Hasta No
alanına hasta kodu girip Enter tuşuna basılır. F7 tuşuna basılarak ekran temizlenir. Hasta No alanına
tekrar Hasta No girip F8 tuşuna bastığımızda hastanın eski işlem penceresi ekrana gelir. Bu pencereden
kurum kodunu öğrenebiliriz.
U.Ü. SHMYO
43/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
YEŞİL KARTLI HASTALARIN PROVİZYON İŞLEMLERİ PENCERESİ
Şekil 4.16: Yeşil Kartlı Hasta - Hasta Kabul penceresi
Şekil 4.17: Yeşil Kartlı hastanın provizyon penceresi
U.Ü. SHMYO
44/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
3- Hizmet Ekleme:
Bu bölüm hastaya yapılması istenen bölümün hizmet kodlu tetkik isteklerinin işlendiği bölümdür. Hastanın
açık olan sevkine hastaya yapılması istenen hizmetlerin (tetkik, laboratuvar, röntgen, pansuman vb.)
işlenmesi için kullanılır. Ayrıca hastanın muayene ücreti bu bölümden işlenir.
HASTA KAYIT KABUL menüsü Hasta Faturaları Gözlem seçeneği ile “Hasta Bazında Talep Sorgulama”
ekranına ulaşılır.
Şekil 4.18: Poliklinik Hasta Kabul- Hasta Bazında Talep Sorgulama ekran görüntüsü
Şekil 4.19: Hizmet Ekleme işlem penceresi
U.Ü. SHMYO
45/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
Şekil 4.20: Hizmet Ekleme işlemi boş ekran görüntüsü (2011)
Hizmet Ekleme İşlem Seçenekleri:
a) HASTA KAYIT KABUL menüsü, Hasta Faturaları Gözlem seçeneği ve
b) Randevu Kayıt İşlemleri penceresinde Hizmet Ekleme [F8] işlem penceresi ile işlem yapılır.
İŞLEM:
- Hasta No alanına hastanın protokol numarası girilir.
- Talep No, Talep Tarihi, Kurum, Doktor Kabul Yeri ve Yatış Tarihi gibi bilgi alanları Hasta No yazdıktan
sonra otomatik olarak çıkar (Gri renk tonundadır).
- Hizmet Tarihi alanı (o günün tarihi) kabul edilerek ENTER ile kabul edilerek diğer sütuna geçilir.
Gerekirse buradan tarih değiştirilerek önceki günlere ait işlem yapılabilir.
- “Hizmet Kodu ve Açıklaması” alanına doktor tarafından işlenmiş-işaretlenmiş hizmet formundaki kodlar
girilir.
Örneğin:
Normal poliklinik muayene ücreti işlenecekse Kodu PO PO0070,
yatak (günübirlik) işlenecekse YT YT0110,
Konsültasyon işlenecekse PO PO0010 olarak işlenir.
Mesai Dışı Ücreti işlenecekse MD
- Talep Eden ve Yapan Servis bölümleri F9 menüden seçilerek doldurulur. Adet bilgisi girilir.
- Talep eden Doktor ve Yapan doktor tanımlamaları (F9 ile listeden seçilir) yapılır.
- F10 tuşu ile kaydedilir. (Şekil 4.15)
Şekil 4.21: Hizmet Ekleme penceresi (Normal Muayene Ücreti ve Günübirlik Yatak Ücreti işleme)
U.Ü. SHMYO
46/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
Şekil 4.22: Hizmet Ekleme penceresi (bilgi işlenmiş şekli)
NOT: Açılan her hesapta mutlaka poliklinik muayene ücreti olmalıdır. Bu sebeple 0 TL olan Kontrol ve
Sonuç hastalarında bu ücretlendirme işlemi manuel olarak yapılmalıdır.
Şekil 4.23: Hizmetler Penceresi
U.Ü. SHMYO
47/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
Not: Hizmet Ekleme işleminde Kabul Yeri ve Tarih’e dikkat edilmelidir. Hesabın nereden açık olduğu çok
önemlidir. (Şekil 4.18)
Not: Hastanın birden fazla açık talebi varsa ilgili talebin üzerinde “Tamam [F10]” tuşuna basarak ilgili olan
talep hesabına hizmetler eklenir. (Şekil 4.18)
Şekil 4.24: Hizmet Ekleme penceresinde Talep Seçme işlemi ve ekran görüntüsü
MESAİ DIŞI ÜCRETİ İŞLEME
Şekil 4.25: Hizmet Ekleme penceresi (Mesai Dışı Öğretim Üyesi Ücreti işlenmiş şekli)
U.Ü. SHMYO
48/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
Şekil 4.26: Hizmet Ekleme işlemlerinde Hizmetler Ekran penceresi
Kod bölümüne MD yazıp F9 tuşuna bastığımızda Mesai Dışı hizmetler penceresi ekrana gelir. Buradan
ilgili bölüm kodu seçilir.
4- Hesap Kapatma
Sosyal Güvenlik Kurumu’na tabi olan SSK - BAĞ-KUR ve ES çalışan ve emeklilerinin; Yeşil kartlı
hastaların ve de Yurt dışı SSK’lı hastaların hesapları 10 gün süreyle açık kalır. 11. günün sonunda
kapatılır. Kuruma tabi (Kurum sevkli) ve Banka çalışanlarının hesapları 20 gün süre ile açık kalır ve 21.
günün sonunda kapatılır.
Menüye erişim; HASTA KAYIT KABUL / Hasta Fatura Gözlem komutu verildikten sonra karşımıza gelen
Hasta Bazında Talep Sorgulama penceresi ile sağlanır.
Şekil 4.27: Poliklinik Hasta Kabul- Hasta Bazında Talep Sorgulama ekran görüntüsü
U.Ü. SHMYO
49/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
Bazı durumlarda hastaların hesapları kapatılmamış olabilir ve bu durum hasta ile ilgili bir başka işlemde
provizyon alırken karşımıza uyarı olarak gelir. Bir önceki işlemi ile ilgili hesabı kapatılmadığı için de
provizyon alınmaz ve hastanın giriş işlemleri yapılmaz. Bunun için öncelikle hastanın açık hesabının
kapatılması gerekir.
İŞLEM:
- HASTA KAYIT KABUL / Hasta Fatura Gözlem menüsü seçilir.
- Karşımıza gelen “Hasta Bazında Talep Sorgulama” penceresinde “Hes. Kapatma” komutu seçilirtıklanır.
- Hasta No alanına hastanın protokol numarası girilir.
- Hastanın işlemlerinin yer aldığı tabloda ilgili talep satırının üzerinde iken “Talep Durumu
Değiştirme F3.” Komut satırı tıklanır veya direkt F3 tuşuna basılır.
- Hastalığın tanısıyla ilgili bir kodlama yapılmamışsa ICD kodu giriş ekranına yönlendirilir.
- F9 tuşu ile kod tablosundan ICD kodu seçilir ve F10 ile onay verilir, kaydedilir.
- Geriye dönülerek F3 tuşuna basılarak hesap kapatılır.
Şekil 4.28: Hesap Kapatma Ekran penceresi (Örnek-1)
Şekil 4.29: Kısıtsız Hesap Kapatma pencereleri (1.ekran) Hesap Açık - (2.ekran) Hesap Kapalı
U.Ü. SHMYO
50/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
0- Hesap Açık
DERS NOTLARI
2- Hesap Kapalı
anlamına gelmektedir.
Şekil 4.30: Hesap Kapatma penceresi (Örnek-2)
F4 TUŞUNA BASARAK HASTANIN HESABINA GĐRĐLĐR.
Günlük Aktivite komut seçeneği ile istenilen tarih aralıklarında polikliniklerde randevusu olan hasta
sayısı ile gelen hasta sayılarını liste olarak görebilir, grafik olarak inceleyebiliriz. Bu işlem HBYS
programının bize sağladığı kolaylıklardan sadece birisidir.
Şekil 4.31: Günlük Aktivite penceresi
BÖLÜM İLE İLGİLİ AÇIKLAMA:
Diğer menü seçenekleri poliklinik sekreterleri tarafından kullanılmamakta olup
Sorgulama, Dosya İşlemleri, Mesaj işlemleri ve Raporlama işlemleri ders notlarının
sonunda detaylı olarak anlatılmıştır.
U.Ü. SHMYO
51/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
BÖLÜM SEKRETERLİĞİ EKRANI
1- İlaç Kullanım Rapor Bilgi Girişi ve Medula
İŞLEMLER:
• Ana menüden GSS RAPOR menü sekmesinden “Đlaç Kullanım Raporu Bilgi Girişi ve
Medula” tıklanarak giriş yapılır.
• Hasta No kısmına protokol numarası girilir ve Enter basıldığında hasta bilgileri gelir.
• Takip (talep) no kısmı F9’la seçilir.
• Hastanın poliklinik bilgileri takip koduyla çıkar bu yüzden takip kodunu yanlış girdiysek
buradan da kontrol edebiliriz kendi polikliniğimiz olması gerekir.
• Rapor türü yanındaki butona basılarak seçilir.
• Enterla eklenecek ay sayısı kısmına geçilir ve raporun ne kadar süreli olacağı yazılır.
