KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI
ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ
TARİH ÖĞRETMENLİĞİ
12 – 13 Nisan 2014
TG – 4
ÖABT – TARİH
Bu testlerin her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, testlerin tamamının veya bir kısmının “İhtiyaç Yayıncılık”ın yazılı izni olmadan kopya edilmesi, fotoğrafının çekilmesi, herhangi bir yolla çoğaltılması, yayımlanması ya da kullanılması yasaktır. Bu yasağa
uymayanlar, gerekli cezai sorumluluğu ve testlerin hazırlanmasındaki mali külfeti peşinen kabullenmiş sayılır.
AÇIKLAMA
DİKKAT!
ÇÖZÜMLERLE İLGİLİ AŞAĞIDA VERİLEN UYARILARI MUTLAKA OKUYUNUZ.
1. Sınavınız bittiğinde her sorunun çözümünü tek tek okuyunuz.
2. Kendi cevaplarınız ile doğru cevapları karşılaştırınız.
3. Yanlış cevapladığınız soruların çözümlerini dikkatle okuyunuz.
TARİH ÖĞRETMENLİĞİ
2014 – ÖABT / TAR
1.
Tarih, geçmişte yaşamış insan topluluklarının yaşayışlarını, birbirleri ile olan ilişkilerini, kültür ve medeniyetlerini yer ve zaman
belirterek sebep - sonuç ilişkisi içerisinde
ve objektif şekilde inceleyen bilim dalıdır.
Tarihin temel konusu ise insan faaliyetleridir. Tarih, insan faaliyetlerini ve bunların
sonuçlarını, kültürleri ele alır. Tarihi oluşturan bütün olay ve olgulardan her biri, bir
diğerinin ya sebebidir ya da sonucudur.
Bir sonuca ulaşmak için bilim ve mantığa
uygun biçimde yapılan araştırma şekline
yöntem denir. Her bilim dalı mutlaka bir
yöntem kullanmak zorundadır.
Sosyal bir bilim olan tarih, geçmişte yaşamış ve sona ermiş olayları konu edinir.
Bu nedenle geçmişte yaşanmış olayları
yeniden deneye tabi tutmak ve olayla ilgili
genel kanunlara ulaşmak mümkün değildir.
Ayrıca geçmişte yaşanmış bir olayın aynı
şartlarda tekrarlanması da imkânsızdır.
Tarihi, bilim hâline getiren “araştırıcılığı” ve
“sorgulayıcılığı”dır. Bunu yaparken tarihî
olayları inceleyerek anlamak ve açıklık getirmeye çalışır. Tarihî olaylar hakkında doğru bilgi edinmek ancak o dönemden kalan
ve olaya tanıklık edebilecek belge ve bulguların değerlendirilmesi ile mümkündür.
Bu değerlendirmede sistematik bir yöntem
izlenir. Bu yöntem sırasıyla tarama, tasnif,
tahlil, tenkit ve terkip basamaklarından
meydana gelir.
A B C D E
3.
XIII. yüzyılın sonunda kurulmuş olan Osmanlı Devleti hakkında bilgi veren tarihî
kaynaklar ancak XV. yüzyılın başlarından
itibaren yazılmaya başlanmıştır. Osmanlı Devleti tarih yazıcılığı, devlet politikası
doğrultusunda yöneticilerin hayatları, siyasi ve askerî olayların anlatılması şeklinde bir gelişme göstermiştir. Osmanlı tarih
yazıcılığındaki temel amaç, devletin başarılarının gelecek nesillere aktarılmasıdır.
Osmanlı tarih yazıcılığının en önemli unsurlarından biri olan vakanüvisler (II), XVII.
yüzyılın başlarından itibaren ön plana çıkmıştır. Osmanlı merkez teşkilatında devlet
tarihçisi olan vakanüvisler, kendilerinden
önce yazılan olayları derlemişler ve görevli
bulundukları dönemin olaylarını kaydetmişlerdir. Osmanlı Devleti’nde vakanüvislerden önce olayların kaydını şehnameci
(I) adı verilen görevliler tutmuştur. Fakat
sefirlerin böyle bir görevi yoktur.
TG – 4
Paleografya (eski yazı bilimi): Tarih boyunca kullanılan alfabeleri çözerek bu alfabelerle yazılan belgelerin okunabilmesini
sağlar.
Epigrafya (yazıt bilimi): Yazıtları ve tarihî
yapıtlardaki yazıları inceleyen bilim dalıdır.
Etnografya: Kavimleri karşılaştırarak inceleyen, kültür oluşumlarını araştıran bilimdir.
Arkeoloji (kazı bilimi): Kazı vb. yöntemlerle ortaya çıkarılan tarihî yapıtları, kültürel,
sanatsal ve tarihsel yönden inceleyen bir
bilimdir.
Coğrafya: İnsanlar ve yer (mekân) ile bunlar arasındaki ilişkiyi inceleyen bir bilim
dalıdır.
A B C D E
5.
A B C D E
4.
Onomastik: Yer adlarını inceleyen bilimdir.
Yer isimlerinin anlamlarını toplumların akraba olup olmadığını koydukları yer isimleri
ile tespit etmeye yarar.
Diplomatik: Diplomasi, dış politikada sorunların barışçıl yöntemlerle ve müzakereler yoluyla çözülmesini ifade etmektedir.
Diplomasi, devletler arası antlaşmaları,
fermanları, berat ve vesikaları inceleyen
bilim dalıdır.
Sicilliografi: Paradan biraz farklı olarak
herhangi bir vesikada kullanılan yazı tipi ve
hükümdar ismini, mühürleri belirler.
2.
