İnternetProgramcılığı
Öğr.Gör.SerkanAKSU
http://www.serkanaksu.net
Statik ve Dinamik Web Siteleri
Statik web sitesi nedir?
Statik bir web sitesinde, ya da bir web sitesinin statik bölümlerinde web sayfaları web tasarımcı tarafından hazırlanarak
web sunucuya yüklenen, içeriği ve yapısı değişmeyen sayfalardır. Yani statik web sayfaları her çağrıldığında aynı sayfa
sunulur. Ancak web güncelleme sırasında tasarımcı tarafından değiştirilebilirler.
Statik web sayfalarının uzantıları .htm veya .html‘dir
Neden Statik Web Sitesi / Sayfası?
Özellikle içeriği çok sık değişmeyecek ve sayfa sayısı çok fazla olmayan web sitelerinde statik web sayfalarının
kullanılması daha basit bir yapıya gereksinim duyması sebebi ile tercih edilir.
Statik Web Sitesinin Avantajları

En basit web sunucusu yeterlidir.

Hosting (barındırma) maliyetinin düşük olması.

Az sayfalı web sitelerinde daha ekonomik çözüm.
Statik Web Sitesinin Dezavantajları

Yönetim ve Güncelleme zorluğu.

Yeni web sayfası eklendiğinde tüm sayfaların yeniden işlenmesi zorunluluğu.

Web tasarımcıya bağımlılık.
Dinamik Web Sitesi Nedir?
Dinamik bir web sitesinde, farklı içerik ile sunulması istenen kısımlar bir veritabanında tutulur ve sayfa çağrıldığında bu
bilgiler veritabanından alınarak HTML kodları içinde, DHTML gibi yöntemlerle biçimlendirilerek sunulur. Sonuç olarak
sayfayı çağıran bilgisayara giden bilgi statik bir web sitesindeki ile aynıdır, ama istek anında oluşturulmuştur.
Gösterilecek sayfaların genel bir yapısı olduğunu ve içeriklerinin değişken olduğunu düşünelim. Bu durumda genel
tasarım (örneğin başlık kısmı, logo vb.) tek başına veritabanında ya da dinamik içeriği oluşturacak scriptin (örneğin
PHP, ASP, JSP kodu) içinde bulunur, ancak içeriğin (örneğin metnin) geleceği yerde scriptte bir değişken vardır. Bu
değişken her sayfa için karşılık gelen metin veritabanından okunarak değiştirilmesi için kullanılır.
Neden Dinamik Web Sitesi / Sayfası?
Özellikle içeriği sık değişen, ya da geniş bir içeriğe sahip sitelerde bir değişiklik yapılmak istendiğinde sadece
veritabanındaki ilgili verinin değiştirilmesi sayfanın değişmesi için yeterlidir. Bu sayede kolay ve hızlı bir
şekilde güncellenebilir ve geliştirilebilir. Benzer şekilde, sitenin genel görünümü ile ilgili bir değişiklik yapılacaksa bu
sadece sayfa yapısı üzerinde bir kez yapılır. Yani değişikliği bir kere yapmak, sınırsız sayıda sayfanın bu değişiklikten
etkilenmesini sağlar.
Dinamik Web Sitesi Avantajları

Güncellemeler hızlı ve kolay bir şekilde yapılabilir.

Veritabanına ulaşmak için bir panel sağlanırsa, tasarımcıya bağımlı olmadan site güncellenebilir.

Veriler veritabanında tutulacağından Web sunucuda daha az yer kaplar.
1
İnternetProgramcılığı

Ziyaret edilen sayfalarla ilgili istatistikler tutulabilir.

Ziyaretçiden geri bildirim alınabilir.
Öğr.Gör.SerkanAKSU
http://www.serkanaksu.net
Dinamik Web Sitesi Dezavantajları

Küçük sitelerde daha yüksek maliyet gereklidir.

Veritabanı sunan bir hosting (barındırma) olması gerekir.
PHP (Personal Home Pages) Dili
Başlangıçta, sadece kuruldukları bilgisayarlarda çalışan yerel uygulamalar şeklinde geliştirilen yazılımlar, daha sonra
istemci/sunucu mimarisine taşınmıştır. Günümüzde ise bu mimarinin yerini, doğrudan internet tarayıcıları tarafından
çalıştırılan internet uygulamaları almıştır.
Bu uygulamaların yazılmaları için birçok programlama dili ve ortam geliştirilmiştir. Bu dillerden birisi olan PHP,
öğrenme kolaylığı ve açık kaynak koda sahip olma gibi özellikleri ile alanda kısa sürede kendisine önemli bir yer
edinmiştir.
Bu ders kapsamında, içinde bulunduğumuz paylaşım ortamında günden güne genişleyen PHP programlama dilinin
temellerinin öğretilmesi ve ileri düzey PHP tekniklerine bir giriş yapılması amaçlanmıştır.
PHP’nin Avantajları

PHP hemen hemen her platformda çalışabiliyor. PHP aynı kod temelini kullandığı için, UNIX, Windows
(95/98/NT/2000) ve MacOS dahil olmak üzere 25 platformda derlenip kurulabilir. Kodlar aynı olduğundan
script'ler platformdan bağımsız olarak çalışacaktır.

