BÖLÜM 189
TEREKELERİN İDARESİ
I. KISIM
BAŞLANGIÇ KURALLARI
Maddelerin Dizini:
1.Kısa isim
2.Yorum
II. KISIM
TEREKE TENFİZ MUKAYYİDİ VE MUKAYYİTLİĞİ
1.Tereke tenfiz baş mukayyidi ve tereke tenfiz mukayyitliği
2.Tereke tenfiz mukayyitlerinin görevleri
3.Tereke tenfiz ve idare yetkisi tevdi listeleri
3. Vasiyetnamelerin vs. suretlerinin Gelir ve Vergi Dairesi Müdürüne teslimi
4.İlçe Tapu Amirine bildirim
5.Tereke tenfiz mukayyitliklerinde kullanılacak mühürler
III. KISIM
VASİYETNAMELERİN MUHAFAZA İÇİN VERİLMESİ, GÖSTERİLMESİ VE İBRAZI
9.Vasiyetnamelerin muhafaza için verilmesi
10. Muhafaza için verilen vasiyetnameler hakkında ilgili kişilere duyuru
11.Vasiyetnamelere ilişkin evrakın vs. nin ibrazı
IV. KISIM
VASİYETNAME VEYA TEREKE TENFİZ YETKİSİ VE TEREKE İDARE YETKİSİ
TEVDİLERİ
11. Veraset vergisi ödeninceye kadar yetki tevdi edilmemesi
12. Veraset vergisi ödenene kadar yetki tevdi edilmemesi
13. Tereke tenfiz mukayyitliklerinde tereke tenfiz ve idare yetkisi tevdileri
14. Kanıtlanıncaya kadar vasiyetnamenin etkisizliği
15. Vasiyetnamenin icra memuruna gelip vasiyetnameyi kanıtlaması için bildirim
16. Vasiyetname icra memurunun vasiyetnameyi kanıtlama hakkının sona ermesi
17. İdarenin kime tevdi edileceği hususunda Mahkemenin takdir yetkisi
18. Vasiyetnameye bağlı idare
19. Sınırlı yetki tevdileri
20. Yargısal işlemlerin askıda bulunduğu durumlarda idare
21. Şahsi temsilcinin yurt dışında olduğu durumda özel idare yetkisi tevdii
22. Vasiyetname veya tereke tenfiz memurunun ergin olmadığı süre içinde idare
23. Şahsi temsilci sayısına ilişkin kural
24. Tereke tenfiz mukayyidinin ret kararına karşı istinaf
V. KISIM
YETKİ TEVDİİ ÜZERİNE VE DAHA SONRA İDARENİN TAMAMLANMASI
ÜZERİNE TEREKENİN İNTİKALİ
25
26
27
28
29
30
Ölenin vasiyetname bıraktığı durumlarda terekenin intikali
Ölenin kısıtlı varis bıraktığı durumlarda terekenin intikali
Yetki tevdii yapılmamış durumda vasiyetnamesiz ölenin terekesinin intikali
Varislere geçen terekenin idare yetkisinin tevdii
Varislerin aklayarak dava edebilecekleri koşullar
Ölenin terekesini hileli yollardan elde eden veya alıkoyan kişinin sorumluluğu
VI. KISIM
İDARE
Birinci Bölüm
Genel Kurallar
31. Şahsi temsilcinin yetki ve görevleri
32. Şahsi temsilcinin satış vs. yetkisi
33. Mahkemenin satış vs. emretme yetkisi
34. Ölümün bazı dava sebeplerine etkisi
35. Şahsi temsilcinin terekesinin sorumluluğu
36. İyi niyetle hareket eden şahsi temsilcinin korunması
37. Hayatta kalan tenfiz memurunun hakları
38. Vasiyeti tenfiz memurunun idaresinin esas vasiyeti yapanı temsil etmesi
39. Vasiyetnameyi kanıtlayan tenfiz memurlarının hakları.
40. Envanter
41. Tahsilat, borçların ödenmesi ve dağıtım
42. Borçları ödeme sırası
43. Şahsi temsilcinin banka hesabı açması
44. Somut olarak vasiyet edilen şeyler
45. Hesapların dosyalanması
46. Kısıtlı varislerin hisselerinin dağıtımı
47. Şahsi temsilcinin ilan vererek korunması
İkinci Bölüm
Varislerin Kısıtlı Olduğu Durumlarda İdare
48. Muhtarın görevi
49. Küçük terekeler
50. Dağıtım yapılana kadar kısıtlı varislerin geçindirilmesi
VII. KISIM
ÇEŞİTLİ KURALLAR
51. Terekeden feragat
52.Şahsi temsilciyi görevden uzaklaştırma veya değiştirme yetkisi
53. Bazı meselelerin işlem başlatma celpnamesi (originating summons) ile karara
bağlanması
54. Mahkeme tarafından idare veya vasiyeti tenfiz için dava yoluyla yargı işlemleri
55. Masrafların terekeden ödenebilmesi
56. Muhtarın görevlerini ifada temerrüt halinde çare
57. Mahkeme Tüzükleri
58. Başka kural bulunmaması halinde İngiliz icraat ve usulünün uygulanması
59. Korumalar
ÖLEN KİŞİLERİN TEREKELERİNİN İDARESİNE İLİŞKİN YASAYI KONSOLİDE
EDEN VE DEĞİŞTİREN YASA
24 Ağustos 1954
I. KISIM
BAŞLANGIÇ KURALLARI
Kısa İsim
1. Bu Yasa, Terekelerin İdaresi Yasası olarak isimlendirilir.
Yorum
2. Bu Yasada metin başka türlü gerektirmedikçe;
“Değer “ mal ile ilgili olarak, bir malın istekli bir satıcı tarafından istekli bir
alıcıya açık pazarda satılması halinde sağlanması beklenilen hasılatı anlatır ;
“Ergin olmayan” on sekiz yaşını doldurmamış bir kişiyi anlatır; ancak evli bir
kadın on sekiz yaşını doldurmamış olması nedeniyle kısıtlı sayılmaz;
“Genel şekilde tevdi” tevdi hakkının münazaalı olmadığı hallerde veya itiraz
edilmişse itirazın sonuçlanması üzerine tereke idare veya vasiyetname veya
tereke tenfiz yetkisinin tevdi edilmesini anlatır ;
“İdare” vasiyetnameli veya vasiyetnamesiz olarak, ve genel, özel veya sınırlı
amaçlar için verilmiş olsun veya olmasın, ölen bir kişinin
terekesinin idaresi için verilen tüm yetki belgelerini içerir;
“İdare memuru “ bir Mahkemenin , vasiyetnamesiz veya vasiyetnameye bağlı
olarak bir terekeyi idare etmesi için yetki belgesi tevdi ettiği kişiyi anlatır;
“Kısıtlı varis” ergin olmayan, veya akıl hastası olan veya işlerini idare etmesi
Mahkemece yasaklanmış olan veya ülke dışında bulunan bir kişiyi anlatır;
“Mahfuz hisse” (statutory portion) bir kişinin taşınır ve taşınmaz malının
vasiyetname ile veremeyeceği bölümünü anlatır;
“Mahkeme” ölenin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde mutat veya son ikamet
yerinin bulunduğu ilçenin Kaza Mahkemesi Başkanını veya o Mahkemenin bir
Yargıcını veya bu gibi ikamet yerinin bilinmemesi halinde Lefkoşa Kaza
Mahkemesini anlatır;
“Münazaasız veya genel şekilde vasiyetname veya tereke tenfiz işi” vasiyetname
kanıtlanması ve tastiklenmesi veya tereke tenfiz ve idare yetkisinin alınmasının
münazaalı olduğu hallerde münazaanın sonuçlandırılması üzerine tereke tenfiz
ve idare yetkilerinin Mahkemeden geçirilerek elde edilmesi dahil, elde edilme
hakkı münazaalı olmadığı hallerde vasiyetname veya tereke tenfiz veya tereke
idare yetkisini elde etme işini, ve herhangi bir davadaki yargısal işlemlerin
konusunu oluşturmuş olmaması kaydıyla vasiyetnameli ve vasiyetnamesiz
meselelerle ilgili münazaasız nitelikte tüm işleri, ve ayrıca tereke tenfiz veya
idaresinin tevdiine karşı caveat (itiraz) dosyalama işini anlatır;
“Mal” taşınır ve taşınmaz malları anlatır;
“Saptanmış” Tüzüklerle saptanmış olanları anlatır ;
“Şahsi temsilci” bir vasiyetname veya tereke tenfiz memurunu veya tereke idare
memurunu anlatır ;
“Taşınır mal” taşınmaz mal dışında her cinsten tüm malları anlatır;
“Taşınmaz mal” :
(a) Araziyi ;
(b) Herhangi bir arazi veya bina veya başka inşaat veya yapı üzerinde veya
herhangi bir arazi veya bina veya başka inşaat veya yapıya ekli binaları, ve başka
inşaat, yapı veya müştemilâtı veya bunlara sabit kısımları ;
(c) Ağaçları, bağları ve herhangi bir araziye dikilmiş veya orada yetişmekte olan
her türden herhangi bir şeyi ve bunlar üzerinde bulunan koparılmamış herhangi
bir ürününü ;
(d) Mülkiyetine herhangi bir arazi ile birlikte veya araziden ayrı olarak sahip
olunan pınarları, kuyuları, suları veya sulardaki hakları ;
(e) Herhangi bir araziye veya herhangi bir binaya veya başka herhangi bir inşaat
veya yapıya bağlı veya ait olan veya bağlı veya ait olduğu farz edilen veya
sayılan imtiyazları, serbestileri , irtifak haklarını ve başka herhangi bir hak
ve istifade sağlayan menfaatleri ;
(f) Yukarıda serdedilen herhangi bir maldaki bölünmemiş hisseleri
içerir.
“Tereke” bir kişinin ölümünde tasarrufunda bulunan taşınır ve taşınmaz malları
anlatır ;
“Tevdi” vasiyetnameyi tenfiz veya tereke idare yetkisi belgesinin tevdi
edilmesini anlatır;
“Türk Aile Mahkemesi” ölenin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde mutat veya
son olarak ikamet ettiği yerin bulunduğu ilçenin Türk Aile Mahkemesini veya
bu ikamet yerinin bilinmemesi halinde Lefkoşa Türk Aile Mahkemesini anlatır ;
“Tüzükler” bu Yasa uyarınca yapılan tüzükleri anlatır ;
“Varis” yasanın uygulanması ve etkisi ile bir terekede miras alan bir kişiyi
anlatır;
“Vasiyet edilebilen bölüm” bir kişinin taşınır ve taşınmaz malından vasiyetname
ile verebileceği bölümü anlatır ;
“Vasiyetle verilmemiş bölüm”, vasiyetle verilebildiği halde verilmemiş olan
bölümün, hale göre, tümünü veya bir bölümünü anlatır ;
“Vasiyetname” bir vasiyetçinin taşınır veya taşınmaz malının ölümünden sonra
verilmesine ilişkin niyetlerini içeren yazılı yasal beyanını anlatır ve bir ek
vasiyetnameyi (codicil) de içerir.
II. KISIM
TEREKE TENFİZ MUKAYYİDİ VE MUKAYYİTLİĞİ
Tereke
3.(1) Baş Mukayyit, tereke tenfiz baş mukayyidi olup, Yüksek Mahkeme
tenfiz baş Mukayyitliği de tereke tenfiz baş mukayyitliği olur.
mukayyidi
ve tereke
tenfiz
(2) Tereke tenfiz baş mukayyidinin yetkileri ve görevleri, Baş Mukayyidin
mukayyitli- Yüksek Mahkeme Başkanının onayı ile atayabileceği Yüksek Mahkeme
ği
Mukayyitliğinin bir memuru tarafından kendi adına kullanılabilir ve yerine
getirilebilir..
