Günümüzde
Türkiye’de Özel Eğitim Hizmetleri
Aile Sunusu Doç. Dr. Şerife Yücesoy Özkan
Arş. Gör. Gülefşan Özge Akbey
Anadolu Üniversitesi Engelli Öğrenciler Birimi
Dünya
Engelliler
Günü
Özel Eğitim
Bağımsız Yaşama Ka6lım Düzenli ve Dikkatli Değerlendirme Özel Eği.m Sistema.k Uygulama Bireysel Planlama Özel Eğitimin İlkeleri
Tüm bireyler için eği.m Erken eği.m Bütünleş.rme Uyarlamalar İlgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği Bireyselleş.rilmiş eği.m planı (BEP) Aile ka6lımı Örgütlerin görüşleri Toplumsal ka6lım Özel Eğitim Hizmetleri
Milli Eğitim Bakanlığı
Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Yönetmeliği
Özel Eğitim Hizmetlerinden Yararlanma
q Eğitsel değerlendirme ve tanılama
q Yeterliklerin belirlenmesi ve uygun eğitim ortama yönlendirme
q Rehberlik Araştırma Merkezi (RAM)
q Yönlendirme için sağlık raporu
Eğitim Kademelerinde Özel Eğitim Hizmetleri
Yükseköğretim
Ortaöğretim
İlköğretim
Erken
Çocukluk
Eğitimi
Okulöncesi
Eğitim
Mesleki
Eğitim
Eğitim Kademelerinde Özel Eğitim Hizmetleri
Erken Çocukluk Eğitimi
q  0-36 aylık çocukların eğitimidir.
q  Hizmet veren kurumlar şöyledir:
q 
q 
q 
q 
Özel eğitim anaokulları
Bünyesinde anasınıfı bulunan özel eğitim okulları
Araştırma ve uygulama merkezleri
Özel kreş ve gündüzlü bakımevleri
q  30-40 dakikalık bire-bir öğretim yapılır.
q  Ailenin bilgilendirilmesi ve desteklenmesi esastır.
Eğitim Kademelerinde Özel Eğitim Hizmetleri
Okulöncesi Eğitim
q  37-69 aylık çocukların eğitimidir.
q  Okulöncesi eğitim zorunludur.
q  Bütünleştirme yoluyla eğitim esastır.
q  Özel eğitim okullarında özel eğitim sınıfları açılabilir.
q  Öğrenci oranı 2:10; 1:20; 5:10 şeklindedir.
q  Farklı yetersizliği olan öğrenciler bir arada olabilir.
Eğitim Kademelerinde Özel Eğitim Hizmetleri
İlköğretim &
Ortaöğretim
Kaynaştırma
Yoluyla Eğitim
Ayrı
Ortamlarda
Eğitim
Eğitim Kademelerinde Özel Eğitim Hizmetleri
Kaynaştırma Yoluyla Eğitim
q  Tam zamanlı ya da yarı zamanlı uygulanabilir.
q  Okulun programı takip edilir ve BEP hazırlanır.
q  Akranlarına verilen diploma düzenlenir.
q  Ortam düzenlemesi yapılır ve destek eğitim odası açılır.
q  Öğrenci oranı 1:25; 2:35 şeklindedir.
q  Merkezi sınavlar için tedbir alınır.
Eğitim Kademelerinde Özel Eğitim Hizmetleri
Kaynaştırma Yoluyla Eğitim (devam)
q  Başarı BEP’e göre değerlendirilir.
q  Sınavlarda süre, ortam, cihaz ve materyallerde düzenlemeler yapılır.
q  Öğrenciler bazı derslerden muaf tutulabilirler:
q  İşitme ve zihin yetersizliği olan öğrenciler için yabancı dil dersi
q  Görme yetersizliği olan öğrenciler için çizim dersler
q  Fiziksel yetersizliği olan öğrenciler için motor beceri gerektiren dersler
q  Kaynaştırma öğrencileri bir defaya mahsus sınıf tekrarı yapabilirler.
