REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŽAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Požarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
Broj: 1335
Datum: 20.06.2012.god.
Analiza zdravstvenog stanja stanovništva Podunavskog
okruga za 2011. godinu
I UVOD
Analizirati zdravstveno stanje stanovništva, znači biti unapred svesno orijentisan
ka njegovom poboljšanju i daljem unapređenju (1).
Analiza zdravstvenog stanja stanovništva Podunavskog okruga za 2011. godinu
podrazumevala je sagledavanje osnovnih demografskih i zdravstvenih pokazatelja u cilju
dijagnostikovanja problema i potreba određenih kategorija stanovništva. Samo
poznavanjem zdravstvenih problema i potreba stanovništva moguće je dobro organizovati
zdravstvenu službu i planirati kvalitetnu zdravstvenu zaštitu.
Sprovedena analiza zdravstvenog stanja stanovništva Podunavskog okruga
bazirana je na rutinskim podacima demografske i zdravstvene statistike i predstavlja
presek zdravstvenog stanja stanovništva u 2011. godini.
II GEOGRAFSKE I DEMOGRAFSKE KARAKTERISTIKE PODUNAVSKOG
OKRUGA
2.1. Geografske karakteristike
Podunavski okrug se nalazi u severoistočnom delu Centralne Srbije i prostire na
površini od 1223 km2, između Južno-Banatskog okruga na severu, Braničevskog okruga
na istoku, Pomoravskog na jugoistoku i Šumadijskog okruga na jugozapadu, kao i Grada
Beograda na zapadu. Prema konfiguraciji zemljišta pripada brdsko-ravničarskoj regiji.
Podunavski okrug administrativno je podeljen na tri opštine: Velika Plana, SmederevoGrad i Smederevska Palanka. Ove administrativne celine imaju ukupno 59 naselja i to
opština Velika Plana 13, grad Smederevo 28 i opština Smederevska Palanka 18 naselja.
2.2. Demografske karakteristike
Na teritoriji Podunavskog okruga živi ukupno 201908 stanovnika (prema Proceni
stanovništva od 30.06.2010. godine) sa prosečnom gustinom naseljenosti od 166 lica po 1
km2 (tabela br.1). Broj stanovnika Podunavskog okruga se za godinu dana umanjio za
0.6%, jer je prema predhodnoj proceni iznosio 203118 stanovnika.
1
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŽAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Požarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
Karakteristika teritorije Podunavskog okruga je da u njegove tri opstine živi veliki
broj raseljenih lica, tako da broj stanovnika sa raseljenim licima iznosi 211430 (raseljena
lica čine 4,5% ukupnog broja stanovnika). U ovoj analizi većina pokazatelja zdravlja je
izračunavana na broj stanovnika sa raseljenim licima, obzirom da ostvaruju zdravstvenu
zaštitu na teritoriji Podunavskog okruga.
Tabela 1. Starosna struktura i indikatori stanovništva Podunavskog okruga
u 2011. godini
OPŠTINA/
OKRUG
STANOVNIŠTVO
(procenjeno stanje 30.06.2010.)
Struktura stanovništva po dobnim grupama
Očekivno
trajanje života
živorođ.dece
2008-2010
Ukupno
Na 1
km2
Prosečna
starost
Indeks
starenja
Predškols
ka deca
(0-6)
Školoob
avezni
(7-18)
Žene
generativn
o doba
(15-49)
Radno
sposobni
(15-64)
Odrasli
punoletn
i
18 i više
M
Ž
41985
Vel. Plana
Smederevo 107638
Sm. Palanka 52285
Podunavski
201908
okrug
122
224
131
42.35
39.90
43.40
119.55
90.42
132.06
2536
7689
3201
3546
9732
4174
9250
25018
10865
28033
74841
34697
34326
86086
43092
71.3
69.8
72.4
76.7
75.6
77.2
165
41.32
106.26
13426
17452
45133
137571
163504
71.2
76.5
Na teritoriji Podunavskog okruga, prema površini koju zauzima, najveći je Grad
Smederevo sa 481 km2 i 107638 stanovnika. Broj stanovnika grada Smederevo sa
raseljenim licima iznosi 114436, raseljena lica čine 5.9% stanovništva.
Prema procenjenom broju stanovnika iz 2010. godine udeo stanovnika sa 65 i više
godina (33459) u ukupnom broju stanovnika za Podunavski okrug (201908) iznosi
16.57% što pokazuje da populacija koja živi na teritoriji posmatranog okruga pripada
staroj populaciji (udeo starih sa 65 i više godina preko 10.0%).
Indeks starenja stanovništva za teritoriju Podunavskog okruga iznosi 106.26 što je
pokazatelj starenja nacije (indeks preko 40). Indeks starenja predstavlja odnos broja
starog (60 i više godina) i mladog (0-19 godina) stanovništva. U odnosu na prošlu
godinu, kada je iznosio 102.20, ovaj pokazatelj se uvećao.
2.3. Vitalne karakteristike
Vitalne karakteristike Podunavskog okruga posmatrane su kroz prirodna kretanja
stanovništva, odnosno rađanje i umiranje (natalitet i mortalitet) (tabela br.2).
2
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŽAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Požarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
Tabela 2. Prirodno kretanje stanovništva Podunavskog okruga u 2010.
godini (Vitalni događaji)
Br. stanov.
(procenjeno
stanje
Br. živorođ.
Ukupan br.
dece u
od 30.06.2010.)
2010.g.
OKRUG
201908
Velika Plana
OKRUG /
Br. umrle
Stopa
umrlih u
odojčadi
2010.g.
u 2010.g.
1728
2755
41985
284
Smederevo
107638
Smederevska
Palanka
52185
OPŠTINA
Prirodni
Stopa
nata-
Stopa
opš.
mor-
Stopa
Vitalni
prira-
liteta
taliteta
štaj
prirodnog
mortalit.
indeks
priraštaja
odojčadi
11
8.6
13.6
-1027
-5.1
6.4
62.7
610
2
6.8
14.5
-326
-7.8
7.0
46.6
1056
1475
4
9.8
13.7
-419
-3.9
3.8
71.6
388
670
5
7.4
12.8
-282
-5.4
12.9
57.9
PODUNAVSKI
Na teritoriji Podunavskog okruga, prema poslednjim zvaničnim podacima
Republičkog zavoda za statistiku koji se odnose na 2010. godinu, za broj stanovnika bez
raseljenih lica, beleži se niska stopa nataliteta od 8.6/1000 (manje od 15/1000), dok stopa
opšteg mortaliteta iznosi 13.6/1000. Obzirom da je u ovoj godini bilo rodjeno malo manje
dece nego u prošloj, vrednost stope nataliteta je smanjena za 0.5, dok je opšta stopa
mortaliteta opala za 0.2.
Pored navedenih indikatora posmatrani su još i veoma važni vitalni pokazatelji,
kao što su stopa prirodnog priraštaja, odnosno razlika između živorođenih i umrlih na
1000 stanovnika u 2010. godini na teritoriji Podunavskog okruga i vitalni indeks koji
predstavlja racionalnost prirodnog priraštaja.
Stope prirodnog priraštaja u 2010. godini na pomenutoj teritoriji su veoma niske
sa negativnim vrednostima u svim opštinama, gde je zabeleženo -7.8 promila u opštini
Velika Plana kao najugroženijoj u ovom okrugu, sa vitalnim indeksom od 46.6. Grad
Smederevo ima najpovoljniji vitalni indeks, odnosno broj živorođenih u odnosu na 100
umrlih lica u 2010. godini iznosi 71.6, dok na nivou okruga vitalni indeks iznosi 62.7.
Smrtnost odojčadi kao veoma važan indikator zdravstvenog stanja stanovništva
predstavlja važan pokazatelj dostupnosti zdravstvene zaštite, adekvatnosti i kvaliteta
pruženih zdravstvenih usluga kao i nivoa socijalno-ekonomskog razvoja zemlje i na
nivou okruga u 2010. godini iznosi 6.4 na 1000 živorodjenih.
2.4. Socio-ekonomski pokazatelji povezani sa zdravljem
U 2010. godini prema zvaničnim podacima Republičkog zavoda za statistiku o
broju zaposlenih u Republici Srbiji, u Podunavskom okrugu bilo je ukupno 40000
zaposlenih lica kojima je pružana zdravstvena zaštita u zdravstvenim ustanovama na ovoj
teritoriji. Ovaj podatak govori o broju zaposlenih u privrednim društvima, preduzećima,
3
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŽAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Požarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
ustanovama, zadrugama, organizacijama uključujući i zaposlene u malim privrednim
društvima kao i preduzetnike (lica koja samostalno obavljaju delatnost i zaposleni kod
njih). Broj zaposlenih na 1000 stanovnika u 2010. godini iznosio je 198.1 lica, dok je u
predhodnoj godini iznosio 207 zaposlenih na 1000 stanovnika Od prikazanog broja
zaposlenih 35.8% bile su žene, a ostalo muškarci (64.2%). U posmatranom periodu na
teritoriji ovog okruga bilo je ukupno 14533 nezaposlenih lica, prema podacima
Nacionalne službe za zapošljavanje, odnosno 68.7 nezaposlenih lica na 1000 stanovnika.
Broj nezaposlenih na 1000 stanovnika se smanjio u odnosu na predhodnu godinu. Od
prikazanog broja nezaposlenih, 56.7% bile su žene.
