REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŢAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Poţarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
Broj: 1416
Datum: 27.06.2013. godine
Analiza zdravstvenog stanja stanovništva Braničevskog
okruga za 2012. godinu
I UVOD
Analizirati zdravstveno stanje stanovništva, znači biti unapred svesno orjentisan ka
njegovom poboljšanju i daljem unapreĎenju (1).
Analiza zdravstvenog stanja stanovništva Braničevskog okruga za 2012. godinu,
podrazumevala je sagledavanje osnovnih pokazatelja u cilju dijagnostikovanja problema i
potreba odreĎenih kategorija stanovništva. Samo poznavanjem zdravstvenih problema i potreba
stanovništva moguće je dobro organizovati zdravstvenu sluţbu i planirati kvalitetnu
zdravstvenu zaštitu.
Sprovedena analiza zdravstvenog stanja stanovništva Braničevskog okruga bazirana je
na rutinskim podacima demografske i zdravstvene statistike i predstavlja presek zdravstvenog
stanja stanovništva u 2012. godini. Pored zdravstvenog stanja stanovništva pomenuta analiza
podrazumeva još i organizaciju i rad zdravstvene sluţbe, kadar kao i korišćenje zdravstvene
zaštite i opterećenost zdravstvenih radnika.
II GEOGRAFSKE I DEMOGRAFSKE KARAKTERISTIKE BRANIČEVSKOG OKRUGA
2.1. Geografske karakteristike
Braničevski okrug se nalazi u Istočnoj Srbiji i prostire na površini od 3.855 km2, izmeĎu
Juţno-Banatskog, Podunavskog, Pomoravskog i Borskog okruga. Prema konfiguraciji zemljišta
pripada brdsko-planinsko-ravničarskoj regiji. Rastojanje izmeĎu najudaljenijih tačaka u okrugu
iznosi 99 km, a to su ušće Velike Morave u Dunav i deo opštine Ţagubica prema Boru.
Udaljenost krajnjih juţnih i severnih strana kao i istočnih i zapadnih iznosi 85 km. Braničevski
okrug administrativno je podeljen na sedam opština: Veliko Gradište, Golubac, Ţabari,
Ţagubica, Kučevo, Malo Crniće, Petrovac i grad Poţarevac sa gradskim opštinama Poţarevac i
Kostolac.
2.2. Demografske karakteristike
Na teritoriji Braničevskog okruga, prema Popisu stanovništva iz 2011. godine, ţivi
ukupno 183625 stanovnika, sa prosečnom gustinom naseljenosti od 48 lica po 1 km2 (tabela
br.1).
1
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŢAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Poţarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
Tabela 1. Starosna struktura i indikatori stanovništva Braničevskog okruga u
2012. godini
STANOVNIŠTVO
(Popis iz 2011. godine)
Struktura stanovništva po dobnim grupama
OPŠTINA/
OKRUG
Ukupno
Veliko
17610
Gradište
8331
Golubac
11380
Ţabari
12737
Ţagubica
15516
Kučevo
Malo Crniće 11458
31259
Petrovac
75334
Poţarevac
Braničevski
183625
okrug
žkoloo
bavezni
(7-14)
Punoletn
i
(18 i
viže)
Radnosp
-osobni
(15-64)
žene
generat
ivnog
doba
(15-49)
Na 1
km2
Prosečna
starost
Indeks
starenja
Predžk
ols-ka
(0-6)
55
24
43
17
22
45
48
155
42,06
44,14
46,80
46,84
45,04
43,50
43,67
40,36
120,47
140,81
178,49
184,26
155,45
135,34
141,57
97,53
1016
391
526
565
690
597
1622
5547
1782
889
967
1137
1520
1148
2808
6923
15375
7063
9339
10996
13189
9979
25505
58828
12466
5482
6531
7898
9993
7828
19785
50010
48
42,73
125,84
10954
17174
150274
119993
Oč ekivno
trajanje
života
živorođ .dece
2009-2011
M
ž
4471
1765
2151
2407
3105
2731
6902
17420
70,75
71,44
69,41
75,79
68,14
68,98
71,23
69,79
77,81
78,08
76,08
79,01
76,08
75,35
78,02
75,67
40952
70,53
76,27
Na teritoriji Braničevskog okruga, prema površini koju zauzima, najveća opština je
opština Ţagubica sa 760 km2 dok najviše stanovnika ima grad Poţarevac sa 75334 stanovnika.
Prema Popisu stanovništva iz 2011. godine, udeo stanovnika sa 65 i više godina u
ukupnom broju stanovnika za Braničevski okrug iznosi 21,27% što pokazuje da populacija koja
ţivi na teritoriji posmatranog okruga pripada staroj populaciji (udeo starih sa 65 i više godina
preko 10%).
Indeks starenja stanovništva (odnos broja starih sa 60 i više godina i mladog
stanovništva od 0 do 19 godina) za teritoriju Braničevskog okruga iznosi 125,84 što je
pokazatelj starenja nacije (indeks preko 40).
2.3. Vitalne karakteristike
Vitalne karakteristike Braničevskog okruga posmatrane su kroz prirodna kretanja
stanovništva, odnosno raĎanje i umiranje (natalitet i mortalitet) (tabela br.2).
2
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŢAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Poţarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
Tabela 2. Prirodno kretanje stanovništva Braničevskog okruga u 2011. godini
(Vitalni dogaĎaji)
RB
OKRUG /
OPŠTINA
Broj
stanovnika*
Broj
ţivoroĎene
dece u
2011. g.
Ukupan
broj
umrlih u
2011. g.
Broj umrle
odojčadi
u 2011. g.
Stopa
nataliteta
Stopa
opšteg
mortaliteta
Prirodni
priraštaj
Stopa
prirodnog
priraštaja
Stopa
mortaliteta
odojčadi
Vitalni
index
II
BRANIČEVSKI
OKRUG
183625
1378
3428
8
7,50
18,67
-2050
-11,16
5,81
40,20
1
Veliko Gradište
17610
122
346
6,93
19,65
-224
-12,72
35,26
2
Golubac
8331
49
155
5,88
18,61
-106
-12,72
31,61
3
Ţabari
11380
68
271
5,98
23,81
-203
-17,84
25,09
4
Ţagubica
12737
80
256
6,28
20,10
-176
-13,82
31,25
5
Kučevo
15516
69
361
4,45
23,27
-292
-18,82
19,11
6
Malo Crniće
11458
63
257
5,50
22,43
-194
-16,93
7
Petrovac
31259
199
629
6,37
20,12
-430
-13,76
8
Poţarevac
75334
728
1153
9,66
15,31
-425
-5,64
1
7
15,87
24,51
31,64
9,62
* Broj stanovnika odnosi se na Popis stanovništva iz 2011. godine.
Na teritoriji Braničevskog okruga u 2011. godini (poslednji kompletni podaci) beleţi se
niska stopa nataliteta od 7,50/1000 (manje od 15 / 1000), dok je stopa opšteg mortaliteta visoka
i iznosi 18,67‰.
Pored navedenih indikatora posmatrani su još i veoma vaţani vitalni pokazatelji, kao što
su stopa prirodnog priraštaja, odnosno razlika izmeĎu ţivoroĎenih i umrlih na 1000 stanovnika
u 2011. godini na teritoriji Braničevskog okruga i vitalni indeks koji predstavlja racionalnost
prirodnog priraštaja.
Stope prirodnog priraštaja u 2011. godini na pomenutoj teritoriji su veoma niske sa
negativnim vrednostima u svim opštinama, gde je zabeleţeno čak -18,82‰ u Kučevu, -17,84‰
u Ţabarima, -16,93‰ u Malom Crniću, -13,82‰ u Ţagubici i -13,76‰ u Petrovcu. Vitalni
indeks (Broj ţivoroĎenih/Broj umrlih*100), pokazuje da su Kučevo, Malo Crniće i Ţabari
opštine gde je najmanji broj ţivoroĎenih u odnosu na 100 umrlih lica u 2011. godini.
Smrtnost odojčadi kao veoma vaţan indikator zdravstvenog stanja stanovništva
predstavlja vaţan pokazatelj dostupnosti zdravstvene zaštite, adekvatnosti i kvaliteta pruţenih
zdravstvenih usluga kao i nivoa socijalno-ekonomskog razvoja zemlje. Stopa mortaliteta
odojčadi u 2011. godini, na teritoriji Braničevskog okruga iznosi 5,81‰, što je u poreĎenju sa
prethodnom godinom, nešto povoljnija situacija (u 2010. godini stopa mortaliteta odojčadi
iznosila je 11,55‰, a u 2009. godini stopa mortaliteta odojčadi bila je 4,66‰).
2.4. Socio-ekonomski pokazatelji povezani sa zdravljem
Prema podacima Republičkog zavoda za statistiku na teritoriji Braničevskog okruga, na
godišnji presek izračunat na bazi dva stanja: 31.03. i 30.09.2011. godine, bilo je 36137
zaposlenih lica u privrednim društvima, preduzećima, ustanovama, zadrugama, organizacijama
i preduzetnici (lica koja samostalno obavljaju delatnost i zaposleni kod njih), što predstavlja
195 zaposlenih na 1000 stanovnika. Od prikazanog broja zaposlenih 42% bile su ţene a ostalo
muškarci (58%). U posmatranom periodu na teritoriji Braničevskog okruga, prema podacima
3
63,14
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŢAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Poţarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
Nacionalne sluţbe za zapošljavanje, bilo je ukupno 9792 nezaposlenih lica, odnosno 53 lica
nema zaposlenje na 1000 stanovnika. Od prikazanog broja nezaposlenih 51,9% bile su ţene. U
poreĎenju sa prethodnom godinom (2010. godina), kada je broj nezaposlenih lica na teritoriji
posmatranog okruga iznosio 8914 lica, moţe se reći da je procenat nezaposlenih porastao za
9,8% u odnosu na prethodnu godinu.