PHP, uzantı alabilmektedir. Uygulamanın içerisinde yer alan çekirdek motor (Zend tarafında yazıldı), bir dizi
asal kod modüllerinden ve kod uzantılarından oluşmaktadır. Bu nedenle programcılara PHP uzantıları yazarak
bazı özel işlemlerini yapabilmeleri için iki seçenek sunuluyor; ya uzantı modüllerini yazarak uygulanabilen bir
derleme yapmak, ya da PHP'nin dinamik yükleme mekanizmasıyla yüklenebilecek uygulanabilir uzatmalar
yazmak.

PHP pek çok HTTP server arayüzü barındırıyor. PHP Apache'ye, AOL server'a, Roxen ve THTTPD'ye doğrudan
yüklenebiliyor. Alternatif olarak CGI modülü olarak da kullanılabilir.

PHP pek çok veritabanı arayüzü bulunduruyor. PHP, MySQL, MS SQL, Oracle, Informix, PostgreSQL ve
diğerleriyle doğrudan çalışabiliyor. Bunlar ikili sayı düzenindeki arayüzlerden oluşmaktadır ve bu çözümler için
veritabanının desteklenmediği yerlerde ODBC desteği sağlıyor.

Bir PHP kullanıcısı herhangi bir kütüphane için arayüz oluşturmakta zorluk çekmez. Pek çok kullanıcı bu yolu
seçmiş, grafik rutinleri, PDF dosyaları, Flash Movie'leri, Cybercash cetvelleri, XML, IMAP, POP ve diğerleriyle
ilgili modüller bulabilmiştir.

PEAR, PHP'nin uzantısı ve Add-on deposudur. Pear, Perl için geliştirilen CPAN'e benzemektedir.