Prosečna zarada (svih sektora delatnosti) bez poreza i doprinosa po zaposlenom u
2010. godini u Podunavskom okrugu iznosila je 34082 dinara, ili 10.1% više nego
predhodne.
III. OPŠTI POKAZATELJI ZDRAVSTVENOG STANJA STANOVNIŠTVA
Zdravstveno stanje stanovništva, kao preduslov ukupnog ekonomskog razvoja
društva, predstavlja multidimenzionalnu karakteristiku populacije i uslovljeno je nizom
faktora među kojima su: uslovi rada i življenja, fizička sredina i organizacija zdravstvene
zaštite.
Procena zdravstvenog stanja stanovništva predstavlja osnovu za identifikaciju
prioriteta, preduzimanje određenih aktivnosti kao i preispitivanje postojeće zdravstvene
politike, strategije i tehnologije u zdravstvenoj zaštiti (2).
Najčešće korišćeni indikatori zdravstvenog stanja stanovništva su: opšti
morbiditet, morbiditet od određenih bolesti, mortalitet, apsentizam i invalidnost.
3.1. Opšti morbiditet
Opšti morbiditet kao indikator zdravstvenog stanja stanovništva na teritoriji
Podunavskog okruga, u ovoj analizi, posmatran je putem Izveštaja o oboljenjima,
stanjima i povredama na nivou domova zdravlja posmatranog okruga.
3.1.1. Morbiditet na nivou primarne zdravstvene zaštite
Opšti morbiditet na nivou domova zdravlja Podunavskog okruga posmatran je u
okviru službi za zdravstvenu zaštitu: male dece, školske dece, žena, opšte medicine,
medicine rada i stomatologije.
U 2011. godini na nivou svih domova zdravlja Podunavskog okruga registrovano
je u pomenutim službama ukupno 379906 oboljenja, sa opštom stopom morbiditeta od
1796.8 na 1000 stanovnika. Prema broju korisnika zdravstvene zaštite na nivou okruga
(211430 stanovnika sa raseljenim licima), može se zaključiti da su u proseku svakom
stanovniku registrovana po 1.8 obolenja. U onosu na prošlu godinu, opšta stopa
4
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŽAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Požarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
obolevanja je opala, kao i prosečan broj obolenja po osobi (iznosila je 2028/1000
stanovnika).
Najčešće registrovana oboljenja, stanja i povrede prema 10 MKB u Podunavskom
okrugu na nivou primarne zdravstvene zaštite u 2011. godini, prikazana su na grafikonu
broj 1.
Grafik 1. Deset najčešćih grupa oboljenja po 10 MKB klasifikaciji
registrovanih u Domovima zdravlja Podunavskog okruga 2011. godine
4.2%
3.1%
35.6%
2.9%
4.3%
X
XIV
IX
4.8%
XVIII
XIII
XIX
5.8%
XI
XII
5.9%
IV
10.1%
10.8%
I
Deset vodećih grupa oboljenja po 10 MKB u Podunavskom okrugu u 2011.
godini bile su:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
Bolesti sistema za disanje (X grupa) (35.63%),
Bolesti mokraćno-polnog sistema (XIV grupa) (10.80%),
Bolesti sistema krvotoka (IX grupa) (10.13%),
Simptomi, znaci i patološki klinički i laborator. nalazi (XVIII grupa) (5.86%),
Bolesti mišićno-koštanog sistema i vezivnig tkiva (XIII grupa) (5.78%),
Povrede, trovanja i posledice delovanja spoljnih faktora (XIX grupa) (4.80%),
Bolesti sistema za varenje (XI grupa) (4.30%),
Bolesti kože i bolesti potkožnog tkiva (XII grupa) (4.24%),
Bolesti žlezda sa unutrašnjim lučenjem,ishrane i metabolizma (IV grupa) (3.12%).
Zarazne bolesti i parazitarne bolesti (I grupa) (2.93%).
5
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŽAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Požarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
Analizirajući morbiditet, odnosno obolenja registrovana u službama domova
zdravlja Podunavskog okruga u 2010. godini, može se reći da ubedljivo prvo mesto
zauzimaju Bolesti sistema za disanje sa 35.63%, kao i predhodne godine. U odnosu na
redosled prošle godine, bolesti mokraćno-polnog sistema su izbile na drugo mesto, dok su
bolesti sistema ktvotoka pale na treće mesto.
Prema godišnjem Izveštaju o zaraznim i parazitarnim bolestima na teritoriji
Podunavskog okruga u 2011. godini, prijavljeno je ukupno 27457 obolelih, od čega je 3
lica umrlo. U odnosu na predhodnu godinu, proj prijavljenih je porastao za 28.1%, što je
posledica pre svega bolje evidencije i registracije ovih obolenja. Vodeće mesto među
prijavljenim zaraznim bolestima za teritoriju posmatranog okruga su: influenca virus non
identificatum, varičela i dijareja sa gastroenteritisom.
Učestalost zaraznih bolesti u Podunavskom okrugu u 2011. godini prikazana je u
tabeli 3.
Tabela 3. Deset vodećih registrovanih zaraznih bolesti na teritoriji
Podunavskog okruga u 2011. godini
Rang.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
Broj obolelih u 2011.
god.
Index
24935
1285
475
166
157
90.81
4.68
1.73
0.60
0.57
Mononucleosis infectiosa
113
88
0.41
0.32
TBC potvrđena bakteriološki i
hist.
47
0.17
0.15
0.06
0.49
100.00
OBOLJENJE
Influenza, virus non
identificatum
Varicella
Diarrhoea et gastroenteritis
Tonsilitis acuta
Scarlatina
Toxiinfectio alimentarisintoxicatio
M.Lyme;boreliosis
Meningitis virosa
Ostale
SVEGA
40
16
135
27457
Na teritoriji oba okruga u 2011. godini obolevanje od bolesti preventabilnih
vakcinama bilo je zastupljeno sa 18 slučajeva i to: 1 od zaušaka, 7 od rubela, 10 od
hepatita B, dok obolelih od morbila nije bilo.
Prema zaključcima iznetim od strane komisije za kontrolu i praćenje kretanja
zaraznih i parazitarnih bolesti, epidemiološka situacija zaraznih bolesti na teritoriji
Braničevskog i Podunavskog okruga u 2011. godini bila je uobičajena.
6
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŽAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Požarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
3.1.2
Hronična nezarazna oboljenja
Hronična nezarazna oboljenja kao bolesti savremenog doba, na žalost, u stalnom
su porastu i zakonski podležu obaveznoj prijavi i odjavi prema Pravilniku o obrascu
registra i načinu njegovog vođenja, obrascu prijave i postupku prijavljivanja i
odjavljivanja određenih bolesti ("Sl. glasnik RS", br. 2/1980). U pomenuta oboljenja
spadaju: rak i leukemija, endemska nefropatija, psihoze, šećerna bolest, reumatska
groznica, progresivno mišićne distrofije, hemofilija, hronična insuficijencija bubrega,
narkomanija, koronarne bolesti srca i opstruktivne bolesti pluća, a pored ovih u
proteklom periodu od donošenja pomenutog Pravilnika, bila su praćena u pojedinim
opštinama i sledeća oboljenja: cerebralna paraliza, multipla skleroza i cistična fibroza.
Problem koji je prisutan kada su pomenute bolesti u pitanju u našoj sredini je isti
kao i kod zaraznih bolesti – neredovno prijavljivanje i odjavljivanje istih, kako od strane
državnog, tako i privatnog sektora. Stoga podaci u postojećim registrima obolelih od
hroničnih nezaraznih bolesti ne govore o prevalenci ovih oboljenja, već samo ukazuju na
veličinu problema.
Prema podacima sa kojima raspolaže Zavod za javno zdravlje Požarevac, mora se
naglasiti da je u 2011. godini broj registrovanih hroničnih nezaraznih oboljenja prikazan
kao zbir prispelih prijava/odjava ovih bolesti iz zdravstvenih ustanova i konstatovanih
dijagnoza iz Potvrda o smrti lica koja su bolovala od hroničnih nezaraznih bolesti, bilo da
su one osnovni ili prateći uzrok smrti. Zato dajemo prikaz registrovanih hroničnih
nezaraznih oboljenja u 2011. godini sa teritorije Podunavskog okruga iz ova dva izvora
podataka (tabela 4).
Tabela 4. Prikaz broja registrovanih hroničnih nezaraznih oboljenja na teritoriji
Podunavskog okruga u 2011. godini
Registrovana
hronična nezarazna
obolenja
Rak i leukemija
Enedmska nefropatija
Psihoze
Šećerna bolest
Reumatska groznica
Progresivne mišićne
distrofije
Hemofilija
Hronična bubrežna insuficija
Izvor podataka
Prijave iz
zdravstvenih
ustanova
Obrazac Potvrda o
smrti
Ukupno
517*
3
267 **
-
548
31
271
-
1065
34
538
-
29
140
169
7
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŽAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Požarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
Narkomanija
0
1
1
Opstruktivne bolesti pluća
Multipla skleroza
Cistična fibroza
Dečija cerebralna paraliza
591**
236
-
621
130
2
-
1212
366
2
-
SVEGA
2371
1862
4233
Akutni koronarni sindrom
* Za maligne bolesti prikazan je broj registrovanih obolenja u Cenru za kontrolu bolesti,
za 2010. godinu, poslednju kompletiranu i obradjenu.
