ATIK YÖNETİMİNDE ONLINE UYGULAMALAR
ATIK YÖNETİMİ UYGULAMASI
(TABS, MOTAT, KDS)
VERİ DEĞERLENDİRME ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ
[email protected]
İçerik
• Atık Veri Döngüsüne İlişkin Sistemler
– Tehlikeli Atık Beyan Sistemi (TABS)
– Mobil Atık Takip Sistemi (MoTAT)
– Kütle Denge Sistemi (KDS)
• Atık Yönetimi Uygulaması Kullanımı
Çevrimiçi İşlemlerin Gereği
• İyi bir yönetim için gerekli olan adımlar arasında
– Bilgi birikimi
– Konuya ilişkin sağlıklı veriye ulaşılması
• Gerçek, güncel ve güvenilir verinin derlenmesi
• Derlenen verinin değerlendirilebilir olması
• Sonuçların ilgili birimlerce kullanılabilir olması
Sonuç:
– Tüm taraflarca uygulanabilir bir mevzuat
– İyi yönetilmiş iş ve işlemler
Çevrimiçi Sistemlerin Kullanım Amacı
Sağlıklı bir atık
envanterinin
oluşturulması
Alınacak çevresel
tedbirlere zemin
hazırlamak
Çevresel altyapı
servislerinin
iyileştirilmesi ve
geliştirilmesine
katkı sağlamak
Üretilen atıklara
ilişkin verinin
toplanması ve
değerlendirilmesi,
Türkiye geneli
tehlikeli atık
üreten firmaların
kayıt altına
alınması,
GENEL
AMAÇ
Atık sektörü için
“bilgi yönetimini”
iyileştirmek ve
kaliteli veri
sağlamak,
Atık Yönetiminde Kullanılan Çevrimiçi Uygulamalar
Atık Üreticileri
(TABS)
FİRMA
Lisanslı Atık Geri Kazanım
ve Bertaraf Tesisleri
Lisanslı Atık Taşıma
Firmaları
(Kütle Denge Sistemi)
(MoTAT)
BİLGİ
SİSTEMİ
Çevre ve Şehircilik İl
Müdürlüğü
Çevre ve Şehircilik
Bakanlığı
Atık Yönetim Uygulaması Paydaşları
Atık Üreticileri
• Ulusal Atık Taşıma Formu (UATF) girişi
• Taşıma işleminin başlatılması
• TABS’ın doldurulması
Lisanslı Atık Taşıma Firmaları
• Taşıma taleplerinin alınması
• Taşımanın başlatılması (Mobil cihaz )
Atık İşleme Tesisi (Geri Kazanım/Bertaraf)
• Atıkların kabulü
• Kütle Denge Formunun doldurulması
(Atık İşleme – Ürün ve Bakiye Atık miktarları)
Atık Yönetim Uygulaması Paydaşları
Çevre ve Şehircilik İl Müdürlükleri
• İl bazında atık beyanlarının izlenmesi, değerlendirilmesi ve
raporlanması
• UATF satış işlemlerinin kayıt altına alınması
• Atık taşıma firmaları ve bu firmalara bağlı araçların
lisanslandırılması
• İl Müdürlüğü faaliyet alanındaki tesislerin izlenmesi ve denetimi
Bakanlık
• Ülke geneli atık beyanların izlenmesi, değerlendirilmesi ve
raporlanması
• Tesislerin izlenmesi ve denetimi
Çevre Bilgi Sistemi
http://online.cevre.gov.tr
Çevre Bilgi Sistemi Kullanıcı Uygulamaları
Atık Yönetim Uygulaması Ekranı
Tehlikeli Atık Beyan Sistemi (TABS)
Tehlikeli Atık Beyan Sistemi (TABS)
Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği
Atık Üreticileri
Madde 9-(g) bendi: “Atık beyan formunu her yıl takip eden yılın
en geç Mart ayı sonuna kadar bir önceki yıla ait bilgileri
içerecek şekilde Bakanlıkça hazırlanan web tabanlı programı
kullanarak doldurmak, onaylamak ve çıktısını almak ve beş yıl
boyunca bir nüshasını saklamakla” yükümlüdür.
