BR
% Ü
10 K
0 SE
KO L
SG UZ
EB MA
05 G NL
34 İRİ AR
w 70 ŞİM I D
w 6 C A
w
.is 55 İ İ NIŞ
pl 17 Ş P M
an 0 L A
io 43 AN NL
rn 2
I
ek 2 I H K G
le 15 AZ Ü
ri. 1 I V
co 1 RL EN
m 02 A C
TM E
AK Sİ
İL
İÇ E
İN
YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ Hazırlayan Evren SUBAŞI 2011 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi
YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ Hizmetler sektörünün uluslararası pazarlara açılmasının dünya pazarlarının küreselleşmesinde büyük bir etkisi olmuştur. Türk yurtdışı müteahhitlik hizmetleri Türk hizmetler sektörü ihracatına katkıda bulunan başlıca sektörlerden biridir. BR
% Ü
10 K
0 SE
KO L
SG UZ
EB MA
05 G NL
34 İRİ AR
w 70 ŞİM I D
w 6 C A
w
.is 55 İ İ NIŞ
pl 17 Ş P M
an 0 L A
io 43 AN NL
rn 2
I
ek 2 I H K G
le 15 AZ Ü
ri. 1 I V
co 1 RL EN
m 02 A C
TM E
AK Sİ
İL
İÇ E
İN
Türk müteahhitliğinin yurtdışına açılması 1970'lerin ilk yarısında başlamıştır. Müteahhitlerimizin hizmetlerini ihraç ettikleri ilk ülke Libya olmuştur. Türk müteahhitleri Libya projelerine, gerekli teknolojiyi Avrupa ülkelerinden ithal ederek başlamışlardır. Daha sonra büyümekte olan Türk müteahhitlik hizmetleri diğer uluslararası piyasalara Irak, Ürdün, Suudi Arabistan, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Yemen ve İran gibi Ortadoğu ülkelerinden başlayarak girmiştir. 1980'lerin başından itibaren Türk müteahhitleri eski Sovyetler Birliği’ne girmişlerdir. Bugün, 89 ülkede, uluslararası müteahhitlik standartlarının bütün finansal, yönetimsel ve teknolojik araçlarını kullanarak çalışmaktadırlar. Türk müteahhitleri müşterileri ile çok iyi ilişkiler kurmuşlar, bölge ve iş çevresinin ilk elden bilgisini elde etmişler ve gerek Türk işgücüne iş sahası sağlayarak gerekse Türk ürün ve inşaat malzemelerini kullanarak geniş bir yelpazeye dağılmış olan projeleri başarıyla tamamlamışlardır. Bugün Türkiye, müteahhitlik hizmetleri ihraç eden dünyadaki başlıca ülkeler arasındadır. Türk müteahhitleri, güvenirliliği, yaratıcılığı ve maliyet avantajı ile, uluslararası inşaat pazarında dünyanın en büyük müteahhitlik firmaları ile rekabet edebilmektedir. 1972­2010 döneminde Türk müteahhitlik firmaları 89 ülkede 187,6 milyar Dolar değerinde 5910 proje üstlenmiştir. Tanınmış uluslararası sektör dergisi “Engineering News Record” (ENR) tarafından her yıl yapılmakta olan bir araştırmanın sonuçlarına göre 2008 yılında 23 Türk Müteahhitlik Firması dünyanın en büyük 225 uluslararası müteahhitlik firması arasında yer almıştır. 2009’da ise bu sayı 31’e, 2010 yılında ise 33’e yükselmiştir. Bu sayı itibariyle Türkiye, Çin ’in ardından listede ikinci sırada yer almaktadır. Geçmiş yıllarda yurtdışında gerçekleştirilen yapılarda birinci sırayı konut inşaatları almıştır. 