** Za dijabetes i akutni koronarni sindrom uzet je podatak u prvoj koloni (prijave
zdravstvenih ustanova) sa odeljenja epidemiologije, a u drugoj koloni nalazi se ukupan
broj registrovanih bolesti iz potvrda o smrti.
Analizirajući posmatrane bolesti, može se reći da su, na teritoriji Podunavskog
okruga, najčešća hronična nezarazna oboljenja: maligne bolesti, akutni koronarni sindrom
i šećerna bolest.
Obzirom da maligna oboljenja, zbog posebnog sociomedicinskog značaja
zahtevaju posebnu pažnju, na ovom mestu ćemo prikazati broj obolelih osoba i specifičnu
stopu incidence od ove bolesti prema polu (broj novoobolelih M/broj muškog
stanovništva*1000) na teritoriji Podunavskog okruga u 2010. godini koje je prikupio
Zavod za javno zdravlje Požarevac (tabela 5).
Podaci za obolele od malignih bolesti (rak i leukemija) preuzeti su iz Nacionalnog
registra za rak (Can Reg 4) koje prikuplja Centar za kontrolu bolesti Zavoda za javno
zdravlje Požarevac iz zdravstvenih ustanova na teritoriji Braničevskog i Podunavskog
okruga. Naglašavamo da ove podatke kasnije upotpunjuje Institut za javno zdravlje Srbije
prijavama iz zdravstvenih ustanova sa teritorije cele republike, tako da se zvanične stope
incidence obolelih od malignih bolesti razlikuju od preliminarnih koje prikazujemo u
tabeli broj 5. Kod prijavljivanja obolelih od malignih bolesti prisutan je problem
podregistracije, tj. neredovno prijavljivanje i odjavljivanje istih, kako od strane državnog,
tako i privatnog sektora.
8
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŽAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Požarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
Tabela 5. Prikaz broja registrovanih malignih bolesti u Podunavskom
okrugu, prema podacima ZZJZ Požarevac za 2010. godinu
MUŠKI POL
ŽENSKI POL
OPŠTINA
opšti podaci o
stanovništvu sa raselj.
licima 2010.
broj obolelih
stopa incidence
broj obolelih
stopa incidence
muški
ženski
VELIKA PLANA
89
4.01
91
4.24
22168
21469
SMEDEREVO
289
4.99
233
4.13
57962
56474
SM.PALANKA
139
5.14
129
4.90
27031
26326
PODUNAVSKI
OKRUG
517
4.82
453
4.34
107161
104269
Posmatrajući stope incidence prema polu, uočava se da muškarci češće obolevaju
od malignih oboljenja.
3.1.3. Apsentizam i invalidnost
Apsentizam, odnosno privremena odsutnost sa posla, kao i invalidnost, odnosno
svako ograničenje ili nemogućnost obavljanja neke aktivnosti zbog nedostatka na način
koji se smatra normalnim za ljudsko biće, su veoma važni pokazatelji zdravstvenog stanja
stanovništva. Nedostatak je objektivna pojava i može se dokazati medicinskim
dijagnostičkim postupkom, dok je invalidnost relativna i zavisi od vrste i stepena
oštećenja kao i od posla kojim se osoba bavi, odnosno veština koje su joj u poslu
potrebne. Analiza ovih pokazatelja je veoma važna za zdravstvenu službu kako bi
blagovremeno preduzela mere specifične prevencije na nivou primarne prevencije kao i
mere lečenja i rehabilitacije obolelih lica (3).
Prema podacima sa kojima raspolaže Zavod za javno zdravlje Požarevac iz
Izveštaja o privremenoj nesposobnosti – sprečenosti za rad u toku 2011. godine na
teritoriji Podunavskog okruga registrovano je ukupno 26096 slučajeva apsentizma sa
679816 dana odsustvovanja sa posla. Stopu apsentizma računali smo, za potrebe ove
analize na 40000 zaposlenih, prema podacima Republičkog zavoda za statistiku (tabela
br. 6).
9
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŽAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Požarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
Tabela 6. Prikaz o privremenoj nesposobnosti-sprečenosti za rad na teritoriji
Podunavskog okruga u 2011. godini
Red.
br.
1.
2.
3.
4.
Uzrok nesposobnosti/
sprečenosti za rad
Bolesti i povrede
van rada
Povrede na radu
Trudnoća i porođaj
Nega člana porodice
SVEGA
Broj slučajeva
Broj dana
Stopa
22621
586
684
2205
448927
17268
156318
57303
56.55
1.47
1.71
5.51
26096
679816
65.24
Rezultati analize privremene sprečenosti za rad u Podunavskom okrugu pokazuju
da je najveći broj pomenutih slučajeva, kao i najveći broj dana odsustvovanja sa posla u
2011. godini bio zbog bolesti i povreda van rada (86.7% slučajeva i 66.9% dana). Prema
izračunatim stopama odsustvovanja sa posla za teritoriju Podunavskog okruga
(65.24/100) u 2011. godini, može se reći da na svakih 100 radno-aktivnih stanovnika (od
ukupno 40000 radnika) ima oko 65 odsustvovanja sa posla u toku 2011. godine (pri čemu
moramo imati u vidu da je jedan radnik u toku godine mogao više puta ići na bolovanje,
stoga je ova cifra ovako visoka). Stopa apsentizma u prošloj godini imala je nešto manju
vrednost.
Na osnovu prikazanih rezultata može se reći da je invalidnost i apsentizam
problem sa kojim se suočavaju sve opštine Podunavskog okruga i koji značajno utiče na
rezultate analize zdravstvenog stanja stanovništva.
3.2 . Zdravstveno stanje pojedinih kategorija stanovništva
U okviru analize zdravstvenog stanja stanovništva Podunavskog okruga
posmatrani su: zdravstveno stanje predškolske dece, školske dece i omladine, odraslog
stanovništva i žena, kao i stanje zdravlja usta i zuba svih kategorija stanovništva.
3.2.1. Zdravstveno stanje predškolske dece (od 0 do 6 godina)
Na teritoriji Podunavskog okruga je u 2011. godini zdravstvenu zaštitu koristilo
ukupno 12694 dece predškolskog uzrasta od 0 do 6 godina.
U okviru službi za zdravstvenu zaštitu predškolske dece domova zdravlja
Podunavskog okruga u 2011. godini registrovano je ukupno 74132 oboljenja sa stopom
od 5839.92/1000, odnosno svako dete je u proseku 6 puta u toku godine bilo bolesno.
Stopa morbiditeta je u odnosu na prošlu godinu opala (6355.90/1000).
Vodeće grupe bolesti po MKB-10 registrovane u okviru službi za zdravstvenu
zaštitu male i predškolske dece Podunavskog okruga u 2011. godini bile su:
10
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŽAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Požarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
1. Bolesti sistema za disanje (X grupa) (68.74%),
2. Bolesti kože i bolesti potkožnog tkiva (XII grupa) (5.25%),
3. Simptomi, znaci i patološki klinički i laborator. nalazi (XVIII grupa) (5.23%),
4. Zarazne bolesti i parazitarne bolesti (I grupa) (4.80%),
5. Bolesti uva i bolesti mastoidnog nastavka (VIII grupa) (4.68%),
6. Bolesti sistema za varenje (XI grupa) (3.58%),
7. Povrede, trovanja i posledice delovanja spoljnih faktora (XIX grupa) (2.36%),
8. Bolesti mokraćno-polnog sistema (XIV grupa) (1.62%),
9. Bolesti oka i pripojaka oka (VII grupa) (1.58%),
10. Bolesti krvi i bolesti krvotvornih organa i por. imuniteta (III grupa) (0.65%).
Prema prikazanim rezultatima analize može se zaključiti da su kod predškolske
dece na teritoriji Podunavskog okruga ubedljivo prvo mesto zauzele bolesti sistema za
disanje sa udelom od 68.74%, kao i predhodne godine. Stopa obolevanja za bolesti
sistema za disanje iznosila je 4014.34 /1000.
Tabela 7. Prikaz najčešćih dijagnoza koje su registrovane u službi za
zdravstvenu zaštitu predškolske dece na teritoriji Podunavskog
okruga 2011. godine
OKRUG
Rang
PODUNAVSKI
Dijagnoza
Broj
% od ukupnog broja dijagnoza
1
Akutne upale ždrela i krajnika
28923
39.01
2
Infekcije gornjih respiratornih
puteva nespecifične lokalizacije
9994
13.48
5528
7.45
3022
4.07
2993
4.03
3
4
5
Akutna zapaljenja bronhija i
bronhiola
Bolesti srednjeg uva i bolesti
mastoidnog nastavka
Akutna upala larinksa i traheja
Prikazani rezultati pokazuju da su bolesi sistema za disanje, odnosno akutna upala
grla i krajnika kao i infekcije gornjih disajnih puteva bili najveći problem kod male dece
na teritoriji Podunavskog okruga u 2011. godini (tabela br. 7).
11
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŽAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Požarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
3.2.2. Zdravstveno stanje školske dece i omladine (od 7 do 18 godina)
Na teritoriji Podunavskog okruga u 2011. godini registrovano je ukupno 24487
školske dece i omladine od 7 do 18 godina.
U okviru službi za zdravstvenu zaštitu školske dece i omladine domova zdravlja
Podunavskog okruga u 2011. godini registrovano je ukupno 81704 oboljenja sa stopom
od 3336.6/1000, odnosno svako školsko dete je u proseku 3 puta u toku godine obolelo.
Stopa morbiditeta u odnosu na prošlu godinu je porasla (2738.39/1000).