Prosečne zarade utvrĎene na osnovu Zakona o radu («Sl. glasnik RS», broj 24/2005 i
61/2005) bez poreza i doprinosa, po zaposlenom u 2011. godini na teritoriji Braničevskog
okruga iznosile su 37241 RSD, što je u poreĎenju sa prethodnom godinom veća za 11,6%.
III OPŠTI POKAZATELJI ZDRAVSTVENOG STANJA STANOVNIŠTVA
Zdravstveno stanje stanovništva, kao preduslov ukupnog ekonomskog razvoja društva,
predstavlja multidimenzionalnu karakteristiku populacije i uslovljeno je nizom faktora meĎu
kojima su uslovi rada i ţivljenja, fizička sredina i organizacija zdravstvene zaštite (1).
Procena zdravstvenog stanja stanovništva predstavlja osnovu za identifikaciju prioriteta,
preduzimanje odreĎenih aktivnosti kao i preispitivanje postojeće zdravstvene politike, strategije
i tehnologije u zdravstvenoj zaštiti (2).
Najčešće korišćeni indikatori zdravstvenog stanja stanovništva su: opšti morbiditet,
morbiditet od odreĎenih bolesti, mortalitet, apsentizam i invalidnost.
3.1.Opšti morbiditet
Opšti morbiditet kao indikator zdravstvenog stanja stanovništva na teritoriji
Braničevskog okruga, u ovoj analizi, posmatran je kroz Izveštaje o oboljenjima, stanjima i
povredama na nivou domova zdravlja posmatranog okruga.
3.1.1. Morbiditet na nivou primarne zdravstvene zaštite
Opšti morbiditet na nivou domova zdravlja Braničevskog okruga posmatran je u okviru
sluţbi za zdravstvenu zaštitu: male dece, školske dece, ţena, medicine rada, opšte medicine i
stomatologije.
U 2012. godini na nivou svih domova zdravlja Braničevskog okruga registrovano je u
pomenutim sluţbama, bez stomatologije ukupno 332414 oboljenja, sa opštom stopom
morbiditeta od 1810,29‰. Prema broju korisnika zdravstvene zaštite na nivou okruga (183625
stanovnika), moţe se zaključiti da u proseku na svakog stanovnika dolaze po 1,8 oboljenja.
Najčešće registrovana oboljenja, stanja i povrede prema 10 MKB u Braničevskom
okrugu na nivou primarne zdravstvene zaštite u 2012. godini (grafik 1).
Deset vodećih grupa oboljenja po 10 MKB u Braničevskom okrugu, registrovane na
nivou primarne zdravstvene zaštite u 2012. godini, bile su:
1. Bolesti sistema za disanje (X grupa) (32,34%)
2. Bolesti sistema krvotoka (IX grupa) (11,34%)
3. Bolesti mokraćno-polnog sistema (XIV grupa) (8,36%)
4. Bolesti mišićno-koštanog sistema i vezivnog tkiva (XIII grupa) (7,93%)
5. Bolesti sistema za varenje (XI grupa) (6,21%)
6. Simptomi, znaci i pat. klinički i laboratorijski nalazi (XVIII grupa)(5,83%)
7. Povrede, trovanja i posledice delovanja spoljnih faktora (XIX grupa) (5,51%)
8. Bolesti koţe i bolesti potkoţnog tkiva (XII grupa) (4,41%)
4
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŢAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Poţarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
9. Duševni poremećaji i poremećaji ponašanja (V grupa) (3,14%)
10. Bolesti oka i pripojaka oka (VII grupa) (2,72%)
Grafik 1. Deset najčešćih grupa oboljenja po 10 MKB registrovanih u
Domovima zdravlja Braničevskog okruga 2012. godine
4,41%
3,14%
2,72%
5,51%
32,34%
5,83%
X
IX
XIV
XIII
6,21%
XI
XVIII
XIX
XII
V
VII
7,93%
11,34%
8,36%
Analizirajući morbiditet, odnosno oboljenja registrovana u sluţbama domova zdravlja
Braničevskog okruga u 2012 godini, moţe se reći da ubedljivo prvo mesto zauzimaju Bolesti
sistema za disanje kao i u prethodne dve godine (2010. i 2011. godini).
Prema godišnjem Izveštaju o zaraznim i parazitarnim bolestima na teritoriji
Braničevskog okruga u 2012. godini prijavljeno je ukupno 12950 obolelih lica, što je za 5651
lice ili 30,4% manje u odnosu na prethodnu godinu. Od ukupnog broja obolelih, 2 lica su umrla
(Morbus HIV sa zloćudnim tumorom-1 i Hepatitis acuta B sine delta antigen-1). Vodeće mesto
meĎu prijavljenim zaraznim bolestima za teritorije posmatranog okruga kao i u prethodne dve
godine zauzimaju: influenca virus non identificatum, varičela i dijareja sa gastroenteritisom.
Učestalost zaraznih bolesti u Braničevskom okrugu, u 2012. godini, prikazana je u tabeli
broj 3.
5
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŢAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Poţarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
Tabela 3. Registrovane zarazne bolesti na teritoriji Braničevskog okruga
u 2012. godini
Rang.
OBOLJENJE
1
2
3
4
5
Influenza, virus non identificatum
Varicella
Diarrhoea et gastroenteritis
Scabies
Mononucleosis infectiosa
Angina streptococcica
(pharingitis)
Scarlatina
Toxiinfectio alimentaris-intoxicatio
TBC potvrĎena bakteriološki
Tonsilitis acuta
Ostale
SVEGA
6
7
8
9
10
11
Broj oboljelih u 2012.
godini
11272
872
329
68
66
Index
87,04
6,73
2,54
0,53
0,51
56
0,43
53
37
37
37
123
12950
0,41
0,29
0,29
0,29
0,95
100,0
Problem koji postoji od ranije, odnosi se na prijavljivanje zaraznih bolesti od strane
privatnog zdravstvenog sektora, i dalje je prisutan, jer i pored dobre saradnje i zakonske
obaveze, još uvek nije zadovoljavajuće.
U poreĎenju sa prethodnom godinom, u 2012. godini beleţi se veća stopa mortaliteta od
zaraznih bolesti u Braničevskom i Podunavskom okrugu (1,6/100000), dok je u 2011. godini
stopa mortaliteta bila 0,25/100000.
Na teritoriji oba posmatrana okruga u 2012. godini, nije bilo obolelih od morbila, stope
incidence obolelih od rubele i pertusisa su u padu u odnosu na prethodnu godinu, dok su stope
incidence obolelih od parotitisa u porastu.
Prema zaključcima iznetim od strane komisije za kontrolu i praćenje kretanja zaraznih i
parazitarnih bolesti, epidemiološka situacija zaraznih bolesti na teritoriji Braničevskog okruga u
2012. godini, je uobičajena.
3.1.2. Hronična nezarazna oboljenja
Hronična nezarazna oboljenja kao bolesti savremenog doba, na ţalost, u stalnom su
porastu i zakonski podleţu obaveznoj prijavi i odjavi prema Pravilniku o obrascu registra i
načinu njegovog voĎenja, obrascu prijave i postupku prijavljivanja i odjavljivanja odreĎenih
bolesti ("Sl. glasnik RS", br. 2/1980). U pomenuta oboljenja spadaju: rak i leukemija, endemska
nefropatija, psihoze, šećerna bolest, reumatska groznica, progresivno mišićne distrofije,
hemofilija, hronična insuficijencija bubrega, narkomanija, koronarne bolesti srca i opstruktivne
bolesti pluća, a pored ovih u proteklom periodu od donošenja pomenutog Pravilnika, bila su
praćena u pojedinim opštinama i sledeća oboljenja: cerebralna paraliza, multipla skleroza i
cistična fibroza.
6
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŢAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Poţarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
Problem koji je prisutan kada su pomenute bolesti u pitanju u našoj sredini je isti kao i
kod zaraznih bolesti – neredovno prijavljivanje i odjavljivanje istih, kako od strane drţavnog
tako i privatnog sektora. Stoga podaci u postojećim registrima obolelih od hroničnih nezaraznih
bolesti ne govore o prevalenci ovih oboljenja, već samo o veličini problema.
Prema podacima sa kojima raspolaţe Zavod za javno zdravlje Poţarevac, mora se
naglasiti da je u 2012. godini broj registrovanih hroničnih nezaraznih oboljenja prikazan kao
zbir prispelih prijava/odjava ovih bolesti iz zdravstvenih ustanova i konstatovanih dijagnoza iz
Potvrda o smrti lica koja su bolovala od hroničnih nezaraznih bolesti, bilo da su one osnovni ili
prateći uzrok smrti. Zato dajemo prikaz registrovanih hroničnih nezaraznih oboljenja u 2012.
godini sa teritorije Braničevskog okruga iz ova dva izvora podataka (tabela 4).
