Strategija lokalnog razvoja
Prvi nacrt za komentare i predloge
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
1
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
2
SADRŽAJ
Zakonsko utemeljenje izrade strateških dokumenata na lokalnom nivou ................................................................... 4
Principi strategije razvoja opštine Alibunar ........................................................................................................................... 5
Metodologija izrade strategije lokalnog razvoja opštine Alibunar ................................................................................. 7
Timovi koji su radili na izradi strategije i akcionog plana .................................................................................................. 8
Radne grupe za Strategiju razvoja opštine Alibunar 2014-2020 ............................................................................... 10
Ambijent za odvijanje strategije .............................................................................................................................................. 12
Stanovništvo ............................................................................................................................................................................. 13
Geomorfološke i hidrogeološke karakteristike ...............................................................................................................14
Ekonomska razvijenost .......................................................................................................................................................... 15
Vizija ................................................................................................................................................................................................ 16
Misija .............................................................................................................................................................................................. 20
Strateški ciljevi.............................................................................................................................................................................. 20
Strateške mere za dostizanje ciljeva ...................................................................................................................................... 21
Ruralni razvoj ........................................................................................................................................................................... 21
Primenjena ekologija ............................................................................................................................................................ 23
Unapređenje ljudskih resursa za upravljanje programima i projektima ................................................................. 24
Sadašnja situacija u prioritenim oblastima za koje su postavljeni strateški ciljevi .................................................... 25
Turistički potencijali opštine Alibunar ............................................................................................................................... 29
Kultura ....................................................................................................................................................................................... 30
Sport .......................................................................................................................................................................................... 30
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
3
Cilj opštine Alibunar je postizanje održivog rasta socio-ekonomskog razvoja zasnovan na postojećim i
budućim resursima a za zadovoljenje potreba stanovništva.
Način za postizanje ovog cilja je izrada Strategije lokalnog razvoja Opštine i taktičkih mera za njeno
sprovođenje – Akcionog plana i programa za obezbeđenje ljudskih, materijalnih i finansijskih sredstava.
Strateško planiranje na nivou lokalne samouprave podrazumeva usklađene aktivnosti svih zainteresovanih
strana (lokalne administracije, građana i njihovih organizacija i poslovnog sveta) i povezivanje plana sa
realnim godišnjim i višegodišnjim resursima (materijalnim, ljudskim i finansijskim).
Efikasnost korišćenja resursa, koji opštini Alibunar stoje na raspolaganju ili koje će pribaviti, je mera
uspešnosti primene Strategije i njenog Akcionog plana. To pre svega zavisi od inicijativa, kreativnosti i
inovativnosti njenih žitelja, organizacije i sposobnosti lokalne samouprave da napravi povoljan ambijent za
njenu primenu kao i socio-ekonomskih okolnosti za povezivanje i umrežavanje svih zainteresovanih.
Akcioni plan za sprovođenje strategije treba da omogući dostizanje specifičnih ciljeva postavljenih
strategijom Opštine – šta će biti urađeno i ko će to da uradi; vremenska ograničenja – kada će to da bude
urađeno i čime će to da bude urađeno – ljudski, materijalni i finansijski resursi.
Zakonsko utemeljenje izrade strateških dokumenata na lokalnom nivou
U Srbiji i Vojvodini dugo nije postojao sistemski pristup planiranju razvoja, niti koordinacija i saradnja u
planiranju na nacionalnom, regionalnom i lokalnom nivou. Kao posledica toga, izostala je koordinacija za
finansiranje razvoja.
Značajniji pomak učinjen je donošenjem Zakona o lokalnoj samoupravi ("Sl. glasnik RS", br. 129/2007), čime
su lokalne samouprave dobile veću autonomiju u pogledu planiranja lokalnog razvoja. Otvorena im je
mogućnost da donose i sprovode planove i projekte koji odgovaraju lokalnim potrebama i mogućnostima.
To je regulisano članom 20 ovog Zakona, stav 1. „donosi programe razvoja“ i stav 9. „donosi programe i
sprovodi projekte lokalnog ekonomskog razvoja i stara se o unapređenju opšteg okvira za privređivanje u
jedinici lokalne samouprave“ i članom 32 stav 4. „donosi program razvoja opštine i pojedinih delatnosti“.
Pored toga Zakonom o regionalnom razvoju ("Sl. glasnik RS", br. 51/2009 i 30/2010) Vojvodina je označena
kao jedna od regija a lokalne samouprave u članu 19. kao subjekti regionalnog razvoja.
Ovi zakonski okviri su pokazatelj da je pored iskazanih potreba opštine Alibunar za strateškim dokumentom
kojim se planiraju buduće potrebe i pravci razvoja to postalo i obaveza. Pored toga okviri nam ukazuju i na
hijerarhiju usklađivanja strateških planova opštine Alibunar. Prvo treba da bude usaglašen sa Strategijom
regiona (pokrajina Vojvodina) a zatim sa strategijom razvoja na nacionalnom nivou.
