Gıda Teknolojileri Elektronik Dergisi
Cilt: 9, No: 2, 2014 (13-19)
Electronic Journal of Food Technologies
Vol: 9, No: 2, 2014 (13-19)
TEKNOLOJİK
ARAŞTIRMALAR
www.teknolojikarastirmalar.com
e-ISSN:1306-7648
Makale
(Paper)
İşlenmiş Gıda Ürünleri Tüketim Tercihleri: Ankara İli Örneği
Bilge GÖZENER1, Murat SAYILI2
Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi Bölümü, Tokat /TÜRKİYE
Gaziosmanpaşa Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İşletme Bölümü, Tokat /TÜRKİYE
1
2
[email protected]
Özet
Bu araştırmada, Ankara ili merkez ilçedeki ailelerin işlenmiş gıda ürünlerini (dondurulmuş, konserve ve
kurutulmuş ürünler) tüketim durumları incelenmiş ve ailelerin işlenmiş gıda tüketiminde etkili olabileceği
düşünülen bazı sosyo-ekonomik özellikleri ki-kare analizi ile test edilmiştir. Çalışmada kullanılan veriler, 2012
yılı Mart-Nisan aylarında 272 adet aile ile yüz yüze yapılan anketler sonucu elde edilmiştir. Araştırma bulgularına
göre, ailelerin yaklaşık yarısının (%51.47) işlenmiş gıda tükettikleri, bu tüketicilerin ise %92.15’inin işlenmiş
gıdaları kış mevsiminde tükettikleri belirlenmiştir. Ankete katılan kişilerin eğitimi ve medeni hali ile işlenmiş
gıda tüketimleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuş, ancak cinsiyet ve meslekleri ile
işlenmiş gıda tüketimi arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.
Anahtar Kelimeler: İşlenmiş gıda, ki-kare analizi, Ankara-Merkez ilçe
Processed Food Products Consumer Preferences: The Case of
Ankara Province
Abstract
In this study, families in central districts of Ankara consumption of processed food products examined cases and
family consumption of processed foods, which might be effective in some socio-economic characteristics were
tested by chi-square analysis. Data used in the study, 272 in March-April of 2012, with families as a result of face
to face interviews were obtained. According to the findings, nearly half of families (51.47%) processed foods they
consume 92.15% of these consumers has been determined that consuming processed foods in winter. Surveyed
individuals with education and marital status between consumption of processed foods was found to be
statistically significant relationship, but with gender and occupation was not a significant relationship between the
consumption of processed foods.
Keywords: Processed food, chi-square analysis, Ankara-Central district
Bu makaleye atıf yapmak için
Gözener, B., Sayılı, M., “İşlenmiş Gıda Ürünleri Tüketim Tercihleri: Ankara İli Örneği” Gıda Teknolojileri Elektronik Dergisi 2014, 9(2) 13-19
How to cite this article
Gözener, B., Sayılı, M., “Processed Food Products Consumer Preferences: The Case of Ankara Province” Electronic Journal of Food Technologies, 2014, 9(2)
13-19
Teknolojik Araştırmalar: GTED 2014 (9) 13-19
İşlenmiş Gıda Ürünleri Tüketim Tercihleri: Ankara İli Örneği
1. GİRİŞ
Günümüzde insanların yaşam koşullarındaki gelişmeler, kolay ve değişik şekillerde, mevsim dışında da
hazırlanabilen doğal özelliklerini koruyan işlenmiş gıda ürünlerine olan talebi artırmaktadır. Raf ömrü
kısa olduğu için çabuk tüketilmek zorunda olan taze gıdaların işlenmesi ile ömürlerinin uzatılması, hem
tüketici isteklerinin karşılanması hem de ekonomiye katma değer sağlanması açısından önem
taşımaktadır.
İşlenmiş gıda talebinin artmasında kadınların çalışması ve bunun beraberinde getirdiği yaşam
tarzlarındaki değişiklikler de önemlidir [1]. İşlenmiş gıda ürünleri, tüketicilerin sağlık, istek ve
gereksinimlerine göre özellikleri artırılmış ve kullanıma hazır hale getirilmiş bitkisel ve hayvansal
kökenli ürünlerdir [2]. Besinlerin uzun süreli muhafazası zaman içerisinde ortam şartlarına ve teknolojiye
bağlı olarak gelişme göstermiştir. Gıdalardaki bozulmaları engellemek için kullanılan birçok besin
saklama yöntemi vardır [3]. Kurutmak, tuzla salamura yapmak, konserve yapmak ve dondurmak bu
saklama yöntemlerindendir. Bütün besin saklama yöntemleri gıdanın kalite ölçütlerini ve besin
değerlerini en üst düzeyde korumaya dayanmaktadır.
