ÇÖZELTİLER VE
SINIFLANDIRILMASI
ÇÖZELTİLER
İki ya da daha fazla saf maddenin birbiri içinde
dağılmasıyla oluşan homojen karışımlara çözelti
denir.
ÇÖZELTİLER
ÇÖZÜCÜ
ÇÖZÜNEN
ÇÖZELTİ
Çözeltiyi oluşturan maddeler iki grup altında incelenir.
Bunlardan çözeltinin fiziksel halini belirleyen ve genellikle miktarı
çok olanına çözücü, az olanına ise çözünen denir.
En iyi çözücü sudur.
ÇÖZELTİLERİN
SINIFLANDIRILMASI
ÇÖZELTİLER
ÇÖZÜCÜ VE ÇÖZÜNENİN
FİZİKSEL HALİNE GÖRE
ÇÖZÜNEN MADDE
MİKTARINA GÖRE
•Katı-Katı
•Doymuş Çözelti
•Katı-Sıvı
•Doymamış Çözelti
•Katı-Gaz
•Aşırı Doymuş Çözelti
•Sıvı-Katı
•Seyreltik Çözelti
•Sıvı-Sıvı
•Derişik Çözelti
•Sıvı-Gaz
•Gaz-Katı
•Gaz-Sıvı
•Gaz-Gaz
ELEKTRİK AKIMINI İLETİP
İLETMEMELERİNE GÖRE
•Elektrik akımını ileten
çözeltiler
•Elektrik akımını
iletmeyen çözeltiler
ÇÖZÜCÜ VE ÇÖZÜNENİN FİZİKSEL
HALİNE GÖRE ÇÖZELTİLER
Çözeltiler oluştukları maddelerin fiziksel haline göre
sınıflandırılabilirler. Aşağıda bu 9 farklı çözelti türüne örnekler
verilmiştir.
ÇÖZELTİLER
ÇÖZÜNEN
KATI
ÇÖZÜCÜ
KATI
SIVI
GAZ
Alaşım(Bronz, Lehim,
Çelik, Tunç)
Amalgam(Altın + Cıva)
Paladyum +
Hidrojen
SIVI
Tuzlu Su, Şekerli Su
Kolonya, Sirke
Gazozlu
İçecekler,
Akvaryum Suyu
GAZ
Hava + Kükürt Tozu
Nemli Hava
Hava
ÇÖZÜCÜ VE ÇÖZÜNENİN FİZİKSEL
HALİNE GÖRE ÇÖZELTİLER
Katı – Katı çözeltiler alaşım olarak
adlandırılır. Alaşımlar günlük hayatımızda yer
tutmakta, birçok alanda kullanılmaktadır.
Alaşımlar ilk kez MÖ. 3500 yıllarında bakır
içine kalay ilave edilerek üretilmiştir. Bugün
tunç olarak adlandırdığımız bu alaşım,
demirden daha serttir.
ÇÖZÜCÜ VE ÇÖZÜNENİN FİZİKSEL
HALİNE GÖRE ÇÖZELTİLER
Katı – Katı çözeltilere örnekler:
Çelik
Lehim
Çözücü : Fe (Demir)
Çözücü: Pb (Kurşun)
Çözünen: C (Karbon)
Çözünen: Hg (Cıva)
Tunç
Çözücü: Cu (Bakır)
Çözünen: Zn (Çinko)
Pirinç
Çözücü: Cu (Bakır)
Çözünen: Sn(Kalay)
ÇÖZÜCÜ VE ÇÖZÜNENİN FİZİKSEL
HALİNE GÖRE ÇÖZELTİLER
Katı –Sıvı çözeltilere örnekler:
Amalgam
●Cıvanın metallerle yaptığı
karışımlara amalgam denir.
Amalgamların en yaygın olduğu
alan metalurjidir.
Çözücü : Ag (Gümüş)
Çözünen: Hg (Cıva)
Sıvı - Katı çözeltilere örnekler:
Tuzlu Su
Şekerli Su
Çözücü: H2O (Su)
Çözücü: H2O (Su)
Çözünen: NaCl (Tuz)
Çözünen:C12 H22 O11 (Şeker)
ÇÖZÜCÜ VE ÇÖZÜNENİN FİZİKSEL
HALİNE GÖRE ÇÖZELTİLER
Sıvı – Sıvı çözeltilere örnekler:
Kolonya
Çözücü : H2O (Su)
Çözünen:C2H5OH(Etil Alkol)
Sirke
Çözücü: H2O (Su)
Çözünen: CH3COOH
(Asetik Asit)
Sıvı – Gaz çözeltilere örnekler:
Gazozlu İçecekler
Çözücü: H2O (Su)
Çözünen: CO2 (Karbondioksit)
Akvaryum Suyu
Çözücü: H2O (Su)
Çözünen: O2 (Oksijen)
ÇÖZÜCÜ VE ÇÖZÜNENİN FİZİKSEL
HALİNE GÖRE ÇÖZELTİLER
Gaz – Gaz çözeltilere örnekler:
Hava
Çözücü :N 2 (Azot)
Çözünen:
•O2 (Oksijen) ,
•CO2 (Karbondioksit),
•H2O (Su)
•miktarı çok az olan bazı
gazlar
ÇÖZÜNEN MADDE MİKTARINA
GÖRE ÇÖZELTİLER
Çözeltiler içerisinde bulunan çözünen miktarına göre
sınıflandırılabilir.
