İSTANBUL
GEREKEN
ADALARINDA
TARİHÎ
İstanbul
DOKU:
insei'n
Geschichte
KORUNMASI
BÜYÜKADA
Beschützen
Gewebe:
zum
Erforden
Beispiel,
D o ç .
ÖRNEĞİ
Büyükada
Dr.
N u r i y e
G A R İ P A Ğ A O Ğ L U *
Ö Z E T
Marmara
Denizinin
tanbul
Adaları,
deniz
ikliminin
temsil
tanınmış
olan
da
oynamıştır.
Kimi
rahiplerin
zaman
sürgün
lenmek
ve
ilham
nemde
uzun
zaman
yabancılar
daha
çok
kalmıştır.
Bu
gün
neminde
başlamış
eserler
rihi
19
mimarlığının
Bunlar
,
olmuştur;
kimi
mekan
olmuştur.
ve
içinde
.
zaman
İstanbul
yüzyılın
azınlıkları
ikinci
çeşitli
örnekleri
bulunduğu
sayfiye
hızla
olup,
dönemin
yeri
,
kaç
ve
vardır.
dö¬
yeri
olarak
Osmanlı
dö¬
En
yüzyıllık
sivil
dö­
Bu
artmıştır.
bir
dini
eğ¬
Osmanlı
olmamıştır.
yerleşim
yarısında
rol
ve
dinlenmek,
bir
için
adalar
olarak
keşişlerin
önemli
yoğunlaşan
ve--
Diğer
da
alanı
Ak­
isimlerle
yeri
dayanmaktadır.
yerleşme
kuzeyinde
dır.
imparatorların,
tarihlere
bir
Akdeniz
değişik
dinlenme
soyluların
manastırların
önemli
ziyade
bir
İs­
parçalarıdır.
Büyükada
çok
eski
Ada'nın
,
Osmanlı
vardır.
bir
daha
daha
büyüğü
tarihinde
çok
ise,
yeri
konumlanan
kalmış
dönemlerde
daha
aranan
yerleşme
yerleşim
neminde
sığınma
için
Büyükada'nin
Ancak
en
Prenslerin,
ve
,
Çeşitli
içerisinde
halinde
üstünde
Adalar
.
Adaları'nin
tarih
sıra
su
olan
edilmektedir
İstanbul
burası
iki
penepleninin
hakimiyetinde
jetasyonuyla
gibi
kuzeydoğusunda
Kocaeli
eski
bir
mimarisinin
ta¬
birer
simgeleridir.
19.
binalar
Yüzyıla
almaya
yıkılmıştır.
ilan
mamıştır.
raftan
Her
ne
edilmiş
ve
Zaman
da
ait
ev,
başlamıştır.
kadar
geçici
içerisinde
bu
dokuyla
köşk
Bu
ve
Büyükada
yerini
bir
Kültür
yapılanma
tarihi
yalıların
eserlerin
ve
koşulları
doku
uyuşmayan
bir
betonarme
1950den
itibaren
ise
bakımsızlık
çoğu
Turizm
belirlenmiş
taraftan
binalar
betonarme
nedeniyle
Bakanlığınca
ise
yok
hızla
de,
edilirken,
inşa
Sit
buna
diğer
edilmiştir.
" M a r m a r a Ü n i v e r s i t e s i A t a t ü r k E ğ i t i m Fakültesi C o ğ r a f y a E ğ i t i m i A n a b i l i m Dalı Ö ğ r e t i m Üyesi.
-75-
alanı
uyul¬
ta¬
Z U S A M M E N F A S S U N G
Marmara
See
İnsel'n'
bleiben
chaft
im
itabschnitt
im
stücke
-İnsel'n
noch
veranderte
yükada
Drinne
İm
manchmal
Mdnsh
,
,
vVictige
sich
alte
ist
geschichte
Auslander
uter
riode.
Osmanlı
architek
ist
und
.
sind
vvar
sie
gestürz
bedinung
im
.
unpassend
sind
aber
seite
ist
villa
,
Ha-
Osmanlı
Das
pe-
alteste
İm
spur
einige
Jahr-
periode
nicht
religion
ist
und
im
schnelle
nachhaer
Mi-
vorlaufig
diese
baue
Zeitpunkt
andere
seite
gebaut
be¬
deshalb
Fremdenverkehr
ist
İm
Aber
und
umgeflegt
gebiet
geanpasst.
.
1950
sind
Kultur
beschütz
vorhanden
gebaude
gevvorden.
gefunden
merke
Büyükada
Aber
ist
nicht
betonarme
und
viele
gevvorden.
vvichmehr
gevvorden.
schloss
Diese
iViele
gebiet
erscheinen
einem
,
ein
ist
.
.
mehr
noch
ihnen
vermehrt.
inhalt
zeit
noch
nicht
amfang
möglich
diese
symbol
haus
gemacht.
beschütz
beispiel
İm
eine
ist
schnell
und
gevvorden
vvahr
tür
gespielt.
andere
platz
ist
niederlassung,
ist
verschiedene
architek
gebaude
nister
halbe
İm
Niederlassung
Landhaus
Bü-
Geistliche
bezuchende
Zeitabschnitt
mehr
erreicht.
Jahrhundert
tonarme
ist
.
ze-
ist
rolle
Kaiser,
zeitabschnitte
Diese
noch
zvveite
geschichte
zivilist
19
Nord
Jahrhundert
hunderte
lange
.
minderheit
İnsel'n
19.
İm
Grosste
gevvorden
geschicihte.
herrs-
Verschiedene
raststadte
,
İstanbul
klima
.
Das
mehr
eingebung
Klostern
gevvorden
.
familie
stelle
und
anlehnen.
istanbul
es
noch
guter
suchen
Büyükada
sich
und
ist
ist
aus
schutz
niederlassunggebiet
İnsel'n
zind
Akdeniz
Pflanzenkleid
İstanbul
,
unterhalten
stelle
tige
prinz
gegenvvartige
VVasser.
Akdeniz
geschichte
ist
und
reiche
des
mehr
name
insel'n
zeit
zwei
oberflache
ihre
verbannte
raststadte
Nordost
die
gevvebe
gevvebe
sind
vvorden.
Giriş
Genel
linde
anlamda
uzanan
Burgazada
riada,
,
üzere
filozof
bilgini
rinde
rak
Adaları,
Adaları,
ilkçağ
Prinkipo,
tarihi
adını
almıştır.
gibi
Adaları,
hakkında
Bahtiyar
kesin
doğu
Doğu
denmiştir.
Adaları
bir
şey
-
76-
Cin
Ada
),
)
Roma
göre
Ayrıca
ha­
Yassıada,
Siv-
Hayırsızada
tanınmışlardır.
Adaları
Romalı
adı
keşişler
bilinmeyen
),
Yu¬
tabiat
verilmiştir.
nedeniyle
Bi-
İmparatorluğu
dev¬
Halka
Ruh
Adaları,
Adaları,
Büyükada
Demonissia
Osmanlı
Plinius
(
sıra
Kınalıada
top¬
Evliya
olarak da isimlendirilmişlerdir.
Megali
tanınmıştır.
bilgini
),
isimlerle
Adaları
yaşayan
konumlarına
Adalar da
Prenkipos,
adlarla
Romalı
Adaları
Çamlı
Marmara
burada
üzerindeki
Kızıl
Prinkiponissos,
Demonesca"
Keşiş
deniz
dolayı
Kadıköy'ün
(
(
farklı
(
iki
İncirliada
Demonisia
Pitiusa
,
Bunlar
Sedefadası,
Feneradası
içerisinde
Propontidas
birlikte
düşen
bilinmektedir.
Kaşıkadsı,
Greklerce
tarafından
tarafından
Papadonissia
Prens
Tarih
karşısına
olarak
Eşekadası,
önce
kabulüyle
renginden
kıyılarının
Adaları
Büyükada,
tanedir.
Artemidoros
Plinius
zanslılarca
,
kabulünden
Hristiyanlığın
Kartal
Güzelada,
ondört
Hristiyanlığın
-
İstanbul
Heybeliada
Tavşanadası,
olmak
nanlı
Maltepe
adalar,
(Büyük
döneminde
Megale
(
Büyük
ise
)
"Pringhipo,
Cin
"Ada-i
adını
Adası),
Kebir"
vermiştir
.
Kantakuzinos
burası
bu
"
adla
ve
devrinde
Prens
19.
Adası"
yüzyılın
Theofanis'e
Büyükada'da
yüzyılda
bu
İkinci
bir
adla
nüfusu
19.413
genelinde
da
Doğu
tanbul
,
Adaları
ferleri
güzel
nastır
sürgün
ler .
ve
,
,
az
olarak
de
da
-
aittir.
olduğu
nüfus
6.
19.
yü­
toplam
yüzyılın
kabul
iik-
edilmektedir.
hareketleri
Adalar
Doğu
nü¬
Karadeniz
Bunlar
daha
çalışmaktadırlar
yakınlığın
ve
İstanbul
çok
.
sürekli
ulaşımı
İs¬
- Yalova
üstünlüklerinden
Kadıköy'den
içi
İlçe
km2
işlerinde
Ayrıca
ya¬
vapur
se¬
faytonlarla
sağ¬
tarihi
monadnoklara
yarımadasında
görülen
vak -
ile
Orta
,
yer
İstanbul'a
bitki
karşılık
Tepesi
tabakalı
Devonien'e
ve
,
Cami
meydana
kalkerler
ait
birer
ma¬
tarihe
geçinen
dinlenme
ve
bir
küçük
yeri
idi¬
koylarıyla
zenginlikleriyle
:
İstanbul
yükselmesi
peneplenler
.
de
ilgi
yerli
yaşında
Şistler
,
İsa
gelmiştir
kıyı
Tepe
.
kesimlerinde
- 77 -
ve
bö¬
ku¬
ve
bulunan
Arkoz
-
Grc-
geniş
alan
Arkoz
yaygındır.
silisli
Kocaeli
devrine
yumuşak
Ko¬
yükselen
çevresi
Silürien
-
güney
Büyükada'da
Daha
kalkerler
Trakya
özellikle
üzerinde
İstanbul
silisli
Adaları
ve
Devonien
yumrulu
çok
kilisesi
zamanlar
mağara
ve
Tepe
Bir
zamanda
şarapçılıkla
göre
tarihi
mezhebi
:
gelmektedir
kalkerler
gün
zengin
etmektedir.
nedeniyle
Silürien
yumrulu
aynı
arkeolojik
devam
ahşap
bu
bu
yerleşmenin
örtüsüyle,
ve
alçalıp
kalması
ve
de
kagir
Ortodoks
Adalar,
Özellikler
yer
veya
oluşturmaktadır.