Tüketime hazır işlenmiş gıdaların uzun dönemde tüketilebilmesi, tüketicilerin tercihlerindeki değişimleri
etkileyen etkenlerin başında gelmektedir. Tüketicilerin yemek pişirmeye vaktinin olmaması, yemek
pişirmeyi sevmemesi, mevsimi dışında bazı yemekleri yemek istemesi, çeşidin bol olması, pratik
olmaları, marketlerde kolayca bulunabilmeleri, acil durumlarda kolayca hazırlanabilmeleri işlenmiş
gıdaları tercih etmelerine neden olabilir [4].
Bu çalışmanın amacı, Ankara ilinde tüketicilerin işlenmiş gıda ürünlerini (dondurulmuş, konserve ve
kurutulmuş ürünler) satın alma davranışlarını incelemektir. Türkiye’de işlenmiş gıda ürünlerine yönelik
tüketici talebini ve tüketici davranışlarını inceleyen çalışmaların sınırlı sayıda olması, bu çalışmanın
önemini arttırmaktadır. Ayrıca bu araştırmanın işlenmiş gıda sektöründe faaliyet gösteren firmaların
yatırım, ürün çeşitlendirme ve geliştirme gibi konularda karar almalarında değerli bir veri kaynağı
oluşturacağı düşünülmektedir.
2. MATERYAL VE YÖNTEM
Bu çalışmanın ana materyalini, Ankara-Merkez ilçedeki (Çankaya, Etimesgut, Gölbaşı, Keçiören,
Mamak, Polatlı, Sincan, Yenimahalle ilçeleri) tüketiciler ile yapılan görüşmeler sonucu elde edilen
birincil veriler oluşturmuştur. Ayrıca, konu ile ilgili daha önce yapılmış olan çalışmalardan da
faydalanılmıştır.
Örnek hacmin tespitinde %90 güven aralığı ve %5 hata payı ile çalışılmış, örnek hacmi 272 olarak tespit
edilmiştir. Anket yapılacak örnek hacmin belirlenmesinde aşağıdaki formül kullanılmıştır [5]:
N *t2 * p *q
n 2
d * ( N  1)  t 2 * p * q
Formülde; n = Örnekleme alınacak birey sayısı (anket sayısı), N = Hedef kitledeki birey sayısı (4035197
kişi), p = İncelenen olayın gerçekleşme olasılığı (0.50), q = İncelenen olayın gerçekleşmeme olasılığı
(0.50), t = Standart normal dağılım değeri (1.65) ve d = Örnekleme hatası (0.05)’dır.
Anketler, 2012 yılının Mart-Nisan aylarında yapılmıştır. Anket sonucu elde edilen veriler kullanılarak
yüzde hesaplamaları ile aritmetik ortalamalar elde edilmiş ve bu sonuçlar yorumlanarak
değerlendirilmeye çalışılmıştır. Ayrıca ailelerin işlenmiş gıda tüketimleri ile bazı sosyo-ekonomik
özellikleri arasında istatistiksel olarak bir ilişki olup olmadığı ki-kare analizi ile test edilmiştir.
14
Gözener, B., Sayılı, M.
Teknolojik Araştırmalar: GTED 2014 (9) 13-19
Ki-karenin formülü aşağıdaki gibidir [6, 7]:
 2  i 1
k
(Oi  Ei ) 2
Ei
Formülde; χ2 = Ki-kare değeri, Oi = Gözlenen frekans değeri, Ei = Beklenen frekans değeri’dir.
3. ARAŞTIRMA BULGULARI
Anket yapılan tüketicilerin işlenmiş gıda tüketim durumları ile bazı sosyo-ekonomik özelliklerine ilişkin
bilgiler Tablo 1’de verilmiştir.
Anket yapılan tüketicilerin yaklaşık yarısının (%51.42) dondurulmuş, konserve ve kurutulmuş olarak
kabul edilen işlenmiş gıda ürünlerini tükettikleri tespit edilmiştir.
