OSMANĠYE
ĠL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
OSMANĠYE ĠLĠ
SAĞLIK PERSONELLERĠNĠN HĠZMET ĠÇĠ EĞĠTĠM
ĠHTĠYAÇLARININ BELĠRLENMESĠ
SAĞLIK ARAġTIRMALARI BĠRĠMĠ
KURUM ARAġTIRMASI
OSMANĠYE-2013
ĠL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ ARAġTIRMA EKĠBĠ
Dr. Mehmet CİNGÖZ
İl Sağlık Müdürü
Dr. Mehmet BAHAR
İl Sağlık Müdür Yardımcısı
Latif TANER
Şube Müdürü
Nuray ÜLGER SEFER
Birim Sorumlusu
Emine ASMATÜLÜ SARI
Eğitim Hemşiresi
Gülseren GEDİK
Hemşire
ı
ÖNSÖZ
Sağlık Kurum ve Kuruluşlarında görev yapan personellerin günün koşullarına
uygun olarak yetişmelerini, görevlerinin gerektirdiği bilgi, beceri ve davranışlara sahip
olmalarını sağlamak ve verimliliklerini artırmak amacıyla düzenli bir şekilde hizmet içi
eğitimlerin yapılması gerekmektedir.
Bu araştırma, Sağlık Personellerinin hizmet içi eğitime ihtiyaçlarını ve
sorunlarını saptamaya çalışmak, bu doğrultuda sorunların çözümüne yönelik
çalışmalara katkıda bulunmak amacıyla yapılmıştır.
Araştırmaya, anket uygulayarak katkıda bulunan tüm Toplum Sağlığı Merkezi
Eğitimcilerine ve Hastane Hizmet İçi Eğitim Hemşirelerine, Sağlık Araştırmaları Birimi
Personellerine, anketi dolduran tüm Sağlık Personellerimize teşekkür ederiz.
ıı
ĠÇĠNDEKĠLER
Sayfa
No
AraĢtırma Ekibi ……………………………………………………………………………….
ı
Önsöz …………………………………………………………………………………………..
ıı
Ġçindekiler ……………………………………………………………………………………..
ııı
Tablolar Listesi ……………………………………………………………………………….
ıv
ġekiller Listesi ……………………………………………………………………………….
vı
1. GĠRĠġ ……………………………………………………………………………………….
1
1.1. Problem ………………………………………………………………………………..
1
1.2. Araştırmanın Amacı ………………………………………………………………
1
1.3. Araştırmanın Önemi ………………………………………………………………
1
1.4. Araştırma Konusunun Ana Başlıkları …………………………………………….
1
1.4.1. Hizmet İçi Eğitim ………………………………………………………………
1
1.4.2. Hizmet içi Eğitimin Gerekliliği ………………………………………………...
1
1.4.3.Hizmet İçi Eğitim Türleri ……………………………………………………….
2
1.4.4. Hizmet İçi Eğitimin Hedefleri ………………………………………………….
2
1.4.5. Hizmet İçi Eğitimin İlkeleri …………………………………………………….
3
1.4.6. Hizmet İçi Eğitimin Sağladığı Yararlar ……………………………………….
3
1.4.7. Hizmet içi Eğitim İhtiyacının Belirlenmesi ……………………………………
3
1.4.8. Hizmet İçi Eğitim Planının Hazırlanması ……………………………………
4
1.4.9. Hizmet İçi Eğitimin Uygulanması …………………………………………...
4
1.4.10. Hizmet İçi Eğitim Yöntemleri ………………………………………………..
4
1.4.11. Hizmet İçi Eğitimin Değerlendirilmesi ……………………………………….
4
1.4.12. Türkiye'de Hizmet İçi Eğitim İle İlgili Mevzuat ……………………………..
4
2. GEREÇ VE YÖNTEM ………………………………………………………………………
6
2.1. Araştırma Tipi ………………………………………………………………………….
6
2.2. Araştırmanın Evreni ve Örneklem Büyüklüğü ve Örneklem Seçimi ……………..
6
2.3. Araştırmanın Bağımlı ve Bağımsız Değişkenleri ……………………………………
6
2.4. Araştırma Verilerin Toplanması ve Değerlendirilmesi ……………………………..
7
2.5. Araştırma Aşamaları ve Süresi ……………………………………………………….
7
2.6. Analiz ve Değerlendirme ……………………………………………………………..
7
2.7. Araştırmada Karşılaşılan Güçlükler ………………………………………………….
7
2.8. Varsayımlar …………………………………………………………………………….
7
2.9. Sınırlılıklar ………………………………………………………………………………
8
2.10. Araştırmada Kullanılan Terimler ……………………………………………………
8
3. BULGULAR VE TARTIġMA ………………………………………………………………
9
3.1.Sağlık Personellerinin Sosyo-Demoğrafik Özelliklerine İlişkin Bulgular …………….
9
3.2.Sağlık Personellerinin Meslekleri ve Çalıştıkları Kurumlara İlişkin Bulgular ………..
10
3.3.Sağlık Personellerinin Çalışma Memnuniyeti, Meslekteki Yeterliği ve Hizmet İçi
Eğitimin Gerekliliğine İlişkin Bulgular ………………………………………………………..
11
3.4.Sağlık Personellerinin Hizmet İçi Eğitim Programına Katılımı ve Katılınan Hizmet
İçi Eğitimlere İlişkin Bulgular ………………………………………………………………….
13
3.5.Sağlık Personellerinin Hizmet İçi Eğitim Almak İsteme Durumu ve Katılmak
İstenilen Hizmet İçi Eğitimlere İlişkin Bulgular ……………………………………………...
17
3.6. Sağlık Personellerinin Mesleklerini Yaparken Karşılaştıkları Sorunlar ve Çözüm
Önerilerine İlişkin Bulgular ……………………………………………………………………
21
4. SONUÇ VE ÖNERĠLER ……………………………………………………………………
23
5. ÖZET …………………………………………………………………………………………
24
6. KAYNAKLAR ………………………………………………………………………………..
25
7. EKLER ……………………………………………………………………………………….
26
III
TABLOLAR LĠSTESĠ
Sayfa
No
Tablo 2.1: Kamu Sağlık Kurum ve Kuruluşlarına Göre Sağlık Personellerinin
Evreni ve Örneklemi ……………………………………………………...
Tablo 3.1: Sağlık Personellerinin Bazı Sosyo-Demoğrafik Özellikleri …………...
Tablo 3.2: Sağlık Personellerinin Eğitim Durumuna Göre Dağılımı …………….
Tablo 3.3: Sağlık Personellerinin Mesleklerine Göre Dağılımı …………………..
Tablo 3.4: Sağlık Personellerinin Çalıştıkları Kurumlara Göre Dağılımı ………..
Tablo 3.5: Sağlık Personellerinin Mesleğinde Çalışmaktan Memnun Olma
Durumu …………………………………………………………………….
Tablo 3.6: Sağlık Personellerinin Mesleğinde Kendini Yeterli Hissetme
Durumu……………………………………………………………………..
Tablo 3.7: Sağlık Personellerinin Hizmet İçi Eğitimin Gerekli Olduğuna İnanma
Durumu ……………………………………………………………………
Tablo 3.8: Sağlık Personellerinin Herhangi Bir Hizmet İçi Eğitim Programına
Katılma Durumu……………………………………………………………
Tablo 3.9: Sağlık Personellerinin Katıldığı Hizmet içi Eğitim Programları……….
Tablo 3.10: Sağlık Personellerinin Bazı Tanımlayıcı Özelliklerine Göre Hizmet
İçi Eğitime Katılma Durumları …………………………………………..
Tablo 3.11: Sağlık Personellerinin Meslekteki Memnuniyeti, Yeterliliği ve
Hizmet İçi Eğitimin Gerekli Olduğuna İnanma Durumuna Göre
Hizmet İçi Eğitime Katılma Durumları …………………………………..
Tablo 3.12: Sağlık Personellerinin Hizmet İçi Eğitim Almak İsteme Durumu …..
Tablo 3.13: Sağlık Personellerinin Katılmak İstedikleri Hizmet içi Eğitim Programlar ...
Tablo 3.14: Sağlık Personellerinin Bazı Tanımlayıcı Özelliklerine Göre Hizmet
İçi Eğitim Almak İsteme Durumları ……………………………………..
Tablo 3.15: Sağlık Personellerinin Meslekteki Memnuniyeti, Yeterliliği ve
Hizmet İçi Eğitimin Gerekli Olduğuna İnanma Durumuna Göre
Hizmet İçi Eğitimi Almak İsteme Durumları ……………………………
Tablo 3.16: Sağlık Personellerinin Mesleklerini Yaparken Karşılaştıkları
Sorunlar ve Çözüm Önerileri ……………………………………………
Tablo 3.16.2: Sağlık Personellerinin Mesleklerini Yaparken Karşılaştıkları
Sorunlar ve Çözüm Önerileri Devamı ………………………………….
IV
6
9
10
10
11
11
12
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
ġEKĠLLER LĠSTESĠ
Sayfa
No
Şekil 3.1: Sağlık Personellerinin Mesleğinde Çalışmaktan Memnun Olma
Durumu ……………………………………………………………….
Şekil 3.2: Sağlık Personellerinin Mesleğinde Kendini Yeterli Hissetme
Durumu ……………………………………………………………….
Şekil 3.3: Sağlık Personellerinin Hizmet İçi Eğitimin Gerekli Olduğuna
İnanma Durumu ……………………………………………………..
Şekil 3.4: Sağlık Personellerinin Herhangi Bir Hizmet İçi Eğitim Programına
Katılma Durumu ……………………………………………………..
Şekil 3.5: Sağlık Personellerinin Hizmet İçi Eğitim Almak İsteme Durumu ...
v
11
12
13
13
17
1. GĠRĠġ
1.1. Problem
Günümüzde bilim ve teknolojideki gelişmeler, her meslek mensubunun yeni bilgi
ve teknolojileri öğrenmesini ve bu konularda kendilerini yetiştirmelerini zorunlu
kılmaktadır.
Kendinden beklenen hizmeti yerine getirecek durumda olmayan personellerin
eksikliklerini gidermenin tek yolu bu personellerin hizmet içi eğitimden geçirilmeleridir.
İster her hangi bir mesleki bilgisi olduğu halde mesleği ile ilgili bir alanda
çalışmadığı için olsun, isterse mesleki bilgi veren bir kurumdan yetişmediği için olsun,
eğer kişinin yaptığı işle ilgili mesleki bilgisi yoksa o kişinin işini öğrenmesi hem kişisel,
hem kurumsal hem de toplumsal açılardan gerekli olup; bu tür personelin işe başlar
başlamaz hizmet içi eğitimden geçirilmesi yararlı olacaktır.
Kişi hizmet öncesi eğitimini gördüğü bir alanda hizmet vermektedir. Ancak
edindiği bilgiler hizmeti nitelikli yürütebilmesi için yetmemektedir. Bu durumda işveren
kurumun yetkililerinin hizmete aldıkları personelin eksikliğini giderici hizmet içi eğitim
programları uygulama yanında bu personeli yetiştiren hizmet öncesi eğitim
kurumlarının ilgilileri ile de koordineli bir çalışma içinde olmaları gerekmektedir.
Kişi işle ilgili yeterli bir eğitim görmüştür. Ancak mesleğe girdiği yıllarda yeterli
olan bilgileri gün geçtikçe eskimekte olup; bu durum sürekli hizmet içi eğitim
programlarından geçmesini gerektirmektedir.
Sağlık personellerinin ihtiyaç duyduğu konularda hizmet içi eğitimlerin yapılması
büyük önem arz etmektedir. Sağlık Bakanlığının 11.12.2009 tarih ve 15296 sayılı
Hizmet İçi Eğitim Yönetmeliği ve 20.01.2010 tarih ve 1074 sayılı 2010/4 Hizmet içi
Eğitim Genelgesi çerçevesinde; Sağlık Personelinin mesleki gelişimini sağlamak
amacıyla, hizmet içi eğitimlerin düzenli olarak yapılması gerekmektedir.
Osmaniye İlimizde sağlık hizmetlerini sunan sağlık personelinin hizmet içi eğitim
ihtiyaçlarının belirlenmesi amacıyla bu araştırma planlanmıştır.
1.2. AraĢtırmanın Amacı
- Sağlık Personelinin sosyo-demografik özelliklerini ve hangi konularda hizmet
içi eğitime ihtiyacı olduğunu tespit etmek.
- Sağlık Personellerinin mesleklerini uygularken en çok karşılaştıkları sorunları
ve çözüm önerilerini belirlemek.
1.3. AraĢtırmanın Önemi
Sağlık personellerinin hizmet içi eğitim almak istedikleri konulara ilişkin görüşleri
alınarak, bu doğrultuda 2013 yılı Yıllık Eğitim Planı hazırlanacaktır. Böylece sağlık
personellerinin ihtiyaç duyduğu konularda hizmet içi eğitimlerin yapılması
sağlanacaktır.
1.4. AraĢtırma Konusunun Ana BaĢlıkları
1.4.1. Hizmet Ġçi Eğitim
Eğitim; bireylerin davranışında kendi yaşantısı yoluyla ve kasıtlı olarak istendik
(talep edilen) değişme meydana getirmesi süreci” dir (1).
Hizmet İçi Eğitim; Personellerin çalışma hayatı süresince bilgi, beceri ve verim
düzeyini yükseltici plânlı eğitim etkinlikleridir.
Hizmet İçi Eğitimde Temel Amaç; Personellerin değişen ve gelişen sağlık
hizmetleri konusunda bilgilendirmek ve verimli olabilmeleri için gerekli bilgi, beceri ve
davranışları kazandırmaktır.
1.4.2. Hizmet içi Eğitimin Gerekliliği
Hızla değişen toplumun ve mesleğin ihtiyaç ve şartlarını, aldığı öğrenim ile
karşılamakta güçlük çeken personelin hizmet içinde yetiştirilmesinin zorunluluğu gün
geçtikçe artmaktadır.
