T.C.
HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ
TIP FAKÜLTESĐ
SPOR HEKĐMLĐĞĐ ANABĐLĐM DALI
ĐMMOBĐLĐZASYON VE TĐTREŞĐM UYGULAMASININ AŞĐL
TENDONU ÜZERĐNE ETKĐSĐ
Dr. Gürhan DÖNMEZ
UZMANLIK TEZĐ
Olarak Hazırlanmıştır
ANKARA
2011
ii
ÖZET
Dönmez G. Đmmobilizasyon ve titreşim uygulamasının aşil tendonu üzerine etkisi,
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Spor Hekimliği Uzmanlık Tezi, Ankara, 2011. Bu
çalışmada
spor
yaralanmalarının
tedavisinde
sıklıkla
başvurulan
immobilizasyon
yöntemlerinden alçılama sonrası sıçan aşil tendonunda meydana gelen histolojik değişiklikler,
tip I kollajen sentezi ve yıkımı belirteçleri cevabı ve bu değişikliklere tüm vücut titreşimi
(TVT) uygulamasının yanıtı araştırıldı. Kırk adet Wistar Albino tipi 4-6 aylık sıçan beş gruba
ayrıldı. Đlk üç gruba 2 hafta süre ile pelvipedal alçılama yapıldı. Đmmobilizasyonun etkilerini
göstermek üzere alçı-ötenazi (A) grubundan 2 hafta sonunda doku ve serum örnekleri alındı.
TVT’nin etkilerini gösterebilmek amacıyla bir gruba (AT) 1 hafta süreyle her gün 45 Hz
frekans ve 3 mm amplitünde aralıklı olarak TVT uygulanırken, diğer grup (AS) ise alçı
çıkarıldıktan sonra 1 hafta bekletildi. Ayrıca immobilizasyon uygulanmayan bir kontrol grubu
(K) ve aynı şiddette 1 hafta TVT uygulanan kontrol-titreşim (KT) grubu çalışmaya dahil
edildi. Tip I kollajen sentezinin göstergesi olan PINP’nin kontrol deneklerde alçı yapılan
deneklere göre belirgin arttığı (p<0.02) gözlenirken, alçı gruplarının kendi aralarında anlamlı
farklar saptanmadı. Öte yandan kontrol grupları arasında KT grubunda PINP düzeyinin K
grubuna göre anlamlı yükseldiği görüldü (p=0.01). Tip I kollajen yıkımını gösteren CTX-1
proteininde ise alçı-ötenazi grubunda yıkım en düşük çıkarken, TVT uygulamasının kendi
kontrollerine göre kollajen yıkımını da artırmış olduğu gözlendi. Tendonların elektron
mikroskobik incelemesinde alçı-ötenazi grubuna ait olan örneklerin çok küçük bir bölgesinde;
tenosit ve tenoblastların sitoplazması içinde vakuollerin varlığı tespit edildi. Hücre hasarını
gösteren bu vakuollerin kontrol gruplarında görülmediği, AS grubunda da gözlenmezken
beklenmedik şekilde AT grubunda gözlendiği saptandı. Bu veriler ışığında immobilizasyonun
tendona olumsuz etkisi hücre düzeyinde gösterilirken, immobilizasyon sonrası kısa süreli
TVT uygulamasının hasarı geri döndürmede yeterli olmadığı, ancak sağlıklı kontrollerde tip I
kollajen yapım ve yıkım döngüsünü artıracağı sonucuna varıldı.
Anahtar Kelimeler: alçı, tendon, kollajen, atrofi, titreşim
Destekleyen Kuruluş: Hacettepe Üniversitesi Bilimsel Araştırmalar Birimi, Proje No: 011
D01 407 001
iii
ABSTRACT
Dönmez G. Effects of immobilization and vibration on achilles tendon, Hacettepe
University Faculty of Medicine, Thesis in Sports Medicine Residency, Ankara, 2011. The
effects of immobilization, which is generally, applied method at the treatment of sports
injuries, on rat achilles tendon and the further effects of whole-body vibration (WBV) on
immobilized tendons were evaluated. Forty Wistar Albino rats at the age of 4-6 months were
divided to 5 groups. Casting was applied to 3 groups from crista iliaca anterior superior to the
lower part of the foot (pelvipedal cast) and to observe the effects of immobilization serum
samples were drawn, achilles tendons were dissected. To evaluate the effects of vibration,
WBV was applied for a week at the frequency of 45 Hz and 3 mm amplitude to castingvibration (AT) group. In addition to these two control groups (control and control-vibration)
were formed that were not immobilized to observe the effects of WBV on normal tendons.
The marker of type I collagen synthesis, PINP, was significantly higher at control groups
(p<0.02). However there were no differences between the casting groups. Also PINP level
was significantly increased at control-vibration KT group compared with control (K) group
(p=0.01). On the other hand the marker of type I collagen degradation, CTX-1 was
significantly decreased at casting-euthanasia (A) group and WBV was shown that to increase
collagen degradation in respect of control groups. Electron microscopic views of the tendons
revealed vacuolles in the cytoplasm of the tenocytes and tenoblasts at A and AT groups,
noteworthy not at the casting-sedantary (AS) group. Electron microscopic evaluations of the
control groups were completely normal. Under the lights of our findings, detrimental effects
of immobilization on tendons were introduced histologically. Even though short-term WBV
did not seem an attractive method to repair these detrimental effects, WBV may have positive
effects on collagen turnover at healthy controls.
Keywords: casting, tendon, collagen, atrophy, vibration
Supported by Hacettepe University Scientific Researches Unit, Project Number: 011 D01 407
001
Download

mat. muh. pl warszaw02