İşlenmiş gıda ürünlerinin, bayanlar ile kıyaslandığında, erkekler tarafından daha fazla tüketildiği
(%53.57) belirlenmiştir. İşlenmiş gıda ürünleri tüketmeyenler içerisinde de erkeklerin payı yüksektir.
Yapılan ki-kare analizine göre ankete katılan tüketicilerin cinsiyetleri ile işlenmiş gıda tüketim durumları
arasında istatistiksel bir ilişki olmadığı tespit edilmiştir.
Araştırmada genel ortalama itibariyle ankete katılan tüketicilerin yaş ortalaması 33.09 olarak tespit
edilmiş olup bu değer işlenmiş gıda ürünleri tüketmeyenlerde daha yüksektir. Ki-kare analizi, anket
yapılan tüketicilerin yaşları ile işlenmiş gıda tüketim durumları arasında istatistiksel anlamda bir ilişki
olmadığını ortaya koymuştur.
Ankete katılan tüketicilerin genel olarak eğitim durumları incelendiğinde, yarısından fazlasının (%58.82)
üniversite mezunu olduğu belirlenmiştir. Bunu %18.01 ile yüksek lisans, %6.99 ile ilkokul, %6.25 ile
lise, %4.04 ile doktora, %3.68 ile ortaokul, %1.10 ile okur-yazar olanlar ve %1.10 ile okur-yazar
olmayanlar izlemektedir. İşlenmiş gıda ürünleri tüketenlerde lisans ve lisansüstü mezuniyet durumu
(%85.72) diğerlerine kıyasla (%75.77) çok daha yüksektir. Yapılan ki-kare analizi, tüketicilerin eğitim
durumları ile işlenmiş gıda tüketimleri arasında istatistiksel olarak %10 düzeyinde anlamlı bir ilişki
olduğunu göstermiştir.
Yapılan bu araştırmada, genel ortalama itibariyle ankete katılanların %56.99’unun evli olduğu, bunların
ise %79.35’inin eşlerinin çalıştığı belirlenmiştir. İşlenmiş gıda ürünleri tüketenlerde ise evli olanların
oranı %40.00’tır ve bunların da tamamının eşleri çalışmaktadır. Tüketicilerin işlenmiş gıda ürünleri
kullanımları ile medeni durumları ve evli olanlarının eşlerinin bir işte çalışması arasında %1 düzeyinde
anlamlı bir ilişkinin olduğu ki-kare analizi ile ortaya konulmuştur.
Ankete katılanlar meslek grupları itibari ile incelendiğinde, genel olarak; memur şehri olarak bilinen
Ankara’da ilk sırayı %77.94’lük bir oranla memurlar alırken bunu ev hanımları (%9.19), işçiler (%7.36),
serbest meslek sahibi olanlar (%4.41) ve işsizler (%1.10) izlemektedir. Benzer sonuçlar, işlenmiş gıda
ürünleri tüketen ve tüketmeyenlerde de elde edilmiştir. Yapılan ki-kare analizi, ankete katılanların
meslekleri ile işlenmiş gıda tüketimleri arasında anlamlı bir ilişki olmadığını ortaya koymuştur.
Genel ortalama itibariyle, ankete katılan ailelerde ortalama birey sayısı 3.46 kişi olup bu değer işlenmiş
gıda ürünleri tüketenlerde 3.28 kişi ve tüketmeyenlerde ise 3.67 kişi olarak hesaplanmıştır. Buna karşın,
aile bireylerinin yaklaşık yarısının (bu değer tüm aileler itibariyle 1.67 kişidir) çalıştığı görülmektedir.
Ailede çalışan birey sayısının fazla olması ailenin gelirini de olumlu şekilde etkileyecektir. Anket yapılan
15
Teknolojik Araştırmalar: GTED 2014 (9) 13-19
İşlenmiş Gıda Ürünleri Tüketim Tercihleri: Ankara İli Örneği
kişilerin işlenmiş gıda ürünleri tüketimleri ile ailelerindeki mevcut ve çalışan birey sayıları arasında
istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişkinin bulunmadığı ki-kare analizi ile ortaya konulmuştur.