Pokrajinski sekretarijat za međuregionalnu saradnju i lokalnu samoupravu je tokom 2012. godine, izradio
program podrške lokalnim samoupravama kojim se predviđa da sve opštine do 2015. godine treba da imaju
izrađene strateške planove razvoja za period 2014—2020. godine koji odgovara budžetskom periodu
Evropske unije, da imaju operativne Kancelarije za lokalni razvoj i razvijen sistem „48“ sati, koji omogućava
rešavanje problema i zahteva građana, raspolaganje sredstvima na nov, moderan i funkcionalan način
zasnovan isključivo na tehničkim podacima i činjenicama. Ispunjavanje ovih kriterijuma biće i uslov za
konkurisanje za sredstva kod ovog sekretarijata.
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
4
Principi strategije razvoja opštine Alibunar
Strategija lokalnog razvoja je od izuzetne važnosti za opštinu Alibunar jer:






podržava viziju i vrednosti lokalne zajednice;
poboljšava kvalitet i efikasnost javnih usluga i komunalnih delatnosti koji su u nadležnosti lokalne
samouprave;
omogućava identifikaciju, procenu i aktiviranje novih razvojnih šansi putem akcija i projekata koji se
sprovode kroz partnerstvo;
poboljšava efikasnost organizacije, uključujući i sprovođenje obuke i edukacije u vezi sa procesima
planiranja i implementacije;
doprinosi funkcionalnijem planiranju finansijskih/operativnih budžeta i ljudskih resursa;
doprinosi konsolidaciji učešća zainteresovanih strana i lokalne zajednice u definisanju i aktiviranju
politika lokalnog razvoja;
Strategija održivog razvoja opštine Alibunar zasnovana je na sledećim principima








Strategija je namenjena ljudima. Stanovništvo opštine Alibunar želi da živi u socio-ekonomskom
ambijentu koji im omogućava da svojim radom stvaraju sredstva za normalan život. Ljudi –
stanovništvo opštine Alibunar je u fokusu kako bi se njihovi sadašanji i budući kapaciteti efektivno i
efikasno iskoristili za zadovoljenje potreba, poboljšanje životnog standarda, rešavanje problema i
suočavanje sa izazovima.
Saglasnost o dugoročnoj viziji. Strategija Opštine ima cilj kome teži, svoju viziju, sa kojom su sve
zainteresovane strane saglasne. Ona je fokus koji ocrtava kako stanovnici opštine vide budućnost 2020. godinu:
Sveobuhvatnost i integrisanost. Strategija treba da obuhvati i integriše socijalne, ekonomske i
ekološke ciljeve. Primenljiva strategija ima dobro uravnotežen odnos između ciljeva, prioriteta i
mogućnosti.
Usaglašenost sa jasnim budžetskim principima. Dobra strategija je ona koja će stanovnicima opštine
Alibunar jasno ukazati kojim sredstvima će biti finansirana, koliko su oni realni i pouzdani. Osim
oslanjanja na sopstveni budžet ovde se obavezno pojavljuju i procene drugih načina finansiranja
(pretpristupni fondovi, bilateralne donacije, javno-privatna partnerstva i sl.)
Analitičnost. Strategija, Akcioni plan i sredstva za njegovu implementaciju treba da se zasnivaju na
projekciji budućih trendova i rizika i analizi trenutne situacije. Dobra analitičnost se obezbeđuje
uključivanjem znanja kojim opština direktno ili indirektno raspolaže (stručnjaci i poznavaoci prilika,
studije, statistika, rezultati prethodnih programa i projekata)
Posvećenost nadležnih institucija i organa. Strategija može jedino da se uspešno primeni ukoliko
ima podrušku svih zainteresovanih. Tu se pre svega misli na političku podršku i partnerstvo javnog,
privatnog i civilnog sektora.
Definisanost ovlašćenja i odgovornosti. Kada je balans između ovlašćenja i odgovornosti dobro
određen onda će se i aktivnosti na primeni strategije dobro odvijati a pre svega:
o Razvoj postojećih mehanizama
o Koordinisanost između nacionalnih, regionalnih i lokalnih mehanizama i procedura i
identifikacija potencijalnih rizika
o Sveobuhvatnost, komplementarnost i povezanost između različitih politika i okvira za
planiranje
Povezanost strategije opštine Alibunar sa drugim strategijama. Opština Alibunar se nalazi u središtu
srpskog Banata, pokrajini Vojvodini i jedna je od 174 jedinice lokalne samouprave u Srbiji. Republika
Srbija je na putu da postane punopravni član Evopske Unije. Sve ovo okruženje već ima strategije
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
5
razvoja za neki naredni period. Postoji i načelna saglasnost kao i operativna potreba da se sve
strategije na području Evropske Unije rade za sedmogodišnje periode (naredni je za period od
2014-2020. godine). Osim toga svaka od pomenutih strategija ima uticaja na opštinu Alibunar i
njene žitelje pa ih obavezno treba uzeti u razmatranje i sopstvenu strategiju povezatai sa njima. U
tom slučaju interesi žitelja opštine Alibunar će najbolje doći do izražaja.
