SÜRE
4
4
Ders Kitab›
3. Denetleyici ve düzenleyici sis• ‹ki Dakika (s.24) (3.1)
tem ile ilgili olarak ö¤renciler;
• Merkezî Sinir Sistemimizdeki
3.1. Denetleyici ve düzenleyici sistemin vücudumuzdaki sistemlerin dü- Yap›lar (s.25)(3.2)
• Araflt›ral›m (s.26) (2.4)
zenli ve birbiriyle efl güdümlü çal›flmaÖ¤retmen K›lavuz Kitab›
s›n› sa¤lad›¤›n› belirtir.
• Neden Olmuyor (s.42) (3.3)
3.2. Sinir sisteminin bölümlerini;
• Mesaj›m›z Var (3.2)
model, levha ve/veya flema üzerinde
gösterir (FTTÇ-4).
2.4. Baz› böbrek rahats›zl›klar›n›n
tedavisinde kullan›lan teknolojik geliflmelere örnekler verir (FTTÇ-5, 17, 29,
30, 32)
2.3. Boflalt›m sistemi sa¤l›¤›n›n korunmas› için al›nabilecek önlemlerin
fark›na var›r.
2.2. Boflalt›m sisteminde böbreklerin görevini ve önemini aç›klar.
2.1. Boflalt›m sistemini oluflturan
yap› ve organlar›; model, levha ve/veya flema üzerinde gösterir (FTTÇ-4)
2. Boflalt›m sistemi ile ilgili olarak ö¤renciler;
Ders Kitab›
• Bulal›m (s.19) (2.1)
• Böbre¤in Yap›s›n› ‹nceliyorum
(2.2)
Ö¤retmen K›lavuz Kitab›
• Boflalt›m Sistemindeki Yap›
ve Organlar›n Vücudumuzdaki
Yerleri (s.34) (2.1)
• Misafirimiz Var (s.35)
• Hangi Organ? (s.36) (2.2)
Ö¤renci Çal›flma Kitab›
7. etkinlik (2.2)
8. etkinlik (2.2)
9. etkinlik (2.3)
10. etkinlik (2.1, 2.2)
11. etkinlik (2)
ETK‹NL‹KLER
4
KAZANIMLAR
Ö⁄RENME ALANI: CANLILAR VE HAYAT
[!] 3.1. Denetleyici ve düzenleyici sistemleri olumsuz etkileyen etmenler (uyuflturucu, alkol ve sigara)
ile ilgili örnekler verilir.
⏐← →⏐ 3.2 Sinir sisteminin bölümleri; merkezî (beyin, omurilik, beyincik, omurilik so¤an›) ve çevresel
(sinirler) sinir sistemi olarak verilir, yap›lar›na girilmez.
[!] 2.4. Böbrek yetmezli¤i, böbrek tafl›, böbrek
nakli, diyaliz, yüksek frekansl› ses dalgalar› ve lazer
gibi teflhis/tedavi yöntemleri vurgulan›r.
[!] 2.2. Boflalt›mda deri, akci¤er ve karaci¤erin görevleri de vurgulan›r.
⏐← →⏐ 2.2. Nefronun boflalt›mdaki önemi vurgulan›r, yap›s› anlat›lmadan flekil olarak verilir.
⏐← →⏐ 1.2, 1.3 Kimyasal ve fiziksel (mekanik) sindirim tan›mlar› verilir, kimyasal sindirim denklemlerine
girilmez.
??? 1.3. Ö¤renciler sindirimin sadece midede
gerçekleflti¤ini düflünebilirler.
⏐← →⏐ 1.4. Sindirimde görevli sindirim enzimlerinin
isimleri verilmez.
⏐← →⏐ 1.6. Villusun sindirimdeki önemi vurgulan›r,
yap›s› anlat›lmadan flekil olarak verilir.
[!] Kimyasal madde muhafazas› ve kullan›m›na
dikkat edilmelidir.
[!] 1.7. Sindirim sistemi sa¤l›¤›n› olumlu etkileyen
etkenlerden lifli besinler, dengeli beslenme; olumsuz
olarak etkileyen etkenlerden stres, dengesiz ve yetersiz beslenme vb. örnek olarak verilebilir.
AÇIKLAMALAR
Efllefltirme
Tablo Tamamlama
Laboratuvar
(Deney) Raporu Ölçe¤i
Araflt›rma
Raporu Ölçe¤i
Boflluk Doldurma
Tan›lay›c› Dallanm›fl A¤aç
Çoktan Seçmeli
Soru
Laboratuvar
(Deney) Raporu Ölçe¤i
2.1-2.2 5. s›n›f
“Vücudumuz Bilmecesini Çözelim” ünitesi
Zararl› Maddelerin Boflalt›m› konusu ile iliflkilendirilir.
2.4 kazan›m›, Sosyal Bilgiler dersi 6. s›n›f “Bilim, Teknoloji ve
Toplum” ö¤renme alan›, “Elektronik Yüzy›l”
ünitesi kazan›m 3 ile
iliflkilendirilir.
1.1 5. s›n›f “Vücudumuz Bilmecesini Çözelim” ünitesindeki Besinlerin Sindirimi ve Besin ‹çerikleri ve Görevleri konular›yla iliflkilendirilir.
1.7 kazan›m›,Türkçe dersi “Okuma” temel dil becerisi ile iliflkilendirilir.
DERS ‹Ç‹ VE D‹⁄ER ARA D‹S‹PL‹NLERÖLÇME VE
DERSLER ‹LE ‹L‹fiATATÜRKÇÜLÜK
DE⁄ERLEND‹RME
K‹LEND‹RME
1. ÜN‹TE: VÜCUDUMUZDA S‹STEMLER
ÜN‹TELEND‹R‹LM‹fi YILLIK PLAN ÖRNE⁄‹ 1. ÜN‹TE
1. Sindirim sistemi ile ilgili olarak
Ders Kitab›
ö¤renciler;
• Bulal›m (s.14) (1.1)
1.1. Sindirim sistemini oluflturan ya• Midedeki Asitlerin Besinleri
p› ve organlar›; model, levha ve/veya Etkisi (1.2, 1.3)
flema üzerinde gösterir (FTTÇ-4).
• Araflt›ral›m (s.16) (1.7)
1.2. Besinlerin vücuda yararl› hâle
• Araflt›ral›m (s.18) (1.5)
gelmesi için de¤iflime u¤ramas› geÖ¤retmen K›lavuz Kitab›
rekti¤ini tahmin eder.
• Karaci¤eri ‹nceliyorum
1.3. Besinlerin kana geçebilmesi (s. 31) (1.5)
için fiziksel (mekanik) ve kimyasal sinÖ¤renci Çal›flma Kitab›
dirime u¤ramas› gerekti¤ini belirtir.
• 1. etkinlik (1.2, 1.3)
1.4. Enzimin kimyasal sindirimdeki
• 2. etkinlik (1.2, 1.3, 1.5)
ifllevini aç›klar.
• 3. etkinlik (1.6)
1.5. Karaci¤er ve pankreas›n sindi• 4. etkinlik (1.3, 1.4)
rimdeki görevlerini ifade eder.
• 5. etkinlik (1.2 - 1.6)
1.6. Sindirime u¤rayan besinlerin
• 6. etkinlik (1.2 - 1.7)
ba¤›rsaklardan kana geçiflini aç›klar.
1.7. Sindirim sistemi sa¤l›¤›n› olumlu-olumsuz etkileyecek etkenleri özetler ve tart›fl›r (BSB-25, 27, 32).
HAFTA
3. HAFTA
AY
EYLÜL
EK‹M
SAAT
4. HAFTA
1. HAFTA
296
297
SÜRE
AY
EK‹M
HAFTA
4
4
4
3. HAFTA
4. HAFTA
2. HAFTA
SAAT
4.5. Duyu organlar›ndaki aksakl›klara ve teknolojinin bu aksakl›klar›n giderilmesinde kullan›m›na örnekler verir
(FFTÇ-31,32)
4.6. Duyu organlar›n›n sa¤l›¤›n› korumak amac› ile al›nabilecek önlemlere günlük hayat›ndan örnekler verir.
4.7. Kendini, görme veya iflitme engelli kiflilerin yerine koyarak onlar› anlamaya çal›fl›r (TD-3)
4. Duyu organlar› ile ilgili olarak
ö¤renciler;
4.1. Çevremizdeki uyar›lar› alg›lamam›zda duyu organlar›n›n rolünü
fark eder.
4.2. Duyu organlar›n›n yap›lar›n›
flekil ve/veya model üzerinde aç›klar
(FTTÇ-4).
4.3. Duyu organlar›n›n hangi tür
uyar›lar› ald›¤›n› ve bunlara nas›l cevap verildi¤ini aç›klar.
4.4. Koku alma ve tat alma aras›ndaki iliflkiyi deneyle gösterir (BSB-1)
3.3. Sinir sisteminin bölümlerinin
görevlerini aç›klar.
3.4. Refleksi gözlemleyecek bir deney tasarlar (BSB-16).
3.5. ‹ç salg› bezlerini; model, levha
ve/veya flema üzerinde göstererek
görevlerini aç›klar (FTTÇ-4).
KAZANIMLAR
Ders Kitab›
• Araflt›ral›m (s.45) (4.5)
• Bana Neler Oldu? (s.46)(4.7)
Ö¤renci Çal›flma Kitab›
• 30. etkinlik (4.5)
• 31. etkinlik (4.5)
• 32. etkinlik (4.6)
• 33. etkinlik (4)
Ders Kitab›
• Bulal›m (s.34) (4.2)
• Nas›l Tat Al›r›z (s.35) (4.2, 4.3)
• Bulal›m (s.36) (4.2)
• Meyveleri Koklayarak Ay›rt Edebilir miyiz? (s.36) (4.3)
• Burnumuz Olmasayd› (s.37)(4.4)
• Dokunmaya Duyarl› Bölgelerimiz (4.2,
4.3)(s.39)
• Araflt›ral›m (s.39)(4.3)
• Ifl›¤›n fiiddeti De¤iflirken ‹rise Ne Olur?
(4.2, 4.3)
• Tek Kulak Yeterli mi? (4.2, 4.3)
Ö¤retmen K›lavuz Kitab›
• Kimin Burnu Daha ‹yi Koku Al›yor
(s.52)(4.3)
• Gözün Tabakalar› (s.54)(4.2)
• Gözün D›flar›dan Görünen K›s›mlar›
(s.58) (4.2)
• Misafirimiz Var (s.60)
• ‹flitme Duyusu (s.57)(4.2)
• Kula¤›m›z›n Nas›l Çal›flt›¤›n› Keflfedelim
(s.6) (4.2)
Ö¤renci Çal›flma Kitab›
• 18. etkinlik (4.2)
• 19. etkinlik (4.3)
• 20. etkinlik (4.2, 4.3)
• 21. etkinlik (4.2, 4.3, 4.4)
• 22. etkinlik (4.2, 4.3)
• 23. etkinlik (4.2, 4.3)
• 24. etkinlik (4.2, 4.3)
• 25. etkinlik (4.2, 4.3)
• 26. etkinlik (4.2, 4.3)
• 27. etkinlik (4.2, 4.3)
• 28. etkinlik (4.2, 4.3)
• 29. etkinlik (4.2, 4.3)
Ders Kitab›
• Bulal›m (s.27) (3.4)
• Araflt›ral›m (s.29) (3.5)
• Araflt›ral›m (s.30) (3.5)
• Araflt›ral›m (s.32) (3.5)
• Bulal›m (s.30) (3.5)
• Bulal›m (s.32) (3.5)
Ö¤retmen K›lavuz Kitab›
• Etki-Tepki (s.42) (3.4)
• Nerede Gerçekleflir (s.43) (3.3)
• Misafirimiz Var (s.44)
• Hormonlar›n Önemi (s.45) (3.5)
• ‹ç Salg› Bezleri ve Hormonlar (s.49) (3.5)
• ‹ç Salg› Bezleri (3.5)
Ö¤renci Çal›flma Kitab›
• 12. etkinlik (3.3)
• 13. etkinlik (3.4)
• 14, 15, 16, 17. etkinlikler (3.5)
ETK‹NL‹KLER
Ö⁄RENME ALANI: CANLILAR VE HAYAT
⏐← →⏐ 4.5 Aksakl›klar tan›m düzeyinde
verilir. Teknolojik örnek olarak lens, gözlük, iflitme cihaz›, kornea nakli vb. belirtilir.
[!] 4.5 Rehberlik Araflt›rma Merkezi ve
Okul Rehberlik Servisi ile ifl birli¤i sa¤lanarak “Göz Tarama Testi” yap›labilir.
⏐← →⏐ 4.3 Duyu organlar›nda bulunan
özel almaçlar›n (duyu reseptörleri) deride s›cakl›k, dokunma, ac›, bas›nç; gözde
›fl›k; burunda koku; dilde tat; kulakta ses
uyar›lar›n› ald›¤› vurgulan›r. Tüm duyu
organlar›ndaki duyu almaçlar›n›n uyar›lar›, duyu-sinir yolu ile beyindeki özel
merkezlere iletti¤i ve yan›t verdi¤i düflünülerek tek bir duyu organ› örne¤i üzerinden uyar› al›m›-cevap verme süresi
aç›klan›r. Di¤erlerinin aç›klamas› ö¤rencilerden beklenir.
[!] 4.3 Kula¤›n vücudumuzun dengesinin sa¤lanmas›na yard›mc› oldu¤u belirtilir.
⏐← →⏐ 3.5 ‹ç salg› bezleri olarak hipofiz,
pankreas, tiroit, böbrek üstü bezleri ve
efleysel bezler verilir, yap›lar›na girilmez.
Erkek ve difli salg› bezleri ayr› ayr› flekiller üzerinde verilir.
⏐← →⏐ 3.5 Hormonlara örnek
olarak günlük hayattan bilinen hormonlar (tiroksin, büyüme hormonu, insülin, glukagon, adrenalin vb.) verilir.
AÇIKLAMALAR
Bulmaca
Laboratuvar
(Deney) Raporu Ölçe¤i
Tablo Tamamlama Ölçe¤i
Çoktan Seçmeli
Soru
Yap›land›r›lm›fl
Grid
Tablo Tamamlama Ölçe¤i
‹nsan Haklar› ve
Vatandafll›k (4.7 - 9)
DERS ‹Ç‹ VE D‹ÖLÇME VE
⁄ER DERSLER ‹LE ARA D‹S‹PL‹NLERDE⁄ERLEND‹RME ‹L‹fiK‹LEND‹RME ATATÜRKÇÜLÜK
1. ÜN‹TE: VÜCUDUMUZDA S‹STEMLER
SÜRE
4
SAAT
SÜRE
AY
KASIM
AY
KASIM
HAFTA
1. HAFTA
HAFTA
2. HAFTA
4
SAAT
298
1.5. Yaylar›n özelliklerini kullanarak bir dinamometre tasarlar ve yapar (BSB-16, 22, 23, 24, 27, FTTÇ-9;
TD-3).
1.4. Bir yay›n esneklik özelli¤ini
kaybedebilece¤ini keflfeder (BSB16, 18).
