10. Sınıf
KİMYA
SORU KİTABI
Hakan SÖYLEMEZ
T. C
ĞİTİM BAKA
E
İ
LL
ye Kurulu Ba NLI
şka Ğ
Mİ lim Terbi
nlı I
ğ
Ta
KİMYA
ı
Öğretim programında yaptığı
son güncelleme doğrultusunda
YENİDEN
DÜZENLENMİŞTİR.
PALME YAYINCILIK
Ankara, 2014
I
PALME YAYINLARI: 895
10. Sınıf Kimya Soru Kitabı / Hakan SÖYLEMEZ
Yayına Hazırlama
Yayın Editörü
: PALME Dizgi-Grafik Tasarım Birimi
: Cemil AYAN
Palme Yayıncılık © 2014
Yayıncı Sertifika No : 14142
ISBN
: 978-605-355-280-2
PALME YAYINLARI: 709
Cemil AYAN
Fizik 9. Sınıf Soru Kitabı
Baskı
: Tuna /Matbaacılık
San. ve Tic. A. Ş.
Yayın Editörü
: Cemil Ayan
Basımevi
Sertifika No : 16102
Yayına Hazırlama
: PALME Dizgi-Grafik Tasarım Birimi (Sakin Çam)
Yayınevi Sertifika No
: 14142
Palme Yayıncılık © 2012
ISBN
: 978-605-355-075-4
Baskı
: Tuna Matbaacılık San. ve Tic. A. Ş.
Basımevi Sertifika No
: 16102
Bu kitap 5846 sayılı yasanın hükümlerine göre kısmen ya da tamamen basılamaz, dolaylı dahi
olsa kullanılamaz, teksir, fotokopi ya da başka bir teknikle çoğaltılamaz. Her hakkı saklıdır,
PALME YAYINCILIK’a aittir.
II
G ENEL D AĞITIM
YAZIT Yayın-Dağıtım
Sağlık Sokak 17/30 Sıhhiye-ANKARA
Soru
“Benim Manevi Mirasım BİLİM ve AKILDIR”
M. Kemal ATATÜRK
III
EDİTÖR’DEN
Son yıllarda ilk ve ortaöğretimde uygulanmaya başlanan öğretim programlarının ana felsefesi, yaşam temelli
yaklaşımı esas almasıdır. Bu yaklaşımla, soyut gibi algılanan birçok fen kavramı gerçek yaşamla ilişkilendirilmiş, somut
hale getirilmiştir. Bu yaklaşım okullarımızdaki öğretim sürecine tam olarak yerleştirildiği ve uygulandığı zaman öğrencilerimizin derslere olan ilgi ve motivasyonları ciddi bir biçimde artacaktır. Tüm bu gelişmelerin sonucu olarak bilişim
toplumunun gerektirdiği becerilere sahip, objektif ve analitik düşünebilen, yaratıcı bir kafa gücüne sahip kuşaklar yetişecektir. Böyle yetişen genç insanlar, ezberden uzak kalacak, sağlıklı iletişim kurabilme yetileri gelişecek; kendini iyi
tanıyan, çevresiyle barışık bireyler olacaktır.
Palme yayıncılığın hazırladığı bu kitap serisinin içeriği yukarıda belirtilen bakış açısı çerçevesinde oluşturulmuştur. Ayrıca bu kitaplar değişen yeni sınav sistemine (YGS–LYS) uygun bir niteliğe sahiptir. Üniversite sınavlarında sorulacak soruların kapsamı ve ağırlık düzeyine uygun bir konu akışı sağlanmıştır.
Bu kitapların hazırlanmasında büyük bir özveriyle bana destek veren Palme Yayıncılık'ın genel müdürü sayın
İlhan Budak'a teşekkür ederim.
Palme Yayıncılık'tan çıkan bu kitap serisinin tüm öğrencilere yararlı olması ve onların gelişimine bir katkı sağlaması dileğiyle.....
Cemil AYAN
[email protected]
Ağustos 2014
Ankara
ÖNSÖZ
Sevgili Öğrenciler,
Temel bilimlere yönelik çalışmalarda bazı derslerin iyi olması, bütünün iyi olmasını sağlamaz. Bütünü oluşturan tüm
konu anlatımlı kitaplar ve soru kitapları bilimsel, titiz ve özverili bir çalışmayla hazırlanmışsa sizlere iyi ve yüksek bir başarı
sağlar.
Palme Yayıncılık’ın bu bilinç ve sorumlulukla hazırladığı temel bilimler serisinin içerisinde yer alan “Kimya Soru
Kitabı” bir soruyu en kolay yolla nasıl çözebileceğinizi, bilgilerinizi soru çözümlerinde nasıl kullanabileceğinizi göstermesi
açısından son derece önemli ve yararlı bir kitaptır.
Bu kitapta bir konuyla ilgili olarak çok farklı nitelikler taşıyan, her türlü zorluk derecesine uygun, orjinal bir bakış açısıyla
hazırlanmış çok sayıda soru göreceksiniz. Bizim temel önerimiz, çözemediğimiz her soru üzerinde titizlikle durmanız,
gerekirse o konuyla ilgili konu anlatımlı kitaplarımıza dönerek konuyu yeniden gözden geçirmeniz olacaktır.
Kimya Soru Kitabımızda her konuyla ilgili olarak,
– Açık Uçlu Sorular
– Boşluk Doldurma Etkinliği
– Doğru-Yanlış Etkinliği
– Testler
olmak üzere dört bölüm göreceksiniz. Bunu yaparken amacımız, bilgilerinizi pekiştirmeyi sağlamak, kavramları basit
matematiksel işlemler yaparak sorgulamak, doğru yanıtı çeldiricilere düşmeden bulmak ve karmaşık bir soru karşısında
yorum yapabilmenize yardımcı olmaktır.
Kitabın hazırlık aşamasında emeğini esirgemeyen Kimya Öğretmeni Yaşar Bayramlı'ya takdir ve teşekkürlerimi sunarım.
Başarı dileklerimle ...
Hakan SÖYLEMEZ
[email protected]
(0532) 223 28 75
IV
Soru
ÜNİTE
1
İÇİNDEKİLER
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
ASİTLERİ VE BAZLARI TANIYALIM.......................................................................8
ASİTLERİN VE BAZLARIN TEPKİMELERİ ...........................................................15
Asitlerin ve Bazların Tepkimeleri ..........................................................................19
Nötrleşme Tepkimelerinin Nicel Olarak İncelenmesi ...........................................21
pH ve pOH Kavramları.........................................................................................23
Asit–Baz İndikatörleri ...........................................................................................27
HAYATIMIZDA ASİTLER VE BAZLAR .................................................................29
Asitlerin ve Bazların Metallerle Etkileşimi ............................................................32
Bazı Asit ve Bazların Kullanım Alanları ................................................................38
Asit ve Bazların Sağlık, Endüstri ve Çevre Açısından Değerlendirilmesi .............42
Asit Yağmurları ....................................................................................................44
Kimyasal Maddelerin Etiketleri Üzerindeki Bazı Uyarı İşaretleri ..........................46
Sindirim Sırasında Üretilen Asidik ve Bazik Salgılar ............................................48
Temizlik Malzemesi Kullanımı ..............................................................................50
TUZLAR ...............................................................................................................52
ÜNİTE
2
KARIŞIMLAR
HOMOJEN KARIŞIMLAR ....................................................................................62
Çözücüler ve Çözeltiler........................................................................................66
Çözünme Olayı ....................................................................................................68
Çözeltilerin Derişimleri .........................................................................................70
Kütlece Yüzde Derişim ........................................................................................72
Çözeltinin Kütlece Yüzde Derişiminin Değişmesi ................................................74
Farklı Kütlece Yüzde Derişimlerdeki Çözeltilerin Karıştırılması............................76
Hacimce Yüzde Derişim, PPM, PPB ...................................................................78
Çözeltilerin Derişime Bağlı Özellikleri ..................................................................80
HETEROJEN KARIŞIMLAR .................................................................................84
KARIŞIMLARIN AYRILMASI ................................................................................93
Tanecik Boyutu Farkından Yararlanarak Uygulanan Ayırma Yöntemleri .............96
Yoğunluk Farkından Yararlanarak Uygulanan Ayırma Yöntemleri .....................100
Çözünürlük Farkından Yararlanarak Uygulanan Ayırma Yöntemleri..................103
Kaynama Sıcaklıkları Farkından Yararlanarak Uygulanan Ayırma Yöntemleri ...105
Koagülasyon ve Sert Suların Yumuşatılması .....................................................109
V
ÜNİTE
3
ÜNİTE
4
ENDÜSTRİDE VE CANLILARDA ENERJİ
FOSİL YAKITLAR...................................................................................................112
Organik ve Anorganik Bileşikler.............................................................................115
Kömür Oluşumu ve Türleri .....................................................................................117
Petrol Oluşumu ve Bileşenleri................................................................................119
HİDROKARBONLAR .............................................................................................121
Alkanlar ..................................................................................................................125
Alkenler ..................................................................................................................127
Alkinler ve Aromatik Bileşikler ...............................................................................129
Yaygın Organik Bileşikler.......................................................................................131
TEMİZ ENERJİ KAYNAKLARI................................................................................133
Bitkisel Enerji Kaynakları .......................................................................................136
Diğer Enerji Kaynakları ..........................................................................................138
CANLILARDA ENERJİ ...........................................................................................142
Fotosentez ve Solunum .........................................................................................145
Proteinlerin Sindirimi .............................................................................................149
Karbonhidratların Sindirimi ....................................................................................151
Yağların Sindirimi...................................................................................................153
Yağlar, Karbonhidratlar ve Enerji Depolanması .....................................................155
KİMYA HER YERDE
SU VE HAYAT........................................................................................................158
HAZIR GIDALAR VE TEMİZLİK MALZEMELERİ ....................................................167
Hazır Gıdalar ..........................................................................................................170
Sabun ....................................................................................................................172
Deterjanlar .............................................................................................................174
Çamaşır Sodası .....................................................................................................176
Hijyen Amacıyla Kullanılan Temizlik Maddeleri......................................................178
POLİMERLER, KOZMETİKLER, İLAÇLAR, KIRTASİYE MALZEMELERİ ...............180
Polimerler ..............................................................................................................183
Kozmetikler ve İlaçlar ............................................................................................189
Okulda Kimya ........................................................................................................191
SANAYİDE KİMYA .................................................................................................193
Gübreler.................................................................................................................196
Sönmemiş ve Sönmüş Kireç .................................................................................198
Cam ve Bileşenleri .................................................................................................200
Seramik ve Porselen..............................................................................................202
ÇEVRE KİMYASI ...................................................................................................206
Hava Kirliliği ...........................................................................................................209
Su Kirliliği ...............................................................................................................211
Toprak Kirliliği ........................................................................................................213
Geri Dönüşüm .......................................................................................................215
VI
Soru
Ünite
1
Asitler, Bazlar ve
Tuzlar
ASİTLERİ VE BAZLARI TANIYALIM 8
ASİTLERİN VE BAZLARIN TEPKİMELERİ 15
HAYATIMIZDA ASİTLER VE BAZLAR 29
TUZLAR 52
ASİTLERİ VE BAZLARI TANIYALIM
1.
4.
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
Bazik maddelerin tadı .........I........ dır/dir. Sabun ve deterjan gibi maddeler .........II.......... özellik taşır. Asitler mavi
turnusol kağıdını .........III............. yapar. Bazlar ve .............
IV........... deriyi tahriş etme özelliğine sahiptir.
Aşağıda verilen birinci kaba ikinci kaptaki çözelti eklenince
turnusol kağıdının rengi maviye dönüyor. Aynı kaba üçüncü kaptaki çözelti de eklenince mavi turnusol kağıdı kırmızıya dönüyor.
K›rm›z›
turnusol ka¤›d›
Yukarıda verilen cümlede bazı yerler boş bırakılmıştır.
Aşağıdaki kavramlar boşluklara doğru olarak yerleştirilirse kaç numaralı seçenek boşta kalır?
I. asitler
II. acı
III. bazik
I
IV. kırmızı
2.
I.
II.
III.
IV.
V.
10
mL
CCl
4
X(suda)
20
CClmL
4
Y(suda)
II
III
Buna göre, X ve Y çözeltilerinin sınıfı nedir?
V. ekşi
CH3OH
HCN
KOH
NH3
Na2O
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 1
AÇIK UÇLU SORULAR
5.
X ve Y çözeltilerinden birinin asit diğerinin ise baz olduğu
biliniyor.
Buna göre;
I.
II.
III.
IV.
V.
Yukarıdaki maddelerden kaç tanesinin sulu çözeltisinde H+ iyonları sayısı OH– iyonları sayısından fazladır?
Turnusol kağıdı batırma
Tadına bakma
Eliyle kayganlık hissi kontrolü yapma
Renklerine bakma
Elektrik iletkenliğini ölçme
işlemlerinden kaç tanesi uygulandığında çözeltiler ayırt
edilebilir?
3.
6.
X: CO2(g) + H2O(s) ¡ HCO–3(suda) + H+(suda)
Y: CaO(k) + H2O(s) ¡
Ca2+(suda)
+
SO3(g) + H2O(s) S SO42– (suda) + 2H+ (suda)
2OH–(suda)
NH3(g) + H2O(s) S NH4+(suda) + OH–(suda)
Z: Li2O(k) + H2O(s) ¡ 2Li+(suda) + 2OH–(suda)
Yukarıda bazı maddelerin sulu çözeltilerindeki iyonlaşmaları verilmiştir.
Buna göre, X, Y ve Z'de iyonlaşmaları verilen maddelerden kaç tanesinin tadı ekşidir?
8
1. V
1.2.B1
K2O(k) + H2O(s) S 2K+(suda) + 2OH–(suda)
2.
3.D1
Yukarıda verilen tepkimelere göre;
I. Metal oksitlerinin sulu çözeltisi baziktir.
II. Ametal oksitlerinin sulu çözeltisi asidiktir.
III. NH3 gazı suda çözündüğünde çözelti bazik olur.
yargılarından kaç tanesine ulaşılabilir?
3.
4. B
X; baz, Y;
4.asit
A
5.5.C3
6. 3
Soru
ÜNİTE
ÜNİTE –– 11
Asit çözeltisine batırılan bir turnusol kağıdının rengi ............................................ olur.
2.
Bazı bazlara temas edildiğinde ............................................ hissi verirler.
3.
Tadının ............................................ olması bazların genel özelliklerindendir.
4.
CaO, K2O, MgO gibi metal oksitlerinin sulu çözeltisi ............................................ tir.
5.
Asit ya da baz ortamında renk değiştiren maddelere ............................................ denir.
6.
P2O5, Cl2O7, CO2, SO2, NO2 gibi oksijeni ametal sayısından fazla olan bileşiklerin sulu çözeltisi ............................................ tir.
7.
HCl(suda) ¡ H+(suda) + Cl–(suda)
denkleminde olduğu gibi suda çözündüklerinde suya ............................................ iyonu veren maddeler asidiktir.
8.
CaCO3(k) ¡ X(k) + CO2(g)
denklemine göre oluşan X maddesinin sulu çözeltisi ............................................ tir.
9.
CH3COOH, NaOH, KOH, Ca(OH)2 maddelerinden ............................................ tanesinin sulu çözeltisi baziktir.
ASİTLER,
ASİTLER, BAZLAR
BAZLAR VE
VE TUZLAR
TUZLAR
1.
10. Asitler mavi turnusol kağıdını ............................................ çevirirler.
11. Asitlerin sulu çözeltilerinin tadları ............................................ dir.
12. Asitlerin sulu çözeltisi elektriği ............................................ .
13. Metil oranj, fenolftalein, alizarin sarısı gibi maddeler ............................................ görevi görür.
14. Ca(OH)2 bileşiğinin sulu çözeltisinde OH– iyonu sayısı, H+ iyonu sayısından ............................................ dır.
15. Günlük yaşamda kullandığımız limon suyu, sirke gibi maddeler ............................................ tir.
1. kırmızı
2. kayganlık 3. acı 4. bazik 5. indikatör 6. asidik 7. H+ 8. bazik 9. 3
12. iletir 13. indikatör
14. fazla
15. asidik
10. kırmızıya
11. ekşi
9
ÜNİTE – 1
1. Tahriş etme asit ve bazların ortak özelliğidir.
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
2. Suda çözündüğünde suya H+ iyonu veren maddelere asit denir.
3. N2O5, SO2, NO2 gibi oksijeni ametal sayısından fazla olan bileşiklerin sulu çözeltisi baziktir.
4. HCl sıvısının sulu çözeltisi asidiktir.
5. Bazlar ele kayganlık hissi verir.
6. Sabunlar bazik, deterjanlar asidik maddelerdir.
7. NH3, suda çözündüğünde bazik çözelti oluşur.
8. Yapısında OH bulunduran her madde baz özelliğindedir.
9. Bazı bitkilerin yapraklarında yetiştiği toprağın asitlik ve bazlık durumuna göre renk değişikliği oluşur.
10. Bütün indikatörler asit ortamdan baz ortama geçildiğinde renk değişikliğine uğrar.
11. Bir asidin yapısında mutlaka H atomu olmasına gerek yoktur.
12. Asitler temas ettikleri bir çok malzemeyi aşındırırlar.
13. Bir asit çözeltisinde hem H+ hem de OH– iyonu bulunur.
14. Asitlerin ve bazların sulu çözeltileri elektriği iletir.
15. Bazlar mavi turnusol kağıdını kırmızıya boyar.
16. NaOH bazının sulu çözeltisinde OH– iyonları sayısı, H+ iyonları sayısından fazladır.
10
1. D
2. D
3. Y
4. D
5. D
6. Y
7. D
8. Y
9. D
10. Y
11. D
12. D
13. D
Soru
14. D 15. Y
16. D
TEST
1.
ÜNİTE – 1
ASİTLERİ VE BAZLARI TANIYALIM – I
1
4.
I
Elektriği iletme
+ = OH–
HCCl
4
X
Y
– H+
OH
CCl>
4
II
Tahriş edici özellik
gösterme
Asit ve
Bazlar
Turnusol kağıdına
etki etme
Z
Yukarıdaki kaplarda bulunan çözeltilerdeki H+ ve OH– iyonları sayıları arasındaki ilişki verilmiştir.
IV
III
Ele kayganlık hissi
verme
H+ iyonu içerme
Buna göre, hangi çözeltiler baziktir?
A) Yalnız X
B) Yalnız Y
D) X ve Z
C) Yalnız Z
E) X ve Y
Yukarıdaki kavram haritasında bulunan kutucuklarda asit ve
bazlara ait bazı özellikler verilmiştir.
Buna göre, bu özelliklerden hangisi sadece bazlara aittir?
A) I
B) II
C) III
D) IV
E) V
5.
– Sirkeli su
– Sabunlu su
– Limonlu su
Palme Yayıncılık
2.