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
6
Metodologija izrade strategije lokalnog razvoja opštine Alibunar
Opština Alibunar ima Strategiju ruralnog razvoja opštine od 2010-2014. Kada je ovaj dokument nastajao
2009. postojale su određene socio-ekonomske i ekološke pretpostavke za njegovo donošenje. Međutim
zbog nastupa globalne ekonomske krize, 60% ciljeva ove strategije je ostvareno a neke postavke su
napuštene i fokus je stavljen na taktičke akcije za suproststavljanje krizi. Ambijent na kome će se odvijati
aktivnosti u periodu 2014-2020. je značajno izmenjen (optimisti tvrde da je to samo šminka a pesimisti da je
sve okrenuto tumbe). Zato je u sadašnjem trenutku bolje postaviti novu strategiju održivog lokalnog razvoja
nego se baviti revizijom stare.
Međutim osnovni metodološki pristup izrade stare strategije održivog razvoja 2009.-2014. uglavnom će se
koristiti i za izradu nove uz dodatak novih metodoloških postupaka.
Kao osnov ili „kičma“ metodoligije koristiće se participativni pristup koji preporučuje Pokrajinski sekretarijat
za međuregionalnu saradnju i lokalnu samoupravu Vojvodine. Lakše će se i brže prepoznavati podudaranja
u prioritetima, merama, programima i projektima. Pošto će sve opštine u Pokrajini imati istu osnovnu
metodologiju izrade, regionalne vlasti će lakše porediti zahteve za finansijskim intervencijama i one će brže
dolaziti do korisnika.
Osnovni koraci za izradu su bili:







Formiranje timova za izradu
Postavljanje cilja - svrha, mere, predviđanja, izračunavanje trenutne postojeće razlike između cilja i
sadašnjeg stanja
Analiza strateškog ambijenta;
Razvoj strateških opcija;
Testiranje strategije i izbor mera, raspored prioriteta i izbor programa i projekata
Opis i planiranje akcionog plana
Metodologija za praćenje učinka
Po nekim mišljenjima Metodologiji za praćenje učinka nije ovde mesto. Po iskustvu iz prethodnog perioda
vidimo da je potrebno predvideti bolji sistem za praćenje primene strategije jer se loše izvođenje češće
dešava kod slabije praćenih realizacija pa korektivne mere dolaze kasno ili nemaju efekat.
Noviji metodološki pristupi ovim osnovnim koracima su dodati kako bi se proces donošenja strategije
poboljšao a ona samim tim bila primenljivija.
Prvo, veća pažnja je posvećena budućim događajima jer su oni neizvesniji nego ikad zbog komplikovanja
socio-ekonomske situacije. Analiza dosadašnjeg stanja je urađena za one oblasti i pokazatelje koji će po
proceni znatno uticati na primenu budućeg Akcionog plana. Dobar deo statističkih pokazatelja dobijen je iz
popisa 2011. koji je bio obuhvatniji od prethodnih i popisa poljoprirede 2012. koji je načinjen posle pauze od
pola veka i izuzetno je važan za izradu naše strategije.
Drugo, naša strategija se bavi samo najvažnijim merama i prioritetima ostavljajući manje značajne pravce za
buduće taktičke poteze.
Treće, indikator za odabir šta je to najvažnije za opštinu Alibunar bio je obim mogućeg uticaja. Samo oblasti
na koje lokalna samouprava – opština, njeni građani i poslovni svet imaju uticaj je odabran. Nepotrebno je
iscrpljivati se na problemima i izazovima na koje opština Alibunar ima mali ili nikakav uticaj.
Četvrto, data je prednost savremenim metodologijama preventivnog praćenja implementacije strategije nad
korektivnim, a to znači uključivanju na demokratskim osnovama što većeg broja zainteresovanih kao i
stručnom osposobljavanju kadrova za praćenje napretka ovakvog tipa.
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
7
Ukratko metodologija koju smo koriristili treba da obezbedi sistem sa sledećim karakterisikama:






da ima regulisanu formu saradnje zainteresovanih strana na svim nivoima, sa posebnim osvrtom na
vezu koja je među njima uspostavljena,
sa zajedničkom vizijom i strateškim ciljevima,
da ima set mehanizama kojima će se ti ciljevi postići, a koji podrazumevaju informacioni sistem,
komunikacione sposobnosti, analitičke procese, koordinirana sredstva za integrisanje politika,
programsko budžetiranje i monitoring, evaluaciju, prevenciju i korekciju nepoželjnih dešavanja,
da im demokratski prihvaćene principe i standarde koje zainteresovane strane treba da prihvate
kroz legislative, kao i na dobrovoljnoj osnovi,
da bude na neki način institucionalizovan,
da nadležnost za sprovođenje dolazi sa najvišeg nivoa lokalne vlasti uz podršku građana i poslovnih
subjekata.