Tablo 1: Anket yapılan tüketicilerin sosyo-ekonomik özellikleri ile işlenmiş gıda ürünleri tüketimleri
arasındaki ilişki durumu
ÖZELLİKLER
Erkek
Bayan
Ki-kare Analiz Sonucu
≤ 30
31 - 40
Yaş (yıl)
≥ 41
Ortalama
Ki-kare Analiz Sonucu
Okur-yazar
değil
Okur-yazar
İlkokul
Eğitim
Ortaokul
Durumu
Lise
Üniversite
Y.Lisans
Doktora
Ki-kare Analiz Sonucu
Evli
Medeni Hal Bekâr
Dul
Ki-kare Analiz Sonucu
Evet
Eşin
Çalışması
Hayır
Ki-kare Analiz Sonucu
Memur
İşçi
Meslek
Serbest
Durumu
Ev hanımı
İşsiz
Ki-kare Analiz Sonucu
1-2
Ailedeki
3-4
Birey
≥5
Sayısı (kişi)
Ortalama
Ki-kare Analiz Sonucu
1
Çalışan
2
Birey
3
Sayısı (kişi)
Ortalama
Ki-kare Analiz Sonucu
Cinsiyet
İŞLENMİŞ GIDA ÜRÜNLERİ
TOPLAM (272)
Tüketen (140)
Tüketmeyen (132)
Frekans (adet) Oran (%) Frekans (adet) Oran (%) Frekans (adet) Oran (%)
75
53.57
75
56.82
150
55.15
65
46.43
57
43.18
122
44.85
χ2 = 0.290
P = 0.591
df = 1
67
47.86
52
39.39
119
43.75
53
37.86
57
43.18
110
40.44
20
14.28
23
17.43
43
15.81
32.14
34.11
33.09
χ2 = 2.012
P = 0.366
df = 2
2
0
8
1
9
88
27
5
56
82
2
56
0
112
11
7
8
2
37
81
22
3.28
59
68
13
1.69
1.43
1
0.00
3
5.71
11
0.71
9
6.43
8
62.86
72
19.29
22
3.57
6
χ2 = 12.242
P = 0.093
40.00
99
58.57
30
1.43
3
χ2 = 36.068
P = 0.000
100.00
67
0.00
32
χ2 = 22.810
P = 0.000
80.00
100
7.86
9
5.00
5
5.71
17
1.43
1
χ2 = 4.555
P = 0.336
26.43
28
57.86
78
15.71
26
3.67
χ2 = 1.402
P = 0.496
42.14
56
48.57
66
9.29
10
1.64
χ2 = 0.264
P = 0.876
0.76
2.27
8.33
6.82
6.06
54.55
16.67
4.55
df = 7
75.00
22.73
2.27
df = 2
67.68
32.32
df = 1
75.76
6.82
3.79
12.88
0.75
df = 4
21.21
59.09
19.70
df = 2
42.42
50.00
7.58
3
1.10
3
19
10
17
160
49
11
1.10
6.99
3.68
6.25
58.82
18.01
4.04
155
112
5
56.99
41.18
1.84
123
32
79.35
20.65
212
20
12
25
3
77.94
7.36
4.41
9.19
1.10
65
159
48
3.46
23.90
58.46
17.65
115
134
23
1.67
42.28
49.26
8.46
df = 2
Araştırmanın bundan sonraki bölümünde işlenmiş gıda ürünleri tüketen ailelerin tüketim özellikleri ortaya
konulmuştur.
Ankete katılan kişilerin işlenmiş gıda ürünlerine ilişkin bilgiler Tablo 2’de verilmiştir.
16
Gözener, B., Sayılı, M.
Teknolojik Araştırmalar: GTED 2014 (9) 13-19
Tablo 2: İşlenmiş gıda ürünleri tüketimine ilişkin bulgular
Gıda Tüketimleri İçinde
İşlenmiş Gıdaların Payı (%)
İşlenmiş Gıdanın En Çok
Tüketildiği Mevsim
Gıda Güvenliğine Dikkat
Etme Durumu
Sağlıklı İşlenmiş Gıda İçin
Fazladan Ödeme İstediği
(%)
1-20
21-40
41-60
61-80
81-100
Kış
İlkbahar
Yaz
Sonbahar
Evet
Hayır
0
10
20
30
40
50
100
İŞLENMİŞ GIDA ÜRÜNLERİ TÜKETEN (140)
Frekans (adet)
Oran (%)
50
35.71
67
47.86
14
10.00
6
4.29
3
2.14
129
92.15
5
3.57
3
2.14
3
2.14
132
94.29
8
5.71
12
8.57
21
15.00
31
22.14
27
19.29
15
10.71
21
15.00
13
9.29
Kişilerin köy ile bağlantılı olmaları, sağlıklı yaşama isteği, evde daha ucuza mal edilme durumu, evde
yapma-yapamama durumu, damak zevki, satın alma kolaylığı gibi birçok nedenden dolayı işlenmiş gıda
ürünleri (ev yapımı veya hazır) birçok ailenin toplam gıda tüketimleri içerisinde önemli bir paya sahiptir.