Yukarıda verilen sıvı örnekleri ile ilgili;
D) I ve III
Turnusol kağıdı
Kırmızı
Mavi
Fenolftalein
Renksiz
Pembe
Buna göre;
I. Şampuana fenolftalein damlatılırsa pembe renk oluşur.
II. Yoğurda turnusol kağıdı daldırılırsa mavi renk oluşur.
III. Portakal suyuna fenolftalein damlatılırsa kırmızı renk oluşur.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
Baz
Asidik ve bazik maddeleri birbirinden ayıran belirtilerden bazıları yukarıdaki tabloda verilmiştir.
I. Üçü de elektriği iletir.
II. Üçü de turnusol kağıdına etki eder.
III. Üçü de iyon içerir.
A) Yalnız I
Asit
yargılarından hangileri doğrudur?
C) I ve II
E) I, II ve III
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
3.
C) I ve II
E) II ve III
Suda aşağıda verilen iyonlardan hangisini oluşturan
madde bazik özellik gösterir?
A) H+
B) NH4+
C)
6. Bir asit çözeltisinde aşağıdaki iyonlardan hangisi kesinlikle bulunur?
OH–
A) NH4+
D) NO3–
B) K+
D) H+
E) HCOO–
1. D
2. E
3. C
4. C
5. A
6. D
C) SO42–
E) Cl–
11
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
V
H+ > OH–
10.
X + H2SO4 ¡ CaSO4 + 2H2O
denkleminde yer alan X bileşiği ile ilgili;
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
I. Formülü CaO'dur.
II. Sulu çözeltisinde Ca2+ ve OH– iyonları bulunur.
III. Sulu çözeltisi ele kayganlık hissi verir.
HCOOHSH+
+ HCOO–
H2SO4S2H+
+ SO42–
CCl4 +
HBrSH
+ Br–
I
II
III
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
Ada, içinde belirtilen maddelerin sulu çözeltileri bulunan yukarıdaki kaplara mavi turnusol kağıdı batırdığında, turnusol
kağıdının rengi kırmızıya dönmektedir.
E) I, II ve III
Ada yaptığı bu deneyle;
I. Tüm asitlerin yapısında bulunan anyon ve katyonların sayıları eşittir.
II. Tüm asitlerin yapısında oksijen elementi bulunur.
III. Asitlerin sulu çözeltilerinde H+ iyonu bulunur.
yukarıdaki sonuçlardan hangilerine ulaşabilir?
A) Yalnız I
8.
I.
II.
III.
IV.
B) Yalnız III
D) II ve III
SO3
NH3
C2H5OH
NaOH
Yukarıda verilen maddelerin sudaki çözeltilerine ilişkin
aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) İkinci ve dördüncü bileşiklerin sulu çözeltisi baziktir.
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 1
7.
E) I, II ve III
11.
B) Birinci bileşiğin sulu çözeltisinin tadı ekşidir.
C) Tümünün sulu çözeltisi elektriği iletir.
C) I ve III
X(suda)
Y(suda)
X(suda)
Y(suda)
fiekil I
CCl4
Z(suda)
CCl4
Z(suda)
X, Y ve Z çözeltilerine Şekil I de belirtilen renklerde turnusol
fiekil I
kağıtları batırılıyor. Kağıtlar çıkarıldığında
Şekil II'deki renkleri
alıyor.
D) Birinci bileşiğin sulu çözeltisi turnusol kağıdını kırmızıya
çevirir.
E) Üçüncü bileşiğin sulu çözeltisi nötr özellik gösterir.
9.
Y(suda)
CCl4
Z(suda)
X(suda)
Y(suda)
fiekil II
CCl4
Z(suda)
Buna göre,
Aşağıdaki maddelerden hangisinin sulu çözeltisi elektrik
akımını iletmez?
fiekil II
B) Mg(OH)2
I. Z çözeltisinde H+ iyonları sayısı OH– iyonları sayısına
eşittir.
II. Y çözeltisi asit çözeltisidir.
III. X çözeltisi bazik çözeltidir.
C) CH3OH
yargılarından hangileri yanlıştır?
D) KOH
A) Yalnız II
A) HCOOH
E) HCl
12
X(suda)
B) I ve II
D) II ve III
7. D
8. C
9. C
10. B
11. E
C) I ve III
E) I, II ve III
Soru
TEST
1.
Aşağıdaki bileşiklerden hangisi suda çözündüğünde H+
iyonu sayısı artar?
4.
X, Y ve Z bileşikleri ile ilgili şu bilgiler veriliyor;
X: Tadı ekşidir.
Y: Kırmızı turnusolun rengini maviye çevirir.
B) NH3
Z: Oda koşullarındaki pH değeri 7'den büyüktür.
C) KOH
Buna göre, X, Y ve Z bileşikleri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiş olabilir?
E) Ca(OH)2
Aras, asitler üzerine yaptığı bir deneyde limonun tadına bakmış ve ekşi olduğunu tespit etmiştir. Aynı limon üzerine turnusol kağıdını değdirdiğinde ise mavi olan turnusol kağıdının
kırmızıya dönüştüğünü görmüştür.
Y
Y
Z
A)
HNO3
KOH
Ca(OH)2
B)
HNO3
HCl
KOH
C)
KOH
HNO3
HCl
D)
KOH
HCl
Ca(OH)2
E)
HCl
NaOH
HNO3
Buna göre, Aras'ın yaptığı deneyle asitlerin;
5.
yukarıda verilen özelliklerden hangilerine ulaşabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
C) Yalnız III
E) II ve III
Palme Yayıncılık
I. Tadları ekşidir.
II. Yediğimiz meyvelerin yapısında bulunabilir.
III. Sulu çözeltileri elektrik akımını iletir.
Farklı çözeltiler içeren aşağıdaki kaplara üzerlerinde gösterilen renklerde turnusol kağıdı batırılıyor.
KOH(suda)
10
mL
CCl
4
HNO
3(suda)
X(suda)
4
NHCCl
3(suda)
I
II
III
Buna göre, hangi kaplara batırılan kağıdın renk değiştirmesi beklenir?
3.
I. Suda çözündüğünde OH– iyonu verebilen maddelere
........................... denir.
II. Ele kayganlık hissi veren maddeler ...........................
olabilir.
III. N2O5 bileşiğinin sulu çözeltisinde H+ iyonları sayısı, OH–
iyonları sayısından ........................... dır.
Yukarıdaki cümlelerde boş bırakılan yerlere gelmesi gereken uygun kelimeler aşağıdakilerin hangisinde doğru
verilmiştir?
I
II
III
A)
baz
baz
fazla
B)
baz
baz
fazla
C)
asit
asit
az
D)
asit
baz
az
E)
baz
asit
fazla
1. A
2. D
3. B
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) II ve III
6.
E) I ve III
Aşağıdakilerden hangisinde maddenin sulu çözeltisinin
özelliği yanlış verilmiştir?
Madde
4. A
C) I ve II
Sulu çözeltinin özelliği
A) NH3
Bazik
B) H2CO3
C) SO2
Asidik
D) Mg(OH)2
E) CH3COOH
Bazik
5. D
Bazik
6. C
Asidik
13
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
A) CO2
D) CaO
2.
ÜNİTE – 1
ASİTLERİ VE BAZLARI TANIYALIM – II
2
Sulu çözeltisine H+ iyonu verebilen maddelere asit, OH– iyonu verebilen maddelere baz denir.
10.
Buna göre, aşağıda sulu çözeltisindeki iyonları verilen
maddelerden hangisi asittir?
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
Sulu çözeltisi
İçerdiği iyon
A)
Ca(OH)2
Ca2+, OH–
B)
KOH
K+, OH–
C)
NH3
NH4+, OH–
D)
HCl
H+,
E)
NH4OH
NH4+, OH–
10
mL
CCl
4
Y(suda)
X(suda)
X(suda)
CCl4
Z(suda)
Yukarıdaki kaplarda bulunan çözeltiler ile ilgili şu bilgiler veriliyor;
– Z çözeltisine mavi turnusol kağıdı batırıldığında rengi değişmiyor.
– X ve Y çözeltilerine fenolftalein damlatıldığında renk değişimi gözlenmiyor.
Cl–
Buna göre, X, Y ve Z ile ilgili aşağıdakilerden hangisi
doğru olabilir? (Fenolftalein asit çözeltilerinde renksizdir.)
8.
NaOH ve H2SO4 bileşikleri ile ilgili;
I. Sulu çözeltisindeki OH– iyonu sayısının H+ iyonu sayısından az olması
II. Acımsı bir tada sahip olma
III. Sulu çözeltisinin elektrik akımını iletmesi
özelliklerden hangileri ortaktır?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
D) I ve III
9.
C) I ve II
E) II ve III
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 1
7.
X
Y
Z
A)
Asit
Asit
Baz
B)
Asit
Baz
Asit
C)
Baz
Baz
Baz
D)
Baz
Asit
Asit
E)
Asit
Asit
Asit
11.
X sıvısı
Y sıvısı
Su
Su
Su
I. kap
II. kap
III. kap
Yukarıdaki kaplarda bulunan X, Y ve Z sıvıları suya eklendiğinde,
N2O3(g) + H2O(s) ¡ 2H+(suda) + 2NO2–(suda)
tepkimesi ile ilgili;
I. Birinci kapta Na+ ve OH– iyonları oluşur.
II. İkinci kapta NH4+ ve OH– iyonları oluşur.
III. Üçüncü kapta CH3COO– ve H+ iyonları oluşur.
I. N2O3'ün sulu çözeltisi asidik bir maddedir.
II. N2O3'ün sulu çözeltisi elektrik akımını iletir.
III. Ürün karışımında OH– iyonları sayısı H+ iyonları sayısından fazladır.
Buna göre, X, Y ve Z maddeleri ile ilgili aşağıdakilerden
hangisi yanlıştır?
yargılarından hangileri doğrudur?
B) X sıvısının aşındırıcı etkisi yoktur.
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
A) Y sıvısı turnusolu mavi yapar.
C) Z sıvısı bir asittir.
C) I ve II
D) Y sıvısının tadı acıdır.
E) II ve III
E) Z sıvısı yakıcı ve tahriş edicidir.
14
Z sıvısı
7. D
8. B
9. C
10. A
11. B
Soru
ASİTLERİN VE BAZLARIN TEPKİMELERİ
1.
4.
0,1 mol HBr çözeltisine,
I. 0,2 mol KOH
II. 0,1 mol NaOH
III. 0,1 mol Ba(OH)2
Yukarıda asidik ve bazik karaktere sahip madde çiftlerine
ait sulu çözeltiler karıştırılarak tepkimeler gerçekleştiriliyor.
çözeltilerinden kaç tanesi oda koşullarında ilave edildiğinde ortamın pH değeri 7 olur?
Hangi madde çiftlerine ait tepkime;
Asit + Baz S Tuz + Su
kalıbına uymaz?
5.
X çözeltisi
mL
CCl
4
Y10
çözeltisi
X(suda)
pH= 3
pH= 8
2.
HNO3(suda)
I
H2O(s)
HCl(suda)
II
HCl(suda)
Yukarıda oda koşullarındaki pH değerleri belirtilen X ve
Y çözeltileri ile ilgili;
KOH(suda)
CCl4
III
I. X çözeltisi mavi turnusolun rengini kırmızıya çevirir.
II. Y çözeltisi bazdır.
III. X ve Y çözeltileri karıştırılırsa nötrleşme gerçekleşir.
Palme Yayıncılık
KOH(suda)
Şekildeki kaplarda bulunan çözeltiler üzerine belirtilen
ilaveler yapıldığında çözeltilerin pH değerleri nasıl değişir?
yargılarından kaç tanesi doğrudur?
6.
I
NaCl(suda)
Yukarıdaki kapta bulunan NaCl çözeltisi nötralleşme tepkimesi sonucu oluşmuştur.
3.
HNO3(suda) + X(suda) ¡ KNO3(suda) + H2O(s)
Yukarıdaki denklemde asit ve bazın kimyasal tepkimesi
sonucunda tuz ve su oluşumu gerçekleşmektedir.
Buna göre, I ve II numaralı bileşikler aşağıdakilerden
hangisidir?
I
II
Buna göre, tepkimedeki X maddesi;
A)
NaOH
I. Ca(OH)2
II. KOH
III. NaOH
IV. KF
V. NaF
yukarıda verilenlerden hangisidir?
B)
KOH
HCl
C)
Ca(OH)2
H2SO4
D)
NaOH
HCl
E)
NaOH
H2SO4
1. II, III
2. I. artar, II. artar, III. azalır
3. II
4. 1
HNO3
5. 3
6. D
15
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
I. H2SO4 ve Al(OH)3
II. Na2CO3 ve HNO3
III. HBr ve NH3
ÜNİTE – 1
AÇIK UÇLU SORULAR
Büret
Ca(OH)2
çözeltisi
KOH
çözeltisi
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
Saf su
Beher
HNO3
çözeltisi
Beher
Yukarıda verilen sistemde suya Ca(OH)2 (kalsiyum hidroksit) çözeltisi yavaş yavaş ekleniyor.
Oda koşullarında pH değeri 1 olan HNO3 çözeltisine, eşit
molde KOH çözeltisi damla damla ilave edildiğinde beherdeki karışımın pH değeri 7 oluyor.
Buna göre, aşağıdaki ifadelerin doğru (D) ya da yanlış
(Y) olduğunu boş bırakılan bölüme yazınız.
I. Beherdeki karışımın pH değeri zamanla artar. (................)
II. Beherdeki OH– miktarı zamanla azalır. (................)
III. Beherdeki karışımın pH değeri 7'den küçüktür.
(................)
IV. Beherdeki sıvının elektrik iletkenliği artar.
(................)
V. Beherdeki karışım NH3 çözeltisi ile tepkime vermez.
(................)
VI. Beherdeki karışım kırmızı turnusol kâğıdını maviye boyar. (................)
I. Büretteki KOH çözeltisinin pH değeri 7 den büyüktür.
(............)
II. HNO3 çözeltisinin iki katı mol sayısında KOH ilave edilirse karışım kırmızı turnusolu maviye boyar. (............)
III. KNO3 tuzu ve H2O oluşur. (............)
IV. Beherdeki çözeltinin pH değeri zamanla azalır. (............)
V. Beherdeki çözelti zamanla ısınır. (............)
VI. Beherdeki H+ iyonları sayısı zamanla artar. (............)
10. Bir öğrencinin asit ve baz olan X, Y ve Z çözeltileri ile yaptığı oda koşullarındaki deney sonuçları aşağıda verilmiştir;
8.
16
Bu olayla ilgili olarak, aşağıdaki ifadelerin doğru (D) ya
da yanlış (Y) olduğunu boş bırakılan yerlere yazınız.
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 1
9.
7.
– X çözeltisi H2SO4 ile tepkime vermiyor.
– Y çözeltisi Mg(OH)2 ile tepkime vermiyor.
– Z çözeltisi Y çözeltisi ile karıştırıldığında tepkime oluyor.
Bitki
Oda
koşullarındaki pH değeri
Elma
5,0 – 6,5
Nane
7,0 – 8,0
Üzüm
4,5 –6,0
Biber
3,0 – 4,0
I. X, baz çözeltisidir.
Soğan
6,0 – 7,0
II. Y'nin pH değeri 7'den büyüktür.
Bu sonuçlara göre öğrenci, aşağıdakilerden kaç tanesini söyleyebilir?
Yukarıdaki tabloda verilenlere göre;
III. Z'nin pH değeri 7'dir.
a. Bazik özellikte olan bitki hangisidir?
b. pH değeri nötr olabilen bitkiler hangileridir?
c. Hangi bitkinin asidik kuvveti daha fazladır?
IV. X ile Z tepkime verir.
7. I. D, II. Y, III. Y, IV. D, V. D, VI. D
V. Z'nin sulu çözeltisi kırmızı turnusol kağıdının rengini
maviye çevirir.
8. a. Nane, b. Nane, Soğan, c. Biber
Soru
9. I. D, II. D, III. D, IV. Y, V. D, VI. Y
10. 1
ÜNİTE – 1
Oda koşullarındaki pH değeri 9 olan çözeltinin tadı .................................... dır.
2.
Oda koşullarında bulunan bir kaptaki sulu çözeltiye kırmızı turnusol kağıdı batırıldığında rengi maviye dönüşüyor ise çözeltinin
pH değeri 7'den .................................... tür.
3.
HNO3 ile KOH çözeltilerinin tepkimesinden .................................... ve H2O oluşur.
4.
0,4 mol NaOH çözeltisini tamamen nötrleştirmek için H2SO4 çözeltisinden .................................... mol gereklidir.
5.
X(suda)
Y(suda)
pH= 9
pH= 2
Yukarıda oda koşullarında bulunan X ve Y çözeltilerinden X ...................................., Y ise .................................... özellik gösterir.
6.
Pompa
NH3(g)
SO2(g)
HCl(g)
CO(g)
NaOH (suda)
A
A kabında bulunan gazlar NaOH çözeltisine pompa ile püskürtülüyor. NaOH çözeltisi ile reaksiyona girmeden çıkan gazlar ........
............................ ve .................................... gazlarıdır.
7.
Tesir değeri 2 olan bir bazın 3 molünü tam nötrleştirmek için H3PO4 asitinden .................................... mol kullanılmalıdır.
8.
2 mol Al(OH)3 bazını tam nötrleştirebilmek için 2 mol asit kullanıldığına göre, asitin tesir değeri .................................... tür.
9.
Aşağıda verilen düzenekte musluk açılıp Y maddesi kapta bulunan X'in üzerine ilave edilmeye başlandığında kaptaki maddenin
oda koşullarındaki pH değeri grafikteki gibi olmaktadır.
Y(suda)
pH
14
7
X(suda)
Zaman
Buna göre, X maddesi ...................................., Y maddesi .................................... özelliktedir.
1. acı
2. büyük 3. KNO3 4. 0,2
5. bazik, asidik 6. NH3, CO 7. 2
8. 3 9. asidik, bazik
17
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
1.
ÜNİTE – 1
1. Ba(OH)2 çözeltisi NaCl, NaOH ve HCl çözeltilerinden bir tanesi ile nötrleşme tepkimesi verir.
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
2. Oda koşullarındaki pH değeri 5 olan çözeltiye mavi turnusol kağıdı batırıldığında rengi değişmez.
3. HNO3 çözeltisinin oda koşullarındaki pH değeri 7'den küçüktür.
4. Oda koşullarında pH değeri 7'den büyük olan maddeler asidik özellik gösterir.
5. NH3 ile HCl çözeltilerinin tepkimesinden tuz ve su oluşur.
6. 0,1 mol Ca(OH)2 çözeltisini tamamen nötrleştirmek için 0,2 mol HCl gereklidir.
7. Oda koşullarında bulunan ve pH değeri 2 olan çözelti ile pH değeri 9 olan çözelti nötrleşme tepkimesi verir.
8. 0,6 mol NaOH çözeltisini tam nötrleştirmek için kullanılan 0,3 mol X çözeltisi iki değerlikli bir asittir.
9. HNO3 + KOH ¡ KNO3 + H2O
tepkimesi asit-baz tepkimesidir.