Tehlikeli Atık Beyan Sistemi (TABS)
Tehlikeli Atık Beyan Sistemi (TABS)
Beyan Formu Oluşturma
Tesis bilgileri kontrol edilmeli, düzeltme gerekiyorsa «Tesis Bilgilerini
Güncelle» butonu kullanılarak düzeltme yapılmalıdır.
Tehlikeli Atık Beyan Sistemi (TABS)
Beyan Formu Oluşturma
Nace kodu firmanın faaliyette olduğu alanı ifade eden bir koddur. Gelir
İdaresi Başkanlığından (GİB) kod listesine ulaşılabilir.
Kapasite firmanın beyan yılına ait üretim/satış/işlem miktarıdır.
Tehlikeli Atık Beyan Sistemi (TABS)
Beyan Formu Oluşturma
Tehlikeli Atık Beyan Sistemi (TABS)
Beyan Formu Oluşturma
1. Formun ait olduğu yıl atık oluşmadıysa formun önceki bölümlerini
doldurduktan sonra ilgili kutu işaretlenerek doğrudan onay aşamasına geçilir.
2. Atık oluşmuşsa (stokta kalmış veya gönderilmiş) «yeni atık beyanı ekle»
butonu ile atık formuna ulaşılarak ilgili bölümler doldurulur.
3.
Tüm atıklar beyan edilip kontrol edildikten sonra onay işlemleri
gerçekleştirilir.
Tehlikeli Atık Beyan Sistemi (TABS)
Beyan Formu Oluşturma
•
•
«Atık İşleme Tesisi» bölümünde tesis adı bulunamıyorsa atığın gönderildiği tesisin
lisansında bulunan atık kodları ve atık işleme yöntemi kontrol edilmelidir.
Tıbbi atıklar belediyeye verildiyse «Atık İşleme Tesisi» bölümü boş bırakılmalı, belediye
seçilmelidir.
Tehlikeli Atık Beyan Sistemi (TABS)
Beyan Formu Oluşturma
Beyan edilecek başka
atık varsa ekleme
işlemi yapılır.
Seçilen atık satırında
güncelleme yapmak
için kullanılır.
Atık satırını silmek
için kullanılır.
Tehlikeli Atık Beyan Sistemi (TABS)
Beyan Formu Oluşturma
• Onay işlemlerinin
tamamlanabilmesi
için sistem kod
oluşturur ve beyanda
verilen e-posta
adresine kodu
gönderir.
• Bu kod girilerek onay
işlemi tamamlanır.
• Onaylanmayan
formların durumu
«hazırlık aşamasında»
kalır ve bu hata olarak
algılanır.
• Form yazdırılır ve
imzalanarak 5 yıl
boyunca saklanır.
Tehlikeli Atık Beyan Sistemi (TABS)
Beyan Formu Oluşturma
Mobil Atık Takip Sistemi (MoTAT)
Mobil Atık Takip Sistemi (MoTAT)
• Mobil Atık Takip (MoTAT) Sistemi «Atıkların Karayolunda Taşınmasına
İlişkin Tebliğ» de
«Her bir taşıma işlemine ilişkin bilgilerin kaynağında kayıt altına
alınması, atık taşıma firma ve araçların lisanslandırılması, atık yüklü
araçların seyir halindeyken izlenmesi ve atık taşıma işlemlerinin
etkin bir şekilde denetlenmesi amacıyla hazırlanan çevrimiçi sistem»
olarak tanımlanmıştır.
• Sisteminin kullanıcıları:
– Çevre ve Şehircilik Bakanlığı,
– Çevre ve Şehircilik İl Müdürlükleri,
– Atık üreticileri/yetkilendirilmiş kuruluşlar
– Lisanslı geri kazanım/bertaraf tesisleri
– Lisanslı atık taşıma firmaları
– Atık Takip Servis Sağlayıcıları (ATSS)
Mobil Atık Takip Sistemi (MoTAT)
•
•
•
•
•
•
Atık Taşıma Firma Lisansı ve Atık Taşıma Araç Lisansı verilmesi,
basılı UATF’lerin talep, satış, stok işlemleri,
UATF’lerin çevrimiçi doldurulması ve onaylanması,
atıkların yüklenmesi ve boşaltılmasını da kapsayan taşıma işlemi,
atık yüklü araçların seyir halindeyken mobil cihaz vasıtasıyla takip edilmesi,
toplanan verinin izlenmesi, değerlendirilmesi ve raporlanması
İşlemler Atık Yönetim Uygulaması üzerinden erişilen MoTAT modülünden
gerçekleştirilecektir.