1.3. Bir yay› geren veya s›k›flt›ran
kuvvetin artmas› durumunda yay›n
uygulad›¤› kuvvetin de artt›¤›n› fark
eder (BSB-1)
• 4. etkinlik (1)
• 3. etkinlik (1.5)
• 2. etkinlik
• 1. etkinlik (1.3)
Ö¤renci Çal›flma Kitab›
• Araflt›ral›m (s.57) (1.1, 1.2)
⏐← →⏐ 1.4 Yaylar›n esneklik özelliklerinin farkl› olabilece¤i vurgulanmal›; fakat yay sabiti ve geri ça¤›r›• Yaylar›n Özelliklerini Kullac› kuvvet kavramlar› kullan›lmamal› ve bunlarla ilgili
nal›m (s.58) (1.5)
matematiksel ba¤›nt›lara girilmemelidir.
• Bulal›m (s.58) (1.5)
1.1. Yaylar›n esneklik özelli¤i gösterdi¤ini gözlemler (BSB-1).
1.2. Bir yay› s›k›flt›ran veya geren
cisme, yay›n eflit büyüklükte ve z›t
yönde bir kuvvet uygulad›¤›n› belirtir.
AÇIKLAMALAR
Grafik Çizme Ölçe¤i
Bilimsel Süreç
Becerileri Ölçe¤i
Kavramlar› Bulup Yerlefltirelim
DERS ‹Ç‹ VE D‹⁄ER ARA D‹S‹PL‹NLER
ÖLÇME VE
DERSLER ‹LE
DE⁄ERLEND‹RME ‹L‹fiK‹LEND‹RME ATATÜRKÇÜLÜK
2. ÜN‹TE: KUVVET VE HAREKET
[!] Ö¤renciler s›k›flt›r›lan veya gerilen yaylar›n eski
• Yaylarla Oynayal›m (s.56) hâllerine geri dönerken kendileri ve çevredekiler için
tehlike oluflturacak tarzda hareket edebilecekleri ko(1.1, 1.2, 1.3)
• Bir Yay Yapal›m (s.57) (1.4) nusunda uyar›lmal›d›r.
ETK‹NL‹KLER
Ders Kitab›
5.2 Ba¤›ml›l›¤a
Aç›k Uçlu Soru
Rehberlik ve
Kavram Haritas› sebep olan maddeler Psikolojik Dan›flma
Araflt›rma Rapo- 5. s›n›f “Vücudumuz (5.2 - 9,10)
ru Ölçe¤i
Bilmecesini Çözelim”
Sa¤l›k Kültürü
ünitesindeki Sigara ve
E¤itimi (5.2-7; 5.3-23)
Alkol ile iliflkilendirilir.
‹nsan Haklar›
5.2 kazan›m›, ve Vatandafll›k (5.4 Türkçe dersi “Okuma”,
9)
“Konuflma” ve “Yazma” temel dil becerisi
ile iliflkilendirilir.
DERS ‹Ç‹ VE D‹- ARA D‹S‹PL‹NLERÖLÇME VE
⁄ER DERSLER ‹LE
DE⁄ERLEND‹RME ‹L‹fiK‹LEND‹RME ATATÜRKÇÜLÜK
ÜN‹TELEND‹R‹LM‹fi YILLIK PLAN ÖRNE⁄‹ 2. ÜN‹TE
1. Sarmal yaylar›n özellikleri ile
ilgili olarak ö¤renciler;
KAZANIMLAR
Ö⁄RENME ALANI: F‹Z‹KSEL OLAYLAR
5.4. Sa¤l›k sorunlar›yla birlikte toplumda görevlerini devam ettiren bireyleri takdir eder ve anlay›fll› olur
(TD-3).
5.3. Organ ba¤›fl›n›n önemini vurgular.
5.2. Ba¤›ml›l›¤a sebep olan maddelerin sistemlere etkisini araflt›r›r ve
sunar (BSB-25, 27, 32; FTTÇ-28, 29,
32).
[!] 5. 3 Organ ba¤›fl› konusunda Atatürk’ün millî
birlik ve beraberli¤e ile toplumsal dayan›flmaya verdi¤i önem örneklerle vurgulan›r.
[!] 5.2 Rehberlik Araflt›rma Merkezi ,Okul Rehberlik Servisi ve Yeflilay kulübü ile iletiflim kurularak ba¤›ml›l›¤a sebep olan maddeler ve zararlar› ile ilgili
broflürler istenerek da¤›t›labilir.
Ders Kitab›
• Sistemlerin Uyumu (s.47)
(5.1)
• Araflt›ral›m (s.48) (5.2)
• Araflt›ral›m (s.50) (5.4)
Ö¤retmen K›lavuz Kitab›
• Görevimizi Belirleyelim (s.64)
(5.2)
Ö¤renci Çal›flma Kitab›
• 34. etkinlik (5.2)
• 35. etkinlik (5.3)
• 36. etkinlik (5.6)
• 37. etkinlik (5.6)
• 38. etkinlik (Tüm kazan›mlar)
5. Vücudumuzdaki sistemlerle
ile ilgili olarak ö¤renciler;
5.1. Vücudumuzdaki tüm sistemlerin birlikte ve efl güdümlü çal›flt›¤›na
örnekler verir.
AÇIKLAMALAR
ETK‹NL‹KLER
1. ÜN‹TE: VÜCUDUMUZDA S‹STEMLER
KAZANIMLAR
Ö⁄RENME ALANI: CANLILAR VE HAYAT
299
4
SAAT
SÜRE
AY
KASIM
HAFTA
3. HAFTA
2. Kuvvet, ifl ve enerji ile ilgili olarak ö¤renciler;
2.1. Kuvvet, ifl ve enerji aras›ndaki
iliflkiyi araflt›r›r.
2.2. Fiziksel anlamda ifli tan›mlar ve
birimini belirtir.
2.3. Bir cisme hareket do¤rultusuna
dik olarak etki eden kuvvetin, fiziksel
anlamda ifl yapmad›¤›n› ifade eder.
2.4 Enerjiyi ifl yapabilme yetene¤i
olarak tan›mlar.
2.5. Hareketli cisimlerin kinetik
enerjiye sahip oldu¤unu fark eder
(BSB-1,3,8).
2.6. Kinetik enerjinin sürat ve kütle
ile olan iliflkisini keflfeder (BSB-16, 19,
20, 27, 32).
2.7. Cisimlerin konumlar› nedeniyle
çekim potansiyel enerjisine sahip oldu¤unu belirtir.
2.8. Çekim potansiyel enerjisinin
cismin a¤›rl›¤›na ve yüksekli¤ine ba¤l› oldu¤unu keflfeder (BSB-16, 19, 20,
27, 32).
2.9. Baz› cisimlerin esneklik özelli¤i
nedeni ile esneklik potansiyel enerjisine sahip olabilece¤ini belirtir.
2.10.S›k›flt›r›lm›fl veya gerilmifl bir
yay›n esneklik potansiyel enerjisine
sahip oldu¤unu fark eder (BSB-16,
19, 20, 27, 32)
2.11. Yay›n esneklik-potansiyel enerjisinin yay›n s›k›flma (veya gerilme)
miktar› ve yay›n esneklik özelli¤ine ba¤l› oldu¤unu keflfeder (BSB-16, 19, 20,
27, 32).
2.12. Potansiyel ve kinetik enerjilerin birbirine dönüflebilece¤ini örneklerle aç›klar (BSB-25)
2.13. Enerji dönüflümlerinden hareketle, enerjinin korundu¤u sonucunu
ç›kar›r.
2.14. Çeflitli enerji türlerini araflt›r›r
ve bunlar aras›ndaki dönüflümlere örnekler verir (FTTÇ-7, 30, 33, 34;
TD-3).
KAZANIMLAR
[!] ‹fl birimi joule (jul) olarak verilir.
AÇIKLAMALAR
• 10. etkinlik (2.12)
• 9. etkinlik (2.12)
• 8. etkinlik (2.10)
• 7. etkinlik (2.8)
• 6. etkinlik (2.1)
• 5. etkinlik (2.2)
Ö¤renci Çal›flma Kitab›
[!] Enerjinin, harcanmas›, tüketilmesi ve kullan›lmas› günlük dilde s›kça geçer. Böyle durumlarda enerjinin yok olmad›¤›, genellikle baflka bir enerjiye dönüfltü¤ü vurgulanmal›d›r.
[!] 2.9 Baz› cisimlere örnek olarak balon, lastik,
cetvel verilebilir.
⏐← →⏐ 2.7 Dünya-Ay ve Dünya-Günefl aras›ndaki
çekim potansiyel enerjisine de¤inilmez.
⏐← →⏐ 2.9 Ö¤renciler kütle (m) ve yer çekimi ivmesinin (g) çekim potansiyel enerjisine etkisini, ayr› ayr› de¤il onlara tan›d›k gelen ve kütle ile yer çekimi ivmesinin çarp›mlar›n›n yerine geçen a¤›rl›k olarak incelemelidir. Çünkü ö¤renciler yer çekimi ivmesi ile ilgili bilgileri almadan bir cismin a¤›rl›¤›n› dinamometre ile belirleme becerisini 6. s›n›fta kazanm›flt›r.
⏐← →⏐ 2.8 “Potansiyel enerji” kavram› ö¤rencilere
sezdirilmeli ;bununla ilgili matematiksel ba¤›nt›lar verilmemelidir.
⏐← →⏐ 2.7 Burada konumla ilgili olarak ö¤renciler bir
cismin yerden yüksekli¤ini dikkate almal›d›r.
⏐← →⏐ 2.5 Sadece hareketli cisimlerin kinetik enerjiye sahip olaca¤›ndan bahsedilmeli ,bununla ilgili matematiksel ba¤›nt›lara girilmemelidir.
• Hesaplay›p Bulal›m (s.75)
[!] 2.4 Ö¤renciler ifl ve enerji kavramlar› aras›nda(2.8)
ki fark› ve iliflkiyi fark edebilmelidir.
Araflt›rma Raporu Ölçe¤i
Grup Çal›flmas›
Ölçe¤i
6. s›n›f “Kuvvet ve
Hangi Kuvvet ‹fl
Yapar?
Hareket” ünitesi ile ilifl Hangi Durumda kilendirilir.
2.14 kazan›m›,
Daha Kolay Yukar›
Türkçe
dersi “Okuma”
Ç›kar›r›z?
dil becerisi amaç 6 ile
Bilimsel Süreç
iliflkilendirilir.
Becerileri Ölçe¤i
DERS ‹Ç‹ VE D‹⁄ER ARA D‹S‹PL‹NLERÖLÇME VE
DERSLER ‹LE
DE⁄ERLEND‹RME ‹L‹fiK‹LEND‹RME ATATÜRKÇÜLÜK
2. ÜN‹TE: KUVVET VE HAREKET
⏐← →⏐ 2.2 ‹flin fiziksel olarak ne anlama geldi¤i ta• Hangisinin Kinetik Enerjisi n›msal düzeyde verilmeli ve bir cisme etki eden kuvDaha Fazlad›r? (s.60) (2.6)
vetin hangi durumda ifl yapt›¤› örneklerle sezdirilme• Hareketsiz Cisimlerin enerjisi li ,ifl ile ilgili hesaplamalara (W=F.x) girilmemelidir.
Olabilir mi? (s.61) (2.8)
⏐← →⏐ 2.3 Hangi kuvvetlerin fiziksel anlamda ifl ya• Esneklikleri Farkl› Yaylar›n paca¤› konusunda, sadece hareket do¤rultusuna dik
Yapt›¤› ‹fller de Farkl› m›d›r? olarak etki eden kuvvetin, fiziksel anlamda ifl yapma(s.62) (2.10, 2.11)
d›¤› ve bu özel durumun d›fl›nda kalan kuvvetlerin ifl
• Araflt›ral›m (s.63) (2.13)
yapaca¤› vurgulanmal› ,aç› yapan kuvvetlerin bileflenleri ile ilgili hesaplamalar yap›lmamal›d›r.
Ö¤retmen K›lavuz Kitab›
• Bulal›m (s.59)(2.1)
Ders Kitab›
ETK‹NL‹KLER
Ö⁄RENME ALANI: F‹Z‹KSEL OLAYLAR
SÜRE
4
4
AY
KASIM
ARALIK
HAFTA
4. HAFTA
1. HAFTA
SAAT
300
ETK‹NL‹KLER
Ders Kitab›
4. Sürtünme kuvvetinin enerji
kayb›na yol açmas› ile ilgili olarak
• Sürtünen Yüzeyleri ‹nceleyeö¤renciler;
lim (s.73) (4.1)
4.1. Sürtünen yüzeylerin ›s›nd›¤›n›
• Araflt›ral›m (s.73) (4.1)
deneylerle gösterir (BSB-16).
• Sürtünme Kuvvetinin Kinetik
4.2. Sürtünme kuvvetinin, kinetik
Enerjiye Etkisi (s.74) (4.2)
enerjide bir azalmaya sebep olaca¤›n›
Ö¤renci Çal›flma Kitab›
fark eder (BSB-15, 16, 17 18, 19, 20).
• 20. etkinlik (4.5)
4.3. Kinetik enerjideki azalmay›
enerji dönüflümüyle aç›klar.
4.4. Hava ve su direncinin de kinetik enerjide bir azalmaya neden olaca¤› genellemesini yapar.
4.5. Sürtünme kuvvetinin az veya
çok olmas›n›n gerekli oldu¤u yerleri
araflt›r›r ve sunar (BSB-32).
3. Basit makineler ile ilgili olarak
Ders Kitab›
ö¤renciler;
• Basit Bir Kald›raç Yapal›m
3.1. Bir kuvvetin yönünün nas›l de- (s.66) (3.3)
¤ifltirilebilece¤i hakk›nda tahminlerde
• Araflt›ral›m (s.67) (3.4)
bulunur ve tahminlerini test eder
• Makaralar› Tan›yal›m (s.68)
(BSB-1, 9, 16)
(3.2)
3.2. Bir kuvvetin yönünü ve/veya
• Bulal›m (s.69) (3.5)
büyüklü¤ünü de¤ifltirmek için kullan›• Araflt›ral›m (s.70) (3.6)
lan araçlar› basit makineler olarak
• Araflt›ral›m (s.72) (3.7)
isimlendirir.
Ö¤retmen K›lavuz Kitab›
3.3. Basit makine kullanarak uygu• Sürtünmesiz E¤ik Düzlem
lanan “girifl” kuvvetinden daha büyük
(s.79) (3.2, 3.3)
bir “ç›k›fl” kuvveti elde edilebilece¤ini
Ö¤renci Çal›flma Kitab›
fark eder (BSB-1, 16, 22, 23, 24, 32).
• 11. etkinlik (3.2, 3.6)
3.4. Bir ifli yaparken basit makine
• 12. etkinlik (3.2)
kullanman›n enerji tasarrufu sa¤lama• 13. etkinlik (3.3)
yaca¤›n›, sadece ifl yapma kolayl›¤›
• 14. etkinlik (3.3)
sa¤layaca¤›n› belirtir.
• 15. etkinlik (3.2, 3.3)
3.5. Belirli bir girifl kuvvetini, en az üç
• 16. etkinlik (3.3)
basit makineden oluflan bir bileflik ma• 17. etkinlik (3.3, 3.4)
kineye uygulayarak ç›k›fl kuvvetinin bü• 18. etkinlik (3.6)
yüklü¤ünü art›racak bir tasar›m yapar
• 19. etkinlik (3.6)
(BSB-16, 22, 23, 24, 27; FTTÇ-8, 9).
• 20. etkinlik (3.4, 3.6)
3.6. Farkl› basit makine çeflitlerini
araflt›rarak basit makinelerin geçmiflte
ve günümüzde insanl›¤a sundu¤u yararlar› de¤erlendirir (FTTÇ-7, 30, 33,
34; TD-3).