(3) Her Kaza Mahkemesinin Mukayyidi, kendi kazası için tereke tenfiz
mukayyidi olur.
Tereke
4.(1) Bir tereke tenfiz mukayyidi, vasiyetname veya tereke tenfiz veya tereke
tenfiz
idare yetkisi tevdii için mukayyitliğe yapılan her istida hakkında istidanın
mukayyitle- yapılmasından sonra mümkün olan en erken bir zamanda, tereke tenfiz baş
rinin
mukayyitliğine saptanmış şekilde bildirimde bulunur, ve tereke tenfiz baş
görevleri mukayyitliğinden vasiyeti yapanın veya vasiyetname bırakmadan ölenin terekesi
ile ilgili olarak başka bir istida yapılmadığına dair bir tasdikname alana
kadar vasiyetname veya tereke tenfiz veya tereke idare yetkisi tevdi etmez.
(2) Yukarıda değinilen tasdikname mümkün olan en erken bir zamanda tereke
tenfiz mukayyidine gönderilir.
(3) Tereke tenfiz baş mukayyitliğine bu şekilde iletilen bildirimler
dosyalanarak o mukayyitlikte muhafaza edilirler.
(4) Bir tereke tenfiz mukayyitliğinden böyle herhangi bir bildirim alındığında,
tereke tenfiz baş mukayyidi tenfiz veya idare yetkisi tevdii hususunda ayni ölen
kişi için birden çok mukayyitliğe istida yapılmış olup olmadığını saptamak
amacıyla, gerekli olduğu ölçüde, öteki tereke tenfiz mukayyitliklerinden alınan
tüm tevdi istidalarının bildirimleri ile tevdi için tereke tenfiz baş
mukayyitliğinde yapılmış tüm istidaları inceler, ve bu hususta tereke tenfiz
mukayyidi ile durumun gerektirebileceği iletişimi sağlar.
(5) Bir tereke tenfiz mukayyidi, her üç ayda bir kez veya Tüzüklerin
gerektirmesi halinde daha sık aralıklarla, tevdi ettiği ve daha önceki rapora dahil
edilmemiş vasiyetname veya tereke tenfiz ve tereke idare yetkilerinin saptanmış
şekildeki bir listesini, ve ayrıca tevdilerin ilgili olduğu
vasiyetnamelerin suretlerini, doğruluklarını tasdik ederek, tereke tenfiz baş
mukayyitliğine iletir.
(6) Bir tereke tenfiz mukayyidi, Yüksek Mahkeme Başkanının vasiyetnamelerin
korunması, muhafazası ve denetimi ile ilgili olarak zaman zaman yapacağı
düzenlemelere bağlı olarak, tevdi etmiş olduğu tereke tenfiz veya
vasiyetnameye bağlı idare yetkilerine konu tüm vasiyetnamelerin asıllarını
dosyalayarak korur ve muhafaza eder.
Tereke
tenfiz ve
idare
yetkisi
tevdi
listeleri
5.(1) Tereke tenfiz baş mukayyidi, direktif vererek belirleyebileceği süreler için,
tereke tenfiz baş mukayyitliğinde ve diğer tereke tenfiz mukayyitliklerinde
tevdi edilen vasiyetname veya tereke tenfiz ve tereke idare yetkilerinin
listelerinin tereke tenfiz baş mukayyitliğinde zaman zaman hazırlanmasını
sağlar.
(2) Söz konusu listeler belirtilen süre içinde tevdi edilen her tereke tenfiz yetkisi
veya vasiyetnameye bağlı idare yetkisi ve başka her idare yetkisi için bir not
içerir ve listelerde yetkinin tevdi edildiği tarih , tevdi eden mukayyitlik ,
vasiyetnameyi yapanın veya vasiyetname bırakmadan ölenin adı ile ölüm yeri ve
tarihi, vasiyetnameyi tenfiz memurlarının veya tereke idare memurlarının adı ve
tanımı ve tereke varsa, terekenin değeri kaydedilir.
*
(3) Bu şekilde hazırlanan her listenin bir sureti posta ile veya başka
yollardan her tereke tenfiz mukayyitliğine gönderilir ve bu şekilde
gönderilen her suret gönderildiği mukayyitlik veya dairede muhafaza edilir ve
her araştırma için elli millik bir harç ödenmesi üzerine, incelenecek liste
sayısına bakılmaksızın, herhangi bir kişi tarafından incelenebilir.
Vasiyetnamelerin
vs.
suretlerinin
Gelir ve
Vergi
Dairesi
müdürüne
teslimi
*
6. Yüksek Mahkeme Başkanı ile Gelir ve Vergi Dairesi Müdürü arasında
zaman zaman yapılacak düzenlemelere bağlı kalınması koşuluyla, her tereke
tenfiz mukayyitliği, bir vasiyetname veya tereke tenfiz veya tereke idare yetkisi
tevdiinden sonra Yüksek Mahkeme Başkanının direktif vereceği süre içinde
aşağıdaki belgeleri Gelir ve Vergi Dairesi Müdürüne teslim eder:
Para miktarının güncelleştirilmesi önerilmiştir.
İlçe Tapu
Amirine
bildirim
Tereke
tenfiz
mukayyitliklerinde
Kullanılacak
mühürler
(a) Bir vasiyetname veya tereke tenfiz yetkisi tevdi edildiği veya vasiyetnameye
bağlı tereke idare yetkisi belgesi tevdi edildiği durumlarda, vasiyetnamenin
bir suretini ;
(b) Tereke idare yetkisi belgesi tevdi edilen her durumda yetki tevdii belgesinin
bir suretini veya alıntısını.
7.(1) Vasiyetnamenin herhangi bir taşınmaz malı etkilediği durumlarda,
kendisine vasiyetname veya tereke tenfiz yetkisi veya vasiyetnameye bağlı
tereke idare yetkisi belgesi tevdi edilen kişi, tevdi tarihinden sonra on gün
içerisinde bu gibi malın bulunduğu ilçenin Tapu Amirine yazılı bildirimde
bulunarak bildirimde vasiyetnamenin etkilediği taşınmaz
malların bir listesini verir.
(2) Vasiyetname bırakılmadan ölüm durumunda bir tereke idare yetkisi tevdi
edildiğinde, veya 49. madde uyarınca bir emir verildiğinde, idare edilecek
terekede herhangi bir taşınmaz mal bulunuyorsa, idare memuru veya 49.
madde uyarınca atanan memur, tevdi veya emir tarihinden on gün
içerisinde, bu gibi malın bulunduğu ilçenin Tapu Amirine yazılı
bildirimde bulunarak bildirimde terekenin kapsadığı taşınmaz malların
bir listesini verir.
8.(1) Tereke tenfiz baş mukayyitliğinde ve her tereke tenfiz mukayyitliğinde
Yüksek Mahkeme Başkanının zaman zaman direktif vereceği biçimde
mühür veya mühürler kullanılır.
(2) Yukarda belirtilen mühürlerle mühürlenmiş olan tüm vasiyetname veya
tereke tenfiz yetki belgeleri, tereke idaresi yetki belgeleri, emirler ve diğer
enstrümanlar, daha başka kanıt gerekmeden ülkenin her tarafında şahadet
olarak kabul edilir.
III. KISIM
VASİYETNAMELERİN MUHAFAZA İÇİN VERİLMESİ, ORTAYA
ÇIKARILMASI VE İBRAZI
Vasiyetna- 9.(1) Herhangi bir kişi, Tüzüklerle saptanacak harçları ödemesi ve Tüzüklerin
melerin
kurallarını yerine getirmesi üzerine vasiyetnamesini, emniyet altında muhafaza
muhafaza edilmesi için hayatta iken bir tereke tenfiz mukayyidine teslim edebilir.
için
verilmesi
(2) Vasiyetnameyi yapanın vasiyetnamesini geri çekmesi dışında, bu şekilde
teslim edilen bir vasiyetname Mahkeme onayı olmaksızın
mukayyitlikten alınamaz ve mukayyitlik dışına çıkarılamaz ve saptanabilecek
belirli koşullar dışında açılamaz.
(3) Bir vasiyetname açıldığında saptanmış harcın ödenmesi üzerine
suretleri ilgili taraflara teslim edilebilir.
(4) Bu şekilde muhafaza için teslim edilen her vasiyetname için tereke tenfiz
baş mukayyidine bildirimde bulunulur ve tereke tenfiz baş mukayyidi, tereke
tenfiz mukayyitlikleri için saptandığı şekilde vasiyetname yapanların bir sicilini
ve isimlerinin alfabetik dizinini tutar.
Muhafaza 10.(1) Hayatta iken Tüzükler uyarınca muhafaza için bir vasiyetname veya ek
için verilen vasiyetname yatırmış olan bir kişinin öldüğü ve bu vasiyetnamenin açılması için
vasiyetnameler
hakkında
ilgili
kişilere
duyuru
harekete geçilmediği, veya ölüm tarihinden sonra da makul bir süre içinde (dört
ayı geçmeyen) harekete geçilmesinin olası görülmediği Mahkemeye gösterilirse,
Mahkeme, vasiyetnamenin varlığını ve gerekirse içerdiklerini, ilgili olması
muhtemel herhangi bir kişinin bilgisine getirmek için, meselenin hal ve
koşullarının gerektirdiğine kanaat getirdiği işlemleri yapabilir..
(2)Yukarıdaki (1). fıkra uyarınca yapılan herhangi bir işlem için tutanak tutulur
ve tutanak Mahkeme tarafından imzalanarak vasiyetnameyle birlikte tutulur.
Vasiyetnam 11. *(1) Tasarruf veya kontrolünde ölmüş bir kişiye ait vasiyetname veya
elere ilişkin vasiyetname niteliğinde olan veya vasiyet niyetiyle yapılmış olduğu anlaşılan
evrakın vs. herhangi bir kâğıt veya yazı bulunduran herhangi bir kişi, aslını derhal
ibrazı
Mahkemenin tereke tenfiz mukayyidine teslim eder. Herhangi bir kişi, ölen
kişinin ölümü hakkında bilgi sahibi olduğu tarihten sonra on dört gün içerisinde
bu gibi evrakı teslim etmeyi ihmal ederse, Mahkemenin bu kişinin durumu ile
meselenin diğer hal ve koşullarını dikkate aldıktan sonra, çarptırmayı uygun
göreceği ancak elli Kıbrıs Lirasını geçmeyen bir para cezasına çarptırılabilir.
(2) Vasiyetname veya vasiyetname niteliğinde olan veya vasiyet niyetiyle
yapılmış olduğu anlaşılan ölen bir kişiye ait herhangi bir kağıdın, bir kişinin
tasarruf veya kontrolünde olduğu anlaşıldığında Mahkeme, tenfiz veya tereke
idaresine ilişkin bir dava veya yargısal işleminin askıda bulunup
bulunmadığına bakılmaksızın, kâğıdı ibraz etmesi ve Mahkemeye getirmesi
için bu kişiye seri usul yoluyla emir verebilir.
(3) Herhangi bir kişinin vasiyetname veya vasiyetname niteliğinde olan
veya vasiyet niyetiyle yapılmış olduğu anlaşılan herhangi bir kağıt hakkında bilgi
sahibi olduğuna inanmak için haklı sebepler bulunduğu
anlaşıldığında (kâğıdın tasarruf veya kontrolünde olduğunun
gösterilmemesine rağmen) Mahkeme tereke tenfiz veya tereke idaresine
ilişkin bir dava veya yargısal işleminin askıda bulunup bulunmadığına
bakılmaksızın, bu kişinin kağıt ile ilgili olarak Mahkemede sorgulanmasını veya
yazılı sorularla sorgulanmasını ve bu amaçla Mahkemeye gelmesini ve
sorgulandıktan sonra kâğıdı ibraz ederek Mahkemeye teslim etmesini seri
usulle, emredebilir.