Tabela 4. Prikaz broja registrovanih hroničnih nezaraznih oboljenja
na teritoriji Braničevskog okruga u 2012. godini
Registrovana hronična
nezarazna oboljenja
Izvor podataka
Prijave iz
Obrazac
zdravstvenih
Potvrda o smrti
ustanova
778
568
0
0
1
49
315
233
0
0
0
0
0
0
18
134
0
0
489
328
35
233
0
0
0
1636
1545
Ukupno
Rak i leukemija**
1346
Endemska nefropatija
0
Psihoze
50
Šećerna bolest**
548
Reumatska groznica
0
Progresivno mišićne distrofije
0
Hemofilija
0
Hronična insufic.bubrega
152
Narkomanija
0
Akutni koronarni sindrom*
817
Opstruktivne bolesti pluća
268
Multipla skleroza
0
Cistična fibroza
0
Dečija cerebralna paraliza
0
SVEGA
3181
* Za akutni koronarni sindrom uzet je podatak u prvoj koloni /prijave zdravstvenih ustanova/ sa odeljenja
epidemiologije, a u drugoj koloni nalazi se ukupan broj koronarnih bolesti iz potvrda o smrti.
** Po istom principu su upisani podaci za : rak i leukemiju i šećernu bolest.
Analizirajući posmatrane bolesti, moţe se reći da su, na teritoriji Braničevskog okruga,
najčešća hronična nezarazna oboljenja: maligne bolesti, akutni koronarni sindrom i šećerna
bolest.
Obzirom da maligna oboljenja, zbog posebnog sociomedicinskog značaja zahtevaju
posebnu paţnju, na ovom mestu ćemo prikazati broj obolelih osoba i sirovu stopu incidence od
ove bolesti prema polu (broj novoobolelih M/broj muškog stanovništva*1000 i broj
7
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŢAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Poţarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
novoobolelih Ţ/broj ţenskog stanovništva*1000) na teritoriji Braničevskog okruga u 2011.
godini koje je prikupio Zavod za javno zdravlje Poţarevac (tabela 5).
Podaci za obolele od malignih bolesti (rak i leukemija) preuzeti su iz Nacionalnog
registra za rak (Can Reg 4) koje prikuplja Centar za kontrolu bolesti Zavoda za javno zdravlje
Poţarevac iz zdravstvenih ustanova na teritoriji Braničevskog i Podunavskog okruga.
Naglašavamo da ove podatke kasnije upotpunjuje Institut za javno zdravlje Srbije prijavama iz
zdravstvenih ustanova sa teritorije cele republike, tako da se zvanične stope incidence obolelih
od malignih bolesti malo razlikovati od preliminarnih koje prikazujemo u tabeli broj 5. Kod
prijavljivanja obolelih od malignih bolesti prisutan je problem podregistracije, tj. neredovno
prijavljivanje i odjavljivanje istih, kako od strane drţavnog, tako i privatnog sektora.
Tabela 5. Prikaz broja registrovanih malignih bolesti u Braničevskom
okrugu u 2011. godini, prema podacima ZZJZ Poţarevac
Muški pol
Ţenski pol
Teritorija
broj obolelih
stopa incidence
broj obolelih
stopa incidence
Veliko Gradište
33
3,87
27
2,98
Golubac
18
4,44
12
2,81
Ţabari
33
5,91
27
4,66
Ţagubica
26
4,16
19
2,93
Kučevo
41
5,41
25
3,15
Malo Crniće
28
4,94
20
3,45
Petrovac
62
4,06
55
3,44
Poţarevac
177
4,88
175
4,48
Braničevski okrug
418
4,69
360
3,81
Posmatrajući prema polu, uočava se u svim opštinama Braničevskog okruga da
muškarci češće obolevaju od malignih oboljenja.
3.1.3. Apsentizam i invalidnost
Apsentizam, odnosno privremena odsutnost sa posla, kao i invalidnost, odnosno svako
ograničenje ili nemogućnost zbog nedostatka, obavljanja neke aktivnosti na način koji se smatra
normalnim za ljudsko biće su veoma vaţni pokazatelji zdravstvenog stanja stanovništva.
Nedostatak je objektivna pojava i moţe se dokazati medicinskim dijagnostičkim postupkom,
dok je invalidnost relativna i zavisi od vrste i stepena oštećenja kao i od posla kojim se osoba
bavi, odnosno veština koje su joj u poslu potrebne. Analiza ovih pokazatelja je veoma vaţna za
zdravstvenu sluţbu kako bi blagovremeno preduzela mere specifične prevencije na nivou
primarne prevencije kao i mere lečenja i rehabilitacije obolelih lica (3).
Prema podacima sa kojima raspolaţe Zavod za javno zdravlje Poţarevac iz Izveštaja o
privremenoj nesposobnosti – sprečenosti za rad u toku 2012. godine registrovano je ukupno
8
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŢAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Poţarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
17340 slučajeva sa 403290 dana odsustvovanja sa posla na teritoriji Braničevskog okruga, što je
za 7,9% manje u poreĎenju sa prethodnom godinom (tabela 6).
Tabela 6. Prikaz privreme nesposobnosti-sprečenosti za rad na teritoriji
Braničevskog okruga u 2012. godini
Red.
br.
1
2
3
4
Uzrok nesposobnosti/
sprečenosti za rad
Bolesti i povrede
van rada
Povrede na radu
Trudnoća i poroĎaj
Nega člana porodice
SVEGA
Broj slučajeva
Broj dana
Stopa
13558
251442
37,52
343
1030
2409
12298
117848
21702
0,95
2,85
6,67
17340
403290
47,99
Rezultati analize privremene sprečenosti za rad u Braničevskom okrugu pokazuju da je
najveći broj pomenutih slučajeva kao i najveći broj dana odsustvanja sa posla u 2012. godini
bio zbog bolesti i povreda van rada (78,2% slučajeva i 62,3% dana). Na teritoriji Braničevskog
okruga, stopa broja slučajeva nesposobnosti/sprečenosti za rad u 2012. godini, iznosi 48 na 100
zaposlenih radnika (procenjeni broj radnika za Braničevski okrug prema Republičkom zavodu
za statistiku iznosi 36136 radnika).
Na osnovu prikazanih rezultata moţe se reći da je invalidnost i apsentizam problem sa
kojim se suočavaju sve opštine Braničevskog okruga i koji značajno utiče na rezultate analize
zdravstvenog stanja stanovništva, a uglavnom je proizveden od strane istih lica.
3.2.Zdravstveno stanje pojedinih kategorija stanovništva
U okviru analize zdravstvenog stanja stanovništva Braničevskog okruga posmatrani su:
zdravstveno stanje predškolske dece, školske dece i omladine, odraslog stanovništva i ţena.
3.2.1. Zdravstveno stanje predškolske dece (od 0 do 6 godina)
Na teritoriji Braničevskog okruga registrovano je u 2012. godini ukupno 10271 deteta
predškolskog uzrasta od 0 do 6 godina.
U okviru sluţbi za zdravstvenu zaštitu predškolske dece u 2012. godini, domova
zdravlja Braničevskog okruga, registrovano je ukupno 49807 oboljenja sa stopom od
4849,3/1000, odnosno na svako dete dolazi po 4,8 oboljenja, što je za 0,5 oboljenja manje nego
prethodne godine.
Vodeće grupe bolesti i stanja po MKB-10 registrovane u okviru sluţbi za zdravstvenu
zaštitu male i predškolske dece Braničevskog okruga u 2012. godini bile su:
1. Bolesti sistema za disanje (X grupa) (65,14%)
2. Simptomi, znaci i pato. klinički i laboratorijski nalazi (XVIII grupa) (6,72%)
3. Bolesti koţe i bolesti potkoţnog tkiva (XII grupa) (5,19%)
4. Bolesti uva i bolesti mastoidnog nastavka (VIII grupa) (4,57%)
5. Bolesti sistema za varenje (XI grupa) (4,41%)
6. Zarazne bolesti i parazitarne bolesti (I grupa) (3,89%)
7. Bolesti oka i pripojaka oka (VII grupa) (3,04%)
9
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŢAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Poţarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
8. Bolesti mokraćno-polnog sistema (XIV grupa) (2,48%)
9. Povrede, trovanja i posledice delovanja spoljnih faktora (XIX grupa) (2,30%)
10. Bolesti krvi i bolesti krvotvornih organa i pore. imuniteta (III grupa) (1,28%)
Prema prikazanim rezultatima analize moţe se zaključiti da su kod predškolske dece na
teritoriji Braničevskog okruga ubedljivo prvo mesto, kao i prethodnih godina, zauzele Bolesti
sistema za disanje sa 65,14%. Stopa oboljenja za Bolesti sistema za disanje bila je 3158,7/1000.
Tabela 7. Prikaz najčešćih dijagnoza koje su registrovane u sluţbi za zdravstvenu
zaštitu predškolske dece na teritoriji Braničevskog okruga 2012. godine
Rang
1.
2.
3.
4.
5.
OKRUG
BRANIČEVSKI
Dijagnoza
Pharyngitis acuta et tonsilittis acuta
Infekcije gornjih respiratornih puteva
nespecifične lokalizacije
Bronchitis acuta et bronchiolitis acuta
Bolesti srednjeg uva i bolesti mastoidnog nastavka
Laryngitis et tracheitis acuta
Broj
18407
% od ukupnog
broja dijagnoza
37,00
7741
3637
1949
1732
15,54
7,30
3,91
3,47
Prikazani rezultati pokazuju da su i u 2012. godini, kao i u prethodne dve godine (2011.
i 2010.), Bolesti sistema za disanje, odnosno akutna upala grla i krajnika kao i gornjih disajnih
puteva bili najčešći problem kod male dece na teritoriji Braničevskog okruga (tabela 7).