Menkıbeler: Olağanüstü motiflerle örülü
destan veya hikâye türü olarak kabul edilebilir. Türklerde bu türde alperen tipi önemli
bir unsurdur. Hem askerî hem de dinî özelliği üstün olan kişilere izafe edilmiştir. Menkıbelerde kesin bir gerçek vardır. Bu gerçeğin etrafında olağan dışı unsurlar zaman
zaman görülür. Avrupalı araştırmacılar
Huant ve Melikoff bu türe büyük önem vermiştir. Olağan dışı motifler menkıbelerden
ayıklanırsa yakın gerçek ortaya çıkabilir.
Atasözü ve Darbımeseller: Bir gerçeğin
binlerce yıl yoğrula yoğrula en kısa şeklini
bulmuş hâlidir. Ait olduğu toplumu yansıtır.
Anekdotlar: Birbirine çok yakın, gerçek,
temeli güçlü, kısaca hayatın bir gerçeğini
ibret alınacak şekilde aynı zamanda insanda tebessüm duygusu bırakacak hikâyeciklerdir. Bilgi ve ibret insanı sıkmadan hoş
bir çerçeve içinde verilir.
A B C D E
Klistenes: Halkın yardımıyla arhon seçilmiştir. Doğuştan gelen ve zenginlikten
doğan bütün sınıf farklılıklarını ortadan kaldırmıştır (B). Atina’da tam bir demokrasi uygulamış ve Beşyüzler Meclisini kurmuştur.
Meskukat (nümizmatik): Sıkke ve madalyonların tarihi ve tanımıyla uğraşan, tarih
biliminin alt koludur.
Heraldik (arma bilimi): Eski devletlerden
günümüze kadar toplumlarda kullanılan
arma, bayrak ve unvanları inceleyen bilim
dalıdır. Ayrıca tarihe yardımcı bilimlerden
bazıları şunlardır:
A B C D E
6.
Felsefe: Doğru düşünmeyi, veriler arasında bağ kurmayı, tarihî olaylara farklı bakmayı öğretir.
İktisat: Ekonomik faaliyetlerin tarihî olaylara etkisini inceler.
Sanat tarihi: Fertlerin ve toplumların bıraktıkları eserleri inceler.
Sosyoloji: Geçmişle bugün arasında yer
alan toplumları çok çeşitli yönleriyle ele
alan bir bilim dalıdır.
Filoloji (Dil bilimi): Dillerin yapısını, tarihsel
gelişimini ve birbirleri ile ilişkilerini inceleyen bilim dalıdır.
Antropoloji (İnsan bilimi): İnsan kalıntılarını ve fiziksel, biyolojik yapılarını inceleyen
bilim dalıdır.
3
Yunan medeniyeti, MÖ 1200’lerde bölgeye
gelen Dorlar tarafından kurulmuştur. Yunanlar kurdukları şehir devletlerine polis
adını vermişlerdir. Yunan kabilelerinin kurmuş olduğu Yunan şehir devletleri demokrasinin temellerinin atıldığı yerlerdir. Yunan
şehir devletlerinin başlarında kral bulunurdu. Zamanla güçlenen asiller, yönetimi
ele geçirerek seçme ve seçilme hakkının
sadece kendilerinde olduğu aristokratik bir
yönetim kurmuşlardır. Ticaretle zenginleşen orta sınıf, köylülerle birleşerek asillere
karşı ayaklanmış ve yönetimi ele geçirmiştir. Bunlar arhonlar adını almışlardır.
Arhonlar, sınıf farklılıklarından oluşan mücadelelere son vermek amacıyla kanunlar
yapmışlardır. Drakon, Solon ve Klistenes
kanunlar yapmıştır.
Tarih öncesinde yaşayan insanlar doğal
çevreden yararlanmayı bilmişler, önce taşı
kullanmışlar, bilgi birikiminin artmasıyla
toprak ve maden kullanarak teknolojilerini
geliştirmişlerdir. Bu bize insanların bilgi birikiminin giderek arttığını göstermektedir.
A B C D E
7.
Uygurların ve Göktürklerin ortak özelliği
kendilerine özgü alfabe kullanmalarıdır.
Göktürkler ilk Türk alfabesi olan Orhun alfabesini oluşturmuşlardır.
Uygurlar ise kendilerine ait Uygur alfabesini
oluşturmuşlardır. Ayrıca Uygurlar, hareketli
baskı tekniğini kullanmışlar, Manihaizm ve
Budizm inançlarını benimsemişlerdir.
A B C D E
Diğer sayfaya geçiniz.
2014 – ÖABT / TAR
8.
TG – 4
Konstantia Barışı veya Margos Barışı
434’te, Avrupa Hunları ile Bizans arasında imzalanmıştır. Attila Margos Kalesi’nin
önünde at üzerinde Bizans elçilerini karşılamış ve barış şartlarını yazdırmıştır. Başlıca maddeler şunlardır:
10.
Türk sanatındaki ilk heykel örnekleri balbal
taşları olarak kabul edilir. Heykel sanatında da hayvan üslubunun etkinliği yaygın
olmakla beraber keçi, deve, at, fil heykellerine sıkça rastlanmaktadır.
13.
Türk heykel sanatının önemli bir ürünü de
başlığında kanatlarını açmış “kartal figürü”
bulunan Kül Tigin başıdır. Kül Tigin başı
“Göktürklere” aittir.
●● Bizans bundan böyle Hunlara bağlı kavimlere müzakerelere, ittifaklara girmeyecek.
A B C D E
●● Hunlardan kaçanlara esir alınmış Bizans tebası dâhil kimseye sığınma hakkı tanınmayacak.
Delhi Türk Sultanlığı 1526’da, Babür Devleti tarafından ortadan kaldırılmıştır.
●● Bizans elinde bulunanlar iade edilecek.