IV.KISIM
VASİYETNAME VEYA TEREKE TENFİZ YETKİSİ VEYA TEREKE İDARE
YETKİSİ TEVDİLERİ
Veraset
12. Veraset Vergisi Yasasının 47.maddesi kuralları yerine getirilene kadar bu
vergisi
Yasa uyarınca hiç bir vasiyetname veya tereke tenfiz veya tereke idare yetkisi
ödenene
tevdi edilmez.
kadar yetki
tevdi
edilmemesi
67/1962
46/1983
35/1989
71/1993
26/1996
*
Para miktarının güncelleştirilmesi önerilmiştir.
Tereke
tenfiz
mukayyitliklerinde
tereke
tenfiz ve
idare
yetkisi
tevdileri
13.(1) Genel şekilde tereke idare veya tenfiz yetkisi tevdii,tereke tenfiz
mukayyitleri tarafından, Mahkeme adına ve Mahkemenin vereceği özel veya
genel talimata bağlı olarak ve mukayyitliğin mührü altında yapılabilir ve bu
gibi herhangi bir yetki ölmüş kişinin ülkenin her yerindeki terekesi için etkili
olur.
(2) Tereke tenfiz mukayyidi, münazaa bulunan herhangi bir meselede
münazaa sonuçlandırılıncaya kadar, veya Mahkemenin talimatını almaksızın
tenfiz veya idare yetkisi tevdi edilmemesi gerektiğini gördüğü herhangi bir
meselede tereke tenfiz veya idare yetkisi tevdi etmez.
(3) Bir tereke tenfiz mukayyidi, bir tereke tenfiz veya idare yetkisi tevdii için
yapılmış bir istidanın onaylanıp onaylanmaması gerektiği hususunda şüpheye
düştüğü durumlarda, veya bir yetki tevdiine veya bir yetki tevdii istidasına ilişkin
bir sorun ortaya çıktığında, meseleyi direktif için Mahkemeye havale eder, ve
Mahkeme tereke tenfiz mukayyidine, vermeyi lüzumlu göreceği talimatlar
uyarınca meselede işleme devam etmesi için direktif verebilir, veya mukayyidin
konu ile ilgili olarak daha ileri bir işlem yapmasını yasaklayarak yetki tevdii için
istida yapan tarafı soruna çare bulunması için Mahkemeye istida yapmaya
bırakır.
Kanıtlanın- 14. Bir vasiyetnamenin kanıtlanıncaya kadar herhangi bir etkisi yoktur.
caya kadar
Vasiyetnamenin
etkisizliği .
Vasiyetnam 15. Mahkeme resen veya vasiyetname tahtında bir menfaat talebinde
enin tenfiz bulunan herhangi bir kişinin istidası üzerine, vasiyetnamede, varsa, ismi
memuruna belirtilen vasiyetnameyi tenfiz memurlarına Mahkemeye başvurarak
gelip
vasiyetnameyi kanıtlamaları, veya vasiyetnameyi tenfiz yetkisi almayı
vasiyetna- reddettiklerini bildirmeleri için çağrı yapan bildirimde bulunur, ve tenfiz
meyi
memurları veya bazıları veya tenfiz memurlarından biri bildirimin yapıldığı
kanıtlaması tarihten sonra on dört gün içerisinde Mahkemeye başvurarak bildirim uyarınca
için
vasiyetnameyi kanıtlar veya tenfiz yetkisi almayı reddeder
bildirim
Vasiyetna- 16. Bir vasiyetname ile tenfiz memuru atanan bir kişi :me tenfiz
(a) Vasiyeti yapanın ölümünden sonra hayatta olmakla beraber
memuru- vasiyetnameyi tenfiz yetkisini almadan ölürse ; veya
nun
(b) Vasiyetnameyi tenfiz yetkisi almak için Mahkemeye çağrıldığı halde
vasiyetna- çağrı uyarınca Mahkemeye gelmezse; veya
meyi
(c) Vasiyetnameyi tenfiz memuru olmayı reddederse,
kanıtlama tenfiz memurluğuna ilişkin tüm hakları sona erer, ve vasiyetnameyi yapanın
hakkının temsiliyeti ve terekesinin idaresi, o kişi tenfiz memuru atanmamış gibi
sona
intikal eder ve işlem görür.
ermesi
İdarenin
17. Mahkeme, idare yetkisi tevdi ederken ölen kişinin terekesinde veya
kime tevdi terekenin satılmasından sağlanacak hasılatta menfaati olan tüm kişilerin
edileceği haklarını dikkate alır, ve, özellikle, vasiyetnameye bağlı idare yetkisini
hususunda vasiyetname gereğince kendisine miras bırakılan bir kişiye tevdi edebilir ve
Mahkeme- böyle bir idare, Mahkemenin uygun göreceği herhangi bir şekilde sınırlı olabilir.
nin takdir
yetkisi
Ancak ;
(a) Ölen kişi, terekesi ile ilgili olarak hiç bir vasiyet bırakmadan ölmüşse, idare
yetkisi istida yapmaları halinde ölenin varislere kalan mütebaki terekesinde
(residuary estae) menfaati olan kişiye veya kişilere verilir;
(b) Ölen kişinin terekesi borçları ödemeye yeterli değilse veya başka
herhangi bir özel durumdan dolayı Mahkeme, bu koşul kuralı olmasa idi
yasa gereğince idare yetkisi alma hakkına sahip olacak olan kişiden başka
bir kişiyi idare memuru atamanın gerekli ve uygun olacağı kanısına varırsa,
bu Yasanın içerdiği herhangi bir kurala bakılmaksızın uygun göreceği bir kişiyi
idare memuru olarak atayabilir ve bu kural altında tevdi edilen bir idare
yetkisi Mahkemenin uygun göreceği şekilde sınırlı olabilir.
Vasiyetna- 18. Vasiyetnameye bağlı tereke idaresi yetkisi aşağıda belirtilen hallerde tevdi
meye bağlı edilebilir;
idare
(a) Vasiyetnamede vasiyetnameyi tenfiz memuru atanmadığında ;
(b) Vasiyetnamede atanan tenfiz memuru vasiyeti yapanın hayatta bulunduğu
sırada ölmüşse, veya vasiyeti yapanın ölümünden sonra vasiyeti
kanıtlamadan ölmüşse ;
(c) Vasiyetnameyi tenfiz memuru görevi reddetmişse, veya Mahkemenin
mutat olarak uyguladığı usul uyarınca celbedildiği halde isbat-ı vücut
etmemişse;
(d)Vasiyetnameyi tenfiz memuru ataması belirsizlik nedeniyle geçersiz ise ;
(e) Mahkeme, 17. maddenin verdiği takdir yetkisini kullandığında ;
(f) Vasiyetnameyi tenfiz memurunun ergin olmaması, akıl hastası
olması veya başka bir kısıtlılığı bulunması veya yargı yetkisi alanı
dışında ikamet etmesi nedeniyle ehliyetsiz olduğunda.
Sınırlı yetki 19. Vasiyetname veya tereke tenfiz veya tereke idare yetkileri mallarla ilgili
tevdileri
olarak veya özel bir amaç için süreyle sınırlı olabilirler, ve bu Yasa ve
Tüzüklerin kurallarına bağlı kalınması koşuluyla, Mahkeme veya mukayyitler
bu gibi yetkileri tevdi ederlerken ilgili zamanda İngiltere’de uygulanmakta olan
tereke tenfiz uygulamalarını izlerler.
Yargısal
20.(1) Ölmüş bir kişinin vasiyetnamesinin geçerliliğine veya tenfiz veya idare
işlemlerin yetkisi tevdii elde edilmesine, yetkinin geri alınmasına veya iptaline ilişkin
askıda
herhangi bir yargısal işlemin askıda bulunduğu durumda, Mahkeme ölen
bulunduğu kişinin terekesinin idaresi yetkisini, mütebaki terekenin dağıtılması dışında bir
durumlarda alelade tereke idare memurunun tüm hak ve yetkilerine sahip olacak olan bir
idare
idare memuruna tevdi edebilir; ve böyle bir idare memuru Mahkemenin
doğrudan doğruya kontrolüne tabi olarak ve Mahkemenin talimatı
uyarınca icraatta bulunur.
(2) Mahkeme, bu madde uyarınca atanan bir idare memuruna ölenin
terekesinden uygun göreceği miktarda makûl bir ücret tahsis eder.
Şahsi
21.(1) Bir kişinin ölüm tarihinden itibaren on iki ay geçmesine rağmen,
temsilcinin kendisine ölenin terekesinin idaresi yetkisi tevdi edilmiş olan bir şahsi temsilci
yurt dışında Mahkemenin bölgesel yargı yetkisi alanı dışında ikamet ediyorsa, Mahkeme,
olduğu
herhangi bir alacaklının veya ölenin terekesinde menfaati olan kişinin
durumda istidası üzerine, istida sahibine ölenin terekesinin saptanmış biçimde özel
özel idare idaresi yetkisini tevdi edebilir.
yetkisi
tevdii
(2) Mahkeme, özel idare yetkisi tahtında idare memuru olan kişinin taraf olduğu
herhangi bir yargısal işlem amacı bakımından, ölmüş kişinin terekesine
ait herhangi bir para miktarının veya menkul kıymetlerin Mahkemeye
devredilmesini emredebilir ve herkes böyle bir emre itaat eder.
(3) Özel idare memurunun taraf olduğu herhangi bir yargısal işlemin askıda
bulunduğu esnada şahsi temsilci görev yapabilecek yetiye sahip
olarak Mahkemenin bölgesel yargı yetkisi alanı içine dönerek ikamet etmeye
başlarsa, bu şahsi temsilci yargısal işleme taraf yapılır, ve özel idare ile
yargısal işlemin masrafları ve bunlara arızi masraflar, işlemlerin askıda
bulunduğu Mahkemenin emretmeyi uygun göreceği kişi tarafından ve
fondan ödenir.
Vasiyetna- 22.(1) Ergin olmayan bir kişinin bir vasiyetnamenin yegane tenfiz memuru
meyi tenfiz olması halinde, bu kişi on sekiz yaşına gelinceye kadar, terekeyi idare yetkisi
memurunun vasiyetnameye bağlı olarak vasisine veya Mahkemenin uygun göreceği başka
ergin
bir kişiye tevdi edilir, ve küçük on sekiz yaşına geldiği zaman vasiyetnameyi
olmadığı tenfiz yetkisi kendisine tevdi edilir ancak bu yetki kendisine daha önce tevdi
süre içinde edilemez.
idare
(2) Vasiyetname bırakan bir kişi vasiyetnamesinde vasiyetnameyi tenfiz memuru
olarak ergin olmayan bir kişiyi atarsa, kendisine bu madde
uyarınca vasiyetnameyi tenfiz yetkisi tevdi edilmedikçe ve edilinceye kadar, bu
atama ergin olmayan kişiye ölenin malındaki herhangi bir menfaatin devri
hususunda etkili olmaz, veya herhangi bir amaç bakımından ergin olmayan
kişiyi şahsi temsilci yapma etkisini yapmaz.
Şahsi
23.(1) Ayni mal için dörtten çok kişiye vasiyeti veya terekeyi tenfiz veya
temsilci
terekeyi idare yetkisi tevdi edilemez; ve vasiyetname uyarınca veya
sayısına
vasiyetnamesiz ölümde ergin olmayan kişi veya kişiler söz konusu olduğunda
ilişkin kural veya ömür boyu yararlanma hakkı veren bir menfaat doğarsa, idare yetkisi, ya
başka bir kişi ile birlikte veya , tek başına bir kamu görevlisine ya da en az iki
kişiye tevdi edilir.
