KAPLI TABLETLER
Anadolu Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmasötik Teknoloji
Anabilim Dalı
1
Farmasötik dozaj formlarında yüzey kaplama çalışmaları,
katı dozaj formlarında ve özellikle tabletlerde yaklaşık 150
yıldır denenmektedir.
Bu tür çalışmalar çoğu zaman bitmiş ürünler üzerinde
denenmesi ve maliyet gerektiren işlemler olmasına
karşın,
popülerliğini
ortaya
çıkardığı
üstünlükler
sayesinde kaybetmemiştir.
2
Kaplamanın Amaçları

Etken maddenin ışık, oksijen ve neme karşı korunması

Etken maddenin istenmeyen kokusunun ve tadının
maskelenmesi

Tabletin estetik görüntüsünün düzeltilmesi

Çok az boyar madde ile renkli tabletlerin elde edilmesi

Tabletin
hasta
tarafından
kolay
yutulabilirliğinin
arttırılması
3
Kaplamanın amaçları

Üretim, ambalajlama ve taşıma sırasında mekanik
dayanıklılığın artması

Etken maddenin sindirim salgılarına karşı korunması

Yan etkilerden, örneğin mide iritasyonundan kaçınılması

İlacın tanınmasının kolaylaştırılması, dolayısıyla ilaç
kullanımında güvenliğin artması

Etken maddenin kararlılığının arttırılması

Kontrollü salım karakteristiklerinin düzenlenebilmesi
4
Kaplama Tipleri
Farmasötik tabletlerin kaplama tipleri;

Şeker kaplama

Film kaplama

Baskı ile kaplama
5
6
A- ŞEKER KAPLAMA
7
Şeker kaplama
Şeker kaplama bilinen ve günümüzde de halen kullanılan
en eski kaplama yöntemidir. Çok katlı tabakalardan
oluşması işlem süresini uzatmaktadır. Geleneksel olarak
kaplama kazanda gerçekleştirilmektedir. Çözeltiler veya
şuruplar tabletlerin dönmesine imkan sağlayacak şekilde
porsiyonlar halinde eklenmekte ve sıcak hava ile suyun
buharlaşması sağlanmaktadır.
8
Şeker kaplama
Şeker kaplamanın kullanımı USA gibi ülkelerde gittikçe azalmakta olsa
da bazı parametreler şeker kaplamanın kullanımının devamını
gerektirmektedir.

Hammaddelerin ucuz oluşu ve kolay temin edilebilir olması

Otoritelerce kabul edilebilirliklerinin yüksek olması

Maliyeti az ve basit ekipmanların kullanılması

Şeker kaplı ilaçların estetik olarak güzel ve hastalarca kabul
edilebilirliklerinin yüksek olması

Kaplama işleminin çok kritik basamaklar içermemesi ve hataların
düzeltilebilir oluşu
9
Şeker kaplama
Şeker kaplamanın üstünlüklerinin yanı sıra bazı sakıncaları ve
zorlukları bulunmaktadır.

Kaplanmış ürünün boyut ve ağırlığı ambalajlama ve nakliye
maliyetlerini arttırmaktadır

Şeker kaplamanın kırılgan oluşu hasar riskini arttırmaktadır

Düzgün bir kaplamanın yapılabilmesi için genellikle profesyonellere
ihtiyaç duyulmaktadır

Cila
tabakasının
yapılması
tablet
üzerine
yapılacak
baskıyı
zorlaştırmaktadır

Farklı aşamaların oluşu otomizasyonu zorlaştırmaktadır
10
Draje kazanı
11
Şeker kaplama
Şeker kaplamada kullanılan ana madde şekerdir (sükroz).
Sakkaroz
ve
başka
şekerler
ile
de
kaplamalar
yapılmaktadır.
Diabetik tabletlerin kaplanmasında düşük kalorili sorbitol,
şeker yerine kullanılmaktadır (şekerleme sanayiinde olduğu
gibi).
12
Şeker kaplama
Şeker kaplama pek çok basamaktan oluşmaktadır ve her
basamak
ayrı
basamaklarında
özen
pek
gerektirmektedir.
çok
madde
Kaplama
grubundan
yararlanılmaktadır.
13
Şeker kaplama