Nitekim tükettikleri gıda içerisinde işlenmiş gıda ürünlerine yer verenlerin yarısına yakını (%47.86)
tükettikleri gıdanın %21-40’ının işlenmiş gıda ürünü olduğunu, çok küçük bir kısmı (%2.14) ise
tamamına yakınının (%81-100) işlenmiş gıda olduğunu ifade etmişlerdir. Bu durum, ailelerin önemli bir
kısmının işlenmiş gıdaların toplam gıda ürünleri tüketimleri içerisinde çok az bir yer aldığını
göstermektedir.
2010 yılı rakamlarına göre evde tüketilen dondurulmuş gıda miktarının 37 bin ton, ev dışı tüketimle
birlikte pazar büyüklüğünün 250 tona ve toplamda da 700 milyon TL'lik büyüklüğe ulaştığı, pazarda
ulaşılan bu büyüme hızı ile birlikte patates ve milföy ağırlıklı satış yapan pazarda özellikle dondurulmuş
balık ve sebze ürünlerinin revaçta olduğu bildirilmektedir [8].
İşlenmiş gıda ürünü tüketenlerin tamamına yakını (%92.15) işlenmiş gıdaları kış mevsiminde
tükettiklerini belirtmişlerdir. Bu durum, özellikle bazı ürünlerin (reçel, turşu, konserve gibi) taze, bol ve
dolayısıyla ucuz olduğu dönemlerde evde yapılarak taze olmadığı veya çok pahalı olduğu dönemlerde
(kış mevsimi gibi) aile içinde tüketildiğini göstermektedir. Benzer şekilde, birçok işlenmiş gıda ürünü
ambalajlı bir şekilde satış noktalarından (bakkal, süpermarket gibi) da satın alınabilmektedir.
Tüketicilerin bilinçlendikçe tükettikleri ürünün sağlıklı olmasına daha fazla özen gösterdiği söylenebilir.
Bu kapsamda, birçok organik tarım ve iyi tarım uygulamaları neticesinde yetiştirilen ürünlerin piyasada
yer aldığını, bu ürünlerin satıldığı özel pazar veya satış noktalarının oluşturulduğu, hatta internet
ortamında satıldığı görülmektedir. Bu durum, bir yandan tüketicilerin sağlıklı ürün tüketmesi açısından
bilinçlenmesi ve bir yandan da gelir düzeyi ile ilgili olmaktadır. Bu yüzden birçok bilinçli tüketicinin
daha sağlıklı ürün tüketebilmesi için (gelir düzeyi uygun olduğu müddetçe) daha fazla ödeme
istekliliğinde olduğu görülmektedir. İşlenmiş gıda ürünü tüketenlerin %91.43’ünün de işlenmiş gıdaların
daha sağlıklı olmaları durumunda %10-100 arasında fazladan ödeme yapabilecekleri tespit edilmiştir. Bu,
işlenmiş gıda üreten işletmeler için dikkate alınması gereken önemli bir sonuçtur. Aynı zamanda ev
yapımı ürünlere olan talebin de yüksek olacağını göstermektedir. Benzer şekilde, anket yapılan işlenmiş
gıda tüketicilerinin %94.29 gibi önemli bir kısmı gıda güvenliğine dikkat ettiklerini beyan etmişlerdir.
17
Teknolojik Araştırmalar: GTED 2014 (9) 13-19
İşlenmiş Gıda Ürünleri Tüketim Tercihleri: Ankara İli Örneği
Yazılı ve/veya görsel medyada gıda ürünleri üretimi, satışı veya tüketimi konusunda birçok olumlu veya
olumsuz haber ya da reklam yer almaktadır. Bu durum, birçok üreticiyi değişik şekillerde etkilemektedir.