2000 yılından sonra ise ilgi çekici bir dönüşüm yaşanmış ve üstlenilen işlerde, endüstriyel yapılar başta olmak üzere proje çeşitlenmesi başlamıştır. Bu dönemde, endüstriyel tesisler, yol­köprü­tünel, petrokimya tesisleri ve havaalanları gibi yüksek düzeyde uzmanlaşma, proje yönetimi becerisi ve ileri teknoloji gerektiren proje türlerinin toplam iş hacmi içindeki payı ciddi oranda artmıştır. Konut projelerinin yurtdışı işler içerisinde geçmişte birinci sırada olan ağırlığı ise büyük ölçüde azalmıştır. Son dönemde alınan işler küçük projelerden büyük ve teknoloji ağırlıklı projelere doğru ilerlemekte, pazar çeşitlenmesi devam etmektedir. Geleneksel pazarlardaki payın artırılması çabalarının yanı sıra Afrika, Latin Amerika ve Güneydoğu Asya ülkelerine artan bir ilgi mevcuttur. 2010 yılında petrol fiyatlarının yükselmesi paralelinde petrol zengini ülkelerdeki iş olanaklarında artma eğiliminin devam etmesi beklenmekteydi, ancak Kuzey Afrika ülkelerinde yaşanan krizle birlikte bu beklentiler ertelenmiştir. Yerli ve yabancı firmalarla konsorsiyumlara ve beraberinde küresel düzeyde markalaşmaya yöneliş gözlenmektedir. Bu bağlamda bir başka eğilim, Türk firmaların
© İGEME ­ İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, 2010 önceleri müteahhit olarak adım attıkları ülkelere şimdilerde büyük çaplı tesislerin yatırımcısı ve işletmecisi olarak gitmeleridir. YURT İÇİ ÜRETİM 2009 yılının oniki ayında bir önceki yılın oniki ayına göre belediyeler tarafından Yapı Ruhsatı verilen yapıların yüzölçümünde % 4,7, bina sayısında % 4,7, değerinde % 9,5 oranında düşüş olurken, daire sayısında %1,3 oranında artış olmuştur. BR
% Ü
10 K
0 SE
KO L
SG UZ
EB MA
05 G NL
34 İRİ AR
w 70 ŞİM I D
w 6 C A
w
.is 55 İ İ NIŞ
pl 17 Ş P M
an 0 L A
io 43 AN NL
rn 2
I
ek 2 I H K G
le 15 AZ Ü
ri. 1 I V
co 1 RL EN
m 02 A C
TM E
AK Sİ
İL
İÇ E
İN
2008 yılının oniki ayında Yapı Ruhsatına göre konut bina sayısı 81 003 iken, 2009 yılının oniki ayında konut bina sayısı % 4,2 düşerek 77 592 olmuş; konut yüzölçümleri ise 2008 yılının oniki ayında 74 340 807 m2 iken % 3,1 artarak 2009 yılının oniki ayında 76 648 774 m2 olarak gerçekleşmiştir. 2009 yılının oniki ayında bir önceki yılın oniki ayına göre belediyeler tarafından Yapı Kullanma İzin Belgesi verilen yapıların yüzölçümünde % 12,6, bina sayısında % 3,5, değerinde % 7,0, daire sayısında %12,0 oranında artış olmuştur. 2008 yılının oniki ayında Yapı Kullanma İzin Belgesine göre 63 851 olan konut bina sayısı 2009 yılının oniki ayında % 4,1 artarak 66 450 olmuş; konut yüzölçümleri ise 2008 yılının oniki ayında 51 930 814 m2 iken % 13,3 artarak 2009 yılının oniki ayında 58 839 589 m2 olarak gerçekleşmiştir. ÜLKELER BAZINDA TÜRK MÜTEAHHİTLİK FİRMALARININ YURTDIŞINDA ÜSTLENDİKLERİ PROJ ELER Türk müteahhitlerinin yurtdışında imzaladıkları kontratların tutarı 2002 yılında 1,7 milyar ABD Dolar iken 2008 yılına geldiğimizde Türk müteahhitlerinin üstlendikleri projelerin 23,6 milyar ABD Dolara ulaşmıştır. Dış Ticaret Müsteşarlığı­Yurtdışı Müteahhitlik Hizmetleri Dairesi’nden alınan verilere göre; Türk müteahhitlerinin 2010 yılında yurtdışında üstlenilen proje bedeli ise 20,3 milyar dolar olmuştur. Türk Müteahhitlerinin Üstlendikleri Projelerin Ülkelere Göre Dağılımı Ülkeler Rusya Libya Tür kmenistan Kazakistan Irak S.Arabistan Katar BAE Romanya Cezayir Diğer Ülkeler ÜLKELERE GÖRE DAĞILIM (1972­2010) Toplam Proje Bedeli (Dolar) 33.803.836.993 26.427.390.073 20.717.018.983 13.096.033.892 10.663.619.923 8.625.571.674 7.339.274.750 7.330.242.618 6.113.823.739 5.201.921.233 48.342.496.696 Pay (% ) 18,0% 14,1% 11,0% 7,0% 5,7% 4,6% 3,9% 3,9% 3,3% 2,8% 25,8%