Balıkçılık
kültürel
yine
vardır.
kısmını
olduğu
,
Ahşap
Adalar'da
Ö Z E L L İ K L E R İ
Arkozlardan
ince
bir
çekmeye
altında
Ayayorgi
önemli
yaklaşan
beraber,
çiçekler
olan
iklimiyle
Jeomorfolojik
sular
türde
ilgili
Adalar,
,
örneklerine
bulunmaktadır.
geçmiştir.
ilgilerini
gerçek
kaybetmekle
manastırlar
bulunduğu
ve
kıyısında
olan
ilçedir.
5,4
Adalar'ın
oluşturmaktadır.
kara
az
çoğunlukta
peneplenlerinin
veya
da
kurulan
Jeolojik
Kuvarsit
çok
stillerini
bunların
COĞRAFYA
ve
göre
konumlanmanın
da
bir
olup,
çoğunluğunu
temizlik
Sirkeci
çok değişik
FİZİKİ
varsit
kadar
metropole
-
yakından
deniziyle
yabancıların
kaplar.
Yalova
Büyükada
Adalar,
varsit
mülkü
denmişti.
idarî b ö l ü m l e m e d e
büyüğü
kazanan
üzerinde
-
çok
geçmişte
gün
lümünün
kendi
bağlı
Büyükada'ya
gelenler
bir
Boğaziçi'nde
köylerinin
caeli
ve
Gramatikos
Adası"
Adalar,
sonuçlarına
edenlerin
ve
Büyükada
tarihiyle
yeri
çeken
gibi
.
keşişlerin
Bu
Leon
"Prens
İstanbul'a
en
bin
hız
göç
inşaat
hat
tarafından
balıkçı
,
bahçelerinde
ve
tanınmış
.
İstanbul'un
keşişleri
yıllarda
bölgelerinden
bir
örnekleri
olup
2-3
Bostancı
yalıların
köşklerin
6863'ü
İstanbul
İstanbul'un
ve
sayımı
bunun
Buraya
ise
Adalar'ın
Nüfus
1960'lı
yapılmaktadır
lanmaktadır
için
döneminde
ile
geçmiştir.
zamanlarında
gün
nüfusunun
arabacılık
önemli
eski
ve
Anadolu
Bu
Büyükada,
etkilemiştir.
rarlanmaktadır.
köşk
.
1990
dür
Türkiye
hammalcılık
Bizans
adı
Kuropalatis,
yaptırdığı
son
olmuştur.
Büyükada'nın
fusunu
gibi
döneminin
sahiptir.
yarısında
kaynaklara
Justinianus
manastır
.
Prinkiponissos"
bilinmektedir.
Büyükada'dır
zölçümüne
2.
edilmemiştir
"
çeyreğinde
ve
mutasarrıflık
merkezi
iskân
gelen
İmparator
saray
Abdülhamid
süre
ve
ilk
göre,
bir
Büyükada
anlamına
ince
ait
Ku¬
şistleri
Güneybatı
şistler,
ku-
zeydoğusunda
alüvyonlar
Silürien
antiklinal
meydana
ç e r e k ' Ada'yı
,
kuzey
-
iki
kısma
güney
vardır
Devoniyen
.
tabakalı
yaşlı
bölmektedir.
Ayayorgi
deniz
ve
iki
kenarı
oluşmuş
ge¬
tabakaları
arasında
ise
bir
dis-
Silüriyen
Silürien
ve
bir
lunaparktan
seri
.
ise,
yönünde
boyunca
itilmişlerdir
içerisinde
kısımda
batı
Devoniyen
Her
batı
üzerine
-
plaj
Güneybatıdaki
Tepesi'nin
kuzey
doğu
ekseni
uzanmaktadır.
tabakaları.
tabakalar
kalkerler,
tabakalar
Antiklinalin
doğrultusunda
kordans
çeşitli
ince
Silürien
getirmişlerdir.
bakaları
yaşlı
yaşlı
bulunmaktadır.
ve
kıvrılarak
ta¬
Devonien
su
üstüne
çfkmışlardır.
Ada'nın
ortasından
tiklinalin
tepesidir.
yüksekte
Ada'nın
kaldığından
bu
kesimi
topoğrafik
zeydeki
Tepe
gibi
sahasında
ve
alüvyonlu
kıyı
yüzeyleri
zeyde
kıyılar
ve
yer
falezlerin
Açıklarda
sırt
-
.
,
alır.
m
alanı
yer
aşınım
platformu
bir
boyun
-
eşik
Bu
biçimde
gözlenen
gelişmiştir.
boyun
noktasına
falezler
Ku¬
doğru
tepelerin
iskelesinin
yüksek
batısından
şeklinde
Büyükada'yı
iti¬
görülür.
Heybeliada'ya
güneyinde
bölüm
batı
doğru
üzerinde
Bu
uzanmaktadır.
noktasının
göstermektedir.
doğu
dik
(Yüce
boyun
yamaçlar
üzerinde
bu
ku¬
Yeoryios
kıyılarına
bu
kuzeyindeki
gayet
ve
Bunlar
arasındaki
parçalı
Ada
görünümü
oluşturur
kuzey
ve
Büyükada
sırt
Ayios
da
tabakaları
noktasının
alçaktadır
ayırır.
tepe
an-
daha
boyun
Ada'nın
oluşmaktadır.
derinlikte
kıyılar
iki
oluşmakta
bir
kuvarsitleri
bir
kısma
güneydeki
Yer
arkoz
burnu
sığ
20
Güney
kalan
tamamiyle
yönünde
kısmı
bağ¬
yüksek
kuvarsitlerden
uzanmaktadır
ve
oluş¬
yüksek
fa-
şeklindedir
İklim
Özellikleri
iklimi
içerisinde,
iklimi
Adalarda
burada
henüz
Göztepe
Tablo
ve
:
da
de
meteoroloji
23,2-24,2
sıcaklığı
5-7
C°
C°
değeri
civarındadır.
Sıcaklığın
göstergesidir
Sıcaklığın
0
ler
sayısı
altı
aylık
döneme
20
.
yıl
nin
düşük
soğuk
ani
Yaz
olduğu
16,1
günler
Yıllık
NE
- 78-
-
belirlenecektir.
değeri
Ağustos
(
olup
)
ise
yani
,
40,5
kadar
yönünden
-
esen
ortalama
ortalama
,
17,8
C°
denizselliğin
C°
ye
kadar
düşebilmektedir.
muhtemel
Kasım
C°
ortalama
aylık
göstermeyişi,
değeri
14-15
)
Ocak
amplitüd
C° ye
sayısı,
değişmekte
etmektedir.
.
göre
ayın
sıcaklık
-
özellikleri,
nedeniyle,
mevsiminde
değişim
maksimum
sıcaklıklar
arasında
tekabül
en
Akdeniz
iklim
sıcaklık
Temmuz
üzerindedir
içerisinde
Mutlak
gün
ve
bulunmaktadır.
C°
minimum
C° den
22-23
arasında
(
bölgesi
gibi
bulunmaması
verilerine
ortalama
ayın
Marmara
olduğu
Büyükada'nın
istasyonu
yıllık
sıcak
gösteren
çevresinde
istasyonlarının
göre
En
arasında
sıcaklıkların
mutlak
.
özelliği
denizi
meteoroloji
anlaşıldığına
sıcaklığı
geçiş
hissettirmektedir.
yapan
seyretmektedir
çıkarken,
bir
Marmara
kendini
rasat
Kartal
1'den
Temelde
Bütünüyle
arasında
bir
Dil
Büyükada'nın
karakteri
maktadır
ve
ise
15
.
Boyun
kuvarsitlerden
önünde
lamaktadır
yer
batıdaki
bir
iki
Bu
yerleşme
alüvyonlardan
kıyılar
ile
.
almaktadır.
Geniş
sahasında
yer
uzanan
yer
inilir.
doğu
dirençli
baren
Tepesi)
oluşmaktadır
oluşturmaktadır.
kısımları
lezler
(İsa
belirgin
üzere
Burası
arkoz
karşılamaktadır.
alçalarak
olmak
.
göre
boyunu
uzanan
kısımlarında
vardır
kuzeyindeki
bunlara
bir
yönünde
güney
meydanı
yamaçlarla
aşınım
plajlar
orta
ve
ekseni
tepesi
açıdan
-güney
Tepesi
Birlik
eğimli
antiklinal
Kuvarsitlerle
antiklinal
tepelerden
az
bir
sırt
kuzey
Hristos
)
,
kuzey
Bu
Ada'yı
bir
morfolojik
açıdan
taşımaktadır.
boyun
geçen
Güneyindeki
Nisan
donlu
gün¬
arasındaki
rüzgârlar
hakim
olup
,
gar
I
bu
durum
yönü
ise
önemsiz
bağlı
,
bu
farklar
,
yağış
nisbi
dağılımında
İkinci
680
Kış
.