Mobil Atık Takip Sistemi (MoTAT)
Atık gönderim işlemleri menüsünden;
• Atık taşıma talepleri gerçekleştirilecek,
• Taşıma işlemi devam eden transferler
• Tamamlanan taşımalar görüntülenebilecektir.
Kütle Denge Sistemi (KDS)
Kütle Denge Sistemi (KDS)
Hedefi
10.09.2014 tarih ve 29115 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiş
olan Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği
kapsamında geçici faaliyet belgesi veya
çevre lisansı almış atık geri kazanım ve
bertaraf tesislerinin;
•kabul ettikleri atıkların,
•yakma prosesi sonucu ortaya çıkan ısıl
güç toplamlarının,
•diğer prosesler sonucunda oluşabilecek
nihai ürün ve atıkların
Kayıt altına alınması
Raporlanması
İzlenmesi
27
Kütle Denge Sistemi (KDS)
Kullanım amacı
• Oluşan atıkların nasıl yönetildiğinin göstergesidir
• Atık geri kazanım/bertaraf lisansı almış firmaların etkin takibini
sağlar
• Lisanslı tesislerin lisans şartlarına uygun çalışıp çalışmadığının
denetlenmesini kolaylaştırır
• Atıkların geri dönüşüm oranlarının belirlenerek ülke ekonomisine
katkısı hesaplanabilir ve fayda / zarar analizi yapılarak karar
vericilere destek sağlanır
• Tüm dünya uygulamalarında etkin atık yönetiminin temel
bileşenlerindendir.
28
Kütle Denge Sistemi (KDS)
Lisanslı geri kazanım/bertaraf tesisleri tarafından oluşturulan kütle
denge verileri kamu kurumları ve sanayiciler tarafından
değerlendirilmektedir
Kamu kurumları
Atık işleme tesisleri
Çalışma verimi
hesaplayabilir
Verimlerini artırmak için
geri kazanım/bertaraf
prosesleri üzerinde
araştırma yapabilirler
.
Etkin denetim ve
kontrol sağlanır.
Geri kazanım/bertaraf
ile ilgili dinamik raporlar
oluşturabilirler (geri
kazanılan atık miktarı,
geri kazanım/bertaraf
bölgesel dağılım vb.)
Ülkenin atık işleme tesis
ihtiyacını belirleyebilirler
29
Kütle Denge Sistemi (KDS)
KD Formu Bileşenleri
Tesise kabul edilen
atıklar
Ulusal Atık Taşıma Formu
Tesise kabul
edilen atıklar
Atıktan üretilen
ürünler
Kütle denge
tablolarının
olmazsa
olmazları
Atıklara uygulanan
işlemler ( R ve D kodları)
Bakiye atıklar
30
Kütle Denge Sistemi (KDS)
KD Formu Bileşenleri
- Ulusal Atık
Taşıma Formu
Geri kazanım/bertaraf (R/D)
kodlarına göre gerçekleştirdikleri
işlemler
(UATF) ile taşınan atıkların
tesise kabulü (Gelen UATF)
Fire (buharlaşan su vb.) bilgileri
Nihai ürün bilgileri /
toplam ısıl güç bilgileri
Prosesleri sonucu oluşan atıkları
(Giden UATF)
ONAY
31
Kütle Denge Sistemi (KDS)
Kullanıcıları
Çevre Envanteri ve Bilgi Yönetimi Dairesi Başkanlığı
(Veri değerlendirme, analiz, rapor ve yayın)
ÇED İzleme ve Çevre Denetimi Dairesi Başkanlığı
( Denetim hazırlık verisi, kontrol verisi)
Çevre Lisansı
olan tesisler
(Veri girişi
+ onay)
Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü
( Mevzuatın güncel verilere göre revizyonunda)
İzin ve Lisans Dairesi Başkanlığı (Kontrol )
Çevre ve Şehircilik İl Müdürlükleri
( Denetim hazırlık verisi, kontrol verisi)
Kütle Denge Sistemi (KDS)
Mevcut Durum
Açılış
Kullanım
• Kütle Denge Sistemi 26.06.2014 Genel Müdürlüğümüz web
sayfasında yapılan duyuru ile geçici faaliyet belgesi / çevre
lisansına sahip geri kazanım ve bertaraf tesislerinin
kullanımına açılmıştır.
