1. Petrucci, H.R., Harwood, S.W., Genel Kimya, Çev. Uyar.T., Palme Yayıncılık,
2002, Ankara.
2. Aydın, A.O., Sevinç, V., Şengil, İ.A., Temel Kimya, Aşiyan Yayınları, 2001,
Adapazarı.
3. Sarıkaya, Y., Erdik, Y.,Temel Üniversite Kimyası, Gazi Kitap Evi,1969.
1
GENEL KİMYA1/2
Petrucci -Horwood –Herring
Çeviri ed.
T. UYAR-S. AKSOY
2
Kimya Nedir?
• Kimya, evrendeki bütün maddelerin özelliklerini ve
değişimlerini inceleyen bir bilim dalıdır.
3
KİMYANIN BÖLÜMLERİ
• ORGANİK KİMYA: C ve onun bileşiklerini inceler.
• İNORGANİK KİMYA: Genellikle C ve bileşikleri dışındaki
maddeleri inceler.
• FİZİKOKİMYA: Maddelerin enerji ilişkilerini ve hal değişimlerini
inceler.
• BİYOKİMYA: Canlıların yapısında gerçekleşen kimyasal olayları
ve bunların sonuç ve etkilerin inceler.
• NÜKLEER KİMYA: Atom çekirdeğindeki değişmeleri inceler.
• ANALİTİK KİMYA: Maddelerin tanınması, analizi, bileşiminin
nicel ve nitel yönden incelenmesiyle ilgilenir.
4
5
E=m.c2
Kütle, madde miktarının bir ölçüsüdür. Ağırlık ise bir maddeye yerçekiminin
uyguladığı kuvvettir.
Kütle, bir madde için sabit bir değerdir, ancak ağırlık ise maddenin bulunduğu
yere göre değişen bir değerdir.
6
Maddenin bulunma durumlarına maddenin halleri denir.
Su molekülünün üç hali
H2O(k)
H2O(g)
H2O(s)
Yani dünya dışında, evrendeki maddelerin % 99'u plazma (iyonlaşmış gaz) halindedir.
8
(Örn. Güneş)
• Maddenin Plazma Hali: Elektrikçe nötr olan;
atom, iyon, elektron ve moleküllerin bir
arada bulunduğu karışıma plazma hali denir.
• Daha çok yüksek sıcaklık ve basınçta plazma
hali ile karşılaşılır.
• Güneş, kibrit alevi, floresan lambadaki
ışıldama maddenin plazma haline örnek
verilebilir.
10
Maddedeki Hal Değişimleri
Gaz
Süblimleşme
Kırağılaşma
Yoğunlaşma
Buharlaşma
SIVI
Erime
Donma
Katı
12
13
Maddenin Ayırt Edici Özellikleri
Ayırt Edici Özellik
Katı
Sıvı
Gaz
Özkütle
+
+
+
Erime noktası
+
-
-
Donma noktası
-
+
-
Kaynama noktası
-
+
-
Yoğunlaşma noktası
-
-
+
Çözünürlük
+
+
+
Genleşme
+
+
-
Esneklik
+
-
-
Elektrik iletkenliği
Metaller için
-
-
14
Maddenin ayırt edici özelliklerinin her
biri tek başına yeterli mi?
•Erime noktası
•Kaynama noktası
•Yoğunluk
•Kırılma indisi
•İletkenlik vb
fiziksel özellikler tek başlarına bir maddeyi teşhis etmek
için kullanılamazlar. Aynı erime noktasına sahip binlerce
molekül vardır.
15
Elementler, daha başka maddelere ayrılamayan
saf maddelerdir.
16
Cu + 1/2 O2 → CuO
18
Maddenin doğada bulunuş şekilleri
Madde
Madde
Saf Maddeler
Saf maddeler
f iziksel yöntemlerle
Karişimlar
ayrilabilir
Bileşikler
Elementler
Elementler
Metaller
Saf Olmayan Maddeler
(Karışımlar)
Bileşikler
Ametaller
Homojen
Homojen Karışımlar Heterojen
Karişimlar
Alaşımlar ve çözeltiler homojen
karışımlardır. Çözelti; çözünen ve
çözücü’den oluşup çeşitli şekillerde elde
edilebilir.
Kimyasal yöntemlerle ayrilabilir
Heterojen
Karışımlar
Karişimlar
Süspansiyonlar (Kireçli su)
Emülsiyonlar (Yağ+su)
Aerosol (sis)
20
• Bir saf madde, belirli ya da sabit bir bileşimi
olan ve kendine özgü özellikleriyle ayırt
edilebilen maddedir.
• Bir karışım, iki ya da daha fazla saf
maddenin bir araya gelmesiyle oluşur.
• Karışımın bileşimi maddenin her tarafında
aynı ise homojendir.
• Karışımın bileşimi maddenin her tarafında
aynı değilse heterojendir.
24
25
Yeryüzünde Bulunan Elementlerin Oranları :
• Oksijen → % 46,6
• Silisyum → % 27,7
• Alüminyum → % 8,1
• Demir → % 5,0
• Kalsiyum → % 3,6
• Sodyum → % 2,8
• Potasyum → % 2,6
• Magnezyum → % 2,1
26
27
28
Ca(OH)2 + CO2 → CaCO3 + H2O
74
44
100
18
118 g
118 g
Bir kimyasal reaksiyonda, reaksiyona giren
reaksiyondan çıkan maddelerin toplamına eşittir.
maddelerin
toplamı
2
16
18
30
56
24
32
16
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
İYONLAR
Katyonlar: Yüksüz atom elektron verdiğinde katyona dönüşür.
Anyonlar: Yüksüz atom elektron aldığında anyona dönüşür.
42
Anyonlar: Yüksüz atom elektron aldığında anyona dönüşür
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
Download

Slayt 1