Kış
mevsimi
ise
1
/ 3
deniz
ve
-
mevsimi
az
yıllık
e
yağış
payı
1
edilmese
de
kimiyeti
ayına
belirgin
muhakkaktır.
taşımaz
(
ise
kar
yağışlı
denizselliğin
Yaz
bir
(
döneminde
Kış
Göztepe
ve
sayısı
gün
karın
ise
9,4
,
arasında
;
Kartal
yağış
8
ve
değişmekte
,
Ak¬
Yağış
Ağustos
söz
Akdeniz
fazla
bir
).
).
oranı
rejiminden
günler
.
iz¬
eksilmesi,
düşüşüyle
kalmadığını
)
%
değildir.
Temmuz
Yaz
% 43
mevsimi
Sonbaharın
yağış
örtülü
yerde
Kartal
belirgin
Akdeniz
karla
7-8
%
almakta
ve
;
Yıllık
mevsimlere
İlkbahar
kadar
maksimumu
olarak
bunu
minimumu
göstermemekle
Yağışın
kaydedilen
anlamda
yağışlı
gün
fazlasını
arasında
düşmektedir.
G ö z t e p e % 45
aittir
aylar
farklar
dönemde
almakta,
yönüne
çekmektedir
değildir.
oynamaktadır.
den
yağış
bir
sonucu
önemli
(
rüzgar
,
rüz¬
içerisinde
dikkat
beraber
sıcak
Yaza
Tipik
hakim
yüksek
bölgelerindeki
,
Kar
yer
/ 3
etmektedir.
,
,
gelmektedir
Anadolu
Aralık
isabet
arsında
arsında
mevsimi
yaklaşmaktadır.
maksimumu
ler
önde
yağışın
Güneydoğu
aylarına
mm
fazla
hakim
toplam
hızla
esmekle
de
yükselmekte
685
hızları
4,7m/sec
hızlı
değerler
dereceden
frekansları
esiş
aylar
İkinci
esiş
yönü
daha
miktarı
Sonbahar
En
NNE
gibi,
nem
belirgindir.
yönlerin
Rüzgarların
dönemde
sırada
lemektedir
.
rüzgarlar
soğuk
miktarı
daha
Diğer
olmadığı
ortalama
birlikte
.
bakımdan
mevsiminde
önemli
!
dır
gözükmektedir
olmayıp
Kış
Göztepe'de
SW
ha¬
değer
Bu
durum
hemen
eridiğini
göstermektedir.
Sonuç
ılık
ve
olarak
yağışlı
Bitki
Büyükada
Akdeniz
Örtüsü
birlikte,
.Özellikle
Büyükada'da
çelerinde
yabancı
Akdeniz
olmak
türler
iki
geniş
butus
Kermez
oxycedrus
),
funda (
andrachne
laden
(
Cistus
Calyacotoma
akçakesme
Lavandula
),
kekik (
Thymus
ardıç
Juniperus
),
Büyükada'da
),
(
bir
),
zeytin
(
hanımeli
Salvia
),
burada
),
Olea
),
,
unedo
albidus
),
lavanta
zakkum
Buxus
(
Piterium
(
Jute-
sandal
( Ar-
beyaz
),
Ruscus
(
rastlanan
Pistacia
),
junceum
),
Bunlardan
ardıç
(
Bü-
topluluğu
bodur
(
(
vardır.
çok
menengiç
mersin
eğrelti
şimşir
yeri
en
bah¬
örtüsünde
orman
oleaster),
Honeysuckle
adi
)
Spartium
dikenli
bitki
edilmektedir
( Arbutus
Cistus
zengindir
köşk
çiçekli
keçiöldüren
aculeatus
(
),
Lavandula
Nerium
ole-
spincum
sempervirens
)
,
)
,
adi
).
bitkileri
tür
(
(
(
acutifolius
topluluğu
kıyı
laden
Myrtus
),
Asparagus
maki
Maki
ikincil
(
(
media
Kışları
değişiklik
ve
bir
kuru
coccifera
lentiscus
katırtırnağı
yalı
içerisinde
kocayemiş
çiçekli
,
daha
doğal
temsil
Maki
Ouercus
Pistacia
mersin
communis
birkaç
başlıcalarıdır.
),
adaçayı
olduğundan,
oluşmuş
(
Adalar'da
ayrı
ve
tarafından
meşesi
),
Adaların
topluluğunun
sahiptir.
arborea),
kurak
Büyükada
başka,
topluluğu
grubu
pembe
stoechas
kuşkonmaz
lofitlerden
Erica
maki
ve
bileşimi
itibariyle
alanına
(
sıcak
türlerinden
maki
sakız
Phillyrea
ander
(
),
),
villoza
(
olan
mospellensis
vera,
sınırlı
yayılış
örtüsünün
rastlanmaktadır.
formasyon
şunlardır:
rebinthus
de
Yazları
sürmektedir.
liste
bitki
vejetasyonu
en
niperus
Bitki
yerli
temsilcisi
yerli
üzere
makiler
:
hüküm
floristik
türlere
ikliminin
çevresinde
tipi
Özellikleri
göstermemekle
yükada'nın
ve
iklim
kıyılara
azdır.
kadar
Ancak,
tutunabilmektedir.
daha
formasyon
ziyade
tuzlu
Salsolakali
ormanın
durumundadır.
- 79 -
inmektedir.
buralarda
Gerek
Kıyılarda
toprak
topraklarda
ve
tahribiyle
yerleşme,
ha-
Salicornia
onun
gerek
yerinde
başka
T a b l o - 1
Bazı
İklim
Aylar
E l e m a n l a r ı n a
Ait
V e r i l e r i n
Yıl
İ ç e r i s i n d e k i
Seyri
Yıllık
0
Ş
M
N
M
H
T
A
E
Ek
K
A
5,4
5,5
7
11,5
16,3
20,7
23,2
23,2
19,5
15,6
11,7
8
34,1
37,3
38,3
40,5
37,5
32,4
26,4
21,5
40,5
GÖZTEPE
Ort.
Sıcaklık (C°)
Max. Sıc.
(C°)
M i n . S ı c . (C°)
En d ü ş . sıc. < 0
Ort.
(C°) o l d u ğ u g ü n sayıs
rüzgâr hızı ( m / s e c . )
21,7
24
26,8
32,7
-13,9
-16,1
-11,1
-2
2,8
7,1
10,5
10,2
6
2,2
-7,2
-10,8
-16,1
7,1
6,8
4,3
0,3
0
0
0
0
0
0
0,5
2,6
21,6
3,5
3,4
3,3
2,9
2,7
2,8
3,2
3,1
2,8
2,6
2,7
3,3
3
78
80
80
75
49,2
66,2
85,9
108
685
0
0
0
0,1
0,5
7,6
24
24,2
21,2
16,6
12,8
9,2
15
35,5
37,7
40
34,1
29,9
24
21,7
40
12
14,2
14,4
7,7
7
-1,8
-4,2
-9
0
0
0
0
0
0
0,6
3
23,4
2,2
2,7
3,3
3
2,8
2,6
3,3
3,1
2,9
73
70
80
79
76
74
74
70
70
70
91,6
74
64,7
44,8
32,1
21,5
21
25,7
2,8
3
1,2
0
0
0
0
6,5
7,1
7,8
12,5
17,1
21,5
Max. S ı c . (C°)
18,6
21,8
25,1
30,7
32,5
M i n . S ı c . (C°)
-6,8
-9
-3,2
0,2
7,3
4,7
0,5
Ort.
Nisbî Nem
(%)
Yağış M i k t a r ı ( m m )
O r t . Kar y a ğ ı ş g ü n sayısı
14
74
KARTAL
Ort.
Sıcaklık
(C°)
En d ü ş . sıc.< 0 (C°) o l d u ğ u g ü n sayısı
7,3
7,3
Ort.
rüzgâr hızı ( m / s e c . )
3,3
3,2
3,1
2,5
Ort.
Nisbî Nem
77
74
74
70
70
66
64
65
68
72
74
99,6
81,3
70
44,9
30,8
18,9
18,6
17
47
57,2
82,6
112
680.3
2,2
3
1,2
0
0
0
0
0,1
0,3
6,7
(%)
Yağış M i k t a r ı ( m m )
O r t . Kar y a ğ ı ş g ü n sayısı
0
0
0
nedenlerle
orman
Kuru
lar
,
ortaya
alanını
orman
bitki
alanı
olan
kimdir.
fıstık
Güneye
yükada'da
lar
(
170
Pinus
Pinus
Dil
.
Daha
,
Lunapark
doğru
,
seyrekleşirler
hektarlık
bir
pinea
alan
(
Adalarda
kurulmasıyla
çam
,
başlamıştır.
kısmı
kereste
son
nişletmiştir
manlı
bulunca
.
Daha
döneminde
bağ
ve
bahçe
reketiyle
kiliselerin
kökeni
akasya
Albizzia
liptüs
(
Abies
),
dışında,
çiçek
bazı
.
Doğu
tarihçileri
Adalar'ın
(
süs
hakkında
Hristoria'lar,
yerleşim
ya¬
için
alanını
dikilmiştir.
ge¬
Os¬
kazanmasıyla
yapılan
(
Picea
,
buraya
de
tapulama
yabancı
,
ha¬
glandulosa
Cryiptomeria
canadensis
)
nordmanniana
lübani),
ekzotik
görülmektedir.
)
excelsa),
beyaz
,
Şili
Gümişi
gülibrişim
(
arokaryası
(
japonica
,
),
Kilikya
)
,
(
(
sediri
(
Picea
Belirtilen
oka¬
göknarı
Himalaya
ladin
karakteristiktir.
alba),
türlerin
rastlanmaktadır.