Vodeće grupe bolesti po MKB-10 registrovane u okviru službi za zdravstvenu
zaštitu školske dece i omladine Podunavskog okruga u 2011. godini bile su:
1. Bolesti sistema za disanje (X grupa) (57.27%),
2. Simptomi, znaci i patološki klinički i laborat. nalazi (XVIII grupa) (8.27%),
3. Povrede, trovanja i posledice delovanja spoljnih faktora (XIX grupa) (5.99%),
4. Bolesti kože i bolesti potkožnog tkiva (XII grupa) (5.81%),
5. Bolesti sistema za varenje (XI grupa) (4.34%),
6. Zarazne bolesti i parazitarne bolesti (I grupa) (3.89%),
7. Bolesti mokraćno-polnog sistema (XIV grupa) (2.79%),
8. Bolesti mišićno-koštanog sistema i vezivnig tkiva (XIII grupa) (2.28%),
9. Bolesti oka i pripojaka oka (VII grupa) (2.22%).
10. Bolesti uva i bolesti mastoidnog nastavka (VIII grupa) (1.95%),
Prema predhodno prikazanim rezultatima analize, jasno se vidi da su kod školske
dece i omladine u Podunavskom okrugu, bolesti sistema za disanje najčešće
dijagnostikovana oboljenja, i da su ubedljivo na prvom mestu sa učešćem od 57.27%.
Stopa obolevanja od bolesti sistema za disanje iznosi 1910.85 na 1000 školske dece.
Prikazani rezultati pokazuju da su bolesti sistema za disanje, odnosno akutna
upala grla i krajnika kao i gornjih disajnih puteva bili najveći problemi kod školske dece i
omladine na teritoriji Podunavskog okruga u 2011. godini (tabela br.8).
12
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŽAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Požarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
Tabela 8. Prikaz najčešćih dijagnoza koje su registrovane u službi za
zdravstvenu zaštitu školske dece i omladine na teritoriji
Podunavskog okruga 2011. godine
OKRUG
Rang
PO D U N A V S K I
Dijagnoza
Broj
% od ukupnog broja dijagnoza
1
Akutne upale ždrela i krajnika
24358
29.81
2
Infekcije gornjih respiratornih
puteva nespecifične lokalizacije
9714
11.88
3
Akutne upale bronhija i
bronhiola
7260
8.88
3971
4.86
3330
4.07
4
5
Druge specifične, nespecifične i
višestruke povrede
Drugi simptomi, znaci i
nenormalni klinički i
laboratorijski nalazi
Sistematski pregledi, koji su veoma dobar pokazatelj zdravstvenog stanja školske
dece i omladine, sprovedeni su kod učenika osnovnih i srednjih škola na teritoriji
Podunavskog okruga u 2011. godini, sa obuhvatom od 95.87% kod osnovaca i sa 92.84%
kod učenika srednje škole, što predstavlja nešto veći obuhvat od prošlogodišnjeg (95.79%
kod osnovaca i 90.57% kod srednjoškolaca) (tabela br.9).
13
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŽAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Požarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
Tabela 9. Prikaz registrovanih rezultata nakon sprovedenih sistematskih
pregleda kod učenika osnovne i srednje škole Podunavskog okruga
u 2011. godini
Utvrđeno stanje
OKRUG
PODUNAVSKI
Broj učenika
srednjih škola
%
Broj učenika
osnovnih škola
6836
Obuhvaćeno sistematskim
pregledom
Loše telesno držanje
Loša telesna razvijenost
Loša telesna uhranjenost
Izražena deformacija
kičme(lordoza,skolioza..)
Deformacije grudnog koša
Smetnje vida i motaliteta
Oštećenje sluha
Srčane mane
Nedovoljna psihička razvijenost
Govorne mane
Deformacije stopala
%
3882
6554
95.87
3604
92.84
1064
183
647
16.23
2.79
9.87
738
127
460
20.48
3.52
12.76
18
0.27
2
0.06
503
154
1
4
15
56
1282
7.67
2.35
0.02
0.06
0.23
0.85
19.56
273
213
3
7.57
5.91
0.08
0.00
0.11
0.22
12.43
4
8
448
Analiza dobijenih rezultata nakon sprovedenih sistematskih pregleda kod učenika
koji žive na teritoriji Podunavskog okruga, pokazuje da su deformacije stopala, loše
telesno držanje i loša telesna uhranjenost najčešće dijagnostikovani problemi kako kod
učenika osnovnih škola, tako i kod učenika srednje škole.
3.2.3. Služba za zdravstvenu zaštitu žena
Na teritoriji Podunavskog okruga živi 87113 žena životne dobi sa 15 godina i
više, koje ostvaruju zdravstvenu zaštitu u okviru službi za zdravstvenu zaštitu žena
domova zdravlja ovog okruga.
U 2011. godini, u okviru službi za zdravstvenu zaštitu žena Podunavskog okruga
registrovano je ukupno 35789 oboljenja sa stopom od 410.83 na 1000.
Vodeće grupe bolesti po MKB 10 registrovane u okviru službi za zdravstvenu
zaštitu žena Podunavskog okruga u 2011. godini bile su:
1. Bolesti mokraćno-polnog sistema (XIV grupa) (77.20%),
2. Trudnoća, rađanje i babinje (XV grupa) (17.36%),
14
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŽAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Požarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
3.
4.
5.
6.
7.
8.
Tumori (II grupa) (3.66%),
Zarazne bolesti i parazitarne bolesti (I grupa) (1.60%),
Bolesti krvi i krvotvotvornih organa i por. imuniteta (III grupa) (0.12%),
Bolesti kože i bolesti potkožnog tkiva (XII grupa) (0.04%),
Urodjene nakaznosti, defor. i hromos. nenormalnosti (XVII grupa) (0.01%),
Simptomi, znaci i patološki klinički i laborat. nalazi (XVIII grupa) (0.01%).
Analiza zdravstvenog stanja žena koje žive na teritoriji Podunavskog okruga u
2011. godini je pokazala da bolesti mokraćno-polnog sistema zauzimaju ubedljivo prvo
mesto sa 77.2%, dok su zabrinjavajuće treće mesto zauzeli tumori (3.66%). Stopa za
bolesti mokraćno-polnog sistema u Podunavskom okrugu iznosila je 317.15/1000.
Najčešće registrovane dijagnoze u okviru službi za zdravstvenu zaštitu žena
domova zdravlja Podunavskog okruga prikazane su u tabeli broj 10.
Tabela 10. Prikaz najčešćih dijagnoza koje su registrovane u službi za
zdravstvenu zaštitu žena na teritoriji Podunavskog okruga 2011. godine
OKRUG
Rang
PODUNAVSKI
Dijagnoza
Broj
% od ukupnog broja dijagnoza
1
Druga oboljenja polnomokraćnog puta
7116
19.88
2
Zapaljenje grlića materice
3899
10.89
3
Upale jajnika i jajovoda
3118
8.71
4
Poremećaji menstruacije
3107
8.68
5
Bolesti menopauze - klimakterijuma
2042
5.7
Prikazani rezultati pokazuju da su najveći zdravstveni problemi kod žena sa 15 i
više godina života u Podunavskom okrugu 2011. godine bila druga obolenja
polnomokraćnog puta, a zatim zapaljenje grlića materice i upale jajnika i jajovoda.
3.2.4. Zdravstveno stanje odraslog stanovništva
Analiza zdravstvenog stanja odraslog stanovništva na teritoriji Podunavskog
okruga rađena je na osnovu podataka dobijenih iz službi opšte medicine i medicine rada
domova zdravlja sa teritorije posmatranog okruga.
15
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŽAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Požarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
3.2.4.1. Služba opšte medicine
Na teritoriji Podunavskog okruga, zdravstvene usluge u okviru službi opšte
medicine ostvarivalo je 134249 korisnika.
U okviru službi opšte medicine domova zdravlja Podunavskog okruga u 2011.
godini registrovano je ukupno 146533 oboljenja sa stopom od 1091.43 na1000, što znači
da je u proseku, svaka odrasla osoba bolovala od 1.1 obolenja.
Vodeće grupe bolesti po MKB-10 registrovane u okviru službi opšte medicine
domova zdravlja Podunavskog okruga u 2011. godini bile su:
1. Bolesti sistema krvotoka (IX grupa) (21.62%),
2. Bolesti sistema za disanje (X grupa) (19.81%),
3. Bolesti mišićno-koštanog sistema i vezivnig tkiva (XIII grupa) (10.72%),
4. Povrede, trovanja i posledice delovanja spolj. faktora (XIX grupa) (6.25%)
5. Bolesti mokraćno-polnog sistema (XIV grupa) (5.61%)
6. Bolesti žlezda sa unutrašnjim lučenjem,ishrane i metabol. (IV grupa)
(5.42%)
7. Duševni poremećaji i poremećaji ponašanja (V grupa) (5.42%),
8. Simptomi, znaci i patološki klinički i lab. nalazi (XVIII grupa) (5.08%)
9. Bolesti sistema za varenje (XI grupa) (5.07%),
10. Bolesti kože i bolesti potkožnog tkiva (XII grupa) (4.36%).
Rezultati analize pokazuju da su u službi opšte medicine na prvom mestu
registrovane bolesti sistema krvotoka sa 21.62%, čija stopa za 2011. godinu iznosi 236.00
na 1000 korisnika. Najčešće registrovane dijagnoze u okviru službi opšte medicine
Podunavskog okruga prikazane su u tabeli broj 11.