3.7. Tasarlad›¤› bileflik makinenin
uzun süre kullan›ld›¤›nda, en çok hangi k›s›mlar›n›n ne flekilde afl›naca¤›n›
tahmin eder (BSB-9; FTTÇ-10).
KAZANIMLAR
Ö⁄RENME ALANI: F‹Z‹KSEL OLAYLAR
[!] Atmosfere giren meteorlar›n yeryüzüne düflerken kütlelerinin neden de¤iflti¤inden söz edilebilir.
⏐← →⏐ 4.3 Sürtünmenin etkisiyle kinetik enerjinin
›s›, ses ve ›fl›k enerjilerine dönüflümünden bahsedilir.
⏐← →⏐ Sürtünme kuvveti ile ilgili matematiksel ba¤›nt›lara girilmemelidir.
[!] Fatih Sultan Mehmet’in ‹stanbul’u fethederken
gemilerin Haliç’e nas›l indirdi¤i ve Arflimet’in basit
makinelerle ilgili çal›flmalar›ndan söz edilebilir.
[!] Basit makinelerin bize fazladan bir enerji sa¤lamad›¤›, yani enerji üretmedikleri, aksine sürtünmeden dolay› enerji kayb›na yol açt›¤› vurgulanmal›d›r.
[!] Atatürkçülük ile ilgili konular (3.6 -1)
[!] 3.6 Ö¤rencilerin, araflt›rma yoluyla vida, ç›kr›k,
keski, tekerlek vb. basit makineleri tan›malar› sa¤lan›r.
[!] 3 .6 Atatürk’ün bilim ve teknoloji konusundaki
sözlerine örnekler(“Ben, manevi miras olarak hiçbir
ayet, hiçbir dogma, hiçbir donmufl ve kal›plaflm›fl kural b›rakm›yorum. Benim manevi miras›m ilim ve
ak›ld›r.”) gibi verilmelidir.
[!] Atatürkçülük ile ilgili konular (3.6-1)
[!] Basit makinelerle ilgili matematiksel ba¤›nt›lara
girilmeden ö¤rencilerin basit makineleri tan›malar› ve
bunlar›n sa¤lad›¤› kolayl›klar› fark etmeleri sa¤lanmal›d›r.
[!] 3.3 Basit makinelerden bahsederken “girifl kuvvetleri” ve “ç›k›fl kuvvetleri” terimleri bir sistemi ifade
etmesi nedeniyle tercih edilir. Ancak uygun yerlerde
“uygulanan kuvvet” ve “do¤an kuvvet” terimleri de
kullan›labilir.
⏐← →⏐ 3.2 Basit makine çeflitleri olarak e¤ik düzlem,
kald›raç, makara ve diflliler verilir.
AÇIKLAMALAR
Neden Daha Az
Yol Ald›?
Bilimsel Süreç
Becerileri Ölçe¤i
Grup Çal›flmas›
Ölçe¤i
Poster Haz›rlama
Becerisi Ölçe¤i
Basit Makineleri
Tan›yor muyuz?
Basit Makinelere
Hayat›m›zdan Örnekler Verelim
Bilimsel Süreç
Becerileri Ölçe¤i
Grup Çal›flmas›
Ölçe¤i
Araflt›rma Raporu Ölçe¤i
Proje Ölçe¤i
Model/Maket Ölçe¤i
4.5 kazan›m›,
Türkçe dersi “Okuma” dil becerisi amaç
6, “Konuflma” dil becerisi, “Yazma” dil becerisi amaç 1,2,3 ile
iliflkilendirilir.
AÇIKLAMA
• 3.6. Atatürk’ün bilim ve teknolojiye verdi¤i önem belirtilerek,
Atatürk’ün ak›lc›l›k, bilim ve teknoloji konusundaki sözlerine örnekler verilecektir.
Atatürk’ün bilim ve
teknolojiye verdi¤i önemi kavrayabilme.
DERS ‹Ç‹ VE D‹⁄ER ARA D‹S‹PL‹NLERÖLÇME VE
DERSLER ‹LE
ATATÜRKÇÜLÜK
DE⁄ERLEND‹RME
‹L‹fiK‹LEND‹RME
2. ÜN‹TE: KUVVET VE HAREKET
301
SÜRE
AY
ARALIK
4
4
HAFTA
2. HAFTA
3. HAFTA
SAAT
ETK‹NL‹KLER
1.7. Yüklü bir cismin baflka bir cisme dokundurulunca onu ayn› tür yükle yükleyebilece¤ini ve bu cisimlerin
daha sonra birbirini itebilece¤ini deneyerek keflfeder (BSB-8, 9, 30, 31).
1.8. Elektriklenme olaylar›nda cisimlerin negatif yük al›fl-verifli yapt›¤›n› ve cisimler üzerinde pozitif veya negatif yük fazlal›¤› (yük dengesizli¤i)
olufltu¤unu ifade eder.
1.9. Elektroskobun ne ifle yarad›¤›n›, tasarlad›¤› bir araç üzerinde gösterir (BSB-18, FTTÇ-5).
1.10. Yüklü cisimlerden topra¤a,
topraktan yüklü cisimlere negatif yük
ak›fl›n› “topraklama” olarak adland›r›r.
1.11. Cisimlerin birbirine dokundurulmadan etki ile elektriklenerek z›t
yükle yüklenebilece¤ini deneyerek
keflfeder (BSB-8,9,30,31).
1.12. Elektriklenmenin teknolojideki
ve baz› do¤a olaylar›ndaki uygulamalar› hakk›nda örnekler vererek tart›fl›r
(FTTÇ-5).
Ö¤renci Çal›flma Kitab›
• 4. etkinlik (1.7)
• 5. etkinlik (1.7, 1.8)
• 6. etkinlik (1.7)
• 7. etkinlik (1.12)
• 8. etkinlik (1.8)
• 9. etkinlik (1.11)
• 10. etkinlik (1.11)
• 11. etkinlik (1.10, 1.11)
• 12. etkinlik (1.5 - 1.11)
Ders Kitab›
• Dokundur ve Gözlemle (s. 84)
(1.7)
• Bulal›m (s.84) (1.8)
• Kendi Elektroskobumuzu Yapal›m (s.85) (1.9)
• Etki ile Elektrikleyelim (s.87)
(1.11)
Ö¤retmen K›lavuz Kitab›
• Cümle Yazal›m (s.100) (1.10,
1.11, 1.12)
1. Elektriklenme ve çeflitleri ile ilDers Kitab›
gili olarak ö¤renciler;
• Sürterek Elektrikleyelim
1.1. Baz› maddelerin veya cisimle- (s.80) (1.1)
rin birbirlerine temas ettirildi¤inde
• Ayn› Yolla Elektriklenmifl Özelektriklenebilece¤ini fark eder.
defl Cisimler (s.81) (1.2)
1.2. Ayn› yolla elektriklendikten
• Araflt›ral›m (s.81) (1.1)
sonra ayn› cins iki maddenin birbirleri• Ayn› Yolla Elektriklenmifl
ni dokunmadan itti¤ini, farkl› cins iki
Farkl› Cisimler (s.82) (1.2)
maddenin ise birbirlerini dokunmadan
• Bulal›m (s.83) (1.2)
çekti¤ini deneyerek keflfeder (BSBÖ¤renci Çal›flma Kitab›
8,9,30,31).
• 1. etkinlik (1.1)
1.3. Deneysel sonuçlara dayanarak
• 2. etkinlik (1.2, 1.5)
iki cins elektrik yükü oldu¤u sonucuna
• 3. etkinlik (1.2, 1.5)
var›r (BSB-31).
1.4. Elektrik yüklerinin pozitif (+) ve
negatif (-) olarak adland›r›ld›¤›n› belirtir.
1.5. Ayn› elektrik yüklerinin birbirini
itti¤ini, farkl› elektrik yüklerinin ise birbirini çekti¤ini ifade eder.
1.6. Negatif ve pozitif yüklerin birbirine eflit oldu¤u cisimleri, nötr cisim
olarak adland›r›r.
KAZANIMLAR
Ö⁄RENME ALANI: F‹Z‹KSEL OLAYLAR
[!] 1.8 Negatif yüklerin elektronlar, pozitif yüklerin
ise protonlar oldu¤u 4. ünite olan “Maddenin Yap›s›
ve Özellikleri” ünitesinde verilecektir.
[!] 1.10 Topra¤›n yani yerkürenin asl›nda çok büyük bir nötr cisim oldu¤u hat›rlat›lmal›d›r.
[!] 1.11 Cisimleri etki ile yüklemek için topraklama
yap›lmas› gerekti¤i vurgulanmal›d›r.
[!] Elektriklenme konusundaki (+), (-) sembolleri
matematikteki toplama ve ç›karma ifllemleri ile kar›flt›r›lmamal›d›r.
[!] Elektriklenme ile ilgili etkinlikler nemli ortamlarda sonuç vermedi¤inden kuru bir ortam tercih edilmelidir.
??? Sürtünme, elektriklenmeyi kolaylaflt›r›c› (etkileflme yüzeyini art›ran) bir etkendir. Burada önemli
olan temas yüzeyidir. Bu nedenle ö¤renciler “Elektriklenme sürtünme ile oluflur.” kavram yan›lg›s›na
düflmemelidir.
AÇIKLAMALAR
Poster Haz›rlama Becerisi Ölçe¤i
Grup Çal›flmas›
Ölçe¤i
Model/Maket Ölçe¤i
Bilimsel Süreç
Becerileri Ölçe¤i
Tahmin EtGözlemle - Aç›kla
Bilimsel Süreç
Becerileri Ölçe¤i
Grup Çal›flmas›
Ölçe¤i
Araflt›rma Raporu Ölçe¤i
Afetten Korunma ve Güvenli Yaflam
(1.12 - 9)
DERS ‹Ç‹ VE D‹⁄ER ARA D‹S‹PL‹NLERÖLÇME VE
DERSLER ‹LE
DE⁄ERLEND‹RME
ATATÜRKÇÜLÜK
‹L‹fiK‹LEND‹RME
3. ÜN‹TE: YAfiAMIMIZDAK‹ ELEKTR‹K
ÜN‹TELEND‹R‹LM‹fi YILLIK PLAN ÖRNE⁄‹ 3. ÜN‹TE
SÜRE
4
4
AY
ARALIK
OCAK
HAFTA
4. HAFTA
1. HAFTA
SAAT
302
• Seri Ba¤l› Ampullerin Parlakl›¤›n› Karfl›laflt›ral›m (s. 94)
(s. 94) (3.1, 3.2, 3.5, 3.7)
• Paralel Ba¤l› Ampullerin
Parlakl›¤›n› Karfl›laflt›ral›m
(s. 95) (3.3, 3.4, 3.6, 3.8).
• Araflt›ral›m (s. 96) (3.4)
Ö¤retmen K›lavuz Kitab›
• Do¤ru mu, Yanl›fl m›? Karar
Ver, ‹lerle (s.109)
Ö¤renci Çal›flma Kitab›
• 16. etkinlik (3.2, 3.3)
Ders Kitab›
Ders Kitab›
• Devrede Elektrik Ak›m› Var
m›d›r? (s.89) (2.3)
• Bulal›m (s.90) (2.4)
•Ampermetre Kullanal›m (s.91)
(2.5)
• Voltmetre Kullanal›m (s. 92)
(2.7)
• Voltmetre ve Ampermetreyi
Birlikte Kullanal›m (s.93) (2.9)
Ö¤renci Çal›flma Kitab›
• 13. etkinlik (2.3)
• 14. etkinlik
• 15. etkinlik (2.2, 2.3, 2.5)
2. Elektrik devrelerindeki ak›m,
gerilim ve direnç iliflkisi ile ilgili olarak ö¤renciler;
2.1. Elektrik ak›m›n›n bir çeflit enerji aktar›m› oldu¤unun fark›na var›r.
2.2. Elektrik enerjisi kaynaklar›n›n,
devreye elektrik ak›m› sa¤lad›¤›n› ifade eder.
2.3. Elektrik devrelerinde ak›m›n
oluflmas› için kapal› bir devre olmas›
gerekti¤ini fark eder.
2.4. Bir elektrik devresindeki ak›m›n
yönünün üretecin pozitif kutbundan,
negatif kutbuna do¤ru kabul edildi¤ini
ifade eder ve devre flemas› üzerinde
çizerek gösterir.
2.5. Ampermetrenin devreye nas›l
ba¤lanaca¤›n› devreyi kurarak gösterir (BSB-17, 18).
2.6. Basit elektrik devrelerindeki
elektrik ak›m›n› ölçmek için ampermetre kullan›r ve ak›m biriminin amper
olarak adland›r›ld›¤›n› ifade eder
(BSB-17).
2.7. Gerilimi bir iletkenin iki ucu aras›nda ak›m oluflmas›na neden olabilecek enerji fark›n›n bir göstergesi olarak ifade eder.
2.8. Voltmetrenin devreye nas›l
ba¤lanaca¤›n› devreyi kurarak gösterir (BSB-17, 18).
2.9. Pillerin, akülerin vb. elektrik
enerjisi kaynaklar›n›n kutuplar› aras›ndaki gerilimi, voltmetre kullanarak
ölçer ve gerilim biriminin volt olarak
adland›r›ld›¤›n› ifade eder (BSB-17)
2.10.Bir devre eleman›n›n uçlar›
aras›ndaki gerilim ile üzerinden geçen
ak›m aras›ndaki iliflkiyi deneyerek keflfeder.
2.11. Bir devre eleman›n›n uçlar› aras›ndaki gerilimin, üzerinden geçen ak›ma oran›n›n devre eleman›n›n direnci
olarak adland›r›ld›¤›n› ifade eder.
2.12. Volt/Amper de¤erini, direnç birimi Ohm’un efl de¤eri olarak ifade eder.
3. Ampullerin (dirençlerin) ba¤lanma flekilleri ile ilgili olarak ö¤renciler;
3.1. Ampullerin seri ve paralel ba¤land›¤› durumlar› devre kurarak gösterir (BSB-17).
3.2. Ampullerin seri ve paralel ba¤lanmas› durumunda devredeki farkl›l›klar› deneyerek keflfeder (BSB-8, 9,
30, 31)
3.3. Seri ve paralel ba¤l› ampullerden oluflan bir devrenin flemas›n› çizer.
3.4. Ampullerin paralel ba¤lanmas›ndan oluflan devrelerin avantajlar›n›
ve dezavantajlar›n› fark eder.
ETK‹NL‹KLER
KAZANIMLAR
Ö⁄RENME ALANI: F‹Z‹KSEL OLAYLAR
⏐← →⏐ 3.2 Pillerin paralel ba¤lanmas› konusuna
bu düzeyde girilmeyecektir.
[!] 3.1 Etkinlikler ampuller yerine direnç (reosta
vb.), pil yerine güç kayna¤› kullan›larak yap›labilir.
[!] 2.6-2.8 Voltmetrenin iki uç aras›ndaki gerilimi,
ampermetrenin ise iletkenin üzerinden geçen ak›m›
ölçtü¤ünden farkl› ba¤land›¤› vurgulanmal›d›r.
[!] fiehir geriliminin ölçümünün tehlikeli olaca¤›
vurgulanmal›d›r.