çağlardaki
dönemi
Adalara
bilgi
durumu
için
veren,
Eklasiastike
İstanbul
Bizans
ve
etmiş
İstanbul'un
yeri
tarihinden
bölgesi
olayları
kronikler
vardır.
Ortodoks
vardır.
8.
olması
Osmanlı
kilisesi
yüzyılda
- 81
-
tarihten
biz¬
put¬
gibi
yakından
nedeniyle
başlamışlardır.
çok
ve
kay¬
ile
tarafından
varlığı
ver¬
tarihi,
imparatorluğu
bahsetmeye
belirtilen
kilise
hisrorialar
tarihiyle
mev¬
anlatan
Adaları'nın
keşişleri
Manastırların
bilgi
tarihçilerinin
sürgünlerle
önemli
Hristiyan
tarihinde
hakkında
Bizans
gönderilen
başkentlik
bir
süre
maki
çoğunluk
Khronografia'lar,
yazdıkları
önemli
Adalar'ın
ilk
bulunmaktadır.
yerleşme
ve
Ma¬
Ö Z E L L İ K L E R İ
İmparatorluğu
Roma,
türü
bitkilerine de
Adaların
kuruluşları
(
türler
Tarihi:
bilgiler
(
tarımının
kısmı
bir
ağaçları
larda
Araucaria
Cedrus
gibi
bir
hayatı
kalkmış
dışında
bitki
Abies
Bizans
imparatorluğa
manastırların
)
ve
COĞRAFYA
arasında
Adalar'ın
sediri
çeşitli
imparatorların
büyük
Lübnan
(
bitkilerin
ağaçların
( Ailanthus
(
ladini
göknarı
çam¬
sarıçam
kaplamaktaydı.
gibi
çam
1930
kriptomeryası
Kanada
çok
manastırların
perest
,
excelsa
değildir
naklar
)
çok
kokarağaç
Japon
Picea
Yerleşmenin
zat
,
kızıl
nigra),
Bü-
kalkmıştır.
arokaryası
(
B E Ş E R Î
dikleri
,
Kafkasya
deodara),
ladin
)
bir
yer
kiliselerin
toplulukların
olan
salon
)
Eucaltyptus
Cedrus
cut
),
imbricata
cilicica
adi
deaibata
ortadan
bu
yerlerden
julibrissim
Araucaria
bağlıkları
çoğunluğu
Manastır
ortadan
kazanmıştır.
ha¬
kalkarlar.
bulunmaktadır.
sonra
ve
şemsiye
maderiensis)
Pinus
buğday
yeniden
çamlar,
bulunmakta
arazisinde
ortadan
önemli
ve
tarımı
buralara
önem
da
Ada¬
yayılış
bulunan
Pinus
(
ise,
geniş
topluca
alanda
kesilmiştir.
manastır
belirtilen
çeşitli
( Acacia
sebze
yeniden
tarımı
Büyükada'da
ve
,
sonraları
Bu
karaçam
Fetihten
için
türlerinin
Dil
,
Ayayorgi'de
maritina)
sebze
tahribat
Adalarda
ve
ve
sativa
toplulukları
zeytin
kacak
da
Tepesi
olmuştur.
sonra
yerlerde
Pinus
Ayrıca
Pinus
yapılmasıyla
bir
,
çam
Heybeliada'da
gibi
Büyükada'da
hakim
Makilerden
çamlıktır.
oluşturmaktadır.
sahilçamı
çeşitli
.
Isa
Pinus
yangınlar
topluluğu
ziyade
göstermektedir.
(
Yüzyılda
,
vardır
çamı
brutia)
nastırların
,
özellikle
maki
yer alan
yeri
topluluktur
silvestris),
9.-10.
bir
ve
yerine
içerisinde
kireç ocağı
özelliği
veya
tahripleri
bunun
özel
ikinci
orman
çamı
orman
,
topluluğu
örtüsünde
Büyükada'da
ve"
çıkan
daraltmış
önceye
üç
ilgilidir.
kurulan
Bizans
Ancak,
rast-
lamaktadır.
Nitekim
kalıntılar,
şişler
vş
kayıkçı
Bu
sürgün
Adaların
yüğü
olan
kıyılarında,
hemen
olarak
Bizans
göre
son
elverişli
dönemde
bu
gün
sessiz
bağ
seferleri,
ve
arasındadır.
Rus
1302'de
Bizans
olup,
bu
gün
landırılan
Eğriboz
ikincisi
kısa
bir
Derya
Baltaoğlu
sonra,
17
Nisan
1453'de
Adalılar'ın
göç
çoğu
yerleşmesi
kitabında
Ünlü
Türk
Adalan'nı
,
ikamet
Adaları
açılıp,
ise
bu
,
ve
deniz
kadar
ilgili
bir
köy
de
köşk
ile
ve
gelen
Adalar
-82-
büyük
2.
yapmaktadır.
hayat
,
Bu
ve
yelpaze
ve
güzel
Adalar'ın
gelip,
Schlumhareket
şeklinde
oteller
onarılmıştır.
deprem
Kö-
için
bahsetmektedir.
köşk
Meşrutiyetin
bu¬
zengin
Çelebi
Gustave
,
evlerden
,
Türkiye'ye
yazan
donanmış
büyük
ise
Adaları
1925'de
manastırlar
İstanbul
köylerin
Eremya
İstanbul
köy
Pierre
bahsetmektedir.
sakinlerinin
eser
İs¬
köylere
iki
gezgini
haneli
kahvelerden
ve
ve
adlı
1641'de
1653'de
bitkileriyle
kilise
.
Fransız
200
tanım
boyunca
süs
başlatılması
meydana
görmüştür
-
gördüğü
olarak
zengin
başlanmış,
Karia
köyünden
değinmektedir.
kıyısı
çeşitli
seferlerinin
İstanbul'da
hasar
yerleri
çıkan
100
olduğunu,
gezip
Adalarla
arkasında
Karia
bildirmektedir.
yaşadıklarına
eserinde
vapur
büyük
bahçe
dinlenme
yapılmaya
1894'de
çok
-
çektirmiştir.
boşaltıldığından,
"Seyahatname"sinde
Adalar'da
oluştuğunu
eden
alanın
Adalar'a
bu
seyahatnamesinde
yamaçlara
1885'de
,
,
gezen
ad¬
İstanbul'un
Heybeliada'dan
kasaba
ve
yerde
olarak
amirallerinden
ve
çevredeki
Adaları
geçinen
Çelebi
bağ
keşişlerin
ziyaret
berger
dolu
etmiş
edilebilir
bazılarında
balıkçılıkla
Evliya
köylerde
ise,
1545'de
Bunlardan
kuyu
bayrağını
Prinkipo
yağ¬
bunlar
denilen
manastırlar
üzere,
yağ-
1204'de
yapılan
yapılmıştır.
Pirgos
Burgaz
Türk
Büyükada'da
idi.
halkı
reislerinden
mürcüyan
olmak
Yüzyılda
kez
-
savaş
Mehmet'in
Kınalı,
kalesine
çok
denilmekteydi
Sultan
Bey,
balıkçı
ürünleri
1202
Aşağı
da
sayıda
tarıma
Küçük
yaptığı
kale
ise,
Adalar'daki
İstanbul
.
gezgini
ziyaret
lunduğunu
ve
16
bulunmakta
Gilles
balıkçı
sonra
başta
etmişlerdir.
Fatih
Büyükada
fethinden
üç
çok
tarafından
kenarında
yerin
İstanbul'a
Tarım
bir
gemilerinin
hamamı
sonra
idiler.
bü¬
doğu
yakınındaki
Latinler,
(527
en
bilinen
başlar.
manastırlara
korsanları
Üçüncüsü
Süleyman
olarak
içerisinde
ile
çoğu
Büyükada'nın
yokuş
1182'de
deniz
Lutrom
süre
-ı
bilinen
) Adalar'ın
geçiniyorlardı.
Büyükada'da
bir
Justinianos'un
578
uğraşmakta
ile
Giritli
yoktur.
Buraya
Kaptan
ile
Bizans
kuzeyde
dahi
mevkidedir.
tanbul'un
ve
-
bir
rolü
sonuçlanırdı.
ettirilmesiyle
tarih
ve
ile
1.
(565
köylerde
önemli
ihtilallerin
manastırlarının
korsanları,
Ceneviz
enkazı
kuşatılmasından
Adalar,
küçük
için
Ke¬
tarlalar,
ihtilallerdeki
Adalar'daki
tarımı
döneminde
Ayanikola'da,
olan
şarapçılık
Kazak
1348'de
inşa
adamları
bahçe
ve
olan
960'da
malamalar
sakin
din
-
balıkçılık
zengin
malanmıştır.
ve
Ayrıca
ve
arkeolojik
basit
içinde
başlaması,
Selvili
manastır
halkı,
tarihinde
olarak
ait
oluşturabilir.
rahipler
Justiniaos'un
semtinde
ve
yüzyıla
gönderilmesi
almaya
.
sur
ve
Bizans
Megale
Maden
saray
arazilerde
bakımından
2
7.
temel
mücadeleleri
manastıra
yerini
antik
ise,
Haçlı
birindeki
ve
bir
keşişler
yapmıştır.
imparator
olmuştur.
köyleri
ün
tarihinde
derece
sürgünler
da
ve
Adalar'ın
genellikle
iktidar
geçen
altında
geçinen
Adalar,
Adalar
6.
manastırlara
bulunduğu,
Adalar'ın
565) yerine
biri
hayvancılıkla
Ayrıca
ye'ri
Kınalıada'da
yapılan
dönemde
olmuştur.
imparatorun
-
-
kulübelerinin
mekan
ve
devrinde
balıkçılık
yaşamışlardır.
bir
Büyükada
Romalılar
sırasında
10
ilk
kez
Temmuz
Adalar
başlangıcında
da
mu-
tasarrıflıktı.
lar'a
da
1.
yeniden
.Ada'nın
savaşından
işgal
huzurlu
Osmanlı
daha
Dünya
1918'de
ve
sakin
döneminde
kuzeyindedir.
yakın
olrfıası
ların
olması
gibi
,
bir
O
da
.
dönem
göre
az
ile
birlikte
kurtuluşu
duruma
gelen
kesimin
daha
engebeli
yerleşme
İstanbul
ile
Ada-
Adalar'da
başladı.
kuzey
kesime
daha
edilen
İstanbul'un
bugünkü
dönemde
güney
işgal
girdi
başlayıp,
sebeplerle,
bulunması
sonra
kuvvetleri
serin,
ve
ve
lodosun
bahçe
çekirdeğini
yerleşme
İstanbul'a
daha
ziraatine
belirleyen
sahası
Kocaeli'ye
az
tesirli
uygun
alan¬
faktörler
arsında
sayılabilir.