3.2.2. Zdravstveno stanje školske dece i omladine (od 7 do 18 godina)
Na teritoriji Braničevskog okruga u 2012. godini registrovano je ukupno 19757 školske
dece i omladine od 7 do 18 godina.
U okviru sluţbi za zdravstvenu zaštitu školske dece i omladine domova zdravlja
Braničevskog okruga u 2012. godini registrovano je ukupno 58243 oboljenja sa stopom od
2947,9/1000, odnosno na svako školsko dete dolazi po 2,9 oboljenje, što je za 0,2 oboljenja
manje nego u prethodnoj godini.
Vodeće grupe bolesti i stanja po MKB-10 registrovane u okviru sluţbi za zdravstvenu
zaštitu školske dece i omladine Braničevskog okruga u 2012. godini bile su:
1. Bolesti sistema za disanje (X grupa) (54,45%)
2. Simptomi, znaci i pat. klinički i laboratorijski nalazi (XVIII grupa) (8,02%)
3. Bolesti sistema za varenje (XI grupa) (7,95%)
4. Povrede, trovanja i posledice delovanja spoljnih faktora (XIX grupa) (5,89%)
5. Bolesti koţe i bolesti potkoţnog tkiva (XII grupa) (4,90%)
6. Zarazne bolesti i parazitarne bolesti (I grupa) (4,62%)
7. Bolesti mokraćno polnog sistema (XIV grupa) (3,44%)
8. Bolesti uva i bolesti mastoidnog nastavka (VIII grupa) (3,16%)
9. Bolesti oka i pripojka oka (VII grupa) (2,36%)
10. Bolesti mišićno-koštanog sistema i vezivnog tkiva (XIII grupa) (1,74%)
Prema gore prikazanim rezultatima analize, jasno se vidi da su kod školske dece i
omladine u Braničevskom okrugu, Bolesti sistema za disanje najčešće dijagnostikovana
10
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŢAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Poţarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
oboljenja i da su, kao i prethodne godine, ubedljivo na prvom mestu sa 54,45%. Stopa
obolevanja od Bolesti sistema za disanje iznosi 1605,3/1000.
Tabela 8. Prikaz najčešćih dijagnoza koje su registrovane u sluţbi za zdravstvenu
zaštitu školske dece i omladine na teritoriji Braničevskog okruga 2012. godine
OKRUG
BRANIČEVSKI
Rang
1.
2.
3.
4.
5.
Dijagnoza
Pharyngitis acuta et tonsillitis acuta
Infekcije gornjih respiratornih puteva
nespecifične lokalizacije
Bronchitis acuta et bronchiolitis acuta
Dolor abdominalis et pelvis
Druge bolesti koţe i potkoţnog tkiva
Broj
15962
% od ukupnog
broja dijagnoza
27,40
10795
2695
2360
1905
18,53
4,63
4,05
3,27
Prikazani rezultati pokazuju da su i u 2012. godini, kao i prethodnih godina, Bolesti
sistema za disanje, odnosno akutna upala grla i krajnika kao i disajnih puteva bili najčešći
problem kod školske dece i omladine na teritoriji Braničevskog okruga (tabela 8).
Sistematski pregledi, koji su veoma dobar pokazatelj zdravstvenog stanja školske dece i
omladine, sprovedeni su kod učenika osnovnih i srednjih škola na teritoriji Braničevskog
okruga u 2012. godini, sa obuhvatom od 91% kod osnovaca i sa 91,5% kod učenika srednje
škole (tabela 9.).
Tabela 9. Prikaz registrovanih rezultata nakon sprovedenih sistematskih pregleda
kod učenika osnovne i srednje škole Braničevskog okruga u 2012. godini
UtvrĎeno stanje /
oboljenje
Obuhvaćeno
sistematskim pregledom
Loše telesno drţanje
Loša telesna razvijenost
Loša telesna uhranjenost
Izraţena deformacija
kičme (lordoza,skolioza..
Deformacije grudnog koša
Smetnje vida i motiliteta
Oštećenje sluha
Srčane mane
Nedovoljna psihička razvijenost
Govorne mane
OKRUG
BRANIČEVSKI
Učenici osnovne škole
Učenici srednje škole
Broj
5563
%
Broj
2116
%
5304
95,34
2010
94,99
767
85
765
14,46
1,60
14,42
293
45
245
14,58
2,24
12,19
456
8,60
308
15,32
113
294
4
18
22
18
2,13
5,54
0,08
0,34
0,41
0,34
39
208
1
13
1
2
1,94
10,35
0,05
0,65
0,05
0,10
11
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŢAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Poţarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
Deformacije stopala
944
17,80
280
13,93
Analiza dobijenih rezultata nakon sprovedenih sistematskih pregleda kod učenika koji
ţive na teritoriji Braničevskog okruga, pokazuje da su kao i prethodne godine, deformacije
stopala (17,8%), loše telesno drţanje (14,5%) i loša telesna uhranjenost (14,4%) najčešće
dijagnostikovani problemi kod učenika osnovne škole. Kod učenika srednje škole najčešće
dijagnostikovani problemi su izraţena deformacija kičme (15,3%), loše telesno drţanje (14,6%)
i deformacije stopala (13,9%).
3.2.3. Zdravstveno stanje odraslog stanovništva
Analiza zdravstvenog stanja odraslog stanovništva na teritoriji Braničevskog okruga
raĎena je na osnovu podataka dobijenih iz sluţbi opšte medicine i medicine rada domova
zdravlja sa teritorije posmatranog okruga.
3.2.3.1. Sluţba opšte medicine
Na teritoriji Braničevskog okruga zdravstvene usluge u okviru sluţbi opšte medicine
ostvaruje 122902 korisnika.
U okviru sluţbi opšte medicine domova zdravlja Braničevskog okruga u 2012. godini
registrovano je ukupno 163231 oboljenja sa stopom od 1328,1/1000, odnosno 1,3 oboljenja po
odrasloj osobi, što je za 0,1 oboljenja više nego u prethodnoj godini.
Vodeće grupe bolesti i stanja po MKB-10 registrovane u okviru sluţbi opšte medicine
domova zdravlja Braničevskog okruga u 2012. godini bile su:
1. Bolesti sistema za disanje (X grupa) (20,66%)
2. Bolesti sistema krvotoka (IX grupa) (18,80%)
3. Bolesti mišićno-koštanog sistema i vezivnig tkiva (XIII grupa) (11,89%)
4. Bolesti sistema za varenje (XI grupa) (6,86%)
5. Bolesti mokraćno-polnog sistema (XIV grupa) (6,80%)
6. Povrede, trovanja i posle. delovanja spoljnih faktora (XIX grupa) (6,37%)
7. Simptomi, znaci i pato. klinički i laboratorij. nalazi (XVIII grupa) (5,73%)
8. Bolesti koţe i bolesti potkoţnog tkiva (XII grupa) (4,36%)
9. Duševni poremećaji i poremećaji ponašanja (V grupa) (4,00%)
10. Bolesti ţlezda sa unutrašnj. luč. ishrane i metabolizma (IV grupa) (3,35%)
Rezultati analize pokazuju da su u sluţbi opšte medicine u 2012. godini, na prvom
mestu registrovane Bolesti sistema za disanje sa 20,7%, čija stopa iznosi 274,4/1000. Pomenuta
grupa bolesti bila je na prvom mestu 2009. i 2011. godine a Bolesti sistema krvotoka na drugom
kao i u 2012. godini, dok su u 2010. godini, na prvom mestu bile Bolesti sistema krvotoka a na
drugom Bolesti sistema za disanje. Najčešće registrovane dijagnoze u okviru sluţbi opšte
medicine Braničevskog okruga (tabela 10.).
12
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŢAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Poţarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
Tabela 10. Prikaz najčešćih dijagnoza koje su registrovane u sluţbi opšte
medicine na teritoriji Braničevskog okruga 2012. godine
Rang
1.
2.
3.
4.
5.
OKRUG
BRANIČEVSKI
Dijagnoza
Hypertensio arterialis essentialis (primaria)
Pharyngitis acuta et tonsillitis acuta
Druga oboljenja leĎa
Druge specifične, nespecifične i višestruke
povrede
Infekcije gornjih respiratornih puteva
nespecifične lokalizacije
Broj
17877
11261
8354
% od ukupnog broja
dijagnoza
11,00
6,90
5,11
8042
4,92
5886
3,60
Prikazani rezultati pokazuju da su i u 2012. godini, kao i prethodne tri godine, visok
krvni pritisak, akutna upala grla i krajnika kao i nedefinisana oboljenja leĎa bili najčešći
problemi kod odraslog stanovništva na teritoriji Braničevskog okruga (tabela 10).
3.2.3.2. Sluţba zdravstvene zaštite radnika
Na teritoriji Braničevskog okruga u 2012. godini, prema proceni Republičkog zavoda za
statistiku, registrovano je oko 30695 radno-aktivnih lica, koja su koristila zdravstvene usluge u
okviru sluţbi medicine rada domova zdravlja pomenutog okruga.