Timovi koji su radili na izradi strategije i akcionog plana
Aktivnosti izrade strategije održivog razvoja opštine Alibunar nadgledao je i usmeravao Strateški Savet.
Time je obezbeđeno:
Da Strateški savet upravlja izradom strategije tako što će upravljati strateškim ciljevima. Da bi efikasno
upravljao Strateški savet je ograničio broj članova a odabrani su oni koji imaju najveći uticaj na stanovnike
Opštine. Ovakvim odabirom ciljeva nastaće kvalitetno novo stanje u izabranim oblastima (ruralni razvoj,
zelena ekonomija i podizanje kapaciteta ljudskih resursa) koje će proizvesti novi kvantitet – dovoljno poslova
za održivi lokalni razvoj.
Pored odabira ciljeva, puteva i načina za njihovo dostizanje postavljena je osnova za stalno preispitivanje
Strategije kao i mehanizmi za njeno usmeravanje u željenom pravcu.
Sama lokalna administracija ne može uspešno realizovati ovako postavljene zadatke. Stvarnu šansu za
uspešnu realizaciju ima samo strategija koja odslikava težnje većine građana i za čiju realizaciju odgovornost
preuzimaju istaknute ličnosti zajednice; nosioci javnih funkcija, predstavnici poslovnog sveta, građani i
njihove organizacije.
Strateški savet je zbog toga formiran od osoba sa kredibilitetom, znanjem i uticajem iz javnog, poslovnog i
civilnog sektora koji dobro poznaju prilike u opštini Alibunar, dosadašnji rad na strategiji 2010-2014 i u stanju
su da upravljaju procesima u budućnosti.
Strateški savet je preporučio agilne i zainteresovane za članove radnih grupa koji su se bavili pojedinim
sektorima.
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
8
Sastav Strateškog saveta opštine Alibunar po Odluci xxx od dana xxx:
Red.
Ime i prezime
Funkcija
br.
Za neposredan rad na izradi nacrta pojedinih delova strategije formirane su tri radne grupe. Formirane su
od ljudi koji imaju stručna znanja, iskustva i poznavanje prilika tako da značajno mogu da doprinesu
uspešnom radu. Pojedini istaknuti stručnjaci su dali svoj doprinos neposrednim prisustvom na radnim
sastancima ili u konsultacijama i intervjuima koje su obavili rukovodioci radnih grupa prilikom izrade
Strategije.
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
9
Radne grupe za Strategiju razvoja opštine Alibunar 2014-2020
Ljudski resursi (obrazovanje, istraživanje/inovacije, digitalno društvo)
1.
Borislav Vulić
Pančevo
2.
Novica Radojčin
Banatski Karlovac
3.
Mihajlo Jezdić
Banatski Karlovac
4.
Srećko Radovanović
Banatski Karlovac
5.
Adriana Sfera
Lokve
6.
Grujica Ilić
Alibunar
7.
Danijela Lončar
Alibunar
8.
Zuzana Đukić
Janošik
9.
Aleksandar Ristin
Banatski Karlovac
Zelena ekonomija (ZE/LCO2 ekonomija, zaštita životne sredine, komunalna energetska efikasnost, BE
okruženje za MSP)
1.
Novica Radojčin
Banatski Karlovac
2.
Aleksandar Plakalović
Banatski Karlovac
3.
Aleksandar Ristin
Banatski Karlovac
3.
Antonije Pušić
Beograd
4.
Srećko Radovanović
Banatski Karlovac
5.
Živana Petrović
Banatski Karlovac
6.
Vlasto Marić
Vladimirovac
7.
Jelena Lalić
Novi Kozjak
8.
Jelena Josipović
Banatski Karlovac
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
10
Ruralni razvoj (poljoprivreda, prerada i marketing, seoski turizam, udruživanje proizvođača, agro-ekologija,
LEADER/CLLD, infrastruktura, razvoj i diversifikacija ekonomije, tehnička pomoć)
1.
Aleksandar Ristin
Banatski Karlovac
2.
Predrag Belić
Banatski Karlovac
3.
Vojislav Diklić
Novi Kozjak
4.
Nedeljko Konjokrad
Ilandža
5.
Kostike Murgu
Alibunar
6.
Dimitrije Pinku
Nikolinci
7.
Nena Slepčevic
Vladimirovac
8.
Oktavijan Otonoga
Seleuš
9.
Dragan Banjaš
Dobrica
10.
Vesna Purić
Banatski Karlovac
11.