●● Ticari münasebetler yine belirli sınır kasabalarında devam edecek.
11.
●● Bizans’ın ödemeyi taahhüt ettiği yıllık
vergi iki katına çıkarılacak.
Attila, Bizans imparatoru antlaşmanın hükümlerine aykırı davrandığı için Bizans’a
karşı baskıyı artırdı. I. Balkan Seferi’ne
çıktı ve Bizansı yendi. Bizans’ın anlaşma
şartlarında isteksizliği II. Balkan Seferi’nin
yapılmasına neden oldu. Tuna’yı geçen
Hun ordusu Büyük Çekmece’ye ulaştı.
Bunun üzerine Bizans barış yapmak için
Anatolros’u Attila’ya gönderdi. 447’de Anatolros Barışı yapıldı. Buna göre:
Doğuya atanan yöneticiler tegin, tölös, şad
unvanını alırken, batıya tayin edilenler tarduş, yabgu unvanını almıştır. Diğer yönlerdeki halklara, merkeze bağlı; heber, çor ve
irkin gibi yönetici unvanları taşıyan kişiler
atanmıştır.
Ülüg ise pay, bölüşme anlamındadır. Eski
Türklerde bir yönetici unvanı değildir.
A B C D E
A B C D E
14.
Arzü’l-Ceyş: Arz Divanının başkanına arzü’l-ceyş veya emir-i ariz denirdi.
Fakih: Medrese yöneticisi
Dadbeg: Örfi mahkemelerin başında bulunan görevli, dadbeg veya emir-i daddır.
A B C D E
A B C D E
15.
12.
Tahkim Antlaşması: Bu anlaşma Hz. Ali ve
Muaviye taraftarları arasında yapılmıştır.
Tahkimin konusu, yeni halifenin seçilmesidir. İki taraftan da birer hakem belirlenecektir. Hakemler bu konuda Kur’an’a göre
hüküm verecektir. Onların verdiği hüküm
bağlayıcı olacaktır. Tahkim gününe kadar
silah kullanılmayacaktır. Tahkim öncesi
hakemlerden veya adaylardan biri ölürse
yerine yeni bir aday gösterilecektir.
Hudeybiye Antlaşması (628): Medineli
Müslümanlarla Mekkeli müşrikler arasında
yapılan barış antlaşmasıdır. Bu antlaşma
ile Mekkeliler İslam Devleti’ni hukuken tanımışlardır.
Segedin Antlaşması: Osmanlı Devleti ve
Balkan devletleri arasında imzalanmıştır.
Tilsit Antlaşması: Fransa ile Rusya arasında imzalanmıştır.
A B C D E
Naib: Tahta hükümdar bulunmadığı, hükümdarın başkentte olmadığı veya hükümdarın çocuk yaşta olduğu dönemlerde devlet yönetimini üslenen kişiye denir.
Tamgacı: İslamiyet öncesi Türklerde tuğracı, mühürdar görevlisine denirdi.
İsra: Hz. Muhammed’in Cebrail (a.s) vasıtasıyla Mescid-i Haram’dan alınıp Mescid-i
Aksa’ya götürülmesine İsra denir.
●● Yıllık vergi üç katına çıkarılacak.
9.
Hüseyin Baykara, Timur İmparatorluğu
hükümdarı ve şairidir. Hüseyni mahlasıyla
Türkçe ve Farsça şiirler yazmıştır. Türkçe
şiirleri Divan-ı Sultan Hüseyin Mirza Baykara adıyla yayımlanmıştır.
Suku Ukaz: Mekke civarında kurulan en
önemli ve en büyük panayırın adıdır.
●● Bizans, harp tazminatı olarak 600 libre
altın ödeyecek.
A B C D E
Şah Cihan ve Muhammed Cihangir Şah
Babür Devleti sultanlarındandır.
Lat: İslamiyet öncesi bazı Arap toplumunda
büyük putlarından birisinin ismidir.
●● Buralardaki pazarlar yerine, artık bir
Hun sınır şehri hâline gelen Niş’te ortak
pazar kurulacak.
Avrupa Hunları’nın siyasi yaşamını inceleyen bir tarihçi Atlık Savaşı’ndan kaynak
olarak yararlanamaz.
Ficar Savaşları: Cahiliye Dönemi’nde
Araplar arasında haram aylardan birinde
yapılan savaşlardır. Muharrem, recep,
zilkade ve zilhicce aylarından oluşan bu
aylarda yasağın ihlal edilmesi, büyük bir
günah ve suç sayılıyordu. Buna rağmen
Cahiliye Dönemi’nde zaman zaman haram
ayların kutsiyeti çiğnenmiş, kanlı bazı savaşlar meydana gelmişti. İşte bu savaşlar,
günahın işlendiği savaş anlamını ifade etmek üzere “Ficar Savaşları” diye adlandırılmıştır.
Hz. Muhammed, IV. Ficar Savaşı’na amcası ile katılmıştır.
●● Tuna’nın güneyinde beş günlük mesafedeki yerler askerden arındırılacak.
Bizans’ı artık tamamen kendisine bağladığına inanan Attila, Batı Roma’ya yöneldi.
Batıyı hâkimiyetine alabilmek için Roma
İmparatorluğu’nun insan ve asker deposu
durumunda olan Galya Seferi’ne çıktı.
Delhi Türk Sultanlığı (1206 - 1526) Hindistan’daki Müslüman Gurlu Devleti’nin komutanlarından Kutbeddin Aybeg tarafından
Delhi’de kurulmuştur. Bu devlete Muizziler,
Halaciler, Tuğluklar ve Seyyidler olmak
üzere dört Türk sülalesi, birbiri arkasından
hâkim olmuşlardır. Kutbeddin Aybeg, 1210
senesinde vefat edince yerine damadı
Şemseddin İltutmuş geçmiştir. İltutmuş,
Abbasi halifesi tarafından tanınan, Hindistan’ın ilk Müslüman Türk sultanıdır. Nasır
ve emirü’l-mü’minin lakabını almıştır.