1
Aslında eğitimin amaçlarından biri eğitimin sürekliliğini sağlamaktır. Bu açıdan
bakıldığında hizmet içi eğitimin gereklilikleri şu şekilde sıralanabilir:
- Örgün eğitimde değil de çalışma hayatında ortaya çıkan bazı kişisel yetenekler
hizmet içi eğitim ile geliştirilebilir.
- Toplum her yönüyle sürekli değişim gösterdiğinden çalışan kişi bu değişimlere
ancak hizmet içi eğitim yolu ile ayak uydurabilir.
- Bilimsel ve teknik gelişmeler her meslek alanına yeni bilgi, teknik ve araç
gereç getirmekte ve çalışanları hizmet içi eğitim ile öğrenmeye ve yetişmeye
zorlamaktadır (2).
1.4.3.Hizmet Ġçi Eğitim Türleri
1.ĠĢe yeni baĢlayacak olanlara yönelik eğitim;
 Hizmet öncesi eğitim
 İşi tanıtma ve uyum eğitimi
 İş başında yetiştirme
2. Meslek kazandırma eğitimi;
 Meslek becerileri kazandırma
 Temel meslek eğitimi
3. Mesleğinde çalıĢmakta olanlara yönelik eğitim;
 Teknolojiye uyum eğitimi
 Meslekte ilerleme ve geliştirme eğitimi
4. Yöneticilerin eğitimine yönelik faaliyetler;
 Yönetim bilim ve teknolojisi eğitimi
 Ar-Ge, sorun çözme vb. konularda eğitim
 Teknolojiyi izleme, değerlendirme ve uyarlama eğitimi
 Toplam Kalite Yönetimi
 Değişim Yönetimi
 Kriz Yönetimi
 Örgüt Geliştirme
 Amaçlara Göre Yönetim
 Zaman Yönetimi
 Stres Yönetimi
 Çatışma Yönetimi
 Proje Yönetimi (3)
1.4.4. Hizmet Ġçi Eğitimin Hedefleri
1. İşe yeni başlayan personelin kuruma uyumunu sağlamak, mesleğine olan
bağlılığını artırmak
2. Personelin moralini yükseltmek,
3. Personele kurumun amaç, ilke ve politikalarını bir bütünlük içinde kavratacak
becerileri kazandırmak,
4. İşin gerektirdiği temel mesleki becerileri kazandırmanın yanı sıra eğitim
eksikliklerini tamamlamak,
5. Farklı kurumlarda çalışan personelin tanışıp-kaynaşmalarını sağlamak,
6. Yeteneklerine göre personeli, daha yüksek sorumluluk isteyen görevler için
yetiştirmek,
7. Personelin değişik alanlarda yatay ve dikey geçişlerini sağlayacak tamamlama
eğitimi yapmak,
8. Bilim, teknoloji, ekonomi ve iş hayatında meydana gelen gelişmelere ve yeniliklere
uyum sağlamak, iş yöntem ve tekniklerini geliştirmek,
9. Kurumun sunduğu hizmetin nitelik, nicelik ve verimliliğini artırmak,
10. Hizmet sunumu aşamasında karşılaşılacak hataları ve iş kazalarını azaltmak,
11. Personele zaman yönetimini öğreterek fazla mesai ihtiyacını ortadan kaldırmak,
birden fazla iş yapabilme özelliği kazandırmak (4).
2
1.4.5. Hizmet Ġçi Eğitimin Ġlkeleri
1. Kurumlarda bilgi ve teknik etkinliğin artırılması düşüncesinin yerleştirilmesine
destek olunması,
2. Hizmet içi eğitim, yaşam boyu eğitim ve kendini geliştirme kavramlarının
bütünleştirilmesi,
3. Personelin periyodik aralıklarla hizmet içi eğitime alınması,
4. Hizmet içi eğitim-verimlilik-meslekte ilerleme bağının kurulması,
5. Hizmet içi eğitim sonunda eğitim-ücret-yükselme dengesinin kurulmasını
sağlayacak yasal düzenlemelerin yapılması,
6. Hizmet içi eğitim almış kişilerin aldıkları eğitimle ilgili alanlarda çalışması,
7. Hizmet içi eğitim faaliyetlerinin süreklilik göstermesi,
8. Kurumdaki her amirin maiyetinde çalışan personelin yetiştirilmesinden sorumlu
olması,
9. Hizmet içi eğitim programlarının değerlendirilmesidir (4) .
1.4.6. Hizmet Ġçi Eğitimin Sağladığı Yararlar
1- Hizmet Ġçi Eğitimin Kurumsal Yararları
1. Sunulan hizmetin kalitesi artar
2. Yenilik ve gelişmelere kolaylıkla uyulur
3. İş güvenliği sağlanır, iş kazaları azalır
4. İletişim sağlanması kolaylaşır, anlaşmazlıklar, disiplin sorunları azalır
6. Personelin işinden ve başkalarından şikâyeti azalır
7. Personel hareketliliğinde ve işe devamsızlığında azalma olur
8. Üst kademelere ve istenilen alana personel hazırlanır
9. Kurumun hizmet ettiği toplumda saygınlığı artar (2)
2- Hizmet Ġçi Eğitimin Bireysel Yararları
1. Personelin işinde güven duygusu gelişir
2. Morali yükselir, huzurlu çalışır, işini istekli yapar
3. Rahat ve emin iş yapma olanağı sağlanır
4.Öğrenme yolu ile bireysel doyum sağlanır
5.Başka işleri de yapabilme yeteneği kazanır
6. Personelin işinde memnuniyetsizliği azalır
7. İş kazalarının nedenlerini bilir ve korunabilir
8. Arkadaşları ile arasında iletişim kolaylaşır
9. Ast ve üstleri arasında uyuşmazlıklar azalır (2)
1.4.7. Hizmet içi Eğitim Ġhtiyacının Belirlenmesi
Günden güne değişen dünyamızda insanların yıllarca önce kazandıkları
yeterliliklerle başarılı olmaları güçtür. Ayrıca, eğitim sistemindeki gelişmeler, teknik
yenilikler kadar hızlı olmadığından, eğitim ile kazandırılan bilgi, beceri ve alışkanlıklar
ile İhtiyaç duyulanlar arasındaki fark gün geçtikçe artmaktadır.
Hizmet içi eğitim ihtiyacının belirlenmesi iletişime dönük, bilgi ve veri toplanması
için çok sayıda kaynaktan yararlanılarak eğitim aktivitelerinin planlanmasını
sağlayacak temeli oluşturan ve devamlılığı olan bir süreçtir.
Gelecekte yapılacak eğitim faaliyetlerinin planlanabilmesi için gerekli bilgilerin
toplanması amacıyla kayıt ve raporların incelenmesi, gözlem yapma, görüşme
(mülakat), grup toplantıları düzenleme, anket ve test uygulama yöntemleri kullanılabilir
(2).
Hizmet içi eğitimde gereksinimler ikiye ayrılır:
1- Açık Gereksinimler: Açıkça göze çarpan, giderilmediğinde hizmetin aksadığı
gereksinimlerdir. Bunlar; Personelin yeni bir göreve başlaması, görev değişikliği,
hizmet veriminin azalması, iş birikimi, sorumlulukların başkalarına yansıtılması gibi
durumlardır.
3
2- Kapalı Gereksinimler: Gözle görülemeyen gereksinimlerdir. Kapalı
gereksinimler; araştırma, soruşturma, gözlemi gerektirir. Soruşturmada; personele,
amirlere, üçüncül kişilere (hasta, ailesi) ve ast personele sorular sorulabilir. Araştırma,
anketler uygulayarak ve gözlem yapılarak personelin eğitim gereksinimi saptanabilir.
Sağlık hizmetlerinin gerektirdiği nitelikler- Sağlık personelinin sahip olduğu
nitelikler= Sağlık personelinde eksik olan nitelikler = Eğitim Gereksinimleri
Eğitim alacak kişi kendi ihtiyacını en iyi bilir, her fırsatta görüşü alınmalıdır. Onun
algılama ve değerlendirmeleri eğiticininkilerle dikkatlice birleştirildiğinde en İyi sonuç
alındığı unutulmamalıdır. Eğitimde gereksinim saptama süreklilik gerektirmektedir (56).
1.4.8. Hizmet Ġçi Eğitim Planının Hazırlanması
İyi bir planın hazırlanabilmesi için; Eğitimin gereksinimlerinin saptanması,
Eğitimin önceliklerinin saptanması, Eğitimcinin belirlenmesi ve Eğitim alacak
personelin saptanması gerekmektedir.
1.4.9. Hizmet Ġçi Eğitimin Uygulanması
Hizmet İçi Eğitimin uygulama aşamasında, tasarlanan program çerçevesinde
eğitime katılanlara gereken bilgi, beceri ve tutumlar uygun öğretim yöntemleriyle
kazandırılmaktadır.
1.4.10. Hizmet Ġçi Eğitim Yöntemleri
Günümüzde uygulanmakta olan belli başlı eğitim yöntemleri şunlardır: Anlatım,
yaparak gösterme (demonstrasyon), rol oynama (rol play), örnek olay, gözlem gezileri,
beyin fırtınası, tartışma, iş başında sistemli gözetim, görev değiştirme (rotasyon),
panel, seminer, evrak sepeti tekniği, işi yaptırarak öğretme gibi yöntemlerdir.
1.4.11. Hizmet Ġçi Eğitimin Değerlendirilmesi
Değerlendirme, eğitim sonunda istenen davranış değişikliklerine ne kadar
ulaşıldığını gösterir.
- Eğitim Esnasında Değerlendirme; Ön ve son test yapılır. Ön Test: Kişilerin konu
hakkındaki başlangıçtaki bilgi düzeyi ölçülür. Son Test: Eğitim sonunda kişilerin bilgi
düzeyi ölçülür.
- Eğitim Sonunda Değerlendirme; Eğitim Değerlendirme Formu hazırlanarak
eğitime katılanlara doldurtulur.
1.4.12. Türkiye'de Hizmet Ġçi Eğitim Ġle Ġlgili Mevzuat
Ülkemizde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 214. maddesi ile kamu
kurum ve kuruluşlarında Devlet Memurlarının yetiştirilmelerini sağlamak, verimliliğini
artırmak ve daha ileriki görevlere hazırlamak amacıyla hizmet içi eğitim faaliyetlerinin
uygulanacağı hükmü getirilmiş, bu faaliyetleri gerçekleştirmek için de aynı kanunun
215. maddesi gereği, her kurumda bir eğitim biriminin kurulması zorunlu kılınmıştır (7).
Sağlık Bakanlığına bağlı Sağlık Kurum ve Kuruluşlarında görev yapan sağlık
personellerinin hizmet içi eğitimleri, 11/12/2009 Tarih ve B.10.0.SEG.0.72.00.03010.03/15296 Sayılı Bakanlık Makam Onayı ile Yürürlüğe giren Hizmet İçi Eğitim
Yönetmeliği ve Sağlık Bakanlığı Sağlık Eğitimi Genel Müdürlüğünün 20.01.2010 tarih
B.10.0.SEG.0.72.00.03-010/1074 sayılı 2010/4 Hizmet İçi Eğitim Genelgesi
çerçevesinde yürütülmektedir (4-8).
Hizmet içi eğitim programları şunlardır:
a) Adaylık Eğitimi,
b) Değişikliklere İntibak Eğitimi,
c) Bilgi Tazeleme Eğitimi,
ç) Üst Görev Kadrolarına Hazırlama Eğitimi,
d) Eğiticilerin Eğitimi olmak üzere; kurs, seminer, konferans, panel,
sempozyum, forum, tartışma, sergi, staj, araştırma, inceleme gibi yöntem ve
tekniklerden bir veya birkaçı birlikte uygulanmak suretiyle yürütülmektedir (3).
4
Sağlık Bakanlığı Hizmet İçi Eğitim Yönetmeliğinin 25. Maddesinde kesinleşen
programlarda hizmet içi eğitime katılması kararlaştırılmış olan personelin, hizmet içi
eğitim faaliyetine katılması zorunlu olup bağlı oldukları birim amirleri bunu sağlamakla
yükümlüdür denilmektedir (4).
Bakanlık Merkez Teşkilatında, Sağlık Bakanlığı Hizmet Birimleri ve Bağlı
Kuruluşlar kendi kurumunda görev yapan personellere yönelik hizmet içi eğitimleri
planlayarak yapmaktadır.
Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün Eğitim ve Sertifikasyon
Dairesi Başkanlığı tarafından sertifikalı eğitimler ve hizmet içi eğitimler yürütülmektedir.
Taşra Teşkilatında ise 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yapılan il
yeni taşra teşkilat yapılanmasında İl Sağlık Müdürlüğünün Sağlık Hizmetleri Şubesi
tarafından sertifikalı eğitimler, Sağlık Araştırmaları Birimi tarafından ise hizmet içi
eğitimler yürütülmektedir.
Halk Sağlığı Müdürlüklerinde ise aday memur eğitimleri ve hizmet içi eğitimler
Destek Hizmetleri Şubesi bünyesindeki Özlük Biriminin görevleri içerisinde yer
almaktadır. Bazı Halk Sağlığı Müdürlüklerinde hizmet içi eğitimleri yapmak üzere
Eğitim Birimi kurulmuştur.
Halk Sağlığı Müdürlükleri ve Hastaneler Yıllık Hizmet İçi Eğitim Planı ve Hizmet
İçi Eğitim Raporunu Ocak ayında Sağlık Bakanlığına gönderilmek üzere İl Sağlık
Müdürlüğüne göndermektedir.
Her yılın Ocak ayında, İl Yıllık Eğitim Planı ve İl Hizmet İçi Eğitim Raporu İl
Sağlık Müdürlüğü Sağlık Araştırmaları Birimi tarafından Bakanlığın Sağlık Hizmetleri
Genel Müdürlüğüne gönderilmektedir.
Hizmet içi eğitimler, İl Sağlık Müdürlüğünde Sağlık Araştırmaları Birimi, Halk
Sağlığı Müdürlüğünde Destek Hizmetleri Şubesi Eğitim Birimi, Toplum Sağlığı
Merkezlerinde Toplum Sağlığı Merkezi Eğitimcileri, Hastanelerde ise Hizmet İçi Eğitim
Hemşireleri tarafından yürütülmektedir.