Dolgu maddeleri
(kalsiyum karbonat, talk, titanyum dioksit)

Renk maddeleri
(boyalar, aliminyum lakeler, demir oksitler,
titanyum dioksit)

Film yapıcılar
(akasya, jelatin, selüloz türevleri)

Antiadezifler
(talk)

Tat vericiler

Yüzey etken maddeler (ıslatıcı ajanlar, dispersiyon kolaylaştırıcılar)
14
Şeker Kaplama Aşamaları

Sızdırmaz tabaka

Alt tabaka

Düzeltme tabakası

Cila tabakası
15
Şeker kaplama
16
ŞEKER KAPLAMADA MEYDANA GELEN
HATALAR

Ufalanma

Tekdüze renk oluşmama

Çatlama

Çiçeklenme

Kurumama

Terleme

Yapışma

Mermer görünümü
17
Şeker Kaplamada Meydana Gelen Hatalar

Ufalanma
Şeker kaplamanın kırılgan olmasına bağlı bir sorundur.
Fazla
miktarda
çözünmeyen
dolgu
maddeleri
ve
pigmentler kaplamanın kırılganlığını arttırmaktadır.
Neden
Kaplamanın kırılganlığı
Çözüm
Polimer eklenmesi
(az miktarda)
18
Şeker Kaplamada Meydana Gelen Hatalar

Çatlama
Tablet çekirdekleri kaplama sırasında veya sonrasında
genişleyerek kaplamanın çatlamasına neden olurlar.
Neden
Çözüm
Nem
Koruyucu kaplama
Basımda uygulanan kuvvet
(ibuprofen)
Basım ile kaplama arasında
geçen sürenin uzatılması
19
Şeker Kaplamada Meydana Gelen Hatalar

Kurumama
Şeker kaplamanın kurumaması %5’ten fazla invert
şekerin oluşmasına neden olan sakkaroza bağlıdır.
Sakkarozun inversiyonu, sakkaroz şurubunun asidik
ortamda yüksek sıcaklıklarda tutulmasına bağlı olarak
gelişmektedir.
20
Şeker Kaplamada Meydana Gelen Hatalar

Yapışma
Düz yüzeyli tabletler kullanıldığında daha çok sorun olur.
Tablet şekli değiştirilerek sorun çözülebilir
21
Şeker Kaplamada Meydana Gelen Hatalar

Tekdüze renk oluşmama
1. Kaplama çözeltisinin tekdüze uygulanamaması
2. Kuruma sırasında suda çözünen boyar maddelerin hareketi
3. Alt kaplamaların düzgün olmaması
4. Alt tabakadaki pigmentlerin tekrar edilen uygulamalarda tekrar
çözünmesi
5. Çok fazla kurutma
22
Şeker Kaplamada Meydana Gelen Hatalar

Çiçeklenme
Nem zamanla kaplamanın puslu-bulanık görünmesine
neden olabilir.
23
Şeker Kaplamada Meydana Gelen Hatalar

Terleme
Aşırı miktarda nem kaplamanın üzerinde damlacıklar
halinde
birikerek
tabletlerin
yapışmasına
neden
olabilir.
24
Şeker Kaplamada Meydana Gelen Hatalar

Mermer görünümü
Cila tabakasının yapılabilmesi için düzgün pürüzsüz
yüzeye ihtiyaç vardır.
Burada oluşan bir hata cilalama sonrasında mermer
görünümün oluşmasına neden olur.
25
B. FİLM KAPLAMA
26
Film kaplama şeker kaplamaya göre daha yenidir.
Kullanılan kaplama materyalinin cinsi ve kaplama
kalınlığı bakımından şeker kaplamadan ayrılır.
Film kaplama sadece tabletlere değil, kristallere,
granüllere, mikropartiküllere, pelletlere, kapsüllere
ve tozlara da uygulanır.
27
Film Kaplamanın Üstünlükleri
1.
Film kaplama çok kısa sürede yapılmaktadır ve maliyeti
düşüktür
2.
Preparatı sudan koruyacak bir alt kaplama gerektirmez
3.
Film tabakası tablet ağırlığını çok az değiştirir (%2-6).
Ayrıca
büyük
çaplı
tabletleri
de
film
kaplamak
mümkündür
4.
Eğer mutlaka gerekli ise, susuz çözücüler kullanılarak
nem içeriğinden sakınılabilir
28
5.
Preparatı ışık, nem ve havaya karşı korur
6.
Bu yöntem ile çekirdek tabletin dağılma zamanında
gecikme olmadan kaplama yapılabilir
7.
Mide ve barsak kanalının muhtelif kısımlarında etki
gösteren preparatlar hazırlamak mümkündür
8.
Tabletler üzerinde bulunan ve üretici firmaya ait özel
işaretler muhafaza edilebilir
9.
Görünüşü daha güzeldir
10. Teknik ve materyal standardize edilebilir
29
Film Kaplamada Kullanılan Materyaller
Film yapıcılar
Çözücüler
Plastize ediciler
Boyar maddeler
30
Film Kaplamada Meydana Gelen Hatalar