[!] Ö¤rencilere, konunun tarihsel geliflimi ile ilgili
bir okuma metni verilerek ak›m›n yönünün negatif
yüklerin ak›fl yönünün tersi olarak kabul edildi¤i verilmelidir.
[!] Ö¤retmen su tesisat› modelinin sadece bir
benzetme oldu¤unu ve eksiklerinin bulundu¤unu
vurgulamal›d›r.
[!] 2.1. Ö¤rencilere, bir devrede elektrik enerjisi
kayna¤› nedeniyle yüklerin kinetik enerjilerini birbirlerine aktarmalar› sonucu elektrik ak›m›n›n olufltu¤u, yüklerin kapal› devre boyunca iletkenin bir
ucundan di¤er ucuna gitmedi¤i vurgulanmal›d›r.
AÇIKLAMALAR
Farklar› Bul
Elefltir - De¤erlendir
Hangisi Daha
Parlak?
Bilimsel Süreç
Becerileri Ölçe¤i
Grup Çal›flmas›
Ölçe¤i
Araflt›rma Raporu Ölçe¤i
Drama De¤erlendirme Ölçe¤i
Grup Çal›flmas›
Ölçe¤i
Bilimsel Süreç
Becerileri Ölçe¤i
El El Üstünde
DERS ‹Ç‹ VE D‹⁄ER ARA D‹S‹PL‹NLER
ÖLÇME VE
DERSLER ‹LE
DE⁄ERLEND‹RME ‹L‹fiK‹LEND‹RME ATATÜRKÇÜLÜK
3. ÜN‹TE: YAfiAMIMIZDAK‹ ELEKTR‹K
303
SÜRE
AY
OCAK
4
SAAT
4
SAAT
SÜRE
AY
OCAK
HAFTA
1. HAFTA
HAFTA
2. HAFTA
ETK‹NL‹KLER
ETK‹NL‹KLER
Ders Kitab›
• Bulal›m (s.104) (1.1, 1.2)
• Molekül Modelleri (s.105) (1.1)
• Bulal›m (s.106) (1.1, 1.2)
• Bulal›m (s.107) (1.3)
• Araflt›ral›m (s.109) (1.3)
• Bulal›m (s.109) (1.4, 1.5)
• Bulal›m (s.110) (1.4, 1.5)
Ö¤renci Çal›flma Kitab›
• 1. etkinlik (1.1, 1.2)
• 2. etkinlik (1.3)
• 3. etkinlik (1.3)
• 4. etkinlik (1.3)
• 5. etkinlik (1.3, 1.4, 1.5)
• 6. etkinlik (1.4, 1.5)
• 7. etkinlik (1.5)
• 8. etkinlik (1.3, 1.4, 1.5)
• 9. etkinlik (1.4)
Ö¤retmen K›lavuz Kitab›
• Madde Modelinde Neler Var?
(s.125) (1.1, 1.2)
• Element Tombala (s. 129)
(1.5)
• Özelliklere Bak, Madde Cinsini Söyle (s.130) (1.1, 1.2)
KAZANIMLAR
1. Element ve elementlerin sembolleri ile ilgili olarak ö¤renciler;
1.1. Model üzerinde, bir elementin
bütün atomlar›n›n ayn› oldu¤unu fark
eder (BSB-28).
1.2. Model ve flekilleri kullanarak
farkl› elementlerin atomlar›n›n farkl›
oldu¤unu sezer (BSB-5,6).
1.3. Periyodik sistemdeki ilk 20 elementi ve günlük hayatta karfl›laflt›¤›
yayg›n element isimlerini listeler.
1.4. Elementleri sembollerle göstermenin bilimsel iletiflimi kolaylaflt›rd›¤›n› fark eder (FFTÇ-4).
1.5. ‹lk 20 elementin ve yayg›n elementlerin sembolleri verildi¤inde isimlerini, isimleri verildi¤inde sembollerini
belirtir.
Ö⁄RENME ALANI: MADDE VE DE⁄‹fi‹M
⏐← →⏐ 3.7. Seri ba¤lanan dirençlerin efl de¤er direncinin artt›¤›, paralel ba¤l› dirençlerde ise azald›¤› formüllere girilmeden verilecektir.
AÇIKLAMALAR
DERS ‹Ç‹ VE D‹⁄ER ARA D‹S‹PL‹NLERÖLÇME VE
DERSLER ‹LE
DE⁄ERLEND‹RME ‹L‹fiK‹LEND‹RME ATATÜRKÇÜLÜK
3. ÜN‹TE: YAfiAMIMIZDAK‹ ELEKTR‹K
⏐← →⏐ 1.1. Element kavram›n›n ilk tan›t›m›n›n, küresel modeller üzerinde ve atomlar›n özdeflli¤i temelinde sezdirilmesi amaçlanm›flt›r. Bu kavram›n
tan›m›, fiziksel ve kimyasal olaylar›n tan›t›m›ndan
sonra“kendinden daha basit maddelere ayr›flmama” esas›na göre verilecektir.
[!] 1.3 Demir, bak›r, alt›n, gümüfl, çinko, kalay, kurflun, c›va, iyot ve krom yayg›n elementlerin bafll›calar›d›r.
[!] 1.3. Elementlerin numaraland›r›lmas›, atom
numaras› kavram›na bir haz›rl›kt›r.
[!] 1.3. Yayg›n kullan›lan elementlerin isimlerinden sembollerinin türetilmesine örnekler verilir.
[!] 1.3. Periyodik cetvel üzerinde ilk 20 element
ve en yayg›n 10 element gösterilir.
[!] 1.3. Burada amaç; elementlerin isimleri ile
sembolleri aras›nda iliflki kurmakt›r. Element özellikleri ve keflfi ile ilgili bilgiler asli bilgiler gibi düflünülmemelidir.
[!] 1.4;1.5 Element sembollerinin bellekte yerleflimi için bu dönem ö¤rencilerinin yafl› uygundur.
“‹sim, flehir, bulmaca” benzeri oyunlar, bu ba¤lamda çok yararl›d›r.
[!] 1.4;1.5 Sembol ve formül kavramlar› aras›ndaki fark vurgulanmal›d›r.
[!] 1.4;1.5 Rusça, Çince, Japonca vb. metinlerde
element sembollerin ayn› oldu¤u metin örnekleriyle
gösterilir. Farkl› alfabeleri kullananlar›n neden ayn›
sembolleri seçti¤i irdelenir.
AÇIKLAMALAR
Akran De¤erlendirme Formu
Ö¤renci Gözlem
Formu
Kavram Haritas›
Ölçe¤i
Yap›land›r›lm›fl
Grid
1.1 Atom, molekül, element, bileflik,
saf madde ve kar›fl›m
kavramlar› 6. s›n›fta
edinilmifl olup bu kazan›m, bir hat›rlatma olarak düflünülmelidir.
DERS ‹Ç‹ VE D‹⁄ER ARA D‹S‹PL‹NLERÖLÇME VE
DERSLER ‹LE
DE⁄ERLEND‹RME ‹L‹fiK‹LEND‹RME ATATÜRKÇÜLÜK
4. ÜN‹TE: MADDEN‹N YAPISI VE ÖZELL‹KLER‹
ÜN‹TELEND‹R‹LM‹fi YILLIK PLAN ÖRNE⁄‹ 4. ÜN‹TE
3.5. Seri ba¤l› devre elemanlar›n›n
Ders Kitab›
hepsinin üzerinden ayn› ak›m›n geçti• Bulal›m (s.96) (3.6)
¤ini fark eder.
• Ampul Parlakl›¤› ve Direnç
3.6. Paralel ba¤l› devre elemanlar›- ‹liflkisi (s. 97) (3.9)
n›n üzerinden geçen ak›mlar›n topla• Seri ve Paralel Ba¤l› Ampulm›n›n, ana koldan geçen ak›ma eflit ler Bir Arada (s. 98) (3.10)
• Araflt›ral›m (s. 98) (3.8)
oldu¤unu fark eder.
3.7. Ampullerin seri-paralel ba¤lanÖ¤renci Çal›flma Kitab›
d›¤› durumlardaki parlakl›¤›n farkl›l›¤›• 17. etkinlik (3.9)
n›n sebebini direnç ile iliflkilendirir.
• 18. etkinlik (3.10)
3.8. Devrede direnci küçük olan kol• 19. etkinlik (1.6, 1.9, 1.10,
dan yüksek; direnci büyük olan koldan 2.5, 2.8, 3.10)
daha düflük ak›m›n geçece¤inin fark›na var›r.
KAZANIMLAR
Ö⁄RENME ALANI: F‹Z‹KSEL OLAYLAR
SÜRE
AY
OCAK
4
4
HAFTA
3. HAFTA
4. HAFTA
SAAT
304
ETK‹NL‹KLER
Ders Kitab›
• Atomlar ve Moleküller Birbirine Nas›l Ba¤lan›r (s.114) (2.1)
• Bulal›m (s.114) (2.1)
• Elektriklenme Atomlarla ‹lgili
Olabilir mi? (s.115) (2.2)
• Elektriklenmifl Cisimler Sadece Çeker mi? (s.116) (2.3)
• Elektronlar Nas›l Ayr› Durur?
(s. 117) (2.3)
• Bulal›m (s.118) (2.3)
Ö¤retmen K›lavuz Kitab›
• M›knat›slar› Ay›ral›m (s.127)
(2.1)
• Efllefltirelim (s.131) (2.2, 2.3)
• fiiir Yazal›m (s.131) (2.2)
Ö¤renci Çal›flma Kitab›
• 10. etkinlik (2.2)
• 11. etkinlik (2.2)
• 12. etkinlik (2.2, 2.3)
Ders Kitab›
• Bulal›m (s.121) (2.6)
• Bulal›m (s.122) (2.7)
• Atom Modeli Canland›ral›m
(s. 122) (2.4, 2.5, 2.6, 2.7, 2.8, 2.9
• Bulal›m (s.123) (2.5)
Ö¤renci Çal›flma Kitab›
• 13. etkinlik (2.4)
• 14. etkinlik (2.4, 2.5)
• 15. etkinlik (2.7, 2.8, 2.9)
• 16. etkinlik (2.8, 2.9)
• 17. etkinlik (2.10)
• 18. etkinlik (2.11)
Ö¤retmen K›lavuz Kitab›
• Hangisi Nötral Atom (s.134)
(2.8)
• Kutucuklarda Ne Var? (2.5,
2.6)
• Deney Tasarlayal›m (2.2,
2.5, 2.11)
KAZANIMLAR
2. Atomun yap›s› ile ilgili
olarak ö¤renciler;
2.1. Birbiri ile temas hâlinde
olan atomlar› “ba¤l› atomlar”
fleklinde niteler.
2.2. Sürtme ile elektriklenme
olay›na dayanarak atomun kendinden daha basit ögelerden
olufltu¤u ç›kar›m›n› yapar (BSB8)
2.3. Atomun çekirde¤ini, çekirde¤in temel parçac›klar›n› ve
elektronlar› temsilî resimler üzerinde gösterir.
2.4. Elektronu, protonu ve
nötronu kütle ve yük aç›s›ndan
karfl›laflt›r›r.
2.5. Nötr atomlarda, proton ve
elektron say›lar› aras›nda iliflki kurar (BSB-7; TD-1).
2.6. Ayn› elementin atomlar›nda, proton say›s›n›n (atom numaras›) hep sabit oldu¤unu, nötron say›s›n›n az da olsa de¤iflebilece¤ini belirtir.
2.7. Ayn› atomda, elektronlar›n çekirdekten farkl› uzakl›klarda olabilece¤ini belirtir.
2.8. Çizilmifl atom modelleri
üzerinde elektron katmanlar›n›
gösterir, katmanlardaki elektron
say›lar›n› içten d›fla do¤ru sayar.
2.9. Proton say›s› bilinen hafif
atomlar›n (Z ≤ 20) elektron dizilim modelini çizer (FTTÇ-4).
2.10. Atom modellerinin tarihsel geliflimini kavrar; elektron
bulutu modelinin en gerçekçi alg›lama olaca¤›n› fark eder
(FTTÇ-3).
2.11. Bilimsel modellerin, gözlenen olgular› aç›klad›¤› sürece
ve aç›klad›¤› ölçekte geçerli olaca¤›n›, modellerin gerçe¤e birebir uyma iddias› ve gere¤i olmad›¤›n› fark eder (FTTÇ-4).
Ö⁄RENME ALANI: MADDE VE DE⁄‹fi‹M
[!] 2.4 Atomun kütlesinin yaklafl›k olarak proton ve
nötron kütleleri toplam› oldu¤u vurgulan›r.
[!] 2.4; 2.5 Art› yüklü protonlar›n çekirdekte yan yana nas›l durabildi¤i, baz› ö¤rencilerde merak oluflturabilir. “Çekirdekteki parçac›klar aras›nda, baflka
yerde görmedi¤imiz özel çekim kuvvetleri vard›r.”
do¤ru ve bu düzey için uygun bir aç›klama olacakt›r.
[!] 2.3; 2.8 Katman kavram›, yörünge kavram›na
tercih edilmelidir.
⏐← →⏐ 2.6 “Kütle numaras›” kavram› bu düzeyde
gerekli de¤ildir.
[!] 2.6 - 2.9 Atomun gerçekte üç boyutlu oldu¤u, resim-modellerin asl›nda bir küreyi gösterdi¤i, ilgi duyan çocuklar için ek bilgi olarak verilebilir. Baz› ö¤renciler, bu durumda katmanlar›n bir çember de¤il; bir
küre yüzeyi olaca¤› ç›kar›m›n› yapabilir. E¤itici filmler
veya ‹nternet ortam› kullan›larak dinamik (hareketli)
atom modelleri göstermek, bu ba¤lamda yararl›d›r.
[!] 2.7 - 2.9 Günefl sistemiyle atom modeli aras›nda iliflki kurmak, atomun iki boyutlu oldu¤unu ça¤r›flt›rmas› bak›m›ndan iyi bir benzetme de¤ildir. Ayr›ca
ö¤rencilerde henüz yerleflik bir “Günefl sistemi” kavram› oldu¤u da kesin de¤ildir.
⏐← →⏐ 2.9 ‹zotop kavram› ve “Atomun özelliklerini belirleyici olan proton say›s›d›r.” bilgisi bu düzey
için erkendir.
[!] 2.9 Bu seviyede; s, p,d, f orbitallarine girilmeyecektir. Elektronlar; 2, 8, 8, 18 düzeninde katmanlara
yerlefltirilecektir.
[!] 2.10; 2.11 Eski atom modellerinin bugün terk edilmifl olmas›, o modelleri gelifltiren bilim adamlar›n›n iyi
düflünmedi¤i anlam›na gelmez. Do¤ru olan, bildiklerinin bugünküne göre çok az olmas›d›r. Dalton’ un zaman›nda bilinenler hesaba kat›l›nca, o modeli gelifltirmenin, “Bohr Modeli” nden daha basit olmayaca¤›
aç›kt›r. ‹nsan bilgisinin zamanla geniflledi¤i ve derinleflti¤i, bugün geçerli baz› modellerin gelecekte terk edilebilece¤i, ama bugünkü modelin günümüzdeki problemleri çözebildi¤i sezgi yoluyla da olsa verilmelidir.
[!] 2.10 Elektron bulutu modeline dayand›rarak
atomla ilgili bu düzeyde verilebilir fazla bir olgu yoktur.Ancak gerçe¤e daha yak›n oldu¤u düflünülen bir
modelin varl›¤›n›n bilinmesi yararl›d›r.