Ankete katılanların yarısı reklamdan etkilendiğini, bu etkinin de %90 ile olumlu (işlenmiş gıda tüketimini
arttırdığını), %10 ile de olumsuz yönde olduğunu ifade etmişlerdir. Bu durum, medyanın tüketim
üzerindeki gücünü göstermesi açısından önemlidir.
Diğer yandan, anket yapılan ve işlenmiş gıda ürünü tüketen kişilerin %47.86’sı işlenmiş gıda ürünlerinin
(özellikle sanayi üretimi) sağlığa zararlı olduğunu düşünmektedirler. Bu algının değiştirilebilmesi için
doğru ve güvenilir haber veya reklamlara ihtiyaç duyulmaktadır. Aynı şekilde, gerek merdiven altı
şeklinde tabir edilen üretimin gerekse ev yapımı ürünlerin hazırlanmasında hijyen şartlarına uyulması da
büyük önem arz etmektedir.
Türkiye’de dondurulmuş gıda sektöründe faaliyet gösteren önemli firmalardan birinin yöneticisi;
"tüketicinin dondurulmuş gıda konusunda bilinçlendirilmesi, ön yargıların aşılması gerektiğini; taze diye
alınan sebzenin tabağa gelene kadar besin değerinde ciddi oranda kayıp yaşadığını, buna rağmen
dalından koparılıp 2-3 saat içerisinde şoklama sistemiyle dondurulan gıdaların çok daha sağlıklı
olduğunu tüketiciye anlatmak gerektiğini, piyasada hala komodite ürünlerin (patates, milföy gibi) en çok
rağbet gören ürünler olduğunu, ancak dondurulmuş balık pazarı ve sebze pazarının yukarı büyüme
eğiliminde olduğunu” belirtmiştir [8].
Anket yapılan kişiler birçok farklı eğitim durumu ve mesleğe sahiptirler. Dolayısıyla farklı gelire sahip
durumdadırlar. Tüketicilere ait bu ve benzeri özellikler işlenmiş gıda ürünleri tüketimini olumlu veya
olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Anket yapılan işlenmiş gıda tüketicilerinin %60.71’i gelirlerindeki
artışın işlenmiş gıda tüketimini etkilemediğini ifade etmişlerdir. Diğer bir açıdan, kişilerin yaklaşık üçte
biri ise gelir düzeyinin artması durumunda işlenmiş gıda tüketimlerinin de bundan olumlu yönde
etkileneceğini (hazır işlenmiş gıda ürünleri tüketimlerinin artması) belirtmişlerdir. Bu durum, her geçen
gün tüketim alışkanlığının değişmesi ve gelir düzeyinin artması nedeniyle beklenen bir sonuçtur.
Tüketicilerin işlenmiş gıda ürünleri satın almada dikkat ettikleri özelliklerin önem dereceleri
incelendiğinde; en fazla önem verilen özellik son kullanma tarihi iken bunu ürünün sağlıklı olması, katkı
maddesi içerip içermemesi, lezzeti, firma (marka) adı, görünüşü, pratik oluşu ve fiyatı izlemektedir
(Tablo 3). Bu durum, tüketicilerin ürün tercihlerinde hijyene yönelik kriterleri daha fazla ön planda
tuttuğunu, diğer bir ifadeyle daha bilinçli davrandığını göstermektedir ve çok önemlidir.
Tablo 3: Ankete katılan işlenmiş gıda ürünleri tüketicilerinin gıda ürünleri tüketiminde dikkat ettikleri
kriterler
KRİTERLER
Fiyat
Firma Adı
Pratiklik
Lezzet
Katkı
Görünüş
Sağlık
Son Kullanım
Tarihi
Çok Önemsiz
Frekans Oran
(adet)
(%)
3
2.14
1
0.71
2
1.43
1
0.71
1
0.71
2
1.43
1
0.71
Önemsiz
Frekans Oran
(adet)
(%)
7
5.00
1
0.71
3
2.14
0
0.00
0
0.00
3
2.14
0
0.00
2
0
1.43
ÖNEM DÜZEYLERİ
Belirsiz
Önemli
Frekans Oran Frekans Oran
(adet)
(%)
(adet)
(%)
27 19.29
85 60.71
12
8.57
79 56.43
14 10.00
98 70.00
12
8.57
73 52.14
11
7.86
50 35.71
20 14.29
79 56.43
6
4.29
35 25.00
0.00
5
*Çok Önemsiz=1, Önemsiz=2, Belirsiz=3, Önemli=4, Çok Önemli=5
18
3.57
16
11.43
Çok Önemli
Frekans Oran
(adet)
(%)
18 12.86
47 33.57
23 16.43
54 38.57
78 55.71
36 25.71
98 70.00
117
83.57
Rank*
3.77
4.21
3.98
4.28
4.46
4.03
4.64
4.76
Gözener, B., Sayılı, M.