U.Ü. SHMYO
52/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
• Başlangıç ve bitiş tarihleri otomatik atar. Tarih kontrol edilir.
• Düzenleme türü yanındaki butona basarak seçilir. (Heyet / Tek Hekim)
• Poliklinik Protokol numarası – defter no ve Rapor no yazılır
• Kaydet butonu tıklanır.
• Karşımıza Rapor Đçerik Bilgileri penceresi gelir ve bu ekrana sıra numarası verilmiş
satırlar içinde ilaçlar yazılır. Đlaçları yazdıktan sonra Geri Dön butonu tıklanır.
• Açıklama satırına hasta ile ilgili yazılması gereken açıklayıcı bilgiler yazılır.
• Sağ orta kısımda yer alan “Đlaç Etkin Madde” butonu tıklanır ve karşımıza çıkan Đlaç
Etkin Madde Bilgileri penceresinde Etkin Maddesi (F9 ile seçilerek), Kullanım Dozu,
Birimi, Kullanım süresi bilgileri girilir ve Geri Dön butonu ile tekrar yukarıdaki ana
pencereye dönülür.
• Alt bölümde yer alan “Tanılar” kısmında ICD tanısı yazılır ve açıklaması tamamlanır.
Bilinmiyorsa F9 tuşuna basılarak Tanı Listesi açılır ve listeden aktarılır.
• “Doktor Bilgileri” alanında ilgili Doktor kodu girilir veya F9 ile listeden seçilir.
• Đlgili Bölüm kodu girilir veya F9 ile listeden seçilir.
• “Teşhisler” bölümünde tanı sırası ve başlangıç/bitiş süresi yazılır-seçilir.
• Son olarak sağ üst köşede yer alan “KAYDET” komut butonu tıklanarak kaydedilir ve
“GSS GÖNDER” butonu ile sisteme yüklenir.
• Ayrıca raporun bir örneği alınması için de “Raporu Yazdır” butonu tıklanır.
U.Ü. SHMYO
53/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
Örnek: Hekim raporu – tamamlanmış şekli
2- GSS Rapor Sorgu, Onay, İptal, Silme
U.Ü. SHMYO
54/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
İŞLEM:
•
•
•
•
•
GSS RAPOR menüsünden, “Gss rapor sorgu, onay, iptal, silme**” seçilir.
Hasta protokolü girilir.
Hasta bilgileri ekrana gelir.
“Sorgula [F10]” komut butonu tıklanır veya kısayol tuşu F10 ile sorgu tıklanır.
Đlgili rapor seçildikten sonra Sağ bölümde yer alan “Oku – Yaz – Onay” komut butonları
ile rapor ekranına geçilir üzerinde işlem yapılıp kayıt edilir.
3- Etken Madde-Teşhis Kod İlişkisi
İŞLEM:
• GSS RAPOR menüsü
“Etken madde-teşhis kod
ilişkisi” tıklanarak girilir.
• Đlacın kodu (etkin madde
kodu) girilir.
• GSS Sorgula komut
butonu tıklanır.
• Karşımıza bilgilerin tümü
gelir.
• Teşhisler kısmından
etken madde ve kodlara
bakılır.
U.Ü. SHMYO
55/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
4- Meduladan Rapor Kaydı Sorgulama
İŞLEM:
• GSS RAPOR menüsü “Meduladan Rapor Kaydı Sorgulama” komutu verilir.
• Sorgulama penceresinde Hasta No kısmına hastanın protokolü girilir Enter tuşuna
basılarak hasta bilgileri ekrana gelir.
• “Sorgula [F10] butonu tıklanarak veya kısaca F10 tuşuna basarak hastanın raporları ekrana
gelir.
U.Ü. SHMYO
56/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
BÖLÜM V
KLİNİK HİZMETLERİ İŞLEMLERİ
Şekil 5.1: Klinik Bilgi Đşlem Menüsü
Yatışı planlanan hastalara yatış randevusu verilebilir, bu sayede yatakların mevcut ve ileriye yönelik
doluluk durumları her yerden kolayca izlenebilir. Yatışı yapılan hastanın tanıları ve yatış anamnezi
kaydedilebilir.
Yatan hastalara uygulanması istenilen işlemlerin (laboratuvar tahlili, radyolojik tetkikler, patolojik testler,
konsültasyon, fizyoterapi, nutrisyon, ilaç vs.) istemi ve takibi yine AviCenna üzerinden yapılabilir.
Hastalara rutin olarak yapılan istemler şablon olarak tanımlanabilir, her seferinde aynı istemi yapmak
yerine tek tuşla istenilen her şey belirtilebilir.
Hastaların diyet istemleri AviCenna üzerinden yapılabilir ve diyetisyen onayı ile uygulanacak diyet takibi
izlenebilir.
Yatış süresince hastaya uygulanan tedavi ve gözlem bilgileri hekimlik hizmetleri ve hemşirelik hizmetleri
başlıkları altında kayıt altına alınabilir ve bu verilere istenildiği zaman tek tuşla ulaşılabilir. Bir hastaya yatış
süresince uygulanan tüm işlemler ve sarf edilen tüm malzemeler tek bir tuşla görüntülenebilir.
Hastanın AviCenna üzerinden bilgileri girilerek (taburcu tipi - iyileşme, ex, başka bir sağlık kuruluşuna
sevk, taburcu sonrası bakım) taburcu edilebilir. Tekrar yatan hastaların bir önceki yatışında kaydedilen tüm
bilgilerine erişilebilir. Yatan hastanın tüm işlemleri aynı ekran üzerinden gerçekleşebilir.
Tüm bilgileri AviCenna'ya girilmiş olan bir hastanın epikriz raporu tek tuşla alınabilir. Yatan hastalara ilişkin
çok çeşitli raporlar ve istatistikler de oluşturulabilir.
U.Ü. SHMYO
57/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
A- HASTA KABUL / Hasta Faturaları Gözlem:
Hasta Kabul menüsü altında “Hasta Faturaları Gözlem” seçeneği vardır. Açılan Hasta Bazında Talep
Sorgulama penceresi ile birçok işlem yapılır. Örneğin bu seçenek ile hastaların hastaneye kabulü,
yatış, çıkış, kurum değişiklik işlemleri, talep güncelemeleri, hesap kapatma ve ödeme bilgilerini
inceleme gibi işlemleri yapılır. Hastanın nerede yattığı, Sağlık güvencesinin ne olduğu, ne kadar süre
ile yattığı, yatış işleminin maliyetinin ne kadar olduğunu, ayaktan ve yatan hastaların hesaplarının
fatura edilip edilmediği gibi bilgilerine bu menüden ulaşırız. Sekreterlerin en çok kullandığı menüdür.
U.Ü. SHMYO
58/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
1- Ödeme Bilgileri:
Bu menü hastanın ödeme bilgilerini
görmek için kullanılır. Bir çeşit
sorgulama
işlemidir.
Hastanın
protokol
numarası
ve
talep
numarası
girildiğinde
hastanın
bilgileri ekranda görüntülenir. Bu
menü
ile
ücretli
hastaların
taburculuklarında hastaya ve hasta
yakınına vezneye ödeyeceği para
miktarını belirtiriz.
2- Yatan Hasta Talep Güncelle:
Bu menü hastanın kurumunu değiştirdiğimizde veya hasta hesabı üzerinde bir değişiklik yapıldığı zaman
kullanılır. Örneğin Ücretli olarak yatış yapan hastanın talebi kuruma çevrilebilir. Bahsedilen durumlarda
mutlaka talep güncellemesi yapılmalıdır. Güncelleme işlemi yapılmazsa hastanın kurumu eski bilgileriyle
kalır. İşlem aşamaları şöyledir:
- Hasta Bazında Talep
Sorgulama penceresinde
Y.Has.Talep Güncelle komut
düğmesi seçilir.
- Hasta No alanına hastanın
protokol numarası girilir.
- Yatan Hasta Talep
Numarasını Güncelleme
penceresinde güncellenmek
istenen talebin üzerine gelinir
ve F9 tuşuna basılır.
- F10 tuşuna basarak talep
güncellenir.
- (Kurum değişikliği
olan hastanın talebini
güncellemek için Kurum
Talebinin üzerinde F10
tuşuna basılır.)
U.Ü. SHMYO
59/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
3- Y.Hasta Hareket Oku:
Hastanın hangi bölümlerde,
hangi tarihlerde, hangi
odalarda kaldığı bu menü
seçeneği ile görülür. Ayrıca
hasta ile ilgili işlemleri kimin
yaptığı ve hastayı akip eden
doktoru bu pencereden
izlenebilir. Örneğin hasta
taburcu edildi ise hangi
kullanıcı tarafından saat kaçta
ve ne şekilde taburculuk
yapıldığı bilgilerini görebiliriz.
Hareket Takibi menüsündeki
harflerin anlamları:
K: Hastanın kabulü,
S: Hastanın yattığı yataktan
başka bir yatağa transferi,
T: Hastanın taburcu edildiğini
ifade eder.