U okviru sluţbi medicine rada domova zdravlja Braničevskog okruga u 2012. godini,
registrovano je ukupno 48774 oboljenja sa stopom od 1588,9/1000.
Vodeće grupe bolesti i stanja po MKB-10 koje su registrovane u okviru sluţbi medicine
rada Braničevskog okruga u 2012. godini bile su:
1. Bolesti sistema za disanje (X grupa) (19,70%)
2. Bolesti sistema krvotoka (IX grupa) (13,56%)
3. Bolesti mišićno-koštanog sistema i vezivnig tkiva (XIII grupa) (11,96%)
4. Duševni poremećaji i poremećaji ponašanja (V grupa) (6,94%)
5. Povrede, trovanja i posle. delovanja spoljnih faktora (XIX grupa) (6,86%)
6. Bolesti mokraćno-polnog sistema (XIV grupa) (6,26%)
7. Bolesti ţlezda sa unutrašnj. luč. ishrane i metabolizma (IV grupa) (5,85%)
8. Bolesti sistema za varenje (XI grupa) (5,38%)
9. Bolesti koţe i bolesti potkoţnog tkiva (XII grupa) (4,19%)
10. Simptomi, znaci i pato. klinički i laboratorij. nalazi (XVIII grupa) (4,10%)
Analiza pokazuje da su kod radno-aktivnog stanovništva na teritoriji Braničevskog
okruga ubedljivo najveći problem u 2012. godini, kao i prethodne tri godine (2009., 2010. i
2011. godine), bile Bolesti sistema za disanje (19,7%), zatim Bolesti sistema krvotoka (13,6%) i
Bolesti mišićno-koštanog sistema i vezivnog tkiva (12%). Stopa obolevanja za Bolesti sistema
disanja u Braničevskom okrugu 2012. godine bila je 313/1000.
13
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŢAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Poţarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
Najčešće registrovane dijagnoze u okviru sluţbi medicine rada Braničevskog okruga
(tabela 11).
Tabela 11. Prikaz najčešćih dijagnoza koje su registrovane u sluţbi medicine rada
na teritoriji Braničevskog okruga 2012. godine
Rang
1.
2.
3.
4.
5.
OKRUG
BRANIČEVSKI
Dijagnoza
Hypertensio arterialis essentialis (primaria)
Pharyngitis acuta et tonsillitis acuta
Druga oboljenja leĎa
Neurotski, stresogeni i somatoformni
poremećaji
Bronchitis acuta et bronchiolitis acuta
Broj
4514
3848
3770
% od ukupnog broja
dijagnoza
9,25
7,88
7,72
2691
2141
5,51
4,38
Analizirajući prikazane dijagnoze moţe se reći da su i u 2012. godini, kao i u prethodne
dve godine, visok krvni pritisak, akutna upala grla i krajnika i nedefinisana oboljenja leĎa bili
najčešći problemi kod radno-aktivnog stanovništva Braničevskog okruga (tabela 11).
3.2.4. Zdravstveno stanje ţena
Na teritoriji Braničevskog okruga ţivi 82253 ţena ţivotne dobi sa preko 15 godina, koje
ostvaruju zdravstvenu zaštitu u okviru sluţbi za zdravstvenu zaštitu ţena domova zdravlja
pomenutog okruga.
U 2012. godini, u okviru sluţbi za zdravstvenu zaštitu ţena Braničevskog okruga
registrovano je ukupno 12359 oboljenja sa stopom od 150,3/1000.
Vodeće grupe bolesti i stanja po MKB 10 registrovane u okviru sluţbi za zdravstvenu
zaštitu ţena Braničevskog okruga u 2012. godini bile su:
1. Bolesti mokraćno-polnog sistema (XIV grupa) (84,06%)
2. Zarazne bolesti i parazitarne bolesti (I grupa) (7,74%)
3. Trudnoća, raĎanje i babinje (XV grupa) (3,88%)
4. Tumori (II grupa) (3,11%)
5. Bolesti ţlezda sa unutra. lučenjem, ishrane i metabolizma (IV grupa) (0,49%)
6. Bolesti koţe i bolesti potkoţnog tkiva (XII grupa) (0,36%)
7. Simptomi, znaci i pat. klinički i laboratorijski nalazi (XVIII grupa) (0,19%)
8. Bolesti krvi i bolesti krvotvornih organa i pore. imuniteta (III grupa) (0,15%)
9. Bolesti sistema krvotoka (IX grupa) (0,02%)
Analiza zdravstvenog stanja ţena koje ţive na teritoriji Braničevskog okruga pokazuje
da su u 2012. godini, kao i prethodne tri godine (2009., 2010. i 2011. godine), najčešći problem
bile Bolesti mokraćno-polnog sistema sa 84,06%, čija stopa iznosi 126,3/1000.
Najčešće registrovane dijagnoze u okviru sluţbi za zdravstvenu zaštitu ţena
Braničevskog okruga (tabela 12).
14
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŢAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Poţarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
Tabela 12. Prikaz najčešćih dijagnoza koje su registrovane u sluţbi za zdravstvenu
zaštitu ţena na teritoriji Braničevskog okruga 2012. godine
Rang
1.
2.
3.
4.
5.
OKRUG
BRANIČEVSKI
Dijagnoza
Druga zapaljenja ţenskih karličnih organa
Cervicitis uteri
Bolesti dojke
Poremećaji menstruacije
Morbi climacterici
Broj
2461
2245
1248
997
883
% od ukupnog broja
dijagnoza
19,90
18,16
10,09
8,06
7,14
Prikazani rezultati pokazuju da su i u 2012. godini, kao i u prethodne dve godine najveći
problem kod ţena sa 15 i više godina ţivota u Braničevskom okrugu bile neoznačena zapaljenja
organa male karlice i upale grlića materice.
3.2.5. Zdravstveno stanje zuba i oralno zdravlje
U okviru sluţbe stomatološke zdravstvene zaštite tokom 2012. godine, na teritoriji
Braničevskog okruga registrovano je ukupno 54566 oboljenja sa stopom od 297,2/1000.
Od ukupnog broja prikazanih oboljenja zuba na teritoriji Braničevskog okruga (54566),
kod dece od 0 do 6 godina registrovano je 6380 oboljenja (stopa 621,2/1000), kod školske dece
od 7 do 14 godina registrovano je 19007 oboljenja (stopa 1315/1000), kod školske dece od 15
do 18 godina registrovano je 4832 oboljenja (stopa 577,1/1000), kod odraslih od 19 do 64
godine registrovano je 18681 oboljenja (stopa 201,9/1000) i kod starih lica sa 65 i više godina
registrovano je 5666 oboljenja (stopa 145/1000).
Tabela 13. Prikaz najčešćih dijagnoza koje su registrovane u sluţbi stomatološke
zdravstvene zaštite na teritoriji Braničevskog okruga 2012. godine
OKRUG
BRANIČEVSKI
Rang
Dijagnoza
1.
2.
3.
4.
5.
17551
% od ukupnog broja
dijagnoza
32,16
14184
26,00
11115
20,36
5067
9,28
1423
2,60
Broj
Caries dentium (Karijes)
Morbi pulpae et textus periapicalis
(Bolesti pulpe zuba i tkiva oko vrha zuba)
Morbi dentium et textus sustentionalis alii
(Neoznačene bolesti zuba i potpornog tkiva)
Morbi textuum dentium durarum alii
(Neoznačene bolesti tvrdih tkiva zuba)
Gingivitis et morbi periodontales
(Zapaljenje desni i bolesti okoline zuba)
15
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŢAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Poţarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
Rezultati analize pokazuju da su i u 2012. godini, kao i prethodne tri godine (2009.,
2010. i 2011. godine), na teritoriji Braničevskog okruga, najčešće registrovane dijagnoze u
okviru stomatološke zdravstvene zaštite bile: zubni karijes, bolesti pulpe, i neodreĎene bolesti
zuba i potpornog tkiva (tabela 13).
3.3.Bolnički morbiditet
Bolnički morbiditet, kao veoma vaţan pokazatelj zdravstvenog stanja stanovništva na
teritoriji Braničevskog okruga posmatran je kroz Izveštaje o hospitalizaciji bolnički lečenih lica.
Na teritoriji Braničevskog okruga stacionarnu zdravstvenu zaštitu stanovništvu
obezbeĎuju Opšta bolnica «Dr Vojislav Dulić» Poţarevac i Opšta bolnica «Jovan Šerbanović»
Petrovac na Mlavi.
Bolničko lečenje na teritoriji Braničevsakog okruga u 2012. godini, sa brojem
zaposlenih zdravstvenih radnika, kapacitetom, opterećenošću, zauzetošću i prosečnom duţinom
lečenja prikazano je u tabeli 14.
Tabela 14. Stacionarno lečenje na teritoriji Braničevskog okruga u 2012. godini
OKRUG
Braničevski
Prosečna Zauzet.
duţina postelja u
lečenja
%
Tehnič.
Broj
postelja
Broj
lečenih
Broj
b.o.
dana
37
149
138
4191
32658
7,79
64,84
171
741
168
573
530
17693
128320
7,25
66,33
866
927
205
722
668
21884
160978
7,35
66,02
1037
Broj zaposlenih*
Opšta
bolnica
Ukup
Lekara
Petrovac
186
Poţarevac
Svega
* Prikazani broj zaposlenih podrazumeva samo lekare i tehničare bez ostalih zdravstvenih
radnika (farmaceuta), saradnika i nemedicinskog osoblja.