[!] 2.2 Sürtme ile elektriklenmeden hareketle
atomdan küçük temel parçac›klar bulunmas› gerekti¤i ç›kar›m›na varmak, dolayl› ve ö¤rencinin çok da
tan›mad›¤› bir ak›l yürütme süreci gerektirir. Ayr›ca
negatif yük, pozitif yük, nötral gibi kavramlar da 7. s›n›f “Elektrik” ünitesinde verilmifl olmakla birlikte, henüz tam anlafl›lmam›fl olabilir. Bu konuda sab›rl› ve
›srarl› olmak esast›r.
[!] 2.3; 2.4 Proton, elektron ve nötronun kütlesi verilmeyecektir. Sadece “Proton ve nötronun kütleleri birbirine çok yak›nd›r.”; “Proton ve nötron tart›lamayacak kadar küçük taneciklerdir.”; “Elektron kütlesi, proton kütlesinin yaklafl›k 1/2000’ i kadard›r.” ifadeleri yeterlidir.
AÇIKLAMALAR
Akran De¤erlendirme Formu
Ö¤renci Gözlem
Formu
Kavram Haritas›
Ölçe¤i
Laboratuvar (Deney) Raporu Ölçe¤i
ÖLÇME VE
DE⁄ERLEND‹RME
4. ÜN‹TE: MADDEN‹N YAPISI VE ÖZELL‹KLER‹
2.1 Ö¤renci, 6. s›n›fta
ö¤rendikleriyle,
atomu,
“yekpare ve içi dolu” alg›lam›fl olabilir. Modeller üzerinde çal›fl›l›rken, “Acaba
atomlar gerçekten böyle içi
dolu küreler fleklinde midir?” sorusunu sormak ve
bu konuda bir flüphe uyand›rmak çok önemlidir. Sürtme ile elektriklenme tart›fl›l›rken, ba¤l› atomlar›n veya
atom gruplar›n›n de¤ifl-tokufl edilmesi de gündeme
gelece¤i için, ba¤ kavram›
ile ilgili ilk sezifllerin de irdelenmesi faydal›d›r.
DERS ‹Ç‹ VE D‹⁄ER
DERSLER ‹LE
‹L‹fiK‹LEND‹RME
ARA D‹S‹PL‹NLERATATÜRKÇÜLÜK
305
AY
SÜRE
4
4
fiUBAT
4
SAAT
MART
fiUBAT
HAFTA
3. HAFTA
4 . HAFTA
1 . HAFTA
⏐← →⏐ 4.3 Kovalent ba¤lar›n polarl›k s›n›fland›rmas› ve koordinasyon ba¤lar› burada verilmeyecektir.
[!] 4.4 Kovalent ba¤, bir çift elektron ile iki ayr›
atom çekirde¤i aras›ndaki çekim olarak da sunulabilir. Fakat bu düzeyde, elektron ortaklaflma kavram› daha kolay anlafl›l›r.
4.3. Elektron ortaklaflma yolu ile yap›lan ba¤› “kovalent ba¤” olarak adland›r›r.
4.4. Asal gazlar›n neden ba¤ yapmad›¤›n› aç›klar.
4.5. Elektron ortaklaflma yoluyla oluflan H2, O2, N2 moleküllerinin modelini
Ders Kitab›
• Bulal›m (s.135) (4.3, 4.4)
• Bulal›m (s.137) (4.5, 4.6)
Ö¤renci Çal›flma Kitab›
• 25. etkinlik (4.1, 4.2, 4.3)
• 26. etkinlik (4.4)
• 27. etkinlik (4.1, 4.2, 4.3)
• 28. etkinlik (4.1, 4.2, 4.3)
çizer.
• 29. etkinlik (4.4, 4.6)
4.6. Molekül yap›l› kat› element kris• 30. etkinlik (4.1 - 4.6)
tal modeli veya modelin resmi üzerinde
Ö¤retmen K›lavuz Kitab›
molekülü ve atomu gösterir (BSB-28).
• Modelleri ‹nceleyelim (s. 154)
4.7. Kovalent ba¤lar ile moleküller (4.5)
aras›nda iliflki kurar (TD-1).
⏐← →⏐ 3.7 Çok atomlu iyonlardan karbonat, nitrat,
sülfat, fosfat, hidroksit ve amonyum iyonlar› tan›t›lacak, di¤er iyonlardan söz edilmeyecektir.
[!] 4.1 Kimyasal ba¤ kavram›n›n iliflkilendirilebilece¤i görsel öge, “birbirine yak›n duran atomlar”d›r.
‹ki atom, te¤et veya k›smen iç içe çizilmifl ise arada bir ba¤ olaca¤› fikri hem basit oluflu hem de gerçe¤i yans›tmas› bak›m›ndan uygundur.
[!] 4.2; 4.3 Elektron al›fl-veriflinin hangi hâllerde
ve hangi yönde olaca¤› tart›fl›l›rken oktet ve dublet
kurallar›na s›k s›k gönderme yapmak yararl›d›r.
[!] 4.2 Ünitenin bu bölümünde sadece iyonik ba¤
tan›t›lacak, iyonik bileflikler “Bileflikler ve Formülleri” bafll›¤› alt›nda incelenirken burada verilenler pekifltirilecektir.
3.5. Yüklü atomlar› “iyon” olarak adDers Kitab›
land›r›r.
• Bulal›m (s.131) (3.7)
3.6. Pozitif yüklü iyonlar› “katyon”,
• Bulal›m (s.133) (4.1, 4.2)
negatif yüklü iyonlar› ise “anyon” ola• Bulal›m (s.134) (4.1, 4.2)
rak adland›r›r.
Ö¤renci Çal›flma Kitab›
3.7. Çok atomlu yayg›n iyonlar›n ad
• 20. etkinlik (3.4 - 3.6)
ve formüllerini bilir.
• 21. etkinlik (3.4 - 3.6)
4. Kimyasal ba¤ ile ilgili olarak
• 22. etkinlik (3.4 - 3.6)
ö¤renciler;
• 23. etkinlik (4.1, 4.2)
4.1. Atomlar aras› yak›nl›k ile kim• 24. etkinlik (4.1, 4.2)
yasal ba¤ kavram›n› iliflkilendirir.
Ö¤retmen K›lavuz Kitab›
4.2. ‹yonlar aras› çekme/itme kuv• Sorular› Cevaplayal›m
vetlerini tahmin eder, çekim kuvvetle- (s. 151) (4.1, 4.2)
rini “iyonik ba¤” olarak adland›r›r.
AÇIKLAMALAR
⏐← →⏐ 3.1 - 3.6 Oktet, dublet, iyon, anyon ve katyon kavramlar› birbiri ile iliflkili olarak verilecektir.
[!] 3.1 Her atomun d›fl katman›n› neden 8’e tamamlamak istedi¤i sorusunu burada ele almak gerekmez. Ancak atomlar›n elektron dizilimlerini soy
gazlara benzetme e¤iliminden bahsedilebilir. “ Oktet kural›” asl›nda bir kural de¤il, istisnas› var olan
bir düzenliliktir. Bu seviyede istisnalardan söz etmek gereksizdir.
ETK‹NL‹KLER
ÖÇK 30. etkinlik:
Kavram Haritas›n› Olufltural›m
ÖKK Ek etkinlik:
Modelleri ‹nceleyelim
Akran De¤erlendirme Formu
Ö¤renci Gözlem
Formu
Kavram Haritas›
Ölçe¤i
Akran De¤erlendirme Formu
Ö¤renci Gözlem
Formu
Yap›land›r›lm›fl
Grid Model/Maket Ölçe¤i
Tablo Tamamlama
Ölçe¤i
Bulmaca Tamamlama Ölçe¤i
DERS ‹Ç‹ VE D‹⁄ER ARA D‹S‹PL‹NLERÖLÇME VE
DERSLER ‹LE
DE⁄ERLEND‹RME ‹L‹fiK‹LEND‹RME ATATÜRKÇÜLÜK
4. ÜN‹TE: MADDEN‹N YAPISI VE ÖZELL‹KLER‹
3. Katman - elektron dizilimi ile
Ders Kitab›
kimyasal özellikleri iliflkilendirmek
• He, Ne ve Ar Atomlar›n›n Mobak›m›ndan ö¤renciler;
dellerini Yapal›m (s. 127) (3.1)
3.1. D›fl katman›nda 8 elektron bu• Bulal›m (s.129) (3.1 - 3.4)
lunduran atomlar›n elektron al›p-ver• Bulal›m (s. 130) (3.1 - 3.4)
meye yatk›n olmad›¤›n› (kararl› olduÖ¤retmen K›lavuz Kitab›
¤unu) belirtir.
• Tabloyu Tamamlayal›m
3.2. Elektron almaya veya vermeye (s.140) (3.1, 3.2, 3.3)
yatk›n atomlar› belirler.
• Bulmaca (s.141) (3.1, 3.3)
3.3. Bir atomun, katman-elektron
diziliminden ç›karak kaç elektron veÖ¤renci Çal›flma Kitab›
rece¤ini veya alaca¤›n› tahmin eder
• 19. etkinlik (3.1 - 3.4)
(BSB-9).
3.4. Atomlar›n elektron verdi¤inde
pozitif (+), elektron ald›¤›nda ise negatif (-) yük ile yüklendi¤i ç›kar›m›n›
yapar.
KAZANIMLAR
Ö⁄RENME ALANI: MADDE VE DE⁄‹fi‹M
SÜRE
AY
MART
MART
4
4
4
HAFTA
2. HAFTA
3. HAFTA
4. HAFTA
SAAT
306
ETK‹NL‹KLER
[!] 5.1-5.4 Laboratuvar ortam›nda, demir ve kükürt
elementlerinden hareketle bir bileflik elde etmek, ö¤renciler için güzel bir deneyim olabilir. Ancak bu deneyi kendisi yapsa bile ö¤renci, bileflik ve element
kavramlar› ile ilgili kal›c› bir sezgi edinememektedir.
Modeller, kavramsal sezgiler için daha uygun görsel
malzemeler olarak düflünülmüfltür.
[!] 5.4 Molekül modelleri ile çal›fl›l›rken, her atomu
farkl› renklerde ve/veya farkl› boylarda seçmek ve
küreler üzerine element sembollerini okunabilir flekilde yazmak faydal›d›r.
[!] 5.5 NaCl, CaO gibi basit iyonik ve H2O, CO2,
SO2, NH3, C6H12O6 gibi kovalent bilefliklerin formülleri üzerinde durulur.
[!] 5.6 “Elementler atomlardan, bileflikler moleküllerden oluflmufltur.” genellemesinden kaç›n›lmal›d›r.
Çünkü bu kural›n geçerli oldu¤u durumlar kadar istisnalar› da vard›r.
⏐← →⏐ Polimerler, proteinler, karbonhidratlar gibi
çok büyük moleküllere bu düzeyde girilmeyecektir.
AÇIKLAMALAR
6.4. Çözeltilerde, çözücü molekülleDers Kitab›
• Çözünme Nas›l Oluyor?
ri ile çözünen maddenin iyon veya
molekülleri aras›ndaki etkileflimlerini (s.148) (6.4, 6.5)
• Çözünme Ne Zaman H›zlan›aç›klar.
6.5. S›cakl›k yükseldikçe çözünme- yor? (s.150) (6.5, 6.6)
• Bulal›m (s.151) (6.6)
nin h›zland›¤›n› fark eder.
Ö¤renci Çal›flma Kitab›
6.6. Çözünenin tane boyutu küçül• 44. etkinlik (6.4)
dükçe çözünme h›z›n›n artaca¤›n›
• 45. etkinlik (6.1-6.10))
keflfeder.
Ö¤retmen K›lavuz Kitab›
• Limon Kolonyas› Yapal›m
(s.163) (6.7, 6.8)
• Hatay› Bulal›m (s.163) (6.4)
[!] 6.4 Kimi ö¤renciler, NaCl’ deki iyonik ba¤›n su
taraf›ndan nas›l kopar›ld›¤›n› sorgulayabilir. Böyle
durumlarda, iyonik çekim kuvvetlerinin ortam de¤iflince zay›flayabilece¤i ve özellikle su ortam›nda çok
zay›flad›¤› gerçe¤i, verilebilir en basit aç›klamad›r.
[!] 6.4 Su ve alkol gibi s›v›lar›n kar›fl›mlar›n›n da bir
çözelti oldu¤u özellikle vurgulanmal›d›r. Böyle çözeltilerde, miktar› çok olan s›v›ya çözücü, miktar› az olana çözünen demek uygundur. Ancak, sulu homojen
kar›fl›mlarda, miktar› az bile olsa suyu “çözücü” kabul etmek yanl›fl olmaz.
⏐← →⏐ 6.4 Çözünme olay›n› molekül-iyon temelinde
aç›klan›rken, hidratasyon, solvatasyon, dissosiyasyon, assosiyasyon gibi terimlere ve ba¤ oluflumuna
girilmeyecektir.
Akran De¤erlendirme Formu
Ö¤renci Gözlem
Forum
Çözelti-Adi Kar›fl›m
Çözeltiler
Laboratuvar (Deney) Raporu Ölçe¤i
Bilimsel Süreç
Becerileri Ölçe¤i
• Laboratuvar (Deney) Raporu Ölçe¤i
DERS ‹Ç‹ VE D‹⁄ER ARA D‹S‹PL‹NLERÖLÇME VE
DERSLER ‹LE
DE⁄ERLEND‹RME ‹L‹fiK‹LEND‹RME ATATÜRKÇÜLÜK
4. ÜN‹TE: MADDEN‹N YAPISI VE ÖZELL‹KLER‹
⏐← →⏐ 6.1 Kolloid, emülsiyon, süspansiyon, disper6. Kar›fl›mlar ile ilgili olarak ö¤Ders Kitab›
• Bulal›m (s.142) (6.1)
renciler;
siyon kavramlar›na girilmeyecektir.
• Bulal›m (s.144) (6.1)
6.1. Kar›fl›mlarda birden çok ele• Kar›fl›mlar Farkl› Farkl›d›r
ment veya bileflik bulundu¤unu fark (s. 164) (6.1, 6.2, 6.3)
eder (BSB, 2, 4)
• Bulal›m (s.148) (6.3)
6.2. Heterojen kar›fl›m (adi kar›fl›m)
Ö¤renci Çal›flma Kitab›
• 36. etkinlik (6.1, 6.2)
ile homojen kar›fl›m (çözelti) aras›n• 37. etkinlik (6.1-6.3)
daki fark› aç›klar.
• 38. etkinlik (6.2)
6.3. Kat›, s›v› ve gaz maddelerin s›• 39. etkinlik (6.1-6.3)
v›lardaki çözeltilerine örnekler verir.
• 40. etkinlik (6.1-6.3)
• 41. etkinlik (6.3)
• 42. etkinlik (6.1-6.3)
• 43. etkinlik (6.2)
Ö¤retmen K›lavuz Kitab›
• Hangisi Kar›fl›m, Hangisi Kükürt dioksit? (s.160) (6.1-6.3)
5. Ö¤renciler, bileflikler ve forDers Kitab›
mülleri ile ilgili olarak;
• Bulal›m (s.139) (5.1, 5.2)
5.1. Farkl› atomlar›n bir araya gele• Bulal›m (s.139) (5.1, 5.2, 5.3)
rek yeni maddeler oluflturabilece¤ini
• Ne ‹di, Ne Oldu? (s.140) (5.1,
fark eder (BSB-5).
