ROLANDİK EPİLEPSİ
Prof.Dr.Burak Tatlı
Tel:05343256309
[email protected]
Halk arasında ‘sara hastalığı’ olarak da bilinen epilepsi, kısa sureli
beyin fonksiyon bozukluğuna bağlıdır ve beyin hücrelerinde geçici
anormal elektrik yayılması sonucu ortaya çıkan nöbetlerle seyreden
bir hastalıktır
Rolandik epilepsi, çocukluk çağı epilepsileri içinde en sık görülen
epilepsi türünü oluşturmaktadır. Nöbetler tedavi edilsin edilmesin
ergenlikle birlikte kaybolur (%88-96).
Nöbelerin başlangıcının görüldüğü yaş dilimi, genellikle 3-13 olarak
Kabul edilir ve olguların 2/3’ünde nöbetlerin başlangıcının 7-10 yaşları
arasında yoğunlaştığı bilinmektedir.
Genel olarak erkek çocuklarda biraz daha sık görülür. Hastaların
%80’inde nöbet uyku döneminde görülür. Nadir olarak sadece gündüz
veya gündüz/gece görülmesi olabilir.
Tipik bir gündüz gelen nöbet sırasında bilinci açık olan, ancak
konuşamayan çocuk, anne veya babasına koşarak bir tarafa kaymış ve
köşesinden tükürük sızan ağzını gösterir. Çoğu kez tipik olarak; tek taraflı
dil, dudak, damak, diş eti, yanağın iç kısıma bölgeye lokaliz uyuşma,
karıncalanma, iğnelenme veya elektriklenmeye benzeyen duyusal
semptomlarla başlar, bunu aynı taraf dil, dudak ve çenedeki klonik
(atımlar-titreme) kasılmalar izler. Bazen bu kasılmalar aynı taraf el ve
kola da yayılır, bacaklara yayılım ise oldukça enderdir. Tüm epizod bir
veya iki dakika kadar surer.
Uykuda ki nöbet vücudun bir tarafından başlar ancak bu dönem çoğu kez
kaçırıldığı için çocuk jeneralize konvülsiyon (tüm vücudunda kasılma ,
kollarda titreme veya kasılma gibi) aşamasında görülür. Tipik bir uyku
esnasında ki nöbet sırasında; anne-baba çocuğun odasından gelen garip
sesler nedeniyle uyanırlar. Çocuk yanıt veremez haldedir, çoğu kez
gargara yapma sesine benzer bir ses çıkarır, bazen de yüzün bir yarısında
kasılmalar gözlenir. Bu aşamada ya nöbet sonlanır ya da jeneralize
konvülsiyona dönüşür. Çocukların bir kısmı nöbetin başında uyanır ve
kısmi nöbet esnasında anne-babalarına ulaşabilirler. Bazı hastalarda nöbet
jeneralize başlar 5-10dk sürebilir. Nöbet sonrası 20-30 dk çocuk tümü ile
açılır olanları pek hatırlamaz. Bazen nöbet sonrası kısa sureli
konuşamama, baş ağrısı, halsizlik gelişebilir 2 saat içinde tam olarak
düzelme beklenir.
Kural olarak rolandik epilepsi olgularında nöbetler seyrektir. Olguların
yaklaşık %10-20’sinde hastalığın aktif döneminde sadece tek nöbet
gözlenir. %60-70 oranında nöbet sayısı 2-10 arasında değişir, sık ve
tedaviye dirençli olgu oranı ise %10-20 olarak kabul edilir. Nöbetler
genellikle diziler oluşturacak biçimde, bir kaç gece veya gün üstüste
yineleyebilir.
Tanı için normal nörolojik muayene ve kraniyal MRG vazgeçilmezdir.
Çocukların nörolojik muayeneleri tümü ile normaldir. Hastaların %2040‘ında hiperaktivite-dikkat eksikliği olabilir. Kan tetkikleri ve kranial
MRG de nöbeti açıklayacak patoloji saptanmaz. Rolandik epilepsilerde
tanı klinik ve uyku EEG’si ile konulur. Tipik EEG bulgusu uykuda
santral ve midtemporal (beynin ön-yan orta kısmı) lokalizasyonlu sivri
dalgalar veya sivri- yavaş dalga kompleksleridir. Beynin her iki yarısında
görülebileceği gibi tek taraflıda olabilir. Tekrarlayan EEG lerde
lokalizasyon değişiklikleri görülebilir.
Nöbet geçiren çocuğun günlük yaşantısında değişiklik yapılması
gereksizdir. Okula gidebilir, bisiklet kullanabilir, her türlü spor
aktivitesine devam edebilir. Özellikle gece uyku saatlerine dikkat
edilmeleri, uykusu bölünmemelidir. Gece araba yolculukları (uyku
döneminde), geç yatma, sabah her zamankinden erken kalkıp gezilere
gidilmesinden sakınılması faydalı olacaktır. Ateşli hastalıklar döneminde
aksi doktor tarafından önerilmedikçe grip ilaçlarının (efedrin,
psödoefedrin, antihistaminik) kullanılmasından kaçınmak gerekir.
Hastanın aldığı gıdalalarla veya beslenme şekli ile nöbetin bir ilgisi
yoktur. Her çocuk için zaralı olan aşırılıklardan (çok televizyon
seyredilmesi, bilgisayar oyunları) uzak durulmalıdır. Tek nöbete ilaç
başlanılması önerilmemektedir. Sık nöbet durumunda ilaç tedavisi
verilebilir (fenitoin, karbamazepin, klobazam, valproik asit, levetricetam).
Nöbetler genelde uykunun ilk saatlerinde görüldüğünden ilacın akşam
yemeğinden hemen sonra alınması önerilir.
Tedavinin azaltılıp kesilmesindeki en önemli belirleyici faktör hastanın
yaşıdır. Rolandik epilepsi olgularında, nöbetlerin genellikle 14-16 yaşları
arasında sonlandığı bilinmektedir. Yaşı küçük olanlarda nöbetsiz 2. Yılın
sounuda tedavi kesilebilir ancak 14 yaşına kadar tekrarlayabileceği
bilinmelidir.
Download

ROLANDİK EPİLEPSİ - Prof.Dr. Burak Tatlı