1- Doymuş Çözelti:
Belirli bir sıcaklıkta çözebileceği kadar çözünen içeren çözeltilere doymuş
çözelti denir.
Örneğin: 100 gram suda oda
sıcaklığında 36 gram yemek
tuzu çözünür. Eğer 100 gram
suda 36 gram tuz varsa bu
çözelti doymuş çözeltidir.
●Doymuş çözeltiye çözünen
eklenirse çözünen dip
kısımda birikir.
Doymuş
Çözelti
ÇÖZÜNEN MADDE MİKTARINA
GÖRE ÇÖZELTİLER
2- Doymamış Çözelti:
Belirli bir sıcaklıkta çözebileceği kadar çözünenden daha az çözünen içeren
çözeltilere doymamış çözelti denir.
Örneğin: 100 gram suda oda
sıcaklığında 36 gram yemek tuzu
çözünür. Eğer 100 gram suda 36
gram tuzdan daha az tuz varsa bu
çözelti doymamış çözeltidir.
●Doymamış çözeltiye çözünen eklenerek
doymuş hale getirilebilir.
●Doymamış çözeltide dipte birikme olmaz
ÇÖZÜNEN MADDE MİKTARINA
GÖRE ÇÖZELTİLER
3- Aşırı Doymuş Çözelti:
Sıcaklık ve basınç değişimlerinden yararlanarak bir çözücü her zaman
çözebildiğinden daha fazla madde çözmesi sağlanabilir. Bu çözeltilere aşırı
doymuş çözeltiler denir.
Örneğin: 100 gram suda oda sıcaklığında
36 gram yemek tuzu çözünür. Eğer 100
gram suda 36 gram tuzdan daha fazla tuz
varsa bu çözelti aşırı doymuş çözeltidir.
●Aşırı doymuş çözeltilere en bilinen örnekler
reçeller ve yapay ballardır.
●Aşırı doymuş çözeltiler kararsızdır. Üzerine
daha fazla çözünen eklendiğinde yada belli
bir süre bekletildiğinde içerisinde fazla olan
çözünen dibe çökerek çözelti doymuş
konuma gelir.
ÇÖZÜNEN MADDE MİKTARINA
GÖRE ÇÖZELTİLER
Seyreltik ve Derişik Çözeltiler:
Çözüneni az, çözeni fazla olan çözeltilere seyreltik çözelti denir.
Örneğin: 10 gram şeker ve 75 gram su dan
oluşan 100 gramlık çözeltide %50 den daha az
çözünen bulunduğundan seyreltiktir.
Seyreltik
Çözelti
Çözüneni az, çözeni fazla olan çözeltilere seyreltik çözelti denir.
Örneğin: 60 gram şeker ve 75 gram sudan
oluşan 100 gramlık çözeltide %50 den fazla
çözünen bulunduğundan derişiktir.
Derişik
Çözelti
ÇÖZÜNEN MADDE MİKTARINA
GÖRE ÇÖZELTİLER
Seyreltik ve Derişik Çözeltiler:
Çözeltilerin seyreltik ve derişik olmaları eğer varsa karşılaştırıldıkları
çözeltilere bağlıdır. Bu durumda çözünen madde oranı daha büyük olan çözelti
derişik diğer çözeltiye göre, çözünen madde miktarı daha az olan madde ise
diğer çözeltiye göre seyreltiktir.
Örneğin:
b çözeltisi a çözeltisine
göre derişik iken c
çözeltisine göre
seyreltiktir.
a
b
c
ELEKTRİĞİ İLETİP İLETMEMESİNE
GÖRE ÇÖZELTİLER
Çözeltiler elektriği iletip iletmemelerine göre sınıflandırılabilir.
1- Elektrik Akımını İleten Çözeltiler:
Çözünen madde çözünürken iyonlarına
ayrılıyorsa böyle çözeltilere iyonik
çözeltiler denir. İyonlu çözeltiler elektrik
akımını iletirler.
Örneğin: Asit-baz çözeltileri, tuz
çözeltileri verilebilir. Tuz su içerisinde
çözünürken Na+ ve Cl- iyonlarına
ayrışır.
ELEKTRİĞİ İLETİP İLETMEMESİNE
GÖRE ÇÖZELTİLER
1- Elektrik Akımını İletmeyen Çözeltiler:
Kovalent bağlı bileşikler çözücü
içerisinde çözünürken moleküller
halinde dağılırlar. Bu tür çözeltiler
elektrik akımını iletmezler.
Örneğin: Şeker, alkollü su.
Bu maddeler su içerisinde
iyonlaşmazlar, molekül halinde
dağılırlar. Bu nedenle elektriği
iletmezler
Download

ÇÖZELTİLER VE SINIFLANDIRILMASI