Aleksandar Kutlešić
Banatski Karlovac
Logističku podršku pružila je opština Alibunar sa svojim resursima
Partner prilikom izrade strategije bio je Regionalni centar za društveno-ekonomski razvoj – Banat iz
Zrenjanina
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
11
Ambijent za odvijanje strategije
Opština Alibunar se nalazi na severoistoku Republike Srbije, odnosno jugoistoku Autonomne pokrajine
Vojvodine, u regionu Južnog Banata. Graniči se sa sledećim opštinama: na severu Sečanj i Plandište, na
istoku Vršac, na jugu Kovin i Pančevo, a na zapadu Kovačica.
Opština Alibunar se nalazi u ravnici Južnog Banata, u njegovom južnom i jugoistočnom delu, zahvatajući
deo Deliblatske peščare.
Teritorijа opštine Alibunаr zаuzimа površinu od 60.178,99 ha i podeljenа je nа 10 kаtаstаrskih opštinа.
Premа osnovnim kаtegorijаmа korišćenjа zemljištа prostor opštine čini u nаjvećoj meri poljoprivredno
zemljište površine od oko 51955 ha (2007), što čini 85,3% površine Opštine. Poljoprivredno zemljište se
nаjvećim delom koristi kаo obrаdivo poljoprivredno zemljište, kаo njive i vrtovi, voćnjаci i vinogrаdi, livаde i
pаšnjаci, а mаnjim delom kаo neobrаdivo zemljište. Pristup poljoprivrednim površinаmа je omogućen
glаvnim i sаbirnim аtаrskim putevimа.
Slika 1: Širi položaj opštine Alibunar
Na području opštine se nalazi ukupno 10 naselja i to: Alibunar, Banatski Karlovac, Nikolinci, Vladimirovac,
Lokve, Janošik, Seleuš, Ilandža, Dobrica i Novi Kozjak. Prostor je podeljen u 10 katastarskih opština, pri čemu
svako naselje ima svoju katastarsku opštinu.
Sam geografski položaj je diktirao i formiranje naselja, koja zbog toga odstupaju od klasičnog panonskog
tipa.
Osnovnа kаrаkteristikа opštine Alibunar je njen periferni položаj u odnosu nа teritoriju Vojvodine. Prostor
čine znаčаjni prirodni elementi, kаo što su: Alibunаrsko-vršаčkа rаvаn, Ilаndžаnski rit, SRP Deliblаtska
peščаra i deonicа kаnаlа DTD.
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
12
Slika 2. Mapa opštine Alibunar
Područje Specijalnog rezervata prirode "Deliblаtskа peščаrа" spаdа u kаtegoriju područja veomа kvаlitetne
životne sredine, u kojimа trebа obezbediti sprovođenje osnovnih nаčelа zаštite prirode u kontekstu
očuvаnjа prirodno vrednih i očuvаnih ekosistemа, u sklаdu sа zаkonom. Deliblаtskа peščаrа zаdržаvа
međunаrodni stаtus kаo područje od međunаrodnog znаčаjа zа očuvаnje biološke rаznovrsnosti.
Nа prostoru opštine Alibunаr postoji mаgistrаlni kаnаl DTD, kojim je u velikoj meri uslovljeno kretаnje nivoа
podzemnih vodа.
Prostor opštine Alibunar je, sa aspekta prirodnih uslova koji mogu biti iskorišćeni u turističke svrhe, prilično
povoljan. Svakako se ističe prostor Deliblatske Peščare, tj. Devojački Bunar, sa izuzetno povoljnim prirodnim
uslovima za razvoj kako rekreativnog, tako i zdravstvenog, sportskog, lovnog i etno turizma.
Stanovništvo
Opština Alibunar po svojim karakteristikama spada u grupu nerazvijenih, retko naseljenih, razuđenih i
nacionalno heterogenih opština. Prema kriterijumima OECD-a, Alibunar spada u opštine koje imaju gustinu
naseljenosti ispod 150 stanovnika po km², tj. u ruralne opštine. Prema podacima popisa stanovništva iz 2011.
godine opština Alibunar ima ukupno 20.956 stanovnika. Opština Alibunar beleži negativan trend odnosno
pad broja stanovnika (prema popisu iz 2002. godine, opština je imala 22.954 stanovnika).
Prema popisu iz 2011. godine, naseljena mesta u opštini Alibunar su: urbano jezgro Alibunаr sa 3.073
stanovnika, Bаnаtski Kаrlovаc sa 5.393 stanovnika, Vlаdimirovаc sa 3.967 stanovnika, Dobricа sa 1.069,
Ilаndžа 1.460, Jаnošik sa 1.000, Lokve 2.091, Nikolinci sa 1.042, Novi Kozjаk 650 i Seleuš sa 1.111 stanovnika.
Osnovne demogrаfske kаrаkteristike opštine su: smаnjenje ukupnog brojа stаnovnikа, veomа izrаžen
negаtivаn prirodni prirаštаj, pogoršаnje stаrosne strukture i vitаlnih kаrаkteristikа populаcije, nepovoljnа
obrаzovnа i kvаlifikаcionа strukturа stаnovništvа.