1934'de
sonraki
Ada
manlı
kârgir
idaresinde
mamıştır.
evin
Evliya
bilinen
bu
kabul
köy
,
19.
edilmiştir.
daha
bir
yangında
65
Yüzyılda
bayındır
zaman
Asrın
bir
veba
ilk
sonra
ev
ev,
Ada'nın
1918'de
eski
-
ve
nüfusu
köyden
bırakılarak
,
sayfiye
bir
-
sığınak
3000
gelen
1910'da
ev
çıkan
yanmıştır.
kuzeye
bir
özellikle
meydana
100
daha
kadar
batıda
Büyükada'ya
yıllarda
ise,
kadar
olarak
için
başka,
Haziranında
sonraki
ola¬
2000
de
200
Os¬
yeri
Karye
yabancılar
için
Daha
artmıştır.
burada
itibaren
yangında
yeri
damlıdır.
hızla
yerleşme
kaçanlar
yılı
Daha
dik
Yüzyılda
yamaçtaki
1870
çıkan
iskan
bir
Büyükada'nın
yanmıştır.
ve
sayısı
bahsetmektedir.
sonlarından
göstermişlerdir.
çok
17.
azınlıkları
kuzey
Asrın
ahşap
önemli
salgınından
yarısında
18.
,
adadan
İstanbul'un
Ayrıca
1850'den
ilgi
yangında
katlı
apartmanların
Seyahatnamesi'nde
ve
kurulmuştur.
yabancılar
iki
ve
uzun
zamanla
almıştır.
olmuştur.
konak
Büyükada
Çelebi
köy
halini
çoğunluğu
ev,
bulunduğundan
yeri
yeri
evlerinin
yıllarda
18.
yerleşilmeye
başlanmıştır.
19.Yüzyıl
,
sonları
belediye
durularak
Nizam
belediye
iskele
,
olarak
Arkeolojik
lanmamıştır
ayazma
,
kale
yıkılarak
ampir,
barok ,
Büyükada'da
nastır
,
neminde
lahit
üç
ve
liman
çoğu
ilk
değiştirmiştir.
tarihe
sivil
sahiptir
mimarlık
define
diğer
kale
.
olan
çarşı
ait
köyünün
kuzey
bu¬
kesiminde
bulunmaktadır.
insanlar,
dol¬
batısında
Adalar'ın
yerleşme
yeri
gün
bir
bulguya
tarihçileri
manastırlarından
Ada
manastır
haline
Adalar'daki
en
eski
ve
manastır
kiliseler
gelmiş
yapıların
mimari
,
rast¬
kilise
harabe
Mevcut
herhangi
bulunmaktadır (
Tarihi
ya
veya
en
ya
ta¬
onarım
eskisi
eserler
bir
Osmanlı
örnekleridir.
arayıcılarının
tarihi
Ada'nın
Prinkipo
alanı
karşısında
Burası
M i m a r i
Bizans
.
Bu
hâlâ
.
etmişlerdir.
eserleri
,
idi
Yüzyılda
meslekten
çağlara
dönemi
kalkmış
ve
ve
tercih
kalıntıları).
ortadan
19.
merkez
ırktan
iskelesi
durumunda
yerleşme
bahsetmektedirler
şekil
yüzyıllık bir
.
B ü y ü k a d a ' d a
Bizans
Büyükada
liman
toplu
otellerin
Adalar'da
ve
sonra
yer,
karşın,
çeşitli
B u g ü n e
Sadece
eklentilerle
kaç
,
Boğaziçi'ne
açıdan
.
Yüzyıldan
mamen
ve
konağı
Büyükada'yı
başlarında
yapılmıştır
Ada'nın
içerisinde
G e ç m i ş t e n
,
alandı.
hükümet
tarihi
Yüzyıl
bulunduğu
kurulmasına
kumsal
yerleşme
20.
gazinosu
mahallesi
lunduğu
8.
ve
gazinosunun
eserler
yapılmıştır
.
rastgele
tahrip
Bunlardan
,83-
kazmaları
olmuştur.
birincisi
sonucunda
Büyükada'da
ma¬
Bizans
Ayanikola'dadır.
dö¬
İkincisi
Foto
enkazı
olmayan,
kenarındadır.
şüncelerin
yapı
19.
kilise
etkileri
geleneği
leneğinden
yarısından
Bu
başlarında
gesiz
ise,
ve
ruma
234
imar
muştur.
günlü
marisini
içinde
sayılı
yapılmaya
kararı
eski
olduğu
1986
tarmak"
başlıklı
başlamıştır
ile
ve
durum
tarihli
ilginç
Tabiat
Büyükada
kadar
eserler
ve
imar
zaman
bir
yazı
.
zaman
görev
basın
gazetesinde
yer
almıştır.
-84-
gelişigüzel,
Kültür
ve
Turizm
31-3-1984
Burada
geçerli
eski
tarafından
Şakir
den¬
kurtarma
Kurulu
kurulunun
13
şekli
ev,
da
Sırmalı'ya
et-
Yüzyılın
koşulları
uygulanış
olan
batı
edilmiştir.
yapılanma
mevzuatının
ge¬
ikinci
20.
1958'de
ilan
dü¬
ahşap
Osmanlı
mimarlığı
sonraları
yüksek
yerli
Yüzyılın
Adalar'da
"Sit A l a n ı "
verilen
batılı
gitmektedir.
Yüksek
geçici
bir
de
19.
nedeniyle
Daha
izin
okulları,
dönem
geriye
deniz
yerdedir.
gelişen
ile
Varlıkları
anıtlar
korunması
Milliyet
Bu
kadar
tahribat
ve
belirlenen
simgeleyen
Ağustos
ile
Kültür
papaz
yapılanma,
başlanmıştır.
olduğu
yapılıncaya
Adalar'da
kararıyla
devrine
kuzeyde
yapımına
sonra
etkinlikleri
başlamıştır.
sebep
planı
yapı
artmaya
Lale
itibaren
Burada
Adalar'da
oteller
Taşınmaz
kagir
kale
adlandırılan
1800'lerden
yapılardır.
Heybeliada
Bakanlığı
gün
görülmektedir.
hızla
unutulan
olarak
yarısından
açıkça
etkiler
yapıların
çalışmaları
ikinci
Hamidiye Cami
dahi
kuyu
mimarisinde
karşısında,
sonra
adı
Aşağıdaki
okullar
kopmuş
kisindedir.
İslami Yapılardan
asırda
ise
Yüzyılın
ve
:
yarım
Üçüncüsü
Adalar'da
manastır,
son
1
Mayıs
ile
köşk
mi¬
yalıların
eleştirilmiştir.
ait
ol¬
1972
Ada
ve
ko¬
"Adalar'ı
29
kur¬
Ancak,
çerli
I
kurulun
mirasını
ve
koruyan
Büyükada'da
,
aldığı
olamamış
kilmiş,
yıllarında
ve
seltilmiş,
ların
yapılırken,
alanı
inşa
yerini
Büyükada'da
ev,
eski
bakımsızlıktan
rine
ise,
rine
kadar
orijinaline
Kalkınmış
runması
bir
harap
çoğu
lanılamaz
hasarlanmış
mimarisine
ait
,
zevk
yıkılmış
ve
da­
yük­
Bütün
bun¬
tek
Sit
bina
göre
sonra
birden
bozulmuş,
veya
anlayış
biçimi
tarihi
ye¬
Ancak
yapıların
mümkün
eser
olmayan
ait
.
ve
ye¬
olduğu
anıtların
bir
ailelerin
çeşitli
her
gibi,
oluş¬
evleri
türde
olduğu
tarzı
ko¬
fon
Hemen
mümkün
yapı
Onların
dikilmiştir.
yeterli
Yüzyıla
ve
edi¬
çoğu
etmektedirler.
ise
yanmıştır
rastlamak
bu
eski
iyi
19.
inşa
bir
yıktırılmıştır.
inşa
devlet
başlaması
yapıların
itibariyle
yapılar
durumu
almaya
başında
binalar
yıkılan
görünüm
nedenle
evlere
veya
Ülkemizde
ekonomik
gelmiş
süre
olan
betonarme
hepsinde
Bu
zarif
sahipleri
dış
ayırmıştır.
özellikle
yollar
yalnız
yüzyılımızın
yıkılmış
çalışılan
hemen
olmaktadır.
duruma
ev
ve
ve
derece
düşen
eski
benzetilmeye
turulmadığından,
çe1900
oluşturulmuştur.
apartmanların
Yüzyıl
olmuş,
ters
olan
ödenek
bir
özellikle
Ayrıca
kalmıştır.
büyüklüğüne
kısa
yerini
19.