5
2. GEREÇ VE YÖNTEM
2.1. AraĢtırma Tipi
Araştırma, tanımlayıcı (descriptive) bir araştırmadır.
2.2. AraĢtırmanın Evreni ve Örneklem Büyüklüğü ve Örneklem Seçimi
Araştırma evrenini, Osmaniye Sağlık Kurum ve Kuruluşlarında görev yapan
sağlık personelleri oluşturmaktadır.
Evreni temsil eder nitelikte örneklem grubu seçmek için sistematik örnekleme
yöntemi kullanılarak, sağlık personellerinin % 50’si örnekleme alınmıştır.
Tablo 2.1. Kamu Sağlık Kurum ve KuruluĢlarına Göre Sağlık Personellerinin
Evreni ve Örneklemi
Toplam Sağlık
Personeli Sayısı
N
96
85
823
364
218
103
68
114
17
17
10
4
25
50
83
66
24
10
12
33
30
45
11
9
13
6
18
9
7
4
8
25
10
4
2421
Sağlık Kurum ve KuruluĢ Adı
İl Sağlık Müdürlüğü
Halk Sağlığı Müdürlüğü
Osmaniye Devlet Hastanesi
Kadirli Devlet Hastanesi
Düziçi Devlet Hastanesi
Osmaniye Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi
- Merkez İlçe TSM
- Merkez Aile Hekimlikleri
- Osmaniye Merkez AÇS-AP Merkezi
- Osmaniye Halk Sağlığı Lab.
- Osmaniye Verem Savaş Dispanseri
- Sıtma Savaş Dispanseri
- Osmaniye İl Ambulans Serv. Başhekimliği (KKM)
Merkez Acil Sağlık Hizmetleri Sağlık İstasyonları
- Kadirli TSM
- Kadirli Aile Hekimliği
- Kadirli 1 ve 2 Nolu Sağlık İstasyonu
- Kadirli AÇS-Ap Merkezi
- Kadirli Halk Sağlığı Lab.
- Kadirli Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi
- Düziçi TSM
- Düziçi Aile Hekimliği
- Düziçi Acil SH Sağlık İstasyonu
- Bahçe TSM
- Bahçe Aile Hekimliği
- Bahçe Acil SH Sağlık İstasyonu
- Toprakkale TSM
- Toprakkale Aile Hekimliği
- Hasanbeyli TSM
- Hasanbeyli Aile Hekimliği
- Hasanbeyli 2 Nolu Acil SH Sağ. İst.
- Sumbas TSM
- Sumbas Aile Hekimliği
- Entegre Acil Sağlık İstasyonu
Toplam
Örneklem Sayısı
n
48
43
412
125
98
55
30
46
9
8
5
2
17
19
43
30
12
5
6
15
17
19
5
4
7
3
6
4
6
2
5
15
5
2
1128
2.3. AraĢtırmanın Bağımlı ve Bağımsız DeğiĢkenleri
Bağımlı DeğiĢkenleri
 Sağlık Personelinin hizmet içi eğitim programına katılma durumu
 Sağlık Personelinin katıldığı hizmet içi eğitim programlarının belirlenmesi
 Sağlık Personelinin katılmak istediği hizmet içi eğitim programlarının belirlenmesi
 Sağlık Personellerinin mesleklerini uygularken en çok karşılaştıkları sorunlar ve
çözüm önerilerinin belirlenmesi
6
Bağımsız DeğiĢkenleri
Sağlık personellerinin;
 Çalıştığı Kurumu
 Yaş
 Cinsiyet
 Medeni durum
 Eğitim durumu
 Mesleği
 Mesleğindeki toplam hizmet süresi
 Şu anda çalıştığı kurumdaki toplam hizmet süresi
2.4. AraĢtırma Verilerin Toplanması ve Değerlendirilmesi
Anketin ön denemesinin değerlendirilmesi sonucunda, sağlık personellerine
yönelik 16 sorudan oluşan bir anket formu hazırlanmıştır. Anketin 1. bölümü Hizmet İçi
Eğitime ilişkin 5 kapalı uçlu ve 3 açık uçlu olmak üzere toplam 8 sorudan, 2. Bölümü
ise kişisel bilgilerle ilgili kapalı uçlu 8 sorudan oluşmuştur.
Müdürlüğümüz Sağlık Araştırmaları Birimi tarafından anketi uygulayacak
Hastane Hizmet İçi Eğitim Hemşireleri ve Toplum Sağlığı Merkezi Eğitimcileri ile
13.09.2012 tarihinde saat: 09:30’da Sağlık personellerinin Hizmet İçi Eğitim
İhtiyaçlarının Belirlenmesine İlişkin Araştırma ve anketin uygulanması ile ilgili
bilgilendirme toplantısı yapılmıştır.
Veriler, Kurumların Eğitimcileri tarafından Eylül-Kasım 2012 tarihlerinde gözlem
altında anket uygulanmasıyla toplanmıştır.
Eğitimciler tarafından anket
uygulamasından önce sağlık personellerine araştırmanın amacı kısaca açıklanmış,
anketi yanıtlama konusunda gerekli bilgiler verilmiştir.
2.5. AraĢtırma AĢamaları ve Süresi
 Araştırmanın planlanması: 10 gün Ağustos 2012.
 Anket Formunun Hazırlanması ve yazılması: 10 gün Ağustos 2012.
 Anketin ön denemesi: 1 gün Ağustos 2012.
 Kurumdan İzin alınması: 5 gün Eylül 2012.
 Eğitimci anketörlerle toplantı: 1 gün 13.09.2012.
 Araştırma Anketinin Uygulanması ve verilerin toplanması: 50 gün 14.09.201230.11.2012 tarihleri arasında anket uygulanmıştır.
 Verilerin bilgisayara girilmesi: 20 gün Kasım-Aralık 2012.
 Verilerin değerlendirilmesi ve yorumu: 20 gün Ocak 2013.
 Araştırma raporunun yazımı: 20 gün Şubat 2013.
 Araştırma Raporunun gözden geçirilmesi ve düzeltilmesi: 5 gün Mart 2013.
Araştırma planlama aşamasıyla birlikte 8 aylık bir sürede tamamlanmıştır.
2.6. Analiz ve Değerlendirme
Anketle toplanan veriler bilgisayarın
SPSS programına girilerek,
değerlendirilmesi SPSS programında yapılmıştır. İstatistiksel analizde, X² (ki kare)
önemlilik testi kullanılmıştır. Kritik p değeri 0,05 olarak alınmıştır.
2.7. AraĢtırmada KarĢılaĢılan Güçlükler
Anketler Kurumlardaki eğitimciler tarafından sağlık personellerine uygulanmıştır.
Kırtasiye Gideri yaklaşık 500 TL’dir.
2.8. Varsayımlar
Bu araştırmada aşağıdaki varsayımlardan hareket edilecektir.
1) Araştırmada kullanılan anketin geçerli ve güvenilir olduğu kabul edilir.
2) Alınan örneklem grubu, evreni temsil eder özelliktedir.
3) Kullanılan istatistiksel yöntemler amacımıza uygundur.
7
2.9. Sınırlılıklar
1) Araştırma ilimizdeki sağlık Kurum ve Kuruluşlarında görev yapan tüm sağlık
personelinin % 50’si örneklem grubuna alınarak, 1128 sağlık personeli üzerinde
yapılmıştır.
2) Araştırma verileri sağlık personellerinin ankete verdikleri cevaplarla sınırlıdır.
3) Araştırmanın süresi 8 ayla sınırlıdır.
2.10. AraĢtırmada Kullanılan Terimler
Eğitim; Bireyde davranış değiştirme süreci veya bireylerin davranışında kendi
yaşantısı yoluyla ve kasıtlı olarak istendik değişme meydana getirmesi sürecidir.
Hizmet Ġçi Eğitim; Personellerin çalışma hayatı süresince bilgi, beceri ve verim
düzeyini yükseltici plânlı eğitim etkinlikleridir.
8
3. BULGULAR VE TARTIġMA
Araştırma, Osmaniye İlimizde sağlık hizmetlerini sunan sağlık personelinin
hizmet içi eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi amacıyla yapılmış olup; elde edilen
istatiksel değerlendirmeler aşağıda tablolar halinde sunulmuştur.
3.1.Sağlık Personellerinin Sosyo-Demoğrafik Özelliklerine ĠliĢkin Bulgular
Tablo 3.1: Sağlık Personellerinin Bazı Sosyo-Demoğrafik Özellikleri
YaĢ Grupları
Sayı
150
25 yaş ve altı
483
26-35 yaş
36-45 yaş
418
46 yaş ve üstü
77
Toplam
1128
Cinsiyet
Kadın
787
Erkek
341
Toplam
1128
Medeni Durum
Bekâr
230
Evli
898
Toplam
1128
ġu Anda ÇalıĢtığı Kurumdaki Hizmet Süresi
1 Yıldan Az
42
1-5 Yıl
250
6-10 Yıl
229
11-15 Yıl
195
16-20 Yıl
207
21 yıl ve üstü
205
Toplam
1128
Toplam Hizmet Süresi
1 Yıldan Az
206
1-5 Yıl
524
6-10 Yıl
206
11-15 Yıl
99
16-20 Yıl
60
21 Yıl ve Üstü
33
Toplam
1128
%
13,3
42,8
37,1
6,8
100,0
69,8
30,2
100,0
20,4
79,6
100,0
3,7
22,2
20,3
17,3
18,4
18,2
100,0
18,3
46,5
18,3
8,8
5,3
2,9
100,0
Örnekleme giren sağlık personellerinin bazı sosyo-demoğrafik özellikleri Tablo
3.1’de verilmektedir. Sağlık personellerinin yaşları 18-57 arasında olup; yaş ortalaması
34,60±7,48’dir. Sağlık personellerinin büyük çoğunluğu %69,8’i kadın, %30,8’i ise
erkektir. Sağlık personellerinin %79,6’sı evli, %20,4’ü bekârdır. Sağlık personellerinin
Şu Anda Çalıştığı Kurumdaki Hizmet Süresine göre, %22,2’si 1-5 yıl arası, Toplam
Hizmet Süresine göre ise büyük çoğunluğu %46,5’u 1-5 yıl arası çalışmaktadır.
Sağlık personellerinin büyük çoğunluğu %39,3 ile Ön Lisans mezunu, %23’ü
Lisans, %19’u Sağlık Meslek Lisesi,%10,9’u Tıp Fakültesi, %2,3’ü Diş Hekimliği Fakültesi,
%1,5’u Yüksek Lisans, %4 Lise ve Diğer Meslek Lisesi mezunudur (Tablo 3.2).
9
Tablo 3.2: Sağlık Personellerinin Eğitim Durumuna Göre Dağılımı
Eğitim Durumu
Sayı
%
Tıp Fakültesi
Diş Hekimliği Fakültesi
Yüksek Lisans
Lisans (4 Yıllık Üniversite)
Ön Lisans (2 yıllık YO)
Sağlık Meslek Lisesi
Lise ve Diğer Meslek Lisesi
Toplam
123
26
17
260
443
214
45
1128
10,9
2,3
1,5
23,0
39,3
19,0
4,0
100,0
3.2.Sağlık Personellerinin Meslekleri ve ÇalıĢtıkları Kurumlara ĠliĢkin
Bulgular
Tablo 3.3: Sağlık Personellerinin Mesleklerine Göre Dağılımı
Mesleği
Uzman Hekim
Pratisyen Hekim
Aile Hekimi
Diş Hekimi
Hemşire
Sağlık Memuru
Ebe
Acil Tıp Teknisyeni (ATT)
Lab. Tek.
Ront. Tek.
Aile Sağlığı Elamanı
Diş Teknisyeni
Veri Hazırlama Kontrol
İşletmeni (VHKİ)
Araştırmacı
Sağlık Teknikeri
Çevre Sağlık Teknisyeni
Kimyager
Diyetisyen
Tıbbı Sekreter
Biyolog
Psikolog
Sosyal Hizmet Uzmanı
Tıbbi Teknolog
Anestezi Teknisyeni
Otomasyon Personeli
Eczacı
Fizik Tedavi Teknikeri
Ambulans Şoförü
Diyaliz Teknikeri
Toplam
Sayı
56
35
38
26
382
111
188
65
34
27
32
7
40
%
5,0
3,1
3,4
2,3
33,9
9,8
16,7
5,8
3,0
2,4
2,8
0,6
3,5
1
5
12
1
3
11
4
3
2
3
22
3
4
2
7
4
1128
0,1
0,4
1,1
0,1
0,3
1,0
0,4
0,3
0,2
0,3
2,0
0,3
0,4
0,2
0,6
0,4
100,0
Sağlık personellerinin büyük çoğunluğu %33,9 Hemşire, %16,7’si Ebe, %9,8’i
Sağlık Memuru, %5,8’i ATT, %5’i Uzman Hekim, %3,5’i VHKİ, %3,4’ü Aile Hekimi,
%3,1’i Pratisyen Hekim, %3’ü Lab. Tekn., %2,8’i Aile Sağlığı Elamanı, 2,4’ü Röntgen
Tekn. %2,3 Diş Hekimi ve Diğer personel yüzde oranları Tablo 3.3’de görülmektedir.