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
13
Anаlizа strukture stаnovništvа po velikim dobnim grupаmа ukаzuje nа nepovoljnu stаrosnu strukturu
stаnovništvа. Nаjveći procenаt opаdаnjа stаnovnikа je u stаrosnoj grupi do devet godinа. Nаjvаžniji fаktor
tаkvog stаnjа jeste izuzetno negаtivnа stopа prirodnog prirаštаjа usled veomа niske stope nаtаlitetа. Nа
prilično veliku vrednost opаdаnjа u stаrosnoj grupi od 20 do 60 godinа stаrosti, pored negаtivne stope
prirаštаjа, utiče i iseljаvаnje omlаdine i rаdno sposobnog stаnovništvа, kаo posledicа loše ekonomske
situаcije.
Geomorfološke i hidrogeološke karakteristike
Prostor čine značajni prirodni elementi, kao što su: Alibunarsko-Vršačka ravan, Ilandžanski rit, Specijalni
rezervat prirode Deliblatska peščara i deonica kanala DTD. Teritorija opštine Alibunar obuhvata površinu od
602 km2, sa dijagonalama od oko 20 km i 30 km. Najviša tačka dostiže 168 m nadmorske visine, dok je
najniža tačka na 76 m nadmorske visine, na tzv. Donjem terenu, koji je nekada predstavljao veliku vodenu
površinu, a danas teren bogat florom i faunom.
Pedološka karta opštine Alibunar, pokazuje da se tipovi zemljišta u opštini mogu podeliti u 5 osnovnih
grupa: černozem, livadske crnice, ritska zemljišta, slatine i peskovita zemljišta.
S obzirom na napred navedeno, velika površina opštine je povoljna za poljoprivrednu proizvodnju ili
voćarsko-vinogradarsku, što uz očuvanje poljoprivrednog zemljišta i efikasnu primenu agrotehničkih mera
može dovesti do značajnih rezultata u poljoprivrednoj proizvodnji.
Analizom geološke građe i strukture prostora opštine Alibunar, može se konstatovati da su na prostoru
opštine zastupljene dve kolektorske sredine. Prvi hidrogeološki kolektor je zastupljen od površine terena do
50 metara ispod površine. Akumuliranjem slobodnih podzemnih voda u ovom kolektoru je formirana izdan
sa slobodnim nivoom. Prihranjivanje ove izdani je isključivo infiltracijom padavina, a pražnjenje je u dublje
slojeve. Ovaj kolektor, zbog slabe izdašnosti i hemijski zagađene vode nije interesantan za
vodosnabdevanje. Drugi hidrogeološki kolektor se prostire na dubini od 90 metara do oko 130 metara ispod
površine terena. Mestimično je proslojkom gline debljine oko 5 metara, raslojen na dva vodonosna sloja, što
je naročito izraženo na području Alibunara. Prihranjivanje izdani se vrši većim delom bočnom filtracijom sa
oboda panonskog basena, manjim delom prelivanjem iz mlađih hidrogeoloških kolektora sa kojima dolazi u
neposredni kontakt, kao i vertikalnom filtracijom iz plićih slojeva. Izdan se najvećim delom prazni preko
vodozahvatnih objekata. Izdan ima široko regionalno rasprostiranje (konstatovana je u Alibunaru,
Banatskom Karlovcu, Seleušu, Ilandži i Vladimirovcu). Vode ove izdani su najkvalitetnije za piće, pa je izdan
uglavnom kaptirana. Kapaciteti bunara koji kaptiraju ovu izdan se kreću u granicama od 10 l/s do 20 l/s, što
ukazuje na dobru izdašnost. Na osnovu gore rečenog se može reći da podzemne vode ne predstavljaju
problem, naročito na gornjoj terasi, dok su na donjoj terasi pliće, iako je izgrađena mreža kanala koja ih
prihvata, ali ne u potpunosti. Određeni problemi nastaju zbog umanjene funkcije blagovremenog prijema i
sprovođenja suvišnih atmosferskih voda i drenažne funkcije za prijem podzemnih voda, a sve usled
neredovnog održavanja detaljne kanalske mreže, tj. meliorativnih otvorenih kanala, podeljenih u nekoliko
slivova za odvodnjavanje.
Na prostoru opštine Alibunar je prisutan magistralni kanal DTD, čijim je postojanjem u velikoj meri
uslovljeno kretanje nivoa podzemnih voda. Inače, kanal je u nedovoljnoj meri iskorišćen u privredne svrhe,
posebno sa aspekta stepena njegovog korišćenja za snabdevanje vodom velikih potrošača, kao što su
industrijski objekti, ribnjaci, navodnjavanje poljoprivrednih površina i slično.