Son
kaplamalı
ülkelerin
için
sürede
.
harap
iyi
ahşap
ve
gelişigüzel
üstüne
parsel
doğası
evlerin
Halbuki
estetiğine
durumu
kagir,
Ada'nın
altında
ge¬
kültür
rıhtımlar
düzenlenen
kenarı
görüntüler
parsel
alınmaksızın,
ahşap
zamanla
bir
pek
almıştır.
yalılardır
Ada'nın
ekonomik
dikkate
yığınları
ve
bozan
Büyükada'da
itibarendir.
köşk
seviyesinin
Adalar'da
bozulmuştur.
kaldırımların
estetiğini
anlayışı
Adalar'ın
gereksiz
İngilizlerce
ile
kaldırım
edildiğinden,
beton
1950'lerden
len
eşikleri
olmayınca
olarak
göre
seviyesi
Alanı"
buralara
sürekli
standartlara
"Sit
kaybetmiştir.
doldurularak
görüntüsü
göre
Sit
yapı
onun
geçerli
Büyükada'nın
anlayışına
fazla
anlayışı
yolların
binaların
sonunda
alanı
alanı
rastgele
doğal
bu
rağmen,
değer,
uluslararası
raltılmış
kararlara
sürekli
Sit
kıyılar'
kıyıların
bu
Adalar
kısa
yapıların
yerde
kul¬
eski
hakkındaki
konut
bilgilerde
zayıflamaktadır.
Eski
olan
Eser
yapıları
köşkler)
İslami
olmak
İslami
eserdir.
Yapılar
termektedir
ibadet
1894
İki
bir
da
bir
yüzyılın
şeklinde
Hamidiye
,
sonra,
kilise,
2
cami
ve
olan
düz
görerek
olan
bir
onarılan
camii,
gösterilebilecek
ve
alt
sonra
olup
bir
katı
tek
1895'de
almakta
melez
İstanbul
daha
evler,
yapılardır.
yer
yapının
benzeri
İslami
tarafından
benzemeyen
tavanlı
camiinin
(
da
mümkündür:
bakımdan
sokağında
niteliğinde
mimari
yapıları
gibi
Abdülhamid
eser
sivil
ayırmak
bu
.
eski
ve
dini
mezarlık
şaheserlerine
sütunlu
yapılar
ikiye
Camii
yamacında
hasar
dini
tekrar
döneminde
arada
Büyükada'da
ayırdıktan
manastır,
klasik
Depreminde
Ayrıca
20.
.
yeri
yıllarında
.
:
Tepeköy
mimarisinin
Yapılar:
öncelikle
gruba
Cami,
Osmanlılar
yaptırılmıştır.
manlı
iki
yapılar
Yapılar:
Olan
içerisinde
üzere
olmayan
1 -Dini
A-
Özelliğinde
kendi
,
tarz
mescittir.
'da
daha
1901
Os¬
gös¬
İki
yoktur.
ve
1906
onarılmıştır.
başka
İslamî
başlarına
yapı
kadar
olarak
da
Büyükada'da
-85-
müslüman
vefat
eden
mezarlığı
müslüman
gösterilebilir
halkın
ce-
Foto
nazesi
2
Üsküdar
Paşa'nın
bir
cadde
veya
üzerindeki
geçmişe
İslami
en
kadar
bu
Salaş
üç
2.
Kilisesinden
Bir G ö r ü n ü m
defnedilirdi.
manastırından
mezarlık
yaptırıldı.
yerleştikleri
için
Sadrazam
Rıfat
Diaskelos'a
Büyükada'ya
müslüman
halinde
yakılıp
Ortodokslar
Yearyios
kır
,
Fokas
Ayia
gazinosunun
Ayia
giden
müslümanlar
mezarlığı
kilise
yıkılmıştır.
yurdu
Kilisesi
altındadır
;
Tepesi
yakın
bir
Haçlı
19.
olarak
Aynı
.
Yapımına
-
86-
ve
hıristiyan
me¬
)
Manastırı;
Bü-
= Yüce
Tepe
Manastır
yılında
şapelden
4.
Manastır
deliler
Yorgi
Çıngıraklı
963
ve
.
ayazma
Ayia
Yorgi
tarafından
ayrı
Yorgi)
(
arasında
oluşuyordu
tarafından
(
olan
halk
beş
manastır,
Yeoryios
tepesi
manastır,
binalarından
edilerek
Kilise,
Ayios
Nikiforos
kat
manastır
Ayios
Nikola
Yapılar:
yüksek
kurulan
manastır,
Yağma
bir
yapılardır.
bilinmektedir.
olan
Pacafico
gönderilerek
Ayia
geç
Olmayan
gibi
yükada'nın
rinde
Kartal'a
araziye
daha
Santa
sahiptir.
-
zarlığı
Dinî Y a p ı l a r d a n
tezkeresiyle
hıristiyanlardan
B
:
kurulduğu
başka
,
üze­
olarak
bu
seferleri
sırasında
Yüzyıldan
itibaren
da
belirtilen
gün
(
boş
1203
)
1914'e
kullanılmıştır.
adı
taşıyan
1901'de
manastırda
başlanan
kilise
,
,
Foto
1906'da
tamamlanmıştır.
devrinde
bulunan
Madendeki
Ayios
pesinin
nastır
3 :
bu
kadınlar
Nikolaos
olarak
Karia
sahilde
olan
yerine
küçük
Triada
ruhban
okulundan
ise
,
14. Yüzyılda
zarlığı
ve
manastırdan
inşa
ahşap
bir
edilmiştir.
dinlenme
Bizans
manastır,
bina
olarak
artan
Manastır
evleri
kilise
yapılmıştır.
ile
köyünün
ve
vardır
-87-
Kilisesi
bu
.
Bu
:
4.
Murat
kilisesine
Ayia
Ada'nın
Rivayete
yıkılınca,
,
ilk
14.
yerleşme
Bizanslılar
Yüzyılda
yaptırılmıştır.
kilisesi
başka
Te¬
ma¬
Heybeliada
manastır
dinlenme
Yorgi
Batık
göre
1894'de
cemaat
kiliseden
.
Yorgi
tarafından
döneminde
ve
Ayia
edilmektedir.
halk
yerdir.
malzeme
Karia
ve
buradadır
ve
rivayet
manastır,
bulunduğu
asıl
ikonası
olduğu
Manastırı
bu
Burası
önce
Yorgi
yıllık
getirildiği
olan
köyünün
günkü
lise
Ayia
Nikola)
eteğinde
K i l i s e s i ' n d e n bir g ö r ü n ü m
1500
manastırından
bilinmektedir.
olan
döneminde
Gümüş
ikananın
(Ayia
kuzeydoğu
merkezi
Meryemana
iki
olarak
Ki¬
yaklaşık
hıristiyan
evleri
bu
Ayia
1894
me¬
dep-
reminde
hasar
yeniden
kurulmuşlardır.
Ayios
Theodoros
olduğu
sanı
kaldırılmış
,
bu
1840'da
ise
Ayios
ile
Katolik
(
Kilisesi
Aya
olan
(
bu
caddesine
,
kısımdan
Manastırı
sonraki
yağmalanmıştır.
Bugün
bir
.
.
Latin
yer
Santa
kilise
Hesed
arsayı
Sofia
1984'te
Lee
.
(
Avraam
2.
içinde
3
ölümüne
alanıdır.
3
Bir
adanmış
kapısı
balıkçı
açılır.
semtinde
Rum
Ortodoks
,
tam
ortasında
me¬
önemini
kalıntılarına
Lala
Hatun
resim
vapur
onarılarak
ve
)
,
:
Ruslar
860'da
Adaver¬
ile
Büyük
iki
tarafından
harap
ibadete
Yeni
mihrap
yandaki
ol¬
:
temsil
Yapımı
Sokak
üzerinde
küçük
Galiardi'nin
Pacifico'yu
Yahudilerce
- 88-
Sokağı
civarında
verilmiştir.
,
zararlar
kaybederek,
Kilisesi
yeniden
iki
ise
kurulmuştur.
Venedikler
Battista
Sant
iskelesi
Sinagogu
adı
,
etrafında
rastlanmaktadır.
tamamlanmıştır.
Giovanni
,
büyük
1302'de
manastırın
olarak
573'de
manastırada
manastırı
bu
hücreler
tartından
Latinler,
İgnazio
ve
büyütülmüştür.
bu
:
bulunan
Kilise
Justions
Meryemana
Avraam'ın
Zağanos
bahçe
yaptırılmıştır.
ananın
Nikola'daki
manastırın
boya
Sant
bir
D
"
1858'de
kalmıştır.
ressam
,
semtinde
geniş
J
mezarlık
Atia
ettirilerek
yağlı
Büyükada
bağışlayan
:
Kilisesi
Romen
Asdvadzadzin
almaktadır.
Kilise
yılında
boyutlu
"
Meryem
Maden
kadınlar
1862
büyük
olduğu
ettirilmiştir
edilmiştir.
mevkiinde
Yapımı
resimler,
kilisesi
mezarlık
var
inşa
Kumsal
yerde
meydanına
1204'de
Maden
Pacifico
Surp
eski
kısmı
tamir
Santa
mamlanan
yer,
yağmalayarak
arasındadır.
resimler
:
Manastır,
Zamanla
süsleyen
de
yeniden
:
Caddesi'nde,
inşa
sonraları
yükselen
tarihte
yaptırılmıştır.
Kilisesi
Ada'nın
idi
yıllarda
Daha
Kilisesi
kesiştiği
D
Kilisesi
az
manastırları
mişlerdir.
muştur.