10. 0,1 mol HCl çözeltisi ile 0,1 mol NaOH çözeltisi oda koşullarında karıştırıldığında oluşan çözeltinin pH değeri 7 olur.
11. SO2 ve CO2 gibi ametal oksitler baz çözeltisinden geçirilirse tuz oluşur.
12. Bir kaptaki maddenin pH değeri grafikteki gibi değişmektedir.
pH
7
Zaman
Buna göre, değişim grafiği saf su üzerine baz eklenmesi ile oluşur.
18
1. D
2. Y
3. D 1. B4. Y
5.2.YD
6. D 3. B7. D
4. D
A
8.
9. D5. C10. D
Soru
12. Y
11. D
TEST
1.
HNO3 çözeltisi aşağıdaki maddelerden hangisi ile nötrleşme tepkimesi verir?
B) CH3OH
D) HBr
NaOH çözeltisi
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
A) CaO
4.
ÜNİTE – 1
ASİTLERİN VE BAZLARIN TEPKİMELERİ
1
C) HCOOH
E) SO2
HCl
çözeltisi
HCl(suda)
2.
NaOH(suda)
KOH(suda)
Yukarıdaki şekilde görüldüğü gibi asit çözeltisi üzerine
yavaş yavaş baz çözeltisi ekleniyor.
Bu işlem sırasında;
I. Kaptaki H+ iyon miktarı zamanla azalır.
II. Tepkime sonucu H2O oluşur.
III. Yalnızca fiziksel değişme olur.
yukarıdaki olaylardan hangileri gerçekleşir?
A) Yalnız I
B) I ve II
CaO(k)
H2SO4(k)
NH4OH(k)
I.
II.
III.
Yukarıdaki sistemlerde musluklar açıldığında hangi kaplarda tuz ve su oluşumu gözlenir?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
Palme Yayıncılık
D) II ve III
5.
C) I ve III
E) I, II ve III
Aşağıdaki tepkimelerden hangisi bir nötrleşme tepkimesi değildir?
A) NaOH + HNO3 S NaNO3 + H2O
C) I ve III
B) Ca(OH)2 + H2SO4 S CaSO4 + 2H2O
C) Ca(OH)2 + 2HCl S CaCl2 + 2H2O
E) I, II ve III
D) 2NaCl + Pb(NO3)2 S PbCl2 + 2NaNO3
E) KOH + HBr S KBr + H2O
3. X ve Y maddeleri ile ilgili aşağıdaki bilgiler veriliyor;
X: Suda çözündüğünde mavi turnusol kağıdı kırmızıya
boyanıyor.
Y: Sulu çözeltisi, KOH çözeltisi ile tepkime veriyor.
Buna göre, X ve Y maddeleri,
X
H2SO4
SO2
NaOH
yukarıdakilerden hangileri olabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
E) II ve III
X, Y ve Z maddeleri ile ilgili şu bilgiler veriliyor;
– X ile Z nötrleşme tepkimesi verir.
– X ile Y'nin tepkimesinden tuz ve su oluşur.
Buna göre, X, Y ve Z maddelerinin sınıfı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru olabilir?
Y
I. CH3COOH
II. NH3
III. H3PO4
6.
C) Yalnız III
X
Y
Z
A)
Asit
Baz
Baz
B)
Asit
Asit
Baz
C)
Baz
Baz
Asit
D)
Baz
Asit
Baz
E)
Asit
Baz
Asit
1. ? 1. A 2. ? 2. B 3. ? 3. A 4. ? 4. B 5. ? 5. D 6. ?
6. A 7. ?
19
10. Aşağıdaki madde çiftlerinden hangisinin tepkimesi sonucu tuz oluşmaz?
H2SO4 + 2NaOH S X + 2H2O
HCl + NH3 S Y
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
CH3COOH + KOH S Z + H2O
A) KOH + H2SO4 ¡
Yukarıdaki tepkimeler sonucu oluşan X, Y ve Z maddeleri ile ilgili;
B) NH3 + HNO3 ¡
C) NaOH + HCl ¡
D) CO2 + NaOH ¡
E) CH3COOH + HNO3 ¡
I. Üçü de tuzdur.
II. X; Na2SO4, Y; NH4Cl, Z; CH3COOK'dır.
III. Atom sayısı en fazla olan Y'dir.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
8.
E) I, II ve III
HCl(g)
SO3(g)
NO(g)
HNO3(g)
NH3(g)
11. N2O5, CO ve NH3 gazlarından oluşan bir karışım önce asit,
sonra baz çözeltilerinden geçiriliyor.
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 1
7.
NaOH
çözeltisi
HCl, SO3, HNO3, NO, NH3 gazları sırasıyla şekildeki kapta
bulunan NaOH çözeltisine gönderiliyor.
Buna göre, bu olayla ilgili,
I. Asitle NH3 gazı karışımdan ayrılır.
II. CO gazı herhangi bir değişime uğramaz.
III. N2O5 gazı baz çözeltisi ile etkileşerek karışımdan ayrılır.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
Buna göre, hangi gazlar çözelti ile etkileşmeden kaptan
dışarı çıkar?
A) HNO3 ve NO
B) SO3 ve NH3
D) HCl ve HNO3
9.
D) I ve III
C) I ve II
E) I, II ve III
C) NO ve NH3
E) SO3 ve NO
H2SO4'ün sulu çözeltisi ile ilgili;
12. MgO katısının sulu çözeltisi ile ilgili olarak,
I. Asit özelliği gösterir.
II. Al(OH)3 ile nötralleşme tepkimesi verir.
III. Elektrik akımını iletmez.
I. H+ iyonları sayısı, OH– iyonları sayısından fazladır.
II. HCl çözeltisiyle tepkime verir.
III. CH3OH'ın sulu çözeltisiyle tepkime verir.
yargılarından hangileri doğrudur?
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) I ve III
20
B) Yalnız III
C) II ve III
E) I, II ve III
8. ?
7. B 9. ?
A) Yalnız II
B) I ve II
D) II ve III
8. C10. ? 9. B 11. ? 10. E 12. ? 11. E 13. ? 12. A 14. ?
C) I ve III
E) I, II ve III
Soru
TEST
12
1.
4.
2 mol NaOH çözeltisini tamamen nötrleştirmek için;
Buna göre, X çözeltisi aşağıdakilerden hangisi olabilir?
A) HCl
işlemlerinden hangileri yapılabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) II ve III
B) H2SO4
C) I ve III
C) NaOH
E) I, II ve III
D) Ca(OH)2
E) NH3
2.
0,6 mol H2SO4 çözeltisini tamamen nötrleştirmek için
kullanılan KOH çözeltisinden kaç mol gereklidir?
B) 0,8
C) 0,6
D) 0,4
E) 0,2
0,05 mol nitrik asit (HNO3) içeren bir sulu çözelti ile 0,02
mol baryum hidroksit (Ba(OH)2) içeren diğer bir çözelti oda
koşullarında karıştırılıyor.
Buna göre, son durumda oluşan çözelti ile ilgili,
Palme Yayıncılık
A) 1,2
5.
I. Mavi turnusolu kırmızıya boyar.
II. Oda sıcaklığında pH < 7'dir.
III. Tamamen nötrleştirmek için 0,03 mol KOH kullanılabilir.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
3.
A
I. 0,1 mol HNO3
II. 0,5 mol H2SO4
III. 0,2 mol HCl
B) II ve III
D) I ve II
B
0,2 mol Sr(OH)2
0,5 mol NaOH
0,2 mol KOH
C) I ve III
E) I, II ve III
A ve B sulu çözeltileri yukarıda verilen miktarlarda asit ya da
baz içermektedir. Oda sıcaklığındaki A ve B çözeltileri sabit
sıcaklıkta karıştırılıyor.
Buna göre, oluşan çözeltilerin pH değerleri için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
I
6.
II
III
A) pH < 7
pH < 7
pH > 7
B) pH = 7
pH > 7
pH < 7
C) pH < 7
pH > 7
pH = 7
D) pH < 7
pH = 7
pH > 7
E) pH > 7
pH < 7
pH = 7
I. 0,1 mol H2SO4 ile 0,2 mol NaOH
II. 0,2 mol H2SO4 ile 0,2 mol NaOH
III. 0,2 mol HNO3 ile 0,2 mol NaOH
Yukarıda verilen çözeltiler oda koşullarında karıştırıldığında hangilerinde pH değeri 7'den küçük olur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
1. ?
1. C2. ?
2. A3. ?
3. E4. ?
4. A5. ?
5. D6. ?
6. B
7. ?
C) Yalnız III
E) II ve III
21
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
I. 1 mol H2SO4 eklemek
II. 1 mol HCl eklemek
III. 2 mol HNO3 eklemek
Oda koşullarında bulunan 0,2 mol Mg(OH)2 çözeltisi ile 0,4
mol X çözeltisi karıştırıldığında ortamın pH değeri 7 oluyor.
ÜNİTE
ÜNİTE––11
NÖTRLEŞME TEPKİMELERİNİN NİCEL
???
OLARAK İNCELENMESİ
10. Oda koşullarında bulunan 0,3 mol H2SO4 çözeltisi ile X mol
KOH çözeltisi karıştırılıyor. Oluşan yeni çözeltinin turnusol
kağıdının rengini maviye çevirdiği görülüyor.
Eşit mol sayısındaki NaOH ve H2SO4 çözeltileri oda koşullarında karıştırılıyor.
Buna göre,
Buna göre, X'in alabileceği değer aşağıdakilerden hangisi olabilir?
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
I. Çözelti asidik özellik taşır.
II. Nötrleşme tepkimesi gerçekleşir.
III. Oluşan tuz Na2SO4 tür.
A) 0,1
B) 0,2
C) 0,4
D) 0,5
E) 0,6
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız II
B) I ve II
D) II ve III
8.
C) I ve III
E) I, II ve III
50 litre CO2, NH3 ve NO gazlarından oluşan bir karışıma,
I. HCl(suda) çözeltisinden geçirme
II. KOH(suda) çözeltisinden geçirme
işlemleri sırasıyla uygulandığında karışımın hacmi 15 litreye
düşüyor.
Buna göre, karışımdaki NO gazının hacimce yüzdesi
kaçtır?
A) 30
B) 40
C) 60
D) 70
11. İki değerlikli bir asit çözeltisi ile bir değerlikli bir baz çözeltisi,
aynı sıcaklıkta karıştırılıyor.
Karışım sonucu nötr bir çözelti oluştuğuna göre, asit ve
baz çözeltilerinin mol sayıları;
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 1
7.
Asit
I. 0,1
II. 0,2
III. 0,3
E) 80
Baz
0,2
0,1
0,6
yukarıdakilerden hangileri olabilir?
A) Yalnız II
B) Yalnız III
D) I ve II
9.
Eşit mol sayıda HCl ve Mg(OH)2 içeren iki sulu çözelti oda
koşullarında tepkimeye giriyor.
Buna göre;
I. x= 3 tür.
II. Oluşan tuzun formülü B2(SO4)3'tür.
III. Nötralleşme denklemi
3H2SO4 + 2B(OH)3 ¡ B2(SO4)3 + 6H2O
şeklindedir.
I. Ortam asidik olur.
II. Ortamın pH değeri 7'den büyük olur.
III. MgCl2 tuzu ve su oluşur.
yargılarından hangileri doğrudur?
22
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız III
D) II ve III
E) II ve III
12. 3 mol H2SO4 sıvısını tam nötürleştirmek için 2 mol B(OH)x
katısı kullanılmaktadır.
Buna göre, tepkime sonrası,
A) Yalnız I
C) I ve III
C) I ve III
A) Yalnız I
E) I, II ve III
7. E
B) I ve II
D) II ve III
8. A
9. D
10. E
11. C
12. E
C) I ve III
E) I, II ve III
Soru
TEST
1.
4.
Magnezya sütü doymuş bir Mg(OH)2 çözeltisidir.
C) Sulu çözeltisinde Mg2+, O2– ve H+ iyonları içerir.
I. Çözeltiye kırmızı turnusol kağıdı batırıldığında renk değişikliği olmaz.
II. Çözeltinin pH değeri 2 olabilir.
III. Çözeltiye bir miktar HCl eklenirse OH– iyonu sayısı azalır.
D) Tadı ekşidir.
yargılarından hangileri doğrudur?
E) Turnusolun rengini kırmızıya çevirir.
A) Yalnız I
A) Oda sıcaklığındaki pH değeri 7'den küçüktür.
B) Ele kayganlık hissi verir.
B) Yalnız II
D) I ve III
E) II ve III
İçlerinde su bulunan üç ayrı kaptan birincisine KOH, ikincisine HCl ve üçüncüsüne de NH3 ilave edilerek çözülüyor.
Buna göre, oluşan çözeltilerin oda koşullarındaki pH değerleri için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
I
II
III
A) pH < 7
pH > 7
pH > 7
B) pH > 7
pH < 7
pH < 7
C) pH > 7
pH < 7
pH > 7
D) pH > 7
pH > 7
pH = 7
E) pH = 7
pH > 7
pH < 7
Palme Yayıncılık
2.
C) Yalnız III
5.
Y(s)
X(s)
Şekildeki X sıvısının üzerine aynı sıcaklıkta Y sıvısı eklendiğinde pH değeri zamanla artmaktadır.
3.
Oda koşullarında bulunan asit çözeltisi ile ilgili;
Buna göre,
I. pH değeri 7'den küçüktür.
II. Hidrojen iyonu sayısı, hidroksit iyonu sayısından fazladır.
III. Mavi turnusol kağıdını kırmızıya çevirir.
I. X asit, Y baz olabilir.
II. X asit, Y saf su olabilir.
III. X baz, Y asit olabilir.
yargılarından hangileri doğrudur?
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) II ve III
A) Yalnız I
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
1. ?
2.1.
?B
B) Yalnız II
3. 2.
?C
4. ?
3. E
5. ?4. C
6. ?
5. C
7. ?
C) I ve II
E) I ve III
23
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
Buna göre, magnezya sütü ile ilgili aşağıdaki yargılardan
hangisi doğrudur?
Oda koşullarında bulunan bir çözeltide OH– iyonu sayısı,
H+ iyonu sayısından fazla olduğuna göre;
ÜNİTE – 1
pH ve pOH KAVRAMLARI
???
–I
13
9.
I. KOH çözeltisi
II. HNO3 çözeltisi
III. Ba(OH)2 çözeltisi
III
A) Değişmez
Artar
Azalır
B) Artar
Azalır
Artar
C) Değişmez
Azalır
Artar
D) Azalır
Artar
Azalır
E) Değişmez
Azalır
Değişmez
7.
1
2
4
5
6
7
Baz
8
9 10 11 12 13 14
KOH
CH3COOH
NaOH
H2SO4
HCl
Buna göre, verilen tabloda hangi madde yanlış yerde
gösterilmiştir?
A) H2SO4
B) HCl
D) CH3COOH
C) KOH
E) NaOH
pH
10.
pH= 2
X(suda)
Madde
Yukarıdaki grafikte bazı maddelerin oda koşullarındaki pH
değerleri gösterilmiştir.
Buna göre,
I. Maddelerden iki tanesi asit özelliği gösterir.
II. Maddelerden iki tanesi kırmızı turnusol kağıdına etki
eder.
III. Sabun baz özelliği gösterir.
Palme Yayıncılık
Limon
suyu
Sabun
9
8
7
6
5
4
3
2
1
A) Yalnız I
I. X ve Z çözeltileri mavi turnusol kağıdının rengini kırmızıya çevirir.
II. X ve Y çözeltileri karıştırıldığında nötrleşme gerçekleşir.
III. Z çözeltisinin tadı acıdır.
yargılarından hangileri yanlıştır?
A) Yalnız I
D) I ve II
8.
• •
X
0
Y
E) II ve III
E) II ve III
•
11. X: KOH
•
Z
T
7
14
Buna göre, X, Y, Z ve T maddeleri ile ilgili;
I. X ve Y, bir asittir.
II. T, bir bazdır.
III. X ile T'nin tepkimesinden Z ve su oluşabilir.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız III
D) I ve III
C) I ve II
C) I ve III
X, Y, Z ve T maddelerinin oda koşullarındaki pH değerleri
yukarıdaki pH cetvelinde gösterilmiştir.
A) Yalnız II
B) Yalnız III
D) I ve III
B) Yalnız II
pH=
CCl45
Z(suda)
pH=
12
10
mL
CCl
4
Y(suda)
X(suda)
Yukarıda oda koşullarındaki pH değerleri verilen X, Y ve
Z çözeltileri ile ilgili;
yargılarından hangileri yanlıştır?
24
3
Yukarıdaki pH cetvelinde oda koşullarında bulunan bazı
maddelerin pH değerleri verilmiştir.
II
Tuz çözeltisi
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
I
Nötr
Asit
0
Yukarıdaki çözeltilerin üzerine saf su ilave edilirse pH
değerlerindeki değişim aşağıdakilerden hangisinde
doğru verilmiş olur?
Sirke
ÜNİTE – 1
6.
C) I ve II
E) I, II ve III
6. D 8. ? 7. B 9. ?
Y: NH3
Z: HBr
Yukarıdaki maddelerin oda koşullarındaki çözeltileri ile
ilgili;
I. Z'nin pH değeri en küçüktür.
II. X ile Z'nin tepkimesinden tuz ve su oluşur.
III. X ile Y, nötrleşme tepkimesi verir.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
8. E 10. ? 9. D 11. ? 10. B 12. ? 11. C 13. ?
14. ?
E) II ve III
Soru
C) I ve II
TEST
3.
1.
Oda koşullarında bulunan ve pH değeri 9 olan X çözeltisine;
yukarıdakilerden hangileri ayrı ayrı eklendiğinde nötrleşme tepkimesi gözlenir?
I.
II.
III.
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
İçlerinde asit ve baz olduğu bilinen yukarıdaki kaplarda bulunan sulu çözeltilere, kırmızı turnusol kağıtları bırakıldığında, turnusol kağıtlarında şekildeki gibi renk değişimlerinin
meydana geldiği görülüyor.
C) Yalnız III
E) II ve III
Buna göre I, II ve III numaralı kaplarda bulunan çözeltilerin oda koşullarındaki pH değerleri aşağıdakilerden
hangisi olabilir?
I
4
II
10
III
9
B)
6
7
12
C)
3
13
6
D)
7
4
10
E)
8
2
5
X çözeltisi
2.
4.
SO3 gazının suyla birleştirilmesi sonucunda;
I. Sulu çözeltisinin pH değeri 7'den küçük olur.
II. Sulu çözeltisinin tadı ekşidir.
III. Asidik çözelti oluşur.
yargılarından hangileri doğrudur?
Palme Yayıncılık
A)
A) Yalnız I
pH değeri
B) Yalnız III
D) II ve III
K musluğu
C) I ve II
E) I, II ve III
7
Y
çözeltisi
Zaman
5.
Yukarıdaki düzenekte K musluğu açılarak, X çözeltisi yavaş
yavaş Y çözeltisinin üzerine boşaltılıyor. Y çözeltisinin pH
değeri grafikteki gibi değiştiğine göre, X ve Y çözeltileri
aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru verilmiş olabilir?
