2014 KASIM AYI ENFLASYON RAPORU
HAZIRLAYAN
03.12.2014
Yrd. Doç. Dr. Sema ULUTÜRK AKMAN - İstatistik Araştırma Merkezi
Araş. Gör. Hakan BEKTAŞ – İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü
RAPOR
Kasım ayında Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) beklentilerin altında gerçekleşti.
Kasım ayında TÜFE bir önceki aya göre %0.18 arttı. Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası
(TCMB) Beklenti Anketi’ne göre katılımcılar, TÜFE’nin Kasım ayında %0.46 oranında artış göstermesini
beklemekteydi. Anadolu Ajansı (AA) Finans Enflasyon Beklenti Anketi’ne göre ise TÜFE’nin %0.26 artış
kaydetmesi beklenmekteydi. Kasım ayında beklentilerin altında gerçekleşen TÜFE’deki yıllık değişim ise
%9.15 olmuştur.
Bu dönemde Yurt İçi ÜFE (Yİ-ÜFE) bir önceki aya göre %0.97 gerilerken yıllık bazdaki artış %8.36
olarak gerçekleşmiştir.
Tablo 1. Kasım Ayı için TÜFE ve Yİ-ÜFE değişimleri
TÜFE
Değişim (%)
Aylık
Yıllık
2013
0.01
7.32
Yİ-ÜFE
2014
0.18
9.15
http://www.ifesam.org
2013
0.62
5.67
2014
-0.97
8.36
Sayfa 1 / 6
%
Grafik 1. 2013 ve 2014 Yılları TÜFE Seyiri
9,38
7,75
7,31
7,89
7,03
8,39
7,29
6,13
9,66
9,16
8,30
9,32
8,88
9,54
8,17
8,86
7,88
8,96
9,15
7,71
7,32
7,40
6,51
2013
2014
Grafik 1’de TÜFE’nin seyri yer almaktadır. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)’nun açıkladığı
verilere göre yıllık tüketici enflasyonu Ekim ayında gerçekleşen %8.96 seviyesinden %9.15’e
yükselmiştir.
Grafik 2’de ana harcama gruplarının aylık bazda TÜFE’ye katkıları yer almaktadır. Ana harcama
gruplarının toplam değişime aylık katkıları incelendiğinde giyim ve ayakkabı grubu, enflasyona 31 baz
puanlık bir katkı sağlamıştır. Bu hususla ilgili olarak giyim ve ayakkabı grubu fiyatlarında yaşanan
mevsimsel artışın etkili olduğu gözlenmiştir. Bunun yanı sıra, enflasyon sepetinde %24.45 ile en yüksek
ağırlığa sahip olan gıda ve alkolsüz içecekler grubunda bu dönemde yaşanan fiyat artışı sınırlı kalmıştır.
Gıda ve alkolsüz içecekler grubunun toplam değişime katkısı 6 baz puan olmuştur. Öte yandan, Kasım
ayında ulaştırma grubu fiyatlarında yaşanan gerileme ise TÜFE’ye 29 baz puanlık düşürücü yönde
etkide bulunmuştur.
http://www.ifesam.org
Sayfa 2 / 6
Grafik 2. Ana Harcama Gruplarının Aylık Bazda 2014 Kasım Ayı TÜFE’ye Katkıları
GİYİM VE AYAKKABI
EV EŞYASI
GIDA VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER
LOKANTA VE OTELLER
KONUT
EĞİTİM
SAĞLIK
ALKOLLÜ İÇECEKLER VE TÜTÜN
ÇEŞİTLİ MAL VE HİZMETLER
HABERLEŞME
EĞLENCE VE KÜLTÜR
ULAŞTIRMA
0,31
0,07
0,06
0,04
0,04
0,01
0,01
0,00
0,00
-0,01
-0,05
-0,29
-0,40 -0,30 -0,20 -0,10
0,00
0,10
0,20
0,30
0,40
% puan
Ana harcama grupları açısından TÜFE incelendiğinde bir önceki aya göre en yüksek artış %4.11
ile giyim ve ayakkabı grubunda gerçekleşmiştir. Bu dönemde giyim ve ayakkabı grubunda mevsimsel
faktörler nedeniyle fiyat artışı gözlenmiştir. Söz konusu artışları, ev eşyası grubu ile lokanta ve oteller
grubu takip etmiştir.
Grafik 3. Ana Harcama Gruplarının Bir Önceki Aya Göre Değişimleri
GİYİM VE AYAKKABI
EV EŞYASI
LOKANTA VE OTELLER
EĞİTİM
GIDA VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER
SAĞLIK
KONUT
ALKOLLÜ İÇECEKLER VE TÜTÜN
ÇEŞİTLİ MAL VE HİZMETLER
HABERLEŞME
EĞLENCE VE KÜLTÜR
ULAŞTIRMA
4,11
0,86
0,63
0,25
0,24
0,23
0,21
0
-0,1
-0,13
-1,32
-1,79
-3
-2
-1
0
1
2
3
4
5
%
http://www.ifesam.org
Sayfa 3 / 6
TCMB’nin para politikası için takip ettiği H endeksindeki artış bir önceki yılın aynı ayına göre
%9.89 olarak gerçekleşmiştir. Enflasyonun genel eğilimini yansıtması açısından önem taşıyan bir diğer
gösterge olan I endeksindeki yıllık artış ise %9.03 olarak gözlenmiştir. Ayrıca mevsimlik ürünler hariç
hesaplanan yıllık artış %8.84, işlenmemiş gıda ürünleri hariç hesaplanan yıllık artış ise %8.35 olarak
gerçekleşmiştir.