4- Kabul:
Bu ekran penceresi ile hastanın kuruma kabulü yapılır. Hastanın yatış, çıkış, dr adı, ilgili bölümü, kabul
şekli, kabul tarihi ve saati, yatışın günübirlik mi uzun süreli mi olduğu görülür.
Bu bilgiler üzerinde değişiklik yapılabilir. Bunların dışında sağ tarafta yer alan; Hizmet Ekleme, Hasta
Güncelle, Tanı Bilgileri gibi işlemleri bu ekran yardımıyla gerçekleştirebiliriz.
U.Ü. SHMYO
60/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
İşlem aşamaları şöyledir:
- Hasta Faturaları Gözlem – Hasta Kabul penceresinde Hasta No alanına bilgi girişi için önce ekranı
temizlemek gerekir. F7 tuşu ile menü – ekran temizlenir.
- Hasta no alanına hastanın protokol numarası yazılır ve F8 tuşuna basılarak poliklinik hesabının olup
olmadığına ve hasta hareketlerine bakılır.
- Hastaya ait bilgilere ulaşıldığında; hastanın daha önce hangi bölümde yattığı, sosyal güvencesi, yatışçıkış tarihleri ve provizyonuna bakılır.
- Sırasıyla ilgili alanlara bilgileri girilir.
Kurum kodu: 6000 Emekli Sandığı, 7000 SSK Çalışanı, 8000 Bağ-Kur, 6999 Yeşil Kartlı
Protokol Tipi: Yatan / Ayakta
Günübirlik: Hayır / Evet
Anlaşma Kodu: 0003 BUT / 0005 SGK anlaşması olarak otomatik çıkar
Kabul Yeri: İlgili Klinik kısaltması yazılır veya F9 ile seçilir. KHDK Kadın Hastalıkları Kliniği, GHTK Göğüs
Hastalıkları Kliniği veya DERK Dermatoloji Kliniği gibi
Kabul Şekli: R Normal Muayene (F9 listeden seçilir)
Doktor: İlgili doktor kodu yazılır veya F9 listeden seçilir
Kabul Tarihi: Otomatik olarak tarih ve saat sisteme aktarılır veya yazılır.
Yatış Tarihi: İlgili tarih onaylanır
Sadece Kurum Hastaları İçin: Bu bölümdeki bilgiler 0 (Sıfır) olarak girilir – tarih hariç
- Bilgi girişini kaydetmek ve onaylamak için F10 tuşuna basılır.
Not: Yatış yapılacağı zaman yatışın yapılacağı bölümle ilgili poliklinik hesabının olması gerekir. Hastaların
ilgili poliklinik veya acilden gelmeleri gerekir. (Poliklinik hesapları 10 gün sonunda kapanır. Acil hesapları
ise günlük kapanır.)
U.Ü. SHMYO
61/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
5- Yatak Kabul:
Yatışı yapılması gereken hastaya doktor tarafından Yatış Kağıdı düzenlenir. Yatış kağıdında; hastaya ait
bilgiler (adı-soyadı, Protokol numarası, Doğum tarihi), hastanın tanısı, yatıran Anabilim dalı, yatışın
yapılacağı bölüm, yatış tarihi, yatırılacak oda numarası, yatışı veren hekimin kaşesi ve imzası ile yatışı
yapan klinik memurunun kaşesi mevcuttur.
Hastanın kliniğe direkt yatışı yapılması gerekiyorsa hasta kliniğe kabulünden önce ilgili görevli tarafından
ayaktan (Poliklinik) hasta kabul işlemi yapılarak provizyonu alınıp ücretlendirilmesi yapıldıktan sonra klinik
yatış işlemine geçilmektedir.
İşlem Aşamaları:
- Hasta Fatura Gözlem menüsünde Yatak Kabul seçilir.
- Yatağa Hasta Kabulü penceresinde önce F4 menüden Hemşire İstasyonu ile klinik, oda ve yatak
seçilir. Örneğin,
CNSK – Çocuk Nöroşirurji Kliniği, OZLK – Özel Kat Klinik
ACLK – Acil Klinik,
HEMK – Hematoloji Klinik gibi
- Hasta Dosya No alanına hastanın protokol numarası gerilir.
- Yatış Kurumu alanına hastanın Sosyal Güvenlik Kurumu tanımlanır. (6000-7000-8000)
- Anlaşma Kodu (0003 BUT – 0005 SGK Anlaşması seçilir.
- Kabul Tipi (R – Normal Muayene) seçilir. 1- Trafik kazası, 2- İş kazası, 3- Meslek Hastalıkları,
4- Adli vaka, R-Normal muayene, G- Günübirlik, E- Acil, O- Özel muayene.
- Şikayetle İlgili Bölüm alanına yatış yapılan klinik tanımlanır. KHDK – Kadın Hastalıkları ve Doğum
Kliniği, HEMK – Hematoloji klinik, NRSK – Nöroşirurji Kliniği gibi.
- Doktor alanına yatışı yaptıran doktor seçilir.
- Gönderen Yer (PO – Poliklinik) veya (Acil) seçilir.
- Geldiği Poliklinik alanına hangi poliklinikten yatış verildiyse orası seçilir-tanımlanır (KHAS Kadın
Hast. Pol., GHT Göğüs Hastalıkları Pol., DERM Dermatoloji Pol. Gibi)
- Kabul Şekli alanına HE – POLİKLİNİK tanımlanır
- Günübirlik alanına eğer hasta günübirlik yatıyorsa EVET, değilse HAYIR seçilir
- (Liste açma - Seçme İşlemleri F9 ile yapılır)
- “F10” basılır ve hastanın ayaktan hesabına bağlanabilmek için poliklinikten alınan provizyon
ekrana gelir.
- F10 tuşu ile işlem kaydedilir.
U.Ü. SHMYO
62/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
SGK kurumundan onay almak için provizyon alınır. Poliklinikten yatış yapılmışsa önce ekranın sağ
bölümünde yer alan komut düğmelerinden “SEVK BİLDİR” komutu verilir. Daha sonra (Provizyon Al) komut
düğmesi tıklanır. Hastanın kurumuyla ilgili bilgileri girilir. Çalışan kendisi veya yakını bilgisi seçilir Enter
tuşuna basılır ve provizyona yanıt beklenir.
U.Ü. SHMYO
63/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
Böylece yatış işlemi sistem üzerinden tamamlanmış olur. Yatış kağıdına “YATIŞ YAPILDI” kaşesi vurulur.
Hastalara bileklik hazırlanır. Yatış işleminde SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı ve Yeşil Kart’lı hastalarda standart
yatak kodu YT 0200, resmi kurum hastalarında YT 0020, Günübirlik hastalarda YT 0110, Yoğun bakım hastalarında
YT 0080 yatak kodu işlenir.
Yapılan Yatış İşleminin Kontrol Edilmesi:
Hasta yatış işleminin gerçekleşip gerçekleşmediğini kontrol etmek için şu işlemler yapılır:
* Hizmet ve Tetkik Ekleme menüsü açılır.
* Hizmet Ekleme, Silme seçilir.
* Hastanın protokol numarası girilir.
* Eğer hesap açılırsa yatış gerçekleşmiş olur. “Açık Talep Yok” diye bir mesaj ekrana gelirse yatış olmamış
demektir. “Yatak İptali” yapılarak yatış işlemleri yeniden yapılır.
6- Kurum Değiştirme:
Bazen hastaların yatışları, Kurumlu olduğu halde (Kamu Çalışanı, SGK veya Yeşil Kart) Ücretli kabulü
yapılabilir. Bu durumda olan hastaların menü ile doğru kurum bilgileri girilerek hasta kurum güncellemesi
yapılır. İşlemde aynı yatış işleminde olduğu gibi mutlaka provizyon alınarak işlem sonlandırılır. Bu
işlemden sonra ilgili yatan hasta talep no.su Y.Hasta Talep Güncelleme menüsü ile güncellenir.
U.Ü. SHMYO
64/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
İşlem Aşamaları:
- Hasta No alanına hastanın protokol numarası girilir. Enter tuşuna basılır.
- Hastanın kurum kodu öğrenilir. Kod 6000, 7000, 8000 şeklinde girilir veya listeden kurum kodu bulunur.
- Anlaşma kodu otomatik olarak ekrana gelir.
- Kurum bilgileri penceresinde tüm boşluklar 0 (Sıfır) ile doldurulur.
- Tamam butonu tıklanır. - F10 ile işlem kaydedilir.
7- Taburcu:
Yatarak tedavisi yürütülen hastanın taburculuk işlemleri için kullanılan menüdür. Ya da tedavisi
bulunduğumuz bölümde bitirilip bir başka bölümde de sürdürülebilir. Bu durum taburculuğa yansıtılır.
İşlem Aşamaları:
- Yatak Taburcu penceresinde Hasta No yerine protokol numarası yazılır
- Taburcu tarihi kontrol edilir
- Taburcu Durumu alanı “Şifa İle Taburcu” ise “T”, “Exitus-Vefat” ise “E”, “Haliyle Taburcu” ise “H” işaretlenir.
- Onayla butonuna tıklanır.
- Sistem onay verdikten sonra hasta taburcu edilmiş olur.