Türk eğitiminde Karahanlılar bir dönüm
noktası olmuştur. Bu dönemde eğitim anlayışı belirli bir plan ve programa alınmıştır.
Eğitim yaygın hâle getirilerek kurumsallaşmıştır. İlk burslu eğitim Karahanlılarla
başlamıştır. Semerkant Medreseleri Türk
- İslam devletlerinde kurulan ilk medreselerdir. Tamgaç Buğra Han tarafından kurulmuştur. Medreselerin eğitim dili Arapçadır
ve bu kurumlarda eğitim ücretsizdir. Medreseden mezun olanlara icazatname (diploma) verilmiştir. Medreselerde öğretilen
dersler Kur’an, sarf, nahv (morfoloji, cümle
bilgisi), mantık, hadis, tefsir, adab-ı bahis
(tartışma adabı), vaaz, belagat (güzel konuşma), kelam, hikmet, fıkıh (İslam hukuku), faraiz (miras hukuku), akaid (inanç
esasları), usulü fıkıh, astronomi, ebceddir.
Ayrıca medreselerde ders veren hocaya
müderris, yardımcısına muid denilmiştir.
Öğrencilere ise suhte, talebe, danişment
adı verilmiştir.
A B C D E
4
Diğer sayfaya geçiniz.
2014 – ÖABT / TAR
16.
TG – 4
I. Mesut Dönemi: I. Kılıç Arslan’ın ölümünden sonra Selçuklu tahtı bir süre boş kalmıştır. Daha sonra I. Kılıç Arslan’ın oğlu
Şahin Şah tahta geçmiştir. Fakat kardeşi
Mesut, Danişmentli Emir Gazi’nin yardımıyla Selçuklu hükümdarlığını ele geçirmiştir. I. Mesut Danişmentlilerin elinde
bulunan Anadolu hâkimiyetini tekrar Selçuklulara kazandırmıştır. Ankara, Çankırı
ve Kastamonu’yu ele geçirmiştir. Türkleri
Anadolu’dan atmak isteyen Bizans İmparatoru Manuel Komnenos’u yenilgiye uğratmıştır (1146). II. Haçlı ordusuna karşı Danişmentlilerle beraber başarılı mücadeleler
vermiştir. Avrupa kaynaklarında, Anadolu
ilk kez, Türkiye adı ile I. Mesut zamanında
anılmaya başlanmıştır.
18.
I. Murat Dönemi Savaşları şunlardır:
●● Sazlıdere Savaşı – 1363
●● I. Kosova Savaşı – 1389
●● Yıldırım Beyazıt
●● Niğbolu Savaşı – 1396
●● Ankara Savaşı – 1402
Sazlıdere Savaşı (1363), Lala Şahin Paşa
komutasındaki Osmanlı birlikleri ile Bizans
- Bulgar ordusuna karşı yapılmıştır, böylece Edirne’nin fethine zemin hazırlanmıştır.
I. Kosova Savaşı (1389): 1389’da Balkanlar’da Manastır, Sofya, Niş Osmanlılar
tarafından ele geçirilince bir Haçlı ordusu
oluşturulmuş, yapılan savaşı Osmanlılar
kazanmıştır. I. Murat savaş meydanını gezerken şehit edilmiştir.
A B C D E
Niğbolu Savaşı (1396): Osmanlı ve Haçlılar arasında yapılmış, Osmanlı Devleti
kazanmıştır.
20.
Saray, padişahın hem özel hayatının geçtiği hem de devletin yönetildiği yerdir. Osmanlı sarayı, Enderun, Birun ve Harem-i
Hümayun adı verilen üç bölümden oluşurdu.
Birun, sarayın dış bölümüdür. Birun ile
Enderunu Babüssaade denilen kapı bağlamıştır. Birun’da padişahın taşra teşkilatına
ait görevliler bulunmaktadır. Bunlar:
Müteferrika: Enderun’dan çıkma iç oğlanlarından oluşan bir gruptur.
Mehterler: Mir-i alem komutasında hizmet
görürlerdi.
Yeniçeriler: Kapıkulu arasında en önemli
gruptur.
Altı Bölük Halkı: Kapı kulu süvarileriydi.
Topçular, Cebeciler: Ordunun yardımcı sınıfıydı.
Çaşnigirler: Ziyafet işlerine bakarlardı.
Ankara Savaşı (1402): Yıldırım Beyazıt ve
Timur arasında yapılmış, Osmanlı Devleti
yenilerek Fetret Devri’ne girmiştir.
Çavuşlar: Haberleşme ve elçilik görevinde
bulunurdu.
Varna Savaşı (1444): Osmanlı ve Haçlılar
arasında yapılmıştır. Savaşı Osmanlı kazanmıştır.
Seyisler: Sarayın binek hayvanlarının bakımını yaparlardı.
A B C D E
Kapıcılar: Çeşitli hizmetleri yaparlardı.
Darphane emirliği: Para basımıyla ilgilenirlerdi.
Şehreminliği: İnşaat işleriyle ilgilenirlerdi.
17.
Ayrıca padişah hocası, hekimbaşı ve cerrahbaşı, hünkâr imamı, arpa emini, emir-i
alem, çavuşbaşı, mirahur, bostancı, çakırcı
gibi görevliler bulunurdu.