5.2, 5.3)
5.2. Her bileflikte en az iki element
• Bulal›m (s.142) (5.5)
bulundu¤unu fark eder.
Ö¤renci Çal›flma Kitab›
5.3. Molekül yap›l› bilefliklerin mo• 31. etkinlik (5.1, 5.2, 5.3)
del veya resmi üzerinde atomlar› ve
• 32. etkinlik (5.1 - 5.4)
molekülleri gösterir (BSB-28).
• 33. etkinlik (5.5)
5.4. Moleküllerde; her elementin
• 34. etkinlik (5.1 - 5.6)
atom say›s›n›n, örgü yap›larda; ele• 35. etkinlik (5.1 - 5.6)
mentlerin atom say›lar›n›n oran›n› belirÖ¤retmen K›lavuz Kitab›
ler.
• Bileflik Formülleri (s.153)
5.5. Günlük hayatta s›kça karfl›laflt›¤› (5.1, 5.2, 5.3)
basit iyonik ve baz› kovalent bilefliklerin
formüllerini yazar (FTTÇ-4).
5.6. Element ve bilefliklerin hangilerinin molekülerden olufltu¤una örnekler
verir.
KAZANIMLAR
Ö⁄RENME ALANI: MADDE VE DE⁄‹fi‹M
307
SÜRE
AY
N‹SAN
AY
SÜRE
MART
HAFTA
5. HAFTA
HAFTA
1. HAFTA
4
SAAT
4
SAAT
ETK‹NL‹KLER
1. Ifl›¤›n so¤urulmas› ile ilgili olaDers Kitab›
rak ö¤renciler;
• Ifl›k Maddelerin S›cakl›¤›n›
1.1. Ifl›¤›n madde ile etkileflimi soArt›r›r m›? (s. 163) (1.2)
nucunda so¤urulabilece¤ini fark eder.
• Hangi Yüzey Ifl›¤› Daha Faz1.2. Ifl›kla etkileflen maddelerin
la So¤urur? (s. 164) (1.4)
›s›nd›¤›n› gözlemler.
1.3. Yapt›¤› gözlemlere dayanarak
• Bulal›m (s. 165) (1.2)
maddelerin ›fl›¤› so¤urdu¤u ç›kar›m›n›
• Araflt›ral›m (s. 166) (1.6, 1.8)
yapar.
Ö¤renci Çal›flma Kitab›
1.4. Koyu renkli cisimlerin ›fl›¤›, aç›k
• 1. etkinlik (1.1, 1.2)
renkli cisimlere göre daha çok so¤urdu¤unu keflfeder.
• 2. etkinlik (1.3)
1.5. Teknolojik tasar›m döngüsünü
• 3. etkinlik (1.4)
kullanarak ›fl›¤› so¤uran maddelerin
• 4. etkinlik (1.3, 1.4)
›s›nmas›yla ilgili projeler üretir .
• 5. etkinlik (1.1 - 1.4)
1.6. Ifl›¤›n bir enerji türü oldu¤unu ifade eder.
• 6. etkinlik (1.1 - 1.4)
1.7. Ifl›k enerjisinin baflka bir enerjiye
• 7. etkinlik (1.6 - 1.8)
dönüflebilece¤ini ifade eder.
• 8. etkinlik (1.5)
1.8. Günefl enerjisinden yararlanma
yollar›na örnekler verir.
KAZANIMLAR
Ö⁄RENME ALANI: F‹Z‹KSEL OLAYLAR
6.10. Ya¤mur ve yüzey sular›n›n
k›smen iletken olmas›n›n sebebini ve
do¤urabilece¤i tehlikeleri aç›klar
(FTTÇ-26, 28, 29).
6.9. Baz› çözeltilerin elektrik enerjisini iletti¤ini deneyle gösterir; elektrolit
olan ve elektrolit olmayan maddeler
aras›ndaki fark› aç›klar (BSB-2, 5, 7).
[!] 6.7 Deriflimin say›sal ifadesi burada kapsam d›fl›d›r.
[!] Deriflik ve seyreltik kavramlar›n›n göreceli anlamlar tafl›d›¤›, ayn› çözeltinin, ikinci çözeltiye göre
seyreltik, üçüncü çözeltiye göre de deriflik olabilece¤i vurgulan›r.
[!] 6.7 Piyasadaki tüketim mallar›n›n etiketleri üzerinde, deriflik yerine konsantre terimi kullan›lmaktad›r. Ö¤renciye bu terim tan›t›lacak, fakat deriflik sözcü¤ü tercih edilecektir.
⏐← →⏐ 6.9 Kullan›lan güç kayna¤›n›n ve ampulün tipine ve dald›r›lm›fl elektrotlar aras›ndaki mesafeye ba¤l› olarak, saf su ve fleker çözeltisiyle yap›lan deneylerde ampul, çok sönük de olsa yanabilir. Böyle durumlarda, suyun ve fleker çözeltisini “kötü iletken” tuz çözeltisini de “iyi iletken” fleklinde nitelemek, saf suda az da
olsa iyonlar bulundu¤u konusuna girmemek uygundur.
⏐← →⏐ 6.9 Burada esas olan, baz› maddelerin suda
iyonlaflt›¤›, baz›lar›n›n da molekül hâlinde çözündü¤ü fikridir. Elektrolit kavram›n›n ça¤r›flt›raca¤› elektroliz ve zay›f elektrolit, kuvvetli elektrolit gibi kavramlar bu ünitenin tamamen d›fl›nda düflünülmelidir.
⏐← →⏐ 6.9 HCl, H2SO4 gibi asl›nda molekül yap›l› baz› maddelerin de suda tamamen iyonlaflabilece¤i göz
önüne al›narak “Molekül yap›l› maddeler suda iyonlaflmaz.” fleklinde bir genellemeye gitmemek gerekir.
[!] 6.10 Yüzey sular›n›n iyonik maddeler çözmüfl
olabilece¤i fikrinin yerleflmesi için, topra¤›n oluflumu
ve yap›s› hakk›nda özet bir bilgi gereklidir.
AÇIKLAMALAR
AÇIKLAMALAR
Hangisi Ifl›¤› En
Çok So¤urur?
Hipotezi Test Edelim
Günefl Oca¤›
Araflt›rma Raporu
Ölçe¤i
Bilimsel Süreç Becerileri Ölçe¤i
Sunum Ölçe¤i
1.1-1.5 Ifl›¤› so¤uran maddelerin ›s›nmas›, 5.s›n›f “Madde ve
De¤iflim” ö¤renme alan› “Maddenin De¤iflimi
ve Tan›nmas›” ünitesindeki “Is› - S›cakl›k” konusu ile iliflkilendirilmelidir.
5. s›n›f›n “Ifl›k ve
Ses” ünitesinde ›fl›¤›n
yay›lmas› ve ›fl›¤›n
maddeyle karfl›laflmas›
ile ilgili ö¤renilenler hat›rlat›lmal›d›r.
DERS ‹Ç‹ VE D‹⁄ER ARA D‹S‹PL‹NLERÖLÇME VE
DERSLER ‹LE
DE⁄ERLEND‹RME ‹L‹fiK‹LEND‹RME ATATÜRKÇÜLÜK
5. ÜN‹TE: IfiIK
6. s›n›f “Yaflam›m›zdaki Elektrik” ünitesi ile iliflkilendirilebilir.
DERS ‹Ç‹ VE D‹⁄ER ARA D‹S‹PL‹NLERÖLÇME VE
DERSLER ‹LE
ATATÜRKÇÜLÜK
DE⁄ERLEND‹RME ‹L‹fiK‹LEND‹RME
4. ÜN‹TE: MADDEN‹N YAPISI VE ÖZELL‹KLER‹
ÜN‹TELEND‹R‹LM‹fi YILLIK PLAN ÖRNE⁄‹ 5. ÜN‹TE
Ders Kitab›
• Seyreltme ve Derifltirme
(s.152) (6.8)
• Ampul Ne Zaman Parlak?
(s. 153) (6.9)
Ö¤renci Çal›flma Kitab›
• 46. etkinlik (6.7, 6.8)
• 47. etkinlik (6.7 - 6.10)
• 48. etkinlik (6.7 - 6.10)
• 49. etkinlik (6.1 - 6.3)
• 50. etkinlik (6.1 - 6.10)
Ö¤retmen K›lavuz Kitab›
• Ne Ö¤rendik? (s.167) (Konu
ile ilgili tüm kazan›mlar)
6.7. Çözeltileri deriflik ve seyreltik
fleklinde s›n›fland›r›r (BSB-5,7).
6.8. Çözeltilerin nas›l seyreltilece¤ini ve/veya derifltirilece¤ini deneyle
gösterir (BSB-15, 16, 17, 18; TD-3).
ETK‹NL‹KLER
KAZANIMLAR
Ö⁄RENME ALANI: MADDE VE DE⁄‹fi‹M
SÜRE
AY
N‹SAN
4
4
HAFTA
2. HAFTA
3. HAFTA
SAAT
308
Ders Kitab›
• Bulal›m (s.174) (3.1, 3.2)
• Bulal›m (s.174) (3.3, 3.4)
• Ifl›¤›n Do¤rultusunu De¤ifltirebilir miyiz? (s. 177) (3.2, 3.3,
3.4)
• Hangi Ortam Daha Yo¤un?
(s.176) (3.6, 3.7)
• Bulal›m (s.176) (3.9)
• Bulal›m (s.177) (3.10)
• Bulal›m (s.179) (3.10)
• Gözlerimiz Yan›l›yor mu?
(s.179) (3.8)
Ö¤renci Çal›flma Kitab›
• 18. etkinlik (3.1 - 3.3)
• 19. etkinlik (3.4 - 3.6)
• 20. etkinlik (3.4 - 3.7)
• 21. etkinlik (3.4 - 3.7)
• 22. etkinlik (3.4 - 3.7)
• 23. etkinlik (3.8 - 3.9)
• 24. etkinlik (3.8)
Ö¤retmen K›lavuz Kitab›
• Su Yüzeyi Ayna Gibidir (s.
188) (3.5, 3.74)
• Ifl›k Ifl›nlar› (s.189) (3.4, 3.5,
3.7)
Ders Kitab›
• Beyaz Ifl›k Tek Bir Renk midir? (s.167) (2.1)
• Farkl› Renkteki Ifl›klar› Birlefltirelim (s.169) (2.3, 2.4)
• Cisimler Her Zaman Göründükleri Renkte midir? (s.171)
(2.3, 2.4)
• Bulal›m (s.171) (2.3.2.4)
• Renk Neden De¤ifliyor?
(s. 172) (2.5)
Ö¤renci Çal›flma Kitab›
• 9. etkinlik (2.1, 2.3, 2.5)
• 10. etkinlik (2.1)
• 11. etkinlik (2.1, 2.3, 2.5)
• 12. etkinlik (2.1, 2.3, 2.5)
• 13. etkinlik (2.1, 2.2)
• 14. etkinlik (2.6)
• 15. etkinlik (2.5, 2.6)
• 16. etkinlik (2.5, 2.6)
• 17. etkinlik (2.1, 2.5, 2.6)
2. Cisimlerin renkli görünmesiyle
ilgili olarak ö¤renciler;
2.1. Beyaz ›fl›¤›n tüm renkleri içerdi¤ini fark eder (BSB-1).
2.2. ‹nsan gözünün fark edemeyece¤i ›fl›nlar›n da oldu¤unu ifade eder.
2.3. Cisimlerin siyah, beyaz veya
renkli görünmelerini, ›fl›¤›n yans›mas›
ve so¤urulmas›yla aç›klar.
2.4. Cisimlerin beyaz ›fl›kta ve renkli ›fl›klarda neden farkl› renklerde göründüklerini aç›klar.
2.5. Gökyüzünün renkli görünmesini ›fl›¤›n atmosferde so¤urulmas› ve
saç›lmas› ile aç›klar.
3. Ifl›¤›n saydam bir ortamdan
baflka bir saydam ortama geçmesi
ile ilgili olarak ö¤renciler;
3.1. Ifl›¤›n belirli bir yay›lma h›z›n›n
oldu¤unu ifade eder.
3.2. Ifl›¤›n h›z›n›n saydam bir ortamdan baflka bir saydam ortama geçerken de¤iflti¤ini ifade eder.
3.3. Ifl›¤›n saydam bir ortamdan baflka bir saydam ortama geçerken do¤rultu de¤ifltirdi¤ini keflfeder (BSB-2, 11,
17, 23, 26)
3.4. Ifl›k demetlerinin az k›r›c› (az
yo¤un) saydam bir ortamdan çok k›r›c› (çok yo¤un) saydam bir ortama geçerken normale yaklaflt›¤›, çok k›r›c›
(çok yo¤un) saydam bir ortamdan az
k›r›c› (az yo¤un) saydam bir ortama
geçerken ise normalden uzaklaflt›¤›
sonucunu ç›kar›r (BSB-31).
3.5. Ifl›¤›n hem k›r›ld›¤› hem de
yans›d›¤› durumlara örnekler verir
(BSB-2; TD-1)
3.6. Çeflitli ortamlarda k›r›lma olay›n› aç›klamak için basit ›fl›n diyagramlar› çizer (BSB-6, 8).
3.7. ‹ki ortam aras›nda do¤rultu de¤ifltiren ›fl›k demetlerini gözlemleyerek ortamlar›n yo¤unluklar›n› karfl›laflt›r›r (BSB-6, 8).
3.8. Ifl›¤›n her zaman çok k›r›c›
(çok yo¤un) ortamdan az k›r›c› (az yo¤un) ortama geçemedi¤ini deneyerek
keflfeder (BSB-8, 9, 30, 31).
3.9. Ifl›¤›n k›r›lmas›yla aç›klanabilecek olaylara örnekler verir (BSB-2,
TD-1).
3.10. Ifl›¤›n prizmada k›r›larak
renklere ayr›labilece¤ini keflfeder
(BSB-2, 17, 25).
ETK‹NL‹KLER
KAZANIMLAR
Ö⁄RENME ALANI: F‹Z‹KSEL OLAYLAR
??? 3.1 Baz› ö¤renciler ›fl›¤›n h›z›n›n asla de¤iflmeyece¤ini düflünebilir.
[!] Ö¤renciler oyuncak lazerin kesinlikle göze tutulmamas› konusunda uyar›lmal›d›r.
[!] 3.2 Yüzeyin Normalinin; ortam de¤ifltiren ›fl›nlar›n gelme ve k›r›lma aç›lar›n› ölçmede referans al›nan, ortamlar› ay›ran, s›n›ra dik, sanal bir do¤ru parças› oldu¤u belirtilmeli ve çiziminde ö¤rencilere yard›m edilmelidir.
⏐← →⏐ 3.4 “Snell Yasas›” verilmeyecektir.
[!] 3.8 S›n›r aç›s›ndan ba¤›nt› verilmeden söz edilmelidir.
[!] 3.8 Genellikle yo¤un maddelerin daha k›r›c› olduklar› belirtilir.
[!] 3.9 Tam yans›ma olay› ve fiber optik kablolar›n
çal›flma prensibinden söz edilebilir.
[!] 3.10 Renk tayf›nda yediden çok daha fazla renk
vard›r.
??? 2.2 Baz› ö¤renciler ›fl›¤›n tüm renkleri birlefltirildi¤inde siyah renk elde edilece¤ini düflünebilir.