Taburcu İşleminde Genellikle Şu Sıra İzlenir: (EK BİLGİ)
Taburcu işleminde ilk önce hastanın epikrizi yazılır, düzenlenir ve doktoru tarafından onaylanır.
Daha sonra hizmet ekleme menüsünden hastanın yattığı gün sayısı kadar yatak ücreti işlenir. Genellikle
standart yatak (YT0200) işlenir ve kaydedilir.
Taburcu penceresinde taburcu tarihi ve hastanın protokol numarasına dikkat edilerek Taburcu Durumu
girilir.
Kesin Tanı yazılmamış ise “Kesin Tanı” girilir ve “Onayla” işlemi yapılır.
Son olarak taburcu işlemi yapılan hastanın hesabı kapatılır.
U.Ü. SHMYO
65/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
8- Hesap Kapatma:
Taburcu olan hastanın hesabında gerekli düzenlemeler yapılıp hesabı bu menü seçeneği ile kapatılır.
- Hasta Kabul menüsünden Hasta Faturaları Gözlem seçeneğine girilir.
- Hesap Kapatma komut düğmesi tıklanır.
- Hasta no alanına hastanın protokol numarası yazılır.
- Açık olan hesabın üzerine gelinir ve F3 tuşuna basılır veya “Talep Durumu Değiştirme-F3” komut
düğmesi tıklanır.
TALEP DURUMU= 0 AÇIK,
TALEP DURUMU= 2 KAPALI ANLAMINDADIR.
9- Statü Değiştirme:
Hastanın yatış statüsünü değiştirmek için kullanılır. Ayakta açılan hesabı Yatan’a, Yatan hesabı Ayakta’na
dönüştürmede kullanılan menüdür.
Hasta Statüsünü Değiştirme penceresinde Hastanın protokol numarası girilir. İlgili talebi seçilir. İlgili servis
seçilir ve F10 ile kaydedilerek işlem tamamlanır.
10- Paket Süz:
U.Ü. SHMYO
66/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
Sağlık Uygulama Tebliği’ne (SUT) göre paket olarak ödenen hizmetlerin düzenlenmesine yardımcı olan bir
menüdür. Bu pencerenin altında yer alan komut seçenekleri kullanıcıya yol gösterir. Örneğin Paket Süz
(F5), Tümüne P Koy (F3) gibi.
İşlem Aşamaları:
- Paket Süz ekranında hastanın protokol numarası girilir.
- Alt ekranda yer alan (Paket Süz) komut düğmesi tıklanır veya F5 kısayol tuşuna basılır.
- Gelen ekrana “ENTER” basılarak devam edilir (veya Tamam tıklanır).
- F10 ile kaydedilir.
- Son işlem olarak alt ekranda yer alan (Paket Kesinleştir) komut düğmesi tıklanır veya F1 kısayol tuşuna
basılarak işlem kesinleştirilir.
11- Provizyon Oku:
Bazen sistemin yoğunluğundan, bazen yatış yapılırken veya hasta hesaplarında düzenleme yapıp yeniden
provizyon alınırken takılma olabilir. Hastanın provizyonu alma sırasında takılma veya kilitlenme olma
durumunda provizyon iptal işlemi bu menüden yapılır. Sistemde onay alınırken takılı kalan talebin
yanındaki kutucuktaki (KİK-ONAY ) işareti mevcut hale gelir. İptal işlemi yap tuşu tıklanarak takılı
provizyon iptal edilir.
İşlem Aşamaları:
- Hastanın “GSS BAŞVURU” bilgisi kopyalanır.
- (Başvuru Altındaki Takipleri Oku) seçeneği işaretlenir.
- Hastanın protokol nosu girilir.
- GSS Başvuru nosu yapıştırılır ve (Sorgula) komutu işaretlenir.
- Gelen ekranda (İptal İşlemi Yap) komutu seçilir.
U.Ü. SHMYO
67/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
12- Talep Birleştir:
Hastanın var olan iki hesabını birleştirmeye ve tek bir
talep altında toplamaya imkan verir.
Hasta Dosya No girdikten sonra ilgili talep seçilir.
Birleştirilecek Talep alanına diğer talebi girilir.
13- Hizmet Ekle:
Bu menü ile hastaya verilen hizmetler, konsültasyonlar ve yatak ücretleri hastanın hesabına kaydedilir.
Örneğin Gastroenteroloji kliniğinde ERCP, Gastrokopi, Kolonoskopi vb.,Göğüs Hastalıkları kliniğinde SFT,
DLCO Prick testi ve GM (Genel Müdahale) gibi hizmetler eklenir.
U.Ü. SHMYO
68/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
SSK, Bağ-Kur, ES ve Yeşil Kartlılarda YT 0200 standart yatak kodu girilir. Kurum sevkli hastalarda ise YT
0020 yatak kodu, ücretli hastalarda YT 0010, sadece gündüz yatış olmuşsa yani günübirlik hastalarda YT
0110 işlenir. Yoğun bakım yatakları için YT 0080 kodu girilir ve F10 tuşu ile kaydedilir.
İşlem Aşamaları:
- Hasta Faturaları Gözlem penceresinde “Hizmet Ekle” komut düğmesi tıklanır.
- Hizmet Ekleme ve Silme penceresinde Hasta No alanına hastanın protokol numarası girilir. Hastanın
bilgileri ekrana gelir.
- Hizmet ekleme için aşağı yön tuşuyla (veya Shift+F5) aşağı inilir.
- Hizmet Tarihi alanında Enter tuşuna basılır. (Hizmet tarihi onaylanır)
- Hizmet Kodu alanına eklenecek hizmet kodu girilir (PO PO0010), (LA MH0020), (YT YT0110) gibi.
- Talep eden servis ve Yapan Servis F9 menü ile seçilir.
- Adet – sayısı işaretlenir.
– Doktor kodu F9 menüden seçilir.
- F10 ile işlem tamamlanır.
Yatış işlemlerinde SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı ve Yeşil Kart’lı hastalarda standart yatak kodu YT 0200,
resmi kurum hastalarında YT 0020, Günübirlik hastalarda YT 0110 yatak kodu işlenir.
Not: Eğer hastanın hesabına yanlış hizmet girilmiş ise bu pencerede eklenen hizmet seçilir. Hizmet
satırının en sağında “Hiz.Sil” onay kutucuğu seçilir veya SHIFT+F6 kısayol tuşlarına basılır. Ekrana gelen
silme gerekçesini isteyen pencerede F9 tuşuna basılarak “HATALI GİRİŞ” seçeneği seçilir ve F10 tuşu ile
işlem iptal edilerek kaydedilir.
U.Ü. SHMYO
69/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
14- Çıkış Provizyon Oku:
Taburcu olan hastanın sistem üzerinden SGK’ya bildirimi gerçekleşip gerçekleşmediği bilgisini verir. Eğer
bu bildirim yapılmaz ise hasta taburcu olmuş olsa dahi taburcu olduğu kurum dahil hiçbir sağlık kurumunda
hizmet girişi yaptıramaz ve hasta hizmet alamaz.
15- Talep Ayır:
Bu menü genellikle hastaya yatış yapılmış ancak ayaktan bir hesaba bağlanmamış durumlarda kullanılır.
Ayaktan hesaba bağlanamamış hastalar için geçmiş tarihli bir hesap oluşturulur. Yatan hasta hesabı bu
ayaktan provizyonlu talebe bağlanır (ilişiklendirilir).
İşlem Aşamaları:
- Talep Sorgulama penceresinde Hasta No alanına hastanın protokol nosu girilir.
- Talebi seçilir.
- İlgili satır üzerinde iken “Talep Yarat – F10” komut düğmesi tıklanır.
- “Eski/Yeni Talep” penceresinde (Yeni Bir Talep Yarat) komut düğmesi seçilir-tıklanır.
- Yeni Talep Bilgileri penceresinde hastanın Kabul Bilgileri girilir.
- Tamam – F10 ile provizyonu alınır
- Yeni Provizyon Talebi penceresinde (Hasta Kabul) seçeneği seçilir ve bilgiler kontrol edilerek F10 ile
provizyonu alınarak işlem tamamlanır.
U.Ü. SHMYO
70/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
B- YARDIMCI EKRANLAR
Hastanın
hesabında,
yatak
kabulünde,
taburculuğunda, epikrizinde vb işlemde yeni
düzenlemelere yardımcı olmak amacı için
oluşturulmuş bir menü düzenidir.
1- Yatak Kabul İptali:
Hasta yatışının iptali durumunda kullanılır. Yatak iptali yapılan hastanın hesabının boş ve hiçbir hizmet
talebinin sistemden gerçekleşmemiş olması gerekir. Bunlardan biri veya birkaç yapılmış ise bu menü
kullanılamaz. Yatak kabul iptali gerçekleştirilen boş hesap mutlaka sistemden iptal ettirilir.
İşlem Aşamaları:
- Yardımcı Ekranlar / Yatak Kabul İptali komutu seçilir.
- Yatak Kabul İptali seçeneği seçilir.
- Hasta No alanına Hasta Protokol numarası girilir. Enter tuşuna basılır. Hemşire istasyonu, Oda no ve
yatak numarası tanımlı olarak çıkar.
- “İptal Et” butonu tıklanır.