Özel Eğitim Sınıfı
Eğitim Kademelerinde Özel Eğitim Hizmetleri
Bulunduğu Okulun Programını Uygulayan Özel Eğitim Sınıfı
Özel Eğitim Programı Uygulayan Özel Eğitim Sınıfı
Eğitim Kademelerinde Özel Eğitim Hizmetleri
Bulunduğu Okulun Eğitim Programını Uygulayan
Özel Eğitim Sınıfları
q  Görme ve işitme engelli öğrenciler için ilkokullarda
özel eğitim sınıfları açılır.
q  Birleştirilmiş sınıf uygulaması ile eğitim yapılır.
q  Sınıf mevcudu en fazla 10 öğrenciden oluşur.
q  Öğrenciler bazı dersleri ve sosyal etkinlikleri diğer
akranları ile bir arada yaparlar.
Eğitim Kademelerinde Özel Eğitim Hizmetleri
Özel Eğitim Programını Uygulayan Özel Eğitim Sınıfları
q  İlkokul, ortaokul ve meslek liselerinde özel eğitim sınıfları açılır.
q  Birleştirilmiş sınıf uygulaması ile eğitim yapılır.
q  Değerlendirme ve sınıf mevcudu özel eğitim programının uygulandığı
okullardakine uygun olarak belirlenir.
q  Öğrenciler bazı dersleri ve sosyal etkinlikleri diğer akranları ile bir
arada yaparlar.
Eğitim Kademelerinde Özel Eğitim Hizmetleri
Destek Eğitim Odası
q  Tam zamanlı kaynaştırma öğrencileri için destek
eğitim odası açılır.
q  Ders saati, haftalık toplam ders saatinin %40’ını
aşmayacak şekildedir.
q  Özel eğitim öğretmeni, okulöncesi öğretmeni, sınıf
öğretmeni ve alan öğretmenleri görevlendirilir.
Eğitim Kademelerinde Özel Eğitim Hizmetleri
Ayrı Ortamlarda Eğitim
İlköğretim
Özel Eğitim
Okulları
Gündüzlü ve Yatılı
İlkokullar
İşitme Yetersizliği
Olan Öğrenciler
Görme Yetersizliği
Olan Öğrenciler
Gündüzlü Özel
Eğitim Uygulama
İlkokulları ve
Ortaokulları
Orta ve Ağır
Düzeyde Zihin
Yetersizliği Olan
Öğrenciler
Otizm Spektrum
Bozukluğu Olan
Öğrenciler
Eğitim Kademelerinde Özel Eğitim Hizmetleri
Ortaöğretim
q  Genel, mesleki ve teknik programlara devam edemeyen
öğrenciler için gündüzlü meslek okulları açılır.
q  Farklı yetersizlikleri olan öğrenciler birlikte eğitim görürler
ve yetersizlik türüne göre ayrı sınıflar oluşturulur.
q  Sınıf mevcutları otizm spektrum bozukluğu olanlar için 6,
diğer engel türleri için 10 kişiden oluşur.
Eğitim Kademelerinde Özel Eğitim Hizmetleri
Ortaöğretim (devam)
İşletmelere giden öğrenciler;
q  Haftanın üç günü işyerine, haftanın iki günü okula
devam ederler.
q  3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu’nun verdiği
haklardan yararlanırlar.
q  İşyeri becerileri konusunda koordinatör öğretmen
tarafından, devam konusunda işveren tarafından
izlenirler.