X
Y
A)
HCl
HNO3
B)
HNO3
KOH
C)
NaCl
Ca(OH)2
D)
NH3
NaOH
E)
KOH
HCl
I. CO2
II. KOH
III. CaO
Yukarıda verilen maddelerin sulu çözeltileri ile ilgili;
I. Üçü de kırmızı turnusolu maviye çevirir.
II. Üçüncü çözeltinin oda koşullarındaki pH değeri 7'den
büyüktür.
III. Üçü de elektrik akımını iletir.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız II
B) Yalnız III
D) II ve III
1. ?
2.1.
?C
3. 2.
? B
4. ?
3. A
5. ?4. E
6. 5.
? D
7. ?
C) I ve III
E) I, II ve III
25
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
I. HNO3 çözeltisi
II. Saf su
III. NaOH çözeltisi
ÜNİTE – 1
pH ve pOH KAVRAMLARI
???
– II
14
Y
Z
Saf su
Saf su
Saf su
9.
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
Özdeş üç ayrı kapta oda koşullarında saf su bulunmaktadır.
X maddesi ilave edilen kapta pH değerinin arttığı, Y maddesi ilave edilen kapta pH değerinin azaldığı, Z maddesi ilave
edilen kapta ise pH değerinin değişmediği tespit edilmiştir.
7.
A)
CH3OH
CH4
NaCl
B)
NH3
H2SO4
KOH
C)
NH3
HNO3
NaCl
D)
HCl
NaOH
H2O
E)
NH3
NaOH
Ca(NO3)2
NH3(g) + H2O(s) ∆ NH4+(suda) + OH–(suda)
şeklindedir.
Buna göre, NH3 ile hazırlanan oda koşullarındaki çözelti
ile ilgili;
I. Mavi turnusolu kırmızıya çevirir.
II. pH değeri 7'den büyüktür.
III. H+ iyonları sayısı, OH– iyonları sayısından fazladır.
yargılarından hangileri yanlıştır?
B) I ve III
D) I ve II
X niceliği
Zaman
Amonyağın suda çözünme tepkimesi;
A) Yalnız III
Oda koşullarında bulunan 0,1 mol X çözeltisinin pH değerini
7 yapabilmek için Ca(OH)2 çözeltisinden 0,1 mol gerekmektedir.
Buna göre,
I. X, H2SO4 olabilir.
II. Son durumdaki çözelti turnusol kağıdına etki etmez.
III. X çözeltisi bazik özellik gösterir.
yargılarından hangileri yanlıştır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve III
E) II ve III
10.
Buna göre, X, Y ve Z maddeleri aşağıdakilerden hangisi
olabilir?
X
Y
Z
Bir baz çözeltisi üzerine azar azar yeterince asit çözeltisi ilave ediliyor.
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 1
X
6.
C) II ve III
Oluşan karışımda X niceliğinin zamanla değişimi grafikteki gibi olduğuna göre, bu X niceliği;
I. Çözeltinin pH değeri
II. Çözeltideki OH– iyonu sayısı
III. Çözeltideki H+ iyonu sayısı
değişkenlerinden hangileri olabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
C) I ve III
E) II ve III
11. Bir çözeltinin oda koşullarındaki pH değeri zamanla grafikteki
gibi değişmektedir.
pH
E) I, II ve III
14
7
8.
Oda koşullarındaki 0,1 mol KOH çözeltisinin pH değerini
düşürebilmek için aynı sıcaklıkta;
I. HNO3 çözeltisi
II. HCl çözeltisi
III. Saf su
yukarıdaki maddelerden hangileri eklenmelidir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) II ve III
C) I ve II
E) I, II ve III
Zaman
Buna göre,
I. Çözelti başlangıçta bazik özellik gösterir.
II. Çözeltinin üzerine pH değeri 7'den küçük olan çözelti
ilave edilmiştir.
III. Çözelti nötrleşme tepkimesi vermiştir.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız II
B) I ve II
D) II ve III
26
6. C 8. ?
7. B 9. ?
8. E 10. ? 9. C 11. ? 10. D 12. ? 11. E 13. ?
14. ?
C) I ve III
E) I, II ve III
Soru
TEST
A
1.
B
C
100 mL
Y(suda)
100 mL
Z(suda)
Kırmızı
Kırmızı
Mavi
İndikatör
Metil oranj
Fenolftalein
Bromtimol mavisi
Turnusol indikatörü asidik ortamda kırmızı, bazik ortamda
mavi renktedir. Yukarıdaki çözeltilere turnusol indikatörü
damlatıldığında altlarında belirtilen renkler oluşmaktadır.
Baz
Kırmızı
Renksiz
Sarı
Sarı
Pembe
Mavi
Mavi
Kırmızı
Pembe
I.
II.
III.
Buna göre, bu çözeltiler ile ilgili;
I. A ve B çözeltilerinde pH değeri 7'den küçüktür.
II. C çözeltisinin tadı acıdır.
III. A ve C çözeltileri karıştırıldığında nötrleşme olur.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Yukarıdaki kaplardan ikisinde baz, birinde de asit çözeltisi olduğu biliniyor. İndikatör damlatılınca renk değişimi
kapların içerisinde yazıldığı gibi olduğuna göre, aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
Metil oranj indikatörünün farklı ortamlarda verdiği renkler
aşağıdaki tabloda veriliyor:
B) Birinci ve üçüncü kaptaki çözeltiler karıştırılınca nötrleşme olur.
A) Birinci kaptaki çözeltinin pH değeri 7'den büyüktür.
C) İkinci kaptaki çözeltinin pH değeri 7'den küçüktür.
İndikatör
Asidik ortam
Nötr halde
Bazik ortam
Metil oranj
Kırmızı
Portakal
Sarı
D) Üçüncü kaptaki çözeltinin indikatörü fenolftaleindir.
Aşağıdaki kaplarda bulunan çözeltilere pH metre daldırılarak
değerler okunuyor.
7.0
E) İkinci kaptaki çözeltinin indikatörü metil oranjdır.
Palme Yayıncılık
2.
Asit
13
6,1
4.
I.
II.
III.
Buna göre, I, II ve III kaplarında metil oranj indikatörünün sahip olduğu renk aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
I
II
III
A)
Kırmızı
Portakal
Sarı
B)
Portakal
Kırmızı
Sarı
C)
Portakal
Sarı
Kırmızı
D)
Sarı
Portakal
Kırmızı
E)
Sarı
Kırmızı
Portakal
1. ?
2. ?
Bromtimol mavisi bir indikatör olup asidik ortamda sarı, bazik ortamda mavi ve nötr ortamda yeşil renk verir. Bir kaptaki bromtimol mavisi damlatılmış 0,2 mol KOH çözeltisine
H2SO4 çözeltisi azar azar ekleniyor.
Bu işlemde kaptaki çözeltinin rengi ile ilgili;
I. H2SO4 eklenmeden önce sarıdır.
II. 0,1 mol H2SO4 eklendiğinde yeşil olur.
III. 0,2 mol H2SO4 eklendiğinde mavi olur.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız II
B) Yalnız III
D) I ve II
1. E3. ?
2. B4. ?
3. B
5. ?
4. A6. ?
7. ?
C) II ve III
E) I ve III
27
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
100 mL
X(suda)
3.
ÜNİTE – 1
ASİT–BAZ İNDİKATÖRLERİ
???
15
7.
X indikatörü ortamın pH değerine göre renk değiştirmektedir. X indikatörünün rengi pH < 7 iken kırmızı, pH = 7 iken
turuncu, pH > 7 iken sarıdır. Aşağıda verilen kaplardaki çözeltilere X indikatörü damlatıldığında renkleri şekildeki gibi
olmaktadır.
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
Kırmızı
Sarı
Turuncu
I
II
III
B) I ve III
D) II ve III
Asit
Baz
X
Sarı
Mavi
Y
Mavi
Renksiz
Z
Renksiz
Kırmızı
Yukarıdaki tabloda bazı belirteçlerin (indikatörlerin) asit ve
baz çözeltilerine verdikleri renkler verilmiştir.
Buna göre, aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
A) Oda koşullarındaki pH değeri 7'den büyük olan çözeltiye Z indikatörü damlatılırsa çözelti kırmızı renkli olur.
Buna göre, bu çözeltilerden hangileri asitlerle tepkime
vermez?
A) Yalnız II
Belirteç
B) Oda koşullarındaki pH değeri 7'den küçük olan çözeltiye Y indikatörü damlatılırsa çözelti mavi renkli olur.
C) I ve II
C) Kırmızı turnusol kağıdını maviye çeviren bir çözeltiye X
indikatörü damlatılırsa çözelti mavi renkli olur.
E) I, II ve III
D) Y indikatörü ile mavi renk veren çözeltiye Z indikatörü
damlatılırsa çözelti renksiz olur.
E) X indikatörü ile sarı renk veren çözeltiye Y indikatörü
damlatılırsa çözelti renksiz olur.
6.
Kırmızı bir turnusol kağıdı sırasıyla I., II., III. ve IV. kaplara
batırılıp çıkarılıyor.
I
II
III
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 1
5.
IV
Bu işlemlerin sonucunda turnusol kağıdının aldığı renkler
tabloda verilmiştir.
Kap
I. kap
II. kap
III. kap
IV. kap
Renk
Kırmızı
Mavi
Mavi
Kırmızı
Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlış verilmiştir?
A) Birinci kaptaki çözelti ile ikinci kaptaki çözelti birbirleriyle nötrleşme tepkimesi verir.
B) İkinci kaptaki çözeltinin oda koşullarındaki pH değeri
7'den büyüktür.
C) Üçüncü kaptaki çözeltinin pH değeri dördüncü kaptaki
çözeltinin pH değerinden küçüktür.
28
8.
İndikatör maddeler ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi
yanlıştır?
A) İçine konuldukları çözeltinin pH değerine göre renk verirler.
B) İndikatör seçimi, çözeltinin ne kadar asidik ya da bazik
olduğuna bağlıdır.
C) Bazı indikatörler asidik ortamda renksiz olabilir.
D) Dördüncü kaptaki çözeltinin pH değeri 0 ile 7 arasındadır.
D) Bir indikatör olan turnusol bazik ortamda kırmızıya boyanır.
E) İkinci kaptaki çözelti ile dördüncü kaptaki çözelti birbirleriyle nötrleşme tepkimesi verir.
E) Metil oranj bir indikatör örneğidir.
8. ?
9. ?
5. 10.
B ?
6. C11. ?
7. E 12. ? 8. D 13. ?
14. ?
Soru
HAYATIMIZDA ASİTLER VE BAZLAR
1.
4.
Mg(k) + H2SO4(suda) ¡
K(k) + HCl(suda) ¡
Cu(k) + HNO3(suda) ¡
Na(k) + H3PO4(suda) ¡
Ca(k) + CH3COOH(suda) ¡
Yukarıdaki tepkimelerden kaç tanesinde H2 gazı açığa
çıkmaz?
X çözeltisi
Y çözeltisi
I
II
Bir öğrenci, asit ve baz oldukları bilinen X ile Y çözeltilerinin
hangisinin asit hangisinin baz olduğunu anlamak için kaplara Fe metali atıyor. Birinci kapta tepkime olduğu, ikinci
kapta bir değişiklik olmadığını gözlüyor.
Buna göre, öğrenci deney ile ilgili;
I.
II.
III.
IV.
Madde
HNO3
H2SO4
HCl
HF
V. Ca(OH)2
Kullanım alanı
Tarımda ilaçlamada
Gübre üretiminde
Ev temizliğinde
Cam ya da porselen malzemeleri aşındırmada
İnşaatlarda bağlayıcı olarak
Yukarıdaki maddelerden hangisinin kullanım alanı yanlıştır?
X çözeltisinin oda koşullarındaki pH değeri 11 olabilir.
Y, asit çözeltisidir.
X, CH3COOH çözeltisi olabilir.
X ile Y çözeltileri karıştırılırsa tepkime olur.
yukarıdakilerden kaç tanesini söyleyemez?
Palme Yayıncılık
2.
I.
II.
III.
IV.
5.
pH kağıdının farklı pH değerlerinde aldığı renkler aşağıdaki
tabloda verilmiştir.
pH
Renk
1–3
Sarı
3–5
Lacivert
5–8
Mor
8–11
Kırmızı
11–14
Yeşil
Bir X çözeltisine metal atıldığında şekildeki durum gözleniyor.
Metal
3.
Asit
I. HNO3
II. H2SO4
III. HCl
Gaz çıkışı
Yaygın adı
a. Zaç yağı
b. Kezzap
c. Tuz ruhu
X çözeltisi
Yukarıda bazı önemli asitler ve yaygın adları verilmiştir.
Buna göre, doğru eşleştirme nasıldır?
Buna göre, yukarıdaki pH kağıdının X çözeltisi ile alabileceği renkler nedir? (Atılan metal amfoter değildir.)
1. 1
2. I1. B
3. I–b,
2. DII–a, III-c3. B
4. 24. A
5. sarı,
5. Clacivert, mor
29
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
I.
II.
III.
IV.
V.
ÜNİTE – 1
AÇIK UÇLU SORULAR
ÜNİTE – 1
1. Cama etki eden asidin adı ................................................. asittir.
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
2. Al + KOH ¡
tepkimesinden ................................................. gazı açığa çıkar.
3. Cu + H2SO4 ¡
tepkimesinden ................................................. gazı açığa çıkar.
4. Na + HCl ¡
tepkimesinden ................................................. gazı açığa çıkar.
5. Normal bir insanın vücudundaki sıvılardan tükrük ve safra suyu ................................................. özelliktedir.
6. Sülfürik asit bazı çözeltilerde ................................................. olarak görev yapar.
7. Piyasa adı kezzap olan bileşiğin formülü ................................................. tür.
8. Fosil yakıtlardan açığa çıkan gazların havadaki bulut ile oluşturduğu yağışın adı ................................................'dur.
9. NaOH bileşiğinin ticari adı ................................................. olarak kullanılır.
10. Ca(OH)2 bileşiği inşaatlarda ................................................. olarak kullanılır.
11. HNO3 asidi ................................................. üretiminde kullanılır.
12. HF asidi camlara ................................................. yapımında kullanılır.
13. Fe, Al, K, Zn ve Ag metallerinin asitler ile tepkimelerinden sadece .................................................'nin tepkimesinde H2 gazı açığa
çıkmaz.
14. Evlerde kullandığımız tuvalet açıcılar ................................................. malzemelerdir.
15. H2SO4 bileşiği asit sınıfından olup, yaygın adı .................................................'dır.
16. Ticari adı sud ....................................... olan madde sabun üretiminde kullanılır.
30
1. hidroflorik (HF) 2. H2 3. SO2 4. H2 5. bazik 6. kurutucu 7. HNO3
10. bağlayıcı 11. patlayıcı 12. desen
13. Ag
14. asidik
Soru
8. asit yağmuru 9. sud kostik
15. zaç yağı 16. kostik
ÜNİTE – 1
1. H2SO4 nem çekici bir asittir.
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
2. HNO3 asidinin yaygın adı zaç yağı'dır.
3. Evlerde kullandığımız tuvalet temizleyiciler, sabun ve deterjanlar ile karıştırılmamalıdır.
4. Mutfaklarda kullanılan temizlik malzemelerinin sağlık açısından zararları yoktur.
5. Asitli yiyecekler diş çürümelerine sebep olur.
6. HCl asidi ile reaksiyon vermeyen metal soy metaldir.
7. Asitler, bütün metaller ile tepkimeye girerek H2 gazı açığa çıkartır.
8. Asit ve baz içeren şişeler kapalı ve etiketlenmiş olmalıdır.
9. Sirkenin kimyasal formülü CH3OH'tır.
10. H3PO4 maddesi fosforlu gübrelerin üretiminde kullanılır.
11. Sindirim sisteminde vücudun salgıladığı salgıların hepsi baziktir.
12. Midede salgılanan gastrin sıvısı karbonhidratların parçalanmasında rol oynar.
13. Ca + HBr ¡
tepkimesinden H2 gazı oluşur.
14. Zn + H2SO4 ¡
tepkimesinden SO2 gazı oluşur.
15. Aşırı kullanılan gider açıcılar evlerin tesisatına zarar verir.
16. Evsel temizlik maddeleri sindirim sistemini tahriş edebilir, gözde ve ciltte yanıklara yol açabilirler.
1. D
2. Y
3. D
4. Y
5. D1. B 6. D
7.DY
2.
8. D3. B 9. Y
10.
4.
AD
11.
5. Y
C
12. Y
13. D
14. Y
15. D
16. D
31
TEST
1
1.
Aşağıdaki tepkimelerin hangisinde açığa çıkan gaz diğerlerinden farklıdır?
4.
Biri sodyum (Na), diğeri çinko (Zn) olan iki metali birbirinden ayırmak için,
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
I. HNO3 ile reaksiyona sokmak
II. HCl ile reaksiyona sokmak
III. KOH ile reaksiyona sokmak
A) Zn + H2SO4 ¡
B) Na + HCl ¡
C) Zn + NaOH ¡
D) Ca + H2SO4 ¡
işlemlerinden hangileri ayrı ayrı uygulanabilir?
E) Cu + H2SO4 ¡
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
C) Yalnız III
E) II ve III
5.
2.
Element
HBr
KOH
HNO3
X
+
–
+
Y
–
–
+
Z
+
+
+
X çözeltisi
Yukarıdaki tabloda (+) ile tepkimenin oluştuğu, (–) ile tepkimenin oluşmadığı belirtilmektedir.
Al(k)
Şekildeki düzenekte Al metali üzerine X çözeltisi eklendiğinde, kapta H2 gazının oluştuğu gözlenmektedir.
Buna göre, X, Y ve Z metalleri aşağıda verilenlerden
hangisi olabilir?
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 1
ASİTLERİN VE BAZLARIN METALLERLE
ETKİLEŞİMİ – I
Buna göre, X çözeltisi aşağıdakilerden hangisi olamaz?
A) CH3COOH
B) H2SO4
D) NaOH
3.
Y
Z
A)
Na
Al
Cu
B)
Fe
Al
Na
C)
Al
Cu
Na
D)
Na
Cu
Al
E)
Cu
Na
Al
E) NaCl
Asit ve bazlara ilişkin;
6.
Bir asit çözeltisi ile ilgili;
I. Sulu çözeltisinde elektrik akımını iletme
II. Mg metali ile tepkime verme
III. Al(OH)3 çözeltisi ile tepkime verme
I. Ca metali daldırılırsa O2 gazı açığa çıkar.
II. Zn metali ile tepkimesinden H2 gazı açığa çıkar.
III. Kırmızı turnusol kağıdı batırılırsa renk değişikliği olmaz.
özelliklerinden hangileri ortaktır?
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
32
C) HNO3
X
C) I ve III
E) I, II ve III
1. ? 1. E
2. ? 2. E
A) Yalnız II
B) I ve II
D) II ve III
3. ? 3. C 4. ? 4. C 5. ? 5. D 6. ? 6. D 7. ?