Tabela 11. Prikaz najčešćih dijagnoza koje su registrovane u službi
opšte medicine na teritoriji Podunavskog okruga 2011. godine
OKRUG
Rang
PODUNAVSKI
Dijagnoza
Broj
% od ukupnog broja dijagnoza
1
Povišeni krvni pritisak (primarniesencijalni)
20420
13.93
2
Akutna zapaljenja ždrela i jednjaka
13375
9.12
3
Druga oboljenja leđa
8231
5.61
4
Druge specifične, nespecifične i
višestruke povrede
6847
4.67
5
Druge specifične, nespecifične i
višestruke povrede
6738
4.59
16
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŽAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Požarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
Prikazani rezultati pokazuju da su visok krvni pritisak, akutna upala grla i
krajnika, kao i druga oboljenja leđa, bili najveći zdravstveni problemi kod odraslog
stanovništva na teritoriji Podunavskog okruga u 2011. godini.
3.2.4.2. Služba medicine rada
Na teritoriji Podunavskog okruga u 2011. godini, prema podacima Republičkog
zavoda za statistiku, registrovano je 40000 radno-aktivnih lica koja su koristila
zdravstvene usluge u okviru službi medicine rada domova zdravlja pomenutog okruga.
U okviru službi medicine rada domova zdravlja Podunavskog okruga u 2011.
godini registrovano je ukupno 41758 oboljenja sa stopom od 1043.95 na 1000 korisnika.
Vodeće grupe bolesti po MKB-10 koje su registrovane u okviru službi medicine
rada Podunavskog okruga u 2011. godini bile su:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
Bolesti sistema za disanje (X grupa) (20.59%),
Bolesti sistema krvotoka (IX grupa) (15.30%),
Bolesti mišićno-koštanog sistema i vezivnig tkiva (XIII grupa) (10.04%),
Simptomi, znaci i patološki klinički i lab. nalazi (XVIII grupa) (9.96%),
Bolesti sistema za varenje (XI grupa) (6.44%),
Bolesti oka i pripojaka oka (VII grupa) (6.22%),
Bolesti žlezda sa unutrašnjim lučenjem, ishrane i metabolizma (IV grupa)
(6.13%).
8. Povrede, trovanja i posledice delovanja spolj.faktora (XIX grupa) (5.86%),
9. Bolesti mokraćno-polnog sistema (XIV grupa) (4.07%),
10. Duševni poremećaji i poremećaji ponašanja (V grupa) (3.58%),
Analiza pokazuje da su kod radno-aktivnog stanovništva na teritoriji
Podunavskog okruga ubedljivo najveći problem u 2011. godini bile bolesti sistema za
disanje (20.59%), zatim bolesti sistema krvotoka (15.90%) i bolesti mišićno-koštanog
sistema i vezivnog tkiva (10.04%). Stopa obolevanja za bolesti sistema disanja u
Podunavskom okrugu u 2011. godini bila je 214.98 na 1000 korisnika.
Najčešće registrovane dijagnoze u okviru službi medicine rada Podunavskog
okruga prikazane su u tabeli broj 12.
17
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŽAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Požarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
Tabela 12. Prikaz najčešćih dijagnoza koje su registrovane u službi medicine
rada na teritoriji Podunavskog okruga 2011. godine
OKRUG
Rang
PODUNAVSKI
Dijagnoza
Broj
% od ukupnog broja dijagnoza
1
Povišeni krvni pritisak (primarniesencijalni)
4092
9.79
2
Drugi simptomi, znaci i nenormalni
klinički i laboratorijski nalazi
3561
8.52
3
Akutna zapaljenja ždrela i krajnika
2873
6.88
4
Druga oboljenja leđa
2504
5.99
5
Poremećaji prelamanja svetlosti i
prilagođavanja oka
1759
4.21
Analizirajući prikazane dijagnoze može se reći da su visok krvni pritisak, drugi
simptomi, znaci i nenormalni klinički i laboratorijski nalazi, kao i akutna upala grla i
krajnika bili najveći problemi kod radno-aktivnog stanovništva Podunavskog okruga u
2011. godini.
3.2.5. Služba stomatološke zdravstvene zaštite
U okviru službe stomatološke zdravstvene zaštite tokom 2011. godine na teritoriji
Podunavskog okruga registrovano je ukupno 71540 oboljenja sa stopom od 338.36 na
1000 stanovnika. Stopa obolevanja u 2011. godini je nešto niža od prošlogodišnje
(345.15/1000).
Od ukupnog broja prikazanih oboljenja zuba na teritoriji Podunavskog okruga
(71540), kod dece od 0 do 6 godina registrovano je 6159 oboljenja (stopa 485.19/1000),
kod školske dece od 7 do 14 godina registrovano je 25014 oboljenja (stopa 133.96/1000),
školske dece od 15 do 19 godina registrovano je 11337 oboljenja (stopa 1063.51/1000),
odraslih od 19 do 64 godine registrovano je 23759 oboljenja (stopa 178.61/1000) i kod
starih lica sa 65 i više godina 5273 oboljenja (stopa 58.70/1000).
18
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŽAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Požarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
Tabela 13. Prikaz najčešćih dijagnoza koje su registrovane u službi
stomatološke zdravstvene zaštite na teritoriji Podunavskog okruga 2011.
godine
OKRUG
Rang
P O D U N A V S KI
Dijagnoza
Broj
% od ukupnog broja dijagnoza
1
Kvar zuba (Karijes)
27253
38.1
2
Bolesti srži zuba i okolnog tkiva vrha
zuba
21090
29.48
3
Poremećaji razvoja i nicanja zuba
6392
8.93
4
Zapaljenje desni i bolesti okoline zuba
5018
7.01
5
Druge bolesti zuba i potpornog tkiva
4788
6.69
Rezultati analize pokazuju da su u Podunavskom okrugu najčešće registrovane
dijagnoze u stomatološkoj zdravstvenoj zaštiti u 2011. godini bile: zubni karijes, bolesti
pulpe zuba i tkiva oko vrha zuba i poremećaji razvoja i nicanja zuba, kao i u predhodnoj
godini (tabela br.13).
3.3. Bolnički morbiditet
Bolnički morbiditet, kao veoma važan pokazatelj zdravstvenog stanja
stanovništva na teritoriji Podunavskog okruga posmatran je putem Izveštaja o
hospitalizaciji bolnički lečenih lica stacionarnih ustanova.
Na teritoriji Podunavskog okruga stacionarnu zdravstvenu zaštitu stanovništvu
obezbeđuju Opšta bolnica Smederevo i Opšta bolnica „Stefan Visoki“ Smederevska
Palanka.
Bolničko lečenje na teritoriji Podunavskog okruga u 2011. godini, sa brojem
zaposlenih zdravstvenih radnika, kapacitetom, opterećenošću, zauzetošću i prosečnom
dužinom lečenja prikazano je u tabeli 14.
19
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŽAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Požarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
Tabela 14. Stacionarno lečenje na teritoriji Podunavskog okruga u 2011. godini
Podunavski
okrug
Broj zaposlenih
od toga
od toga
Ukupno
lekara tehničara
Broj
postelja
Broj
lečenih
Broj
b.o.
dana
Prosečna Zauzet.
dužina postelja u
lečenja
%
Broj
umrlih
Smederevo
781
142
443
399
10638
83733
7,9
57,5
552
Sm.Palanka
585
88
340
300
8712
85063
9,5
75,5
497
Svega
1366
230
783
699
19350
166400
8,6
65,2
1049
Prema dobijenim rezultatima, stopa hospitalizacije u 2011. godini u Opštoj bolnici
Smederevo bila je 92.96 hospitalizovanih na 1000 stanovnika, a u Opštoj bolnici
Smederevska Palanka 89.82/1000 stanovnika. Na nivou okruga u ove dve bolnice stopa
hospitalizacije je iznosila 92.58 na 1000 stanovnika, što je nešto manja vrednost od
prošlogodišnje (96.38/1000 stanovnika).
Analizirajući starosnu strukturu stacionarno lečenih lica u 2011. godini u opštim
bolnicama Podunavskog okruga, može se reći da od ukupnog broja lečenih najveći
procenat pripada osobama sa 65 i više godina (31.61%), dok najmanji procenat od
ukupnog broja lečenih pripada kategoriji od 7 do 18 godina (6.37%).
Prema osnovnom razlogu hospitalizacije, rezultati analize pokazuju da je najveći
broj lica na teritoriji Podunavskog okruga bio hospitalizovan zbog Bolesti sistema
krvotoka (14.25%), Trudnoće, radjanja i babinja (12.71%), kao i zbog tumora (11.10%).
Grafik 2. Najčešće grupe bolesti po MKB-10 bolnički lečenih lica u opštim
bolnicama Podunavskog okruga 2011. godine
16
14.25%
12.71%
14
11.10%
12
10.2%
10.04%
10
8
6
4
2
0
IX
XV
II
20
XI
XIV
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŽAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Požarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
Prikaz vodećih grupa bolesti u bolnicama na teritoriji Podunavskog okruga dat je
u tabeli broj 15. U Opštoj bolnici Smederevo najveći broj hospitalizovanih bio je zbog
Bolesti sistema krvotoka, (13.52%), kao i Opštoj bolnici Smederevska Palanka (15.17%).
Ove grupe bolesti u obe bolnice bile su medju vodećim i prošloj godini.