(2) Sadece bir şahsi temsilcinin bulunduğu ve bunun da kamu görevlisi olmadığı
hallerde, Mahkeme, bir menfaat sahibi ergin yaşa gelinceye kadar veya ömür
boyu yararlanma hakkı veren menfaatin varolmaya devam ettiği sürece ve
tereke tam olarak idare edilinceye kadar, menfaat sahibi herhangi bir kişinin
veya bu gibi bir kişinin vasisinin, idare memurunun veya kabz memurunun
istidası üzerine vasiyetname veya tereke tenfiz tüzük ve emirnameleri uyarınca
halen atanmış şahsi temsilciye ek olarak bir veya daha çok şahsi
temsilci atayabilir.
Tereke
24.(1) Vasiyeti veya terekeyi tenfiz veya terekeyi idare yetkisi tevdii için yapılan
tenfiz
bir istidaya karşı itirazda bulunulmamış olmasına karşın, tereke tenfiz
mukayyidin mukayyidi istidayı reddederse, müstedi, tereke tenfiz mukayyidinin kararının
in ret
gözden geçirilmesi için istida yoluyla Mahkemeye başvurabilir.
kararına
karşı istinaf
(2) Mahkeme bu istidanın dinlenmesinde, resen veya herhangi bir kişinin
istidası üzerine, vasiyetnameye ilişkin veya tereke idare yetkisi tevdiine ilişkin
istidadaki yemin varakasını veya varakalarını yapan kişileri celbederek bu
kişilerin daha ileri sorgulamasını yapabilir, veya vasiyetname veya tereke
tenfiz yetkisi veya vasiyetnameye bağlı veya vasiyetnamesiz tereke idare yetkisi
tevdi edilip edilmeyeceğini karara bağlamak için gerekli görülebilecek daha ileri
şahadet dinleyebilir.
(3) Mahkeme kararı aleyhine Yüksek Mahkemeye istinaf edilebilir.
V. KISIM
YETKİ TEVDİİ ÜZERİNE VE DAHA SONRA İDARENİN
TAMAMLANMASI ÜZERİNE TEREKENİN İNTİKALİ
Ölenin
25. Bir vasiyetname veya tereke tenfiz yetkisi veya vasiyetnameye bağlı tereke
vasiyetna- idare yetkisi tevdi edilmesinden başlayarak ve ondan itibaren, ölenin terekesi
me bıraktığı (mahfuz hisse ve vasiyetname ile verilmemiş bölüm dahil ) üzerindeki hak ve
durumlarda yükümlülükler, ölen kişinin öldüğü tarihten başlayarak şahsi temsilcisine geçmiş
terekenin sayılır.
intikali
*
Ölenin
26.(1) Hiçbir vasiyetname bırakmadan ölen ve kısıtlı varisler ve yüz Kıbrıs
kısıtlı varis Lirasını aşan değerde mal bırakan herhangi bir kişinin ölümü üzerine, bu mal,
bıraktığı
idare yetkisi tevdi edilinceye kadar, veya terekenin bu Yasanın 49. maddesi
durumlarda uyarınca serian idaresi için bir emir ısdar edilinceye kadar, ölenin mutat olarak
terekenin ikamet ettiği ilçenin Kaza Mahkemesi Başkanına, ve ölen kişi ülke dışında
intikali
ikamet ediyorsaydı Lefkoşa Kaza Mahkemesi Başkanına geçer.
(2) Tereke idare yetkisi belgesi tevdiinden veya 49. madde tahtında bir emrin
ısdarından başlayarak ve ondan itibaren, ölenin malı, duruma göre, idare
memuruna veya 49.madde uyarınca atanan görevliye geçer.
Yetki tevdii * *27. Bir tereke için idare yetkisi tevdi edilmediğinde, ve bir kişinin hiçbir
yapılmamış vasiyet bırakmadan öldüğü ve kısıtlı herhangi bir varis bırakmadığı veya (kısıtlı
durumda varisleri varsa) sadece yüz Kıbrıs lirasını aşmayan değerde mal bıraktığı
vasiyetnam hallerde ve 49. madde uyarınca serian idare için bir emir ısdar edilmediğinde
esiz ölenin aşağıdaki kurallar uygulanır :
terekesinin
intikali
(1)(a) Ölenin terekesi borçları ve yükümlülükleri ile yükümlü kalır ;
(b) Tereke, bu yüküme bağlı olarak varislere geçer ve intikal eder;
(c) Bir varis ölenin borç ve yükümlülüklerinin ölen kişiden eline geçen malın
değerine kadarını veya bu malın satışından sağlanan hasılatın değerine
kadarını ödemekle yükümlü olur;
(d) Mahkeme, re‘sen veya menfaat sahibi bir tarafın istidası üzerine, varisleri
ya terekeyi idare yetkisi belgesi almaya ya da terekenin dağıtımının hesabını
vermeye çağırır.
(2)(a) Ölen kişinin ölümünden sonra (bu ve 28. maddede “on sekiz aylık süre”
olarak anılacak olan) on sekiz aylık bir süre geçinceye kadar, ölen kişinin hiç bir
malı ölenin bir varisinden başka herhangi bir kişiye satılamaz veya borç icrası
nedeniyle veya başka surette bir varisten başka birine devredilemez.
*
*
Para miktarının güncelleştirilmesi önerilmiştir.
Para miktarının güncelleştirilmesi önerilmiştir.
Ancak, aşağıda belirtilen malların satışı veya devri böyle bir yasağa
tabi olmaz. :
(i) Bozulabilen satış metası eşya ;
(ii) Ölenin borç ve yükümlülüklerini ödenmesi için satılan veya devredilen
mal ; veya
(iii)Tapu ve Kadastro Dairesi Müdürünün Taşınmaz Mal ( Tasarruf, Kayıt ve
Takdir ) Yasasının 28. maddesinden 33. maddeye kadar olan maddelerinin
kendisine verdiği
Bölüm 224 yetkiyi kullanarak mübadele ettiği veya devrettiği taşınmaz mallar.
Bölüm 6 (b) Hukuk Muhakemeleri Usulü Yasası veya Taşınmaz Mal (Tasarruf, Kayıt ve
Bölüm 224 Takdir) Yasasının içerdiklerine bakılmaksızın, ölenin taşınmaz malına, ölene ait
bir borçtan başka herhangi bir borç yükletilemez ve ölenin taşınmaz malı, on
sekiz aylık süre sona erinceye kadar ölenin veya varislerinden başka herhangi bir
kişinin adına kaydedilemez meğer ki bu devir veya kayıt, hemen bir önceki
paragrafın şart bendinin (ii) ve (iii) paragraflarında belirtilen amaçlar
için yapılsın;
(c) ölenin malının bu maddenin izin vermediği herhangi bir satışı veya devri
geçersiz olur.
Varislere
geçen
terekenin
idare
yetkisinin
tevdii
28. 27. madde uyarınca varislere geçmiş ve intikal etmiş olan bir terekeye
ilişkin idare yetkisi belgesi tevdi edildiğinde aşağıda serdedilen kurallar
uygulanır ;
(a) Ölenin malı varislerde kalmayıp idare memuruna geçer:
Ancak bir varise tahsis edilmiş olan veya 27.maddenin (2). fıkrasının (a)
bendinin koşul bendi uyarınca satılmış veya devredilmiş olan bir mal, idare
memuruna geçmez ;
(b) Bir varise tahsis edilmiş olan mal ile ilgili olarak aşağıdaki kurallar
uygulanır :
(i) Bu bent kuralları, bir varise tahsis edilen ve on sekiz aylık süre sona
erdikten sonra ve varis tereke idaresi yetkisi belgesi için yapılan istida hakkında
ihbar sahibi olmadan önce, veya ( böyle bir ihbar alınmamışsa ) idare
yetkisinin tevdi edildiği tarihten önce, hükümlü bir borcun istirdadı için icra
yoluyla satılan mala veya bu varisin bir satın alana devrettiği mala
uygulanmaz ;
(ii) Bir varise tahsis edilmiş olup (i). bendde öngörüldüğü biçimde satılmamış
veya devredilmemiş bir mal, tereke idare yetkisinin tevdi edildiği tarihten sonra
bir aylık bir süre geçmeden önce satılamaz veya devredilemez;
(iii) İdare memuru, idare yetkisini aldığı tarihten başlayarak bir ay içerisinde
yetkiyi tevdi etmiş olan mukayyitliğe, böyle bir malın veya herhangi bir
kısmının ölen kişinin borç ve yükümlülüklerini ödemek için gerekli olup
olmadığına dair bir beyanname dosyalar ;
(iv) Mal bu amaç için gerekli ise, idare memuru beyannameyi dosyaladıktan
sonra, bu gibi malın taşınmaz mal olan bölümü üzerine ölenin borçlarını varisin
bir hükümlü alacaklısının yükletip kaydettirdiği herhangi bir yükümlülükten
öncelikli olarak bir yükümlülük olarak kaydettirme hakkı dahil, varisin herhangi
başka hükümlü alacaklılarından öncelikli olarak varisin bir hükümlü
alacaklısının sahip olduğu tüm haklara sahip olur;
(c) Bu madde amaçları bakımından “bir varise tahsis edilmiş mal” ölenin
malından, yararlanma sahipliği (beneficial ownership) terekedeki payı veya
payının bir bölümü olarak bir varise devredilmiş, veya öteki varislerin bu devire
rızalarının alınmış olduğu malı ya da mal, taşınmaz mal ise, varisin adına
kaydedilmiş olan malı anlatır ;
(d) İdare memuru bir varisin payını hesaplarken, ölenin malından varisin
aldığı herhangi bir malı ve itfa ettiği ölene ait herhangi bir borç veya
yükümlülüğü dikkate alır.
Varislerin
aklayarak
dava
edebilecekl
eri koşullar
29.(1) Ölen bir kişinin herhangi bir varisi, bu madde uyarınca bir sertifika
verilmesi için ölen kişinin mutat olarak veya son ikamet ettiği ilçenin tereke
tenfiz mukayyidine istida ile başvurabilir. Bu gibi bir istida ölen kişinin
varislerinin adını ve bu varislerin herhangi birinin kısıtlılık durumu olup
olmadığını gösteren bir beyanname; değeri dahil malının tam bir envanterini
gösteren bir beyanname ve terekeye olan borçları gösteren bir beyanname, ve
varisler ve envanterle (bu maddede “müstedi tarafından dosyalanan envanter”
olarak anılacaktır)ilgili beyannamenin en iyi bilgi ve inançlarına göre doğru
olduğunu tasdik eden ve müstedi ile ölenin mutat ikamet yerinin muhtarı
tarafından yapılan bir yemin varakası ile birlikte sunulur.
(2) Tereke tenfiz mukayyidi bu madde uyarınca bir sertifika vermeden önce,
müstediden yemin varakası ile daha fazla bilgi sunmasını, veya tereke tenfiz
mukayyidinin direktif verebileceği ilanları yayımlamasını isteyebilir.
(3) Müstedinin (1) ve (2). fıkra kurallarını yerine getirmesi üzerine tereke
tenfiz mukayyidi;
*
(a) Ölenin terekesinin brüt değerinin ( borçlarla cenaze masraflarının
ödenmesinden önce ) beş yüz Kıbrıs Lirasını aşmadığından ;
(b) Terekenin 26. maddenin (1). fıkrası uyarınca Kaza Mahkemesi
Başkanına geçmediğinden;
(c) Bu tereke için idare yetkisi tevdi edilmediğinden veya edilmesi için
askıda bir istida bulunmadığından ; ve
(d) Kişinin ölümünden on dört gün geçmiş olduğundan tatmin olursa,
varislerin isimlerini gösteren bir sertifika ısdar edebilir.