C) I ve III
E) I, II ve III
Soru
10. Üç farklı kapta H2SO4, HCl ve NaOH çözeltileri bulunmaktadır. Bu kaplardaki çözeltilerin cinsini belirleyebilmek
için,
X, Y ve Z metallerinden biri Cu, biri Mg, biri de Al metalidir.
Bu metallerin HCl, KOH ve H2SO4 çözeltileri ile etkileşimleri
tabloda verilmiştir.
KOH
HCl
H2SO4
X
vermez
verir
verir
Y
verir
verir
verir
Z
vermez
vermez
verir
maddelerini hangi sıra ile bu çözeltilerde tepkimeye
sokmak gerekir?
Buna göre, X, Y ve Z metalleri için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
X
Y
A)
Cu
Mg
Al
B)
Mg
Al
Cu
C)
Al
Cu
Mg
D)
Al
Mg
Cu
E)
Mg
Cu
Al
A) Önce I, sonra II
B) Önce III, sonra I
C) Önce I, sonra III
D) Önce II, sonra III
E) Önce III, sonra II
Z
8.
I.
II.
III.
IV.
Palme Yayıncılık
11. X, Y ve Z metalleri ile ilgili şu bilgiler veriliyor;
Na2CO3 + HNO3 ¡
Mg + HCl ¡
HCOOH + HBr ¡
CaCO3 + H2SO4 ¡
– X metali HCl ve NaOH ile tepkime vermektedir.
– Y metali yalnız asitler ile tepkime verirken, Z metali ise
HCl ve NaOH'ın hiçbiri ile tepkime vermemektedir.
Buna göre, X, Y ve Z metalleri aşağıda verilenlerden
hangisi olabilir?
X
Y
Z
A)
Al
Na
Mg
B)
Ca
Zn
Au
Reaktifleri verilen yukarıdaki tepkimelerden hangileri
sonucunda CO2 gazı oluşur?
C)
Zn
Ca
Cu
D)
Al
Cu
Mg
A) I ve IV
E)
Zn
Ca
Al
B) II ve III
D) II ve IV
C) I ve III
E) I ve II
12. Ag(k) + H2SO4(suda) ¡
tepkimesi oda koşullarında gerçekleştiriliyor.
9.
Aşağıdaki maddelerden hangisinin sulu çözeltisi hem Zn
hem de Ag metali ile reaksiyon verir?
Buna göre, tepkime sonucu oluşan gaz aşağıdakilerden
hangisidir?
A) N2O
A) HNO3
B) SO2
B) HCl
C) NO2
C) CH3COOH
D) H2
D) NH3
E) O3
E) NaOH
8. ?
7. B 9. ?
8. A 10. ? 9. A 11. ? 10. C 12. ? 11. C 13. ? 12. B 14. ?
33
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
Metal
I. Cu metali
II. Al metali
III. Mg metali
ÜNİTE – 1
7.
TEST
2
4.
1.
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
X(s)
HNO3(suda)
Z(g)
Şekildeki kapta bulunan HNO3'ün sulu çözeltisine;
I. Na metali atmak
II. Bir miktar NH3 gazı eklemek
III. Bir miktar KOH katısı ilave etmek
Y(k)
işlemlerinden hangileri tek başına yapılırsa çözeltinin pH
değeri artar?
Şekildeki sistemde bulunan X sıvısı, yavaş yavaş Y katısı
üzerine döküldüğünde oluşan reaksiyon sonucu sistemden
Z gazının çıktığı gözleniyor.
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
Buna göre, X, Y ve Z maddeleri;
X
I. H2SO4
II. KOH
III. HBr
Y
Ca
Zn
Ag
Z
SO3
H2
H2
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 1
ASİTLERİN VE BAZLARIN METALLERLE
ETKİLEŞİMİ – II
yukarıda verilenlerden hangileri olabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
C) I ve II
E) II ve III
5.
Aşağıdakilerden hangisi hem asit hem de baz ile tepkime vermez?
A) ZnO
B) N2O
2.
C) Al2O3
I. Cu + H2SO4 ¡
II. Ag + HNO3 ¡
III. Ca + HCl ¡
D) SnO
E) PbO
Yukarıdaki tepkimeler tamamlandığında hangileri H2
gazı açığa çıkartır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
3.
C) Yalnız III
E) II ve III
Mg, Cu, Au metallerinden oluşan bir alaşımdaki Au metalini ayırabilmek için,
6.
I. HCl çözeltisi
II. HNO3 çözeltisi
III. NaOH çözeltisi
yukarıdakilerden hangileri kullanılmalıdır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
34
Yukarıdakilerden hangileri asitler için doğru bazlar için
yanlıştır?
C) I ve III
A) Yalnız I
E) II ve III
1. ?
1. B
I. Turnusol kağıdını kırmızıya çevirirler.
II. Soy metallerle H2 gazı açığa çıkarırlar.
III. Karbonatlı bileşiklerle CO2 gazı açığa çıkarırlar.
B) Yalnız II
D) I ve II
2. ?2. C
3. ?3. D
4. ?4. E
5. ? 5. B
6. ? 6. E
7. ?
E) I ve III
Soru
C) Yalnız III
10.
Deriflik
HNO3
çözeltisi
NaOH
çözeltisi
Tepkime
I.
A kabı
Ag(k)
I
Zn(k) + NaOH(suda) S
Cu(k) + HNO3(suda) ¡
III.
Fe(k) + HBr (suda) S
O2(g)
II
I. Birinci kaba NaOH çözeltisi
II. İkinci kaba derişik HNO3 çözeltisi
B) Yalnız NO
D) H2 ve CO2
C) H2 ve NO2
A) Yalnız I
E) H2 ve O2
I. Na2CO3 + HCl ¡
II. Cu + H2SO4 ¡
Yukarıdaki tepkimelerden oluşan gazlar hangi seçenekte doğru verilmiştir?
B) Yalnız II
D) I ve III
Palme Yayıncılık
A) Yalnız H2
NO2(g)
Yukarıdaki tepkimelerden hangileri, tepkime sonucunda
açığa çıkacak gaz ile doğru eşleştirilmiştir?
ilave edilirse A kabında hangi gazlar toplanır?
9.
Br2(g)
derişik
II.
Yukarıdaki sistemde,
8.
Açığa çıkan gaz
C) I ve II
E) II ve III
11.
NaOH(suda)
I
II
A)
H2
H2
B)
CO2
SO2
C)
H2
SO2
Buna göre, X aşağıda verilen maddelerden hangisi olamaz?
D)
CO2
H2
A) Zn
E)
SO2
CO2
Yukarıdaki kap içerisinde bulunan NaOH çözeltisine X katısı
atıldığında H2 gazı çıkışı gözleniyor.
I. Ca(OH)2(Kalsiyum hidroksit)
II. Mg (Magnezyum)
III. KOH (Potasyum hidroksit)
B) Yalnız II
C) I ve II
E) I, II ve III
8. ?
D) Pb
E) Mg
Buna göre;
yukarıdaki maddelerden hangileri eklendiğinde çözeltinin pH değeri artar?
D) II ve III
C) Sn
12. X metali bulunan bir kaba HI asit çözeltisi eklendiğinde bir
miktar gaz çıkışı gözleniyor.
Derişik H2SO4 çözeltisine aynı sıcaklıkta,
A) Yalnız I
B) Al
7. C9. ?
I. Zn
II. Cu
III. Au
hangileri X metali olamaz?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) II ve III
8. B 10. ? 9. E 11. ? 10. B 12. ? 11. E 13. ? 12. D 14. ?
C) I ve II
E) I, II ve III
35
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
Al(k)
ÜNİTE – 1
7.
ASİTLERİN VE BAZLARIN METALLERLE
ETKİLEŞİMİ – III
3
1.
X metalinin verdiği tepkimelerden bazıları aşağıdaki gibidir;
4.
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
X + 3KOH S K3XO3 + 3/2H2
X + 3HCl S XCl3 + 3/2H2
2X+ 3H2SO4 S X2(SO4)3 + 3H2
I.
II.
III.
IV.
V.
Mg + NaOH ¡
Cu + HCl ¡
Ag + H2SO4 ¡
Na + HNO3 ¡
Zn + KOH ¡
Buna göre, X elementi aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Yukarıdaki tepkimelerden hangileri gerçekleşmez?
A) Cu
A) I ve II
B) Mg
2.
C) Al
H2 SO4(suda)
D) Fe
E) Na
B) II ve IV
D) I, II ve IV
NaOH(suda)
5.
gaz
C) II, III ve IV
E) II, IV ve V
Al metali H2SO4 çözeltisine atıldığında Al2(SO4)3 tuzu ve H2
gazı oluşur.
gaz
Buna göre,
I. Çözeltinin pH değeri zamanla artar.
II. Kimyasal değişim gerçekleşmiştir.
III. Nötrleşme tepkimesidir.
A
Alüminyum (Al) parçaları
yargılarından hangileri doğrudur?
B
A) Yalnız I
Yukarıdaki kapların içerisinde alüminyum (Al) parçaları vardır. A kabına H2SO4, B kabına NaOH çözeltisi eklendiğinde
kaplardan gaz çıkışı olduğu gözleniyor.
Buna göre,
I. Alüminyum (Al) amfoter metaldir.
II. Her iki kapta da tuz oluşur.
III. Her iki kapta da hidrojen gazı oluşur.
yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
3.
Al(k)
Ag(k)
NaOH
çözeltisi
H2SO4
çözeltisi
I
II
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 1
TEST
D) II ve III
6.
36
Y(k)
Z(k)
NaOH(suda)
HCl (suda)
I
II
HBr(suda)
Na(k)
HCl
çözeltisi
Buna göre, bu metaller aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
X
Y
Z
A)
Cu
Mg
Ag
B)
Mg
Cu
Pt
C)
Na
Mg
Ca
D)
Al
Na
Au
E)
Al
Mg
Cu
III
B) I ve II
C) II ve III
E) I, II ve III
1. C
III
Yukarıdaki çözeltilere belirtilen metaller eklendiğinde yalnızca ikinci kaptaki çözeltide gaz çıkışı oluyor.
tılar atıldığı zaman kapların hangilerinde H2 gazı çıkışı
gözlenir?
D) I ve III
C) I ve II
E) I, II ve III
X(k)
C) I ve III
E) I, II ve III
Yukarıdaki kaplarda bulunan çözeltilere üstlerindeki ka-
A) Yalnız III
B) Yalnız II
2. E
3. D
4. A
5. C
6. A
Soru
10. İki ayrı kapta bulunan eşit sayıdaki NH3 ve HCl çözeltileri
ile ilgili;
X, Y ve Z çözeltileri ile ilgili aşağıdaki bilgiler veriliyor;
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
8.
I. Elektriği iletirler.
II. Her iki çözeltide mavi turnusol kağıdını kırmızıya çevirir.
III. Kaplara Mg metali atılırsa ikisinde de gaz çıkışı gözlenir.
yargılarından hangileri yanlıştır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) II ve III
C) Yalnız III
E) I, II ve III
C) I ve II
E) II ve III
11.
I. Sulu çözeltilerinin tatları ekşidir.
II. Turnusol kağıdını maviye çevirirler.
III. Metallerin hiçbiriyle tepkime vermezler.
H2SO4(suda)
Ca(OH)2(suda)
I
II
Yukarıda verilen yargılardan hangileri bazların özelliklerindendir?
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
X(k)
9.
Palme Yayıncılık
A) Yalnız II
Y(k)
Yukarıdaki kaplara X maddesi eklendiğinde birinci kaptaki
çözeltinin pH değeri artarken ikinci kaptaki çözeltinin pH değerinde herhangi bir değişim olmuyor.
Buna göre,
I. X maddesi baz çözeltisi olabilir.
II. X maddesi Ca metali olabilir.
III. X maddesi Zn metali olabilir.
yargılarından hangileri yanlıştır?
HBr
çözeltisi
HBr
çözeltisi
I
II
A) Yalnız II
D) II ve III
Yukarıda verilen kaplarda eşit sayıda HBr çözeltileri vardır.
Birinci kaba X metali, ikinci kaba ise Y metali eklendiğinde
sadece ikinci kapta bir değişiklik gözleniyor.
Buna göre,
B) I ve II
12. X(k) + HNO3(suda) ¡ XNO3(suda) + 1/2H2(g)
3Y(k) + 4HNO3(suda) ¡ 3YNO3(suda) + NO(g) + 2H2O(s)
Yukarıdaki tepkimelerde X ve Y metallerinin HNO3 çözeltisi
ile reaksiyonları verilmektedir.
yargılarından hangileri doğrudur?
C) I ve III
E) I, II ve III
8. ?
E) I, II ve III
I. X, Na metali olabilir.
II. Y, Mg metali olabilir.
III. X ve Y, Cu metali olabilir.
yargılarından hangileri doğrudur?
D) II ve III
C) I ve II
Buna göre,
I. X bir soy metaldir.
II. Y, Ca metali olabilir.
III. İkinci kapta tuz oluşur.
A) Yalnız I
B) Yalnız III
7. C 9. ?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
8. A10. ? 9. E 11. ? 10. D 12. ? 11. B 13. ? 12. A 14. ?
C) I ve II
E) II ve III
37
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
X: Nötrleşme tepkimesi sonucu oluşur.
Y: Metal kaplarda saklanamaz.
Z: Turnusol kağıdının rengini maviye çevirir.
Buna göre,
I. X, Mg(NO3)2'nin sulu çözeltisi olabilir.
II. Y, HNO3'ün sulu çözeltisi olabilir.
III. Z, NaCl'nin sulu çözeltisi olabilir.
yargılarından hangileri doğrudur?
ÜNİTE – 1
7.
TEST
41
1.
Aşağıdaki maddelerden hangisinin yaygın adı yanlıştır?
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
Madde
2.
4.
Fosforik asit (H3PO4) ile ilgili;
I. Gübre sanayisinde kullanılır.
II. Nem çekici olarak kullanılır.
III. Yaygın adı sirkedir.
Yaygın adı
A) HCl
Tuz ruhu
B) H2SO4
C) NaOH
Kezzap
Sud kostik
yargılarından hangileri doğrudur?
D) CaCO3
E) Ca(OH)2
Kireç taşı
A) Yalnız I
Sönmüş kireç
B) I ve II
D) II ve III
5.
Kimyasal formülü HCl olan bileşik ile ilgili;
Sirke
C) I ve III
E) I, II ve III
Potas kostik
Kezzap
Saf su
Saf su
I. Yaygın adı tuz ruhudur.
II. Tuvalet temizleyici olarak kullanılır.
III. Hidroklorik asit olarak adlandırılır.
yukarıdaki ifadelerden doğru olanlar "D" yanlış olanlar
"Y" ile kodlandığında doğru sıralama hangi seçenekteki
gibi olur?
3.
I
II
III
A)
D
D
D
B)
D
Y
D
C)
D
D
Y
D)
Y
D
D
E)
Y
Y
D
I. H3PO4
II. H2SO4
III. HNO3
Saf su
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 1
BAZI ASİT VE BAZLARIN KULLANIM
???
ALANLARI – I
I.
D) II ve III
38
I
II
III
A)
Artar
Azalır
Artar
B)
Azalır
Artar
Azalır
C)
Artar
Artar
Azalır
D)
Azalır
Azalır
Artar
E)
Artar
Azalır
Azalır
Sülfürik asit ile ilgili;
I. Suya karşı ilgisi çok yüksektir.
II. Bazı çözeltilerde kurutucu olarak görev yapar.
III. Yaygın adı zaç yağıdır.
yargılarından hangileri doğrudur?
Yukarıdaki asitlerden hangileri gübre üretiminde kullanılır?
B) I ve II
C) I ve III
A) Yalnız I
E) I, II ve III
1. ?1. B
2. ?2. A
III.
Yukarıdaki kaplarda bulunan saf sulara üzerindeki maddeler
ilave ediliyor. Oluşan karışımlarda pH değerinin değişimi
aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
6.
A) Yalnız I
II.
B) Yalnız II
D) II ve III
3. ?3. E
4. ?4. B
5. ? 5. B
6. ? 6. E
7. ?
C) I ve II
E) I, II ve III
Soru
Baz
I. NH3
II. NaOH
III. Ca(OH)2
Kullanım alanı
I. Birçok ilaç yapımı
II. Dinamit ve gübre yapımı
III. Temizlik maddeleri üretimi
Madde
a. NaOH
b. CH3COOH
c. HNO3
Yukarıda verilen maddelerin kullanım alanları ile ilgili
aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
A) Yalnız I
A) Ia, IIc, IIIb
B) I ve II
–
–
–
–
–
C) I ve III
E) I, II ve III
B) Ib, IIc, IIIa
D) Ia, IIb, IIIc
Tuz ruhu
Kezzap
Sabun
Sirke
Sofra tuzu
C) Ic, IIb, IIIa
E) Ic, IIa, IIIb
11. Fenolftalein asit çözeltisine etki etmezken baz çözeltilerinde
pembeye döner.
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
Palme Yayıncılık
Günlük hayatta kullandığımız yukarıdaki maddelerden
kaç tanesinin yapısında asit ya da baz vardır?
Sabunlu su
Tuz ruhu
Zaç yağı
I
II
III
Yukarıda verilen kaplardaki sulu çözeltilere birkaç damla fenolftalein damlatıldığında hangi kaplarda renk değişimi gözlenmez?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) II ve III
9.
C) I ve II
E) I, II ve III
I. ................. başta sabun olmak üzere temizlik sanayinde
kullanılır.
II. ................. inşaat sektöründe kullanılır.
III. Patlayıcı olarak kullanılan .................. aynı zamanda
gübre üretiminde de kullanılır.
Bazı asit ya da bazların kullanım alanlarına ait yukarıda
verilen bilgilerdeki boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden
hangisi gelmelidir?
I
II
III
NaOH
12. NaOH bileşiği ile ilgili;
A)
Ca(OH)2
HNO3
B)
NaOH
Ca(OH)2 HNO3
I. Sud kostik olarak bilinir.
II. Sabun yapımında kullanılır.
III. Nem tutucu özelliği vardır.
C)
H2SO4
Ca(OH)2 HNO3
yargılarından hangileri doğrudur?
D)
Ca(OH)2
NaOH
E)
NaOH
Ca(OH)2 H2SO4
8. ?
H2SO4
7. E 9. ?
A) Yalnız II
B) I ve II
D) II ve III
8. D10. ? 9. B 11. ? 10. B 12. ? 11. D 13. ? 12. E 14. ?
C) I ve III
E) I, II ve III
39
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
Yukarıdaki bazlardan hangilerinin kullanım alanları doğru verilmiştir?
D) II ve III
8.
10.
Kullanım alanı
Endüstride soğutucu olarak
Sabun yapımında
Çimento yapımında
ÜNİTE – 1
7.
BAZI ASİT VE BAZLARIN KULLANIM
???
ALANLARI – II
51
1.
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
Aşağıdaki asitlerden hangisinin kullanım alanı yanlış verilmiştir?
Asit
2.
4.