Prema dobijenim rezultatima stopa hospitalizacije u 2012. godini u Opštoj bolnici
Poţarevac bila je 127 hospitalizovanih na 1000 stanovnika, što je za 20% više u odnosu na
2011. godinu, a u Opštoj bolnici Petrovac stopa hospitalizacije iznosila je 95 bolnički lečenih
lica na 1000 stanovnika.
Analizirajući starosnu strukturu stacionarno lečenih lica u 2012. godini, u opštim
bolnicama Braničevskog okruga, moţe se reći da od ukupnog broja lečenih najveći procenat,
kako u Opštoj bolnici Poţarevac tako i Opštoj bolnici Petrovac, pripadao je osobama sa 65 i
više godina (36,5% u poţarevačkoj i 48,6% u petrovačkoj bolnici).
Prema osnovnom razlogu hospitalizacije, rezultati analize pokazuju da je i u 2012.
godini, kao i prethodne godine, najveći broj lica na teritoriji Braničevskog okruga bio
hospitalizovan zbog Bolesti sistema krvotoka (16,2%). Ono što zabrinjava, u odnosu na
prethodnu godinu, jeste činjenica da su Tumori, kao razlog hospitalizacije ušli u prvih pet grupa
(2011. godine bili su na četvrtom mestu a u 2012. godini zauzimaju treće mesto) (grafik 2).
16
Broj
umrlih
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŢAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Poţarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
Grafik 2. Najčešći razlozi hospitalizacije na teritoriji Braničevskog okruga po 10
MKB u 2012. godini
%
18
16,2%
16
12,3%
14
10,8%
12
10,5%
7,8%
10
8
%
6
4
2
0
IX
XI
II
X
XIV
MKB-10
Prema podacima prikazanim u tabeli 15, u Opštoj bolnici Poţarevac najveći broj
hospitalizacija bio je zbog Bolesti sistema krvotoka (14,3%), a u Opštoj bolnici Petrovac zbog
Bolesti sistema za disanje (28%).
Tabela 15. Prikaz vodećih grupa bolesti u bolnicama Braničevskog okruga u
2012. godini
Red
br.
OKRUG
OPŠTA
BOLNICA
GRUPA
BOLESTI PO
MKB-10
BROJ
HOSPITAL.
%OD UKUP.
BROJA
LEČENIH
IX
II
XI
XIV
XIX
X
IX
XI
XVIII
XIX
2380
2101
1937
1519
1131
1200
1044
539
327
207
14,26
12,59
11,61
9,10
6,78
27,99
24,35
12,57
7,63
4,83
POŢAREVAC
1.
Braničevski
PETROVAC
Najčešće utvrĎene dijagnoze, kao osnovni razlog bolničkog lečenja, u opštim bolnicama
Braničevskog okruga (tabela 16.). Ako se isključi razlog hospitalizacije zbog poroĎaja (Partus
spontaneus capite i Partus sectione caesarea selectivus), u Opštoj bolnici Poţarevac najčešći
17
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŢAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Poţarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
razlozi hospitalizacije bili su Angina pectoris non stabilis (neustaljeno stezanje u grudima) a u
Opštoj bolnici Petrovac Hronične obstruktivne bolesti pluća (tabela 16.).
Tabela 16. Prikaz vodećih dijagnoza bolesti koje su stacionarno lečene u
opštim bolnicama Braničevskog okruga 2012. godine
BRANIČEVSKI OKRUG
OPŠTA BOLNICA POŢAREVAC
OPŠTA BOLNICA PETROVAC
Rang
% od
% od
Broj ukupnog
Broj
ukupnog
Dijagnoze lečenih lica
Dijagnoze lečenih lica
br.lečenih
br.lečenih
Morbus pulmonis obstructivus
1.
363
2,18
chronicus cum exacerbatione
407
9,49
Angina pectoris non stabilis
acuta, non specificatus
Neoplasma malignum
Fibrillatio atriorum et
2.
336
2,01
209
4,87
papillae et areolae
fluctuatio atriorum
Diarrhoea et gastroenteritis,
Hypertensio arterilalis
3.
331
1,98
169
3,94
causa infectionis suspecta
essentialis (primaria)
Neoplasma malignum
4.
299
1,79
Cardiomyopathia congestiva
154
3,59
bronchi principalis
Insufficientiarenalis
5
293
1,76
Angina pectoris non stabilis
143
3,33
terminalis
Posmatrajući IX grupu po MKB-10, odnosno Bolesti sistema krvotoka, kao vodeću u
ukupnom broju stacionarno lečenih u Opštoj bolnici Poţarevac i X grupu po MKB-10, odnosno
Bolesti sistema za disanje, kao vodeću u ukupnom broju bolnički lečenih u Opštoj bolnici
Petrovac, prikazali smo najčešće dijagnoze pomenutih grupa oboljenja (tabela 17.).
Tabela 17. Prikaz najčešćih dijagnoza vodećih grupa bolesti po MKB-10 za
opšte bolnice Braničevskog okruga u 2012. godini
BRANIČEVSKI OKRUG
OPŠTA BOLNICA POŢAREVAC
OPŠTA BOLNICA PETROVAC
% od
% od
ukupnog
ukupnog
Najčešće dijagnoze X grupe
Rang Najčešće dijagnoze IX grupe Br.
Br.
broja
broja
po 10 MKB klasifikaciji
po 10 MKB klasifikaciji
lečenih iz
lečenih iz
(vodeća grupa)
(vodeća grupa)
IX grupe
X grupe
Angina pectoris non stabilis
Morbus pulmonis obstructivus
1.
363
15,25
539
44,92
chronicus
Infarctus cerebri propter
Bronchitis per Mycoplasma
2.
224
9,41
86
7,17
emboliam
pneumoniae
Cardiomyopathia congestiva
Pneumonia per Klebsiellam
3.
184
7,73
79
6,58
pneumoniae
Insuffitientia cordis congestiva 175
Asthma bronchiale allergicum
4.
7,35
69
5,75
5.
Hypertensio arterilalis
essentialis
170
7,14
18
Bronchopneumonia, non
specificata
68
5,67
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŢAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Poţarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
Na osnovu ovako prikazanih dijagnoza, vodećih grupa po MKB-10, moţe se reći da je u
2012. godini, kao i prethodne godine, u Opštoj bolnici Petrovac najveći broj lečenih bolesnika
bio sa Hroničnom obstriktivnom bolesti pluća a u Opštoj bolnici Poţarevac sa Anginom
pectoris i Infarktom mozga.
3.4.Mortalitet
Podaci sa kojima smo izračunavali Mortalitet, kao veoma vaţan indikator zdravstvenog
stanja stanovništva i koji pripada pokazateljima «negativnog» zdravlja, odnosno pokazateljima
smrtnosti u populaciji, odnose se na 2011. godinu.
Na teritoriji Braničevskog okruga posmatrani su: opšta stopa mortaliteta, specifična
stopa mortaliteta po polu lica od 20 do 49 godina, specifična stopa mortaliteta bolesti sistema
krvotoka i tumora, stopa mortaliteta odojčadi, stopa maternalnog mortaliteta, stopa mortaliteta
dece od jedne do navršene četvrte godine ţivota, stopa smrtnosti dece do pet godina ţivota i
proporcionalni mortalitet dece do pet godina ţivota (tabela 18).
Tabela 18. Pokazatelji «negativnog» zdravlja na teritoriji Braničevskog okruga u
2011. godini
Stopa
mortaliteta
odojč adi
Stopa
mortaliteta
dece od 1 do
navržene 4.
godine
života
Stopa
mortaliteta
dece do 5
godine
života
0,00
0,00
0,00
0,00
300,08
360,28
180,58
270,69
0,00
0,00
0,00
0,00
0,00
0,00
0,00
0,00
0,00
0,00
0,00
0,00
0,00
0,00
0,00
0,00
1422,59
226,92
0,00
15,87
0,00
15,87
1,10
1174,06
307,11
0,00
0,00
0,00
0,00
1,00
732,74
323,89
0,00
9,62
0,36
9,62
1,07
1021,10
297,89
0,00
5,81
0,17
5,81
Opžta
stopa
mortaliteta
Spec. stopa
mortaliteta
M 20-49
godina
života
Spec. stopa
mortaliteta
ž 20-49
godina
života
Spec. stopa
mortaliteta
bol. sist.
krvotoka
Spec. stopa
mortaliteta
tumora
Stopa
maternalnog
mortaliteta
19,65
3,35
0,32
1039,18
283,93
18,61
23,81
20,10
23,27
2,05
1,55
2,86
2,78
0,75
0,51
2,16
1,75
1104,31
1098,42
1342,55
1430,78
22,43
0,98
1,59
20,12
2,33
15,31
1,75
18,67
2,10
Analiza mortaliteta za 2011. godinu na teritoriji Braničevskog okruga je pokazala da
prosečno trajanje ţivota na pomenutoj teritoriji iznosi 74,7 godina.
19
Pro
mor
d
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŢAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Poţarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
Grafik 3. Vodeći uzroci smrti po MKB-10 na teritoriji Braničevskog okruga u
2011. godini
2,2%
3,4%
2,0%
1,3%
3,7%
IX
1,2%
4,0%
II
X
4,9%
IV
XI
XIX
XIV
6,7%
VI
V
XVIII
54,7%
16,0%
ostale
Prema uzroku smrti po MKB-10, u 2011. godini, na teritoriji Braničevskog okruga,
najveći broj lica je umrlo od: Bolesti sistema krvotoka (1875 lica ili 54,7%) i Tumora (547 lica
ili 16%). (grafik 3).