⏐← →⏐ 2.2 Renk-dalga boyu iliflkisi, ›fl›¤›n dalga karakteri bu ünitenin kapsam› d›fl›ndad›r. Ifl›nlar›n dalga boylar›ndan söz edilmeyecektir.
[!] 2.2 5. s›n›f›n “Ifl›k ve Ses” ünitesinde ›fl›n kavram›, ›fl›¤›n izledi¤i yolu çizimle göstermede kullan›lan
geometrik fleklin ad›, burada ise ›fl›k türü olarak kullan›lm›flt›r.
[!] 2.2 Dalga boyu kavram›na girilmeden, mor ötesi ›fl›k, k›z›l ötesi ›fl›k, X-›fl›n› gibi ›fl›n türlerinin bilim
ve teknolojideki kullan›m alanlar›ndan söz edilmelidir.
??? 2.5 Baz› ö¤renciler gökyüzünün mavi görünmesinin, denizlerin mavi olmas›ndan kaynakland›¤›n› düflünebilir.
AÇIKLAMALAR
K›ran Ortam›
Tahmin Et
Gizemli Kutular
Laboratuvar (Deney) Raporu Ölçe¤i
Renkli Engel
Bukalemun
Ifl›¤›n madde ile
etkileflimiyle ilgili 5 ve 6.
s›n›fta ö¤renilenler hat›rlat›lmal›d›r.
DERS ‹Ç‹ VE D‹⁄ER ARA D‹S‹PL‹NLERÖLÇME VE
DERSLER ‹LE
DE⁄ERLEND‹RME ‹L‹fiK‹LEND‹RME ATATÜRKÇÜLÜK
5. ÜN‹TE: IfiIK
309
SÜRE
AY
4
SÜRE
AY
MAYIS
HAFTA
1. HAFTA
N‹SAN
HAFTA
4. HAFTA
SAAT
4
SAAT
ETK‹NL‹KLER
ETK‹NL‹KLER
Ders Kitab›
• Çevremi Gözlemliyorum
(s.189) (1.2)
• Araflt›ral›m (s.190 (1.1)
• Bulal›m (s.191) (1.3) (BSB9).
• Bulal›m (s.192) (1.3, 1.4)
• Bulal›m (s.193) (1.3,1.4)
(BSB-9)
• Bulal›m (Sayfa 194) (1.2)
• Besin A¤› Olufltural›m
(s.197) (1.2)
Ö¤retmen K›lavuz Kitab›
• Bilgi Çantas› (s.199) (1.1)
• Hikâye Yazal›m (s. 205)
(1.2)
• Ö¤renci Çal›flma Kitab›
• 1. etkinlik (1.1, 1.2)
• 2. etkinlik (1.1, 1.2)
• 3. etkinlik (1.2)
• 4. etkinlik (1.2)
• 5. etkinlik (1.2)
• 6. etkinlik (1.2)
KAZANIMLAR
1.Organizmalar›n yaflad›klar›
alanlar ve bu alanlara insan etkisi
ile ilgili olarak ö¤renciler;
1.1. Tür, habitat, popülasyon ve
ekosistem kavramlar›n› örneklerle
aç›klar.
1.2. Bir ekosistemdeki canl› organizmalar›n birbirleriyle ve cans›z faktörlerle iliflkilerini aç›klar.
1.3. Farkl› ekosistemlerde bulunabilecek canl›lar hakk›nda tahminler
yapar (BSB-9).
1.4. Ekosistemleri canl› çeflitlili¤i
ve iklim özellikleri aç›s›ndan karfl›laflt›r›r (BSB-5,6).
1.5. Ekosistemdeki biyolojik çeflitlili¤i fark eder ve bunun önemini vurgular.
Ö⁄RENME ALANI: CANLILAR VE HAYAT
[!] 4.1 ‹nce ve kal›n kenarl› merceklerin çeflitli flekiller olabilece¤i vurgulanmal›d›r.
⏐← →⏐ 4.1 ‹nce ve kal›n kenarl› merceklerde, cismin
bulundu¤u çeflitli uzakl›klar için görüntünün bulunaca¤› yer ve büyüklü¤ü ile ilgili ba¤›nt›lar verilmeyecektir.
⏐← →⏐ 4.1; 4.5 Görüntü çizimleri ve merceklerle ilgili geometrik optik konular› üst s›n›flarda ele al›nacakt›r.
[!] 4.5 Ö¤renciler; ç›plak gözle, merceklerle veya
mercek sistemleriyle kesinlikle Günefl’e bakmamalar› konusunda uyar›lmal›d›r.
AÇIKLAMALAR
Ifl›¤› Kim K›r›yor?
Zafer ‹çin Teknoloji
Mercek Çeflitleri
Teleskop
Laboratuvar (Deney) Raporu Ölçe¤i
4.3 7. s›n›f “Canl›lar ve Hayat” ö¤renme
alan›, “Vücudumuzdaki
Sistemler” ünitesinin gözün yap›s› konusu ile
iliflkilendirilir.
Besin A¤› Ölçe¤i
Gezi - Gözlem ‹nceleme Raporu
Grup Öz De¤erlendirme Ölçe¤i
Besin a¤lar›ndaki enerji ak›fl› ve ekosistemde madde döngüleri 8. s›n›fta verilecektir.
DERS ‹Ç‹ VE D‹⁄ER ARA D‹S‹PL‹NLERÖLÇME VE
DERSLER ‹LE
DE⁄ERLEND‹RME ‹L‹fiK‹LEND‹RME ATATÜRKÇÜLÜK
6. ÜN‹TE: ‹NSAN VE ÇEVRE
[!] Ülkemizin biyolojik çeflitlili¤i ile ilgili okuma
metni verilebilir.
[!] 1.2 Canl›lar›n birbiri ile iliflkilerinde besin zincirleri ve besin a¤lar› verilir.
[!] 1.3 Göl, deniz, orman vb. ekosistemler verilir.
[!] ‹lkö¤retim 4 ve 5. s›n›fta kullan›lan “yaflam
alan›” yerine habitat kavram› kullan›lacakt›r.
AÇIKLAMALAR
5. ÜN‹TE: IfiIK
DERS ‹Ç‹ VE D‹⁄ER ARA D‹S‹PL‹NLERÖLÇME VE
DERSLER ‹LE
DE⁄ERLEND‹RME ‹L‹fiK‹LEND‹RME ATATÜRKÇÜLÜK
ÜN‹TELEND‹R‹LM‹fi YILLIK PLAN ÖRNE⁄‹ 6. ÜN‹TE
4. Merceklerle ilgili olarak ö¤renDers Kitab›
ciler;
• Mercekler Ifl›¤›n Yolunu Na4.1. Ifl›¤›n ince ve kal›n kenarl› mer- s›l De¤ifltirir? (s.180) (4.1, 4.2)
ceklerde nas›l k›r›ld›¤›n› keflfeder
• Araflt›ral›m (s.181) (4.3)
(BSB-2,11,17).
• Merceklerle Neler Yapabili4.2. Paralel ›fl›k demetleri ile ince
riz? (s. 184) (4.4)
ve kal›n kenarl› merceklerin odak nok• Bulal›m (s.183) (4.6)
talar›n› bulur) (BSB-1).
Ö¤renci Çal›flma Kitab›
4.3. Merceklerin kullan›m alanlar›na
• 25. etkinlik (4.1, 4.2)
örnekler verir (BSB-1; TD-2).
• 26. etkinlik (4.3)
4.4. Ormanl›k alanlara b›rak›lan
cam at›klar›n güneflli havalarda yan• 27. etkinlik (4.5)
g›n riski oluflturabilece¤ini fark eder
• 28. etkinlik (4.5)
(FTTÇ-22, 23, 26, 27, 29, 33; TD-5).
• 29. etkinlik (4.3)
4.5. Mercekler kullanarak gözlem
• 30. etkinlik (4.1 - 4.6)
araçlar› tasarlar (BSB-1, 3, 11, 17;
FTTÇ-8.9.17).
4.6. Ifl›¤›n yans›mas› ve k›r›lmas›
olaylar›n›n benzerlik ve farkl›l›klar›n›
karfl›laflt›r›r (BSB-1,5).
KAZANIMLAR
Ö⁄RENME ALANI: F‹Z‹KSEL OLAYLAR
SÜRE
AY
MAYIS
HAFTA
2. HAFTA
4
SAAT
310
Ders Kitab›
• Nesli Tükenme Tehlikesinde
Olan Canl›lar (s.198) (1.6, 1.7)
(1.6, 1.7)
• Ormanlar› Yok Etmeyelim
(s. 200) (1.9)
• Bulal›m (s. 201) (1.9)
• Araflt›ral›m (s. 203) (1.11)
• Araflt›ral›m (s. 204) (1.10)
• Araflt›ral›m (s. 205) (1.12)
1.6. Ülkemizde ve dünyada nesli
tükenme tehlikesiyle karfl› karfl›ya
olan bitki ve hayvanlara örnekler verir
(BSB-25; FTTÇ-22, 23, 26).
1.7. Ülkemizde ve dünyada nesli
tükenme tehlikesinde olan bitki ve
hayvanlar›n nas›l korunabilece¤ine
iliflkin öneriler sunar (BSB-32; FTTÇ21, 22, 23, 24, 27).
1.8. Çevresinde bulunan bitki ve
hayvanlara
sevgiyle
davran›r
(FTTÇ-27, TD-5).
1.9. Ülkemizdeki ve dünyadaki
çevre sorunlar›ndan bir tanesi hakk›nda bilgi toplar, sunar ve sonuçlar›n› tart›fl›r (BSB-25, 32; FTTÇ-18,
20, 21, 26, 27, 29).
1.10.Dünyadaki bir çevre probleminin ülkemizi nas›l etkileyebilece¤ine iliflkin ç›kar›mlarda bulunur (BSB8; FTTÇ-18, 20, 21, 28).
1.11.Ülkemizdeki ve dünyadaki
çevre sorunlar›na yönelik ifl birli¤ine
dayal› çözümler önerir ve faaliyetlere kat›l›r (FTTÇ-20, 21, 22, 23, 24,
26, 27; TD-4).
1.12.Atatürk’ün çevre sevgisi ile
ilgili uygulamalar›na örnekler verir
(FFTÇ-23, 27; TD-4).
•Ö¤renci Çal›flma Kitab›
• 7. etkinlik (1.6,1.7)
• 8. etkinlik (1.8)
• 9. etkinlik (1.9)
• 10. etkinlik (1.9, 1.10, 1.11)
• 11. etkinlik (1.9, 1.10, 1.11)
• 12. etkinlik (1.1 - 1.12)
ETK‹NL‹KLER
KAZANIMLAR
Ö⁄RENME ALANI: CANLILAR VE HAYAT
[!] 1.9 Ülkemiz çevre sorunlar›na örnek olarak orman tahribat›, hava, su ve toprak kirlili¤i, heyelan,
sel vb. verilebilir.
[!] 1.9; 1.10 Biyolojik silahlar konusu ile ilgili okuma metni verilebilir.
[!] 1.9 Erozyon ve deprem konusu “Dünya ve Evren” ünitesinde verilecektir.
[!] 1.9 -1.11 Dünyadaki çevre problemleri için
ozon tabakas›n›n delinmesi, sera etkisi, deniz kirlili¤i, nükleer kirlilik (Çernobil örne¤i) vb. verilebilir.
[!] 1.12 Atatürk’ün çevreyle ilgili yapt›¤› uygulamalar(Örne¤in,Atatürk Orman Çiftli¤i,Ankara çay› projesi gibi) bir araflt›rma ödevi olarak verilir.
[!] Atatürkçülük ile ilgili konular (1.12-2)
AÇIKLAMALAR
Poster Haz›rlama Becerisi Ölçe¤i
Araflt›rma Raporu Ölçe¤i
Bilimsel Süreç
Becerileri Ölçe¤i
Ulusal
Çevre
An›t›
Çoktan Seçmeli
Aç›k Uçlu Sorular
1.9 kazan›m›,
Türkçe dersi “Okuma”, “Konuflma” ve
“Yazma” temel dil becerisi ile iliflkilendirilir.
1.9, 1.10 ve 1.11
kazan›mlar›, Sosyal
Bilgiler dersi “Küresel
Ba¤lant›lar” ö¤renme
alan›, “Ülkeler Aras›
Köprüler” ünitesi kazan›m 2 ve 3 ile iliflkilendirilir.
1.9 ve 1.10 kazan›mlar›, Sosyal Bilgiler dersi 6.s›n›f “Küresel Ba¤lant›lar” ö¤renme alan›, “Ülkemiz ve Dünya” ünitesi kazan›m 4 ile iliflkilendirilir.
Afetten Korunma
ve Güvenli Yaflam (1.6,
1.7, 1.9, 1.10, 1.11-1, 2,
3, 4, 8, 9, 10, 11, 12,
13, 14, 15, 16).
Kariyer Bilinci Gelifltirme: Biyolog, zoolog, botanikçi, çevre
mühendisi ve veterinerlik verilebilir.
‹nsan Haklar› ve
Vatandafll›k (1.10, 1.11,
1.12-18)
DERS ‹Ç‹ VE D‹⁄ER ARA D‹S‹PL‹NLERÖLÇME VE
DERSLER ‹LE
DE⁄ERLEND‹RME ‹L‹fiK‹LEND‹RME ATATÜRKÇÜLÜK
6. ÜN‹TE: ‹NSAN VE ÇEVRE
311
SÜRE
AY
MAYIS
4
4
HAFTA
3. HAFTA
4. HAFTA
SAAT
??? 1.3; 1.4 “Y›ld›z” denince akla genelde bayra¤›m›zda yer alan flekil gelmektedir. Oysa y›ld›zlar›n
genelde küresel flekilde oldu¤u belirtilir.
[!] 1.3 Tak›my›ld›z› oluflturan y›ld›zlar›n, ortak
özellik veya iliflkileri nedeniyle de¤il; Dünya’dan bak›ld›¤›nda birlikte sergiledikleri görünüm nedeniyle
ortak bir adla an›ld›¤› belirtilir.
[!] Kutup Y›ld›z›’n›n geceleyin yön bulmakta kullan›ld›¤› ve bulundu¤u yönün kuzeyi gösterdi¤i belirtilir.
[!] 1.4 Kuyruklu y›ld›zlar, y›ld›z ad›yla adland›r›lmakla birlikte y›ld›zlardan farkl›d›r.
⏐← →⏐ 1.6 Günefl’in tabakalar›n›n özellikleri, s›cakl›k de¤eri, çap› vb. ayr›nt›lara girilmez.
??? 1.7 Ifl›k y›l›’n›n bir zaman birimi olmad›¤›; “›fl›¤›n bir y›lda ald›¤› yol” olarak ifade edilen bir uzakl›k
ölçüsü birimi oldu¤u belirtilir.
[!] 1.8 Gök tafllar›, gezegenlerin aras›nda hareket
eden ve tümüyle gaz durumuna geçmeden, atmosfere girerek yeryüzüne ulaflabilen meteorlard›r. Ayr›ca akan y›ld›z ad› verilen do¤a olay›na, halk aras›nda y›ld›z kaymas› denildi¤i ve buna da atmosfere
yüksek h›zla girip yanan bir meteorun sebep olabilece¤i belirtilir.
[!] 1.8 Meteorlar, düfltükleri yerlerde ciddi hasarlara yol açabilir, çukurlar oluflturabilir. Oluflan çukurlara meteor çukuru denir; ancak Dünya yüzeyi üzerindeki bir çukurdan söz ediliyorsa buna gök tafl› çukuru ad› verilir.