Tabela 15. Prikaz vodećih grupa bolesti u bolnicama Podunavskog
okruga u 2011. godini
OKRUG
Opšta
bolnica
Grupa bolesti po 10 MKB
PODUNAVSKI OKRUG
IX - I00-I99 ( Bolesti sistema krvotoka)
II - C00-D48 (Tumori)
XI - K00-K93 (Bolesti sistema za varenje)
SMEDEREVO
IV - E00-E90 (Bolesti žlezda sa unutrašnjim
lučenjem, ishrane i metabolizma)
V - F00-F99 (Duševni poremećaji i poremećaji
SMEDEREVSKA
PALANKA
Broj
hospitalizovanih
% od ukupnog
broja lečenih
1451
13.52
1336
12.45
1151
10.72
878
8.18
ponašanja )
793
7.39
IX - I00-I99 ( Bolesti sistema krvotoka)
XIV- N00-N99 (Bolesti mokraćno-polnog
1303
15.17
sistema)
1062
12.36
X - J00-J99 (Bolesti sistema za disanje)
XI - K00-K93 (Bolesti sistema za varenje)
906
10.55
826
9.62
808
9.41
II - C00-D48 (Tumori)
Najčešće utvrđene dijagnoze, kao osnovni razlog bolničkog lečenja, u opštim
bolnicama Podunavskog okruga prikazane su u tabeli broj 16. Ako se isključi razlog
hospitalizacije zbog porođaja (Partus spontaneus capite i Partus sectione caesarea
selectivus), najčešći razlozi hospitalizacije su predstavljeni u tabeli koja sledi.
21
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŽAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Požarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
Tabela 16. Prikaz vodećih dijagnoza bolesti koje su stacionarno lečene u
opštim bolnicama Podunavskog okruga 2011. godine
PODUNAVSKI OKRUG
OPŠTA BOLNICA SMEDEREVO
Rang
Dijagnoze lečenih lica
K40.9 Hernia inguinalis
1
2
3
4
5
unilateralis, non specificata
H25.0 Cataracta senilis
incipiens
C34.9 Neoplazma malignum
bronchi et pulmonis
A09 Diarrhoea et
gastroenteritis, causa
N40 Hiperplasia prostate
Broj
OPŠTA BOLNICA SM.PALANKA
% od
ukupnog br.
lečenih
% od ukupnog
Dijagnoze lečenih lica
Broj
br. lečenih
217
2.02
I63 Infarctus cerebri
208
2.42
195
1.82
N72 Cervicitis uteri
195
2.27
194
1.81 R10 Dolor abdominalis et pelvicus
162
1.89
189
1.76
149
1.73
165
1.54
126
1.47
I63.3 Infractus cerebri propter
trombosim
F06.9 Disordo mentalispropter
damnum et
Posmatrajući IX grupu po MKB-10, odnosno Bolesti sistema krvotoka, kao
vodeću u ukupnom broju stacionarno lečenih kako u Opštoj bolnici Smederevo tako i u
Opštoj bolnici Smederevska Palanka, prikazali smo najčešće dijagnoze pomenute grupe u
tabeli broj 17.
Tabela 17. Prikaz najčešćih dijagnoza vodećih grupa bolesti po MKB-10 za
opšte bolnice Podunavskog okruga u 2011. godini
22
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŽAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Požarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
PODUNAVSKI OKRUG
OPŠTA BOLNICA SMEDEREVO
OPŠTA BOLNICA SM. PALANKA
Rang
Najčešće dijagnoze IX grupe po
10 MKB klasifikaciji (vodeća
grupa)
1
2
3
4
5
I50.0 Insufficientia cordis
congestiva
I64 Apoplexia cerebri ut
haemorrhagia sive
I20.0 Angina pectoris non stabilis
I42.0 Cardyomyopathia
congestiva
I10 Hipertensio arterialis
essentialis
Broj
% od ukupnog Najčešće dijagnoze IX grupe
broja lečenih iz
po 10 MKB klasifikaciji
IX grupe
(vodeća grupa)
Broj
% od ukupnog
broja lečenih iz
IX grupe
163
11.23 I63 Infarctus cerebri
208
15.96
161
11.10
I63.3 Infarctus cerebri propter
trombosim
149
11.44
95
6.55
I10 Hipertensio arterialis
essentialis
111
8.52
92
6.34 I42 Cardiomyophatia
80
6.14
79
5.44 I20 Angina pectoris
76
5.83
U Opštoj bolnici Smederevo, najveći broj hospitalizovanih bilo je zbog zastojne
slabosti srca a u Opštoj bolnici Smederevska Palanka najveći broj bolnički lečenih lica
bio je hospitalizovan zbog infarkta mozga.
3.3.1. Bolnički letalitet
Posmatrajući ukupni letalitet opštih bolnica na teritoriji Podunavskog okruga (broj
lica umrlih u bolnici na 100 lečenih) u 2011. godini, može se reći da je na nivou
posmatranog okruga navedeni indikator iznosio 5.4, što predstavlja identičnu vrednost
prošlogodišnjoj. Ukupni letalitet bolnice u Opštoj bolnici Smederevo iznosio je 5.1 lica
umrlih na 100 lečenih, dok je ukupni letalitet bolnice u Opštoj bolnici Smederevska
Palanka u posmatranom periodu iznosio 5.8 lica na 100 bolnički lečenih.
Na nivou Podunavskog okruga, najveći broj lica koja su bolnički lečena, umrla su
zbog bolesti sistema krvotoka (43.85%), zatim od simptoma, znakova i patološki
kliničkih i laboratorijski nalaza (24.2%) i zbog tumora (18.88%). Zabrinjava činjenica da
je grupa XVIII MKB-10 Simptomi, znaci i patološki klinički i laboratorijski nalazi izbila
na drugo mesto, što govori o nedovoljno kvalitetnom odredjivanju uzroka smrti u
bolnicama Podunavskog okruga.
Najčešće utvrđene dijagnoze, kao osnovni razlog bolničkog letaliteta, u opštim
bolnicama Podunavskog okruga prikazane su u tabeli broj 18.
Tabela 18. Prikaz vodećih dijagnoza umrlih lica koja su stacionarno
lečena u opštim bolnicama Podunavskog okruga 2011. godine
23
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŽAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Požarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
PODUNAVSKI OKRUG
OPŠTA BOLNICA SMEDEREVO
Rang
Dijagnoze umrlih lica
Broj
OPŠTA BOLNICA SM.PALANKA
% od
ukupnog
br. umrlih
Dijagnoze umrlih lica
1
I50.0 Insuffitientio cordis congestiva
128
23.19 R09.2 statisis respiratoria
2
I64 Apoplexia cerebri ut heamorragia sive
34
6.16 I46 Institio cordis
3
I50.1 Insuffitientia ventriculi sinistri
27
4.89
4
R99 Mors alia, causa non specificata
25
4.53 I63 Infarctus cerebri
5
C34.9 Neoplasma malignum bronchi et
pulmonis
18
3.26
C34.9 Neoplasma malignum
bronchi et pulmonis
C34 Neoplasma malignum bronchi
et pulmonis
Broj
% od
ukupnog
br. umrlih
175
35.21
39
7.85
15
3.02
13
2.62
12
2.41
3.4 Mortalitet
Podaci sa kojima smo izračunavali mortalitet, kao veoma važan indikator
zdravstvenog stanja stanovništva i koji pripada pokazateljima «negativnog» zdravlja,
odnosno pokazateljima smrtnosti u populaciji, odnose se na poslednje dostupne podatke
iz 2010. godine.
Na teritoriji Podunavskog okruga posmatrani su: opšta stopa mortaliteta,
specifična stopa mortaliteta po polu lica od 20 do 49 godina, specifična stopa mortaliteta
bolesti sistema krvotoka i tumora, stopa mortaliteta odojčadi, stopa maternalnog
mortaliteta, stopa mortaliteta dece od jedne do navršene četvrte godine života, stopa
smrtnosti dece do pet godina života i proporcionalni mortalitet dece do pet godina života
(tabela 19).
Tabela 19. Pokazatelji «negativnog» zdravlja na teritoriji Podunavskog
okruga u 2010. godini
24
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŽAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Požarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
OPŠTINA
Velika Plana
Smederevo
Smederevska Palanka
Podunavski okrug
Spec.
Spec. stopa
stopa
mortaliteta
Opšta stopa
mortaliteta
M 20-49
mortaliteta
Ž 20-49
godina
godina
života
života
Spec. stopa
mortaliteta
bol. sist.
krvotoka
Stopa
Proporcion
mortalitet Stopa
alni
Spec. stopa
Stopa
Stopa a dece od mortaliteta
mortalitet
mortaliteta maternalnog mortaliteta 1 do dece do 5
dece do 5
tumora mortaliteta odojčadi navršene godine
godina
4. godine života
života
života
13.98
1.51
0.92
932.69
263.54
0.00
3.52
0.00
7.04
0.33
12.89
2.30
1.09
805.69
284.00
0.00
0.95
0.43
5.68
0.41
12.56
2.08
0.97
774.03
286.75
0.00
2.58
0.54
15.46
0.90
13.03
2.10
1.02
823.91
280.47
0.00
1.74
0.38
8.10
0.51
Opšta stopa mortaliteta je nešto niža od prošlogodišnje, opala je od 13.81 na
13.06. Do ovoga je došlo zbog izračunavanja pokazatelja negativnog zdravlja na broj
stanovnika sa raseljenim licima. Specifične stope mortaliteta od bolesti krvotoka i od
tumora su manje u odnosu na predhodnu godinu, kao i stopa mortaliteta odojčadi iz istog
razloga. U 2010. godini nije bilo maternalne smrtnosti.