IV SPROVEDENE MERE I AKTIVNOSTI NA TERITORIJI BRANIČEVSKOG OKRUGA
2012. GODINE U CILJU ZAŠTITE, OČUVANJA I UNAPREĐENJA ZDRAVLJA
STANOVNIŠTVA I PREVENCIJE BOLESTI
4.1 Sprečavanje i suzbijanje bolesti
Na teritoriji Braničevskog okruga u toku 2012. godine sprovedene su mere primarne
prevencije u cilju očuvanja zdravlja i sprečavanja i suzbijanja oboljenja. Mere sprečavanja i
suzbijanja oboljenja, odnosno mere specifične prevencije se sprovode kao: vakcinacija,
dezinfekcija, dezinsekcija i asanacija.
4.1.1. Vakcinacija
Vakcinacija je veoma specifična mera prevencije jer štiti samo vakcinisane osobe od
oboljenja protiv kojih su vakcinisane. Na teritoriji Braničevskog okruga u 2012. godini
sprovedena je imunizacija protiv odreĎenih zaraznih bolesti (tuberkuloze, dečije paralize,
difterije, tetanusa, pertusisa, morbila, rubele, parotitisa, Hepatitisa B i oboljenja izazvanih
Haemophilus influenzae tip b (tabela 19).
20
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŢAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Poţarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
Tabela 19. Prikaz sprovedene imunizacije stanovništva na teritoriji Braničevskog
okruga protiv odreĎenih zaraznih bolesti u 2012. godini
Red.broj
1.
TBC
2.
OPV
3.
DTP
4.
MMR
5.
Hepatitis B
6.
7.
Broj
Broj
planiranih vakcinisanih
VAKCINA
Hib
Tetanus
Broj vakcinisanih
revakcinacija u 2. god.
revakcinacija u 7. god.
revakcinacija u 14. god.
Broj vakcinisanih
revakcinacija u 2. god.
revakcinacija u 7. god.
revakcinacija u 14. god.
Broj vakcinisanih
revakcinacija u 7. god.
revakcinacija u 12. god.
Vakcinacija u 1. god.
(sa 3 doze)
Vakcinacija u 12. god.
(sa 3 doze)
Broj vakcinisanih
Broj revakcinacija u
30. godini
Broj revakcinacija u
40. godini
Broj revakcinacija u
50. godini
Broj revakcinacija u
60. godini
%
1250
1355
1338
1636
1970
1355
1338
1636
1970
1348
1633
1248
1272
1247
1559
1648
1292
1259
1561
1798
1245
1544
99,84
93,87
93,20
95,29
83,65
95,35
94,10
95,42
91,27
92,36
94,55
1303
640
49,12
1854
1300
1710
993
92,23
76,38
1356
211
15,56
1595
279
17,49
1595
336
21,07
1755
360
20,51
Prema prikazanim podacima o sprovedenoj imunizaciji u 2012. godini, na teritoriji
Braničevskog okruga, moţemo reći da su revakcinacije protiv tetanusa realizovane u veoma
malom obimu u svim prikazanim ţivotnim dobima (30., 40.,50. i 60. godini), (tabela 19.).
21
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŢAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Poţarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
V SPROVEDENE MERE I AKTIVNOSTI NA TERITORIJI BRANIČEVSKOG OKRUGA
2012. GODINE U CILJU ZAŠTITE, OČUVANJA I UNAPREĐENJA ŢIVOTNE SREDINE
U toku 2012. godine, od strane Odelenje za higijenu i zaštitu ţivotne sredine Zavoda za
javno zdravlje Poţarevac, vršen je higijensko-sanitarni nadzor vodnih objekata kao i kontrola
higijenske ispravnosti vode za piće, prema Programu zaštite od zaraznih bolesti i prema
Pravilniku o higijenskoj ispravnosti vode za piće, na teritoriji svih opština Braničevskog
okruga.
Na teritoriji Braničevskog okruga postoji 8 centralnih gradskih vodovoda, 55 seoskih
vodovoda i 161 javnih vodnih objekata za lokalno snabdevanje vodom koji su pod stalnom
kontrolom/nadzorom Zavoda za javno zdravlje Poţarevac. Pored navedenih objekata postoje i
pojedinačni ili individualni bunari koji se kontrolišu na zahtev njihovih vlasnika.
Na 8 centralnih gradskih vodovoda na teritoriji Braničevskog okruga priključeno je
ukupno 50,25% stanovništva. Kod svih pomenutih objekata sprovodi se redovno dezinfekcija i
ispitivanje higijenske ispravnosti vode. U 2012. godini uzeto je 176 uzorka na bakteriološki
pregled, i svi su bili ispravni. Isti broj uzoraka (176) pregledan je na fizičko-hemijsku
ispravnost, od kojih su 31 uzorka (18,8%) bili neispravni. Fizičko-hemijsku neispravnost imali
su gradski vodovodi u Ţabarima (8 uzoraka), Poţarevcu (3 uzorka) i Kostolcu (20 uzoraka).
Razlog fizičko-hemijske neispravnosti bili su: nitrati (NO3) i mangan (Mn). U svim gradskim
vodovodima na teritoriji Braničevskog okruga u 2012. godini, na svih 176 uzoraka kontrolisan
je rezidualni hlor, pri čemu je kod 168 uzetih uzoraka vrednost rezidualnog hlora bila od 0,2 do
0,5 mg/l a kod 8 uzoraka (gradski vodovod u Ţabarima) vrednost rezidualnog hlora bila je
manja od 0,2 mg/l.
Na teritoriji Braničevskog okruga postoji 55 seoskih vodovoda na koje je priključeno
ukupno 28,25% stanovništva. U 2012. godini, na pomenutim objektima sprovedeno je 9
redovnih i 24 povremene dezinfekcije, dok kod 22 seoska vodovoda nije raĎena dezinfekcija jer
su bili ispravni. U 2012. godini bilo je 37 redovna i 7 povremenih ispitivanja higijenske
ispravnosti vode seoskih vodovoda, dok u 11 seoskih vodovoda nije bilo kontrole higijenske
ispravnosti. Od ukupnog broja uzetih uzoraka (88) na bakteriološki pregled, 31 uzorka (35,2%)
bilo je neispravno zbog prisustva koliformnih bakterija fekalnog porekla a na fizičkohemijskom pregledu 16 uzoraka (18,18%) je bilo neispravno zbog prisustva nitrata (NO3),
nitriti (NO2), amonijaka (NH4) i mutnoće. Od ukupnog broja uzetih uzoraka na vrednosti
rezidualnog hlora (8), kod 4 uzorka vrednosti rezidualnog hlora bile su od 0,2 od 0,5 mg/l i kod
4 uzorka vrednosti rezidualnog hlora bile su manje od 0,2 mg/l.
Na teritoriji Braničevskog okruga postoje 161 javni vodni objekat sa kojih se snabdeva
12,3% stanovništva. U toku 2012. godine, utvrĎeno je da kod 96 vodnih objekata stanje
zadovoljava a kod 65 ne zadovoljava i sprovedeno je ukupno 132 redovne i 12 povremenih
kontrola higijenske ispravnosti vode. UraĎen je bakteriološki pregled na 313 uzoraka i utvrĎena
neispravnost kod 165 uzoraka (52,7%) zbog prisustva koliformnih bakterija fekalnog porekla.
Na istom broju uzoraka (313) izvršen je fizičko-hemijski pregled i utvrĎena neispravnost kod
129 uzorka (41,20%) zbog prisustva nitrata (NO3) i mutnoće.
Prema godišnjem izveštaju o zaraznim i parazitarnim bolestima na teritoriji
Braničevskog okruga postoje 8 gradskih deponija smeća, kod kojih je dosta uraĎeno na
poboljšanju stanja, ali još uvek sve imaju higijensko-sanitarne nedostatke, samim tim
ugroţavaju okolno zemljište, podzemne vode i vazduh. Seoske deponije smeća su praktično
brojna smetlišta van sela, a ima i odlaganja smeća u vodotoke i lagerovanja u dvorištima. Samo
22
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŢAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Poţarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
u 5 naselja odreĎene su lokacije za deponovanje smeća, ali bez potrebnih higijensko-sanitarnih
sadrţaja.
U toku 2012. godine, Odeljenje higijene sa zaštitom ţivotne sredine Zavoda za javno
zdravlje Poţarevac, povremeno sa Republičkom sanitarnom inspekcijom vršili su higijenskosanitarni nadzor objekata od šireg HE značaja (objekti za društvenu ishranu zatvorenog tipa:
predškolske, školske, internatske, studentske, radničke i bolničke kuhinje).
VI ZAKLJUČAK
Analiza zdravstvenog stanja stanovništva Braničevskog okruga sprovedena je 2012.
godine, na osnovu podataka demografske i zdravstvene statistike. Na osnovu dobijenih rezultata
moţe se zaključiti:
1. Prema Popisu stanovništva iz 2011. godine, udeo stanovnika sa 65 i više godina u
ukupnom broju stanovnika za Braničevski okrug iznosi 21,27%, što pokazuje da populacija
koja ţivi na teritoriji posmatranog okruga pripada staroj populaciji (udeo starih sa 65 i više
godina preko 10%).