%
Grafik 4. Özel Kapsamlı TÜFE Göstergeleri (Yıllık % Değişim)
9,52
10,05 10,16 10,17 10,39 10,36 9,95
9,83 9,89
8,63
7,28 7,11
7,7
7,22 7,08 7,59
8,43
9,32 9,74 9,77 9,65 9,75 9,68 9,25 9,04 9,03
I
H
H: İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler, tütün ürünleri ile altın hariç endeks
I: Enerji, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içecekler ile tütün ürünleri ve altın hariç endeks
Kasım 2014’te endekse dahil edilen 432 maddeden; 52 maddenin ortalama fiyatlarında değişim
olmazken, 273 maddenin ortalama fiyatlarında artış, 107 maddenin ortalama fiyatlarında ise düşüş
gözlenmiştir.
TÜFE’de bir önceki aya göre en yüksek artış gösteren ürünlerin sırasıyla %28.50 ile salatalık,
%27.24 ile patlıcan ve %19.75 ile kaban yünlü (erkek için) olduğu görülmüştür.
TÜFE’de bir önceki aya göre en fazla düşüş gösteren ürünlerin ise sırasıyla %24.49 ile kivi,
%21.38 ile ıspanak ve %21.30 ile portakal olduğu görülmüştür.
http://www.ifesam.org
Sayfa 4 / 6
Kasım ayında İstanbul için hesaplanan TÜFE, bir önceki yılın aynı ayına göre %9.77 artış
kaydetmiştir. Bu durum İstanbul’daki yıllık TÜFE artışının, genel TÜFE artışından yüksek olduğunu
göstermektedir. Bunun yanı sıra İstatistiki Bölge Birim Sınıflaması (İBBS) Düzey 2’de bulunan 26 bölge
incelendiğinde ise, bir önceki yılın aynı ayına göre en yüksek artış %10.20 ile TR51 (Ankara) bölgesinde
gerçekleşmiştir. Bir önceki yılın aynı ayına göre en düşük artış ise %7.64 ile TR52 (Konya, Karaman)
bölgesinde gerçekleşmiştir.
%
Grafik 5. 2013 ve 2014 Yılları Yİ-ÜFE Seyiri
12,4 12,31
12,98
11,28
10,72
9,75
9,46
9,88
9,84
10,1
8,36
6,61
6,38
6,23
5,23
1,88
1,84
2,3
1,7
6,97
6,77
5,67
2,17
2013
2014
Grafik 5’te Yİ-ÜFE’nin seyri yer almaktadır. Kasım ayında Yİ-ÜFE’de düşüş gözlenmiştir. Bu
dönem için Yİ-ÜFE’deki bileşenlerin aylık değişime etkileri incelendiğinde düşüş yönünde en fazla
katkıyı elektrik, gaz üretim ve dağıtımı ile kok ve rafine petrol ürünleri sektörlerinde yaşanan fiyat
değişimleri sağlamıştır.
Kasım ayı için sanayinin dört sektörünün bir önceki aya göre değişimleri incelendiğinde;
madencilik ve taşocakçılığı sektöründe %1.65 düşüş, imalat sanayi sektöründe %0.84 düşüş, elektrik ve
gaz sektöründe %2.19 düşüş ve su sektöründe %1.78 artış gerçekleşmiştir.
http://www.ifesam.org
Sayfa 5 / 6
Tablo 2. Kasım Ayı Yİ-ÜFE için Sektörlerin Değişim Oranları
Sektörler (NACE Rev. 2)
Madencilik ve Taşocakçılığı
İmalat
Elektrik ve gaz
Su temini
Aylık Değişim (%)
-1.65
-0.84
-2.19
1.78
Bir Önceki Yılın Aynı Ayına Göre Değişim (%)
3.29
9.08
0.43
12.03
Ana sanayi grupları sınıflamasına göre 2014 yılı Kasım ayında en yüksek aylık ve yıllık artış
dayanıksız tüketim mallarında gözlenmiştir. Tablo 3’te Kasım ayı için ana sanayi grupları sınıflamasına
ilişkin gerçekleşen değerler yer almaktadır.
Tablo 3. Kasım Ayı Yİ-ÜFE için Ana Sanayi Grupları ve Değişim Oranları
Sektörler (NACE Rev. 2)
Ara Malı
Dayanıklı Tüketim
Dayanıksız Tüketim
Enerji
Sermaye Malı
Aylık Değişim (%)
-0.89
-1.50
0.07
-3.25
-0.73
Bir Önceki Yılın Aynı Ayına Göre Değişim (%)
7.47
5.83
14.79
-1.18
7.75
http://www.ifesam.org
Sayfa 6 / 6
Download

Kasım 2014 Enflasyon Raporu