PHP bir açık kod uygulamasıdır ve pek çok profesyonel kullanıcı için çok şey ifade etmektedir. Basitçe
açıklamaya çalışırsak PHP kullanıcıyı, çalışmayan uygulamalar için üretici firmanın keyfini beklemekten, her yıl
sistemini belli paralar ödeyerek güncelleme zorunluluğundan kurtarmaktadır.
PHP’nin Tarihçesi
PHP, ilk olarak 1994 yılında Danimarka asıllı bir Kanadalı bilgisayar bilimcisi olan Rasmus Lerdor ftarafından
tasarlanmıştır.
Lendorf’un böyle bir kodlama sistemine ihtiyaç duyduğu konu ise oldukça ilginçtir: internete koyduğu kişisel
özgeçmişine kimlerin göz attığını takip etmek. Başka insanların da kullanmaya başlaması ile biraz daha geliştirilen dil,
2
İnternetProgramcılığı
Öğr.Gör.SerkanAKSU
http://www.serkanaksu.net
ilk olarak Personel Home Page Tools, yani kişisel ana sayfa araçları adıyla 1995 yılından itibaren yaygınlaşmaya
başlamıştır. Başlangıçta basit bir gramer çözümleme (parsing) motoruna sahip olan dil, kişisel sitelere sayaç, ziyaretçi
defteri gibi basit araçların yerleştirilmesi amacıyla kullanılmakta idi.
PHP yorumcusu, bugün Zend-çekirdeği adı verilen bir Scripting teknolojine dayalı olarak, Zeev Suraski ile Andi
Gutmans tarafından sıfırdan, tamamen yeniden yazılmış bulunuyor. Zend, tıpkı Windows Script Host ve Visual
Basic for Applications (VBA) gibi, işletim sistemine kendisi ile uyumlu Script dilleriyle yazılmış programları
çalıştırma imkânı kazandıran bir teknolojidir (Zend konusunda ek bilgiyi Internet'te www.zend.com adresinde
bulabilirsiniz.)
Bugün bu dilin resmî adı "PHP: Hypertext Preprocessor" (Hiper-metin ön-işlemcisi) olarak değiştirildi, ve çeşitli
Web Server'ların PHP dili anlaması için gerekli yorumlayıcıları yeniden üretildi.
PHP’nin Çalıştırılması
Bilgisayarınızda PHP programlama dilini çalışır duruma getirmek için öncelikle yapmanız gereken, Apache
sunucusunu kurmaktır. Apache sunucusu, PHP dilinde yazılmış kodların, istemciler tarafındaki internet tarayıcı
yazılımları tarafından doğru bir şekilde görüntülenebilmeleri için gereken yorumlama ve gramer çözümleme işlemlerini
gerçekleştirmektedir.
Apache sunucusunun çalışır duruma geldiği bir bilgisayar, hem yerel PHP uygulamalarını çalıştırabilir, hem de
doğrudan internet üzerinden gelecek sayfa görüntüleme isteklerini karşılayacak duruma gelmiştir. Ancak aynı
bilgisayarda başka bir web sunucusunun çalışır durumda olmadığından emin olunması gerekmektedir
PHP Kodlarının Yazılması
HTML’de olduğu gibi PHP için de standart bir not defteri
uygulaması, kod yazıp çalıştırmak için yeterlidir.
Ancak
sağladıkları kod tamamlama, kod renklendirme ya da çevrimiçi yardım gibi kolaylıklar nedeniyle programcılar
tarafından kod yazma editörlerinin kullanılması daha çok tercih edilmektedir.
Bunun
dışında
gereksinim
duyacağınız
diğer
bir
yazılım,
veritabanı
uygulamaları
için
kullanacağımız
MySQLveritabanı sistemidir.
Bu yazılımları standart ayarları ile bütün olarak kuran ve çalışır duruma getiren tümleşik kurulum sistemleri
bulunmaktadır. Bunlardan ikisi, EasyPHP ve XAMPP dir. Her iki yazılım da internet üzerinden tam sürüm olarak
ücretsiz olarak yayınlanmaktadır.
PHP Kodlarını Çalıştırma
PHP scriptlerini çalıştırmak için, oluşturduğumuz PHP sayfalarını PHP-uyumlu bir Web Sunucusuna yüklememiz, ya
da kişisel bilgisayarımıza PHP destekleyen bir sunucu kurmamız gerekiyor. İkinci yöntemi kuvvetle tavsiye edilir.
Çünkü yazacağımız PHP programlarını gerçek Internet Sunucusunda sınamak, bazen arzu edilmeyen durumlara yol
açabilir. Oysa programcı, bu denemeleri kendi bilgisayarında yaparak, hem daha hızlı sonuç alabilir hem de gerçek
sunucuda meydana gelebilecek istenmeyen sonuçların önüne geçilmiş olur.
Kendi bilgisayarımızda PHP destekli bir web sunucu kurmak için EasyPHP adlı uygulamayı kullanacağız.
3
İnternetProgramcılığı
Öğr.Gör.SerkanAKSU
http://www.serkanaksu.net
HTML İçerisinde PHP Kullanılması
PHP dosyaları sadece PHP kodlamalarından oluşabileceği gibi,
HTML kodları içerisinde de uygun bildirim ile PHP
kodlamasına geçilebilir. HTML’den kaçış olarak adlandırılan bu teknikte, web sayfasını oluşturan kodlamalar içerisinde
sadece bu bildirimle
başlayan kodlar PHP gramer çözümleyicisi tarafından yorumlanarak çalıştırılırlar.
PHP çözümleyicisi, sayfayı oluşturan kodlardan hangilerini dikkate alıp, hangilerini dikkate almayacağını,
<?php
php deyimleri;
php fonksiyonları;
?>
etiket simgeleri ile anlamaktadır. Dolayısıyla yazacağımız bütün PHP kodlarının bu iki simge arasında olması
gerekmektedir.
Bu etiketleme sistemi sadece HTML kodlarından kaçış amacıyla kullanılmaz, bütün PHP programları bu etiketler
arasında yazılmak zorundadır. Tıpkı CGI/Perl veya ASP ya da ColdFusion, Java (Javascript değil!) gibi! PHP kodları,
oluşturacağımız HTML sayfalarında HTML etiketlerinin arasında kendi özel ayıracı içinde yazılır.
İlk PHP Programı
PHP ile yazılmış ilk sayfamızı phpdeneme.php adı ile sunucumuzun root dizinine örneğin D:\www dizinine
kaydedelim.
Yukarıdaki kodları browser in penceresinden
http://localhost/phpdeneme.php şeklinde çalıştırdığımızda aşağıdaki gibi bir çıktı elde ederiz.
4
İnternetProgramcılığı
Öğr.Gör.SerkanAKSU
http://www.serkanaksu.net
5
Download

PHP Dili Giriş : Statik ve Dinamik Web Siteleri