2. Na teritoriji Braničevskog okruga u 2011. godini beleţi se niska stopa nataliteta od
7,50/1000 (manje od 15/1000), dok je stopa opšteg mortaliteta visoka i iznosi 18,67‰.
3. Stopa prirodnog priraštaja u 2011. godini na teritoriji Braničevskog okruga je veoma
niska (-11,16‰) sa negativnim vrednostima u svim opštinama, gde je zabeleţeno čak -18,82‰
u Kučevu, -17,84‰ u Ţabarima, -16,93‰ u Malom Crniću, -13,82‰ u Ţagubici i -13,76‰ u
Petrovcu.
4. Prema broju korisnika zdravstvene zaštite na nivou Braničevskog okruga (183625
lica) i broja registrovanih oboljenja u oblasti primarne zdravstvene zaštite u 2012. godini
(332414 oboljenja), moţe se zaključiti da u proseku na jednog stanovnika dolazi po 1,8
oboljenja.
5. Vodeća oboljenja za ambulantno lečena lica na teritoriji Braničevskog okruga su
Bolesti sistema za disanje, Bolesti sistema krvotoka i Bolesti mokraćno – polnog sistema.
6. Prema broju prijavljenih zaraznih bolesti u 2012. godini, na teritoriji Braničevskog
okruga, vodeće mesto zauzimaju: influenca, varičela i dijareja.
7. Prema podacima prikazanim kao zbir prispelih prijava / odjava hroničnih nezaraznih
oboljenja i konstatovanih dijagnoza sa Potvrda o smrti lica koja su bolovala od istih u 2012.
godini, na teritoriji Braničevskog okruga, najčešće registrovana hronična nezarazna oboljenja
bila su maligne bolesti, akutni koronarni sindrom i šećerna bolest.
8. U 2012. godini bolničko lečenje najviše su koristila lica sa 65 i više godina (8205 lica
ili 38,83% od ukupnog broja bolnički lečenih) a osnovni razlog hospitalizacije u bolnicama
Braničevskog okruga bile su Bolesti sistema krvotoka (16,2%), Bolesti sistema za varenje
(12,3%) i Tumori (10,8%).
9. Apsentizam i invalidnost su problemi sa kojima se suočavaju sve opštine
Braničevskog okruga i koji značajno utiče na rezultate analize zdravstvenog stanja stanovništva
okruga.
10. Prosečno trajanje ţivota u Braničevskom okrugu iznosi 74,7 godina. Vodeći uzroci
umiranja na teritoriji Braničevskog okruga su Bolesti sistema krvotoka, Tumori i Bolesti
sistema za disanje.
11. Kod dece predškolskog i školskog uzrasta na teritoriji Braničevskog okruga u 2012.
godini najučestalije su bile Bolesti sistema za disanje i to akutna upala grla i krajnika.
Zabrinjava činjenica što je odreĎen broj školske dece posmatranog okruga bio u 2012. godini,
23
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŢAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Poţarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
kao i prethodnih godina, lečen bez jasno postavljene dijagnoze (visoko 2. mesto zauzimaju
Simptomi, znaci i patološki klinički i laboratorijski nalazi). Sistematskim pregledima školske
dece i omladine utvrĎen je kod osnovaca veliki broj deformiteta stopala, lošeg telesnog drţanja
i loše telesne uhranjenosti, a kod srednjoškolaca veliki broj deformacija kičme, lošeg telesnog
drţanja i deformacija stopala.
12. Bolesti sistema za disanje i Bolesti sistema krvotoka predstavljaju vodeće grupe
bolesti kod odraslog stanovništva registrovane u sluţbama opšte medicine i medicine rada
domova zdravlja Braničevskog okruga u 2012. godini. Najčešće registrovane dijagnoze u
sluţbama opšte medicine i medicine rada posmatranog okruga bile su visok krvni pritisak i
akutna upala grla i krajnika.
13. U 2012. godini najveći problem u sluţbi za zdravstvenu zaštitu ţena domova
zdravlja Braničevskog okruga bili su neoznačena zapaljenja organa male karlice i upala grlića
materice. Na teritoriji Braničevskog okruga Tumori ţenskih polnih organa zauzimaju visoko
četvrto mesto od deset najčešćih grupa oboljenja po MKB-10 registrovanih u sluţbama za
zdravstvenu zaštitu ţena.
14. Najčešće dijagnoze u stomatološkoj zdravstvenoj zaštiti Braničevskog okruga u
2012. godini, kao i prethodnih godina, bile su: zubni karijes kao najveći problem svih dobnih
grupa, bolesti pulpe i tkiva oko vrha zuba, kao i nedefinisane bolesti zuba i potpornog tkiva.
15. U 2012. godini na teritoriji Braničevskog okruga planirani obim imunizacije protiv
odreĎenih zaraznih bolesti (tuberkuloze, dečije paralize, difterije, tetanusa, pertusisa, morbila,
rubele, parotitisa) realizovan je uspešno. Neke imunizacije su ostvarene manje uspešno kao što
su: OPV revakcinacija u 14. godini (83,65%), Haemophilus influenzae tip b (76,38%),
vakcinacije Hepatitisa B u 1. godini (49,12%) i tetanus revakcinacije u 30., 40., 50. i 60. godini.
16. Higijenska situacija na području Braničevskog okruga za 2012. godinu, je ocenjena
kao delimično zadovoljavajuća. Razlog ovakve ocene jeste pogoršanje kvaliteta vode u tri
gradska vodovoda koji snabdevaju vodom oko 70000 stanovnika, seoski vodovodi se loše
odrţavaju, voda se ne dezinfikuje, visok procenat hemijski i bakteriološki neispravnih voda za
piće u naseljima koja nemaju centralno vodosnabdevanje i kontinuiranu dezinfekciju, kao i
stanje u oblasti zagaĎenja ţivotne sredine i u nekim objektima od većeg HE značaja.
Nepovoljno stanje je najčešće posledica nedostatka materijalnih sredstava ali i loše zdravstvene
i ekološke kulture stanovništva.
VII PREDLOG MERA
Analiza zdravstvenog stanja stanovništva Braničevskog okruga omogućila nam je
da prepoznamo neke od problema vezanih za zdravlje i da definišemo osnovne zaključke
na osnovu kojih moţemo dati predloge u cilju njihovog rešavanja i samim tim
unapreĎenju zdravlja stanovništva posmatrane teritorije.
Budući da nam stanovništvo pripada staroj populaciji i da je stopa nataliteta niska
a opšteg mortaliteta visoka, kao i da je stopa prirodnog priraštaja sa negativnim
vrednostima u svim opštinama, krajnje je vreme da se nešto konkretno preduzme na nivou
svake opštine. U cilju lakše odluke za raĎanje i samim tim povećanje nataliteta potrebno
je materijalno podrţati i ohrabriti sve mlade ljude da takve odluke donose bez straha za
svoju budućnost.
Na nivou svake lokalne zajednice neophodno je stvoriti «okolinu koja vodi
zdravlju», odnosno pokrenuti sve one faktore koji vode do zdravlja. Jedan od takvih
faktora jeste i vaspitanje za zdravlje, odnosno povećanje nivoa znanja o zdravlju kod
24
REPUBLIKA SRBIJA
ZAVOD ZA JAVNO ZDRAVLJE POŢAREVAC
Jovana Šerbanovića 14, 12000 Poţarevac
Web: www.zzjzpo.rs
E- mail: [email protected]
Tel.: 012/222-568; 223-153; Faks: 012/220-913
svakog pojedinca kao preduslov za preuzimanje odgovornosti za sopstveno zdravlje i
zdravlje svojih najbliţih. Angaţovanje različitih segmenata društva i multidisciplinarni
pristup na nivou lokalne zajednice predstavlja imperativ za uspešno rešavanje postojećih
zdravstvenih problema (4).
Korekcijom definisanih problema kao i poštovanjem sprovoĎenja Pravilnika o
pokazateljima kvaliteta zdravstvene zaštite u svim zdravstvenim ustanovama očekujemo
poboljšanje zdravstvene zaštite celokupnog stanovništva, smanjenje obolevanja i umiranja
od preventabilnih bolesti kao i unapreĎenje kvaliteta ţivota svakog pojedinca i ekonomski
prosperitet našeg društva u celini.
VIII LITERATURA
1. Analiza zdravstvenog stanja, higijenskih prilika, rada zdravstvene sluţbe,
finansijskog poslovanja zdravstvenih ustanova i poslovanja fondova zdravstvenog
osiguranja. Poţarevac, jun 1975; 256:31.
2. Simić S. Procena zdravstvenog stanja stanovništva. Socijalna medicina.
Beograd: Savremena administracija, 2000. p. 76-94.
3. Ţivković M., Bjegović V. Zdravstvena zaštita hendikepiranih. Socijalna
medicina. Beograd: Savremena administracija, 2000. p. 154-160.
4. Daragan Saveljić J. Lečenje i rehabilitacija bolesti zavisnosti. Beograd, maj
2012.
dr Cvija Stojanović
Specijalista socijalne medicine
Pomoćnik direktora
Prim. dr Suzana Petrović
Centar za promociju zdravlja
analizu, planiranje,
organizaciju zdravstvene zaštite,
informatiku i biostatistiku u zdravstvu
DIREKTOR
Zavoda za javno zdravlje
Poţarevac
Prim. dr Zorica Mitić
25
Download

Braničevski okrug - Zavod za javno zdravlje Požarevac