Gülşehrî’nin Mantıku’t-Tayr (Kuşların Dili)
ya da Gülşenname olarak da bilinen eseri,
İranlı şair Feridüttin Atar’ın aynı adlı eserinin çevirisidir. Bu eseri Gülşehrî tercüme
etmiştir. Eser, tasavvufi ve alegoriktir. Bunun dışında şairin Felekname isimli ünlü
bir eseri daha vardır. Şair, Felekname’yi
İlhanlı hükümdarlarından Gazen Han’a
sunmuştur.
Hoca Dehhani: XIII. yüzyılda yaşamıştır.
Horasan Türklerindendir. Divan edebiyatının ilk şairi olarak kabul edilir.
Âşık Paşa, Horasan’dan gelmiş beyliği bırakıp tasavvufa, bilime ve sanata yönelmiş
bir ailenin mensubudur. Şiirlerinde tasavvuf düşüncelerini işlemiş; ahlaki, toplumsal
nitelikli öğretici eserler vermiştir. En önemli
eseri Garipname’dir.
Nesimî (Seyyid İmadeddin), Azeri lehçesiyle gazeller, tuyuğlar yazmıştır.
Kadı Burhanettin, Sivas’ta beylik kurmuş
ve bir savaşta esir düşerek can vermiş bir
kahraman olmasına rağmen asıl ününü şiir
ve edebiyat alanında yapmıştır. Büyük bir
divanı vardır.
Kapan Emini: Pazar ürünü denetçisidir. Birunda görevi bulunmamaktaydı.
A B C D E
19.
Ali Kuşçu, Fatih Dönemi matematik ve
astronomi bilginidir. Sinan Paşa nesir
ustasıdır ve vezirliğe kadar yükselmiştir.
Akşemseddin, Fatih’in hocasıdır. Ayrıca
Fatih’in hocaları arasında Molla Yegân,
Molla Gürani, Molla Ayas, Akbıyık Dede,
Molla Hüsrev de bulunmaktadır. Çandarlı
Halil vezirazamdır ve İstanbul’un fethinden
sonra idam edilmiştir. Rüstem Paşa, Fatih
Dönemi’nde değil Kanuni Dönemi’nde yaşamış bir devlet adamıdır.
A B C D E
A B C D E
5
Diğer sayfaya geçiniz.
2014 – ÖABT / TAR
21.
TG – 4
Sabuncuoğlu Şerafettin: Osmanlı Dönemi’nde tıp alanında önemli eserler vermiş
Türk hekim ve cerrahtır. İlk Türkçe cerrahi
eserin sahibidir. Eserleri arasında
23.
●● Cerrahiyetü’l-Haniye,
●● Mürerrebname
●● Cerrrahname
yer almaktadır.
Rusya’nın Osmanlı himayesindeki Kazaklara saldırması üzerine Merzifonlu Kara
Mustafa Paşa sefere çıkmış, 1678’de Çehrin Kalesi alınmıştır. Rusya barış istemiş
ve 1681 Bahçesaray (Çehrin) Antlaşması
imzalanmıştır. Bu antlaşma Rus Çarlığı ile
Osmanlı İmparatorluğu arasında yapılan
ilk resmî antlaşmadır.
27.
A B C D E
Tilsit antlaşması: Fransa ile Rusya arasında imzalanmıştır.
Akşemseddin: Fatih’in hocalığını yapmıştır. Bilimde ve tasavvufta olduğu gibi tıp ve
eczacılık alanında da büyük büyük bir üne
sahiptir. Eserleri arasında,
Karlofça Antlaşması: Osmanlı Devleti ile
Avusturya, Lehistan, Venedik arasında imzalanmıştır. Osmanlı Devleti ilk kez toprak
kaybetmiştir.
●● Risaletü’n-Nûriye,
Pasarofça Antlaşması: Avusturya, Venedik
ve Osmanlı arasında imzalanmıştır.
●● Hall-i Müşkilat,
●● Makamat-ı Evliya,
28.
Ziştovi Antlaşması: Osmanlı - Avusturya
arasında imzalanmıştır.
●● Kitabü’t-Tıb,
●● Meddetü’l-Hayat
Kadızade-i Rumi: Türk matematik ve astronomi bilginidir. Eserleri arasında,
24.
●● Muhtasar-ı Fil-Hisab (Hesap Özeti)
●● Risale fi-İstihracı’l - Ceyb Derece-i Vahide,
●● Şerhü’l-Mülahhas fi’l-Hey’e
●● Eşkal-i Te’sis Şerhi
yer almaktadır.
Âşık Paşazade: XV. yüzyılda yaşanmış
olar tarihçidir. En önemli eseri Tevarih-i âli
Osman’dır.
A B C D E
●● Sovyet Rusya kapitülasyonları kaldıracak. (C)
●● Batum’daki egemenlik hakkının Gürcülere verilmesi karşılığında Sovyet Rusya, Türkiye’nin Ermeniler ve Gürcülerle
yaptığı antlaşmaları tanıyacak. (D)
Cezayir’in işgali (1830): Cezayir’deki Dayı
yönetimi, 1798’deki Mısır Seferi’ne hazırlanan Napolyon Bonapart’ı ihtiyaç duyduğu
buğdayı kredili olarak satmak suretiyle
desteklemiş ama sonradan alacaklarını
tahsil etmekte güçlük çekmiştir. Bu konudaki tartışmalar Cezayir dayısının Fransız
konsolosuna hakaret etmesiyle yeni bir
boyut kazanmış, sonuçta bunu bahane
eden Fransa 1830’da Cezayir’i işgal etmiştir. Fransa işgali 1847’de tamamlamış
ve Osmanlı da bunu kabul etmek zorunda
kalmıştır. Osmanlının Kuzey Afrika’da kaybettiği ilk toprak Cezayir’dir.
●● İki devlet birbirlerinin rejimine karışmayacak.