- Karşımıza çıkan uyarı penceresinde “EVET” için enter tuşuna basılarak onaylanır.
- F10 tuşuna basarak yatak iptal olur.
2- Yatan Hasta Taburcu İptali:
Sistem üzerinde taburculuğu yapılmış
ancak taburculuğundan daha sonra
vazgeçilen hastalarda kullanılan bir
menüdür. Bu işlemin yapılabilmesi için
hastanın taburculuğu yapıldığı yatağın
sistemde boş gözükmesi (yani bir
başkasının yatırılmamış olması) gerekir.
Aksi takdirde hastanın tabucu iptalini
sistem onaylamaz.
3- Epikriz Onay İptali:
Taburcu olması için hekim tarafından sistemde onaylanarak kapatılan hasta epikrizinin tekrar aktif hale
gelmesi için bu menü kullanılır. Bu işlem yapılarak Epikrizin içine ek bilgi girişi yapılabilir.
İşlem Aşamaları:
- Yardımcı Ekranlar/Epikriz Onay
İptali seçilir.
- Karşımıza gelen Hasta Bazında
Rapor Onay İptali penceresinde
hasta no girilir.
- Rapor kodu F9 ile listeden seçilir.
- İptal Nedeni F9 ile listeden seçilir.
- Rapor numarası otomatik gelir.
- F10 tuşu ile onaylanır.
U.Ü. SHMYO
71/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
4- Hasta Problemleri (Ext):
Bu menüde hastanede sorun çıkaran hastaları ve ölen (ext) olan hastaları görebiliriz. Taburculukta (Exitus)
E seçeneği seçilerek çıkış yapılan hastaların hesabına daha sonra veri girişi yapmak ve düzenleme
yapmak için kullanılan bir menüdür.
5- Tek Malzeme Girişi Sorgulama:
Bu menü seçeneği ile tıbbi malzemelerin giriş hareketlerini ve hastaneye alınan malzemelerden depoda
olup olmadığını kontrol edebiliriz.
6- Arıza Bildirim Formu:
Arıza bildirim formu, hastanedeki hasta odalarında kullanılan eşyaların, cihazların bozuk olduğunu
bildirmek amacı ile kullanılır. Bozuk olan cihazların tüm bilgileri (demirbaş bilgileri) girildikten sonra F10 ile
kaydedilerek onaylanır.
C- E-RAPOR ve EPK:
Bu menü sayesinde hasta epikrizi yazılır, epikriz dökümü
alınır. Tedavi raporu, ilaç raporu yazılabilir ve düzeltmeleri
yapılabilir. Genel Sağlık Sigortası Medula ekranı ile bilgiler
sisteme yüklenebilir ve sorgu yapılabilir.
1- Epikriz:
Epikriz hasta için son derece lüzumlu bir belgedir. Herhangi
bir nedenle başka bir hekime başvurma ihtiyacı duyduğunda
bu belge öncülük eder. Çünkü hasta geçmişteki
hastalıklarını ve tedavilerini doğru ve eksiksiz olarak
hatırlayamaz. Hastaya daha önceden uygulananlar bilinmeden gerekli tıbbi yardımın verilmesi güçtür. Eğer
tedavi eden hekim tarafından hastaya bir epikriz verilmediyse bu hekimden istemelidir. Hekim talepte
bulunan her hastasına epikriz vermek durumundadır. Epikriz hastaya ait bilgilerin yanı sıra, hekimin hasta
hakkındaki kanaatlerini, hastaya ait planlamalarını da içerir. Bu bakımdan hekimin mesleki vizyonu,
hastaya yaklaşımı, tıbbi bilgi ve becerisi epikrizden anlaşılacağı için hekim açısından önem taşımaktadır.
Çıkış özeti anlamına gelen epikriz ilk önce doktor tarafından elle yazılır ve hastanın çıkış işlemleri
tamamlan önce tedaviyi yürüten doktor tarafından bilgisayarda (otomasyon programında) yazılır. Hastanın
özlük bilgilerinden, uygulanan tedavilere, yapılan tetkiklere, kullanılan ilaç ve tıbbi malzemelere kadar tüm
bilgiler açık şekilde yer almaktadır. Yapılan cerrahi müdahale, verilen tedavi ve ön yatış tanıları ile kesin
tanıları yer almaktadır.
Özetle hastanın hastaneye kabulünden çıkışına kadar ki tüm işlemlerini belgeleyen bir dokümandır. Epikriz
yazılmadan ve onaylanmadan sistemden hastayı taburcu etmek imkansızdır.
U.Ü. SHMYO
72/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
Epikriz yazmak veya üzerinde düzeltmeler yapmak için AviCenna programında “E-RAPOR ve EPK”
menüsü işaretlenir.
- Epikriz seçeneği seçilir.
- Rapor penceresinde Hasta No alanına epikrizi yazılacak hastanın protokol numarası girilir. Enter
tuşuna basıldıktan sonra hastanın adı soyadı ekranda çıkar.
- Rapor bölümünde çıkan ( R.bölüm adıR. Epikrizi) yazısına tıklanarak hastaya ait Rapor No, Yatış
No, Hemşire İstasyonu, Oda-Yatak No, Dr. Kodu, Adı ve Soyadı, Yatış-Çıkış tarihleri ve Rapor
Tarihi bilgisi olan orta bölümdeki tabloda kontrol edilir.
- Yazılan Raporlar (Poliklinik), Yazılan Raporlar (Diğer), Yazılan Raporlar (Yatan) komut
düğmelerinden “Yatan” seçilir-tıklanır.
-
Eğer önceden yazılmış ve düzeltilecek bir epikriz ise hastanın protokol numarasını girdikten sonra
tarih kontrolü yapılarak düzeltilecek epikriz satırı üzerinde iken “Rapor Seç/Dön-F10” komut
düğmesi tıklanır veya kısaca F10 tuşuna basılır. Kayıtlı epikriz açılır ve gerekli düzeltmeleri yapıp
F10 ile kaydederiz.
-
Yeni epikriz yazmak için ise “Yeni Rapor-F6” komut düğmesi tıklanır veya kısaca F6 kısayol tuşu
ile komut verilir.
-
Açılan rapor yazım penceresinde hasta bilgisi ve Giriş-Çıkış tarihleri kontrol edildikten sonra (Tarih
kontrolü çok önemlidir. Çünkü taburcu tarihiyle otomasyondaki tarih uyumlu olmalıdır) Doktor Kodu
alanında F9 tuşu ile hastanın doktoru seçilir.
-
Rapor yazım ekranı üç sayfa olarak düzenlenmiş olup Sayfa 1, Sayfa 2, Sayfa 3 isimleriyle üç
kısımda düzenlenmiştir.
Ekrana gelen Sayfa1’de Yatış Ön Tanısı, Yakınması, Öyküsü, Özgeçmişi, Soygeçmişi,
Alışkanlıkları, Fizik Muayene, Laboratuvar Tetkik Sonuçları, Görüntüleme Sonuçları, Patolojik Tanı,
Klinik Tanılar şeklinde bilgi giriş alanları vardır.
Sayfa2’de ise Uygulanan Tedaviler, Kan ve Kan Ürünleri, Cross-Match, Kullanılan Tıbbi Malzeme,
Protez/Ortez ve Klinik Seyir alanları vardır.
Sayfa3’de ise Hastanın Taburcu Durumu, Çıkış Önerileri, Hekimin Aktarmak İstediği Notlar,
Kullanılacak İlaçlar, Beslenme Önerileri, Rehabilitasyon Önerileri, Enfeksiyon Hast. Açısından
İzolasyon Önerileri, Kontrol Tarihi ve Yeri, İzlem Kartı durumu, Epikrizi Hazırlayan Hekim Bilgisi,
Taburcu Tanıları bulunmaktadır.
U.Ü. SHMYO
73/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
- Bilgi girilecek alan içinde fare sol tuş çift tıklanarak editör-düzenleme penceresi açılır ve bilgi girişi yapılır.
-
İmza sayfasını hazırlamak için rapor penceresinin sağ üst köşesinde yer alan “ONAYLAYACAK
DOKTORLAR” komut düğmesi tıklanır. Ekrana gelen pencerede “İlk Sütun” tıklanarak F9 tuşuna
basılır. İlk satıra çıkan listeden epikrizi hazırlayan doktor seçilir ve Enter tuşuna basılır. İkinci satır
için “İkinci Sütun” tıklanır ve F9 ile o bölümün uzman hekiminin adı seçilir ve Enter tuşuna basılır.
Laboratuvar, Patoloji, Görüntüleme, İlaç ve
Sarf malzemelerin yazımı sağ orta alanda
yer alan “Hizmetleri Aktar” komut düğmesi
ile aktarılarak sağlanır. İlgili alanda örneğin
Laboratuvar Tetkik Sonuçları alanının
içinde iken Hizmetleri Aktar komutunu
verdiğimizde hastaya uygulanan
laboratuvar sonuçları liste halinde bir
pencerede gelir. Hangi tarih ve hangi lab. İşlemini aktarmak istiyorsak seçilir ve aktarılır.