Kаrаkteristike prirodnih uslovа nа području opštine, tj. geomorfološke, geološke, klimаtske, pedološke,
hidrološke i hidrogrаfske kаrаkteristike, kаo i rаsprostrаnjenost minerаlnih sirovinа, lovnih i ribolovnih
površinа, ukаzuju nа osnovne potencijаle i ogrаničenjа u okviru prirodnih uslovа i resursа. U tom smislu,
osnovni potencijаli su sledeći:
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
14







velikа zаstupljenost plodnog poljoprivrednog zemljištа
zаštićenа prirodnа dobrа
bogаtstvo energetskih sirovinа
vetrovi velike učestаlosti i jаčine, iz jugoistočnog prаvcа (košаvа) (zanimljivo je da je ovaj potencijal
za korišćenje obnovljive enregije istovremeno i nepovoljan zbog uticaja na poljoprivredu)
rаzgrаnаtа kаnаlskа mrežа
velikа lovnа površinа s rаznovrsnom lovnom divljаči, posebno u lovištu Deliblаtskа peščаrа
mogućnost formirаnjа vаnšumskih zаštitnih pojаsevа u cilju unаpređenjа ukupnog mikroklimаtа
opštine
S druge strаne, osnovnа ogrаničenjа su sledećа:



visok nivo podzemnih vodа, nаročito nа ritskim zemljištimа
vetrovi velike učestаlosti i jаčine, iz jugoistočnog prаvcа (košаvа) (zanimljivo je da je ovo ograničenje
zbog nepovoljnog uticaja na poljoprivredu u isto vreme i potencijal za korišćenje obnovljive
enregije)
obаvezа eksproprijаcije poljoprivrednog zemljištа rаdi formirаnjа poljozаštitnih pojаsevа, kаo i
usklаđivаnje zаštitnih pojаsevа s plаnirаnim zаlivnim sistemimа
Ekonomska razvijenost
Opština Alibunar locirana u Južnobanatskom regionu u njegovoj ravničarskoj oblasti.
Opština je u celosti ruralnog karaktera. Imа povoljne zemljišne i klimаtske uslove, pretežno zаdovoljаvаjući
demogrаfski potencijаl, kаpitаlno intenzivnu poljoprivrednu proizvodnju, dobru infrаstrukturu i povezаnost
sа prerаđivаčkom industrijom.
Južnobаnаtskа oblаst, u okvirimа rаvničаrskog područjа, kаo vodeće grаne tržišne proizvodnje u
poljoprivredi imа rаtаrstvo i voćаrstvo, kаo glаvnu proizvodnju, а mešovito stočаrstvo kаo komplementаrnu
proizvodnju.
U opštini Alibunar poljoprivreda je osnovna privredna grana. Strukturu privrede čini poljoprivreda – 70%, a
ostatak industrija, preduzetništvo i ostalo. Individualnim poljoprivrednim proizvođačima jedini je izvor
prihoda poljoprivreda, a ima ih oko 5.200 (3450 registrovanih) gazdinstava.
Ostali privredni subjekti su većinom MSP i preduzetnici koji svojim delovanjem zadovoljavaju potrebe
lokalnog stanovništva i primarne poljoprivredne proizvodnje a manjim delom kupce van područja Opštine i
regiona. Kroz aktivnosti u prethodnoj Strategiji razvoja od 2010.-2014. učinjeni su znatni pomaci kako bi se
unapredilo poslovno okruženje u Opštini i ona učinila prihvatljivom za investiciona ulaganja lokalnih, srpskih
i internacionalnih investitora. Unapređen je ambijent za razvoj poljoprivrede i sa njom povezanih delatnosti
(prehrambena i prerađivačka industrija i zanatstvo, turizam i usluge), proizvodnje energije iz obnovljivih
izvora (vetar, poljoprivredni usevi, sekundarne sirovine) i podignut je nivo svesti lokalne zajednice da
prilagođavanje i obrazovanje ljudskih resursa čini kamen temeljac budućih socio-ekonomskih poduhvata.
Kroz opštinu Alibunar se prostire razvijena saobraćajna mreža i to drumska, železnička i kanalska mreža –
kroz sistem kanala Dunav-Tisa-Dunav (DTD). Stanje održavanja i iskorišćenosti nije zadovoljavajuće.
Prema strukturi narodnog dohotka prema delatnostima, ubedljivo najveće učešće u ukupno ostvarenom
narodnom dohotku ima poljoprivreda, a zatim industrija i trgovina na veliko i malo, sa približno istim
vrednostima ostvarenog narodnog dohotka.
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
15
Indikatori socio-ekonomskog razvoja
Indikatori socio-ekonomskog razvoja opštine Alibunar u prethodnom periodu su bili:
A. Razvijenost APR
Opština Alibunar pripada III grupi opština po ekonomskoj razvijenosti (stepen razvijenosti od 60 do 80
odsto republičkog proseka).