Analiza mortaliteta za 2010. godinu na teritoriji Podunavskog okruga je pokazala
da prosečno trajanje života na pomenutoj teritoriji iznosi 71.74 godine, što je malo manje
od prošlogodišnje vrednosti (72.0) godine.
Grafik 3. Vodeći uzroci smrti po MKB-10 na teritoriji Podunavskog okruga, prema
poslednjim raspoloživim podacima iz 2010. godine.
25
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŽAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Požarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
1.2% 0.5%
2.7% 2.3%
0.8%
1.3%
3%
3.4%
3.7%
IX
II
XI
XIV
XIX
X
63.2%
20.4%
VI
XVIII
IV
V
ostale grupe
Prema uzroku smrti po MKB-10, u 2010. godini na teritoriji Podunavskog okruga,
najveći broj lica je umro od: bolesti sistema krvotoka, grupa IX (1742 lica ili 63.23%), od
tumora, grupa II (593 lica ili 21.52%) i od bolesti sistema za varenje, grupa XI (79 lica ili
2.87%).
IV SPROVEDENE MERE I AKTIVNOSTI NA TERITORIJI PODUNAVSKOG
OKRUGA 2011. GODINE U CILJU ZAŠTITE, OČUVANJA I UNAPREĐENJA
ZDRAVLJA STANOVNIŠTVA I PREVENCIJE BOLESTI
4.1 Sprečavanje i suzbijanje bolesti
Na teritoriji Podunavskog okruga u toku 2011. godine sprovedene su mere
primarne prevencije u cilju očuvanja zdravlja i sprečavanja i suzbijanja oboljenja. Mere
sprečavanja i suzbijanja oboljenja, odnosno mere specifične prevencije se sprovode kao:
vakcinacija, dezinfekcija, dezinsekcija i asanacija.
4.1.1. Vakcinacija
Vakcinacija je veoma specifična mera prevencije jer štiti samo vakcinisane osobe
od oboljenja protiv kojih su vakcinisane. Na teritoriji Podunavskog okruga u 2011. godini
sprovedena je imunizacija protiv određenih zaraznih bolesti (tuberkuloze, dečije paralize,
difterije, tetanusa, pertusisa, morbila, rubele, parotitisa, hepatitisa B i oboljenja izazvanih
haemophilus influenzae tip b (tabela 20).
Tabela 20. Prikaz sprovedene imunizacije stanovništva na teritoriji
Podunavskog okruga protiv određenih zaraznih bolesti u 2011. godini
26
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŽAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Požarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
VAKCINA
Red.broj
1.
TBC
Broj vakcinisanih
2.
OPV
revakcinacija u 2. god.
revakcinacija u 7. god.
revakcinacija u 14. god.
Broj vakcinisanih
3.
DTP
revakcinacija u 2. god.
revakcinacija u 7. god.
revakcinacija u 14. god.
Broj vakcinisanih
4.
5.
6.
7.
MMR
Hepatitis B
Hib
Tetanus
revakcinacija u 7. god.
revakcinacija u 12. god.
Vakcinacija u 1. god.
(sa 3 doze)
Vakcinacija u 12. god.
(sa 3 doze)
Broj vakcinisanih
Broj revakcinacija u
30. godini
Broj revakcinacija u
40. godini
Broj revakcinacija u
50. godini
Broj revakcinacija u
60. godini
Broj
planiranih
Broj
vakcinisanih
%
1626
1734
1746
2026
2142
1734
1746
2026
2143
1653
2028
523
1595
1695
1691
2007
1938
1695
1691
2009
2052
1710
2018
128
98,1
97,8
96,9
99,1
90,5
97,8
96,9
99,2
95,8
103,5
99,5
24,5
1734
1688
97,4
4278
2642
61,8
1734
1695
97,8
2030
315
15,5
1825
355
19,5
2330
235
10,1
1255
333
26,5
Prema prikazanim podacima o sprovedenoj imunizaciji u 2011. godini na teritoriji
Podunavskog okruga, možemo reći da su vakcinacije kao i revakcinacije sprovedene
uspešno, osim vakcinacija protiv Hepatitisa B u 12. godini života koja je realizovana sa
ukupnim obuhvatom od 61.8% u odnosu na planirane vrednosti (u 2010. godini je
iznosila samo 17.08%) i revakcinacije MMR vakcinom u 12. godini života koja je
ostvarena sa obuhvatom od 24.5%.
Revakcinacija protiv tetanusa na teritoriji Podunavskog okruga u periodu januardecembar 2011. godine, realizovana je u veoma malom obimu u svim prikazanim
životnim dobima (30., 40.,50. i 60. godini), jer se obavlja u praksi uglavnom po
ekspoziciji (tabela br. 20).
27
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŽAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Požarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
V SPROVEDENE MERE I AKTIVNOSTI NA TERITORIJI PODUNAVSKOG
OKRUGA 2011. GODINE U CILJU ZAŠTITE, OČUVANJA I UNAPREĐENJA
ŽIVOTNE SREDINE
U toku 2011. godine, od strane Odelenja za higijenu i zaštitu životne sredine
Zavoda za javno zdravlje Požarevac, vršen je higijensko-sanitarni nadzor vodnih objekata
kao i kontrola higijenske ispravnosti vode za piće, prema Programu zaštite od zaraznih
bolesti i prema Pravilniku o higijenskoj ispravnosti vode za piće, na teritoriji svih opština
Podunavskog okruga.
Na teritoriji Podunavskog okruga postoje 4 centralna gradska vodovoda, 19
seoskih vodovoda i 116 javnih vodnih objekata za lokalno snabdevanje vodom koji su
pod stalnom kontrolom/nadzorom Zavoda za javno zdravlje Požarevac. Pored navedenih
objekata postoje i pojedinačni ili individualni bunari koji se kontrolišu na zahtev njihovih
vlasnika.
Na 4 centralna gradska vodovoda na teritoriji Podunavskog okruga priključeno je
ukupno 56.48% stanovništva. Kod svih pomenutih objekata sprovodi se redovno
dezinfekcija i ispitivanje higijenske ispravnosti vode. U 2011. godini uzeta su 72 uzorka
na bakteriološki pregled, i svi su bili ispravni. Ovaj broj uzoraka nije promenjen u odnosu
na 2010. godinu sa napomenom da je vodovod Radinac kontrolisao ZZJZ Ćuprija, dok je
vodovod Smederevska Palanka kontrolisao ZZJZ Kragujevac. Isti broj uzoraka (72)
pregledan je na fizičko-hemijsku ispravnost, od čega su 10 uzorka (13.88%) bila
neispravna. Fizičko-hemijsku neispravnost imao je gradski vodovod u Velikoj Plani (6
uzorka od uzetih 24). Razlog fizičko-hemijske neispravnosti bili su nitrati (NO3). U svim
gradskim vodovodima na teritoriji Podunavskog okruga u 2011. godini, na sva 72
uzoraka kontrolisan je rezidualni hlor, pri čemu je kod svih uzetih uzoraka vrednost
rezidualnog hlora bila od 0.2 do 0.5 mg/l.
Na teritoriji Podunavskog okruga postoji 19 seoskih vodovoda na koje je
priključeno ukupno 12.51% stanovništva. U 2011. godini na pomenutim objektima
sprovedeno je 6 redovnih i 8 povremenih dezinfekcija, dok kod 5 seoska vodovoda nije
rađena dezinfekcija jer su bili ispravni. U 2011. godini bilo je 16 redovnih ispitivanja
higijenske ispravnosti vode seoskih vodovoda, dok u 3 seoska vodovoda nije bilo
kontrole higijenske ispravnosti. Od ukupnog broja uzetih uzoraka (38) na bakteriološki
pregled, 10 uzoraka (26.30%) bili su neispravni zbog prisustva koliformnih bakterija
fekalnog porekla, a na fizičko-hemijskom pregledu 9 uzoraka (23.70%) je bilo
neispravno zbog prisustva nitrata i amonijaka. Od ukupnog broja uzetih uzoraka 2 su
kontrolisana na rezidualni hlor, pri čemu je kod svih uzetih uzoraka vrednost rezidualnog
hlora bila od 0.2 do 0.5 mg/l.
Na teritoriji Podunavskog okruga postoje 116 javnih vodnih objekata sa kojih se
snabdeva 12.2% stanovništva. U toku 2011. godine utvrđeno je da kod 61 vodnog objekta
stanje zadovoljava, a kod 55 ne zadovoljava. Na njima je sprovedeno ukupno 100
redovnih i 3 povremene kontrole higijenske ispravnosti vode, dok kod 13 javnih vodnih
28
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŽAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Požarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
objekata nije bilo ispitivanja higijenske ispravnosti vode. Urađen je bakteriološki pregled
na 224 uzorka i utvrđena neispravnost kod 86 uzoraka (38.40%) zbog prisustva
koliformnih bakterija fekalnog porekla. Na istom broju uzoraka izvršen je fizičkohemijski pregled i utvrđena neispravnost kod 116 uzoraka (45.89%) zbog prisustva
nitrata.
Prema godišnjem izveštaju o zaraznim i parazitarnim bolestima na teritoriji
Podunavskog okruga postoje 3 gradske deponija smeća, kod kojih je dosta urađeno na
poboljšanju stanja, ali još uvek sve imaju higijensko-sanitarne nedostatke, samim tim
ugrožavaju okolno zemljište, podzemne vode i vazduh. Seoske deponije smeća su
praktično brojna smetlišta van sela, a ima i odlaganja smeća u vodotoke i lagerovanja u
dvorištima.