• Uygulama kullanım kılavuzu kullanıcıların bilgisine sunulmuştur.
• http://www.csb.gov.tr/db/ced/editordosya/KDS_kilavuz_25-06-2014.pdf
• Tesislerden öncelikle 2013 yılına kütle denge işlemlerini tek
seferde girmeleri ve onaylamaları beklenmektedir. Onay
Uygulama
sonrasında 2014 yılı KDS form işlemlerine geçilmekte ve
aylık olarak KDS girişlerinin tamamlanması gerekmektedir.
33
Kütle Denge Sistemi (KDS)
GERİ KAZANIM
BERTARAF
Tehlikeli Atık Geri Kazanım
Tehlikesiz Atık Geri Kazanım
Atık Yağ Geri Kazanım
Bitkisel Atık Yağ Geri Kazanım
Atık Akümülatör Geri Kazanım
ÖTL Geri Kazanım
Atık Yakma ve Beraber Yakma
Düzenli Depolama - 1. Sınıf (Tehlikeli Atık )
Düzenli Depolama - 2. Sınıf (Belediye Atıkları
ve Tehlikesiz Atık)
Düzenli Depolama - 3. Sınıf (İnert Atık )
İŞLEME
ARINDIRMA
Tıbbi Atık Sterilizasyon
Tanker Temizleme
Hurda Metal İşleme
Atık Elektrikli ve Elektronik Eşya İşleme
PCB Arındırma
ARA DEPOLAMA
Tehlikeli Atık Ara Depolama
34
Kütle Denge Sistemi (KDS)
2013 Formu Oluşturma
•
•
Tesis, 2013 yılının Kütle/Denge Raporunu tek seferde girmelidir.
Tüm sekmeler doldurulduktan sonra rapor onaylanır.
Kütle Denge Sistemi (KDS)
Atık Kabul İşlemleri
Tesise alınan atık sistem yoluyla da uygun alandan tesise kabul edilir.
36
Kütle Denge Sistemi (KDS)
Atık Kabul İşlemleri-Gelen UATF
Boş olarak gelen UATF formatındaki form doldurulur.
Kütle Denge Sistemi (KDS)
Atık Kabul İşlemleri-Gelen UATF(50 kg altı…)
UATF gerektiren ve kendisine lisanssız taşıma ile gelen (tıbbi atık hariç 50 kg
altı atıklar ile foto. end. atıkları) atıklar için giriş yapılır.
Kütle Denge Sistemi (KDS)
Atık Kabul İşlemleri-Gelen Tehlikesiz Atık
Atık işleme tesisine gelen her tehlikesiz atık, atık kodu ve tarih bazında
sisteme kaydolmaktadır.
Sisteme girişi yapılan atıklar ekranda listelenir.
Kütle Denge Sistemi (KDS)
Atık Kabul İşlemleri-Gelen Tıbbi Atık
Kütle Denge Sistemi (KDS)
Atık Kabul İşlemleri-Tesis Bünyesinde Oluşan
Tesisin kendi bünyesinde oluşan ve lisansında yer aldığı için yine kendi
tesisinde işleyebileceği atıkların girişi yapılır.
Tesisin geri kazanım/bertaraf işlemi sonucu prosesten çıkan atıkları bu
kapsamda değildir.
Kütle Denge Sistemi (KDS)
Atık İşleme İşlemleri
Kütle Denge Sistemi (KDS)
Atık İşleme İşlemleri-Ürün Tanımlama ve Stok
Atık kabul bölümünden atık alındığında, atık işlendiğinde, proses sonucu atık
oluştuğunda veya atık gönderim işlemi gerçekleştirildiğinde tesisin atık stoğu oluşur.
Proses sonucu ürün eklendiğinde veya ürün satışı gerçekleştiğinde ürün stoğu
oluşur.
Ürünler tesis tarafından «Ürün kodları» alanından tanımlanır.