●● Nahçıvan özerk bölgesi oluşturulacak.
●● Boğazlar ticarete açılacak. Boğazların
durumu Karadeniz’e kıyısı olan devletlerin toplanacağı bir konferansta
belirlenecek. Bu konferansın kararları
Türkiye’nin egemenlik haklarına aykırı
olmayacak. (A)
●● İki ülkenin ilişkilerini geliştirecek ekonomik ve kültürel antlaşmalar yapılacak.
●● Her iki taraf da tutsakları bırakacak.
A B C D E
25.
Moskova Antlaşması (16 Mart 1921)
TBMM ve Sovyet Rusya arasında imzalanmıştır. Bu antlaşmada:
●● Birbirlerinin eski rejimini tanımayacaklar.
A B C D E
yer almaktadır.
Altunizade: Fatih Dönemi’nde ünlü bir
hekimdir. Üroloji alanında çalışmalar yapmıştır.
İtilaf Kuvvetleri, Sakarya Savaşı ve II. İnönü Savaşı’nın Türk zaferiyle sonuçlanması
üzerine ateşkes önerisinde bulunmuşlardır.
Fakat Eskişehir - Kütahya Savaşları’nda
Türk tarafı yenildiği için böyle bir öneride
bulunmamışlardır.
gibi maddeler yer almıştır. Fakat Etabli sorunu, Yunanistan ile yaşanan bir sorundur,
Sovyet Rusya ile ilişkili değildir ve Moskova Antlaşması’nda yer almamıştır. (E)
Balkan Savaşlarında kaybedilen yerler
A B C D E
●● Batı Trakya
●● Makedonya
22.
●● Arnavutluk
Verilen mısralar II. Bayezit’e aittir.
●● Ege Adaları (Gökçeada Bozcaada hariç)
A B C D E
●● Girit
A B C D E
29.
Atatürk ilkeleri Cumhuriyet Halk Partisinin
programına 1931’de dâhil olmuştur.
A B C D E
26.
Temsilciler Kurulunun Ankara’ya gelişi
27 Aralık 1919
Felah-ı Vatan Grubunun oluşturulması –
12 Ocak 1920’de açılan son Osmanlı Mebusan Meclisinde oluşturulmuştur.
İstanbul’un Anlaşma Devletlerince resmen
işgali 16 Mart 1920
Yani sıralama I - II - III şeklinde olmalıdır.
A B C D E
6
30.
Atatürk’e hitaben “Ben size Ataşark yani
Şarkın Babası demek istiyorum.” diyen kadın temsilci Hüda Şaravi’dir.
A B C D E
Diğer sayfaya geçiniz.
2014 – ÖABT / TAR
31.
TG – 4
Atatürk Dönemi isyanlar arasında;
34.
●● Beytüşşebab İsyanı – 4 Eylül 1924
●● Hazro İsyanı – 21 Ocak 1926
●● Bicar İsyanı – 7 Ekim – 17 Kasım 1927
●● Ağrı İsyanları – 1926, 1927, 1930
●● Koçuşağı İsyanı – 7 Ekim - 30 Kasım
1926
Laiklik; din ve devlet işlerinin ayrılığı, devletin, din ve vicdan özgürlüğünün gerçekleşmesi bakımından tarafsız olması anlamına gelmektedir.
●● Nehri İsyanı – 10 Haziran 1925
●● Reşkotan, Raman Terdip Harekâtı – 1925
●● Sason İsyanları – 1925, 1937
●● Mutki İsyanı – 1927
●● Tendürek Harekâtı – 1929
●● Zeylan İsyanı – 1930
●● Hakkâri İsyanı – 1930
●● Dersim İsyanı – 1937
38.
A B C D E
Bacon: Bilimsel çalışmalarla gözlem ve
deniyi ön plana çıkaran bir düşünceyi savunmuştur. Ona göre bilim doğanın özüne
yönelmelidir. Doğayı deney ve gözlemle
kavramaya çalışmıştır. Denemeler, Bilimin
İlerlemesi, Yeni Atlantis, Büyük Yeni Düzen
yazdığı bazı kitaplardır.
Kepler: Alman gök bilimci, matematikçi, fizikçidir. Rudolf’un cetvelleri adlı kitabında
gezegenlerin temel tablolarını yayımlamıştır.
Pascal: 1642’de bir hesap makinesi icat
etmiştir. Pascal üçgenini bulmuştur.
Newton: İngiliz fizikçi, matematikçi, astronom, mucit, filozof ve ilahiyatçıdır. Klasik
mekaniğin temelini atmıştır. Kütle çekimini
ortaya koymuştur. İlk yansımalı teleskobu
geliştirmiştir. Diferansiyel ve integral hesabını bulmuştur.
Galileo: İtalyan matematikçi, fizikçi, gök
bilimci ve filozoftur. Modern fiziğin ve teleskopik astronominin kurucusudur.
A B C D E
Osmanlı ve Hasta Adam: Bu deyim ilk kez
Rusya İmparatoru I. Nikolay tarafından
art arda gelen savaşlar nedeniyle toprak
kaybeden ve Avrupa’nın mali kontrolüne
girmiş olan Osmanlı İmparatorluğu için
kullanıldığı düşünülmektedir. Nikolay St.
Petersburg’ta 9 Ocak 1853’te söylediği
ve deyimin geçtiği söz şöyledir. Kollarımız
arasında hasta, ağır hasta bir adam var.
Deyimin tamamı ilk kez 12 Mayıs 1860’ta
The New York Times tarafından yazılmıştır.
●● İşleyen bir pazar ekonomisine sahip olmanın yanı sıra AB içerisindeki rekabet
baskısı ve piyasa güçleri ile baş edebilme kapasitesi (ekonomik kriterler) ve
üyelikten kaynaklanan yükümlülükleri
üslenebilme yeteneğidir (müktesebata
uyum).