Kabarcık oluşumu

Pullanma

Buruşukluk

Aşınma

Köprü oluşumu

İşaretlerin silinmesi

Terleme

Çiçeklenme

Portakal kabuğu görünüm

Lekelenme
(beneklenme)
31
Film Kaplamada Meydana Gelen Hatalar
Kabarcık oluşumu
Tabletler çok hızlı kurutulursa, çözücü filmin uyamayacağı
bir hızla tabletten yüzeye doğru itilir ve yüzeyde kabarcıklar
oluşur. Yüzey kabarcıklarının oluşumu film ile çekirdek
arasındaki adhezyonun azaldığını gösterir.
Neden
Hızlı kurutma
Çözüm
Etüv ısısının düşürülmesi
Uzun sürede kurutma
32
Film Kaplamada Meydana Gelen Hatalar
Buruşukluk
Neden
Çözüm
Film yapıcının özelliği
Film yapıcının değiştirilmesi
Kurutmanın yanlış yapılması
Yavaş kurutma
Filmin kalınlığının fazla olması
Daha ince film oluşturan
madde kullanılması
33
Film Kaplamada Meydana Gelen Hatalar
Köprü oluşumu
Üstü yazılı, işaretli veya iki katlı tabletler kaplandığında, bu
işaretleri film kapatabilir.
Neden
Çözüm
Kurutma sırasında filmin büzülmesi
Filmin tablet yüzeyine
iyice yapışmaması
Yapışkan özellik
verecek maddelerin
eklenmesi
34
Film Kaplamada Meydana Gelen Hatalar
Terleme
Kaplama
yüzeyinde
damlalarının
yağlı
olması,
bir
tabakanın
filmdeki
maddeler
veya
sıvı
arasında
geçimsizlik olduğunu göstermektedir.
Polimerin kuvvetli kohesif (bağlanma) özelliği veya yüksek
ısıda kurutma sonucunda plastifiyanlar ve yüzey etken
maddeler genellikle ayrılır.
35
Terleme
Neden
Film Kaplamada Meydana Gelen Hatalar
Çözüm
Filmdeki maddeler
arasında geçimsizlik
Filme eklenen maddelerin tip
ve miktarlarının uygun olması
Yüksek ısıda kurutma
Kurutma şartlarının ayarlanması
36
Film Kaplamada Meydana Gelen Hatalar
Portakal kabuğu görünüm
Çözeltinin gerekli düzgünlüğü sağlayacak kadar yayılma
imkanı bulamadığını gösterir.
37
Portakal kabuğu görünüm
Film Kaplamada Meydana Gelen Hatalar
Neden
Çözüm
Hızlı kurutma
Çözücünün buharlaşması
Çözeltinin homojen
Viskozitesinin kontrolü
dağıtılmaması
Bir önceki kat iyice kurumadan
çözelti eklenerek
Çok
iyi püskürtme
kullanılarak
başlıkları
38
Film Kaplamada Meydana Gelen Hatalar
Pullanma
Tablet yüzeyi ile filmin adhesyonunun (tutunma) fiziksel ve
kimyasal özellikler nedeniyle gecikmesi
Hızlı kurutma sonucu filmin tabaka tabaka olması da aynı
sonucu doğurabilir.
39
Pullanma
Film Kaplamada Meydana Gelen Hatalar
Her seferinde, bir önceki katı da biraz çözebilecek,
dolayısıyla katların birbirine kaynaşmasını sağlamaya
yetecek miktarda çözelti tatbik edilir.
Neden
Çözüm
Katıların filmin
Katı konsantrasyonunun
sürekliliğini bozmaları
azaltılması
Filmin dayanıklığının arttırılması
Hızlı kurutma
Kurutma sıcaklığının
ayarlanması
40