(4) Ölen kişiye olan herhangi bir borcu bu varislere ödeyen veya ölen kişiye ait
herhangi bir malı bu varislere teslim eden ve varislerden bir makbuz alan
herhangi bir kişi, ilgili borç veya malın müstedinin dosyaladığı envanterde beyan
edilmiş olması koşuluyla, böylece ödenen borç veya teslim edilen mal
hususunda geçerli biçimde aklanmış olur.
(5) Sertifikada adı yazılı varisler, müstedinin dosyaladığı envanterde gösterilen
herhangi bir malın istirdadı için bir şahsi temsilci gibi ayni şekilde dava
açabilirler; ve bu madde uyarınca verilen bir sertifikada zikredilen varislerin
açtığı dava dışında varisler hiçbir dava açamaz.
(6) Mahkeme resen veya ilgili herhangi bir kişinin istidası üzerine,
müstedinin dosyaladığı evrakta beyan edilen hususların herhangi birinin
doğru olmadığından, veya sertifikaya konu terekeye ilişkin idare yetkisi
tevdii ile ilgili olarak yapılan bir istidanın onaylanması gerektiğinden tatmin
olursa, bu madde uyarınca verilen sertifikayı feshedebilir veya tadil edebilir;
ve bu şekilde feshedilen herhangi bir sertifika Mahkemeye teslim edilerek
iptal edilir ;
Ancak, iyi niyetle hareket ederek, bir terekenin alacağı olan bir borcu ödeyen
veya ölene ait bir malı teslim eden herhangi bir kişiye sertifika uyarınca verilen
bir aklama, sertifikanın feshedilmesi nedeniyle geçersiz olmaz.
*
Para miktarının güncelleştirilmesi önerilmiştir.
aklanmışlığı edilmesi, sertifikanın iptali ile geçersiz olmaz.
(7) Tereke tenfiz mukayyidi , bu madde uyarınca ısdar edilen her sertifikanın
bir suretini tereke tenfiz baş mukayyidine gönderir, ve sertifika evvela
yukarıdaki fıkra uyarınca feshedilmedikçe sertifikada zikredilen tereke ile
ilgili olarak idare yetkisi tevdi edilmez.
Ölenin
terekesini
hileli
yollardan
elde eden
veya
alıkoyan
kişinin
sorumluluğu
30. Her kim alacaklılara hile yaparak veya tam değerde ivaz vermeden, ölen
bir kişinin herhangi bir malını elde eder, alır veya elinde bulundurursa veya
ölenin terekesinin alacağı olan bir borcun veya yükümlülüğün kaldırılması
etkisini yapan bir fiilde bulunursa,
(a) Ölen kişinin ölüm tarihinde kendisine değer taşıyan bir ivaz karşılığında ve
hilesiz olarak borçlu olduğu herhangi bir miktar; ve
Yaptığı ve bir şahsi temsilcinin ödemesi doğru olabilecek herhangi bir ödeme
çıkarıldıktan sonra, aldığı veya eline geçen mal veya serbest bıraktığı borç
veya yükümlülük miktarından kendi kusuru ile yetkisiz tenfiz memuru olarak
sorumlu tutulur.
Ancak bu madde kuralları, 27. madde kuralları uyarınca ve onlara bağlı
olarak, ölen bir kişinin herhangi bir malını elde eden, alan veya elinde
bulunduran bir varise uygulanmaz.
VI. KISIM
İDARE.
Birinci Bölüm
Genel Kurallar.
Şahsi
temsilcinin
yetki ve
görevleri
31.(1) Bir vasiyetnameyi tenfiz memuru, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin
herhangi bir Yasasının öngördüğü veya öngöreceği farklı kurallar saklı kalması
koşuluyla, ahkâmı umumiye ve nisfet hukuku ilkelerinin kendisine verdiği ve
yüklediği yetki ve görevlere sahiptir.
(2) Ölen bir kişinin terekesinin idaresi yetkisi kendisine tevdi edilen herkes, tevdi
edilen yetkideki sınırlandırmalara bağlı olarak, ölenin vasiyetnamesinin
tenfiz memuruymuş gibi ayni hak ve sorumluluklara sahip olur ve ayni
şekilde hesap vermekle yükümlüdür.
Şahsi
temsilcinin
satış vs.
yetkisi
32.(1) Şahsi temsilci, ölenin taşınmaz mallarından, cenaze masrafları ile
vasiyetnamenin öngördüğü masrafları ve ölen kişinin tüm gerçek borçlarını
ödemek için gerekli olan kadarını satma yetkisine sahip olup, bu malı ipoteğe
koyarak veya bu mal üzerinde yükümlülük yaratarak parasal kaynak
sağlayabilir.
(2) Bu maddenin verdiği yetkiler ölenin vasiyetnamesi ile tenfiz
memuruna verilen herhangi bir yetkiyi sınırlandırır şeklinde yorumlanmaz .
Mahkeme- 33.(1) Ölenin terekesinin hak sahipleri arasında yasaya göre dağıtımını
nin satış vs. kolaylaştırmak amacıyla Mahkeme, şahsi temsilciye o amaçla verilmiş yetki
emretme mevcut olmadığından yapamadığı için, kanısınca uygun gördüğü şekilde ,
yetkisi
terekenin herhangi bir bölümünün satılmasını, kiralanmasını, ipotek
verilmesini, teslimini veya serbest bırakılmasını, taksimini veya başka şekilde
elden çıkarılmasını emredebilir.
Ancak Mahkeme, Taşınmaz Mal (Tasarruf, Kayıt ve Takdir ) Yasasının
Bölüm 224 27.maddesi kurallarına aykırı düşecek herhangi bir taşınmaz mal bölünmesi
veya taksimi için emir vermez.
(2) Bu madde uyarınca verilen bir emir Mahkemenin koymayı uygun göreceği
kayıt ve koşullara bağlı olarak verilebilir ve Mahkeme bu madde uyarınca malın
elden çıkarılması sonucu sağlanan herhangi bir paranın ne tarzda harcanacağı
veya dağıtılacağı hususunda talimat verebilir.
(3) Mahkeme, bu madde uyarınca verdiği bir emri zaman zaman iptal veya tadil
edebilir veya herhangi bir yeni veya ek emir verebilir.
(4) Bu madde uyarınca Mahkemeye yapılacak bir istida, bir şahsi
temsilci tarafından veya ölenin terekesinde menfaati veya yararlanma hakkı
olan herhangi bir kişi (beneficiary) tarafından yapılabilir.
34.(1) Bu madde kurallarına bağlı kalınması koşuluyla, bu Yasanın yürürlüğe
girdiği tarihten sonra herhangi bir kişinin ölümü üzerine aleyhine olan tüm dava
sebepleri ile kendisinin sahip olduğu tüm dava sebepleri, hale göre, terekesinin
aleyhine veya yararına geçerliliklerini korurlar:
Ancak bu fıkra zem ve kadihle ilgili dava sebeplerine uygulanmaz.
(2) Bir dava sebebi, ölen kişinin terekesi yararına yukarıda sözü edildiği biçimde
geçerli olarak kaldığında, bu kişinin terekesi yararına istirdat edilebilen zarar
ziyan ;
(a) İbret olsun mülahazasıyla verilen türden zarar ziyan (exemplary damages)
içermez ;
(b) Evlenme vaadinin ihlali halinde, ihlalden o kişinin terekesini uğrattığı
kadar, eğer varsa, zararla sınırlı tutulur;
(c) Bu kişinin ölümüne, dava sebebini doğuran fiil veya ihmal sebep olmuşsa,
ölümü sonucu terekesinin uğradığı herhangi bir kayba veya kazanıma atıfta
bulunulmadan hesaplanır; sadece, cenaze masrafları için bir miktar dahil
edilebilir.
Bölüm 148 (3) Haksız fiiller Yasası altında veya 1976 Mahkemeler Yasasının 38.
9/1976
maddesinin (d) fıkrasının öngördüğü ahkamı-umumiye ye bağlı haksız fiillerden
doğan ve bu madde uyarınca ölenin terekesi aleyhine geçerli olmaya devam
eden bir dava sebebi ile ilgili olarak hiçbir yargısal işlem yapılamaz, meğer ki
(a) Bu gibi bir dava sebebi ile ilgili olarak aleyhine başlatılmış olan yargısal
işlemler ölüm tarihinde askıda bulunsun; veya
(b) Dava sebebi ölümünden altı aydan daha önce olmayan bir zaman
içerisinde doğmuş olsun, ve şahsi temsilcisi, temsilciliği aldıktan sonraki altı
ay içerisinde dava sebebi ile ilgili olarak yargısal işlemi başlatsın; ve böyle
bir temsilciliğin ölen kişinin ölümünden başlayarak iki yıl içinde alınmaması
halinde o tarihten geç olmamak üzere yargısal işlem başlatılsın.
(4) Herhangi bir kişi herhangi bir fiili veya ihmali sonucu bir zarara sebep
olduğunda, zarara sebebiyet verdiği zamandan önce veya zararla eşzamanlı
olarak ölmüşse, böyle bir fiil veya ihmal ile ilgili olarak bu Yasa amaçları
bakımından, sebep olduğu zarardan sonra ölmüş olsaydı doğacak olan dava
sebebi ölümünden önce doğmuş ve var sayılır.
Bölüm 148 (5) Bu Yasanın ölen kişilerin terekeleri yararına tanıdığı haklar Haksız Fiiller
Yasasının veya başka herhangi bir Yasanın veya ülkede yürürlükte olan bir
İngiliz Parlamentosu Yasasının ölenin bakmakla yükümlü olduğu kişiler için
öngördüğü haklara ek olarak öngörülmekte olup onları azaltmaz veya
kaldırmaz.
Ölümün
bazı dava
sebeplerine
etkisi
(6) Aleyhine yargısal işlemlere başvurulması bu maddeye dayanarak mümkün
olan bir tereke, iflâs idaresi altında ise, başvurulması mümkün yargısal
işlemlerdeki dava masrafları ile ilgili herhangi bir yükümlülük, bir sözleşme,
vaat veya tröst ihlalinden başka surette doğmuş miktarı belirlenmemiş zarar
ziyan (unliquidated damages) niteliğinde bir talep olduğuna bakılmaksızın,
terekenin idaresinde kanıtlanabilen bir borç sayılır.
(7) 29 .madde kurallarına bağlı kalınması koşuluyla, bu madde altındaki
yargısal işlemler amaçları bakımından, ölen kişinin terekesini, şahsi
temsilcisinden başka hiçbir kimse temsil edemez.
Şahsi
temsilcinin
terekesinin
sorumluluğu
İyi niyetle
hareket
eden şahsi
temsilcinin
korunması
35. Bir ölen kişinin şahsi temsilcisi olan bir kişi, (kendi kusuru ile yetkisiz bir
vasiyetname tenfiz memuru dahil) ölenin malının herhangi bir kısmını israf
veya gasp eder veya sahiplenir ve ölürse, bu kişinin şahsi temsilcisi temerrüt
eden kişi hayatta olmuş olsaydı sorumlu olacağı surette bu israf veya gasp veya
sahiplenmeden temerrüt edenin mevcut aktifleri ölçüsünde sorumlu ve
yükümlü olur.
36.(1) Bir temsilcilik uyarınca iyi niyetle bir ödeme yapan veya terekeye ait
bir şeyi elden çıkaran, veya ödemenin veya elden çıkarmanın yapılmasına izin
veren herkes, temsilciliğin geçerliliğini etkileyen herhangi bir kusurlu duruma
veya hal veya koşullara bakılmaksızın, bu icraatı hususunda tazmin edilir ve
korunur.
