2014 TEMMUZ AYI ENFLASYON RAPORU
HAZIRLAYAN
04.08.2014
Yrd. Doç. Dr. Sema ULUTÜRK AKMAN - İstatistik Araştırma Merkezi
Araş. Gör. Hakan BEKTAŞ – İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü
RAPOR
Temmuz ayında Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) beklentilerin üzerinde gerçekleşti.
Temmuz ayında TÜFE bir önceki aya göre %0.45 arttı. Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası
(TCMB) Beklenti Anketi’ne göre katılımcılar, TÜFE’nin Temmuz ayında %0.06 oranında artış
göstermesini beklemekteydi. Anadolu Ajansı (AA) Finans Enflasyon Beklenti Anketi’ne göre ise
TÜFE’nin %0.14 artmasını beklenmekteydi.
Aralık 2013’ten Haziran 2014’e kadar yukarı yönlü seyrini sürdüren TÜFE, baz etkisiyle Haziran
ayında bir miktar gerilemesine rağmen Temmuz ayında beklentilerin üzerinde %9.32 olarak
gerçekleşmiştir. Bu dönemde Ramazan ayı nedeniyle gıda fiyatlarının yükselmesinin yanı sıra eğlence
ve kültür grubunda yaşanan fiyat artışının da etkili olduğu görülmektedir.
Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Erdem Başçı yılın üçüncü enflasyon
raporuna ilişkin yaptığı sunumda, enflasyondaki yukarı yönlü baskının temel nedeninin gıda
fiyatlarındaki artış eğilimi olduğunu ifade etmiştir. Ayrıca yıllık enflasyonun, döviz kurundan
kaynaklanan maliyet baskılarının gecikmeli etkileri ve gıda fiyatlarının olumsuz seyri nedeniyle
yılsonunda %5 hedefinin belirgin bir şekilde üzerinde gerçekleşeceğini paylaşmıştır. Ancak ithalat
fiyatlarındaki ılımlı seyir, döviz kurunun birikimli etkilerinin kademeli olarak ortadan kalkması ve özel
kesim nihai yurt içi talep koşullarındaki zayıflığın etkisi ile enflasyonun düşmeye başlamasını beklediğini
açıklamıştır. Dolayısıyla TCMB, 2014 yılı enflasyon tahminini Nisan Enflasyon Raporu’nda olduğu gibi
%7.6 seviyesinde sabit tutmuştur.
Bu dönemde Yurt İçi ÜFE (Yİ-ÜFE) bir önceki aya göre %0.73 artarken yıllık bazdaki artış %9.46
olarak gerçekleşmiştir.
http://www.ifesam.org
Sayfa 1 / 7
Tablo 1. Temmuz ayı için TÜFE ve Yİ-ÜFE değişimleri
TÜFE
Değişim (%)
Aylık
Yıllık
2013
0.31
8.88
Yİ-ÜFE
2014
0.45
9.32
2013
0.99
6.61
2014
0.73
9.46
%
Grafik 1. 2013 ve 2014 Yılları TÜFE Seyiri
9.38
7.75
7.31
7.89
7.03
8.39
7.29
6.13
9.66
9.16
8.3
9.32
8.88 8.17
7.88
7.71
7.32
7.4
6.51
2013
2014
Grafik 2’de ana harcama gruplarının aylık bazda TÜFE’ye katkıları yer almaktadır. Ana harcama
gruplarının toplam değişime aylık katkıları incelendiğinde ulaştırma, 11 baz puan ile en fazla katkıyı
yapmıştır. Mevsim etkisi nedeniyle düşmesi beklenen gıda fiyatlarının Temmuz ayında TÜFE’ye katkısı
7 baz puan olarak görülmüştür. Bu durum Ramazan ayı nedeniyle yükselen gıda fiyatları ile
açıklanabilmektedir.
http://www.ifesam.org
Sayfa 2 / 7
Grafik 2. Ana Harcama Gruplarının Aylık Bazda 2014 Temmuz Ayı TÜFE’ye Katkıları
ULAŞTIRMA
ALKOLLÜ İÇECEKLER VE TÜTÜN
EĞLENCE VE KÜLTÜR
KONUT
HABERLEŞME
GIDA VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER
LOKANTA VE OTELLER
ÇEŞİTLİ MAL VE HİZMETLER
EV EŞYASI
EĞİTİM
SAĞLIK
GİYİM VE AYAKKABI
0.11
0.10
0.10
0.09
0.09
0.07
0.07
0.03
0.02
0.01
0.01
-0.23
-0.25 -0.20 -0.15 -0.10 -0.05
0.00
0.05
0.10
0.15
% puan
Ana harcama grupları açısından TÜFE incelendiğinde bir önceki aya göre en yüksek artış %2.97
ile eğlence ve kültür grubunda gerçekleşmiştir. Öte yandan, bir önceki aya göre en fazla düşüş gösteren
grup ise %3.28 ile giyim ve ayakkabı olmuştur. Bu dönemde ana harcama grupları içinde sadece giyim
ve ayakkabı grubu fiyatlarında gerileme yaşanmıştır. Bu gerilemenin TÜFE üzerinde sınırlı bir etkisi
olmuştur.
http://www.ifesam.org
Sayfa 3 / 7
Grafik 3. Ana Harcama Gruplarının Bir Önceki Aya Göre Değişimleri
EĞLENCE VE KÜLTÜR
ALKOLLÜ İÇECEKLER
HABERLEŞME
LOKANTA VE OTELLER
ULAŞTIRMA
ÇEŞİTLİ MAL VE HİZMETLER
EĞİTİM
KONUT
GIDA VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER
SAĞLIK
EV EŞYASI
GİYİM VE AYAKKABI
2.97
1.99
1.9
1.05
0.71
0.63
0.59
0.56
0.3
0.3
0.24
-3.28
-4
-3
-2
-1
0
1
2
3
4
%
TCMB’nin para politikası için takip ettiği H endeksindeki artış bir önceki yılın aynı ayına göre
%10.39 olarak gerçekleşmiştir. Enflasyonun genel eğilimini yansıtması açısından önem taşıyan bir diğer
gösterge olan I endeksindeki yıllık artış ise %9.75 olarak gözlenmiştir.