Kullanım alanı
A) HF
Camın işlenmesinde
B) H2SO4
C) HNO3
Laboratuvarda nem çekici olarak
D) HCl
Gıdalarda koruyucu olarak
E) CH3COOH
İlaç yapımında
5.
Buna göre, zaç yağı, sud kostik ve kezzap bulunan kaplara ayrı ayrı kırmızı turnusol kağıdı batırıldığında turnusol kağıdının rengi aşağıdakilerden hangisinde doğru
verilmiştir?
3.
Sud kostik
(
(
(
(
(
) Renksiz, kendine özgü kokusu olan bir gazdır.
) Formülü N2H4'tür.
) Laboratuvarda zayıf baz olarak kullanılır.
) Sağlık sektöründe ilaç üretiminde kullanılır.
) Suda iyonlarına ayrışır.
A) 1
Asitler mavi turnusol kağıdını kırmızıya, bazlar ise kırmızı turnusol kağıdını maviye çevirir.
Zaç yağı
I.
II.
III.
IV.
V.
Amonyak ile ilgili yukarıdaki özelliklerden kaç tanesi
doğrudur?
Gübre üretiminde
Kezzap
B) 2
C) 3
D) 4
I. Sönmüş kireç olarak bilinir.
II. Arap sabunu yapımında kullanılan bir bazdır.
III. Endüstride soğutucu olarak kullanılan bir bazdır.
I
II
III
A)
Ca(OH)2
KOH
NaOH
B)
Ca(OH)2
KOH
NH3
C)
NH3
CaO
KOH
Kırmızı
D)
NH3
NaOH
CaO
Mavi
E)
NaOH
NH3
Ca(OH)2
A)
Kırmızı
Mavi
Kırmızı
B)
Kırmızı
Mavi
Mavi
C)
Mavi
Kırmızı
Kırmızı
D)
Mavi
Mavi
E)
Kırmızı
Kırmızı
E) 5
Yukarıda özellikleri verilen maddeler aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru verilmiştir?
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 1
TEST
– Soy metalleri aşındırır.
– Halk arasında kezzap olarak bilinir.
– Temas ettiği yeri tahriş eder.
6.
Yukarıda bilgileri verilen asidin formülü aşağıdakilerin
hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Baz çözeltilerine metil oranj ayıracı damlatıldığında çözelti
sarı renk alır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi metil oranj ile sarı
renk vermez?
A) KOH
A) Amonyak
B) H2SO4
B) Kireç
C) HNO3
C) Sud kostik
D) HCI
D) Potas kostik
E) NaOH
E) Tuz ruhu
40
1. ?
1. D
2. ?2. A
3. ?3. C
4. ?4. D
5. ? 5. B
6. ? 6. E
7. ?
Soru
Sönmüş kireç baz özelliği gösterir. Buna göre, sönmüş kirecin turnusolda yaptığı renk değişikliğini aşağıdakilerden hangisi yapabilir?
10. Aşağıdaki bileşiklerden hangisi gübre ve pil yapımında
yaygın olarak kullanılır?
A) Zaç yağı
B) Amonyak
B) Sofra tuzu
C) Tuz ruhu
C) Hidroflorik asit
D) Potas kostik
D) Fosforik asit
E) Kezzap
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
A) Kezzap
E) Amonyak
8.
Nitrik asit
Formülü
Piyasa adı
pH
HNO3
X
<7
Y
Potas kostik
>7
H3PO4
–
T
Potasyum hidroksit
Z
Asit ve bazlar ile ilgili yukarıda verilen tabloda X, Y, Z ve
T yerine aşağıdakilerden hangisinde verilenler gelmelidir?
X
9.
Y
Z
T
A)
Kezzap
KOH
Fosforik asit
<7
B)
Sirke
NaOH
Hidroklorik asit
<7
C)
Kezzap
KOH
Fosforik asit
>7
D)
Tuz ruhu
KOH
Hidroklorik asit
>7
E)
Tuz ruhu
NaOH
Fosforik asit
<7
NaOH
NH3
1
4
CH3COOH
2
5
HCl
HF
3
Ca(OH)2
6
Yukarıdaki numaralandırılmış kutucuklarda verilen formülleri kullanarak aşağıdaki soruları cevaplayan öğrenci;
I. Piyasa adı sirke olan madde
II. Camların üzerine şekil yapmada kullanılan asit
III. Lavabo açıcı olarak tıkanmış boruların açılmasında kullanılan baz
soruları cevapladıktan sonra kaç numaralı kutucukları
söylemez?
A) 1, 3 ve 4
B) 2,5 ve 6
D) 3, 4 ve 5
C) 1, 2 ve 3
E) 4, 5 ve 6
12. Aşağıdaki asit ve bazlardan hangisinin özelliği yanlış verilmiştir?
I. Sönmüş kireç
II. Zaç yağı
III. Tuz ruhu
Asit/baz
Yukarıda isimleri verilen baz ve asitlerin tesir değerlikleri arasındaki ilişki aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
A) I > II > III
11.
Palme Yayıncılık
Adı
B) I = II > III
D) I > III > II
C) III > II > I
E) II > I > III
8. ?
9. ?
7. E10. ?
Özellik
A) KOH
Arap sabunu üretiminde kullanılır.
B) H2SO4
C) Ca(OH)2
Cilt temizliğinde kullanılır.
D) NaOH
Beyaz renkte nem çekici bir maddedir.
E) H3PO4
Fosfatlı gübrelerin yapımında kullanılır.
8. A 11. ? 9. B 12. ? 10. D 13. ? 11. E 14. ? 12. B
ÜNİTE – 1
7.
Sönmüş kireç olarak bilinir.
41
ASİT VE BAZLARIN SAĞLIK, ENDÜSTRİ VE
ÇEVRE AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
6
1.
ASİTLER,BAZLARVETUZLAR
I. ()Kimyasalmaddelerveateşleçalışırkengözlükkullanmak
II. ()Kimyasalmaddeleritatmakvekokularınısoluyarak
tanımak
III. ()Asitveyabaziçerendeneytüpünümaşailetutmak
IV. ()Metalkaplariçerisineasitvebazkoymamak
V. ()Asitveyabazlarlayapılançalışmalarsırasındazehirli
gazlaroluşabileceğindençalışmalarıçekerocakaltında
yapmak
4.
Kimyalaboratuvarlarıtehlikelibiryergibigörünsedegerekli
önlemleralındığındagüvenlibirortamoluşur.
Bunagöreasitvebazlarlailgilideneyyapmakisteyenbir
öğrencigrubuaşağıdakilerdenhangisinibirincilderecedetedbirolarakgörmeyebilir?
A)Kullandığımaddeyihiçbirzamananaşişeyekoymamalı
B)Kuvvetliasit/baziçinesudökmemeli
C)Maddeveçözeltilerinintadınabakmamalı
Asitveyabazlarlayapılançalışmalarsırasındayukarıda
verilenuyulmasıgerekenkurallardankaçtanesidoğrudur?
D)Cammalzemeleriyağlamakiçinvazelinkullanmalı
E)Eldivenvegözlükkullanmayıihmaletmemeli
A) 5
B) 4
C) 3
D) 2
E) 1
2.
Asitveyabazlarıdepolamasırasında;
I. Asitler,bazlardanuzaktutulmalıdır.
II. Asitvebazlarınaktarımıkırılmazkaplardayapılmalıdır.
III. Metalraflardasaklanmamalıdır.
yukarıdaverilenlerdenhangileriyapılmalıdır?
A)YalnızI
B)IveII
D) II ve III
C)IveIII
E) I, II ve III
Palme Yayıncılık
ÜNİTE–1
TEST
5.
Öğretmenİsmail'denasitvebazlarileçalışmasısırasındabazıkurallarısöylemesiniister.
I. Kirlenmişkıyafetleriledışarıçıkılmamalıdır.
II. Dökülen asit veya baz daha sonra uygun zamanda temizlenmelidir.
III. Dökülenasitveyabazıntemizlenmesisırasındaeldiven
giyilmelidir.
IV. Vücudumuzunherhangibiryerineveyagiysinizebazdökülüncehemenbolsuveyasirkelisuileyıkanmalıdır.
V. Vücudumuzun herhangi bir yerine veya giysinize asit
döküldüğündehemenbolsuileyıkanmalıveyaüzerine
sodyumkarbonatçözeltisidökülmelidir.
Bunagöre,İsmailkaçtanesinidoğrusöylemektedir?
A) 5
3.
C) 3
D) 2
E) 1
İstemedenHNO3asitinetemasedenbirkişiyeaşağıdakilerdenhangisiuygulanmamalıdır?
6.
Sanayitesislerindekullanılanasitveyabazlardankalan
veatıkolaraknitelendirilenmaddelerileilgili;
A) Buharınısoluduysaaçıkhavayaçıkarmak
I. Tehlikeliatıkolarakişlemgörmelidir.
II. Diğeratıklardanayrıtoplanıpyokedilmelidir.
III. Evselatıklarlakarıştırılmamalıdır.
yargılarındanhangileridoğrudur?
B) Gözetemasedersebirdoktoragötürülmesi
C) Cildetemasındabolsuileyıkanması
D) İçtiyseüzerinekuvvetlibaziçerilmesi
E) Üzerinedöküldüysehemenkıyafetlerindenarındırılması
42
B) 4
1. ?
1. B
2. ?2. E
3. ?3. D
A)YalnızII
B)IveII
D) II ve III
4. ?4. D
5. ? 5. B
6. ? 6. E
7. ?
C)IveIII
E) I, II ve III
Soru
10. Asit ve bazların etiketlerinde;
Asit ve bazların kullanımı ile ilgili;
I. Etkileşimde bulunabileceği kimyasallar
II. Depolama ve kullanımının nasıl yapılacağı
III. Tehlike sembolleri
I. Tanımadan bilinçsizce kullanılmamalıdır.
II. Zararsız olarak bilinenler bile ölçüsüzce kullanılırsa zarar
verebilir.
III. Tadına bakılmamalıdır.
A) Yalnız II
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
B) I ve II
D) II ve III
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
bilgilerinden hangileri bulunmalıdır?
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
ÜNİTE – 1
7.
C) I ve III
E) I, II ve III
E) I, II ve III
8.
Asit
Üzerinde asit yazılı bulunan bir madde ile deney yapması
gereken Derin;
I. Yakın çalışmaya dikkat etmeli ve kabı uzakta tutmamalıdır.
II. Eldiven ve gözlük takmalıdır.
III. Çözelti ile çalışırken elle teması halinde bol su ile temas
eden yerleri yıkamalıdır.
Palme Yayıncılık
11. Asit ve bazların kullanımı ile ilgili;
I. Uygun koşul ve ambalajlarda saklanmalıdır.
II. Lavabo ve çöp gibi yerlere rastgele atılmamalıdır.
III. Gereğinden fazla kullanılması hiçbir zaman sorun yaratmaz.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
D) II ve III
kurallarından hangilerine dikkat etmelidir?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) I ve III
9.
B) I ve II
C) I ve III
E) I, II ve III
C) II ve III
E) I, II ve III
Endüstride kullanılan asit ve bazların zararlı etkilerinden
korunmak için;
I. Maddelerin pH değerlerine bakılmalıdır.
II. Maddeler gereğinden fazla kullanılmalıdır.
III. Maddelerin üzerindeki uyarı işaretleri dikkate alınmalıdır.
yukarıdakilerden hangileri yapılabilir?
A) Yalnız II
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
12. Asit ve bazların depolanmaları ile ilgili;
I. Ambalajları sızdırmaz olmalıdır.
II. Depolama ve taşınmaları sırasında etkileşebilecekleri
başka kimyasallar ile birlikte olmamalıdır.
III. Depolanacak malzemelerin özellikleri iyi bilinmelidir.
yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
8. ?
7. E 9. ?
8. C10. ? 9. C 11. ? 10. E 12. ? 11. B 13. ? 12. E 14. ?
C) I ve III
E) I, II ve III
43
TEST
1.
4.
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
I. ( ) Asit yağmurları toprağın yapısını ve biyolojik koşullarını etkiler.
II. ( ) Asit yağmurları yalnızca canlılara zarar verir.
III. ( ) Asit yağmurlarının suları önce toprağa ve suya daha
sonra besin zincirine ulaşarak canlıların yapısını etkiler.
IV. ( ) NO2, SO2 ve CO2 gazları havadaki su buharı ve diğer
maddelerle tepkimeye girerek asit özelliğe sahip çeşitli
maddelerin oluşmasına yol açar.
V. ( ) Asit özellik taşıyan gazlar bulut oluşturduğunda yağan yağmur asit yağmuru olarak adlandırılır.
Kömür, petrol gibi yakıtların dumanındaki SO2 havadaki su
buharı ile birleşir ve H2SO4 oluşur.
Buna göre;
I. Oluşan H2SO4 asit yağmuru olarak toprağa iner.
II. Asit yağmurları taş ve tuğlaları aşındırır.
III. Asit yağmurları toprağı besler.
yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
B) Yalnız II
D) I ve II
Yukarıdaki cümlelerin doğru (D) ya da yanlış (Y) olduğuna karar veren bir öğrenci kaç tane bilginin yanlış olduğunu söyleyebilir?
C) I ve III
E) II ve III
E) 5
5.
CO2, NO2 ve SO2 gazları asit yağmuruna neden olan başlıca
gazlardır.
Buna göre,
2.
Asit yağmurlarının etkileri ile ilgili;
I. Tarihi eserlere zarar verebilirler.
II. Astım, bronşit gibi hastalıklara neden olabilirler.
III. Ağaç köklerinin topraktaki yararlı maddeleri almalarını
sağlarlar.
Gaz
I. CO2
II. NO2
III. SO2
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 1
ASİT YAĞMURLARI
7
yukarıdaki gazlardan hangilerinin asit yağmuru oluşması sürecinde dönüştüğü asit doğru verilmiştir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
I. Fosil yakıtların kullanımı sonucu açığa çıkar.
II. Havadaki H2 miktarının artması sonucu oluşur.
III. Araçların, otomobillerin vb. kaportasını zamanla tahrip
eder.
B) Yalnız II
44
C) I ve II
A) 5
E) II ve III
1. ? 1. A 2. ?
2. C 3. ?
I. Sanayi bacalarına filtre takılmalı
II. Isınmada ve sanayide fosil yakıtlar yerine kükürt ve azot
içermeyen güneş enerjisi, jeotermal enerji tercih edilmeli
III. Toplu taşıma araçları yaygınlaştırılmalı
IV. Yeşil alanlar arttırılmalı
V. Petrol, benzin gibi yakıtların kullanımı arttırılmalı
Asit yağmurlarının etkilerini azaltmak için yukarıdaki önlemlerden kaç tanesi alınabilir?
yukarıdaki yargılardan hangileri yanlıştır?
D) I ve III
E) I, II ve III
E) II ve III
Asit yağmurları ile ilgili;
A) Yalnız I
C) I ve II
C) Yalnız III
6.
3.
B) Yalnız II
D) II ve III
yukarıda verilenlerden hangileri yanlıştır?
A) Yalnız I
Oluşturduğu asit
CH3COOH
HNO3
H2SO4
3. B4. ?
4. D5. ?
B) 4
5. D6. ?
6. B7. ?
C) 3
Soru
D) 2
E) 1
10.
I. Zaç yağı
II. Kezzap
III. Tuz ruhu
Yukarıda verilen özelliklerden hangileri yalnızca asitlerin
zararlı özelliklerindendir?
A) Yalnız I
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
E) II ve III
D) I ve II
C) Yalnız III
E) II ve III
Asit yağmurları ile ilgili;
yargılarından hangileri yanlıştır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
C) I ve II
E) II ve III
11.
Palme Yayıncılık
I. Toprağın asit miktarını arttırır ve tatlı su kaynaklarının
kimyasal dengesini bozar.
II. Atmosferdeki asit, sadece yağmurlarla yeryüzüne iner.
III. Akarsulardaki canlıların ve ormanların zarar görmesine
neden olur.
Cu(k) + H2SO4(suda) ¡
tepkimesi tamamlandığında;
I. H2 gazı açığa çıkar.
II. Oluşan gaz yağmur suyu ile etkileşirse asit yağmuru oluşur.
III. Sadece tuz ve su oluşur.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
C) Yalnız III
E) I, II ve III
8. ?
7. 9.
C?
8. 10.
B ?
I. SO3 + H2O ¡ H2SO4
II. NO2 + H2O ¡ 2HNO3
III. NH3 + HCl ¡ NH4Cl
Yukarıdaki tepkimelerden hangileri asit yağmurlarının
oluşmasına neden olabilir?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
12.
9.
B) Yalnız II
10. A
12. ?
E) I, II ve III
I. ( ) Azotlu ve kükürtlü yakıtların kullanılması sonucu oluşabilir.
II. ( ) Sadece CO2 ve NO2 gazı üreten tesislerin olduğu
bölgelerde oluşur.
III. ( ) Rüzgarla taşınarak oluştuğu bölgenin dışında da etkili olabilir.
IV. ( ) Oda koşullarındaki pH değerleri 7 ile 14 arasında
değişir.
V. ( ) Metalden yapılmış malzemeler üzerinde olumsuz etkiye sahiptir.
Asit yağmurları ile ilgili yukarıdaki cümlelerin doğru (D)
ya da yanlış (Y) olduğuna karar veren bir öğrenci kaç
tane bilginin doğru olduğunu söyleyebilir?
A) 1
9. B11. ?
C) I ve III
11. B13. ?
B) 2
12. C14. ?
C) 3
D) 4
E) 5
45
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
Yukarıdakilerden hangileri hava kirliliği sonucu yağmurla beraber yer yüzüne inen asitlerden değildir?
D) I ve III
8.
I. Asit yağmurlarının oluşumu
II. Tahriş etme özelliği
III. Doğayı kirletmeleri
ÜNİTE – 1
7.
TEST
8
1.
4.
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
!
Yukarıdaki uyarı işareti ile ilgili;
Alin, laboratuvarda çalışırken üzerinde şekildeki etiket bulunan bir şişe görmüştür.
Buna göre, şişenin içerisindeki madde aşağıdakilerden
hangisi olamaz?
I. Alev etrafında tedbir alınmalıdır.
II. Deriyi tahriş eder.
III. Kesme ve delme tehlikesi olan cisimler bulundurur.
A) Zaç yağı
yargılarından hangileri için kullanılabilir?
B) Fosforik asit
A) Yalnız I
C) Yemek tuzu
B) Yalnız II
D) I ve III
C) I ve II
E) II ve III
D) Tuz ruhu
E) Potas kostik
5.
2.
İçerisinde kezzap çözeltisi bulunan bir şişeyi okul laboratuvarındaki dolaba bırakacak olan Kimya öğretmeni
Eda öğretmen şişenin üzerine;
I
!
II
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 1
KİMYASAL MADDELERİN ETİKETLERİ
ÜZERİNDEKİ BAZI UYARI İŞARETLERİ
III
Yukarıdaki paragrafta boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi yazılamaz?
etiketlerinden hangilerini yapıştırabilir?
A) Yalnız II
B) Yalnız III
D) II ve III
3.