© İGEME ­ İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, 2010 TOPLAM 187.661.230.571 Kaynak : Dış Ticaret Müsteşarlığı ÜLKELERE GÖRE DAĞILIM (2010) Toplam Proje Bedeli (Dolar) Pay (% ) Tür kmenistan 4.252.048.273 20,9% Libya 2.460.471.259 12,1% Irak 2.191.887.977 10,8% Rusya Federasyonu 1.694.476.675 8,3% İran 1.111.767.635 5,5% Umman 979.245.366 4,8% Gürcistan 939.634.462 4,6% Katar 882.944.593 4,3% Fas 745.010.740 3,7% Azerbaycan 675.095.894 3,3% Diğer Ülkeler 4.373.035.663 21,5% TOPLAM 20.305.618.537
BR
% Ü
10 K
0 SE
KO L
SG UZ
EB MA
05 G NL
34 İRİ AR
w 70 ŞİM I D
w 6 C A
w
.is 55 İ İ NIŞ
pl 17 Ş P M
an 0 L A
io 43 AN NL
rn 2
I
ek 2 I H K G
le 15 AZ Ü
ri. 1 I V
co 1 RL EN
m 02 A C
TM E
AK Sİ
İL
İÇ E
İN
Ülkeler Kaynak : Dış Ticaret Müsteşarlığı Son yıllarda istikrarlı bir gelişme gösteren ve bugüne kadar 89 ülkede proje üstlenen Türk müteahhitlik firmaları uluslararası müteahhitlik sektörü içinde halihazırda % 5 olan payını yükseltmeye devam etmektedir. Türkiye`nin uluslararası alandaki en önemli ve rekabetçi hizmet sektörlerinden birisi olan Türk müteahhitlik sektörü, üstlendiği prestijli projeleri ile 4 kıtada kendini kanıtlamayı başarmıştır. Bölgelere göre dağılım açısından ise ilk sırayı BDT ülkeleri almaktadır. BDT bölgesini sırayla, Ortadoğu ve Afrika ülkeleri izlemektedir. İrlanda haricinde Batı Avrupa bölgesinde nispeten daha az yatırım yapılmış olup, müteahhitlik hizmetleri yoğunlukla Balkan ülkelerinde gerçekleştirilmektedir. Bu ülkelerin başında Romanya, Bulgaristan ve Makedonya gelmektedir. 2010 yılında üstlenilen işlerin sektörlere dağılımında karayolu/köprü/tünel inşaatı % 12,6’lık payla birinci sırada yer almaktadır. SEKTÖREL BAZDA TÜRK MÜTEAHHİTLİK FİRMALARININ YURTDIŞINDA ÜSTLENDİKLERİ PROJ ELER Daha önceleri, küçük ölçekli ve emek yoğun teknoloji ile çalışan Türk müteahhitlik firmaları, artık konut inşasına ilave olarak havalimanı, metro, doğalgaz­petrol rafinerileri, karayolu ve enerji santrali inşası gibi büyük ölçekli ve katma değeri daha yüksek projeler üstlenmeye başlamışlardır. © İGEME ­ İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, 2010 SEKTÖREL DAĞILIM (2010) Proje Bedeli 2010 Karayolu/Tünel/Köprü Konut Spor Tesisi Enerji Turistik Tesis 2.555.881.329 2.527.269.670 2.195.067.488 1.435.251.113 1.307.543.204 Payı (% ) 12,6% 12,4% 10,8% 7,1% 6,4%
BR
% Ü
10 K
0 SE
KO L
SG UZ
EB MA
05 G NL
34 İRİ AR
w 70 ŞİM I D
w 6 C A
w
.is 55 İ İ NIŞ
pl 17 Ş P M
an 0 L A
io 43 AN NL
rn 2
I
ek 2 I H K G
le 15 AZ Ü
ri. 1 I V
co 1 RL EN
m 02 A C
TM E
AK Sİ
İL
İÇ E
İN