A B C D E
35.
Türk Medeni Kanunu 17 Şubat 1926’da kabul edilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu’nun
örnek alınmasıyla hazırlanmıştır. Medeni
Kanun’da patrikhanenin dünyevi yetkileri
elinden alınmıştır. Dinî yetkilerine müdahale edilmemiştir. Patrikhane ve konsoloslukların mahkeme kurma yetkileri kaldırılmıştır. (II) Azınlıklar, kendi istekleriyle Türk
kanunlarına tabi olmuşlardır.
●● 1995 Madrid Zirvesi’nde, aday ülkelere uyum sağlanan AB müktesebatının,
gerekli idari yapıların oluşturularak etkili
biçimde uygulanması hususu da üyelik
kriterlerine eklenmiştir.
A B C D E
39.
A B C D E
36.
A B C D E
A B C D E
7
Barbarossa Harekâtı: Nazi Almanyası’nın
Rusya’yı işgal planına verilen isimdir. Hitler
bu harekâtla SSCB’yi Doğu Avrupa’dan çıkarmak ve Balkanlarda egemenlik alanını
genişletmek istemiştir.
Maginot Hattı: Birbirinden bir top atımı
uzaklıkta 50 savunma kulesi ve bunlara
bağlantılı yer altı sığınaklarından oluşan
hattır. Fransa tarafından oluşturulmuştur.
II. Dünya Savaşı 1939 - 1945 yılları arasında yaşanmıştır. Ampulün icadı ve atom
bombasının yapılması daha önce gerçekleşmiştir. II. Dünya Savaşı’nda ABD, Japonya’ya Nagazaki ve Hiroşima’ya atom
bombası atmıştır.
II. Dünya Savaşı’ndan sonra Füze teknolojisinde sağlanan ilerleme sonucunda ilk
uydu Sputnik SSCB tarafndan 1957’de
uzaya gönderilmiştir. Ayrıca DNA’nın yapısı
çözülmüş, sürrealizm akımı ortaya çıkmıştır. Akdeniz Oyunları, Ekim 1951’de ilk kez
Mısır’ın İskenderiye kentinde düzenlenmiştir. Kalp pili 1950, lazer 1960, karbon 14
metodu 1948, ilk bilgisayar 1952, ilk uluslararası TV bağlantısı 1952’de gerçekleşen
icat ve olaylardır.
Kopenhag Kriterleri, 1993 Kopenhag Zirvesi’nde kararlaştırılan ve aday ülkelerin
birliğe üye olabilmek için yerine getirmeleri
gereken kriterlerdir.
●● Bunlar; demokrasi, hukukun üstünlüğü,
insan hakları, azınlıklara saygı ve azınlıkların korunmasını teminat altına alan
kurumların istikrarlı biçimde işlemesidir.
(siyasi kriterler)
Halkçılık, herkesin eşit olması, bir kimseye
veya zümreye ayrıcalık tanınmamasıdır.
Sınıf mücadelesinin olmaması ve toplumun dayanışma içinde bulunmasıdır.
gibi isyanlar bulunmaktadır. Fakat Deli Hasan isyanı bunlar arasında yer almamaktadır.
Türkiye’nin Birleşmiş Milletler kararına
uyarak asker gönderdiği yerler arasında;
Bosna, Somali, Afganistan, Kore, Lübnan
gibi yerler bulunmaktadır. Fakat Vietnam,
Türk askerinin gittiği yerler arasında bulunmamaktadır.
A B C D E
Aralarında birlikte yaşama arzusu ve ortak bağlar olan insanlar topluluğuna millet
denir. Ulusun varlığını ve bağımsızlığını
korumak ve bu şuuru gelecek nesillere aktarmak anlayışı ise milliyetçiliktir.
●● Savur tenkil Harekâtı – 1930
33.
37.
Devletçilik, bireylerin kendi imkânlarıyla
yapamadığı işleri devletin yapmasını öngörmüştür.
●● Resul İsyanı – 1929
32.
İnkılapçılık; en genel şekli ile işlevini kaybetmiş olan eski kurumları ortadan kaldırmak ve bunların yerine dinamik, çağdaş
kurumlar açmak şeklinde tanımlanabilir.
saat, ölçü, tartı gibi alanlarda yapılan inkılaplar çağdaş dünyaya ayak uydurmak ve
yaşanan karışıklıkları gidermek amacıyla
yapılmıştır.
Pearl Harbor: 1941’de Japonya, Hawai
Adalarında bulunan Pearl Harbor Deniz
Üssü’ne geniş çaplı bir hava saldırısı düzenlenmiştir.
Normandiya Çıkarması: Fransa’nın kurtarılması için daha çok ABD, İngiltere ve
Kanada birliklerinden oluşan müttefik güçleri 1944 Mayıs’ında toplanmış ve General
Eisenhower komutasında Normandiya kıyısından çıkarma başlamıştır.
A B C D E
40.
Afyon Savaşı Çin’in yarı sömürge durumuna düşmesine yol açmıştır.
A B C D E
2014 – ÖABT / TAR
41.
TG – 4
Gezi etkinliğini uygulamadan önce okul
müdürü, veli ve gerekli kurumlardan izin
alınması gerekir. Gezi sonrasında öğrencilerin öğrenmelerinin ne düzeyde olduğunu
ortaya koymak için uygun ölçme araçları
hazırlanmalıdır. Müze yetkilileri etkinliğin
hangi gün yapılacağı ve katılımın kaç kişi
olacağı konusunda bilgilendirilmelidir. Öğrencilerin hedeften haberdar olabilmesi
ve hazırbulunuşluğun sağlanabilmesi için
gidilecek yerle ilgili ön bilgiler sunulmalıdır.