10
Tablo 3.4: Sağlık Personellerinin ÇalıĢtıkları Kurumlara Göre Dağılımı
ÇalıĢtıkları Kurum
İl Sağlık Müdürlüğü
Halk Sağlığı Müdürlüğü
Osmaniye Devlet Hastanesi
Kadirli Devlet Hastanesi
Düziçi Devlet Hastanesi
Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi
Toplum Sağlığı Merkezi
Aile Hekimlikleri
İl Ambulans Servisi Başhekimliği
Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonu
Halk Sağlığı Laboratuarı
AÇS-AP Merkezi
Verem ve Sıtma Savaş Dispanseri
Toplam
Sayı
48
43
412
125
98
70
121
113
17
46
14
14
7
1128
%
4,3
3,8
36,5
11,1
8,7
6,2
10,7
10,0
1,5
4,1
1,2
1,2
0,6
100,0
Sağlık
Personellerinin
Çalıştıkları
Kurumlar
incelendiğinde,
Sağlık
personellerinin büyük çoğunluğunun % 36,5 Osmaniye Devlet Hastanesi,%11,1’i
Kadirli Devlet Hastanesi, %10,7’si Toplum Sağlığı Merkezi, %10’u Aile Hekimlikleri,
%8,7’si Düziçi Devlet Hastanesi, % 6,2’si Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi, %4,3’ü İl Sağlık
Müdürlüğü, %4,1’i Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonu, %3,4’ü Halk Sağlığı Müdürlüğü,
%1,5 İl Ambulans Servisi Başhekimliği, %1,2’i Halk Sağlığı Laboratuarı, %1,2 AÇS-AP
Merkezi ve %0,6’sı Verem ve Sıtma Savaş Dispanserinde görev yaptıkları
görülmektedir (Tablo 3.4).
3.3.Sağlık Personellerinin ÇalıĢma Memnuniyeti, Meslekteki Yeterliği ve
Hizmet Ġçi Eğitimin Gerekliliğine ĠliĢkin Bulgular
Tablo 3.5: Sağlık Personellerinin Mesleğinde ÇalıĢmaktan Memnun Olma
Durumu
Memnuniyeti
Sayı
%
Memnun
746
66,1
Kısmen Memnun
289
25,6
Memnun Değil
93
8,2
Toplam
1128
100,0
Sağlık Personellerinin büyük çoğunluğu %66,1’i mesleğinde çalışmaktan
memnun, %25,6’sı kısmen memnun, sadece % 8,2’si memnun değildir (Tablo 3.5,
Şekil 3.1).
% 8,2
Memnun
% 25,6
Kısmen Memnun
% 66,1
Memnun Değil
ġekil 3.1: Sağlık Personellerinin Mesleğinde ÇalıĢmaktan Memnun Olma Durumu
11
Tablo 3.6: Sağlık Personellerinin Mesleğinde Kendini Yeterli Hissetme Durumu
Meslekte Yeterliliği
Evet
Kısmen
Hayır
Toplam
Sayı
846
244
38
1128
%
75,0
21,6
3,4
100,0
Sağlık Personellerinin büyük çoğunluğu %75’i mesleğinde kendini yeterli
hissetmekte, %21,6’sı kısmen yeterli hissetmekte, sadece % 3,4’ü yeterli
hissetmemektedir (Tablo 3.6, Şekil 3.2).
% 3,4
% 21,6
Yeterli
Kısmen Yeterli
Yetersiz
% 75
ġekil 3.2: Sağlık Personellerinin Mesleğinde Kendini Yeterli Hissetme Durumu
Tablo 3.7: Sağlık Personellerinin Hizmet Ġçi Eğitimin Gerekli Olduğuna
Ġnanma Durumu
Hizmet Ġçi Eğitimin
Sayı
%
Gerekliliği
Evet
896
79,4
Kısmen
157
13,9
Hayır
75
6,6
Toplam
1128
100,0
Sağlık Personellerinin % 79,4 büyük çoğunluğu hizmet içi eğitimin gerekli
olduğuna inanmakta, %13,9’sı kısmen gerekli olduğuna inanmakta, sadece % 6,6’sı
gerekli olmadığını düşünmektedir (Tablo 3.7, Şekil 3.3). Çanakkale Devlet Hastanesi’nde
çalışan hemşirelerin hizmet içi eğitime yönelik görüşlerini belirlemek amacıyla yapılan bir
araştırmada da hemşirelerin % 69,7’si mesleki yaşantısında hizmet içi eğitime gereksinim
duyduğunu belirtmiştir. Bu araştırma sonuçları da bir kez daha bize hizmet içi eğitimlerin
düzenli bir şekilde yapılması gerektiğini göstermektedir (9).
12
% 6,6
% 13,9
Evet
Kısmen
Hayır
% 79,4
ġekil 3.3: Sağlık Personellerinin Hizmet Ġçi Eğitimin Gerekli Olduğuna
Ġnanma Durumu
3.4.Sağlık Personellerinin Hizmet Ġçi Eğitim Programına Katılımı ve
Katılınan Hizmet Ġçi Eğitimlere ĠliĢkin Bulgular
Tablo 3.8: Sağlık Personellerinin Herhangi Bir Hizmet Ġçi Eğitim
Programına Katılma Durumu
Hizmet Ġçi Eğitime Katılım
Sayı
%
Evet
881
78,1
Hayır
247
21,9
Toplam
1128
100,0
Sağlık Personellerinin büyük çoğunluğu % 78,1’i herhangi bir hizmet içi eğitim
programına katıldığını, %21,9’u ise hizmet içi eğitim programına katılmadığını
belirtmiştir (Tablo 3.8, Şekil 3.4).
90
80
70
60
50
881
40
30
20
247
10
0
Evet
Hayır
ġekil 3.4: Sağlık Personellerinin Herhangi Bir Hizmet Ġçi Eğitim
Programına Katılma Durumu
13
Tablo 3.9: Sağlık Personellerinin Katıldığı Hizmet içi Eğitim Programları
Sıra No
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
Hizmet Ġçi Eğitim Konuları
İlk Yardım ve Kardio Pulmoner Resüssitasyon (CPR)
El Hijyeni ve Kişisel Hijyen
Anne Sütü ve Emzirme, Anne Sütü Eğitici Eğitimi
Üreme Sağlığı ve Eğitici Eğitimi
Çocuğun Psikososyal Gelişimini Destekleme (ÇPGD)
Etkili İletişim
Kalite ve Kalite Hizmet Standartları
Sağlık Çalışan Güvenliği
Hasta Hakları, Hasta Hakları Eğitici Eğitimi ve Hastaların Güvenliği
AÇS ve AP, Kadın Doğum Konuları (Doğum sonu kanaması, partografya)
Kanserler ve Meme Kanseri
Sağlıklı Beslenme
Aile İçi Şiddet ve Kadına Yönelik Şiddet, Cinsel İstismar
Tıbbi Atıklar ve Kontrolü
Obezite ve Hareketli Yaşam
Oryantasyon ve Aday Memur Eğitimi
Acil Obstetrik ve Yeni Doğan Bakım Eğitimi
Sterilizasyon ve Dezenfeksiyon
Bulaşıcı Hastalıklar (Bildirimi Zorunlu Bulaşıcı Hast.,Verem, İCD kodlama,
Hepatitler, Akut solunum Yolu Hastalıkları)
Neonatal Resüssitasyon Programı (NRP) ve Neonatal Tarama Programı
(NTP)
Hastane Enfeksiyonları ve Koruyucu Ekipman kullanımı
Diyabet
Sivil Savunma Eğitimi (Yangın, Deprem, Afet Hemşireliği, Acil Afet Planı
vb.)
Sigara ve Dumansız Hava Sahası Denetim Sistemi Eğitici Eğitimi
Genişletilmiş Bağışıklama Programı ve Aşılar
KOAH ve Astım
Kesici ve Delici Alet Yaralanmaları
Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA)
Ruh Hastalıkları (Depresyon, intihar)
Eğitimcilerin Eğitici Eğitimi
Aile Hekimlilikleri Aşama Eğitimleri ve TSM Başkanlıkları Uyum Eğitimi
Lab. Cihazları ve Kan Alma, Kan Transfüzyonu, Kan Merkezi, HBTC
Hizmet İçi Eğitim Mesleki Geliştirme Eğitimi (Ameliyathane Hemş.Sözel
Order, Doğru Teşhis ve Tedavi, Akıllı İlaç Kullanımı, Ağrı Yönetimi, Adlli
Tıp, 657 Sayılı DMK, Hemşirelik kongresi)
Travma Resüssitasyon Kursu (TRK)
ÇİLYAD ve İLYAD Eğitimi
Kan Hastalıkları (Talasemi, anemi ve hemoglobinopatiler)
UMKE Temel Modül Eğitimi
Acil müdahale ve ambulans tanıtımı, Olay Yeri Güvenliğinin Sağlanması,
hasta sevki, Navigasyon Eğitimi
Zoonotik Hastalıklar (Kuş gribi, kuduz eliminasyonu)
Mavi Kod, Beyaz ve Pembe Kod Eğitimi
Organ ve Doku Bağışı
Yazışmalar
Entübasyon
Çevre Sağlığı ve Gıda Denetimi
Şark Çıbanı
Hipertansiyon ve Tuz Tüketimi
Sağlığın Geliştirilmesi
Evde Bakım Hizmetleri Eğitimi
Bilgisayar
Yoğun Bakım
Myokard İnfarktüsü
Temel Yönetim Becerileri Eğitimi, Sağlık Yönetimi ve Denetim
Ağız ve Diş Sağlığı (imlantasyon, diş klinisyen yard.)
Hemodiyaliz ve Kronik Böbrek Yetmezliği
Sağlık Çalışanlarında Bağımlılığı Önleme ve Uçucu Madde. Zararları
Aile Sağlığı Elamanı Uyum Eğitimi
Elektro Kardio Grafi (EKG)
Kamu İhale Kanunu ve Taşınır Mal Yönetmeliği
Aile Hekimliği Bilgi Sistemi, ÇKYS ve TSİM
Merkezi Hastane Randevu Sistemi (MHRS)
Kişisel Gelişim (Öfke kontrolü gibi)
Sağlık Turizmi
Sağlık Projesi, S. P. Eğitici Eğitimi
DPT ve UNDP
Diğer Eğitimler (Aile Psikolojisi Uygulamalı Eğitimi, Psikolojik Danışmanlık,
İşitme Kursu, Endoskopik Sinüs Cerrahi (FESS) ve Evrak Kayıt Birimi)
14
Sayı
229
162
126
123
109
100
99
94
90
72
65
60
60
52
47
42
40
40
40
%
20,8
14,7
11,4
11,2
9,9
9,1
9,0
8,5
8,2
6,5
5,9
5,4
5,4
4,7
4,3
3,8
3,6
3,6
3,6
38
3,4
38
33
32
3,4
3,0
2,9
31
28
27
26
21
21
20
17
16
16
2,8
2,5
2,5
2,4
1,9
1,9
1,8
1,5
1,5
1,1
15
13
12
12
12
1,4
1.2
1,1
1,1
1,1
11
11
10
10
10
10
9
8
7
7
7
7
7
6
6
6
5
5
5
5
4
3
3
2
2
2
5
1,0
1,0
0,9
0,9
0,9
0,9
0,8
0,7
0,6
0,6
0,6
0,6
0,6
0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
0,4
0,3
0,3
0,2
0,2
0,2
0,5
Sağlık Personellerinin katıldığı hizmet içi eğitim programları Tablo 3.9’da
verilmiş olup; katılınılan ilk beş hizmet içi eğitim sırasıyla; İlk Yardım ve Kardio
Pulmoner Resüssitasyon (CPR), El Hijyeni ve Kişisel Hijyen, Anne Sütü ve EmzirmeAnne Sütü Eğitici Eğitimi, Üreme Sağlığı ve Eğitici Eğitimi, Çocuğun Psikososyal
Gelişimini Destekleme Eğitimi olduğu görülmektedir.
Tablo 3.10: Sağlık Personellerinin Bazı Tanımlayıcı Özelliklerine Göre Hizmet Ġçi
Eğitime Katılma Durumları
Bazı Tanımlayıcı
Özellikler
Hizmet Ġçi Eğitime
Katılan
Sayı
%
Hizmet Ġçi Eğitime Katılma Durumu
Hizmet Ġçi Eğitime
Toplam
Katılmayan
Sayı
%
Sayı
%
Ġstatistiksel
Analiz
YaĢ Grupları
25 yaş ve altı
108
12,3
376
42,7
26-35 yaş
36-45 yaş
339
38,5
46 yaş ve üstü
58
6,6
Toplam
881
100,0
Cinsiyet
Kadın
649
73,7
Erkek
232
26,3
Toplam
881
100,0
Medeni Durum
Bekâr
170
19,3
Evli
711
80,7
Toplam
881
100,0
Eğitim Durumu
Tıp Fakültesi
85
9,6
Diş Hekimliği Fakül.
25
2,8
Yüksek Lisans
12
1,4
Lisans (4 Yıllık Üniv.)
198
22,5
Ön Lisans (2 yıllık YO)
366
41,5
Sağlık Meslek Lisesi
173
19,6
Lise ve Diğer Mes.
22
2,5
Lisesi
Toplam
881
100,0
ġu Anda ÇalıĢtığı Kurumdaki Hizmet Süresi
1 Yıldan Az
147
16,7
1-5 Yıl
420
47,7
6-10 Yıl
165
18,7
11-15 Yıl
78
8,9
16-20 Yıl
47
5,3
21 yıl ve üstü
24
2,7
Toplam
881
100,0
Toplam Hizmet Süresi
1 Yıldan Az
25
2,8
1-5 Yıl
174
19,8
6-10 Yıl
174
19,8
11-15 Yıl
158
17,9
16-20 Yıl
171
19,4
21 Yıl ve Üstü
179
20,3
Toplam
881
100,0
42
107
79
19
247
17,0
43,3
32,0
7,7
100,0
150
483
418
77
1128
13,3
42,8
37,1
6,8
100,0
138
109
247
55,9
44,1
100,0
787
341
1128
69,8
30,2
100,0
X = 28,96
p<0,001
60
187
247
24,3
75,7
100,0
230
898
1128
20,4
79,6
100,0
X = 2,96
p>0,05
38
1
5
62
77
41
23
15,4
0,4
2,0
25,1
31,2
16,6
9,3
123
26
17
260
443
214
45
10,9
2,3
1,5
23,0
39,3
19,0
4,0
247
100,0
1128
100,0
59
104
41
21
13
9
247
23,9
42,1
16,6
8,5
5,3
3,6
100,0
206
524
206
99
60
33
1128
18,3
46,5
18,3
8,8
5,3
2,9
100,0
17
76
55
37
36
26
247
6,9
30,8
22,3
15,0
14,6
10,5
100,0
42
250
229
195
207
205
1128
3,7
22,2
20,3
17,3
18,4
18,2
100,0
2
X = 5,83
p>0,05
2
2
2
X = 40,59
p<0,001
2
X = 7,83
p>0,05
2
X = 33,25
p<0,001
Sağlık Personellerinin cinsiyeti, eğitim durumu ve toplam hizmet süresi ile
hizmet içi eğitime katılma durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki
saptanmıştır. Ancak Sağlık Personellerinin yaşı, medeni durumu ve şu anda çalıştığı
kurumdaki hizmet süresi ile hizmet içi eğitime katılma durumu arasında istatistiksel
olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (Tablo 3.10).