(2) Bir temsilcilik iptal edildiğinde, temsilciğin iptalinden önce, temsilcilik
uyarınca, bir şahsi temsilciye iyi niyetle yapılan tüm ödemeler ve verilen
şeyler, ödemeleri yapan veya şeyleri veren için geçerli aklama oluştururlar; ve
iptal edilmiş olan temsilcilik uyarınca işlem ve eylemde bulunmuş olan bir şahsi
temsilci, yapmış olduğu ödemelerin veya vermiş olduğu şeylerin temsilciliğin
tevdi edildiği bir sonraki kişi tarafından usulüne uygun olarak yapılabilecek
ödemeler veya verilebilecek şeyler olması halinde, bu gibi ödemeler veya verilen
şeylerle ilgili istihkakını alıkoyabilir ve hakkının karşılığını ödenebilir veya
alabilir.
Hayatta
37. İki veya daha fazla vasiyetname tenfiz memuru bulunduğu hallerde,
kalan
bunlardan biri Mahkeme tarafından azledilirse veya ölürse veya görev
vasiyetna- yapamayacak duruma gelirse, geriye veya hayatta kalan tenfiz memuru veya
me tenfiz memurları, atanmış yegane memur veya memurlarmış gibi terekenin idaresini
memurunun yürütmeye devam eder veya ederler.
hakları
Vasiyetnam 38.(1) Vasiyetname yapan bir kişinin tek başına atanan bir vasiyetname tenfiz
eyi tenfiz memurunun veya hayatta kalan son vasiyetname tenfiz memurunun
memurunun vasiyetname tenfiz memuru, vasiyetnameyi yapanın vasiyetnamesinin tenfiz
idaresinin memuru olur.
esas
Bu kural vasiyetnameyi bırakanın vasiyetnamesini kanıtlayıp tasdik
vasiyeti
ettirmeyen bir tenfiz memuruna uygulanmaz, ve, bir tenfiz memurunun ölümü
yapanı
üzerine tenfiz memuru olduğu vasiyetname sahibinin hayatta bulunan başka bir
temsil
tenfiz memuru kalırsa, bu hayatta kalan tenfiz memuru vasiyetnameyi bırakanın
etmesi
vasiyetnamesini daha sonra kanıtlayıp tasdik ettirirse, bu kişiye tenfiz yetkisinin
tevdii üzerine bu kuralın uygulanması sona erer.
(2) Bu temsilcilik zinciri devam ettiği sürece, zincirdeki son vasiyetname tenfiz
memuru, ondan önceki vasiyetname sahibinin vasiyetnamesinin tenfiz memuru
olur.
(3) Bu tür temsilcilik zinciri aşağıdaki durumlarda kopar :(a) Vasiyetname bırakılmadan ölüm halinde; veya
(b) Vasiyetname yapan bir kişinin vasiyetnamesi ile bir tenfiz memuru
atamaması ; veya
(c) Bir vasiyetnamenin tenfiz yetkisini elde etmemek veya edememek.
Ancak, daha sonra vasiyetname tenfiz yetkisi tevdi edilmesi kaydıyla, geçici bir
idare yetkisi tevdi edilmesi bu zinciri koparmaz.
(4) Bir vasiyetname sahibinin temsilcilik zincirindeki herkes :(a) Bu vasiyetname sahibinin terekesi ile ilgili olarak, başlangıçtaki ilk tenfiz
memuru hayatta olsa idi sahip olacağı haklarla ayni haklara sahip olur ; ve
(b) Bu vasiyetname sahibinin başlangıçta atanmış ilk tenfiz memuruymuş gibi,
terekenin eline geçen malvarlığı ölçüsünde, sorumlu ve hesap vermekle yükümlü
olur.
Vasiyetnameyi
kanıtlayan
tenfiz
memurlarının hakları
39. (1) Vasiyetnameyi tenfiz yetkisinin bir kişiye veya iki veya daha fazla
kişiden bazılarına tevdi edildiği durumlarda, başkalarına veya başka bir kişiye de
vasiyetnameyi kanıtlama ve tasdik ettirme yetkisinin mahfuz tutulup tutulmamış
olmasına bakılmaksızın, yasal olarak şahsi temsilcinin sahip kılındığı tüm
yetkiler ilgili zamanda vasiyetnameyi kanıtlayıp tasdik ettiren tenfiz memuru
veya memurları tarafından kullanılabilir ve bu yetkilerin kullanımı
vasiyetnamede tenfiz memurları olarak isimlendirilen herkes mutabıkmış gibi
etkili olur.
(2) Bu madde vasiyetname sahibinin bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten
önce veya sonra girmiş olmasına bakılmaksızın uygulanır
Envanter
40.(1) Vasiyetname veya tereke tenfiz yetkisi almış olan bir tereke tenfiz
memuru veya vasiyetnameye bağlı olsun veya olmasın tereke idare yetkisi
belgesi almış olan bir tereke idare memuru, Mahkemenin direktif vereceği süre
içerisinde Mahkemeye terekenin bir envanterini dosyalar.
(2) Envanter saptanmış biçimde yeminli bir beyanname ile birlikte dosyalanır.
Tahsilat
41.(1) Bir vasiyetname veya tereke tenfiz memuru tereke tenfiz yetkisini
borçların aldıktan sonra, veya bir tereke idare memuru vasiyetnameye bağlı tereke idare
ödenmesi yetkisi belgesi aldıktan sonra, terekenin idaresinde aşağıdaki şekilde hareket eder
ve dağıtım
(a) Terekeyi makûl süratle tahsil ederek veya toparlayarak terekeye hakim olur;
(b) Cenaze masraflarını ve vasiyetnameye ilişkin masrafları öder ve ölenin
gerçek olan tüm borçlarını 42.maddede gösterilen öncelik sırasına göre öder ;
(c) Gerekli görülmesi halinde, terekenin geriye kalan kısmının (residue of the
estate) değerini dikkatlice takdir ettirir, ve vasiyetname hükümlerini yasaya
göre yerine getirir, ve bunu yaparken vasiyetnameyi bırakanın vasiyetnamesi
ile vasiyet edilebilen bölüm fevkinde vasiyette bulunmuş olduğu
görülürse vasiyetle bırakılanları orantılı olarak azaltır;
(d) 46. madde kurallarına bağlı kalınması koşuluyla, terekenin mahfuz hissesinin
(statutory portion) ve vasiyetle verilmemiş bölümünün dağıtımını yapar.
(2) Bir kişinin vasiyetname bırakmadan öldüğü durumlarda, idare memuru
terekeyi, bu maddenin vasiyetname hükümlerini yerine getirmesine ilişkin kuralı
dışında, bu maddede bir tereke tenfiz memuru için saptanan tarzda idare eder.
Borçları
ödeme
sırası
42. Cenaze masrafları ile vasiyetname veya tereke tenfiz memurluğunun veya
tereke idare memurluğunun kabulü ve yürütülmesine ilişkin masraflar ve tenfiz
veya idare memurunun ücretleri ödendikten sonra, ölenin gerçek olan borçları
tenfiz veya idare memuru tarafından aşağıdaki öncelik sırasına göre tasfiye
edilir;
(a) Ölenin ölümünden önceki hastalığı sırasındaki tıbbi tedavi masrafları ile
altı aylıktan fazla olmamak şartıyla ölenin ev hizmetçilerinin alacağı olan
ücretler ;
(b) Öncelik sıralarına göre teminatlı borçlar ;
(c) Başka herhangi bir borç.
Şahsi
temsilcinin
banka
hesabı
açması
43.(1) Aşağıdaki (2). fıkra kurallarına bağlı kalınması koşuluyla, şahsi
temsilci, idare ettiği tereke için saptanmış bir bankada bir hesap açar. Şahsi
temsilcinin aldığı tüm paralar bu hesaba yatırılır ve ödemeler sadece çek ile
yapılır.
(2) Bu madde kurallarına uymanın özel olarak tedirginliğe veya zorluğa sebep
olacağı durumlarda, Yüksek Mahkeme Başkanı belirli bir sınıftaki terekeler
için veya bir Kaza Mahkemesi Başkanı belirli bir tereke için vereceği
bir direktifle, bu gibi tereke veya terekelerin şahsi temsilcisini bu madde
kurallarına uymaktan muaf tutabilir.
Somut
olarak
vasiyet
edilen
şeyler
44.(1) Somut olarak belirtilerek vasiyet edilen şeyler gerçek borçların
ödenmesinden sonra sıraya girer ve tasfiye edilirler, ve, vasiyetnamede aksine
bir niyet gösterilmedikçe, genel olarak vasiyet edilen şeylerden önce tasfiye,
edilirler.
(2) Somut olarak vasiyet edilen şeylerin tümü bir arada hesaplandığında
değeri, bir terekenin vasiyet edilebilen bölümünün değerinden fazla olduğu
görülürse, bu tür vasiyetlerde indirim veya azaltma yapılır. Bu indirim veya
azaltma, somut olarak vasiyet edilen şeylerin tümünün satılması ve satış
hasılatından vasiyet edilebilen bölüm değerine eşit bir miktarın ayrılarak bu
miktarın somut şeylerin vasiyet edildiği kişiler arasında her birine kendisine
vasiyet edilmiş olan şeyin değeri oranında bölünmesi suretiyle yapılır.
Hesapların 45.(1) Kendisine vasiyeti veya terekeyi tenfiz veya terekeyi idare yetkisi
dosyalan- belgesi tevdi edilmiş olan herkes, ve Mahkemenin atadığı her idare memuru,
ması
yetkinin tevdi edildiği veya atama emrinin verildiği tarihten başlayarak on iki ay
içerisinde idaresine ilişkin hesapları Mahkemeye dosyalar, ve ondan sonra da
idare sona erene kadar tereke tenfiz mukayyidinin verebileceği direktif uyarınca
başka periyodik hesaplar daha sunar.
(2) Bu emir uyarınca Mahkemeye bir hesap dosyalandığında, tereke tenfiz
mukayyidi bu hesapları dikkatle inceler, ve bu hesaplarda usulsüz, teyit
edilmeyen veya kabul edilemeyen kalemler bulunması sebebiyle veya başka
sebeplerden dolayı hesapların tam ve gerektiği biçimde hesaplar olmadığını
görürse, hesapları dosyalayan kişiye yazılı ihbarda bulunabilir ve mevcut
olabilecek kusur veya eksikliklerin bu amaçla makûl görebileceği bir süre
içerisinde giderilmesini ister; ve hesapları dosyalayan kişi bu süre içerisinde
kusur veya eksiklikleri gidermeyi ihmal ederse (1). fıkra anlamında hesap
sunmayı ihmal etmiş sayılır.
(3) Mahkeme, bu madde uyarınca dosyalanmış olup karışık veya hacimli olan
hesapları incelemek üzere resen ehil bir kişi atayabilir ve bu şekilde atanan kişi
Mahkemenin verebileceği bir direktif uyarınca belirlenen ve terekeden ödenecek
makûl bir ücret alabilir. Atanan kişi, Mahkemenin verebileceği direktif ile
saptanan süre içerisinde hesaplarla ilgili raporunu tereke tenfiz mukayyidine
sunar ve mukayyit de hesapları kendisi incelemiş gibi herhangi bir işlemi
yapar.
(4) Mahkemeye haklı bir sebep gösterilmesi halinde, Mahkeme hesapların
yukarıda belirtildiği veçhile sunulmasına ilişkin süreyi kısaltabilir veya
uzatabilir.
(5) Hesapları sunmak için kendisine yukarıda belirtildiği veçhile ek süre
verilen herhangi bir vasiyetname tenfiz veya tereke idare memuru, ek süre
içinde hesapları sunmayı ihmal ederse, (1). fıkra anlamında hesap
sunmayı ihmal etmiş sayılır.
