4. BÖLÜM
LAMBALAR
TEST
1
LAMBALAR
ÇÖZÜMLER
1.
3.
K
M
ε
L
ε
ε
X
ε
ε
fiekil-II
ε
K
ε
fiekil-I
ε
ε
L
fiekil-III
ε
ε
ε
Şekil-I de:
M
K lambasının uçları arasındaki gerilim sıfır oldu-
ε
ğundan ışık vermez.
Yalnız K anahtarı kapatıldığında X lambasının
Şekil-II de:
uçları arasındaki gerilim 2ε, yalnız L anahtarı
L lambası kısa devre olduğundan ışık vermez.
kapatıldığında 2ε, yalnız M anahtarı kapatıldığında 2ε olur.
Buna göre, Ι1 = Ι2 = Ι3 olur.
Şekil-III te:
CEVAP C
M lambası kısa devre olduğundan ışık vermez.
CEVAP E
2.
2ε
K
L
M
ε
ε
ε
4.
+
–
ε
K, L, M lambalarının uçları arasındaki gerilimler:
K
–––
L
–––
M
–––
2ε
ε
ε
K
L
X
Y
P
N
M
olur.
X ve Y anahtarlarıaçıldığında P ve M lambaları
Buna göre, lambaların üçü de ışık verir.
CEVAP D
üzerinden akım geçmez ve sönerler.
CEVAP B
86
ELEKTRİK VE MANYETİZMA
5.
K
A
X
X
K
Z
Y
B
A
7.
A
Y
A
T
ε
Z
ε
A
B
K lambası açık iken lambaların uçları arasındaki
gerilimler:
A
K anahtarı kapalı iken lambaların uçları arasındaki
gerilimler:
X
–––
Y
–––
Z
–––
ε
ε
ε
X
–––
ε
5
olur.
Y
–––
Z
–––
ε
0
0
(kısa devre)
X
–––
olur.
Z
–––
T
–––
3
3
ε
X ve Y lambalarının parlaklıkları artar.
Z lambasının parlaklığı artar.
T lambasının parlaklığı azalır.
CEVAP D
Üreteçten çekilen akım azalacağından, üretecin ömrü artar.
8.
CEVAP E
K
Şekil-I deki devrede:
K
Devreden geçen akım,
i1 =
Y
ε
R
olur.
K lambasının ışık verme süresi,
qR
ε
q = .t K & t K =
olur.
R
ε
R
i2 =
Z
ε
fiekil-Ι
2R
L
olur.
L lambasının ışık verme süresi,
q=
K anahtarı kapatıldığında:
X lambasının uçları arasındaki gerilim arttığından parlaklığı artar.
I. yargı doğrudur.
ε
2R
.t L & t L =
2qR
ε
Şekil-III teki devrede:
II. yargı doğrudur.
M lambasının ışık verme süresi,
M
qR
2ε
q=
.t & t M =
olur.
R M
2ε
Buna göre, tL > tK > tM olur.
CEVAP E
ε
fiekil-ΙΙ
Y lambasının uçları arasındaki gerilim azaldığından parlaklığı azalır.
Z lambasının uçları arasındaki gerilim değiştiğinden parlaklığı değişmez.
i2
olur.
Devreden geçen akım,
2ε
i3 =
olur.
R
III. yargı doğrudur.
ε
Devreden geçen akım,
ε
i1
Şekil-II deki devrede:
X
olur.
III. yargı doğrudur.
III. yargı doğrudur.
ε
II. yargı yanlıştır.
Y ve Z lambaları söner.
6.
olur.
I. yargı doğrudur.
X lambasının parlaklığı değişmez.
II. yargı doğrudur.
ε
Buna göre,
(kısa devre)
I. yargı doğrudur.
T
–––
3ε
5
5
Y
–––
2ε
3
ε
Buna göre,
Z
–––
K anahtarı kapalı iken lambaların uçları arasındaki
gerilimler:
K anahtarı açık iken lambaların uçları arasındaki
gerilimler:
X
–––
Y
–––
3ε
5
i3
ε
ε
fiekil-ΙΙΙ
CEVAP B
ELEKTRİK VE MANYETİZMA
87
9.
I. durumda:
11.
K
K lambasının uçları
arasındaki gerilim,
D2
D1
εX + εY – εZ = V ... '
olur.
εX
εY
εZ
X
Y
Z
ε
D3
II. durumda:
Y üreteci yerine ters bağlandığında lambanın parlaklığı değişmediğinden,
Elektrik devresindeki lambaların tümünün ışık
verebilmesi için yalnız D3 diyodu ters çevrilmelidir.
εX – εY – εZ = –V ... ( olur.
CEVAP B
' ve ( ortak çözüldüğünde,
εX = εZ olur.
εX = εZ > εY veya εY > εX = εZ olur.
CEVAP E
12.
10.
A
X
K
L
B
M
ε
ε
ε
Y
ε
ε
ε
ε
ε
ε
ε
K
A
fiekil-Ι
fiekil-ΙΙ
fiekil-ΙΙΙ
Z
A
B
K anahtarı açık iken lambaların uçları arasındaki
gerilimler:
X
–––
ε
3
Y
–––
2ε
3
3
ε
Y
–––
Z
–––
0
ε
olur.
Buna göre,
X lambasının parlaklığı artar.
I. yargı doğrudur.
Y lambası söner.
II. yargı doğrudur.
Z lambasının parlaklığı artar.
III. yargı doğrudur.
CEVAP E
88
ELEKTRİK VE MANYETİZMA
M
–––
ε
2ε
ε
olur.