Eğitim Kademelerinde Özel Eğitim Hizmetleri
Yüksek Öğretim
Yüksek
Öğretim
Yüksekokul ve
Fakülteler
İş Uygulama
Okulları
Genel, Mesleki ve Teknik
Ortaöğretim Programlarını
Tamamlayan Öğrenciler
Genel, Mesleki ve Teknik
Ortaöğretim Programlarına
Devam Edemeyen Öğrenciler
Destek Özel Eğitim Hizmetleri
ABC
q  123
q  456
q  789
Özel Eğitim Hizmetlerinin Uygulanması
Kayıt ve Kabul
q  Okullara kayıt, çalışma takvimindeki süreye bakılmaksızın yapılır.
q  37 aydan gün alan çocukların kaydı okulöncesi eğitim kurumlarına,
69 ayını dolduran çocukların kaydı ilkokullara yapılır.
q  Okullara kayıtta tuvalet eğitimi kazanmış olma şartı aranmaz.
Özel Eğitim Hizmetlerinin Uygulanması
Devam Zorunluluğu
q  Engelli öğrencilerin okula devamları zorunludur.
q  Öğrencilerin okullara devamlarının sağlanmasıyla ilgili tedbirler okul
yönetimince alınır.
q  Öğrencilerin kayıtları, yaşları zorunlu öğrenim çağı dışına çıkıncaya
kadar silinmez.
Özel Eğitim Hizmetlerinin Uygulanması
Eğitim Programları ve BEP
q  Engelli öğrenciler için takip edecekleri eğitim programı temel
alınarak BEP hazırlanması esastır.
q  BEP’te şunlar yer alır:
q 
q 
q 
q 
q 
q 
Öğrencinin kişisel bilgileri
Yıllık amaçlar ve kısa dönemli amaçlar
Destek eğitim hizmetinin türü, süresi, sıklığı ve kimler tarafından sunulacağı
Kullanılacak yöntem ve teknikler ile öğretim materyalleri
Eğitim ortamına ilişkin düzenlemeler
Davranış problemlerini önlemeye ya da azaltmaya yönelik tedbirler
Özel Eğitim Hizmetlerinin Uygulanması
Öğrenci Karnesi ve Bireysel Gelişim Raporu
q  Tüm öğrencilere dönem sonlarında karne verilir.
q  Her öğrenci için BEP’de yer alan bilgi ve becerilerin kazanım düzeyi
için bireysel gelişim raporu hazırlanır ve karneyle birlikte verilir.
q  Karneler ve bireysel gelişim raporları, sınıf öğretmenleri ve alan
öğretmenleri tarafından birlikte doldurulur.
q  Devam şartını sağlayan öğrenciler başarısız notla değerlendirilmez.
Özel Eğitim Hizmetlerinin Uygulanması
Evde Eğitim Hizmetleri
q  Sağlık problemi nedeniyle en az 12 hafta süreyle örgün eğitimden
yararlanamayacak öğrencilere evde eğitim hizmeti verilir.
q  Evde eğitim hizmeti, haftada 10 saatten az olmamak üzere planlanır.
q  Evde eğitim süresince öğrenciler devamsız sayılmaz.
Özel Eğitim Hizmetlerinin Uygulanması
Hastanede Eğitim Hizmetleri
q  Sağlık kuruluşlarında yatarak tedavi gören zorunlu öğrenim çağındaki
engelli öğrencilerin eğitimlerini sürdürmeleri için hastaneler
bünyesinde hastane sınıfları açılır.
Özel Eğitim Hizmetlerinin Uygulanması
Ücretsiz Taşıma
q  Özel eğitim okullarındaki öğrenciler ile kaynaştırma uygulamalarında
bireylerin okullara ulaşımlarının ücretsiz sağlanması için Bakanlıkça
gerekli tedbirler alınır.
q  Refakat edilmesine karar verilen bireyin, velisi ücretsiz taşıma
hizmetinden yararlandırılır.
Özel Eğitim Hizmetlerinin Uygulanması
Ücretsiz Öğle Yemeği
q  Özel eğitim okullarında gündüzlü olarak eğitimlerini sürdüren
öğrencilere genel bütçeden karşılanan ödenekle ücretsiz öğle yemeği
verilir.
Katılımınız İçin Teşekkürler…
Dünya
Engelliler Günü
3 Aralık
Download

de Özel Eğitim Hizmetleri - Engelliler Araştırma Enstitüsü