Maddelerin bize zararlı olup olmadığını anlamak için ambalajın üzerindeki uyarıları dikkate almalıyız. Bu durumda gördüğümüz bazı semboller bize maddenin özelliği hakkında
bilgi verecektir. Bu semboller sayesinde kimyasal maddeleri
kullanırken dikkat etmemiz gereken durumları önceden tespit ederiz. Üzerinde ..................., ..................., ...................
ya da ..................., etiketi taşıyan kimyasal maddelerle çalışırken dikkatli olmalıyız.
A) cam
C) I ve II
D) tahriş edici
E) I, II ve III
Aşağıdaki maddelerden hangisinin bulunduğu kabı muhafaza ederken üzerine yakıcı, tahriş edici ve aşındırıcı
olduğunu belirten bir etiket yapıştırmaya gerek yoktur?
6.
A) Amonyak
B) Sud kostik
C) asit
E) aşındırıcı
I. Aşındırır.
II. Tahriş eder.
III. Zehirler.
Yukarıdakilerden hangileri asit veya bazlar için güvenlik
tedbiri alınması gerektiğini gösterir?
C) Kezzap
D) Su
A) Yalnız II
E) Sönmüş kireç
46
B) baz
B) I ve II
D) II ve III
1. ?1. C
2. ?2. E
3. ?3. D
4. ?4. B
5. ? 5. A
6. ? 6. E
7. ?
C) I ve III
E) I, II ve III
Soru
10.
1
2
I. Cisimlere temas ettiğinde aşındırıcı etkisi olan kimyasal
maddelerde kullanılır.
II. Darbelerden uzak tutulmalıdır.
III. Kullanılacak cam malzemeler kırılabilecek türdendir.
3
Yukarıdaki güvenlik levhalarının kullanımı aşağıda verilen kimyasal maddelerden hangisi için doğru ifade edilmiştir?
ifadelerinden hangilerini düşünür?
B) Yalnız II
D) I ve III
1
E) II ve III
Kullandığımız birçok kimyasal maddenin ambalajı üzerinde
bu özelliğini belirten çeşitli işaretler bulunur.
2
3
A)
HCl
HNO3
H2SO4
B)
O2
HCl
NaCl
C)
HNO3
NaCl
H2
D)
H2SO4
KOH
NaCl
E)
HCl
H2
O2
Palme Yayıncılık
8.
C) I ve II
Yukarıda verilen tehlike işareti, maddenin;
I. Yanıcı
II. Tahriş edici
III. Söndürücü
özelliklerinden hangilerine sahip olduğunu gösterir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
11.
C) I ve II
!
E) II ve III
9.
1
2
3
Yukarıdaki uyarı işaretlerinin anlamları aşağıdakilerden
hangisinde doğru olarak verilmiştir?
İşareti deriye dokunması halinde yakıcı ve zehirleyici olabilen ayrıca cisimlere temas ettiğinde ...............................
etkisi olan kimyasal maddelerin kullanıldığını gösteren semboldür.
Yukarıda verilen cümlede boş bırakılan yere gelmesi gereken kelime aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
A) yanıcı
B) patlayıcı
D) radyoaktif
8. ?
C) aşındırıcı
E) parlayıcı
9.7.? A
10.
8.?B
11.
9. C
?
12.
10. ?A
1
2
3
A)
Yanıcı ve
parlayıcı
Yakıcı
Yakıcı ve
tahriş edici
B)
Patlayıcı
Yakıcı
Yakıcı ve
tahriş edici
C)
Yanıcı ve
parlayıcı
Tahriş
edici
Aşındırıcı
D)
Tahriş edici
Aşındırıcı
Yakıcı ve
tahriş edici
E)
Yakıcı
Tahriş
edici
Aşındırıcı
11.
13. D
?
14. ?
47
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
!
Yukarıdaki uyarı işaretinin bulunduğu bir ortamdaki öğrenci,
A) Yalnız I
ÜNİTE – 1
7.
TEST
9
1.
4.
Asitler dişlerimizin yapısına zarar verir.
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
–
–
–
–
–
Gazoz
Portakal suyu
Diş macunu
Sirke
Limon suyu
Buna göre yukarıda verilenlerden kaç tanesi asidik özelliğinden dolayı dişlerimize zarar verir?
A) 1
2.
B) 2
C) 3
D) 4
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
E) 5
5.
B) Yalnız III
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
3.
Oluşan
Sindirimin
tamamlandığı
yapı taşı
başladığı yer
I
Glikoz
Ağız
Yağ
İnce Bağırsak
II
İnce bağırsak
Protein
İnce bağırsak
Amino asit
III
48
II
Mide
Fruktoz
Mide
B)
İnce bağırsak
Yağ asiti
Mide
C)
Ağız
Gliserin
Mide
D)
İnce bağırsak
Yağ asiti
İnce bağırsak
E)
Ağız
Amino asit
Mide
1. ?
1. D
2. ?2. E
3. ?3. B
C) Yalnız III
E) I, II ve III
Sindirim sırasında vücutta bazı asidik ve bazik enzimler
salgılanır:
I. Proteinlerin parçalanması ve sindirilmesi midede başlar.
Mide çeperindeki özelleşmiş salgılama hücreleri ile pepsin adı verilen bir sıvı salgılanır.
II. Mideden gelen polipeptit on iki parmak bağırsağına geçerek pankreas tarafından salgılanan tripsin enzimi ile
parçalanır.
Buna göre, yukarıdaki enzimlerin özellikleri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
III
A)
B) Yalnız II
D) I ve II
Yukarıdaki tabloda I, II ve III numaralı yerlere aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır?
I
Sindirime yardımcı olmak amacıyla kullanılan maden
suyu ile ilgili;
A) Yalnız I
yer
Karbonhidrat
E) II ve III
yargılarından hangileri yanlıştır?
6.
Sindirimin
C) I ve II
I. Diğer bir adı sodadır.
II. Vücuttaki eksik mineralleri tamamlar.
III. Özellikle büyüme çağındaki çocukların kemik gelişimini
olumlu etkiler.
Yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
A) Yalnız II
B) Yalnız II
D) I ve III
I. Ağız sağlığımızı korumak için bazik özellikte diş macunu
kullanmalıyız.
II. Yiyecekler ağızda küçüldükten sonra midede asitli bir ortamda karışır.
III. Tükettiğimiz asitli içecekler ve ayak üstü yediğimiz yiyecekler reflü, gastrit, ülser gibi hastalıklara sahip insanların
şikayetlerinin artmasına sebep olur.
Besinler
Sindirim sisteminde salgılanan ve sindirime yardımcı
olan sıvılar ile ilgili;
I. Tükrük ile salgılanan amilaz enzimi asidik karakterlidir.
II. Midede salgılanan gastrin sıvısı proteinlerin sindirilmesine yardımcı olur.
III. Yağların sindiriminde tripsin enzimi kullanılır.
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 1
SİNDİRİM SIRASINDA ÜRETİLEN ASİDİK VE
BAZİK SALGILAR
4. ?4. B
Pepsin
Tripsin
A)
Asidik
Bazik
B)
Asidik
Asidik
C)
Bazik
Asidik
D)
Bazik
Bazik
E)
Asidik
Nötr
5. ? 5. B
6. ? 6. A
7. ?
Soru
11.
I. ( ) Pepsin enzimi, proteinlerin parçalanması ve midedeki
sindirimini gerçekleştirir.
II. ( ) Proteinlerin sindirimi ağızda başlar.
III. ( ) Yağların sindirimi on iki parmak bağırsağında başlar
ve burada sonlanır.
IV. ( ) Tükrükte bulunan amilaz enzimi sayesinde nişasta
sindirimi ağızda başlar.
V. ( ) Proteinlerin temel yapı taşlarına aminoasitler denir.
I. Yağlar
II. Karbonhidratlar
III. Proteinler
Yukarıda verilen maddelerden hangilerinin sindirime uğraması beklenir?
B) Yalnız III
D) II ve III
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
A) Yalnız II
C) I ve II
E) I, II ve III
Yukarıdaki cümlelerin doğru (D) ya da yanlış (Y) olduğuna karar veren bir öğrenci kaç tane bilginin doğru olduğunu söyleyebilir?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
12. X, Y ve Z maddeleri ile ilgili olarak şu bilgiler veriliyor;
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdaki kelimelerden hangisi getirilmelidir?
A) Polipeptit
B) Dipeptit
D) Gliserin
9.
– X'in sindirimi, ağızda başlar ince bağırsakta sonlanır.
– Y'nin sindirimi, on iki parmak bağırsağında başlar.
– Z'nin sindirimi, midede başlar ince bağırsakta sonlanır.
İnce bağırsağa geçen .................. molekülleri ince bağırsaktan salgılanan erepsin enzimi ile hidroliz tepkimesi gerçekleştirerek aminoasitlere ayrılır.
C) Protein
E) Tripsin
Buna göre, X, Y ve Z maddeleri ile ilgili aşağıdaki sınıflandırmalardan hangisi doğrudur?
Palme Yayıncılık
8.
X
Y
Z
A)
Karbonhidrat
Yağ
Protein
B)
Yağ
Karbonhidrat
Protein
C)
Protein
Yağ
Karbonhidrat
D)
Karbonhidrat
Protein
Yağ
E)
Protein
Karbonhidrat
Yağ
Enzimler, besinlerin yapı taşlarına ayrılmasını sağlarlar.
Buna göre, aşağıda verilen organlardan hangisinde besinlerin sindirimi için enzim salgılanmaz?
A) Mide
B) Ağız
D) İnce bağırsak
C) Pankreas
E) Kalın bağırsak
13. Asidik maddeleri fazla tüketmenin diş sağlığına zararlı olduğu ve asidik maddeler tüketildikten sonra dişlerimizi fırçalamamız gerektiği bilinmektedir.
10. Nişasta ile ilgili;
Bunun sebebi;
I. Bir karbonhidrattır.
II. Amilaz enzimi ile glikoza parçalanır.
III. Sindiriminde mide ve ağız etkilidir.
I. Diş macunu bazik olduğu için nötrleşmeye sebep olur.
II. Diş macunları güzel koktuğu için asitliği yok eder.
III. Diş macunlarının mikrop kırıcı etkisi vardır.
yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
yargılarından hangileri en iyi açıklar?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
C) I ve II
A) Yalnız I
E) II ve III
8. ?
9.7.? D
10.
8. B
?
B) Yalnız II
D) II ve III
11.
9. E?
10.
12.C?
11.
13.E?
12.
14.A?
13. A
ÜNİTE – 1
7.
C) Yalnız III
E) I ve III
49
TEST
1.
Evlerdeki kimyasallar ile ilgili;
4.
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
I. Sirke: Demliklerdeki kireçlenmelerin çözünmesinde kullanılır.
II. Deterjan: Yağlı kirlerin temizlenmesinde kullanılır.
III. Tuz ruhu: Elbiselerdeki pas lekelerinin temizlenmesinde
kullanılır.
verilen maddelerden hangilerinin kullanım alanı doğrudur?
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
2.
C) I ve III
E) I, II ve III
Temizlik malzemesi
KOH
HCl
H2SO4
Yukarıdaki temizlik malzemelerinden hangilerinin içerdiği asit/baz türü doğru verilmiştir?
A) Yalnız II
B) Yalnız III
D) I ve III
5.
A) Yalnız I
E) II ve III
Çamaşır suyunun kullanımındaki tehlikeler ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
B) Tuz ruhu veya kireç sökücülerle karıştırılması ölümcül
zehirlenmelerle sonuçlanabilir.
C) Kapalı yerlerde uzun süre solunmamalıdır.
D) El temizliğinde kullanımı hijyenik olup uygundur.
E) Dayanıksız olduğundan satın alınırken üretim tarihine
bakılmalıdır.
E) I, II ve III
2. A
C) Yalnız III
A) Amonyak ile karıştırılması zehirli klor gazını açığa çıkarır.
C) I ve III
1. B
B) Yalnız II
D) I ve II
Yukarıda verilen yargılardan hangileri doğrudur?
50
Evlerde tıkanan bir lavaboyu açmak için lavaboya;
E) II ve III
I. Tuvalet ve lavabo açıcılar bazik malzemelerdir.
II. Tuvalet açıcıların aşırı kullanılması gider borularını olumsuz etkiler.
III. Deterjanların aşırı kullanımı tatlı su kaynaklarını olumsuz
etkiler.
D) II ve III
E) I, II ve III
işlemlerinden hangilerinin yapılması doğru olur?
C) I ve II
B) I ve II
C) I ve II
I. Tuz ruhu dökmek
II. Sıcak su eşliğinde sud kostik dökmek
III. Sıcak su eşliğinde zaç yağı dökmek
6.
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) II ve III
Asit/baz türü
I. Kireç çözücü
II. Tuvalet temizleyici
III. Yağ çözücü
3.
Evlerde kullandığımız malzemeler ve kimyasallar ile ilgili;
I. Lavabo açıcılar plastik kaplarda ya da cam şişelerde
saklanır.
II. Kireçlenmenin neden olduğu tuvalet taşlarındaki kirlilik
HCl ve H2SO4 gibi asit kaynaklı ürünlerle giderilir.
III. Çamaşır sodası sirke ile bir arada saklanabilir.
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 1
TEMİZLİK MALZEMESİ KULLANIMI
10
3. D
4. C
5. B
6. D
Soru
10. Kireç, kostik ve amonyak baz özelliği göstermektedir.
Evsel kimyasallardan olan bir madde ile ilgili aşağıdaki bilgiler veriliyor:
Bu bazların kullanım alanları ile ilgili;
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız II
risk sembolü bulunmaktadır.
B) I ve II
D) II ve III
– Lavaboları açmak için sıcak su ile birlikte kullanılmaktadır.
C) I ve III
E) I, II ve III
Buna göre, bu temizlik malzemesi ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
A) Yağımsı kıvama sahip olan kirleticileri çözebilir.
B) NaOH içerebilir.
11. "1978 yılında Marmara Denizinde 126 balık türü varken bu
sayı günümüzde 25 türe inmiştir. 2050 yılına kadar denizlerdeki canlıların %98'inin yok olacağı tahmin edilmektedir."
C) Oda sıcaklığındaki pH değeri 7'den küçüktür.
D) Tahriş edici, toksik ve korozif bir maddedir.
E) Kullanımı sırasında tesisatın yapıldığı malzemeler zarar
görebilir.
Evlerin ıslak zeminlerinde kullanılmış asidik bir malzeme
olan mermer kaplamaları temizlemek için;
I. Sud kostik
II. Zaç yağı
III. Tuz ruhu
I. Organik temizlik maddelerini tercih etmek
II. Temizlik malzemelerinin ekolojik dengeyi bozduğunu bilerek kullanımda aşırıya kaçmamak
III. Kimyasal içerikli maddeler yerine sirke, limon suyu, sabun vb. gibi malzemeleri kullanmak
Palme Yayıncılık
8.
Doğaya ve canlı türlerine zarar vermemek için ev ortamında kimyasal kullanımı ile ilgili,
yöntemlerinden hangileri uygulanabilir?
A) Yalnız I
maddelerinden hangileri kullanılabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
D) II ve III
C) I ve II
C) I ve III
E) I, II ve III
E) II ve III
12.
9.
B) I ve II
İnsanın üzerine sıçradığında giysileri parçalayan, deriyi ateş
ve kaynar su ile yakan maddelerin kazayla içilmesi yemek
borusunun ve midenin delinmesi bir adım sonrasında ölümle
sonuçlanan yanıklara neden olur.
Yukarıda taşıdığı tehlikeler verilen kostik maddeler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
A) H2SO4, HNO3
B) NaOH, HCl
I. Temizlik maddeleri kuvvetli bazik ve asit özellikteki maddelerdir.
II. Temizlik maddeleri temas ettikleri dokuda ciddi hasara
neden olur.
III. Temizlik maddeleri sindirim sisteminde ciddi tahrişlere,
gözde ve ciltte ciddi yanıklara neden olur.
IV. Bütün temizlik maddelerinin geneli düşünüldüğünde organik maddelerdir.
C) H2SO4, NaOH
Yukarıdaki ifadeler doğru (D) ve yanlış (Y) olarak I, II, III
ve IV yolunu izleyerek sıralandığında aşağıdakilerden
hangisi doğru olur?
D) NaOH, KOH
A) D, Y, D, Y
E) KOH, HNO3
D) D, D, Y, Y
8. ?
7. C
9. ?
8. A10. ?
9. D11. ? 10. D12. ?
11. E13. ? 12. B 14. ?
B) D, D, D, Y
C) Y, D, D, Y
E) Y, Y, D, Y
51
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
I. Kireç, lavabo açıcı olarak temizlik sanayinde kullanılır.
II. Kostik, sabun yapımında hammadde olarak kullanılır.
III. Amonyak, sağlık sektöründe ilaç üretiminde kullanılır.
– Şişesinin üzerinde,
ÜNİTE – 1
7.
TUZLAR
1.
4.
Aşağıdaki tuzlardan kaç tanesinin yaygın adı yanlıştır?
Tuz
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
I. KNO3
II. NH4CI
Güherçile
III. Na2CO3
IV. CaCO3
Soda külü
Alçı taşı
V. NaCI
Sofra tuzu
CaCO3 bileşiği ile ilgili;
I. Yaygın adı ……………… dır.
II. Suda çözündüğünde ……………….. ve ……………..
iyonları oluşur.
III. İnşaatlarda duvar malzemelerinin birbirini tutmalarında……….. olarak kullanılır.
Yaygın adı
Nişadır
ifadelerinde boş bırakılan yerlere getirilmesi gereken terimler nelerdir?
5.
H2SO4(suda) + 2NaOH(suda) ¡ X(suda) + H2O(s)
tepkimesinde oluşan X bileşiği ile ilgili;
2.
I. Sülfat tuzu olarak sınıflandırılır.
II. Alçı üretiminde kullanılır.
III. Yaygın adı şap olarak bilinir.
yargılarından kaç tanesi yanlıştır?
3.
I.
II.
III.
IV.
V.
Na2CO3
KAI(SO4)2.12H2O
(NH4)3PO4
NaCI
KOH
yargılarından kaç tanesi doğrudur?
6.
Bir metal katyonu olan Na+ iyonu ile
I. OHII. NO3III. CO32-
Yukarıda verilen maddelerden kaç tanesi tuz sınıfı bileşiklerdendir?
52
I. Nötrleşme ürünüdür.
II. Sulu çözeltisinde Na+ ve SO42- iyonları bulunur.
III. Cam imalatında kullanılır.
CaSO4 bileşiği ile ilgili;
Palme Yayıncılık
Yayıncılık
Palme
ÜNİTE – 1
AÇIK UÇLU SORULAR
1. 1
2. 1
3. 4
iyonlarından kaç tanesi bileşik oluşturduğunda tuz sınıfında olur?