Teknolojik Araştırmalar: GTED 2014 (9) 13-19
4. SONUÇ
Araştırma kapsamında tüketicilerin yarıdan fazlasının işlenmiş gıda ürünlerini tükettikleri saptanmıştır.
Bu tip ürünlerin tüketimi; kişilerin gelirleri, ailedeki birey sayısı, ailede çalışan birey sayısı, köy ile
bağlantıları, evde hazırlama imkânlarına sahip olmaları gibi birçok faktöre bağlı olarak değişebilmektedir.
Bu ürünler daha çok kış mevsiminde (özellikle ilgili ürünün taze bulunamaması veya fiyatının çok yüksek
olması nedenleriyle) tüketilmektedir. Bu ürünleri tüketenlerin önemli bir kısmı gıda güvenliği açısından
bu ürünlerin uygun olduğunu düşünmektedirler. Ancak bu ürünleri kendileri hazırlayan ve/veya ev yapımı
olarak başkalarından alanların hijyenik şartlarda hazırlanmış olmasına önem göstermesi gerekmektedir.
Aynı şekilde gıda güvenliği açısından sanayide üretilen ürünlerden markalı ve gıda kalite belgelerine
sahip olanlar satın alınabilmelidir. Buna yönelik olarak yerel ve ulusal bazlı haber veya yayım faaliyetleri
gerçekleştirilmelidir.
Tüketiciler için işlenmiş gıda ürünleri satın almada; ürünün genel özellikleri (fiyat, firma adı, pratiklik,
lezzet, görünüş gibi) önemli iken hijyene yönelik hususlar (sağlıklı oluşu ve son kullanma tarihi gibi) ise
çok önemli durumdadır. Bu sonuçlar, bu tip ürünleri üreten ve satışını gerçekleştiren firma ve işyerleri
için kendilerinden ürün talep edecek tüketicileri tanımaları açısından çok önemlidir. Bu hususların
mutlaka dikkate alınması gereklidir. Ayrıca araştırma bölgesindeki tüketicilerin eğitim düzeylerinin
yüksekliği ve dolayısıyla gıda güvenliğine daha fazla önem verebilecek düzeyde olmaları da
önemsenmelidir.
5. KAYNAKLAR
1. Keskin, G. (2002). Dondurulmuş Gıda, T.E.A.E. – Bakış, Sayı:1, Nüsha:8, Aralık, Ankara.
2. Öndoğan, E.N. (2002). Türkiye’de İşlenmiş İthal Gıda Ürünleri Pazarlaması. Ege Akademik İnceleme,
2(2), 93-104. http://www.onlinedergi.com/MakaleDosyalari/51/PDF2002_2_9.pdf (Erişim tarihi:
07.01.2014)
3. Korel, F. ve Orman, S. (2005). Gıda Işınlaması, Uygulamaları ve Tüketicinin Işınlanmış Gıdaya Bakış
Açısı. Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 9(2): 19-27.
4. Cuneo, A. (1998). DDB Wins Makeover Bid From Heinz. Advertising Age, 69, 47.
5. Baş, T. (2008). Anket. Araştırma Yöntemleri Dizisi: 2. 5. Baskı, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
6. Gujarati, D.N. (1995). Basic Econometrics. 3rd Edition, New York: McGraw - Hill, Inc.
7. Mirer, T.W. (1995). Economic Statistics and Econometrics. 3rd Edition, New Jersey: Prentice Hall Inc.
8. Anonim (2014). http://www.gidatarim.com/12_Gida/17_DondurulmusGida/HABERLER/22341_Evdetuketilen-dondurulmus-gida-miktari-yuzde-47-artti.html (Erişim tarihi: 10.01.2014)
19
Download

İndir - Gıda Teknolojileri Elektronik Dergisi