*
(6) Bu madde uyarınca hesaplarını sunmayı ihmal eden herhangi bir vasiyeti
veya terekeyi tenfiz veya tereke idare memuru, elli Kıbrıs lirasına kadar para
cezasına çarptırılabilir.
(7) Tereke tenfiz mukayyidi, herhangi bir vasiyeti veya terekeyi
tenfiz memurunun veya tereke idare memurunun bu madde kuralları gereğince
hesap sunmayı ihmal ettiğini, Mahkemenin bilgisine getirmekle görevlidir.
(8) Bu hesaplar, tereke tenfiz mukayyidini vasiyetin veya terekenin idaresinde
menfaati bulunduğu hususunda tatmin eden herkesin ücretsiz olarak
incelemesine açık bulundurulur.
(9) Bu maddede yer alan “hesaplar “ kelimesi, idarenin bir hesabını, vasiyeti
veya terekeyi tenfiz memurunun veya terekeyi idare memurunun elinde
bulunan hesapları teyit edici belgeleri ve hesapların ve bu belgelerin doğru
olduğunu beyan eden bir yemin varakasını anlatır ve içerir.
Kısıtlı
46.(1) Bir kişi tamamen vasiyetname bırakmadan ölürse, kısıtlı varisler
varislerin bırakması halinde, idare memuru bu gibi kısıtlı varislerin terekenin
hisselerinin malvarlığında hak sahibi oldukları hisseleri dağıtmadan önce, ölen kişi İslâm
dağıtımı
dininde biri ise idi Türk Aile Mahkemesine ve başka herhangi bir durumda
da Mahkemeye istida yaparak bu gibi hisselerin, duruma göre, Türk Aile
Mahkemesinin veya Mahkemenin verebileceği direktifle belirlenecek biçimde
kısıtlı varislerin kullanımı için elden çıkarılmasını veya verilmesini veya
kullanılmasını öngören bir emir ister.
(2) Vasiyetname bırakarak ölen bir kişinin kısıtlı varisler bırakması halinde,
bu varislerin vasiyetname altında varisler olup olmadıklarına, veya mahfuz
hisseden veya vasiyetle verilmemiş bölümden bir hisse almaya hak sahibi olan
varisler olup olmadıklarına bakılmaksızın—
(a) bu gibi kısıtlı herhangi bir varis için vasiyetname ile bir mütevelli veya
vasi atanmışsa, şahsi temsilci bu varisin hissesini bu biçimde atanmış
mütevelliye veya vasiye devreder ; ve
(b) bu biçimde bir mütevelli veya vasi atanmamışsa veya mütevelli veya
vasi görevini yapamayacak durumda veya yapmaya isteksiz ise, şahsi temsilci,
bir idare memurunun (1). fıkra uyarınca yaptığı gibi ayni şekilde, duruma
göre, Türk Aile Mahkemesine veya Mahkemeye istida yoluyla başvurur.
Bölüm 277 (3) Duruma göre, Türk Aile Mahkemesi veya Mahkeme, bu madde uyarınca
yapılan bir istidayı dinlemesi üzerine, Sabilerin ve Mahcurların Vesayeti
Yasasının kendisine verdiği yetkiyi kullanır, ve şahsi temsilci herhangi bir
kısıtlı varisin hissesini Mahkemenin vereceği emir uyarınca devreder.
*
Para miktarının güncelleştirilmesi önerilmiştir.
Şahsi
47.(1) Ölen kişinin herhangi bir malının hak sahibi olan kişilere devrini
temsilcinin veya dağıtımını yapmak amacıyla şahsi temsilci Resmi Gazete’de ve tereke
ilan vererek tenfiz baş mukayyidinin zaman zaman vereceği genel direktiflere bağlı
korunması olarak, tereke tenfiz mukayyidinin emredeceği başka bir gazetede veya
gazetelerde bir ilan yayımlamak suretiyle bildirimde bulunabilir.
(2) İlanda, şahsi temsilcinin böyle bir devir veya dağıtım yapma niyetinde
olduğu bildirilir ve ilgili veya menfaat sahibi kişilerin, ilanda veya birden fazla
ilan yayımlanmışsa son ilanda saptanan süre içinde (süre iki aydan kısa
olmamalıdır) ilana konu mal veya malın herhangi bir kısmı ile ilgili
taleplerinin tafsilatını şahsi temsilciye göndermeleri istenir.
(3) İlanlarda saptanan sürenin sona ermesi üzerine, şahsi temsilci, ilana konu
malı veya malın herhangi bir bölümünü, usulüne göre veya resmen alıp
almadığına bakılmaksızın sadece almış olduğu ihbarları dikkate almak
suretiyle malda hak sahibi olan kişilere devredebilir veya bu kişilere dağıtabilir,
ve bu şekilde devredilen veya dağıtılan mal ile ilgili olarak , devrin veya
dağıtımın yapıldığı zaman talebi hakkında ihbar almadığı herhangi bir kişiye
karşı sorumlu olmaz.
(4) Bu maddenin hiçbir kuralı :(a) herhangi bir kişinin, malı, veya malı temsil eden veya malın yerini alan
herhangi bir şeyi, satın alma dışında, almış olabilen herhangi bir kişi nezdinde
takip edip talepte bulunma hakkına halel getirmez.; veya
(b) şahsi temsilciyi, ölenin kayıtlı taşınmaz malı için İlçe Tapu Dairesinde
araştırma yapma hususunda herhangi bir yükümlülükten kurtarmaz.
(5) Bu madde, şahsi temsilcinin idare ettiği vasiyetnamenin içerdiği herhangi
bir şeye bakılmaksızın uygulanır.
İkinci Bölüm
Varislerin Kısıtlı Olduğu Durumlarda İdare
Muhtarın
görevleri
*
48. *(1) Mutat olarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde ikamet eden
herhangi bir kişi gerek Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde gerekse yurt
dışında öldüğünde, ölenin mutat ikamet yerinin bulunduğu köyün veya
mahallenin muhtarı, ölen kişinin varislerinin kim olduğunu saptamak için
derhal tüm makûl olan soruşturmaları yapar ; ve bu varislerden herhangi birinin
kısıtlı olduğu görülürse, muhtar ilgili kişinin öldüğü zaman sahip olduğu malı
saptamak için çalışma yapar ve ölenin ikamet ettiği ilçenin tereke tenfiz
mukayyidine derhal ilgili kişinin öldüğüne dair bir duyuru içeren ve ölüm
tarihini, varislerinin adlarını ve hangilerinin kısıtlı veya Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti dışında olduklarını, ölenin en yakın akrabalarından bazılarının
adlarını gösteren bir rapor ile bıraktığı malın bir listesini gönderir ve malın
yaklaşık değerini beyan eder.
Ancak, muhtar, ölenin bıraktığı malın değerinin yüz Kıbrıs lirasını
aşmadığını açıkça görürse böyle bir rapor göndermesi gerekmez.
(2) Muhtar, ölenin alacağı olan herhangi bir para bulunup bulunmadığına dair
Para miktarlarının güncelleştirilmesi önerilmiştir.
ölenin varislerinden veya yakın akrabalarından soruşturma yapar ve
alacağı varsa, alacaklı olduğu paranın bir beyanını, miktarını ve borçlu olan
kişilerin adlarını belirterek, mal listesine dahil eder.
*
(3) Muhtar, ölümü üzerine kısıtlı varisler bırakan bir kişinin malı arasında
değerleri yüz Kıbrıs Lirasını aşan veya ölenin öteki malının değeri ile birlikte
yüz Kıbrıs lirasını aşacak miktarda herhangi bir para, para için teminatlar
veya menkul değerler veya mücevherat bulursa, bunları ölenin varislerinden
herhangi birine veya ölenin yakın akrabasına makbuz vererek tasarrufuna alır, ve
bu şekilde tasarrufuna aldığı malı emniyetli bir şekilde bağlanmış, sarılmış veya
paketlenmiş ve mühürlenmiş olarak tereke tenfiz mukayyidine götürür veya
gönderir ve tereke tenfiz mukayyidi de malı kendisine getiren muhtara veya
başka kişiye getirilen mal için bir makbuz verir.
*
(4) Bu maddenin kendisine yüklediği görevleri kasten ve haklı bir sebebi
olmaksızın yerine getirmeyi ihmal eden herhangi bir muhtar, on Kıbrıs
lirasına kadar para cezasına çarptırılabilir.
*
(5) Bu madde uyarınca tereke tenfiz mukayyidine herhangi bir rapor gönderen
veya getiren her muhtar, tereke tenfiz mukayyidinden terekeden ödenmek üzere
bir Kıbrıs lirası ücret alma hakkına sahip olur.
Küçük
terekeler
*49.(1) Ölümü üzerine kısıtlı varisler bırakan ölen bir kişinin malının değeri
üç yüz Kıbrıs lirasını aşmadığı hallerde, Mahkeme resen veya ilgili bir
kişinin istidası üzerine, terekenin serian idaresine emir verebilir. Bu takdirde
Mahkemenin tereke tenfiz mukayyidi veya Mahkemenin atayabileceği başka
bir kamu görevlisi, 41’inci maddenin (l)’inci fıkrasının (a) ve (b) bentlerînde
gösterilen amaçlar bakımından ve 46’ıncı.madde uyarınca, duruma göre, Türk
Aile Mahkemesinin veya Mahkemenin emri uyarınca terekenin geriye kalan
kısmının (residue of the estate) dağıtımı hususunda bir idare memurunun sahip
olduğu yetkilere ve görevlere sahip olur.
(2) Tereke tenfiz mukayyidi veya bu madde uyarınca Mahkemenin atadığı
kamu görevlisi, terekeye ait malı istirdat etmek ve terekeye katmak dahil 41’inci
maddenin (1)’inci fıkrasının (a) ve (b). bentlerinin öngördüğü görevleri ifa
etmek yetkisi ile bir veya daha fazla kişiyi vekil olarak atayabilir; bu gibi
vekiller terekeden ödenmek üzere Mahkemenin verebileceği direktifle
belirleyeceği ücreti alabilirler.
Dağıtım
50. Bir mal 26. madde uyarınca intikal edip Mahkeme Başkanına geçtiği
yapılana hallerde;
kadar kısıtlı
(a) Bir tenfiz veya idare yetkisi tevdi edilinceye kadar veya 49. madde
varislerin uyarınca bir idare emri verilinceye kadar, ilçenin tereke tenfiz mukayyidi
geçindiril- kısıtlı varislerin geçimi için makul olarak elzem olan harcamanın yapılmasına
mesi
yetki verebilir.
(b) Bir tenfiz veya idare yetkisi tevdi edildikten sonra veya 49. madde
uyarınca bir emir verilmesi üzerine, 49. madde uyarınca atanan kamu görevlisi
veya idare memuru, tereke tenfiz mukayyidinin onayı ile, 46’ıncı madde
uyarınca bir vasi atanana kadar böyle bir harcamada bulunabilir.
*
Para miktarının güncelleştirilmesi önerilmiştir.
*
Para miktarının güncelleştirilmesi önerilmiştir.
VII. KISIM
ÇEŞİTLİ KURALLAR
Terekeden 51.(1) Bir tereke bu Yasa kuralları uyarınca bir varise geçerek intikal
feragat
ettiğinde, bu varis müteveffanın öldüğünü ve kendisinin de onun varisi
olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak üç ay içinde herhangi bir zaman
terekeden kayıtsız şartsız feragat edebilir.
(2) Bu madde uyarınca feragat, Mahkeme Tüzükleri uyarınca saptanacak
biçimde Mahkeme mukayyitliğine bir beyanname dosyalamak suretiyle
yapılabilir..