Film Kaplamada Meydana Gelen Hatalar
Aşınma
Kenar ve köşelerin bozulmasına neden olmaktadır.
Neden
Çözüm
Tabletlerin dayanıksızlığı
Friabilite değeri yüksek
olan dayanıklı tabletler
Filmin dayanıksızlığı
Kırılgan olmayan film
oluşturan kaplama
çözeltisi
41
Film Kaplamada Meydana Gelen Hatalar
İşaretlerin silinmesi
Köpük yapıda film yapıcıların kullanımında tablet üzerindeki
yazı veya şekillerde köpük birikmekte ve tekdüze bir
dağılım olamamaktadır.
Kurumanın ardından tablet üzerindeki yazı veya şekillerin
bozulması veya kısmen kaybolması söz konusudur.
42
Film Kaplamada Meydana Gelen Hatalar
Çiçeklenme
Neden
Nem
Filmin dış tabakasının suda kısmen çözünmesi
Boya maddesinin suda kısmen çözünmesi
Plastifiyan maddenin kaplama yüzeyine çıkması
43
Film Kaplamada Meydana Gelen Hatalar
Lekelenme (beneklenme)
Çözücü, kurutma işlemi sırasında çözünen maddeyi
beraberinde yüzeye taşır.
Yüzeye çıkan plastifiyan madde boyayı çözüp leke
yapabilir.
44
Lekelenme
Film Kaplamada Meydana Gelen Hatalar
Neden
Plastifiyan, boya, yardımcı maddelerin yer değiştirmesi.
Çözüm
Formülasyona girecek maddeler dikkatle seçilmelidir.
Düşük sıcaklıkta uzun sürede ve havalandırmalı ortamda
kurutulmalıdır.
45
FİLM KAPLI TABLETLERDE YAPILAN KONTROLLER
1. Organoleptik özellikler
2. Çap-kalınlık
(BP)
3. Ufalanma-aşınma (friabilite)
(EP 2001)
4. Sertlik
(EP 2001)
46
Film Kaplı Tabletlerde Yapılan Kontroller
5. Ağırlık değişkenliği
(USP 24)
Monografında özel bir kayıt yoksa, kaplanmamış tabletlerdeki yöntem
uygulanır.
6. İçerik tekdüzeliği
(EP 2001)
7. Kütle eşdağılımı
(EP2001)
8. Çözünme (dissolution)
(EP 2001)
9. Dağılma (disintegration)
(EP 2001, USP 24)
47
Film Kaplı Tabletlerde Yapılan Kontroller
10. Nem içeriği
(kurumada kayıp miktarı)
11. Koruyucu sistemin etkenliği
(EP 2001)
12. Çözücü artığı
13. Potens
(etkenlik belirten parametre)
14. Mikrobiyolojik tayin
48
C- BASKI ile KAPLAMA
49
Baskı ile Kaplama
Baskı ile kaplama, çekirdek tabletin etrafına basınç
kullanarak kaplama yapılmasıdır.
Kaplamada kullanılan toz serbestçe akan, bağlayıcı
özelliğe sahip bir toz veya granüledir.
50
Baskı ile Kaplama
Kaplama yapılmadan önce çok sert olmayan çekirdek
tablet basılmaktadır.
Basılan tablet içinde bir miktar kaplama tozu bulunan
daha büyük bir bölüme, merkezde olacak şekilde
alınmakta ve üzerine tekrar kaplama tozu konularak
tablet basılmaktadır.
51
Baskı ile Kaplama

Tablet bileşenlerinin ayrılması

Üretimi kolaylaştırmak

Sürekli etkili ürünler hazırlamak
(geçimsizlik durumunda)
amacıyla geliştirilmiştir.
52
Download

KAPLI TABLETLER - Anadolu Üniversitesi