4. I. kireç taşı, II. Ca2+, CO32–, III. dolgu
5. 3
Soru
6. 2
ÜNİTE – 1
1. NH4NO3, HNO3, KOH, Na2SO4 ve CaCO3 bileşiklerinden …………….tanesi tuz sınıfındadır.
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
2. Kuvvetli asitler ve bazlardan oluşan tuzlara………….…tuzlar denir.
3. ……….………. yaygın adı ile bilinen tuzun kimyasal formülü KNO3 tür.
4. Lehim işlerinde ve kuru pil imalatında kullanılan bileşiğin yaygın adı ................................'dır.
5. Anyonu NO31- (nitrat) olan bütün tuzlar suda………..çözünür.
6. NaHCO3 bileşiği ………………………… tozu olarak gıda sanayisinde kullanılır.
7. Kağıdı tutkallamada kullanılan bileşiğin formülü …….………….…… tür.
8. KAI(SO4)2.12H2O tuzunun yaygın adı ……..….. tır.
9. Heykel yapımında kullanılan bileşiğin formülü ………..….…….…… tür.
10. NH4CI tuzunun yaygın adı …………….…….…… 'dır.
11. Alüminyum sülfat bileşiği tekstil sanayisinde………………(renklendirici) olarak kullanılır.
12. Tuzların sulu çözeltileri elektrik iletkenliği bakımından…………………..tir.
13. HCI asidi ile NaOH bazı karıştırıldığında oluşan tuzun yaygın adı ………………….…… tuzudur.
14. …….………….…… kristal yapılı ve saf maddelerdir.
15. 2NaOH(suda) + H2CO3(suda) S X(suda) + H2O(s)
tepkimesine göre oluşan X bileşiğinin yaygın adı ………..……….. dır.
16.
Toprakta bulunan tuzlar fiziksel olarak ……… halde bulunur.
1. 3
2. nötr 3. Güherçile 4. nişadır 5. iyi 6. kabartma 7. Al2(SO4)3 8. şap 9. CaSO4
11. mordan 12. elektrolit 13. sofra 14. Tuzlar 15. Çamaşır sodası 16. katı
10. nişadır
53
ÜNİTE – 1
1. Her asit-baz tepkimesinden her zaman tuz oluşur.
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
2. Ca(NO3)2 formülündeki tuzun yaygın adı alçı taşıdır.
3. Na2CO3 formülündeki tuzun yaygın adı kireç taşıdır.
4. Şap olarak bilinen bileşiğin formülü (NH4)2SO4'tür.
5. HCl ile NH3'ün tepkimesinden oluşan tuzun sulu çözeltisinde NH4+ ve Cl– iyonları bulunur.
6. Nötr tuzların sulu çözeltilerinde H+ iyonu sayısı OH– iyonu sayısından fazladır.
7. Kuvvetli asitler ile zayıf bazların oluşturduğu tuzların sulu çözeltileri asidiktir.
8. NaCl tuzu yollarda buzlanmaya karşı kullanılır.
9. Kuvvetli bazlar ile zayıf asitlerin oluşturduğu tuzların sulu çözeltileri baziktir.
10. Na2CO3 tuzu sabun sanayisinde kullanılır.
11. KNO3 tuzu kibrit yapımında, patlayıcı imalatında kullanılır.
12. CaCO3 bileşiği inşaat malzemesi olarak kullanılmaz.
13. (NH4)3PO4, KNO3, NH4NO3 tuzları gübre sanayisinde kullanılır.
14. Oda koşullarında tuzlar her zaman katı halde bulunur.
15. Tuzlar katı halde elektriği iletirler.
16. Tuzlar suda iyonlarına ayrışarak çözünürler.
54
1. D
2. Y
3. Y
4. Y
5. D
6. Y
7. D
8. D
9. D
10. D
11. D
12. Y
Soru
14. D
13. D
15. Y
16. D
TEST
1.
4.
HCI(suda) + NaOH(suda) S X(suda) + H2O(s)
tepkimesinde oluşan X bileşiği ile ilgili;
yargılarından hangileri yanlıştır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) II ve III
C) Yalnız III
C) I ve III
E) I, II ve III
E) II ve III
HNO3(suda) + X(suda) S Güherçile + H2O(s)
tepkimesinde yer alan X bileşiği aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
5.
Palme Yayıncılık
B) NaOH
C) KNO3
D) K2SO4
E) NaSO4
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
I. (
II. (
III. (
C) I ve III
E) I, II ve III
) Tuzlar sulu çözeltilerinde iyon bulundururlar.
) Anyonu NO3- olan tuzlar nitratlı tuzlar olarak bilinir.
) Tüm tuzların sulu çözeltisi baziktir.
Yukarıdaki ifadelerden doğru olanlar “D” yanlış olanlar
“Y” ile kodlandığında doğru seçenek aşağıdakilerden
hangisi olur?
Tuzların özelliklerine ilişkin;
I. Asit-baz tepkimeleri sonucunda oluşabilirler.
II. Tümünün sulu çözeltisi nötr özellik gösterir.
III. Sulu çözeltileri elektrik akımını iletir.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) I ve III
D) I ve II
B) I ve II
D) II ve III
6.
A) Yalnız III
Na2CO3 bileşiği ile ilgili;
I. Tuz sınıfı bileşiktir.
II. Sulu çözeltisinde Na+ ve CO32- iyonları bulunur.
III. Cam imalatında kullanılır.
A) KOH
3.
B) I ve II
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
I. Yemeklerin tatlandırılmasında kullanılır.
II. Yaygın adı güherçiledir.
III. Kibrit yapımında kullanılır.
yargılarından hangileri doğrudur?
D) I ve II
2.
Kimyasal formülü KNO3 olan bileşik ile ilgili;
I. Nötrleşme ürünüdür.
II. Yaygın adı sodyum klorürdür.
III. Yollarda buzlanmaya karşı kullanılır.
A) Yalnız I
ÜNİTE – 1
TUZLAR – I
1
C) II ve III
E) I, II ve III
1. B
2. A
3. B
4. D
I
II
III
A)
D
Y
D
B)
Y
Y
Y
C)
D
D
Y
D)
D
D
D
E)
Y
Y
D
5. E
6. C
55
10.
I. (
) Tuzlar sulu çözeltilerinin asitlik/bazlık/nötrlük durumuna göre sınıflandırılabilir.
II. (
) Tuzlar oda koşullarında katı halde bulunurlar.
III. (
) Tuzların sulu çözeltilerinin tümünde pH= 7 dir.
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
8.
II
III
A)
D
D
Y
B)
D
Y
D
C)
Y
D
Y
D)
Y
Y
D
E)
D
D
D
I. Yaygın adı kabartma tozudur.
11.
III. Gıda sanayisinde kullanılır.
I. c
II. b
III. a
B) I ve II
E)
I. b
II. a
III. c
I. a
II. c
III. b
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
E) I, II ve III
Aşağıda yaygın adları verilen maddelerden hangisi tuz
değildir?
12. NH4CI bileşiği ile ilgili;
I. HCI asidi ile NH3 bazının tepkimesinden elde edilebilir.
II. Yaygın adı nişadır olarak kullanılır.
III. Sulu çözeltisi elektrik akımını iletmez.
A) Şap
B) Nişadır
C) Güherçile
yargılarından hangileri yanlıştır?
D) Sud kostik
A) Yalnız I
E) Çamaşır sodası
B) Yalnız II
D) I ve II
56
C)
I. a
II. b
III. c
I. NH4NO3
II. KNO3
III. AI2(SO4)3
Yukarıdaki tuzlardan hangileri patlayıcı üretiminde kullanılır?
A) Yalnız I
yargılarından hangileri doğrudur?
9.
B)
I. b
II. c
III. a
D)
II. Anti asit özelliği gösterir.
D) II ve III
a. Alçı
Yukarıda bazı tuzlar ve bu tuzların yaygın adları verilmiştir.
Buna göre, tuzlar ile bu tuzların yaygın adlarının doğru
eşleştirilmesi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
A)
NaHCO3 bileşiği ile ilgili;
A) Yalnız I
Yaygın adı
II. KAI(SO4)2.12H2O b. Kireç taşı
c. Şap
III. CaSO4
Yukarıdaki ifadelerden doğru olanlar “D” yanlış olanlar
“Y” ile kodlandığında doğru seçenek aşağıdakilerden
hangisi olur?
I
Tuz
I. CaCO3
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 1
7.
7. A
8. E
9. D
10. A
11. B
12. C
E) II ve III
Soru
C) Yalnız III
TEST
1.
Tuz
4.
Kullanım alanı
Kağıt üretimi
II. Sodyum karbonat
Yumuşatıcılarda
III. Amonyum nitrat
Patlayıcı yapımı
I. Anti asit özelliğine sahiptir.
II. Mide yanmalarında kullanılır.
III. Gübre yapımında kullanılır.
Yukarıda bazı tuzların kullanım alanları karşılarında verilmiş-
yargılarından hangileri doğrudur?
tir. Buna göre, bu tuzların kullanım alanları hangilerinde
A) Yalnız I
doğru verilmiştir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
E) II ve III
E) I, II ve III
- NaCN
- H3PO4
- NH3
- Ca(OH)2
Yukarıda verilen maddelerden kaç tanesi tuz sınıfındadır?
C) 3
D) 4
Tuz
I. Soda külü
II. Kireç taşı
III. Alçı taşı
İyonlar
Na+ - CO32–
Ca2+ – CO32–
Ca2+ – NO3–
Yukarıda bazı tuzların suda çözündüğünde oluşturduğu
iyonlar verilmiştir. Buna göre, bu tuzların suya verdikleri
iyonlar hangilerinde yanlış verilmiştir?
Palme Yayıncılık
- NH4CI
B) 2
C) Yalnız III
C) I ve II
5.
A) 1
B) Yalnız II
D) I ve II
D) II ve III
2.
Sodyum bikarbonat tuzu ile ilgili;
A) Yalnız III
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
E) 5
6.
3.
pH= 12
NH4NO3 tuzu ile ilgili;
pH= 4
pH= 7
pH= 8
III
IV
I. Gübre yapımında kullanılır.
II. Harç olarak bina yapımında kullanılır.
I
III. Amonyum nitrat olarak adlandırılır.
I, II, III ve IV nolu kaplarda pH değerleri verilen oda koşullarındaki maddelerden hangileri karıştırılırsa nötrleşme tepkimesi sonucunda tuz oluşabilir?
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
A) I ve II
E) I, II ve III
1. ?
1. E2. ?
II
B) I ve III
D) I ve IV
2. B3. ?
3. C4. ?
4. D
5. ?
5. A6. ?
6. A
7. ?
C) II ve III
E) III ve IV
57
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
I. Sodyum sülfat
ÜNİTE – 1
TUZLAR
??? – II
12
10. Kimyasal formülü KAI(SO4)2.12H2O olan bileşik ile ilgili;
X maddesi ile ilgili şu bilgiler veriliyor;
- Kireç taşı olarak bilinir.
- Asitle tepkimesinden CO2 gazı oluşur.
I. Yaygın adı şap olarak bilinir.
II. Gübre sanayisinde kullanılır.
III. Tuz sınıfındadır.
Buna göre X maddesi aşağıdakilerden hangisidir?
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
A) CaSO4
yargılarından hangileri doğrudur?
B) CaCO3
A) Yalnız I
B) Yalnız III
D) I ve III
C) Na2CO3
C) I ve II
E) I, II ve III
D) Na2SO4
E) K2CO3
8.
H2SO4, Na2SO4 ve NaOH sulu çözeltileri ile ilgili;
I. Elektrik akımını iletme
II. İyon içerme
III. Tuz sınıfında olma
11. Aşağıdaki tuzlardan hangisinin sudaki çözünme tepkimesi yanlıştır?
özelliklerinden hangileri ortaktır?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
9.
C) I ve III
E) I, II ve III
A) AI2(SO4)3(k) + su S 2AI3+(suda) + 3SO42-(suda)
B) NaHCO3(k) + su S Na+(suda) + HCO3-(suda)
C) (NH4)3PO4(k)+ su S 3NH4+(suda) + PO43-(suda)
D) KNO3(k) + su S K3+(suda) + 3NO-(suda)
E) NaCI(k) + su S Na+(suda) + CI-(suda)
I. Lehim işlerinde ve kuru pil imalatında yaygın adı
……………. olan tuz kullanılır.
II. Sodyum bikarbonat (NaHCO3) tuzu ….....… asit özelliğine sahiptir.
III. Çamaşır sodası olarak bilinen tuzun sulu çözeltisinde
……. ve ……….. iyonları bulunur.
Yukarıdaki ifadelerde boş olan yerlere yazılması gereken doğru terimler aşağıdakilerden hangisidir?
I
58
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 1
7.
II
III
12. Sulu çözeltisinde NH4+ ve NO3– iyonlarını içeren bir tuz ile
ilgili;
A) Nişadır
anti
Ca2+, CO32-
B) Nişadır
anti
Na+, CO32-
I. Azotlu gübrelerin imalatında kullanılır.
II. Kibrit ve barut yapımında kullanılır.
III. Yaygın adı kabartma tozudur.
C) Şap
kül
Ca2+, NO3-
yargılarından hangileri doğrudur?
D) Şap
kül
Na+,
A) Yalnız I
E) Güherçile
anti
NO3K+, CO32-
B) Yalnız II
D) I ve III
7. B 8. ? 8. B 9. ? 9. B 10. ? 10. E 11. ? 11. D 12. ? 12. A 13. ?
14. ?
E) II ve III
Soru
C) I ve II
TEST
1.
4.
I. Ca(OH)2+H2SO4 ¡ X+H2O
II. KOH+HCl¡ Y+H2O
denklemlerinde yer alan X ve Y tuzları aşağıdakilerden
hangisindedoğruverilmiştir?
X
25°C
ŞekildekikaptabulunanNaOHçözeltisine;
I. HClçözeltisi
II. H2SO4çözeltisi
III. HNO3çözeltisi
maddeleriayrıayrıilaveediliyor.
Bunagöre,kaptaoluşmasıbeklenentuzlaraşağıdakilerdenhangisindedoğruverilmiştir?
I
III
5.
A) CaSO4 B) CaSO4 KCl
C) CaS
KCl
D) CaS
K 2O
E) CaO
KCl
K 2O
Aşağıdakitepkimelerdenhangisigerçekleşmez?
A) NaCl
Na2SO4
Na3N
A) NaOH+HNO3 ¡ NaNO3+H2O
B) Na2O
Na2SO3
NaNO3
B) Cu+2HCl¡ CuCl2+H2
C) NaCl
Na2SO4
NaNO3
D) Na2O
SO2
Na2O
C) CaCO3+2HCl¡ CaCl2+CO2 +H2O
D) Zn+H2SO4 ¡ ZnSO4+H2
E) NaCl
Na2S
NaNO3
E) NH3 +HNO3 ¡ NH4NO3
Reaktifleriverilenaşağıdakireaksiyonlardanhangisinde
ürünolaraktuzoluşmaz?
Palme Yayıncılık
2.
II
Y
A) NaOH+HCN¡
6.
Na(k)
NaOH(k)
Na2O(k)
HCl(suda)
HCl(suda)
HCl(suda)
B) Fe+HCl¡
C) H2SO4+NH3 ¡
D) Ca+KOH¡
E) HBr+KOH¡
I
3.
I. Mg+HCl¡
II. NH3+HCl¡
III. NaOH+H2O¡
Yukarıdaverilentepkimelerdenhangilerindetuzoluşmaz?
A)YalnızI
III
İçlerindeeşitsayıdaHClçözeltisibulunankaplaraüstlerinde
belirtilenkatılaratılıyor.
Bunagöre,aşağıdakilerdenhangisiyanlıştır?
A) Herüçkaptadakimyasaltepkimegerçekleşir.
B)YalnızII
D)IveII
II
C)YalnızIII
1. C2. ?
C) BirincikaptaCl2gazıaçığaçıkar.
D) Herüçkaptadatuzoluşur.
E) İkincikaptapHdeğerizamanlaartar.
E)IIveIII
1. ?
B) İkinciveüçüncükaplardanötrleşmetepkimesiolur.
2. D3. ?
3. C4. ?
4. A
5. ?
5. B6. ?
6. C
7. ?
59
ASİTLER,BAZLARVETUZLAR
Demir tozu
NaOH
çözeltisi
ÜNİTE–1
TUZLAR
??? – III
13
10.
X + 2NaOH S Na2CO3 + H2O
Mg(k)
CH3COOH(s)
KOH(s)
Y + 2KOH S K2SO4 + H2O
ASİTLER, BAZLAR VE TUZLAR
Yukarıdaki denklemlerde yer alan X ve Y maddelerinin
sulu çözeltilerinin içerdiği iyonlar aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
X
OH–
HNO3(suda)
HNO3(suda)
I
II
HNO3(suda)
Y
A)
Na+,
K+,
H+
B)
Na+, CO32–
H+, SO32–
C)
CO2–
, H+
3
SO42–, H+
D)
CO32–, H+
SO32–, H+
E)
Na+, CO32–
K+, H+
III
Yukarıdaki kaplarda verilen asit çözeltilerinin üzerine belirtilen maddelerden ekleniyor.
Buna göre, hangi kaplarda tuz oluşması beklenir?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) I ve III
8.
b) Mg(OH)2
d) HClO4
Yukarıda verilen maddeler asit, baz ve tuz olarak sınıflandırılmak isteniyor.
Buna göre, doğru sınıflandırma aşağıdakilerden hangisidir?
I. Na metali
II. Amonyak
III. Potas kostik
maddeleri ayrı ayrı atıldığında oluşan tuzlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
I
II
III
Asit
Baz
Tuz
A)
Na2SO4
(NH4)2SO4
K2SO4
A)
a
b
c, d
B)
Na2S
(NH4)2SO4
K2SO4
B)
a, b
c
d
C)
Na2SO4
(NH4)2S
K2S
C)
b
c, d
a
D)
Na2S
(NH4)2S
K2S
D)
d, a
b
c
E)
Na2SO3
(NH4)SO4
K2O
E)
d
b
a, c
Aşağıdaki tuzlardan hangisinin kullanım alanı yanlış verilmiştir?
I
60
E) I, II ve III
11. Zaç yağı sulu çözeltisine,
c) CaSO4
9.
C) II ve III
a) Ca(NO3)2
Palme Yayıncılık
ÜNİTE – 1
7.
II
A)
Na2SO4
Tekstil endüstrisinde
B)
NaHCO3
Baz maddelerde çözücü olarak
C)
NaCl
Tıpta
D)
KNO3
Gübre yapımında
E)
Na2CO3
Çamaşır sodası olarak
12. Bir X tuzu ile ilgili şu bilgiler veriliyor;
– Amonyağın nitrik asitle etkileşmesi sonucu oluşur.
– Emniyetli patlayıcı yapımında kullanılır.
Buna göre, özellikleri verilen X tuzu aşağıdakilerden
hangisidir?
A) (NH4)3N
B) (NH4)2S
D) (NH4)2SO4
7. C 8. ? 8. E 9. ? 9. B 10. ? 10. D 11. ? 11. A 12. ? 12. C 13. ?
14. ?
Soru
E) NH4Cl
C) NH4NO3
Download

Ünite 1