-
-
Klinik Tanılar bölümünde sağ bölümde yer alan “ICD” ikonu tıklanır. Ekrana gelen ICD kodu
penceresinden Hastalık kodları seçilerek aktarılır. Ön tanı veya Kesin tanı şeklinde bilgi alanlarıkutucukları yazılarak veya seçilerek doldurulur.
-
Hastanın konsültasyonu varsa bu da bölüm ve tarihiyle birlikte epikrizde yer almalıdır. Hasta
dosyası içindeki konsültasyon formundan bu bilgilere ulaşabiliriz.
-
Diğer dikkat edilecek bir husus da görüntüleme kısmıdır. Bu kısımda hastanın çekilen EKG,
Röntgen ve Ultrason gibi bilgilere ulaşabiliriz. Yatış tarihi içinde kalan tüm uygulamaları bu
bölümde belirtmeliyiz.
-
Raporu onaylamadan önce “Rapor” komut düğmesi tıklanarak çıktı alınır.
-
F10 tuşuna basılarak bilgiler kaydedilir (veya KAYDET komut düğmesi tıklanır).
-
Yazım işlemi bittikten sonra program penceresinde “RAPORLA” komut düğmesi tıklanarak
yazdırma işlemine geçilir.
NOT: Hasta Dosyası komut satırı tıklandığında açılan pencerede hastanın “Sonuç Tipi” alanında her türlü
tetkiklerini ve sonuçlarını görebiliriz.
U.Ü. SHMYO
74/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
-
-
Çıktı almadan önce First – Last – Page
sayfaları tıklanarak kontrolleri yapılır.
-
Bilgiler kontrol edilir ve “PRINT” ikonukomut düğmesi tıklanır. Ekrana “Yazdır”
penceresi gelir. Yazıcı seçilir ve kopya sayısı
olarak “2” yazılır-seçilir. “Tamam” komut
düğmesi tıklanarak rapor çıktısı alınır.
- Son işlem olarak Raporla komut düğmesi tıklanır. Karşımıza
gelen yandaki uyarı penceresinde (HAYIR) Seçeneğini
seçmemiz gerekir.
Daha sonraki günlerde değişiklik
yapılabilmesi için.
Not: Rapor çıktısı alındıktan sonra “Kapatma Simgesi ” kullanılarak çıkmak istersek bir mesajla
karşılaşırız ve yeniden epikrize girmek zorunda kalırız. Bu durumla karşılaşmamak için “Yeni Rapor” komut
düğmesi tıklanır. Bu sayede protokol numarasını isteyen boş bir epikriz rapor sayfası açmış oluruz.
- Çıktısı alınan epikriz hastayla ilgilenen ve epikrizi yazan doktor tarafından incelenir ve imzalanır.
- Doktorlar tarafından imzalanan epikrizler onay için imza sümenine yerleştirilerek Başhekimliğe götürülür.
- İşlemleri tamamlanan epikriz hasta dosyasına yerleştirilir.
- Yazılan epikrizlerin defter kaydı tutulur. Hastanın adı ve soyadı tam, ilgilenen hekimin adı ve soyadının
başharfleri yazılarak kaydedilir.
2- Hasta Bazında Epikriz Dökümü:
Bu menü ile geçmiş dönemlerde yatan hastaların eski epikrizlerine ulaşılır.
Bu menüdeki epikrize hiçbir düzenleme yapılamaz, var olan epikriz olduğu gibi çıktı olarak alınır.
İşlem Aşamaları:
Hasta No alanına hasta protokol numarası girilir. Rapor Kodu
alanında F9 tuşuna basılarak rapor listesinden dökümü alınacak
rapor seçilir. Döküm tipi yazıcıya göre ve kağıt tanımlamasına
göre işaretlenir. Tamam <F10> tıklanarak işlem tamamlanır.
U.Ü. SHMYO
75/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
3- Tedavi Raporu Düzenleme ve Medula Kaydı:
4- GSS-Medula Rapor Sorgu, Onay, İptal:
Hastanın sistem üzerinden düzenlenmiş bütün raporları görme imkanı verir.
İşlem Aşamaları:
GSS-Medula Rapor Sorgu, Onay, İptal seçeneği işaretlendikten
sonra karşımıza gelen Medula Rapor Kayıtları Listesi karşımıza
gelir.
Hasta No alanına hastanın protokol numarası girilir.
Rapor türü alanında rapor kodu girilir. Eğer hatırlamıyorsak veya
bilmiyorsak F9 tuşu ile (yanda görülen) liste açılır.
Ok tuşları ile seçilecek raporun üzerine gidilir ve Enter tuşuna
basılır veya OK tıklanır.
Kurum kodu girilir. Rapor tarih aralıkları girilir.
Hasta bilgileri satırında çıkan hastaya ait ilgili rapor sağ bölümdeki
Oku – Yaz – Onay seçenekleri kullanarak işleme açılır.
5- Meduladan Rapor Kaydı Sorgulama:
Sistemde kayıtlı olan raporları görmek ve çıktı almak için kullanılan bir menüdür. Örneğin Fizik Tedavi ve
Rehabilitasyon polikliniği/kliniğine Fizik Tedavi almak için başvuran hastaların daha önce herhangi bir
yerde Fizik Tedavi Hizmeti alıp almadığını kontrol etmek için bu menü kullanılır. Eğer hasta daha önce
Fizik Tedavi almış ise aldığı hizmete göre hizmet süresinin dolup dolmadığı kontrol edilir. Başvuran
hastanın rapor sürelerine bakarak işlem yapılır. Örneğimizdeki Fizik Tedavi gören hastalar hizmet süresine
göre (6 ay veya 1 sene) dolmamış ise FTR hizmeti alamazlar.
U.Ü. SHMYO
76/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
6- GSS-Rapor Düzeltme (İlaç Alınmışlar İçin):
E-RAPOR ve EPK menüsü – GSS-Rapor Düzeltme(İlaç Alınmışlar İçin) seçeneği seçilir (Yukarıdaki
ekran). Hasta no alanına hasta protokol numarası yazılır ve SORGULA(F10) komut düğmesi tıklanır. İlgili
satırlarda hasta bilgileri çıkar.
D. ARŞİV DOSYASI:
Bu menü ile arşivden dosya isteği yapma, başka birimlerden gelen istekleri
karşılama ve kabul işlemleri yapıldığı gibi hasta dosyası hareketleri
incelenebilir ve hasta etiket dökümü yapılır.
1- Dosya İstek Formu:
Arşivden hasta dosyası istemek amacıyla kullanılır.
İşlem Aşamaları:
- Arşiv Dosyası menüsü / Dosya İstek Formu tıklanır.
- Dosyayı İsteyen Bölüm F9 ile listeden seçilir.
- İsteyen Kişi F9 ile listeden seçilir.
- Hasta No alanına hasta protokol numarası yazılır.
- Dosya Tipi koduna F9 ile 0001 Hasta Dosyası, 0002 Radyoloji Dosyası, seçeneği seçilir.
- Dosya İstek Tip Kodu ise yine F9 tuşu ile menüden (0001 Muayene, 0002 Radyoloji, 0004 Yeni Dosya,
0005 Yatış İçin, 0006 Epikriz İçin) seçilir.
- İstenildiği Bölüm F9 ile seçilir.
- F10 ile kaydedilir.
U.Ü. SHMYO
77/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
2- Dosya Kabul:
Bu menü ile arşivden veya başka birimlerden ilgili hastanın dosyası talep edilir.
İşlem Aşamaları:
- Arşiv Dosyası menüsü – Dosya Kabul Formu işaretlenir.
- Talep Eden Bölüm ve Talep Edilen Bölüm F9 ile seçilir ve kısa kodları girilir.
- Dosya No yerine hasta protokol numarası yazılır.
- Talep Tarihi aralığı yazılır. Enter tıklanır.
- İlgili hastanın dosya bilgileri açıklama-liste satırında çıkar. Dosya bilgilerinin yanında bulunan “Dosya
Kabul” sütunundaki √ işareti tıklanır.
- Dosya kabul edilmiş olur.
3- Dosya İstek Karşılama:
Başka bir birimden bizde bulunan bir hasta dosyası istenildiğinde;
- DOSYA HAREKET menüsünden - Dosya İstek Karşılama seçeneği seçilir.
- Bölge alanları sistemdeki gibi “Tümü” kabul edilir.
- Talep Eden/Edilen Bölüm satırındaki F9 tuşuna basarak talep eden bölüm seçilir.
- Tarih aralığı seçilir ve Enter tuşuna basılır.
- Dosyaların-isteklerin listelendiği tablo satırında dosya seçilir ve hangi bölümden istek talebi varsa
“DOSYA GÖNDER” butonu tıklanarak bilgisayar ortamında istek karşılanmış olur ve dosya gönderimi
yapılır.
NOT: Eğer arşive göndereceğimiz dosya için başka istekler varsa bu istekler iptal edilir.
U.Ü. SHMYO
78/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
4- Hasta Dosya Hareket Takibi:
Hasta dosyasının hangi bölümde olduğunu, nereden nereye gönderildiğini ya da arşivden ne zaman hangi
birime gönderildiğini görmek için bu menüyü kullanırız. İşlem şöyle gerçekleştirilir:
- DOSYA HAREKET menüsü - Hasta Dosya Hareket Takibi seçilir.