:
çok
)
arabacılar
yılında
bulunuyordu
lar'daki
)
Mezarlık
oluşmakta
hücreler
Daha
Ana
kapısı
1878
Kadınlar
üzerinde
mezarlık
bir
döneminde
Tepesinde
ortodokslarca
bulunduğu
İlias
içinde
harabelerinden
Bu
Dimitri
Kadıyoran
diğer
Profitis
zarlığı
bir
bilinmeyen
Bizans
*
Meryem
kilisenin
:
İsa
sokağının
1856'da
Kilisesi:
Panayia
eski
temelleri
yapılmıştır.
3
almaktadır.
odaların
semtinde
olarak
1597'de
Alaçam
3
yer
bu
görmüştür.
Dimitrios
Caddesi
Maden
köşkler
,
onarım
günküler
Kesin
Ve
manastır
bu
:
.
günkü
Manastır
bu
,
Kilisesi
İntaktadır
Hristos
sanılan'
Paşa
gördüğünden
sunakları
eserleridir.
etmektedir.
1858'de
mehmetcik
ta¬
sokağında
açılmıştır.
inşaa
Zamanla
edilen
Ada'da
sinagoga
bulunan
Ya-
Foto
hudi
bu
nüfusun
günkü
4
:Sivil
çoğalmasıyla
kagir
bina
B ü y ü k a d a ' d a
inşaa
dinî
Mimari Örneklerinden
Eski
yetersiz
sinagog,
kalan
bu
Bir K ö ş k
1921'de
yıkıldı
ve
ettirildi.
yapılar
arasında
ayrıca
Ayazmalar
da
b u l u n m a k t a d ı r :
Ayia
tülü
Fotini
bir
Ayia
Çınar
kulübedir.
Paraskevi
1
1935'den
beri
Ayia
Paraskevi
meydanı
Suyu
,
Lona
kullanılmaz
2
,
sokağında
,
kârgir
duvar
üzerine
kiremit
ör¬
kuyudur
ve
kaybolmuştur.
sokağında,
ağzı
tek taş
bilezikli
bir
durumdadır.
Ayia
Nikola
Manastırında
kilise
yanındadır
ve
suyu
kaybolmuştur.,
Ayios
altındadır.
Orijinaline
Ayios
,
zemini
mer
Konstantinos
Büyük
uygun
Mezarlıklar
İoannis
, Yüce
döşemeli
tekneden
Ayios
olmayan
Yeargios
çini
Dil
arazisinde
Konstantin
ile
bir
annesi
,
kuzey
kıyılarında
,
Eleni'nin
kabartma
tasvirleri
restorasyon
Tepe'de
ayazma,
bir
falez
vardır.
geçirmiştir.
Ayayorgi
tek
dik
manastırındadır.
mermere
oyulmuş
bir
Tavanı
kuyu
ve
ahşap
bir
mer¬
ibarettir.
:
23
Nisan
ortodoks
meydanına
kadar
uzandığı
bulunması
sağlığa
zararlı
Caddesi
kilisesinin
başlangıç
çevresinde
bilinmektedir
görülmüştür.
-89-
.
noktasındaki
yer
Ancak
1888'den
alan
bu
park
mezarlığın
sonra
alanında
mezarlığın
Yüce
,
Çınar
merkezde
Tepe'de
Ka-
Foto
rataş
5
mevkii
mezarlık
bulunduğu
Daha
: T a ş ve A h ş a p
yolun
sonraları
lediyesince
2
olarak
üst
-Sivil
bu
alanın
Mimari
yok
(
ahşap
Rum
danından
Santa
Pacifico
Altın
Nisan
kısmı
ve
19.
Bu
ise
,
Gotik
Neo
sayıda
-
Bizzat
örneği
Akasya
kullanımı
ve
yer
kilisesinin
almaktadır
Büyükada
da
ev
yanmıştır.
Kastelli
,
.
be¬
eğilimi
seçmeci
Belçika
-
,
Klasik
sütunlu
,
Almanya
Artneuveau
devrin
katılmıştır.
,
mey¬
yanmıştır.
ev,1979'da
Kulübü'nün
birisi
dönüştürülmüş
konaklarda
Neo
ahşap
geliştiği
ev
Sütunlu
Anadolu
kısmı
İskele
350
evlerinden
Büyükada'nın
ye
olan
ve
1972'de
ve
bir
kilisesinin
1919'da
alanda
oteli
ikiz
önemli
Dimitri
bir
yanmıştır.
bazıları
Ev,
onarılmış
,
bırakılmıştır.
köşk
Ampir
Ayia
sonra
olan
Sümer
apartmanlara
yansıtan
o
,
Bunların
Daha
kadar
evi
:
1911'de
yanmıştır.
oteli,
ise
yaygın
,
;
hallerine
bulunan
Ayrıca
lenmiş yapılar
da
Grek
karakteri
mevcuttur.
manastır
olarak
Yalılar)
Troçki'nin
batılılaşma
ahşap
dünyaca
yapılmıştır.
Nikola
mezarlığı
Örneğin
kilisesine
bazıları
kendi
nemde
Sakson
Ayia
Ortodoks
Köşkler,
.
ilkokulu
1987'de
Yüzyıldaki
durum
,
ve
yalıların
bir ç o ğ u
.
ev
caddesinde
yanmıştır.
köşk
ise
mezarlık
Evler,
olmuştur
yanındaki
1954'te
ayrılmıştır.
tarafında
Bir K ö ş k Ö r n e ğ i
yasaklanmıştır.
yangınlarda
23
M a l z e m e İle Y a p ı l m ı ş Y e n i
yaygın
Örneğin
mimarisini
açıkça
(eklektik)
tarzlar
(
,
Fransa
sayısız
mimari
;
-90-
O
Neo
-
Anglo
-
koloniyal)
,
tarzına
Nizamdaki
,
gibi
Barok
Gotik
konak
ve
,
ve
dahi
örnekler
mimarisinden
tuğlalı
Mizzi
dö¬
köşkler
ülkelerde
önemli
İngiliz
al
etkilemiştir
Neo
yanında
tarzında
de
görülmektedir.
kulesi
de
az
hala
esin¬
ve
Foto
Nizam
6
: Adanın Tarihi
köprüsündeki
İngiliz
Büyükada
köşkleri
daha
rastlanmaktadır.
az
görünüşlü
evi
olup
,
planında
kerestesi,
sağlanan
yapımı
köşkü
T.C
koruma
bilinen
2-3
açık
köşkler
katlıdır.
veya
Bir Yapı
4-5
kapalı
böyledir.
katlı
olanlara
çıkmalar,
zengin
vardır
Evlerde
ahşap
ve
iki
katlı
gereç
Ayrıca
bitişik
tarz
geleneksel
olarak
Sedefadası
kullanılmıştır.
edilmiş
modern
1934'de
düşünülmüş,
veya
gösterişsiz
taş
Türk
Romanya
ocaklarından
bahçelerin
kapı
ve
işlenmiştir.
inşa
.
tek
ve
Büyükada
tuğlası
ile
,
sade
ancak
Ada
mimarisini
Büyükada'da
daha
sonra
vaz
bir
simgeleyen
Cumhurbaşkanlığı
geçilerek
yerine
Florya
yapılmıştır.
ve
Turizm
31-3-1984
planı
karar
Sit
Bakanlığı
Taşınmaz
tarih
234
gerekir
kadar
26
koşullarında
,
olarak
yapılıncaya
Madde
özellikle
korunması
halinde
gabari
.
ve
alanı
verilmiştir.
edilmiş
yapılmaması
ise
demir
Büyükada'yı
yapılması
,
ise
bazıları
vardır.
harman
da
yapılanma
Tescil
de
döneminde
imar
olmasına
evler
bölümlerde
ile
Kurulu
ları'ndan
rar
alanlarda
,
dökme
Kültür
Yüksek
geçici
olduğu
çıkmalı
konutlar
köşkü
katlarda
Betonarme
olarak
içinde
yoğun
taşlar
deniz
üst
evi
Düşen
görülmektedir.
olan
Cumhuriyet
yazlık
bahçe
bazıları
kagir
parmaklıkları
Jones'un
genellikle
balkonlar
Yerleşmenin
hakim
Mimarisiyle Ters
gerekli
ve
Korunması
cephe
ilan
ve
kararı
etmiştir.
yapılanma
altında
toplanan
şu
hususlar
taşınmaz
-
taşınmaz
Varlıkları
İstanbul
koşullarının
geçerli
Sit
alanı
durulmuştur:
varlıklarının
korunması
kültür
Ada-
Büyükada'da
Büyükada
üzerinde
kültür
özelliklerinin
Tabiat
ile
Böylece
geçici
gerekli
- 91
Kültür
sayılı
,
yıkılıp
binaya
varlığına
tek¬
ek
komşu
parsellerde
Yılına
ait
yerlef
yapılanmada
1
/ 5000
yapılaşmaya
önce
orman
rülmeden
Ayrık
ikinci
ve
30
m2'si
için
geçmemelidir
yıkılmadan
örtüsü
yapılamaz
.
Eski
plan
hiçte
S O N U Ç
ve
Bir
geçiş
olan
,
kısma
daha
Ada'da
tarımın
ve
bir
.
nekleridir
.
köşk
Ayrıca
çok
bitki
çeşitli
çiçek
çağdaki
% 33
kot
aynen
her
50
m'yi
binalar
Burada
eğimi
ve
bitki
uygulama
aşamaz
bahçe
inşaası
gereken
ve
.
duvarını
temel
tes¬
ruhsatı
13
Mayıs
ile
Ada
ve
1972
günlü
kararıyla
mimarisini
yalıların
bu
simgeleyen
günkü
durumu,
yanı
Ada'nın
alanı
görülen
Adalar
eski
ılık
ve
Adaları'na
bitki
buraya
türü
ve
Bölgesi
Kışları
yerli
üzerinde
Bir
özellikle
yükselen
açıdan
kuzey
boyunla
de
-
Ku¬
güney
kuzey
nazaran
mevcuttur.