15
Tablo 3.11: Sağlık Personellerinin Meslekteki Memnuniyeti, Yeterliliği ve Hizmet
Ġçi Eğitimin Gerekli Olduğuna Ġnanma Durumuna Göre Hizmet Ġçi
Eğitime Katılma Durumları
Meslekteki
Memnuniyeti
Evet
Kısmen
Hayır
Toplam
Meslekteki Yeterliliği
Evet
Kısmen
Hayır
Toplam
Hizmet Ġçi Eğitime Katılma Durumu
Hizmet Ġçi Eğitime
Hizmet Ġçi Eğitime
Toplam
Katılan
Katılmayan
Sayı
%
Sayı
%
Sayı
%
590
224
67
881
67,0
25,4
7,6
100,0
156
65
26
247
63,2
26,3
10,5
100,0
746
289
93
1128
66,1
25,6
8,2
100,0
666
189
26
881
75,6
21,5
3,0
100,0
180
55
12
247
72,9
22,3
4,9
100,0
846
244
38
1128
75,0
21,6
3,4
100,0
72,5
16,6
10,9
100,0
896
157
75
1128
79,4
13,9
6,6
100,0
Hizmet Ġçi Eğitimin Gerekliliğine Ġnanma
717
81,4
179
Evet
116
13,2
41
Kısmen
27
48
5,4
Hayır
Toplam
881
100,0
247
Ġstatistiksel
Analiz
X2= 2,48
p>0,05
X2= 2,33
p>0,05
X2= 12,28
p<0,01
Sağlık Personellerinin hizmet içi eğitimin gerekli olduğuna inanma durumu ile
hizmet içi eğitime katılma durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki
saptanmıştır. Ancak Sağlık Personellerinin meslekteki memnuniyeti ve yeterliliği ile
hizmet içi eğitime katılma durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki
saptanmamıştır (Tablo 3.11).
16
3.5.Sağlık Personellerinin Hizmet Ġçi Eğitim Almak Ġsteme Durumu ve
Katılmak Ġstenilen Hizmet Ġçi Eğitimlere ĠliĢkin Bulgular
Sağlık Personellerinin yarısı (%52) hizmet içi eğitim almak istediğini, yarıya
yakını (%48) ise hizmet içi eğitim almak istemediğini belirtmiştir (Tablo 3.12, Şekil 3.
5). Hizmet içi eğitimleri personellerin ihtiyacına göre yaparak onların istekli katılımının
sağlanması büyük önem arz etmektedir.
Tablo 3.12: Sağlık Personellerinin Hizmet Ġçi Eğitim Almak Ġsteme Durumu
Hizmet Ġçi Eğitim Ġstemi
Evet
Hayır
Toplam
Sayı
586
542
1128
%
52,0
48,0
100,0
53
52
51
586
50
49
48
542
47
46
Evet
Hayır
ġekil 3.5: Sağlık Personellerinin Hizmet Ġçi Eğitim Almak Ġsteme Durumu
17
Tablo 3.13: Sağlık Personellerinin Katılmak Ġstedikleri Hizmet içi Eğitim Programları
Sıra
No
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
Hizmet Ġçi Eğitim Konuları
İlk Yardım ve Kardio Pulmoner Resüssitasyon (CPR)
İletişim
Çalışan Güvenliği ve Hakları
Mevzuat, 657 sayılı DMK, Muhakkiklik
AÇS- AP, RİA, Üreme Sağlığı, Gebe, Bebek ve Lohusa İzlemi, Plesanta Previa
Bilgisayar
Yazışmalar
Entübasyon
Elektro Kardio Grafi (EKG)
El Hijyeni
Kalite hizmet standartları ve performans değerlendirme
Çocukta İleri Yaşam Desteği (ÇİLYAD) Eğitimi
Tıbbi Atıklar ve Kontrolü
Travma Resüssitasyon Kursu (TRK)
Deontoloji- Sağlık Personellerinin Görev ve Sorumluluklar
Diyabet ve Beslenme
Bulaşıcı Hastalılar ve Şark Çıbanı, Hepatit
Aşılar ve Aşınet
Hasta Hakları
İLYAD Eğitimi
Koma
Şok
Kardiyoloji ile ilgili konular (kardiyolojik ateller, MI, Hypertansiyon, Defibrilatör
Kullanımı)
İntaniye Enf.Hastalıkları, Pediyatrik İntaniye, Enfeksiyonu Önleme
Obezite ve Sağlıklı Beslenme
Radyolojik Skopi, Radyolojik Riskler
Döner Sermaye Eğitimi
Koruyucu Sağlık Hizmetleri Eğitimi
Yenidoğan Bakımı İşitme Tarama Testi
Yoğun Bakım
Acil Müdahale Eğitimi
Diyaliz Eğitimi
Sterilizasyon ve Dezenfeksiyon
Yöneticilik Hizmetleri
Satın Alma, İhaleler, Taşınır Mal Yönetmeliği, Gider Tahakkuk İşleri
Diş Hekimliği Eğitimi, İmplantasyon, Malzeme Bilgisi ve Diş Çekimi
Yeni Lab.Cihazları, Mikroskobik inceleme Kan Merkezi ile İlgili Yeni Bilgiler Medikal
Tıbbi Cihaz Kullanımı
Ambulanstaki Alet-Cihazların Tanıtımı ve Çalışması
Çocuğun Psikososyal Gelişimini Destekleme (ÇPGD)
Piyasa Gözetimi ve Denetimi
Ergen Sağlığı ve Pisikolojisi
Kadına Yönelik Şiddet
Psikiyatri
Uyum Eğitimi (Hastane İşleyişi ve Yataklı Tedavi Kurumları Yönetmeliği gibi)
Araştırma Geliştirme
İleri Sürüş Teknikleri
Kanser
Mavi Beyaz Pembe Kod Eğitimi
ÇKYS ve TSİM
Temel Modül Eğitimi
Çevre Sağlığı
Etkin Anne Baba Rolü
Karekod, e-Reçete
Çocuk Psikolojisi ve Okul Başarısı
Neonatal Resüssitasyon Programı (NRP)
Sigara Bırakma Eğitimi
Göz İle İlgili Alan Konuları
Kesici Delici Alet Yaralanmaları
Otomasyon Eğitimi
Dermatoloji Eğitimi
Diğer İstenilen Eğitimler (Bürokraside Hızlanma, Yöresel Hastalıklar, Kan
Hastalıkları, Kontrol Komuta Merkezi Çağrı Karşılama, Adli Tıp, Makpraktis,
Antibiyotik Kullanımı, EEG-EMG, Organ Bağışı, Çölyak Hastalığı, Çalışılan Bölüme
Göre Hastalık Eğitimi ve Anestezi Teknikeri Eğitimi)
18
Sayı
%
108
75
70
54
38
27
22
20
18
18
16
16
16
15
15
15
15
15
15
14
14
13
13
9,8
6,8
6,4
4,9
3,5
2,5
2,0
1,8
1,6
1,6
1,5
1,5
1,5
1,4
1,4
1,4
1,4
1,4
1,4
1,3
1,3
1,2
1,2
13
13
11
10
8
7
7
7
7
7
7
6
6
6
1,2
1,2
1,0
0,9
0,7
0,6
0,6
0,6
0,6
0,6
0,6
0,5
0,5
0,6
6
5
5
5
5
5
5
4
4
4
4
4
3
3
2
2
2
2
2
2
2
2
2
12
0,6
0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
0,4
0,4
0,4
0,4
0,4
0,3
0,3
0,2
0,2
0,2
0,2
0,2
0,2
0,2
0,2
0,2
1,2
Sağlık Personellerinin katılmak istedikleri hizmet içi eğitim programları Tablo
3.13’de verilmiş olup; katılmak istenilen ilk beş hizmet içi eğitim programı sırasıyla; İlk
Yardım ve Kardio Pulmoner Resüssitasyon (CPR), İletişim, Çalışan Güvenliği ve
Hakları, Mevzuatlar, Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlamasıdır.
Tablo 3.14: Sağlık Personellerinin Bazı Tanımlayıcı Özelliklerine Göre Hizmet Ġçi
Eğitim Almak Ġsteme Durumları
Bazı Tanımlayıcı
Özellikler
Hizmet Ġçi Eğitim Almak Ġsteme Durumu
Hizmet Ġçi Eğitim
Hizmet Ġçi Eğitime
Toplam
Ġsteyen
Ġstemeyen
Sayı
%
Sayı
%
Sayı
%
YaĢ Grupları
25 yaş ve altı
26-35 yaş
36-45 yaş
46 yaş ve üstü
Toplam
Cinsiyet
Kadın
Erkek
Toplam
Medeni Durum
Bekâr
Evli
Toplam
Eğitim Durumu
Tıp Fakültesi
Diş Hekimliği Fakül.
Yüksek Lisans
Lisans (4 Yıllık Üniv.)
Ön Lisans (2 yıllık YO)
Sağlık Meslek Lisesi
Lise ve Diğer Mes. Lisesi
Toplam
Ġstatistiksel
Analiz
88
271
198
29
586
15,0
46,2
33,8
4,9
100,0
62
212
220
48
542
11,4
39,1
40,6
8,9
100,0
150
483
418
77
1128
13,3
42,8
37,1
6,8
100,0
422
164
586
72,0
28,0
100,0
365
177
542
67,3
32,7
100,0
787
341
1128
69,8
30,2
100,0
X2= 2,91
p>0,05
129
457
586
22,0
78,0
100,0
101
441
542
18,6
81,4
100,0
230
898
1128
20,4
79,6
100,0
X2= 1,98
p>0,05
67
14
11
147
236
101
10
586
11,4
2,4
1,9
25,1
40,3
17,2
1,7
100,0
56
12
6
113
207
113
35
542
10,3
2,2
1,1
20.8
38,2
20,8
6,5
100,0
123
26
17
260
443
214
45
1128
10,9
2,3
1,5
23,0
39,3
19,0
4,0
100,0
17,5
44,8
16,1
10,7
6,6
4,2
100,0
206
524
206
99
60
33
1128
18,3
46,5
18,3
8,8
5,3
2,9
100,0
3,1
21,2
17,5
18,1
19,2
20,8
100,0
42
250
229
195
207
205
1128
3,7
22,2
20,3
17,3
18,4
18,2
100,0
ġu Anda ÇalıĢtığı Kurumdaki Hizmet Süresi
1 Yıldan Az
111
18,9
95
1-5 Yıl
281
48,8
243
6-10 Yıl
119
20,3
87
11-15 Yıl
41
7,0
58
16-20 Yıl
24
4,1
36
21 yıl ve üstü
10
1,7
23
Toplam
586
100,0
542
Toplam Hizmet Süresi
1 Yıldan Az
25
4,3
17
1-5 Yıl
135
23,0
115
6-10 Yıl
134
22,9
95
11-15 Yıl
97
16,6
98
16-20 Yıl
103
17,6
104
21 Yıl ve Üstü
92
15,7
113
Toplam
586
100,0
542
X2= 15,86
p<0,01
2
X = 21,83
p<0,01
X2= 17,72
p<0,01
X2= 10,22
p>0,05
Sağlık Personellerinin yaşı, eğitim durumu ve şu anda çalıştığı kurumdaki
hizmet süresi ile hizmet içi eğitim almak isteme durumu arasında istatistiksel olarak
anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Ancak Sağlık Personellerinin cinsiyeti, medeni durumu
ve toplam hizmet süresi ile hizmet içi eğitim almak isteme durumu arasında istatistiksel
olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (Tablo 3.14).
19
Tablo 3.15: Sağlık Personellerinin Meslekteki Memnuniyeti, Yeterliliği ve Hizmet
Ġçi Eğitimin Gerekli Olduğuna Ġnanma Durumuna Göre Hizmet Ġçi
Eğitimi Almak Ġsteme Durumları
Meslekteki
Memnuniyeti
Evet
Kısmen
Hayır
Toplam
Meslekteki Yeterliliği
Evet
Kısmen
Hayır
Toplam
Hizmet Ġçi Eğitime Katılma Durumu
Hizmet Ġçi Eğitime
Hizmet Ġçi Eğitime
Toplam
Katılan
Katılmayan
Sayı
%
Sayı
%
Sayı
%
396
152
38
586
67,6
25,9
6,5
100,0
350
137
55
542
64,6
25,3
10,1
100,0
746
289
93
1128
66,1
25,6
8,2
100,0
405
155
26
586
69,1
26,5
4,4
100,0
441
89
12
542
81,4
16,4
2,2
100,0
846
244
38
1128
75,0
21,6
3,4
100,0
68,8
20,1
11,1
100,0
896
157
75
1128
79,4
13,9
6,6
100,0
Hizmet Ġçi Eğitimin Gerekliliğine Ġnanma
523
89,2
373
Evet
48
8,2
109
Kısmen
60
15
2,6
Hayır
Toplam
586
100,0
542
Ġstatistiksel
Analiz
X2= 5,01
p>0,05
X2= 22,86
p<0,001
X2= 15,86
p<0,001
Sağlık Personellerinin meslekteki yeterliliği ve hizmet içi eğitimin gerekli
olduğuna inanma durumu ile hizmet içi eğitimi almak isteme durumu arasında
istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Ancak Sağlık Personellerinin
meslekteki memnuniyeti ile hizmet içi eğitimi almak isteme durumu arasında
istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (Tablo 3.15).