%
Grafik 4. Özel Kapsamlı TÜFE Göstergeleri (Yıllık % Değişim)
9.52
10.05 10.16 10.17 10.39
8.63
6.49 6.79
7.70
7.61 7.28
7.29
7.11
6.96 7.49 7.22 7.08 7.59
6.09 6.37
I
8.43
9.32 9.74 9.77 9.65 9.75
H
H: İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler, tütün ürünleri ile altın hariç endeks
I: Enerji, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içecekler ile tütün ürünleri ve altın hariç endeks
http://www.ifesam.org
Sayfa 4 / 7
Temmuz 2014’te endekse dahil edilen 432 maddeden; 62 maddenin ortalama fiyatlarında
değişim olmazken, 234 maddenin ortalama fiyatlarında artış, 136 maddenin ortalama fiyatlarında ise
düşüş gözlenmiştir.
TÜFE’de bir önceki aya göre en yüksek artış gösteren ürünlerin sırasıyla %30.94 ile sivri biber,
%30.23 ile limon ve %23.15 ile kayısı olduğu görülmüştür.
TÜFE’de bir önceki aya göre en fazla düşüş gösteren ürünlerin ise sırasıyla %8.76 ile ceket
(kadın için), %7.79 ile patates ve %6.70 ile yumurta olduğu görülmüştür.
%
Grafik 5. İstanbul İli için 2013 ve 2014 Yılları TÜFE Seyiri
9.65
8.02
7.48
7.92
7.59
8.72
7.8
6.46
9.79
9.35
8.77
9.61
8.92
8.4
7.15
2013
8.43
8.06
7.63
7.48
2014
Grafik 5 incelendiğinde Temmuz ayında İstanbul için hesaplanan TÜFE, bir önceki yılın aynı
ayına göre %9.61 artış kaydetmiştir. Bu durum İstanbul’daki yıllık TÜFE artışının, genel TÜFE artışından
yüksek olduğunu göstermektedir. Bunun yanı sıra İstatistiki Bölge Birim Sınıflaması (İBBS) Düzey 2’de
bulunan 26 bölge incelendiğinde ise, bir önceki yılın aynı ayına göre en yüksek artış %10.57 ile TR31
(İzmir) bölgesinde gerçekleşmiştir. Bir önceki yılın aynı ayına göre en düşük artış ise %7.62 ile TR62
(Adana, Mersin) bölgesinde gerçekleşmiştir.
http://www.ifesam.org
Sayfa 5 / 7
%
Grafik 6. 2013 ve 2014 Yılları Yİ-ÜFE Seyiri
12.40 12.31
12.98
11.28
10.72
9.75
9.46
6.61
6.38
5.23
1.88
1.84
2.30
1.70
6.23
6.97
6.77
5.67
2.17
2013
2014
Grafik 6’da Yİ-ÜFE’nin seyri yer almaktadır. Bu dönemde Yİ-ÜFE’de düşüş gözlenmiştir.
Temmuz ayı için sanayinin dört sektörünün bir önceki aya göre değişimleri incelendiğinde;
madencilik ve taşocakçılığı sektöründe %1.82, imalat sanayi sektöründe %0.67, elektrik ve gaz
sektöründe %0.88 ve su sektöründe %0.39 artış gerçekleşmiştir.
Tablo 2. Temmuz Ayı Yİ-ÜFE için Sektörlerin Değişim Oranları
Sektörler (NACE Rev. 2)
Madencilik ve Taşocakçılığı
İmalat
Elektrik ve gaz
Su temini
Aylık Değişim (%)
1.82
0.67
0.88
0.39
Bir Önceki Yılın Aynı Ayına Göre Değişim (%)
10.59
11.75
-5.44
9.46
Ana sanayi grupları sınıflamasına göre 2014 yılı Temmuz ayında en yüksek aylık ve yıllık artış
dayanıksız tüketim mallarında gözlenmiştir. Tablo 3’te Temmuz ayı için ana sanayi grupları
sınıflamasına ilişkin gerçekleşen değerler yer almaktadır.
http://www.ifesam.org
Sayfa 6 / 7
Tablo 3. Temmuz Ayı Yİ-ÜFE için Ana Sanayi Grupları ve Değişim Oranları
Sektörler (NACE Rev. 2)
Ara Malı
Dayanıklı Tüketim
Dayanıksız Tüketim
Enerji
Sermaye Malı
Aylık Değişim (%)
0.60
0.28
1.05
0.75
0.62
Bir Önceki Yılın Aynı Ayına Göre Değişim (%)
10.83
11.03
13.98
0.82
10.31
http://www.ifesam.org
Sayfa 7 / 7
Download

2014 temmuz ayı enflasyon raporu