Faaliyet Alanı Kaynak : Dış Ticaret Müsteşarlığı TÜRK MÜTEAHHİTLERİNİN YURTDIŞINDA ÜSTLENDİKLERİ PROJ ELERİN BÖLGELERE GÖRE DAĞILIMI BUGÜNE KADAR ÜSTLENDİKLERİ PROJ ELERİN DAĞILIMI Bölge / Ülke Proje Sayısı 1195 Toplam Proje Bedeli (Milyar 46.8 25% Proje Sayısı 142 Toplam Proje Bedeli (Milyar 6.7 33% 2.925 80.9 43% 203 8.0 40% Afrika Ülkeleri Asya Ülkeleri 842 38.9 21% 78 3.9 19% 460 5.9 3% 70 0.6 3% Avrupa Ülkeleri Diğer Ülkeler 453 14.3 8% 15 1.1 6% 35 0.9 0% 9 14.2 0% Genel Toplam 5.910 187.6 100% 517 20.3 100% Orta Doğu Ülkeleri BDT Ülkeleri Pay 2010 YILINDA ÜSTLENDİKLERİ PROJ ELERİN DAĞILIMI © İGEME ­ İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, 2010 Pay GENEL DEĞERLENDİRME VE ÖNGÖRÜLER Önümüzdeki birkaç yıllık dönemde Suudi Arabistan’da 500 milyar dolar, Hindistan’da 500 milyar dolar, Cezayir’de 200 milyar dolar, Irak’ta 70 milyar dolar yeni altyapı yatırımlarının hayata geçirileceği açıklanmış olması sektörde olumlu beklentilere yol açmaktadır. BR
% Ü
10 K
0 SE
KO L
SG UZ
EB MA
05 G NL
34 İRİ AR
w 70 ŞİM I D
w 6 C A
w
.is 55 İ İ NIŞ
pl 17 Ş P M
an 0 L A
io 43 AN NL
rn 2
I
ek 2 I H K G
le 15 AZ Ü
ri. 1 I V
co 1 RL EN
m 02 A C
TM E
AK Sİ
İL
İÇ E
İN
Hidrokarbon fiyatlarında yaşanan artış, petrolü girdi olarak kullanan firmalarımıza bir dezavantaj sağlamakla birlikte finansmanı petrol gelirlerine dayanan projelerde önemli bir potansiyel oluşturacaktır. Önümüzdeki dönemde küresel krize bağlı olarak hem değer kaybeden gayrimenkul fiyatları hem de konut kredilerindeki sınırlamalar nedeniyle, yap­sat modeliyle faaliyet gösteren firmalarımızın önümüzdeki dönemlerde çeşitli sıkıntılar yaşaması muhtemeldir. 2008 yılında Türkiye’nin inşaat malzemeleri ihracatı yaklaşık 23 milyar dolardır. 2009 yılı verilerine göre ise inşaat malzemeleri ihracatımız genel ihracatımızdaki düşüşe paralel olarak 15,8 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. 2010 yılında ise inşaat malzemeleri ihracatımız 16,4 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Yurt dışı müteahhitlik sektörü tarafından yoğun olarak faaliyet gösterilen pazarlara yapılan inşaat malzemeleri ihracatımız toplam inşaat malzemeleri ihracatının % 65’ine tekabül etmektedir. Bu çerçevede, sözkonusu artışta en büyük payın yurt dışı müteahhitlik hizmetleri sektörüne ait olduğu değerlendirilmektedir. İkili ticari ve ekonomik ilişkiler kapsamında dış pazarlarda ülkemizi tanıtması ve Türk firmalarının yurt dışına açılım sürecini hızlandırmasının yanı sıra yurt dışı müteahhitlik hizmetleri sektörü ekonomide yeni istihdam alanları yaratmaktadır. Türkiye İşkur Genel Müdürlüğü’nün istatistiklerine göre, ilk müteahhitlik projesinin başladığı 1972 yılından itibaren yurt dışına gönderilen işçi sayısı 1.641.000 olarak hesaplanmıştır. Bu rakamın önemli bir kısmını yurt dışı müteahhitlik hizmetleri sektöründe istihdam edilen işçilerin oluşturduğu bilinmektedir. Kaynaklar
·
Dış Ticaret Müsteşarlığı ­ DTM
·
Türkiye Müteahhitler Birliği – TMB
·
Türkiye İstatistik Kurumu ­ TUİK
·
İnşaat Malzemesi Sanayicileri Derneği ­ IMSAD
·
Demir Çelik Üreticileri Derneği ­ DCUD
·
Türkiye Alüminyum Sanayicileri Derneği ­ TALSAD
·
International Trade Center – ITC
© İGEME ­ İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, 2010 © İGEME ­ İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, 2010
BR
% Ü
10 K
0 SE
KO L
SG UZ
EB MA
05 G NL
34 İRİ AR
w 70 ŞİM I D
w 6 C A
w
.is 55 İ İ NIŞ
pl 17 Ş P M
an 0 L A
io 43 AN NL
rn 2
I
ek 2 I H K G
le 15 AZ Ü
ri. 1 I V
co 1 RL EN
m 02 A C
TM E
AK Sİ
İL
İÇ E
İN
Download

Yapsat inşaat işletmesi iş planı örneği