Kütle Denge Sistemi (KDS)
Atık İşleme İşlemleri-Proses Ekleme
Kütle Denge Sistemi (KDS)
Atık İşleme İşlemleri-Proses Ekleme
R1 ve / veya D10 lisansı olan tesisler bunker kullanıyorlar ise bu ekranı
kullanır.
Kopyala butonu ile besleme bilgileri kopyalanarak o günün tarihiyle yeni bir
kayıt oluşturulur.
Bunkere girilen atıklar toplanarak 191211 (Atıkların mekanik işlenmesinden
kaynaklanan tehlikeli maddeler içeren diğer atıklar (karışık malzemeler
dahil) kodlu atığa otomatik dönüştürülür.
Kütle Denge Sistemi (KDS)
Atık İşleme İşlemleri-Proses Ekleme
Yakma prosesleri gün gün sisteme girilir.
O gün seçilen fırında kullanılan tüm ek yakıtlar ve alternatif hammaddeler
proses eklenir.
R1 lisansı olan tesisler fırınlarında atıkları Ek Yakıt ve Alternatif Hammadde olarak
iki farklı şekilde kullanır. Bir ürün oluşmaz.
Kopyala butonu ile prosesin bilgileri kopyalanarak o günün tarihiyle yeni bir kayıt
oluşturulur
Kütle Denge Sistemi (KDS)
Atık İşleme İşlemleri-Proses Ekleme
İşlem tarihi ve açıklama girilir.
Aynı gün aynı lotta depolanan atıklar tek seferde girilir. Açıklama ya da lot
bilgileri farklı ise aynı güne başka bir kayıt daha girilir.
Depolama işlemleri gün gün sisteme girilir
Kopyala butonu ile prosesin bilgileri kopyalanarak o günün tarihiyle yeni bir kayıt
oluşturulur.
Kütle Denge Sistemi (KDS)
Atık İşleme İşlemleri-Proses Ekleme
•
•
•
•
•
•
•
•
Her R/D prosesinin kaydı ayrı girilir.
Tarih girilir. (Dönem içerisinde bir tarih olmalı)
Prosese giren atıklar her atık kodu için eklenir.
Katkı maddeleri elle giriş yapılarak eklenir.
Ürün kısmına her ürün için eklenir.
Oluşan bakiye atık her atık kodu için eklenir.
Girdi ve çıktı kısımları toplanarak fire olup
olmadığı otomatik hesaplanır
Fire oluşmuş ise açıklaması istenir.
•
«Girdi atık» oluşturulan atık stoğundan
seçilmektedir.
•
Proses eklendikçe «çıkan atık» stoğu ve «ürün»
stoğu oluşmaktadır.
•
Proses kaydı girmeden atık gönderim işlemi
yapılmasına izin verilmez.
Kütle Denge Sistemi (KDS)
Atık İşleme İşlemleri-Proses Listesi
Kütle Denge Sistemi (KDS)
Atık İşleme İşlemleri-Ürün Satış
Kütle Denge Sistemi (KDS)
Atık İşleme İşlemleri-Ürün Satış
Fatura numarası, satış tarihi, satıldığı kişinin/firmanın bilgileri doldurulur.
Ekle butonu ile satılan ürün ve miktarı da girildikten sonra kaydedilir.
Kütle Denge Sistemi (KDS)
Atık Gönderim İşlemleri
Kütle Denge Sistemi (KDS)
Atık Gönderim İşlemleri
Atık İşleme Tesisi
Detay Bilgileri
•
Tesisin detaylı bilgileri, lisans bilgileri ve formlar görüntülenir.
Form atık hareketlerinden otomatik olarak doldurulur. Tesisin tek yapması gereken
dönem içerisindeki kayıtlarını tamamlayıp o dönemi onaylamaktır.
Bir önceki dönem onaylanmadan sonraki dönem onaylanamaz.
Bir dönem onaylandığında o dönem içindeki tüm UATF-proses-atık giriş-çıkış gibi
işlemler güncellemeye kapatılır.
54
Atık İşleme Tesisi
Kütle Denge Raporları
Rapor kontrol edilir ve onaylanır.
55
Teşekkür Ederim…
Download

Sunum 30