20
3.6. Sağlık Personellerinin Mesleklerini Yaparken KarĢılaĢtıkları Sorunlar
ve Çözüm Önerilerine ĠliĢkin Bulgular
Tablo 3.16.1: Sağlık Personellerinin Mesleklerini Yaparken KarĢılaĢtıkları Sorunlar ve
Çözüm Önerileri
Sıra
No
1
2
Sorunlar
Personel sayısının yetersiz olması
Sa
yı
91
75
Çözüm Önerileri
Sayı
%
Düziçi’ne kadın doğum uzm. verilmeli
- Çalışma binalarımıza güvenlik kamerası takılmalı
ve güvenlik artırılmalı
- Polis ekipleri daha çabuk, etkin ve duyarlı
müdahale etmeli
- Şiddeti önleyici caydırıcı girişimler ve yasal
düzenlemeler yapılmalı
- Çalışan Hakları Birimi kurulmalı
İletişim eğitimi
-Oda tahsisi, Halk Sağlığı Müdürlüğü başka yere
taşınmalı, yeni bina yapılması
1
18
0,1
1,6
8
0,7
4
1
22
3
0,4
0,1
2,0
0,3
-İş yükü azaltılmalı, bürokrasinin azaltılması ve
elektronik yazışma yapılarak evrak azaltılmalı.
- ASM’de İkinci bir Aile Sağlığı Elamanı olmalı
Evrak işlerini tıbbi sekreter ve VHKİ yapmalı
Hastaların ve yakınlarının eğitimi
9
13
6
0,8
1,2
0,6
35
3,2
%
8,3
6,8
Güvenlik sorunu (çalışan güvenliği yetersiz,
hekimlerin şiddet görmesi)
3
4
İletişim sorunu
Çalışma alanı fiziki şartları yetersiz, Odaların
olmaması, kalabalık, bina yetersiz, iş ortamı
temiz değil.
60
47
5,5
4,3
5
İş yükü, sorumluluk ve yazışmaların fazla
olması, Gereksiz evrak istemi, evrakın çok
fazla olması, Bürokrasinin çok fazla olması
39
3,5
6
Hastaların ve yakınlarının sözlü şiddetine
maruz kalma, eğitimsizlik,
Halkla karşı karşıya kalma ajitasyon,
hastaların saygısız tutumu
Hizmet içi eğitim ihtiyacı (özlük hakkı,
Mesleki Sorululuklar, mevzuat, gelişen
teknoloji, adaptasyon, aşıların
uyg.eğt.,mesleki yenilikler, Kişisel gelişim
eğitimi vb)
Döner sermayenin eşit dağıtılmaması ve az
olması
Nöbet paraları az ve eksik yatması, nöbetin
tek tutulması, fazla mesai ve ücretinin düşük
olması
Eğitime gitmek için araç verilmemesi ve araç
yetersiz
Ambulansla hasta sevki sorunu, acil
olmayan vaka ambulans talebi
Araç- gereç ve materyal kalitesiz ve yetersiz
Sağlık personeline değer verilmemesi,
emeğe ve işe saygısızlık
Maaşın az olması
Bilgisayar ve yazıcının olmaması, olanların
ise bozuk ya da yavaş çalışması
44
4,0
32
2,9
Hizmet içi eğitim yapılmalı, Ödül sistemi olmalı,
Eğitimi uzman kişilerin vermesi ve ikram yapılması
32
2,9
28
2,5
Dönerlerin fazlalaştırılması
28
2,5
25
2,3
Nöbet paraları artırılmalı iki kişi tutmalı, süre
azaltılmalı
22
2,0
24
2,2
Yöneticilerin araç temini
11
1,0
25
2,3
15
1,4
23
18
2,1
1,6
13
4
1,2
,4
15
15
1,4
1,4
112 İl Ambulans Servisinin hastane sevklerini
alması, vaka elemesi yapılması
Yeterli malzeme temini
Yöneticilerin mesleğe ve sağlık personeline değer
vermesi ve sahip çıkması
Maaşların fazlalaştırılması
Bilgisayar temini, bozuk bilgisayarın tamir edilmesi
11
1,0
Otomasyon personeli bilgi eksikliği ve
hastaları bilgilendirmemesi, Değişken
otomasyon programları
15
1,4
4
0,4
Mesleklerin görev tanımının belirsiz olması
Radyasyon riski
Muayenede sağlık personeline öncelik
verilmemesi
Personelin eğitimine ve branşına göre iş
dağılımının olmaması
14
14
14
1,3
1,3
1,3
Otomasyon personelinin eğitimi,
Sağlık Bakanlığı kaliteli otomasyon programı almalı,
Servise ve doğum salonuna akşamları nöb.
Otomasyon Personeli olmalı
Aile sağlığı elamanlarının görev tanımı açık olmalı
Oda izolasyonunun sağlanması
İşime çabuk dönmek için öncelik verilsin
1
3
5
5
10
0,1
0,3
0,5
0,5
0,9
13
1,2
Branşında personel çalıştırılmalı
5
,5
21
Ziyaretçi saatlerinin düzensiz olması
kurallara halkın uymaması
12
1,1
7
0,6
22
Performans sistemi ve hasta yoğunluğu fazla
(Diş hekimine günde 25 hasta fazla)
Hizmet içi eğitimlere personel katılımı
yetersiz, motivasyon eksikliği, Ödüllendirme
yetersiz
Personelin enfeksiyon kapma riski ve
Hastane Enfeksiyonları
Yatak yapma sorunu
11
1,0
2
0,2
12
1,1
Ziyaretçi saatinde güvenliğin artırılması, kurallara
halkın uymasının sağlanması ve kısıtlamalar
getirilmesi
Diş hekiminin kapasitesine göre hasta verilsin ve
planlı olmalı
Motivasyon sağlayıcı tedbirler (ödül, ikram vb.)
alınmalı, iyi işler ödüllendirilmeli
1
0,1
10
0,9
-
-
9
8
0,8
0,7
1
0,1
8
8
8
0,7
0,7
0,8
4
0,4
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
23
24
25
26
27
28
29
Eğitimcilere değer verilmemesi
Hijyen sorunu
Hasta Haklarının bazen çok aşırı olması
Yöneticilerin taraflı olması, siyasetin işe
karışması, İş ortamına kişisel yargıların
yansıması, İş yerinde eşitsizlik
Kurum yöneticileriyle eğitime ve eğitimcilere önem
verilmesi görüşülmeli
Yöneticilerin tarafsız olması, herkesi dinlemesi,
Personele eşit davranılması
21
Tablo 3.16.2: Sağlık Personellerinin Mesleklerini Yaparken KarĢılaĢtıkları Sorunlar ve
Çözüm Önerilerinin Devamı
Sıra
No
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
Sorunlar
Nöbetler çok sık, personel yok ve yoğun
çalışma, Acil hastaların yoğunluğu,
Polikliniğin yoğun olması, Acil Kadın
Doğum polikliniğinin olmaması,
Ameliyathane haricinde acilde nöbet tutma
Yönetici atama kriterlerinin objektif
olmaması, niteliksiz idarecilerin olması ve
sınavla atanmış yöneticilerin haklarının
korunmaması
Personelin görevini tam yapmaması,
mesleki sorumsuzluk
Personel memnuniyetinin olmaması
Laboratuar yetersiz, ihale kanunu yetersiz,
ucuz malzeme kalitesiz
Öğle yemeği sorunu, yemek kokusunun iş
yerine gelmesi
Geçici görevlendirmelerin yapılması
Laboratuar ve diğer müdahalelerin yetersiz
olması
Misafir Aşı ve NTP yoğunluğu
Kanların laboratuarda alınmaması
Gezici sağlık hizmetlerine görev yapmak
istememe
Çevre Sağlığı Teknisyeni(ÇST) yetki alanı
karmaşası ve ÇST’nin Çevre Mühendisi ve
Kimyagerin görevlerini yapması
İdari ve finansal sorunlar
Doktor ve sağlık personeline aşı cezası
verilmesi
Personel problemleri
45
46
Tıbbi atık sorunu
47
48
Eğitimciye başka görev verilmesi
Hizmet içi eğitimin saatlerinin uygun
olmaması
İlaç dolabının olmaması
Dağlık bölge olması nedeniyle ulaşım
sorunu
Görevi dışında işler yapma (danışmada
nöbet tutma)
Mevzuatların eski olması
Koordinasyon ve organizasyon eksikliği
Evde sağlık hizmetleri biriminin ek binada
olması nedeniyle yazışmalarda ulaşım
sorunu
Etik sorun
Acil hasta için hastanede yer olmadığına
bakılmadan yok denilmesi
Bölge dışı misafir hastaların çok fazla
olması
Yoğun olan özellikli olmayan birimlerin
döner sermaye sorunu
Meslekte branşlaşmanın olmaması
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
Düziçi Devlet Hastanesinde havalandırma
sorunu
Orderların erken yazılmaması
Sayı
%
7
0,7
6
Sayı
%
Yeterli personel verilmesi acil doktorların sayısının
artırılması
Hekime düşen hasta sayısı azaltılmalı
Acil Kadın Doğum Polk. Açılması
9
2
3
0,8
0,2
0,3
0,5
Hakların iadesi ve bu konuda yasal düzenleme
yapılması
2
0,2
5
0,5
İyi görev dağılımı, idari yaptırım ve denetim
5
0,5
5
5
0,5
0,5
3
0,3
4
0,4
Denetleme daha iyi yapılmalı, ihalede kaliteli
malzeme alımı
-
-
-
4
4
0,4
0,4
Görevlendirme hizmet puanı esas alınmalı
-
1
0,1
4
4
4
0,4
0,4
0,4
3
4
4
0,3
0,4
0,4
3
0,3
TSM’de misafir aşılar, topuk kanı vs yapılabilir.
Kanların Lab. alınması
Gezici sağlık hizmeti veren personele ücret
verilmesi
Çevre mühendisi, kimyager kadroların Çevre
Sağlığı Biriminde tahsis edilmesi
2
0,2
3
3
0,3
0,3
Cezanın aşı yaptırmayan halka verilmesi
3
0,3
3
0,3
3
0,3
3
3
0,3
0,3
2
0,2
2
2
0,2
0,2
Personellerin sorunları dinlenilmeli ve eksiklikleri
giderilmeli
Havadar bina ve havalandırma sistemi çalışır hale
getirilmeli, Düziçi Lab. havanlandırma sist.
kurulmalı
Eğitimciye başka görev verilmemesi
Hizmet içi eğitimin uygun saatlere ayarlanması
2
2
0,2
0,2
2
2
0,2
0,2
-
-
-
2
0,2
-
-
-
2
2
2
0,2
0,2
0,2
2
-
0,2
-
2
2
0,2
0,2
-
-
2
0,2
Bölge dışı hastalar için TSM birim olmalı
2
0,2
2
0,2
2
0,2
2
2
0,2
0,2
Yoğun olan özellikli olmayan birimlerin dönerinin
değerlendirilmesi
Serviste hastası olan doktorların erken vizit
yazması
Düziçi mum eritme cihazı ve akrilik pişirme fırını
alınmalı
2
0,2
1
0,1
Pansuman malzemelerini Aile hekimi haricinde
devletinde karşılaması
Yazının iyice incelenip ilgilisine havalesi
Hava ambulanslarının sayısı artırılmalı
Ambulans bakımı iyi yapılmalı
Aşıların sahada değil ASM de yapılması
Bir ay izin döner tam verilsin
1
0,1
1
1
1
1
1
0,1
0,1
0,1
0,1
0,1
1
1
0,1
0,1
63
Ağız ve Diş Sağlığı Merkezindeki Ünitede
fazla hasta izleme cihazının olmaması ve
malzeme eksikliği
2
0,2
64
Pansuman tıbbi malzeme eksikliği
1
0,1
65
66
67
68
Evrakların yanlış havalesi
Hava ambulans sayısının az olması
Ambulans bakımının yetersiz olması
Sahada aşı uygulaması
Yıllık izinde döner sermaye kesildiğinden
izin kullanamama
Arşiv sistemi yetersiz olması
Doğum izninin az olması
1
1
1
1
1
0,1
0,1
0,1
0,1
0,1
1
1
0,1
0,1
69
70
78
Çözüm Önerileri
Mevzuatların güncelleştirilmesi
-
-
Arşivin bilgisayar sistemine aktarılması
Doğumdan sonraki ücretli iznin uzatılması
22
Sağlık Personellerinin mesleklerini yaparken karşılaştıkları üç önemli sorun; ilk
sırada Personel sayısının yetersiz olması sorununu, ikinci sırada Güvenlik sorununu,
üçüncü sırada iletişim sorununudur. Diğer sorunlar ve çözüm önerileri sırasıyla Tablo
3.16.1 ve Tablo 3.16.2’de verilmektedir.
4. SONUÇ VE ÖNERĠLER
Araştırmada, Sağlık Personellerinin büyük çoğunluğu %66,1’i mesleğinde
çalışmaktan memnun, %75’i mesleğinde kendini yeterli hissetmekte, %79,4’u hizmet
içi eğitimin gerekli olduğuna inanmakta, %78,1’i bir hizmet içi eğitim programına
katıldığını ve %52’si hizmet içi eğitim almak istediğini belirtmiştir.
Sağlık Personellerinin katılmak istedikleri hizmet içi eğitim programlarının ilk
beşi sırasıyla; İlk Yardım ve Kardio Pulmoner Resüssitasyon (CPR), İletişim, Çalışan
Güvenliği ve Hakları, Mevzuatlar, Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlamasıdır.
Sağlık personellerinin hizmet içi eğitime ilişkin görüşleri alınarak, hangi
konularda hizmet içi eğitime ihtiyaçları olduğu saptanarak, Müdürlüğümüze bağlı tüm
Sağlık Kurum ve Kuruluşlarının 2013 yılı Hizmet İçi Eğitim Planlarının araştırma
sonuçları dikkate alınarak yapılması sağlanmıştır.
- Nitelikli Sağlık Personellerinin yetiştirilmesi sağlanmalıdır.