VI ZAKLJUČAK
Analiza zdravstvenog stanja stanovništva Podunavskog okruga sprovedena je
2011. godine na osnovu podataka demografske i zdravstvene statistike. Na osnovu
dobijenih rezultata može se zaključiti:
1. Prema procenjenom broju stanovnika iz 2010. godine udeo stanovnika sa 65 i
više godina (33450) u ukupnom broju stanovnika za Podunavski okrug, bez raseljenih
lica (201908) iznosi 16.58% što pokazuje da populacija koja živi na teritoriji
posmatranog okruga pripada staroj populaciji (udeo starih sa 65 i više godina preko
10.0%). Ovaj pokazatelj ima približno istu vrednost kao u predhodnoj godini.
2. Na teritoriji Podunavskog okruga prema poslednjim publikovanim podacima iz
2010. godine, beleži se niska stopa nataliteta od 7.4/1000 (manje od 15/1000), dok je
stopa opšteg mortaliteta visoka i iznosi 12.7/1000. Obzirom da je u ovoj godini bilo
rodjeno manje dece nego u prošloj, vrednost stope nataliteta je porasla za 1.5, dok je
opšta stopa mortaliteta porasla za 1.1.
3. Stope prirodnog priraštaja u 2010. godini na teritoriji Podunavskog okruga su
veoma niske sa negativnim vrednostima u svim opštinama, gde je zabeležena stopa od
-7.8 u opštini Velika Plana kao najugroženijoj u ovom okrugu.
4. Prema broju korisnika zdravstvene zaštite na nivou okruga sa raseljenim licima
(211430 stanovnika), može se zaključiti da je u proseku svakom stanovniku registrovano
po 1.8 obolenje u 2011. godini. U onosu na prošlu godinu, opšta stopa obolevanja je
opala, kao i prosečan broj obolenja po osobi.
5. Vodeće grupe bolesti za lečena lica na primarnom nivou zdravstvene zaštite na
teritoriji Podunavskog okruga u 2011. godini bile su: bolesti sistema za disanje, bolesti
mokraćno-polnog sistema i bolesti sistema krvotoka.
29
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŽAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Požarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
6. Prema broju prijavljenih zaraznih bolesti u 2011. godini, na teritoriji
Podunavskog okruga, vodeće mesto zauzimaju: influenca, varičela i dijareja sa
gastroenteritisom.
7. Prema podacima prikazanim kao zbir prispelih prijava/odjava hroničnih
nezaraznih oboljenja i registrovanih dijagnoza iz Potvrda o smrti u 2011. godini, na
teritoriji Podunavskog okruga, najčešće registrovana hronična nezarazna oboljenja bila su
akutni koronarni sindrom, maligne bolesti i šećerna bolest.
8. Analizirajući starosnu strukturu stacionarno lečenih lica u 2011. godini u
opštim bolnicama Podunavskog okruga, može se reći da od ukupnog broja lečenih
najveći procenat pripadao osobama sa 65 i više godina 31.61%, dok su osnovni razlozi
hospitalizacije u bolnicama Podunavskog okruga bile bolesti sistema krvotoka, zatim
trudnoća, rađanje i babinje i tumori.
9. Apsentizam i invalidnost su problemi sa kojima se suočavaju sve opštine
Podunavskog okruga i koji značajno utiče na rezultate analize zdravstvenog stanja
stanovništva okruga. Stopa apsentizma u 2011. godini ima veću vrednost od
prošlogodišnje i iznosi 65.24/100.
10. Prosečno trajanje života u Podunavskom okrugu u 2011. godini iznosilo je
71.74 godinu. Vodeći uzroci umiranja na teritoriji posmatranog okruga bile su su bolesti
sistema krvotoka, tumori i bolesti sistema za varenje.
11. Kod dece predškolskog i školskog uzrasta na teritoriji Podunavskog okruga u
2011. godini najučestalije su bile bolesti sistema za disanje i to akutna upala grla i
krajnika. Sistematskim pregledima školske dece i omladine utvrđen je veliki broj dece sa
deformacijom stopala, lošim telesnim držanjem i lošom telesnom uhranjenošću, kako kod
učenika osnovnih škola, tako i kod učenika srednjih škola.
12. Bolesti sistema krvotoka predstavljaju vodeću grupu bolesti kod odraslog
stanovništva registrovanu u službama opšte medicine, dok bolesti sistema za disanje u
službama medicine rada domova zdravlja Podunavskog okruga u 2011. godini. Najčešće
registrovana dijagnoza u službi opšte medicine i medicine rada posmatranog okruga bila
je visok krvni pritisak.
13. Na teritoriji Podunavskog okruga bolesti mokraćno-polnih organa su
najzastupljenije u morbiditetu registrovanom u službama za zdravstvenu zaštitu žena, dok
tumori ženskih polnih organa zauzimaju visoko treće mesto. Najčešće registrovane
dijagnoze u 2011. godini bile su: druga zapaljenja polno-mokraćnih organa, upala grlića
materice i upale jajnika i jajovoda.
30
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŽAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Požarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
14. Najčešće dijagnoze u stomatološkoj zdravstvenoj zaštiti Podunavskog okruga
u 2011. godini bile su: zubni karijes kao najveći problem svih dobnih grupa, bolesti pulpe
i tkiva oko vrha zuba i poremećaji razvoja i nicanja zuba.
15. Bolnički morbiditet u 2011. godini na teritoriji Podunavskog okruga pokazuje
da je najveći broj lica bio hospitalizovan zbog bolesti sistema krvotoka, trudnoće,
radjanja i babinja, kao i zbog tumora .
16. U 2011. godini na teritoriji Podunavskog okruga planirani obim imunizacije
protiv određenih zaraznih bolesti bio je uspešan, osim kod vakcinacije protiv hepatitisa B
u 12. godini života, kao i revakcinacije MMR vakcinom u 12. godini života.
17. Higijenska situacija na području Podunavskog okruga za 2011. godinu je
ocenjena kao delimično zadovoljavajuća, jer je visok procenat hemijski i bakteriološki
neispravnih voda za piće u naseljima koja nemaju centralno snabdevanje i kontinuiranu
dezinfekciju. Zabrinjava i stanje u oblasti zagađenja životne sredine i u nekim objektima
od većeg HE značaja. Nepovoljno stanje je posledica nedostatka materijalnih sredstava,
ali i loše zdravstvene i ekološke kulture.
VII PREDLOG MERA
Analiza zdravstvenog stanja stanovništva Podunavskog okruga omogućila
nam je da prepoznamo neke od problema vezanih za zdravlje i da definišemo
osnovne zaključke na osnovu kojih možemo dati predloge u cilju njihovog
rešavanja i samim tim unapređenju zdravlja stanovništva posmatrane teritorije.
Budući da stanovništvo pripada staroj populaciji i da je stopa nataliteta
niska, a stopa opšteg mortaliteta visoka, kao i da je stopa prirodnog priraštaja sa
negativnim vrednostima u svim opštinama, potrebno je da se nešto konkretno
preduzme na nivou svake lokalne zajednice. U cilju lakše odluke za rađanje i samim
tim povećanje nataliteta potrebno je materijalno podržati i ohrabriti sve mlade ljude
da takve odluke donose bez straha za svoju budućnost.
Na nivou svake lokalne zajednice neophodno je stvoriti «okolinu koja vodi
zdravlju», odnosno pokrenuti sve one faktore koji vode do zdravlja. Jedan od takvih
faktora jeste i vaspitanje za zdravlje, odnosno povećanje nivoa znanja o zdravlju
kod svakog pojedinca kao preduslov za preuzimanje odgovornosti za sopstveno
zdravlje i zdravlje svojih najbližih.
Korekcijom definisanih problema kao i poštovanjem sprovođenja Pravilnika
o pokazateljima kvaliteta zdravstvene zaštite u svim zdravstvenim ustanovama
očekujemo poboljšanje zdravstvene zaštite celokupnog stanovništva, smanjenje
obolevanja i umiranja od preventabilnih bolesti kao i unapređenje kvaliteta života
svakog pojedinca i ekonomski prosperitet našeg društva u celini.
31
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŽAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Požarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
VIII LITERATURA
1. Analiza zdravstvenog stanja, higijenskih prilika, rada zdravstvene službe,
finansijskog poslovanja zdravstvenih ustanova i poslovanja fondova zdravstvenog
osiguranja. Požarevac, jun 1975; 256:31.
2. Simić S. Procena zdravstvenog stanja stanovništva. Socijalna medicina.
Beograd: Savremena administracija, 2000. p. 76-94.
3. Živković M., Bjegović V. Zdravstvena zaštita hendikepiranih. Socijalna
medicina. Beograd: Savremena administracija, 2000. p. 154-160.
Analizu sačinila:
Dr Vesna Živanović, specijalista socijalne medicine
___________________________
Centar za promociju zdravlja,
analizu, planiranje, organizaciju zdravstvene zaštite,
informatiku i biostatistiku u zdravstvu
Pomoćnik direktora,
Prim.dr Suzana Petrović
_____________________________
Direktor ZZJZ Požarevac
Prim.dr Zorica Mitić
_____________________
32
Download

Podunavski okrug - Zavod za javno zdravlje Požarevac