- Hasta Dosya Hareket Takibi penceresinde hasta alanı yerine hastanın protokol numarası girilir. Enter
tuşuna basılır.
- Tip Kodu alanında F9 tuşuna basılarak dosya tipi seçilir.
- Sıra No alanında F9 tuşuna basılarak Dosya Sıra No.su seçilir.
- Tarih aralığı seçilir. Enter tuşuna basılır.
- Dosyanın hangi bölümlerde işlem gördüğü, ne zaman istenildiği ve gönderildiği, kimlerin istediği görülmüş
olur.
5- Hasta Etiket Dökümü:
- Hasta No alanına hastanın protokol nosu girilerek Enter’a basılır.
- Etiket Döküm Alanı Tam Sayfa olarak seçilir ve Enter’a basılır.
- Ekrana hasta bilgileri gelir.
- (Tamam [F10]) tuşuna basılarak hastanın etiket görüntüsü ekrana gelir.
- İlgili yazıcı seçilerek TAMAM butonu ile döküm komutu verilir.
U.Ü. SHMYO
79/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
Hastaya ait dosyalara ve
dokümanlara yapıştırmak
için etiket çıkarılır.
1
2
3
İşi Biten Dosyayı Arşive Gönderme:
DOSYA HAREKET menüsünden
Dosya Kabul Formu seçeneği seçilir.
İlgili hasta dosyasının üzerine gidilir ve Enter tuşuna basılır.
Bizde olan dosyayı ya da bize gönderilmiş olan dosya ile işimiz bittiyse ‘ARŞİVE GÖNDER’ butonu
tıklanır.
Dosyanın bilgisayar üzerindeki görünüm satırı YEŞİL ise ‘Kabul Ettim’, KIRMIZI ise ‘İstek Yaptım’,
SARI ise ‘Bize Gönderildiğini’ ifade eder.
Dosya İsteği İptali:
U.Ü. SHMYO
80/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
•
•
•
•
•
DERS NOTLARI
Ekrana gelen uyarıda “Diğer İstekler” sekmesine tıklanır (bir önceki ekran)
Diğer isteklerin olduğu ekrana gidilir. (üstteki ekran)
İptal edilmek istenen isteklerin üzerine gelinerek “İstek İptal” butonuna tıklanır.
Ekrana gelen uyarıya “ONAYLA” denir ve diğer istekler silinmiş olur.
Eski ekrana geri dönülerek “Arşive Gönder” butonu tıklanır ve dosya arşive gönderilmiş olur.
E) SORGULAMA VE LİSTELEME:
Bu bölümdeki işlemler sorgulama ve listeleme amaçlı
kullanılır. İşlemler üzerinde düzeltme ve bilgi girişi yapılamaz.
Sadece sorgulama ve listeleme amaçlıdır.
1- Hasta Hizmet Tahakkuk Dökümü:
Çıkışı yapılan hastanın hesap dökümlerini almak için
kullanılır. Hastanın talep bazında verilmiş hizmetlerinin fatura
dökümü alınır.
İşlem: Klinik Bilgi İşlem Ana Menüsünde Sorgulama ve
Listeleme menüsü açılır.
- Hasta Hizmet Tahakkuk Dökümü satırı-komutu seçilir.
- Hasta No alanına hastanın protokol numarası girilir.
- Talep No alanında F9 tuşuna basılarak hastanın talepleri listelenir ve çıkışı yapılan talebi seçilir.
- Başlangıç ve Bitiş tarihleri girilir.
- Hizmet tipi alanına (%) işareti konularak BÜTÜN HİZMET TİPLERİ seçilir.
- Diğer tercih seçenekleri onaylanır ve Döküm Yeri’ne kadar Enter tuşuna basılır.
-Döküm Yeri alanına (10) girilir – Yazıcı kodudur.
- “Tamam (F10)” komut düğmesi tıklanır veya F10 tuşuna basılarak döküm alınır.
U.Ü. SHMYO
81/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
2- Yatan Hasta Listesi (Bölüm Bazında):
İlgili bölüm – servis seçilerek yatan hasta listesi dökümü alınır.
Bölüm alanında F9 tuşuna basıldığında sağ ekranda görülen
Hemşire istasyonları yani (ilgili klinikler listesi) ekrana gelir.
Seçilecek kliniğin üzerine ok tuşlarıyla gidilir ve Enter tuşuna
basılarak seçilir. Ya da fare sol tuş ile ilgili satır seçilip OK
butonu tıklanır. Döküm Yeri’ne (10) yazılması bir yazıcı
tanımlamasındandır. Dökümü kağıda aktarır.
3- Yatan Hasta Listesi (Tüm Hastane):
Hastanede yatan tüm hastaları alfabetik isim sırasına göre liste halinde gösterir.
U.Ü. SHMYO
82/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
F) DSL MENÜ:
İlgililer tarafından zaman zaman bilgilendirme amaçlı mesajlar gönderilmektedir.
Bu mesajlara göre işlem yapılmakta veya cevap verilmektedir. Bu bölüm Avicenna
programında DSL MENU seçeneği kullanılarak yapılmaktadır. Bu bölümde yer
alan “Mesaj Kutusu” tıklanarak Mesaj Görüntüleme penceresine ulaşılmaktadır. Bu
pencerede Gelen Mesajlar ve Giden Mesajlar (Tarihi, Kimden geldiği, Konusu,
Durum bilgileri) şeklinde listelenmektedir.
Şekil 6.13: DSL Menü/Metin Kutusu
Okumak istediğimiz mesajın sağ tarafında bulunan “Oku” butonu tıklanarak mesaj açılır. Göndermek
istediğimiz bir mesaj olması durumunda da Tarihi, Kime ve Konu kısımları doldurularak “Gönder” butonu
tıklanır.
Şekil 6.14: Mesaj Görüntüleme penceresi-Gelen mesajları okuma ve cevaplama
U.Ü. SHMYO
83/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
G) AMELİYAT RAPORU:
--Hastanın ameliyat raporunu yazdırmak için E-RAPOR ve EPK
menüsünden Epikriz seçeneği işaretlenir.
--Karşımıza gelen Rapor penceresinde Hasta protokol nosu yazılır,
ilgili bölüm işaretlenerek Yazılan Raporlar (Yatan) seçeneği seçilir.
--Alt alanda çıkan rapor satırı üzerinde fare sol tuş çift tıklanarak
hastanın rapor sayfasına ulaşılır.
--Hasta Dosyası komut satırı tıklanarak
hastanın dosyasına girilir.
--(Sol alttaki)
Hasta Sonuçları/Raporları Takip
penceresi karşımıza gelir. Bu
pencerede sağ üst taraftaki
“Sonuç Tipi” kutusundan (Ameliyat
Raporları) seçeneği seçilir.
U.Ü. SHMYO
84/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
Şekiller 6.15: Ameliyat Raporu için giriş ekranları
-Sonuç Tipi kutusunda Ameliyat Raporları seçeneğini seçtiğimizde listede sadece ameliyat raporları
görünür.
İlgili rapor seçildiğinde açıklamaları alt görüntü alanında ekrana gelir.
--Rapor satırının sağ bölümünde yer alan “Rapor Dök” komut düğmesi tıklandığında kağıda aktarılacak
şekilde ekrana gelir.
U.Ü. SHMYO
85/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
- İşlem sonrası Çıkış komut düğmesi ile pencereden çıkılır.
H) İLAÇ RAPORU DÜZENLEME
İşlemler:
-GSS RAPOR menüsünde “Rapor Bilgisi Düzenleme” komut
satırı seçilir.
- Karşımıza hastanın (alttaki) Rapor Bilgileri penceresi gelir.
- Hasta No alanına hastanın protokol numarası girilir.
- Poliklinik seçilir.
- Rapor Türü seçilir (örneğin İlaç Kullanım Raporu)
- Rapor Başlangıç ve Bitiş Tarih aralığı girilir-seçilir.
- Düzenleme Türü alanına Rapor Türü seçilir.
- Eklenecek Ay Sayısı girilir (örneğin 12 gibi)
- Rapor Tarihi otomatik çıkar, Rapor No alanına kural gereği yazmamız gereken Resmi Rapor No yazılır.
(Örneğin Tıp Fakültesi hastanesinde her polikliniğin bir kod numarası vardır ve tarih belirtilir. Daha sonra
defter sıra no verilir. 11.03.02.2012/245 gibi)
- Kaydet komut düğmesi tıklanır.
- Karşımıza Rapor İçerik Bilgileri
penceresi gelir. Bu pencereye ilaç
isimleri satır satır yazılır ve sağ alt
taraftaki Geri Dön butonu tıklanır.
- İlaç isimleri bilgileri yazıldıktan sonra
Rapor Bilgileri penceresinde
Açıklama satırına hasta ile ilgili
açıklamalar yazılır. Ardından sağ orta
bölümde bulunan “İlaç Etkin Madde”
komut düğmesi tıklanır.