(3) Bir varisin, alacaklılarından herhangi birinin haklarını ortadan kaldırmak
amacıyla yaptığı herhangi bir feragat herhangi bir alacaklının istidası üzerine söz
konusu amacı kanıtlaması ile Mahkeme tarafından feshedilebilir.
(4) Terekeden feragat eden bir varis ölenin borçları hususunda herhangi bir
yükümlülükten sorumlu olmaz, ve gerek yasanın uygulanması ve etkisi ile
gerekse ölenin vasiyetnamesi altında ölenin terekesinden hiçbir yarar elde
etmez.
(5) Ölen kişi terekeden feragat eden bir varis dışında, ölümünde, hayatta altıncı
Bölüm 195 dereceye kadar olan akraba bırakmazsa Vasiyetnameler ve Veraset Yasasının
10/1971
47. maddesinin (1). fıkrasında öngörüldüğü biçimde varis bırakmamış sayılır.
Bölüm 195 (6) Maliye işleri ile görevli Bakan, Hükümet adına, Vasiyetnameler ve Veraset
10/1971
Yasasının 47. maddesinin (2). fıkrası kuralları uyarınca Hükümete intikal
edebilecek herhangi bir maldan bu madde uyarınca feragat edebilir.
Şahsi
temsilciyi
görevden
uzaklaştırma veya
değiştirme
yetkisi
52.(1) Mahkeme resen veya terekede menfaati olan herhangi bir kişinin
istidası üzerine(a) Terekenin idaresinde kasten ihmalde bulunan veya sui halde bulunan bir
vasiyetname veya tereke tenfiz memurunu veya tereke idare memurunu görevden
uzaklaştırabilir ;
(b) Görevden uzaklaştırılan, veya ölen veya çalışamayacak duruma gelen
vasiyetname veya tereke tenfiz memuru veya tereke idare memuru yerine
terekenin idaresini usulüne uygun olarak yerine getirmesi amacıyla başka
bir kişiye terekeyi idare yetkisi belgesi tevdi edebilir.
(2) Bu suretle tereke idare yetkisi belgesi tevdi edildiği durumlarda, vasiyet
veya tereke tenfiz memurunun veya tereke idare memurunun tüm hakları,
görevleri ve yetkileri yeni idare memuruna intikal eder.
Bazı
53.(1) Şahsi temsilciler veya onlardan herhangi biri, alacaklılar, vasiyetnamede
meselelerin kendilerine mal veya bağış bırakılan kişiler veya akrabalar veya bu gibi
işlem
alacaklılar vasıtasıyla talepte bulunanlar veya devir veya temlik yolu ile veya
başlatma başka yoldan yararlanma hakkı olanlar, aşağıdaki sorunların veya meselelerin
celpnamesi herhangi birinin, terekenin Mahkemede idaresi yoluna gitmeksizin, karara
(originating bağlanması için işlem başlatma celpnamesi (originating summons) ile
summons) Mahkemeye başvurabilirler;
ile karara
bağlanması
(a)Alacaklı, vasiyetname ile kendisine mal veya bağış vasiyet edilen kimse,
akraba veya yasal varis olduğunu iddia eden bir kişinin hak veya
menfaatlerini etkileyen herhangi bir sorun:
(b)Herhangi bir alacaklı sınıfının, mal veya bağış vasiyet edilen kişi sınıfının,
akraba sınıfının veya başka kişiler sınıfının tespiti ;
(c)Vasiyet veya tereke tenfiz memurlarının veya tereke idare memurlarının
belirli hesapları sunması ve bu gibi hesapların doğruluğunu, gerektiğinde, teyidi;
(d)Vasiyet veya tereke tenfiz memurunun veya tereke idare memurunun
elindeki herhangi bir paranın Mahkemeye yatırılması ;
(e)Vasiyet veya tereke tenfiz memuruna veya tereke idare memuruna, vasiyet
veya tereke tenfiz memuru veya tereke idare memuru sıfatıyla belirli bir işlem
veya eylemi yapması veya yapmaktan kaçınması için direktif verilmesi ;
(f)Herhangi bir satışın, satın almanın, uzlaşmanın veya başka muamelenin
onayı;
(g)Terekenin idaresinde ortaya çıkan herhangi bir sorunun karara
bağlanması.
(2) İşlem başlatma celpnamelerine (originating summons) ilişkin hali hazırda
yürürlükte olan Hukuk Muhakemeleri Tüzüğü bu madde uyarınca yapılacak
tüm yargı işlemlerine uygulanır.
(3)Bu madde uyarınca yapılan istidalar yargıçların çalışma odalarında
dinlenebilir ve karara bağlanabilir.
Mahkeme 54.(1) 53. maddenin (l). fıkrasında zikredilen herhangi bir kişi, işlem
tarafından başlatma celpnamesi (originating summons) yoluyla hareket edeceğine, ölen
idare veya kişinin terekesinin Mahkemede idare edilmesi talebiyle bir dava açabilir.
vasiyeti
tenfiz için
dava
yoluyla
yargı
işlemleri
(2) Bu Yasa kurallarına ve Hukuk Mahkemeleri Tüzüğü kurallarına bağlı
kalınması koşuluyla, vasiyeti veya terekeyi tenfiz veya terekeyi idare yetkisi
tevdii için istida yapan herhangi bir müstedi, veya bu gibi bir istidaya itirazda
bulunan herhangi bir kişi (caveator), bir vasiyet veya tereke tenfiz yetkisi veya
tereke idare yetkisi tevdii için dava yoluyla veya mukabil dava yoluyla yargısal
işlem başlatabilir.
(3) Bu madde uyarınca açılan bir davanın dinlenmesi üzerine, dava ile başlatılan
yargısal işlemlere ilişkin ve hali hazırda yürürlükte olan Hukuk Mahkemeleri
Tüzüğü; mümkün olduğu ölçüde, böyle bir davaya da uygulanır, ve Mahkeme
terekenin genel olarak Mahkeme tarafından idare edilmesini emredebilir, veya
böyle bir emir yerine, Mahkemenin bir işlem başlatma celpnamesi (originating
summons) ile yapılan bir istidada verebileceği bir emir verebilir, veya vasiyeti
veya terekeyi tenfiz veya terekeyi idare yetkisi için yapılan herhangi bir talebi
kabul veya ret edebilir.
(4) Mahkeme tarafından idare, Mahkemenin vereceği direktiflere bağlı olarak,
tereke tenfiz mukayyidi veya başka bir kamu görevlisi tarafından yerine getirilir,
ve mukayyit veya kamu görevlisi böyle bir idare amaçları için, bir idare
memurunun tüm yetki ve görevlerine sahip olur, ve Mahkeme resen veya bir
şahsi temsilcinin veya terekede menfaati bulunan herhangi bir kişinin veya
terekeden yararlanma hakkı olan kişinin istidası üzerine, Mahkemede idare
edilen herhangi bir tereke ile ilgili olarak 33. maddenin Mahkemeye verdiği
yetkileri kullanabilir.
Masrafların 55. Ölen bir kişinin terekesine ilişkin herhangi bir yargı işleminde Mahkeme,
terekeden masrafların tümünün veya bir kısmının terekeden ödenmesini emredebilir.
ödenebilmesi
Muhtarın 56.(1) Bir muhtarın, bu Yasanın muhtarlara yüklediği görevlerin veya işlem
görevlerini veya eylemlerin herhangi birini ifa etmeye veya yapmaya muktedir veya istekli
ifada
olmaması veya ihmal veya reddetmesi halinde, söz konusu görevleri veya işlem
temerrüt
veya eylemleri Kaymakamın kendisi ifa edebilir veya yapabilir, veya bu görev
halinde
veya işlem veya eylemleri ifa etmesi veya yapması için uygun bir kişi atayabilir,
ve Kaymakamın veya bu şekilde atanan kişinin bu Yasa uyarınca ifa ettiği
çare
görevler ve yaptığı işlem ve eylemler Muhtar tarafından ifa edilmiş veya
yapılmış gibi geçerli ve etkili olur.
(2) Bu Yasa uyarınca herhangi bir görevin yerine getirilmesinde temerrüt
edilmesi ile ilgili olarak bu Yasa veya yürürlükteki başka herhangi bir Yasa
uyarınca yapılabilecek başka herhangi bir işlem veya eyleme ek olarak veya
onların yerine bu madde kuralları gereğince işlem yapılabilir.
Muhakeme * *57. Bakanlar Kurulu, Yüksek Mahkeme Başkanının tavsiye ve yardımı ile
Tüzükleri aşağıdaki amaçlar için Mahkeme Tüzükleri yapabilir :(a)(i) Vasiyetnamelerin muhafaza için yatırılması ;
(ii) Vasiyeti veya terekeyi tenfiz ve tereke idare yetkisi tevdii ile ilgili
olarak münazaasız veya alelade tereke tenfiz işleri ile işlemleri ;
(iii) Tereke tenfiz mukayyitleri veya diğer kamu görevlileri tarafından
terekelerin idaresi ve idarenin gözetimi ile ilgili usulün,
formaların, Mahkeme harçlarının ve avukat ücretlerinin saptanması ;
(b) Bu Yasanın saptanmasını gerektirdiği veya öngördüğü meselelerin
saptanması ;
(c) Genel olarak bu Yasa amaç ve kurallarının yerine getirilmesi.
Başka kural 58. Herhangi bir Mahkemede veya tereke tenfiz mukayyitliğinde karşılaşılan
bulunma- herhangi bir mesele ile ilgili uygulama veya usul hakkında, bu Yasa veya
ması
Tüzükler uyarınca öngörülmüş kural yoksa, İngiltere Yüksek Adalet
halinde
Mahkemesinin Tereke Tenfiz Bölümünde ilgili zamanda yürürlükte
İngiliz
olan uygulamaya ve usule uyulur.
icraat ve
usulünün
uygulanması
59.(1) Aşağıdaki (2). fıkra kurallarına bağlı kalınması koşuluyla, Ergin Olmayan
Kişilerin Terekelerinin İdaresi Yasası, bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarih olan 1
Ocak 1955’ten önce vasiyet bırakmadan ölen ve kısıtlı varis bırakan ve
terekesinin idaresi için yetki tevdii yapılmamış kişilerin terekesi ile ilgili olarak
yürürlükte kalır ve uygulanır.
1949 Böl (2) Bir Mahkemenin veya Türk Aile Mahkemesinin bir kısıtlı varisin vasisi
üm 218 veya hissesi ile ilgili olarak Ergin Olmayan Kişilerin Terekelerinin İdaresi
Korumalar
1949
Bölüm 218
6/1951
*
* Anayasanın 154. maddesi ışığında değişiklik önerisi yapılmıştır.
Yasası uyarınca verdiği herhangi bir emir, Sabilerin ve Mahcurların Vesayeti
Yasası uyarınca verilmiş sayılır ; ve böyle bir kısıtlı varis veya böyle bir hisse
hakkında daha ileri işlemler Sabilerin ve Mahcurların Vesayeti Yasası uyarınca
Bölüm 277 devam ettirilir ve bu işlemlere Ergin Olmayan Kişilerin Terekelerinin idaresi
Yasasının uygulanması sona erer.
1949
(3) Vasiyetnameler ve Veraset Yasasının VII. Kısım *kuralları, bu Yasanın
Bölüm 220 yürürlüğe girdiği tarih olan 1 Ocak 1955’den önce vasiyet veya tereke
5/1951
tenfiz yetkisi tevdi edilmiş olup idaresi tam olarak tamamlanmamış terekelerin
idaresi ile ilgili olarak yürürlükte kalarak uygulanır.
6/1951
-----------------------------------------------------------------------------------------
•
Bu Yasa 1 Ocak, 1955 tarihinde yürürlüğe girdi (23 Aralık, 1954 tarihli Resmi Gazete).
Download

BÖLÜM 189 - KKTC Tapu ve Kadastro Dairesi