- Sağlık Personellerinin bilgi eksikliklerini tamamlayıcı ve mesleki yeniliklerle
ilgili hizmet içi eğitimler düzenli olarak yapılmalıdır.
- Araştırmalar yapılarak, Sağlık Personellerinin hangi konularda hizmet içi eğitim
ihtiyaçları olduğu tespit edilerek Hizmet İçi Eğitim Planları yapılmalı ve uygulanmalıdır.
- Hizmet içi eğitimleri uzman kişilerin vermesi sağlanmalıdır.
- Eğitimler için gerekli araç ve gereçlerle ilgili kurum yöneticilerinin destek
vermelidir.
- Eğitimcilere başka görevler verilmemelidir.
- Kurum yöneticileri eğitime ve eğitimcilere önem vermelidir.
- Hizmet içi eğitim saatlerinin, sağlık personelinin katılımının sağlanabileceği
saatlerde düzenlenmelidir.
- Hizmetin aksamaması için iki grup halinde personeller eğitimlere alınmalıdır.
- Hizmet içi eğitimlere personel katılımını sağlamak için motivasyonu sağlayıcı
tedbirler (ödül, ikram vb.) alınmalıdır.
- Yöneticiler, sağlık personellerinin sorunlarının çözümüne yönelik girişimlerde
bulunmalıdır.
23
5. ÖZET
Osmaniye Ġli Sağlık Personellerinin Hizmet Ġçi Eğitim Ġhtiyaçlarının
Belirlenmesi
Sağlık personellerinin hizmet içi eğitime ilişkin görüşlerini ve hizmet içi eğitim
ihtiyaçlarını belirlemek, sağlık personellerinin mesleklerini yaparken karşılaştıkları
sorunları saptamaya çalışmaktır. Tanımlayıcı olan araştırmanın evrenini, Osmaniye
ilinde görev yapan sağlık personellerinin %50’si 1128 sağlık personeli oluşturmaktadır.
Örneklem seçiminde sistematik örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Veriler Kurum
Eğitimcileri tarafından anket uygulanarak toplanmış, SPSS programında analiz edilmiş
olup; istatistiksel analizde İstatistiksel analizde, X² (ki kare) önemlilik testi kullanılmıştır.
Sağlık personellerinin yaşları 18-57 arasında olup; yaş ortalaması
34,60±7,48’dir. Sağlık personellerinin büyük çoğunluğu %69,8’i kadın, %79,6’sı evlidir.
Sağlık Personellerinin büyük çoğunluğu %66,1’i mesleğinde çalışmaktan
memnun, %75’i mesleğinde kendini yeterli hissetmekte, %79,4’u hizmet içi eğitimin
gerekli olduğuna inanmakta, %78,1’i bir hizmet içi eğitim programına katıldığını
belirtmiştir.
Sağlık Personellerinin cinsiyeti, eğitim durumu, toplam hizmet süresi, hizmet içi
eğitimin gerekli olduğuna inanma durumu ile hizmet içi eğitime katılma durumu
arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur.
Sağlık Personellerinin katıldığı ilk beş hizmet içi eğitim sırasıyla; İlk Yardım ve
Kardio Pulmoner Resüssitasyon (CPR), El Hijyeni ve Kişisel Hijyen, Anne Sütü ve
Emzirme- Anne Sütü Eğitici Eğitimi, Üreme Sağlığı ve Eğitici Eğitimi, Çocuğun
Psikososyal Gelişimini Destekleme Eğitimidir.
Sağlık Personellerinin yarısı (%52) hizmet içi eğitim almak istediğini, yarıya
yakını (%48) ise hizmet içi eğitim almak istemediğini belirtmiştir.
Sağlık Personellerinin yaşı, eğitim durumu, şu anda çalıştığı kurumdaki hizmet
süresi, meslekteki yeterliliği ve hizmet içi eğitimin gerekli olduğuna inanma durumu ile
hizmet içi eğitim almak isteme durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki
saptanmıştır.
Sağlık Personellerinin katılmak istedikleri hizmet içi eğitim programlarının ilk
beşi sırasıyla; İlk Yardım ve Kardio Pulmoner Resüssitasyon (CPR), İletişim, Çalışan
Güvenliği ve Hakları, Mevzuatlar, Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlamasıdır.
Hizmet İçi eğitimlerin ihtiyaç duyulan konuda, doğru hedef kitleye, uygun bir
ortam ve yöntemle yapılması eğitimin başarısını artıracaktır.
Sağlık Personellerinin Mesleklerini Yaparken Karşılaştıkları üç önemli sorun
sırasıyla; personel sayısının yetersiz olması, güvenlik sorunu ve iletişim sorunu olarak
belirlenmiştir.
24
6. KAYNAKLAR
1- Başaran,İ. E.: Eğitime Giriş. Yargıcı Matbaası, Ankara, 1996.
2- Şenol V., ÇETİNKAYA, Prof. F., Hastanelerde Hizmet İçi Eğitimin Önemi.
hastaneler.erciyes.edu.tr.
3- ÖRÜCÜ, E., KANBUR, E., KANBUR, A.: Kamu Kuruluşlarında Verilen Hizmet İçi
Eğitim Faaliyetlerinin Çalışanların Verimliliğine Etkisi, Mevzuat Dergisi, Yıl:10
Sayı:115, 2007.
4- Sağlık Bakanlığı Hizmet İçi Eğitim Yönetmeliği.11.12.2009.
5- TAYMAZ, H.: Hizmet içi Eğitim İhtiyaçlarının Saptanması. dergiler.ankara.edu.tr.
6- UZ, Dr. M.H.: pratisyen Hekimlerin Hizmet içi Eğitim İhtiyacı, Ankara, 1993.
7- Devlet Memurları Kanunu. Kanun No: 657, Kabul tarihi:14.07.1965
8 - Sağlık Bakanlığı 2010/4 Hizmet İçi Eğitim Genelgesi.20.01.2010.
9- ATAY S., GİDER D., KARADERE G., ŞENYÜZ P.: Hastanede Çalışan Hemşirelerin
Hizmet İçi Eğitime Yönelik Görüşleri, Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, Cilt:6, Sayı:1,
2009.
25
7. EKLER
Anket No:
HĠZMETĠÇĠ EĞĠTĠM ĠHTĠYACINI BELĠRLEME ANKETĠ
Bu araştırma, Müdürlüğümüz taşra teşkilatında çalışan tüm sağlık personelinin hizmet içi eğitim
ihtiyacını belirlemek amacıyla yapılmaktadır. Lütfen her soru için size uygun seçeneğin parantezi içine
(x) işareti koyunuz. Açık uçlu soruları size uygun olarak cevaplayınız. Bütün soruların cevaplanması
gerekmektedir. Verdiğiniz bilgiler gizli kalacaktır.
Adınızı yazmayınız. Katkılarınız için teşekkür ederiz.
Sağlık AraĢtırmaları Birimi
I. HĠZMET ĠÇĠ EĞĠTĠMLE ĠLGĠLĠ BĠLGĠLER
1. Mesleğinizde çalıĢmaktan memnun musunuz?
1. ( ) Evet
2. ( ) Kısmen
3. ( ) Hayır
2. Mesleğinizde kendinizi yeterli hissediyor musunuz?
1. ( ) Evet
2. ( ) Kısmen
3. ( ) Hayır
3. Hizmet içi eğitimin gerekli olduğuna inanıyor musunuz?
1. ( ) Evet
2. ( ) Kısmen
3. ( ) Hayır
4. Her hangi bir hizmet Ġçi eğitim programına katıldınız mı?
1. ( ) Evet
2. ( ) Hayır (5. soruyu cevaplamadan 6. soruya geçiniz)
5. Dördüncü soruya cevabınız “Evet” ise hangi hizmet Ġçi eğitim programına katıldınız?
Yazınız.
1. ………………………………………………….
2. …………………………………………………..
3. …………………………………………………..
4. …………………………………………………..
5. ………………………………………………….
6. Her hangi bir konuda hizmet Ġçi eğitim almak ister misiniz?
1. ( ) Evet
2. ( ) Hayır (7. soruyu cevaplamadan 8. soruya geçiniz)
7. Altıncı soruya cevabınız “Evet” ise hangi konularda hizmet Ġçi eğitim almak istersiniz?
Öncelik sırasına göre yazınız.
1. ………………………………………………….
2. …………………………………………………..
3. …………………………………………………..
4. …………………………………………………..
5. ………………………………………………….
8. Mesleğinizi yaparken karĢılaĢtığınız öncelikle çözülmesini düĢündüğünüz sorunları ve
çözüm önerilerinizi belirtiniz.
Sorunlar
Çözüm Önerileri
1. ………………………………………………….
1. ……………………………………
2. …………………………………………………..
2. …………………………………...
3. …………………………………………………..
3. ……………………………………
II- KĠġĠSEL BĠLGĠLER
9. YaĢınız: …………………………..
10. Cinsiyetiniz.
1. ( ) Kadın
2. ( ) Erkek
11. Medeni Durumunuz.
1. ( ) Bekâr
2. ( ) Evli
26
12. Eğitim Durumunuz.
1. ( ) Tıp Fakültesi
2. ( ) 4 Yıllık Üniversite
3. ( ) 2 yıllık Ön Lisans/ Sağ. Hiz. Meslek Yüksekokulu
4. ( ) Sağlık Meslek Lisesi
5. ( ) Yüksek Lisans
6. ( ) Diğer (Belirtiniz) ………………………………..
13. Mesleğiniz.
1 ( ) Uzman Hekim
2 ( ) Pratisyen Hekim
3 ( ) Aile Hekimi
4 ( ) Diş Hekimi
5 ( ) Sağlık Yöneticisi
6 ( ) Hemşire
7 ( ) Sağlık Memuru
8 ( ) Ebe
9 ( ) Acil Tıp Teknisyeni
10 ( ) Laboratuar Teknisyeni
11 ( ) Röntgen Teknisyeni
12 ( ) Aile Sağlığı Elamanı
13 ( ) Diş Teknisyeni
14 ( ) Diğer (Belirtiniz) ………………………………..
14. ġu Anda ÇalıĢtığınız Kurumunuz.
1 ( ) İl Sağlık Müdürlüğü-Çalıştığınız Şube Müdürlüğü/Birim (Belirtiniz):………………………
2 ( ) Halk Sağlığı Müdürlüğü-Çalıştığınız Birim (Belirtiniz):……………………………………...
3 ( ) Osmaniye Devlet Hastanesi- Çalıştığınız Servis (Belirtiniz): ………………………………
4 ( ) Kadirli Devlet Hastanesi -Çalıştığınız Servis (Belirtiniz): …………………………………..
5 ( ) Düziçi Devlet Hastanesi -Çalıştığınız Servis (Belirtiniz): …………………………………..
6 ( ) Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi (Belirtiniz) ……………………………………………………...
7 ( ) İlçe Sağlık Müdürlüğü-Çalıştığınız Birim (Belirtiniz):………………………………………..
8 ( ) Toplum Sağlığı Merkezi- Çalıştığınız Birim (Belirtiniz):……………………………………..
9 ( ) Aile Hekimliği –Çalıştığınız Aile Hekimliği (Belirtiniz) ………………………………………
10 ( ) İl ambulans Servisi Başhekimliği (KKM)
11 ( ) Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonları (Belirtiniz) ………………………………………………
12 ( ) AÇS-AP Merkezi (Belirtiniz) ………………………………………………………………….
13 ( ) Halk Sağlığı Laboratuarı (Belirtiniz) …………………………………………………………
14 ( ) Osmaniye Verem Savaş Dispanseri
15 ( ) Osmaniye Kanser Erken Teşhis ve Tarama Merkezi
16 ( ) Diğer (Belirtiniz) ………………………………………………………………………………..
15. Mesleğinizde Toplam Hizmet Süreniz.
1 ( ) 1 yıldan az
2 ( ) 1-5 yıl
3 ( ) 6-10 yıl
4 ( ) 11-15 yıl
5 ( ) 16-20 yıl
6 ( ) 21 yıl ve üstü
16. ġu anda çalıĢtığınız Kurumda toplam çalıĢma süreniz ne kadardır?
1 ( ) 1 yıldan az
2 ( ) 1-5 yıl
3 ( ) 6-10 yıl
4 ( ) 11-15 yıl
5 ( ) 16-20 yıl
6 ( ) 21 yıl ve üstü
27
ARAġTIRMA PLANI
AraĢtırmayı Yapan Kurum: Osmaniye İl Sağlık Müdürlüğü
AraĢtırmayı Yapan Birim: Sağlık Araştırmaları Birimi
AraĢtırmanın Adı: Sağlık Personellerinin Hizmet İçi Eğitim İhtiyaçlarının Belirlenmesi
AraĢtırmanın Yeri: Osmaniye
AraĢtırma Tarihi: 13.09.2012-09.01.2013
1. GĠRĠġ
1.1. Problem
Günümüzde bilim ve teknolojideki gelişmeler, her meslek mensubunun yeni bilgi ve
teknolojileri öğrenmesini ve bu konularda kendilerini yetiştirmelerini zorunlu kılmaktadır.
Kendinden beklenen hizmeti yerine getirecek durumda olmayan personellerin
eksikliklerini gidermenin tek yolu bu personellerin hizmet içi eğitimden geçirilmeleridir.
İster her hangi bir mesleki bilgisi olduğu halde mesleği ile ilgili bir alanda çalışmadığı
için olsun, isterse mesleki bilgi veren bir kurumdan yetişmediği için olsun, eğer kişinin yaptığı
işle ilgili mesleki bilgisi yoksa o kişinin işini öğrenmesi hem kişisel, hem kurumsal hem de
toplumsal açılardan gerekli olup; bu tür personelin işe başlar başlamaz hizmet içi eğitimden
geçirilmesi yararlı olacaktır.