1.3. Bilinen tak›my›ld›zlara örnekler
Ders Kitab›
verir.
• Y›ld›zlar›n oluflturduklar› fie1.4. Kuyruklu y›ld›zlara örnekler verir. killer (s. 213) (1.3)
1.5. Gözlem yaparken, y›ld›zlarla ge• Akan Y›ld›z Gözlemi
zegenleri birbirinden ay›rt eder (BSB-1, (s. 215) (1.8).
2, 4, 7)
• Bulal›m (s. 216) (1.7)
1.6. Günefl’in de bir y›ld›z oldu¤unu
Ö¤renci Çal›flma Kitab›
ifade eder (BSB-2).
• 2. etkinlik (1.3)
1.7. Y›ld›zlar aras›ndaki çok uzak
• 3. etkinlik (1.1 - 1.8)
mesafelerin “›fl›k y›l›” ad› verilen bir
• 4. etkinlik (1.7)
uzakl›k ölçüsü birimiyle ifade edildi¤ini
Ö¤retmen K›lavuz Kitab›
belirtir.
• Gökyüzünün Hikâyesi (s.225)
1.8. Meteor ile gök tafl› aras›ndaki (1.1, 1.2, 1.3, 1.5, 1.6).
fark› aç›klar.
AÇIKLAMALAR
[!] 1.1 Gökyüzü gözlemleri d›flar›da yap›lacaksa,
bu gözlemin mümkünse flehir ›fl›klar›ndan uzakta, bir
büyü¤ün eflli¤inde, hava flartlar›na uygun k›yafetlerle, en az 20 dakikal›k bir sürede yap›lmas› gerekti¤i
belirtilir.
⏐← →⏐ 1.2 Uzayda bulunan gök cisimleri ile ilgili olarak nicel ayr›nt›lara (çap de¤eri, ortalama s›cakl›k
vb.) girilmeyecektir.
[!] 1.2 Gezegenlerin ›fl›k kayna¤› olmad›¤›, y›ld›zlar›n bir ömrü oldu¤u; ömrü tükenmemifl y›ld›zlar›n
belirli yafllarda ›s› ve ›fl›k yayd›klar› belirtilir.
ETK‹NL‹KLER
Kelime iliflkilendirme
Günefl’e En Yak›n Y›ld›z Kaç Kilometre Uzakta?
Kelime ‹liflkilendirme
Gök Cisimlerini
Tan›yal›m
1.6 Günefl ile ilgili olarak 5. s›n›fta ö¤renilenler hat›rlat›l›r.
DERS ‹Ç‹ VE D‹⁄ER ARA D‹S‹PL‹NLERÖLÇME VE
DERSLER ‹LE
DE⁄ERLEND‹RME
ATATÜRKÇÜLÜK
‹L‹fiK‹LEND‹RME
7. ÜN‹TE: GÜNEfi S‹STEM‹ VE ÖTES‹: UZAY B‹LMECES‹
1. Uzayda bulunan gök cisimleri
Ders Kitab›
ile ilgili olarak ö¤renciler;
• Bulal›m (s. 210) (1.1)
1.1. Gök cisimlerini ç›plak gözle
• Gök Cisimlerini Gözlemleyegözleyerek özelliklerini belirler (BSB- lim (s. 211) (1.1, 1.2, 1.5)
1, 2, 4, 5, 6, 7).
• Araflt›ral›m (s. 212) (1.1, 1.2)
1.2. Uzayda, ç›plak gözle gözleyeÖ¤renci Çal›flma Kitab›
bildi¤imizden çok daha fazla gök cismi
• 1. etkinlik
oldu¤unu fark eder (BSB-8, 25; FTTÇ1, 3, 16).
KAZANIMLAR
Ö⁄RENME ALANI: DÜNYA VE EVREN
ÜN‹TELEND‹R‹LM‹fi YILLIK PLAN ÖRNE⁄‹ 7. ÜN‹TE
HAFTA
1. HAFTA
AY
HAZ‹RAN
SÜRE
4
SAAT
312
Ders Kitab›
• Bulal›m (s. 218) (2.2)
• Dünya ve Ay Modeli Yapal›m
(s. 219) (2.6)
• Günefl Sistemi Modeli Yapal›m (s. 222) (2.5)
Ö¤renci Çal›flma Kitab›
• 5. etkinlik (2.5)
• 6. etkinlik (2.1)
• 7. etkinlik (2.4)
• 8. etkinlik (2.1 - 2.6)
• 9. etkinlik (2.1 - 2.8)
• 10. etkinlik (2.1 - 2.6)
• 11. etkinlik (2.7, 2.8)
• 12. etkinlik (2.7, 2.8)
Ö¤retmen K›lavuz Kitab›
• Gezegenleri Nas›l S›nfland›rabiliriz? (s. 230) (2.3)
• Uzayl› Tasarl›yorum (s. 231)
(2.4)
• Gökyüzünde Neler Var?
(s. 234) (2.7, 2.8)
• Gök Cisimleri Bulal›m
(s. 235) (2.4)
2. Günefl sistemi ve uzayla ilgili
olarak ö¤renciler;
2.8. Dünya d›fl›ndaki evren parças›n› “uzay” olarak tan›mlar ve Dünya’m›z›n uzaydaki yerini belirtir.
2.7. Gök adalara örnekler vererek
özelliklerini kavrar (BSB-5).
2.6. Ay’›n, Dünya’n›n uydusu oldu¤unu gösteren bir model oluflturur ve
sunar (BSB-28, 30, 32; FTTÇ-4,8).
2.5. Günefl sistemini temsil eden bir
model oluflturur ve sunar (BSB-28,
30, 32; FTTÇ-4,8).
2.4. Günefl sistemindeki gezegenleri, belirgin özelliklerine (birbirlerine
göre büyüklükleri, do¤al uydu say›lar›,
etraflar›nda halka olup olmamas›) göre karfl›laflt›r›r (BSB-4,5)
2.3. Günefl sistemindeki gezegenlerin belirli yörüngelerde hareket ettiklerini kavrar.
2.2. Günefl sistemindeki gezegenlerin Günefl’e olan uzakl›klar›n›n “astronomi birimi” (AB) ad› verilen bir
uzakl›k ölçüsü birimiyle ifade edildi¤ini
belirtir.
2.1. Günefl sistemindeki gezegenleri Günefl’e yak›nl›klar›na göre s›ralar
(BSB-4).
ETK‹NL‹KLER
KAZANIMLAR
Ö⁄RENME ALANI: DÜNYA VE EVREN
[!] 2.1-2.5 Uluslararas› Astronomi Birli¤i (International Astronomical Union; IAU), 24 A¤ustos 2006 tarihinde Prag’da yapt›¤› toplant›da Plüton’u gezegen
s›n›f›ndan ç›kararak “Cüce Gezegen” s›n›f›na dâhil
etmifltir. ‹lgili kazan›mlar bu de¤iflim do¤rultusunda
ifllenmelidir.
[!] 2.2 Bir astronomi biriminin (AB) Günefl ile Dünya aras›ndaki uzakl›¤a eflit oldu¤u belirtilir.
⏐← →⏐ 2.4 Günefl sistemindeki gezegenler, birbirlerine göre nitel özellikleriyle (göreli boyut, etraf›nda
halka olup olmamas›, uydu say›s›, yüzey flekilleri)
ele al›n›r; nicel ayr›nt›lara (çap›n›n büyüklü¤ü, yo¤unlu¤u vb.) girilmez.
[!] 2.6 Gel-Git Olay›’n›n, Ay ile Dünya aras›ndaki
hareket iliflkisinden kaynaklanan do¤a olay› oldu¤u
bir okuma metniyle verilir.
[!] 2.7 Galaksi yerine gök ada terimi kullan›l›r.
[!] 2.8 Evren kelimesinin; “aradaki boflluklarla birlikte gök cisimlerinin tümü” anlam›nda kullan›ld›¤›
belirtilir. “Dünya’m›z›n uzaydaki yeri”nden kastedilen; bulundu¤u gök ada/sistem ve Günefl’e yak›nl›kta kaç›nc› s›rada bulundu¤udur.
AÇIKLAMALAR
Kelime ‹liflkilendirme
Gezegenlerin
Günefl’e Olan Uzakl›klar›
Yaz›l› Anlat›m
Kelime ‹liflkilendirme
Kavram Haritas›
Olufltural›m
Sunum Ölçe¤i
Grup Çal›flmas›
Ölçe¤i
2.5 Ay ile ilgili
olarak 5. s›n›fta ö¤renilenler hat›rlat›l›r.
2.5 ve 2.6 kazan›mlar›, Türkçe dersi
“Konuflma” temel dil becerisi ile iliflkilendirilir.
DERS ‹Ç‹ VE D‹⁄ER ARA D‹S‹PL‹NLERÖLÇME VE
DERSLER ‹LE
DE⁄ERLEND‹RME
ATATÜRKÇÜLÜK
‹L‹fiK‹LEND‹RME
7. ÜN‹TE: GÜNEfi S‹STEM‹ VE ÖTES‹: UZAY B‹LMECES‹
313
SÜRE
AY
HAZ‹RAN
HAFTA
2. HAFTA
4
SAAT
ETK‹NL‹KLER
3. Uzay araflt›rmalar› ile ilgili olaDers Kitab›
rak ö¤renciler;
• Basit Bir Teleskop Yapal›m
3.1. Eski medeniyetlerin gök bili- (s. 226) (3.6)
minde nas›l veri toplad›klar›, kaydetÖ¤renci Çal›flma Kitab›
tikleri, bunlar› ne amaçla ve nas›l kul• 13. etkinlik (3.3)
land›klar› hakk›nda bilgi toplayarak bir
• 14. etkinlik (3.5)
görüfl oluflturur ve sunar (BSB-25, 32;
• 15. etkinlik (7. ünite ile ilgili
FTTÇ-1, 2, 3, 34, 35).
tüm kazan›mlar)
3.2. Gök bilimcilerin; teleskoplar
• 16. etkinlik
yard›m›yla gök cisimlerinin hareketlerini ve yap›s›n› inceleyen bilim insanlar› olduklar›n› belirtir (FTTÇ-11, 12,
34, 35; TD-2,3).
3.3. Ünlü Türk gök bilimciler ve çal›flmalar› hakk›nda örnekler verir
(FTTÇ-15; TD-3).
3.4. Teleskoplar›n uzay gözlemi yapmadaki önemini fark eder (BSB-3, 17).
3.5. Basit bir teleskop yapmak için
teknolojik tasar›m yapar, model oluflturur ve sunar (BSB-28, 30, 32; FTTÇ4,8,9).
3.6. Teknolojinin uzay araflt›rmalar›na, uzay araflt›rmalar›n›n da teknolojiye katk›s›n› örneklerle aç›klar (FTTÇ
- 3, 16, 17, 31, 32, 36).
3.7. Astronotlar›n uzayda pek çok
alanda (fizik, kimya, biyoloji, tar›m, eczac›l›k, balistik vb.) incelemeler yapan
bilim insan› olduklar›n› belirtir (FTTÇ11, 12, 34, 35; TD-2, 3).
3.8. Ay’a at›lan ilk ad›m›n, uzak gezegenlere gidebilme ve uzay araflt›rmalar› bak›m›ndan önemini kavrar.
3.9. Evrenin, uçsuz bucaks›z olmas› nedeniyle uzay hakk›nda bilinen
gerçeklerin s›n›rl› ve yeni araflt›rmalarla de¤iflebilir oldu¤unu örneklerle
aç›klar (FTTÇ-1,3).
3.10.Uzay çal›flmalar›na dayanarak
ve hayal gücünü kullanarak gelece¤e
yönelik tahminler yürütür (BSB-8, 9;
FTTÇ-1, 3, 31).
3.11.Uzay kirlili¤inin sebeplerini ifade ederek bu kirlili¤in yol açabilece¤i
olas› sonuçlar› tahmin eder (BSB-8;
FTTÇ-18, 21, 26, 28, 29, 32).
KAZANIMLAR
Ö⁄RENME ALANI: DÜNYA VE EVREN
[!] 3.8 “Ay’a at›lan ilk ad›m” ile ilgili olarak okuma
metni verilir.
[!] 3.7 Uzay çal›flmalar›nda görev alm›fl ünlü astronotlar ile ilgili çeflitli anekdotlar verilir.
[!] 3.7 Baz› ülkelerde astronot yerine “kozmonot”
terimi kullan›ld›¤› belirtilir.
[!] 3.6 Uzay teknolojisi sayesinde geçmiflten günümüze kadar gelifltirilen araçlara örnek olarak
uzay mekikleri, yapay uydular, uzay istasyonlar›,
özel tasarlanm›fl giysiler vb. örnek verilebilir.
[!] 3.4 Gözlemevlerinin; ›fl›k kirlili¤inin gökyüzü
gözlemi yapmadaki olumsuz etkileri nedeniyle, flehir d›fl›ndaki tenha yerlerde bulundu¤u belirtilir.
Olanaklar elverdi¤i ölçüde yak›n çevrede bulunan
(varsa) bir gözlemevine gezi düzenlenir.
[!] 3.2 Ünlü gök bilimcilerin hayat hikâyeleri verilebilir.
[!] 3.1; 3.2 Astronomi yerine gök bilimi; astronom
yerine gök bilimci terimi kullan›labilir.
[!] 3.1 “Gök” denilince, içinde gök cisimlerinin hareket etti¤i sonsuz boflluk veya uzay anlafl›l›r.
AÇIKLAMALAR
Kelime ‹liflkilen 3.1
kazan›m›,
dirme
Türkçe dersi “Okuma” ,
Yaz›l› Anlat›m
“Konuflma” ve “Yazma” temel dil becerisi
ile iliflkilendirilir.
3.3
kazan›m›,
Sosyal Bilgiler dersi
“Bilim, Teknoloji ve
Toplum” ö¤renme alan›, “Zaman ‹çinde Bilim” ünitesi kazan›m 3
ile iliflkilendirilir.
3.2, 3.4, 3.6 kazan›m› Sosyal Bilgiler
dersi “Bilim, Teknoloji
ve Toplum” ö¤renme
alan› “Zaman ‹çinde
Bilim” ünitesi kazan›m
4 ve 5 ile iliflkilendirilir.
3.4; 3.5 7. s›n›f
“Fiziksel Olaylar” ö¤renme alan› “Ifl›k ve
Ses” ünitesi Mercekler
konusu ile iliflkilendirilir.
3.4 Ifl›k kirlili¤i ile
ilgili olarak 4. s›n›fta
ö¤renilenler hat›rlat›l›r.
3.5
kazan›m›,
Türkçe dersi “Konuflma” temel dil becerisi
ile iliflkilendirilir.
3.9, 3.10 kazan›mlar›, Sosyal Bilgiler
dersi 6. s›n›f “Bilim,
Teknoloji ve Toplum”
ö¤renme alan› “Elektronik Yüzy›l” ünitesi kazan›m 2 ile iliflkilendirilir.
DERS ‹Ç‹ VE D‹⁄ER ARA D‹S‹PL‹NLERÖLÇME VE
DERSLER ‹LE
DE⁄ERLEND‹RME
ATATÜRKÇÜLÜK
‹L‹fiK‹LEND‹RME
7. ÜN‹TE: GÜNEfi S‹STEM‹ VE ÖTES‹: UZAY B‹LMECES‹
Download

Yıllık Plan