U.Ü. SHMYO
86/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
- Yanda görülen İlaç Etkin Madde
Bilgileri penceresinde “Etkin Madde
Kodu ve Açıklaması” sütununda F9
tuşuna basarak ilacın etken
maddesini listeden bulup yazarız.
Örneğin kullanım miktarına 1, dozuna
5 ve birimine de mikrogram yazılır.
Sağ bölümde ise kullanım süresi ve
birim alanına ise örneğin (1- gün)
şeklinde yazılır.
- İlaç etkin maddeleri yazıldıktan sonra
geri Dön komut düğmesi ile Rapor
bilgileri penceresine dönülür.
------Etkin Madde Kodu bulmak için F9 tuşuna
bastığımızda karşımıza çıkan Etkin Madde
Kodu Arama penceresi yanda gösterilmiştir.
Örneğin TropR ile başlayan ilaç aramak
isteyip yazdığımızda karşımıza örnekteki gibi
liste geldi. Hangisini seçecek isek sağ
taraftaki SEÇ kutucuğu onaylanır.
U.Ü. SHMYO
87/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
- Rapor Bilgileri sayfasında Sol alt bölümde yer alan Tanılar bölümüne hastanın tanısı girilir. Klavyeden
yazılabileceği gibi F9 ile listeden de seçilebilir.
- Doktor ve Bölüm bilgisi olarak da hangi bölümde hasta tedavi görüyorsa o bölüm ve doktoru seçilir.
- Tanı bloğunda ise Tanı Sıra’ya 1 yazılır. Teşhisler koduna ise F9 listeden seçim yapılır.
- Sağ üst köşede yer alan
- GSS Gönder butonu
- Son işlem olarak
U.Ü. SHMYO
ONAY kutucuğu
onaylanır.
tıklanır.
Rapor Yazdır komut düğmesi ile rapor yazdırma işlemine geçilir.
88/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
EK BİLGİ: Yatan Hasta Evraklarının Düzenlenmesi ve Kontrolü
Hasta yatış işlemi yapıldıktan sonra dosyası kliniğe gelir. Dosya 12 seperatörden (ayraçtan) oluşur. Bu
ayraçlar hasta yattığı süre içinde yapılan işlemlerin sırasıyla ve düzenli olarak tutulmasına yardımcı olur.
Hastanın çıkış işlemi yapılmadan önce hastayla ilgili evraklar düzenli olarak dosyaya yerleştirilmelidir. Bu
dosyanın “TAM” olması açısından önemlidir.
Dosyanın düzenlenmesi hastanın bağlı olduğu kuruma göre değişir. Bu doğrultuda kontrol edilir. Dosyanın
kontrolü yapılırken içindeki acil kartlarında, sevklerde, orderlerde, doktor kaşe ve imzalarının tam olmasına
dikkat edilir. Eksik evrak varsa tamamlanır. Dosyadaki epikriz raporu, ameliyat raporu, hasta sevki vs.
evraklar, poliklinik ve başhekimlikteki imza ve veznedeki mühür işlemleri tamamlanır.
Hasta dosyası evrak sıralaması en üstten başlayarak şöyledir:
1- Hasta dokümanı (BİM – Hemşire – Doktor kaşe ve imzalı)
2- Çıkış kağıdı
3- Epikriz raporu
4- Orderler (Dr. Kaşeli – imzalı)
5- Ameliyat Formları
6- Malzeme Orderleri (Dr. Kaşeli ve imzalı)
7- Klinik Hizmet Formu (BİM – Hemşire – Doktor kaşe ve imzalı)
8- Hemşire Gözlemleri (Hemşire – kaşe ve imzalı)
9- EKG’ler (Elektrokardiyagrafiler)
10- PO – Konsültasyonlar (tarihin yazılı olması önemlidir)
11- Poliklinik hizmetleri
12- RD – Radyoloji istek formları ve sonuç belgeleri
13- LA- Laboratuvar tüm tetkik belgeleri
14- Acil muayene kartı
15- Yatış Kağıdı
Ayrıca bu yatış evraklarının yanı sıra hasta hastanemize gelmeden önce başka bir kurumda tedavi
görmüşse orada çekilen radyoloji sonuçları ve yapılan laboratuvar tetkik sonuçları gibi evraklar dosyaya
konulabilir. Bu şekilde yapılan işlemler tekrarlanmamış olur ve hastalığın gidişatı açısından bu durum
önemlidir (zaman kazanmak, emek ve para kaybını önlemek için).
Ortopedi kliniğine iş kazası, adli vaka ve trafik kazası ile gelen hastalardan kurumlarına gönderilmek için
yatış sırasında alınan evraklara ek olarak malzeme raporları, orderler ve ameliyat raporu da eklenir.
Özellikle tüm evraklarının tam olmasına dikkat edilir. Bu konu hastanın tedavi giderlerinin kurum tarafından
ödenmesi için önemlidir.
U.Ü. SHMYO
89/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
HASTANE BĐLGĐ YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ
DERS NOTLARI
KAYNAKLAR
AviCenna Hastane Bilgi Yönetim Sistemleri – AviCenna Modülleri tanıtım kitapları DataSel Bilgi
Sistemleri Ankara, 2002
AviCenna Hastane BYS ekran görüntüleri
http://www.demirsoft.com/defaults.asp?id=108&syf=sayfalar&x=hastane-bilgi-yonetim-sistemi-hastaneotomasyonu-hbys
http://www.tipart.com.tr/modules.php?name=Hastane_Otomasyonu
http://www.galaksi.com/hbys.html http://www.galaksi.com.tr/Iletisim.html
http://www.meddata.com.tr/?link=sayfa&baslik_grup_id=10&kat_id=0&baslik_grup_id=10&kat_id=1
http://www.3cbilyaz.com/index.asp?giris=1&yazilim=1
http://www.ucyazilimevi.com.tr/hastaneyazilim-1/prognoz-hbys-20-hastane-bilgi-yonetim-sistemiyazilimi.html
http://www.worldlanbilisim.com/haberdetay.asp?ID=21
http://www.anasel.com.tr/index.php?option=com_content&task=view&id=7&Itemid=9
http://www.tipyazilimlari.com/haberler06.html
http://www.onsayfa.com/forum/odev-arsivi/116113-hastane-bilgi-sistemleri-donanim-alt-apisi.html
7/12/2006
http://www.ees.com.tr/Sarus.aspx Entegre Enformasyon SistemleriR 08/02/2009
http://ab.org.tr/ab06/ozet/197.html
http://kardelenyazilim.com
http://www.kardelenyazilim.com/kardelen/kardelen-yazilim-urunler.html
http://www.kardelenyazilim.com/kardelen/karmed-hbys-hastane-bilgi-yonetim-sistemi.html
http://www.propacs.com/content/view/40/75/lang,tr
http://www.keynet.com.tr/hbys.aspx
http://www.probel.com.tr/content.php?cid=9
http://www.alpdata.com.tr/Icerik.aspx?CatID=353&sub=355
http://www.turkuazsoftware.com/hizmetlerimiz.htm
http://www.unipa.com.tr/index.html http://www.unipa.com.tr/hastane.htm
http://akademik.maltepe.edu.tr/~fatihy/index_dosyalar/SE-1/HBYS.pdf
http://fonetyazilim.com - intermedia hastane otomasyon sis.
Karmed Hastane Otomasyon Sistemleri
Metasoft Hastane Otomasyon Sistemleri
Alpdata Hastane Otomasyon Sistemleri
Fırat Ünv. Hastanesi, Ameliyat Raporu Girişi ve Hasta Medikal Bilgileri görüntüleme Bilgi Sistemi ve
Kalite Koordinatörlüğü-2008 PDF dosyası
Hastane Bilgi Yönetim Sistemleri Alım Kılavuzu, T.C. Sağlık Bakanlığı, Ağustos 2010
(http://www.e-saglik.gov.tr/UserFiles/File/HBSAK_2010.doc )
Hipokrat Hastane Otomasyon Sistemi Tanıtımı PDF formatlı dosya
Mars Hastane Otomasyonu- Hitit Bilgisayar Yazılım, Sistem Tanıtım Sunusu
Mikayil Gülerim, Hastane Bilgi Yönetim Sistemleri Powerpoint Sunusu
Tengilimoğlu, Dilaver; Oğuz Işık ve Mahmut Akbulut. Sağlık İşletmeleri Yönetimi, Nobel Yayınları,
Ankara 2009
Saka, Osman. Akdeniz Ünv. ESK ve Standartlar Sempozyumu, İstanbul, 1 Ekim 2004 Powerpoint
sunu dosyası
SGK Genel Sağlık Sigortası Medula Web Servileri Kullanım Kılavuzu, 02.02.2009 Sürüm 3.0
T.C. Sağlık Bakanlığı Bilgi İşlem Daire Başkanlığı Sağlık-Net Entegrasyonu için Hastane Bilgi
Sistemlerinin Temel Gereksinimleri PDF dosyası, Ankara, Ekim 2007
BURSA, 03 Mart 2012
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
Uludağ Üniversitesi
Sağlık Hizmetleri MYO
Son Güncelleme 01 Mart 2014
U.Ü. SHMYO
90/90
Öğr.Gör.Fikret CEYLAN
Download

Hastane Bilgi Yönetim Sistemleri