Kişi hizmet öncesi eğitimini gördüğü bir alanda hizmet vermektedir. Ancak edindiği
bilgiler hizmeti nitelikli yürütebilmesi için yetmemektedir. Bu durumda işveren kurumun
yetkililerinin hizmete aldıkları personelin eksikliğini giderici hizmet içi eğitim programları
uygulama yanında bu personeli yetiştiren hizmet öncesi eğitim kurumlarının ilgilileri ile de
koordineli bir çalışma içinde olmaları gerekmektedir.
Kişi işle ilgili yeterli bir eğitim görmüştür. Ancak mesleğe girdiği yıllarda yeterli olan
bilgileri gün geçtikçe eskimekte olup; bu durum sürekli hizmet içi eğitim programlarından
geçmesini gerektirmektedir.
Hizmet Ġçi eğitimin hedefleri Ģunlardır:
1. İşe yeni başlayan personelin kuruma uyumunu sağlamak, mesleğine olan
bağlılığını artırmak
2. Personelin moralini yükseltmek,
3. Personele kurumun amaç, ilke ve politikalarını bir bütünlük içinde kavratacak
becerileri kazandırmak,
4. İşin gerektirdiği temel mesleki becerileri kazandırmanın yanı sıra eğitim eksikliklerini
tamamlamak,
5. Farklı kurumlarda çalışan personelin tanışıp-kaynaşmalarını sağlamak,
6. Yeteneklerine göre personeli, daha yüksek sorumluluk isteyen görevler için
yetiştirmek,
7. Personelin değişik alanlarda yatay ve dikey geçişlerini sağlayacak tamamlama
eğitimi yapmak,
8. Bilim, teknoloji, ekonomi ve iş hayatında meydana gelen gelişmelere ve yeniliklere
uyum sağlamak, iş yöntem ve tekniklerini geliştirmek,
9. Kurumun sunduğu hizmetin nitelik, nicelik ve verimliliğini artırmak,
10. Hizmet sunumu aşamasında karşılaşılacak hataları ve iş kazalarını azaltmak,
11. Personele zaman yönetimini öğreterek fazla mesai ihtiyacını ortadan kaldırmak,
birden fazla iş yapabilme özelliği kazandırmak.
Yukarıda belirtilen hedefleri gerçekleştirmek için sağlık personelinin ihtiyaç
duyduğu konularda hizmet içi eğitimlerin yapılması büyük önem arz etmektedir.
Sağlık Bakanlığının 11.12.2009 tarih ve 15296 sayılı Hizmet İçi Eğitim Yönetmeliği ve
20.01.2010 tarih ve 1074 sayılı 2010/4 Hizmet içi Eğitim Genelgesi çerçevesinde; Sağlık
Personelinin mesleki gelişimini sağlamak amacıyla, hizmet içi eğitimlerin düzenli olarak
yapılması gerekmektedir.
Osmaniye İlimizde sağlık hizmetlerini sunan sağlık personelinin hizmet içi eğitim
ihtiyaçlarının belirlenmesi amacıyla bu araştırma planlanmıştır.
1.2. AraĢtırmanın Amacı
- Sağlık Personelinin sosyo-demografik özelliklerini ve hangi konularda hizmet içi
eğitime ihtiyacı olduğunu tespit etmek.
- Sağlık Personellerinin mesleklerini uygularken en çok karşılaştıkları sorunları ve
çözüm önerilerini belirlemek.
1.3. Önemi
Sağlık personellerinin hizmet içi eğitim almak istedikleri konulara ilişkin görüşleri
alınarak, bu doğrultuda 2013 yılı Yıllık Eğitim Planı hazırlanacaktır. Böylece sağlık
personellerinin ihtiyaç duyduğu konularda hizmet içi eğitimlerin yapılması sağlanacaktır.
2. YÖNTEM
AraĢtırma Tipi
Araştırma, tanımlayıcı (descriptive) bir araştırmadır.
AraĢtırmanın Evreni ve Örneklem Büyüklüğü ve Örneklem seçimi
Araştırma evrenini, Osmaniye Sağlık Kurum ve Kuruluşlarında görev yapan
sağlık personelleri oluşturmaktadır.
Evreni temsil eder nitelikte örneklem grubu seçmek için sistematik örnekleme
yöntemi kullanılarak, sağlık personellerinin % 50’si örnekleme alınacaktır.
Tablo 2.1. Kamu Sağlık Kurum ve KuruluĢlarına Göre Sağlık Personellerinin
Evreni ve Örneklemi
Sağlık Kurum ve KuruluĢ Adı
İl Sağlık Müdürlüğü
Halk Sağlığı Müdürlüğü
Osmaniye Devlet Hastanesi
Kadirli Devlet Hastanesi
Düziçi Devlet Hastanesi
Osmaniye Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi
- Merkez İlçe TSM
- 1 Nolu Aile Hekimliği
- 2 Nolu Aile Hekimliği
- Sıtma Savaş Dispanseri
- Osmaniye İl Ambulans Servisi Başhekimliği
(KKM) ve 1-2-3-4-5 Acil SH Sağlık İstasyonu
- Osmaniye Samiye Bahçeli AÇS-Ap Merkezi
- Osmaniye Halk Sağlığı Lab.
- Osmaniye Verem Savaş Dispanseri
- Osmaniye Kanser Erken Teşhis ve Tarama
Merkezi
Kadirli İlçe Sağlık Müdürlüğü
- Kadirli TSM
- Kadirli Aile Hekimliği
- Kadirli 1 Nolu ve 2 Nolu Sağlık İstasyonu
- Kadirli AÇS-Ap Merkezi
- Kadirli Halk Sağlığı Lab
- Kadirli Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi
Düziçi İlçe Sağlık Müdürlüğü
- Düziçi TSM
- Düziçi Aile Hekimliği
- Düziçi Acil SH Sağlık İstasyonu
Bahçe Sağlık Grup Başkanlığı
- Bahçe TSM
- Bahçe Aile Hekimliği
- Bahçe Acil SH Sağlık İstasyonu
Toprakkale Sağlık Grup Başkanlığı
- Toprakkale TSM
- Toprakkale Aile Hekimliği
Hasanbeyli Sağlık Grup Başkanlığı
- Hasanbeyli TSM
- Hasanbeyli Aile Hekimliği
- Hasanbeyli 2 Nolu Acil SH Sağlık İstasyonu
Sumbas Sağlık Grup Başkanlığı
- Sumbas TSM
- Sumbas Aile Hekimliği
Toplam
Toplam
Sağlık Personeli
Sayısı
N
96
85
823
364
218
103
68
63
62
4
74
17
25
18
9
Örneklem
Sayısı
n
48
43
412
182
109
52
34
32
31
2
37
9
13
9
5
83
66
24
10
18
33
42
33
12
5
9
17
30
45
11
15
23
6
15
11
11
8
6
6
18
10
9
5
7
3
8
4
2
4
25
12
2469
13
6
1243
AraĢtırma Verilerin Toplanması ve Değerlendirilmesi
Veriler anket uygulanarak toplanacak olup; SPSS istatistik programında
istatistiksel analizleri yapılacaktır.
3. ARAġTIRMANIN SÜRESĠ
Araştırmaya Başlama tarihi: 13.09.2012
Araştırma Anketinin Uygulanması:13-09.2012-30.11.2012
Araştırmanın Bitiş tarihi: 09.01.2013
4. ARAġTIRMA KONUSUNUN ANA BAġLIKLARI
Hizmet İçi Eğitim ve Önemi
Hizmet İçi Eğitimin Hedef ve İlkeleri
Hizmet İçi Eğitim Türleri
Hizmet İçi Eğitimin Değerlendirilmesi
5. ARAġTIRMA BÜTÇESĠ
Anketlerin Çoğaltılması 500 TL
6. KAYNAKÇA
1- Şenol V., Prof. ÇETİNKAYA, F., Hastanelerde Hizmet İçi Eğitimin Önemi.
hastaneler.erciyes.edu.tr.
2- Sağlık Bakanlığı Hizmet İçi Eğitim Yönetmeliği.11.12.2009.
7. EKLER
Anket No:
HĠZMETĠÇĠ EĞĠTĠM ĠHTĠYACINI BELĠRLEME ANKETĠ
Bu araştırma, Müdürlüğümüz taşra teşkilatında çalışan tüm sağlık personelinin hizmet içi eğitim ihtiyacını
belirlemek amacıyla yapılmaktadır. Lütfen her soru için size uygun seçeneğin parantezi içine (x) işareti koyunuz.
Açık uçlu soruları size uygun olarak cevaplayınız. Bütün soruların cevaplanması gerekmektedir. Verdiğiniz bilgiler
gizli kalacaktır.
Adınızı yazmayınız. Katkılarınız için teşekkür ederiz.
Sağlık AraĢtırmaları Birimi
I. HĠZMET ĠÇĠ EĞĠTĠMLE ĠLGĠLĠ BĠLGĠLER
1. Mesleğinizde çalıĢmaktan memnun musunuz?
1. ( ) Evet
2. ( ) Kısmen
3. ( ) Hayır
2. Mesleğinizde kendinizi yeterli hissediyor musunuz?
1. ( ) Evet
2. ( ) Kısmen
3. ( ) Hayır
3. Hizmet içi eğitimin gerekli olduğuna inanıyor musunuz?
1. ( ) Evet
2. ( ) Kısmen
3. ( ) Hayır
4. Her hangi bir hizmet Ġçi eğitim programına katıldınız mı?
1. ( ) Evet
2. ( ) Hayır (5. soruyu cevaplamadan 6. soruya geçiniz)
5. Dördüncü soruya cevabınız “Evet” ise hangi hizmet Ġçi eğitim programına katıldınız? Yazınız.
1. ………………………………………………….
2. …………………………………………………..
3. …………………………………………………..
4. …………………………………………………..
5. ………………………………………………….
6. Her hangi bir konuda hizmet Ġçi eğitim almak ister misiniz?
1. ( ) Evet
2. ( ) Hayır (7. soruyu cevaplamadan 8. soruya geçiniz)
7. Altıncı soruya cevabınız “Evet” ise hangi konularda hizmet Ġçi eğitim almak istersiniz? Öncelik
sırasına göre yazınız.
1. ………………………………………………….
2. …………………………………………………..
3. …………………………………………………..
4. …………………………………………………..
5. ………………………………………………….
8. Mesleğinizi yaparken karĢılaĢtığınız öncelikle çözülmesini düĢündüğünüz sorunları ve çözüm
önerilerinizi belirtiniz.
Sorunlar
Çözüm Önerileri
1. ………………………………………………….
1. …………………………………………
2. …………………………………………………..
2. …………………………………………
3. …………………………………………………..
3. …………………………………………
II- KĠġĠSEL BĠLGĠLER
9. YaĢınız: …………………………..
10. Cinsiyetiniz.
1. ( ) Kadın
2. ( ) Erkek
11. Medeni Durumunuz.
1. ( ) Bekâr
2. ( ) Evli
12. Eğitim Durumunuz.
1. ( ) Tıp Fakültesi
2. ( ) 4 Yıllık Üniversite
3. ( ) 2 yıllık Ön Lisans/ Sağ. Hiz. Meslek Yüksekokulu
4. ( ) Sağlık Meslek Lisesi
5. ( ) Yüksek Lisans
6. ( ) Diğer (Belirtiniz) ………………………………..
13. Mesleğiniz.
1 ( ) Uzman Hekim
2 ( ) Pratisyen Hekim
3 ( ) Aile Hekimi
4 ( ) Diş Hekimi
5 ( ) Sağlık Yöneticisi
6 ( ) Hemşire
7 ( ) Sağlık Memuru
8 ( ) Ebe
9 ( ) Acil Tıp Teknisyeni
10 ( ) Laboratuar Teknisyeni
11 ( ) Röntgen Teknisyeni
12 ( ) Aile Sağlığı Elamanı
13 ( ) Diş Teknisyeni
14 ( ) Diğer (Belirtiniz) ………………………………..
14. ġu Anda ÇalıĢtığınız Kurumunuz.
1 ( ) İl Sağlık Müdürlüğü-Çalıştığınız Şube Müdürlüğü/Birim (Belirtiniz):………………………
2 ( ) Halk Sağlığı Müdürlüğü-Çalıştığınız Birim (Belirtiniz):……………………………………...
3 ( ) Osmaniye Devlet Hastanesi- Çalıştığınız Servis (Belirtiniz): ………………………………
4 ( ) Kadirli Devlet Hastanesi -Çalıştığınız Servis (Belirtiniz): …………………………………..
5 ( ) Düziçi Devlet Hastanesi -Çalıştığınız Servis (Belirtiniz): …………………………………..
6 ( ) Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi (Belirtiniz) ……………………………………………………...
7 ( ) İlçe Sağlık Müdürlüğü-Çalıştığınız Birim (Belirtiniz):………………………………………..
8 ( ) Toplum Sağlığı Merkezi- Çalıştığınız Birim (Belirtiniz):……………………………………..
9 ( ) Aile Hekimliği –Çalıştığınız Aile Hekimliği (Belirtiniz) ………………………………………
10 ( ) İl ambulans Servisi Başhekimliği (KKM)
11 ( ) Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonları (Belirtiniz) ………………………………………………
12 ( ) AÇS-AP Merkezi (Belirtiniz) ………………………………………………………………….
13 ( ) Halk Sağlığı Laboratuarı (Belirtiniz) …………………………………………………………
14 ( ) Osmaniye Verem Savaş Dispanseri
15 ( ) Osmaniye Kanser Erken Teşhis ve Tarama Merkezi
16 ( ) Diğer (Belirtiniz) ………………………………………………………………………………..
15. Mesleğinizde Toplam Hizmet Süreniz.
1 ( ) 1 yıldan az
2 ( ) 1-5 yıl
3 ( ) 6-10 yıl
4 ( ) 11-15 yıl
5 ( ) 16-20 yıl
6 ( ) 21 yıl ve üstü
16. ġu anda çalıĢtığınız Kurumda toplam çalıĢma süreniz ne kadardır?
1 ( ) 1 yıldan az
2 ( ) 1-5 yıl
3 ( ) 6-10 yıl
4 ( ) 11-15 yıl
5 ( ) 16-20 yıl
6 ( ) 21 yıl ve üstü
Download

Araştırma Raporu için tıklayınız