44.
Öncülde uygulama örneği verilen ölçme
aracı “gözlem formu”dur. Bu ölçme aracında davranışlar “tam, orta, hiç, her zaman,
sıklıkla, bazen, çok az” gibi ölçütler kullanılarak değerlendirilir. Diğer seçeneklerde
verilen,
47.
Gazinin öğrencileri duygusal olarak etkileyen ve onlarda coşku yaratan etkileyici
bir konuşma yapması, söylev tekniğini
kullanıldığını gösterir. Söylev, dinleyiciyi bir
konuda etkilemek için yapılan bir konuşma
türüdür.
●● Tutum ölçekleri, öğrencilerin belli konulara karşı tutumlarını, düşüncelerini
öğrenerek, onları gözleyerek ya da
kompozisyon yazdırarak belirleyen ölçeklerdir.
Brifing: Astın üste bilgi vermesi şeklinde
gerçekleşir ve askerî eğitime uygundur.
Öğrenci gözlemleri ise uygulama sonrasında değil uygulama sırasında not ettirilmelidir. Böylece geçirilen yaşantıların unutulması önlenmiş olur.
●● Kontrol listeleri, gözlenecek olan bir performansı oluşturan alt davranışları var
- yok şeklinde işaretlemeye yarayan bir
ölçme aracıdır.
Seminer: Uzman kişilerin bilimsel çalışmalarını grup önünde sunmalarıdır.
A B C D E
●● Rubrik (dereceli puanlama anahtarı),
öğrencilerin çalışmalarını değerlendirmede puanlama kılavuzlarıdır.
●● Derecelendirme ölçeği, bir davranışın
ne kadar kaliteli yapıldığını gösteren
ölçme aracıdır.
A B C D E
Konferans: Bilimsel ve sanatsal konularda
uzman kimselerin dinleyicileri bilgilendirmek için yaptığı konuşmalardır.
Demeç: Otoriter ya da yetkili bir kişinin belli
bir konuda yayım organlarına yaptığı özel
konuşmadır.
A B C D E
48.
Bu öğrenciler “aptal - tuhaf geçmiş” tarihsel
empati düzeyindedir. Bu düzeydeki öğrenci
özellikleri şunlardır:
●● Geçmişteki insanlar aptaldır.
42.
A, B, C ve D seçeneklerinde verilen kazanımlar tarih dersine aittir. Fakat E seçeneğinde verilen ifade yanlıştır. Çünkü tarih
dersinin bir diğer amacı da “öğrencinin
ulusal kültür değerlerinden kopmadan
çeşitli kültürlerle etkileşime girebilmelerini
sağlamak”tır.
●● Geçmişe doğru gidildikçe insan zekâsı
da gerilemektedir.
A B C D E
49.
A B C D E
45.
●● Bir kanıttan yararlanma ya da kaynağa
dayanma
Nurcan Öğretmen’in kullandığı öğretim
tekniği “kavram haritası”dır. Kavram haritalarıyla öğrenciler kavramlar arası ilişkileri
bir bütün şeklinde görebilirler. Bu yöntem
ile öğrencilerin kavram yanılgıları giderilebilir ve soyut kavramlar somutlaştırılabilir.
●● Sebep - sonuç ilişkisini saptama
●● İlkeleri genişletme
●● Genellemelerde bulunma
●● Çeşitli bakış açılarını ifade etme
A B C D E
43.
Eleştirel düşünme becerisinin alt başlıkları
şunlardır:
●● Kararları irdeleme
●● Sınıflamalarda bulunma
Bir öğretim sürecinde hikâyelerin kullanılması,
●● Değerlendirme
●● Kültürün aktarılmasına yardımcı olur.
●● Karşılaştırmalarda bulunma
●● Öğrencinin dikkatini çeker ve derse karşı ilgisini artırır.
●● Alakalı ve alakasız bilgiyi ayırma
●● Öğrencilerin iyiyi ve kötüyü çıkarsamalarını sağlar.
●● Çıkarım yapma
●● Değer öğretimine yardımcı olur.
●● Kalıp yargıları algılama
46.
Bu yüzden A, B, C ve E seçeneklerinde verilen ifadeler doğrudur. Fakat D seçeneği
tarih öğretiminde hikâyelerin kullanılmasının gerekçelerinden biri olamaz. Hikâyeler
bilişsel gelişime değil duyuşsal gelişime
katkıda bulunur. Ayrıca bir öğretmenin
amacı, sadece bilişsel gelişimi desteklemek olmamalıdır. Öğrencilerin sosyalleştirilmesi de önemli bir gayedir.
Sevcan Öğretmen’in içerisinde farklı kimlikler bulunan çalışma kâğıtlarını dağıtarak
öğrencilerin bu kimliklere bürünmelerini
istemesi “rol oynama” yöntem / tekniğini
kullandığını gösterir. Rol oynama, önceden
belirlenen senaryo ve hazırlıklar ile gerçekleşir. Öğrenci merkezli bir etkinliktir. Öğrencilerin empati, grup içerisinde konuşma,
iletişim, yaratıcılık becerilerinin geliştirilmesine olanak sağlar.
A B C D E
A B C D E
8
Harita yorumlama ise bu alt başlıklar içinde
yer almaz. Harita yorumlama mekânı algılama becerisidir.
A B C D E
50.
A, B, D ve E seçeneğindeki sorular, resim
ve fotoğrafların seçiminde dikkat edilmesi
gereken özelliklerdir. Bu seçimde öğrenci
ve veli beklentilerinin bir etkisi yoktur.
A B C D E
Diğer sayfaya geçiniz.
Download

TG – 4 - İhtiyaç Yayıncılık