,
ve
kesin
manastır,
birkaç
floristik
kuru
kökeni
ve
or¬
çeşitli
köşklerin
bilgi
ayazma
manastırların
.
Ancak
köy
mevcut
,
kale
önemli
Ada'nın
yerleşmesinden
yapılmıştır.
kaymıştır.
Yalı
ve
ve
Bütipi
bah¬
bulunmaktadır.
başlanmıştır
da
maki
,
iklim
Büyükada'da
egzotik
bitkileri
hakkında
içerisinde
Akdeniz
topluluğunu
tarihinde
Yüzyılda
iklimi
yağışlı
yabancı
süs
kilise
balıkçılık
kuzeyine
penepleninin
peneplen
Topografik
Marmara
durumu
16.
Kocaeli
görünümündedir.
Yerleşme
sıra
-
ayrılmaktadır.
olarak
öncedir.
En
sırt
bahsedilmeye
yerleşme
.
Trakya
İstanbul
Ada'nın
eserleri
Büyükada'da
vardır
ev,
kurak,
Diğer
bir
çok
ilk
sahası
önemli
biçimi
kalmasıyla
gösteren
sıcak
Yüzyılda
açılması
leşme
eski
bir
iki
bulunmaktadır.
8.
6.
artırıcı
çatı
yol,
olmalı
bulunan
onaylanmadan
karşılamaktadır.
belirgin
zengindir
dönemi
,
,
Yeniden
esas
arsasının
edilmelidir.
.
Yapılarda
olmamıştır.
altında
birini
özelliği
Yerleşmenin
olup
kat
yüksekliği
Yoğunluk
olup
kurulunun
uygulanış
bakımından
üzere
ise
kalıntıları
.
gö¬
yapılamaz
inşaat
çevresinde
tamir
alanından
olarak
gerekir.
tek
Yeni
yapı
sırasında
kurulunca
olan
oluşturmaktadır.
Bizans
yolu
verilecektir.
biçimde
sürmektedir.
daha
çelerinde
tarzda
kiremit
yüksek
sular
yazları
yerlerden
olması
1957
yıkılamaz.
görev
uzanan
olmak
manlar
ifraz
.
gösterilen
Sit
döneminde
yapılaşmada
ile
onayı
.
alanı
uzak
korunacaktır
bölge
anıtlar
relief
güney
yapı
da
malzemesi
monadnoklardan
hüküm
tur
malzeme
mevzuatının
bölümünün
yükada'da
Büyük
ve
onarılabilir
geçmemelidir.
Ayrık
alan
sonra orman
m
ilişkili
geçemez
yeşil
:
Büyükada
mişi
ve
kesitler
bir
ile
Projelerin
arzulanan
yönünde
Kıyı
500
dikilmelidir.
bina
imar
az
ağaç
ve
eski
en
%15'ini
projeleri
korunması
varsit
.
örtüsü
eserler
güney
Geçiş
yapılamaz.
belirlenen
,
.
Küçük
Çatı
alınmadan
ve
yapılamaz
gabaride
yapıların
ise
inşaat
parselasyon
çatı
gösteren
cilli
.
ve
Teras
daha
alanının
bir
aynı
mevcutlar
,
yapılamaz
inşaat
ancak
yoldan
yüksekliğini
planında
belirlenen
yapıların
bodrum
yapı
imar
olarak
yerlerde
toplam
tescili
Büyükada
açılamaz,
alanı
tarzda
yükseklik
ölçekli
Ancak
Osmanlı
bu
değildir.
ve
liman
bir
ibaret
döneminde
dönemde
yeri
yerleşime
uzun
olan
yer¬
süre
olmamıştır.
tarihi
mimari
mimarisinde
yapıların
eserler
19.
en
Yüzyılın
-92-
eskisinin
Osmanlı
sivil
ikinci
bir
kaç
yüzyıllık
mimarisinin
yarısından
çeşitli
itibaren
geç¬
ör¬
batılı
düşüncelerin
eser
etkileri
niteliğinde
görülmüş
olan
yapılar
ve
dini
yapılaşma
ve
sivil
hız
kazanmıştır.
mimarinin
çok
Burada
zengin
eski
örneklerini
taşımaktadır.
İçinde
bulunduğumuz
marinin
çok
değişik
miştir.
1950'den
manlar
almaya
aldığı
ile
neklerini
yangın
,
yıkılmış
Kalkınmış
için
devlet
da
,
bir
fon
.
makta
ödenek
eski
sahip
birlikte
surette
turizmden
varlıkları
ğilse
hepsinde
bundan
kültür
mimarisine
gün
vermiştir.
ve
düşen
geçici
büyük
çok
bir
değişik
bir ç o ğ u
da
kadar
Ancak
yapılar
yalıların
Turizm
1984'de
yapılıncaya
mimarinin
olduğu
fiziki
ölçüde
yapılaşmaya
zevk
çevre
kültürel
korunma
ailelerin
varlığı
ait
ör¬
deprem
bakımsızlıktan
son
korunmasına
ve
,
harap
kısa
yapılar
anlayış
oran¬
edilemediğinden
sürede
teker
biçimi
,
harap
teker
ve
yerleşme
yaratmış
bulunabilecek
almalıdır.
verilmeli,
-93-
organize
korunması
yeterli
yok
ayrıca
ol¬
ol¬
yapı
azalmaktadır.
alınmalı,
özen
anıtların
devletçe
evleri
koşullarının
Ender
ve
ise
iyi
olan
değerlerinin
nasibini
altına
eserler
Bizde
önemlisi
geçtikçe
yararlanmalıdır.
sonra
planı
kısmı
eski
daha
olmayan
bilgiler
maksimum
zedeleyen
,
bir
bütün
kesinlikle
bir
ayrılmaktadır.
yeterli
her biri
konut
önemli
Kültür
apart¬
doğasıyla
Kurulu
imar
ve
mi¬
edil¬
Ada'nın
karar
ters
sivil
inşa
betonarme
,
Yüksek
sivil
köşk
hızla
nedeniyle
koruma
,
yalılar
yıktırılmıştır.
tarafından
durumu
ev
ve
dengesiz
olmasına
doğayla
olurken,
hemen
Büyükada
tetiğini
veya
hakkındaki
muhakkak
yok
yerini
,
zamanlar
eski
köşk
Varlıkları
,
,
bir
oluşturulmadığından
eserleriyle
,
,
Böylece
,
tekniği
etmiş
Büyükada'da
,
tahribat
Tabiat
geçerli
Ayrıca
ülkelerin
ekonomik
muştur
ilan
Büyükada'da
afetlerle
evlerin
olduğu
uyulmamış
etmiştir.
gibi
olmuş
alanı
kadar
ev
gelişigüzel
ve
koşullarının
sunan
ahşap
Bu
sebep
koşullarına
devam
başlarına
simgeleyen
eski
.
Kültür
Sit
yapılanma
yapılanma
hızla
yapıların
Taşınmaz
karar
geçici
itibaren
başlamıştır
bağdaşmayan
Bakanlığı
yüzyılın
örneklerini
diğer
böylesine
Ada'da
bir
taraftan
da
mevcut
tarihi
gösterilmelidir.
tarihinin
olduğu
,
tarihi
ayrıcalıktan
bir
mekan
taraftan
kültür
yerleşme
dokunun
hiç
es¬
de¬
K A Y N A K L A R
•
Adalar
İlçesine
Andon
.
ait
Malecku
1995
(1 9 4 0 )
yılı
;
Brifing
Dosyası.
Büyükada'daki
(Çıngıraklı)
Ayayorgi
Manastırı
Atina.
Constantinople
Cox
.
Samuel
Doğanay
,
(1
8 9 5 ) ;
(1 8 8 7
H
,
(
Prens
);
1994
Prens
);
Adaları.
Adaları
veya
Türkiye
Beşeri
İstanbul
Adaları
Büyükada
Coğrafyası
.
Sefaları.
Gazi
Büro
Kitabevi
.
Ankara.
Erdenen
,
O
.
(
1 9 6 2 );
.
İstanbul
Belediye
Matbaası
.
İs¬
tanbul .
Gustave
,
İstanbul
Refik
yükada
,
.
. Şt.
A
No
:
Les
İles d e s
Princes
.
Paris
.
,
(
1982
ve
P,
);
Bizans
Edebiyat
(1 9 8 9 ) ;
Devrinde
Mecmuası
Tarih
İmparatoriçelerin
Sürgün
İ,
2089
(1 9 7 6
,
Bü-
Boyunca
İstanbul
Adaları.
Cilt
1
, Yatkın
Ofset
);
Türkiye
Jeolojisine
Giriş
.
İ.Ü.
Edebiyat
Meteoroloji
D.M.G.M.
Günlük
D.M.G.M.
Ortalama
Bülteni.
Meteoroloji
ve
Bülteni
Ekstrem
(1929-1985);
(
1970-1985
Kıymetler
Ankara
.
.
), A n k a r a
Meteoroloji
Nüfus
Sayımı
İdari
Bölünüş
-94-
(1990
),
Ankara
.
Bülteni,(1
Ankara.
Genel
Fakültesi
İstanbul.
D . M . İ . G . M . Yıllık
D.İ.E.
Yeri
.
İstanbul.
Yalçınlar,
Yay
( 1 8 8 4 );
Tarih
Tuğlacı,
Ltd
S,
Ansiklopedisi.
.
9 8 5 ) ,
Download

Okumak İçin Tıklayınız - Marmara Coğrafya Dergisi