CEVAP C
(kısa devre)
L
–––
ΙL > ΙK = ΙM olur.
olur.
K anahtarı kapalı iken lambaların uçları arasındaki
gerilimler:
X
–––
K
–––
Buna göre,
Z
–––
ε
Lambalarının uçları arasındaki gerilimler:
TEST
2
LAMBALAR
ÇÖZÜMLER
1.
4.
Z
X
Y
Y
X
Z
L
K
ε
M
K
ε
ε
T
ε
ε
L
Elektrik devresinde:
Yalnız K anahtarı kapatıldığında X, Y lambaları ışık verir.
I. yargı doğrudur.
K ve L anahtarları kapatıldığında X, Y, Z lambaları ışık verir.
II. yargı doğrudur.
Yalnız M anahtarı kapatıldığında X, Y, Z lambaları ışık verir.
III. yargı doğrudur.
CEVAP E
2.
Yalnız K anahtarı kapatıldığında, Z lambasının
iki ucu arasındaki gerilim sıfır olduğundan söner.
I. yargı doğrudur.
Yalnız L anahtarı kapatıldığında, T lambasının iki
ucu arasındaki gerilim sıfır olduğundan söner.
II. yargı doğrudur.
K ve L anahtarları açık iken T ve X lambaları
seridir. Üzerlerindeki potansiyeller V ise bunlara paralel olan Z nin potansiyeli V + V = 2V
olur. Bunlara seri olan Y nin potansiyeli de 3V
olur. Y en parlak yanar.
III. yargı doğrudur.
CEVAP E
Şekildeki devrede
5.
X, Y ve P üzerinden I1
P
Z üzerinden I2
I1
K, L, M ve N lambaları paralel bağlı olduğundan
uçları arasındaki gerilimler eşit olur.
R
X
R üzerinden I1 +
I2
Buna göre lambaların parlaklıkları eşit olur.
I2
CEVAP C
Y
6.
Z
akımları geçer. X,
Y ve P üzerinden geçen akımlar eşit olduğundan
parlaklıkları eşit olur.
K
K
D1
D1
L
L
ε
ε
D2
D2
M
CEVAP D
D3
M
N
N
D3
K
3.
fiekil-Ι
ε
ε
ε
ε
fiekil-Ι
ε
ε
fiekil-ΙΙ
ε
ε
ε
L
–––
2ε
7.
+ –
fiekil-ΙΙΙ
K, L, M lambalarının uçları arasındaki gerilimler:
K
–––
Şekil-II deki elektrik devresinde L, M, N lambaları
ışık verir.
CEVAP E
M
L
fiekil-ΙΙ
M
–––
2ε
X
Z
T
Y
olur.
Tüm lambaların ışık vermesi için X anahtarının
Buna göre, PL = PM > PK olur.
CEVAP D
kapatılması yeterlidir.
CEVAP A
ELEKTRİK VE MANYETİZMA
89
8.
X
10.
Y
Y
X
K
ε
+ –
ε
P
Z
T
Z
Anahtarların tümü açık iken Z, X, Y lambaları üzerinden akım geçtiğinden yanar, diğer lambalar yanmaz.
CEVAP C
K anahtarı kapalı iken lambaların uçları arasındaki
gerilimler:
X
–––
Y
–––
Z
–––
ε
ε
2ε
olur.
K anahtarı açık iken lambaların uçları arasındaki
gerilimler:
X
–––
Y
–––
Z
–––
2
ε
2
ε
ε
X ve Y lambaları yanmaya devam eder.
Y lambası X ten daha parlak yanar.
Z lambasının parlaklığı azalır.
III. yargı yanlıştır.
CEVAP B
9.
X
K
Y
12.
X
ε
Y
–––
Z
–––
3
ε
Y
–––
ε
Z
–––
ε
olur.
olur.
(kısa devre)
Buna göre,
X lambası söner. I. yargı doğrudur.
Y lambasının parlaklığı artar. II. yargı doğrudur.
Z lambasının parlaklığı değişmez. III. yargı
doğrudur.
CEVAP E
90
ELEKTRİK VE MANYETİZMA
ε/2
K anahtarı açık iken lambaların uçları arasındaki
gerilimler:
K anahtarı kapalı iken lambaların uçları arasındaki
gerilimler:
X
–––
0
ε/2
Y
Z
K anahtarı açık iken lambaların uçları arasındaki
gerilimler:
ε
K
ε
ε
Z
X
–––
2ε
3
ε5
Z
Elektrik devresindeki X, Y, Z lambalarından elektrik akımı geçmediğine göre,
ε1 – ε2 = ε3 = ε4 + ε5 olur.
Buna göre,
ε1 = ε2 + ε3
ε1 > ε3 olur.
I. yargı kesinlikle doğrudur.
ε3 = ε4 + ε5
ε3 > ε4 olur.
II. yargı kesinlikle doğrudur.
ε2 ile ε5 i karşılaştıramayız.
III. yargı için kesin birşey söylenemez.
CEVAP C
olur.
II. yargı doğrudur.
Y
ε4
I. yargı yanlıştır.
ε2
X
ε3
Buna göre,
ε1
11.
X
–––
Y
Z
–––
–––
f
f
ε
olur.
2
2
K anahtarı kapalı iken lambaların uçları arasındaki
gerilimler:
X
–––
ε
Y
–––
0
Z
–––
ε
olur.
(kısa devre)
Buna göre,
X lambasının parlaklığı değişmez. I. yargı
doğrudur.
Y lambası söner. II. yargı doğrudur.
Z lambasının parlaklığı artar. III. yargı yanlıştır.
CEVAP B
Download

4. bölüm: lambalar