B. Podsticaji regionalnom razvoju APR
Definisanje
Uredbom o utvrđivanju jedinstvene liste razvijenosti regiona i jedinica lokalne samouprave, opštine
u Srbiji razvrstavaju se u četiri grupe razvijenosti. U zavisnosti od stepena razvijenosti Vlada
Republike Srbije opštinama transferiše određena sredstva u cilju ravnomernog regionalnog razvoja,
poslovanja privrednih subjekata, konkurentnosti i likvidnosti privrede i zapošljavanja.
Indikator pokazuje strukturu datih podsticaja u okviru opštine za realizaciju različitih vrsta projekata.
Indikator se posmatra u period od nekoliko godina.
Institucionalni i pravni kontekst
Uredba o uslovima za podsticaj i razvoj privrednih društava i preduzetništva u nedovoljno
razvijenim jedinicama lokalne samouprave u 2010. godini.
Uredba o uslovima za podsticaj i razvoj privrednih društava i preduzetništva u nedovoljno
razvijenim jedinicama lokalne samouprave u 2011. godini.
Uredba o uslovima za podsticaj i razvoj privrednih društava i preduzetništva u nedovoljno
razvijenim jedinicama lokalne samouprave u 2012. godini.
Uredba o uslovima za podsticaj i razvoj privrednih društava i preduzetništva u nedovoljno
razvijenim jedinicama lokalne samouprave u 2013. godini.
Ukupni podsticaji regionalnog razvoja prema namenama
Namena podsticaja – ulaganja u:
2010
2011
podsticanje zapošljavanja
8,551
24,648
kadrovske i ljudske resurse
3
podsticanje proizvodnje
77,650
1,300
podsticanje poljoprivrede
434,804
353,643
prostorno planiranje i visokogradnju
zaštitu životne sredine
5,207
saobraćajnu infrastukturu
32,102
52,109
drugu infrastrukturu
6,177
24,886
obrazovanje, nauku, kulturu i sport
1,002
25,608
druge namene
35,800
133,085
Ukupno
596,089
620,487
* 2013 - 01.01. – 30.09. Izvor podataka APR
2012
11,709
2013*
2,341
458,032
932
2,793
12,551
227,388
800
486,817
229,729
C. Broj privrednih društava i preduzetnika
Broj
Privrednih društava
Preduzetnika
Broj zaposlenih
Broj nezaposlenih
Prosečna neto zarada u RSD
2010
177
417
2,481
2,952
23,007
2011
168
458
2,397
2,845
25,662
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
2012
159
483
2,513
2,893
29,031
2013*
171
475
2,926
16
* 2013 - 01.01. – 30.09. Izvor podataka APR
D. Učešće poljoprivrednog stanovništva u ukupnom stanovništvu
Definisanje
Indikator pokazuje udeo poljoprivrednog stanovništva u ukupnom stanovništvu, odnosno
procentualnu zastupljenost lica koje se bave poljoprivredom kao primarnim vidom privređivanja.
Takođe pokazuje procentualnu zastupljenost poljoprivrednog stavnovištva u radnom
kontigentu. Inikator je bitan pokazatelj za procenu nivoa razvijenosti opštine koja je u celini
ruralnog karaktera. Posmatra se u periodu od nekoliko godina.
Institucionalni i pravni kontekst
Podaci su najčešće dostupni u bazi Republičkog zavoda za statistiku.
Ukupno stanovništvo
2007
2008
2009
2010
2011
21608
21253
20931
20658
20151
Poljoprivredno
stanovništvo
5555
% poljoprivrednog
stanovništva
5555
5555
E. Turizam
Definisanje
Višestruki uticaj turističkog sektora je razlog zbog koga mnogi regioni smatraju ovaj sektor svojom
razvojnom šansom. Karakteristično za razvoj turizam je da dovodi do povećanja zaposlenosti i
otvaranja novih radnih mesta. Indikator se posmatra u periodu od nekoliko godina, sa
razvrstavanjem na posete domaćih i stranih turista, kao i na broj noćenja koji turisti u opštini
ostvaruju.
Institucionalni i pravni kontekst
2007
2008
2009
2010
2011
Turisti
Noćenja
186
836
Prosečan broj
noćenja po
turisti
3,9
292
465
693
626
1704
6403
1,7
3,3
5,8
F. Sport
Broj sportskih organizacija po naseljenim mestima
Alibunar
Banatski Karlovac
Vladimirovac
Nikolinci
Lokve
Janošik
4
4
4
1
1
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
17
Dobrica
Ilandža
Seleuš
Novi Kozjak
Ukupno
1
3
2
1
21
G. Kultura
Definicija
Iskazuje se kao tri pokazatelja i to kao broj stanovnika na jedan objekat društvenih, kulturnih, rekreativnih
aktivnosti.
Izračunava se kao količnik ukupnog broja stanovnika prema objektima društvenih a zatim prema objektima
kulturnih i objektima rekreativnih aktivnosti.
Broj objekata prema svakoj kategoriji se određuje kao: Broj društvenih objekata – domova kulture i sl.
objekata; Broj kulturnih objekata (bioskopa, pozorišta, izložbenih sala, i sl); Broj rekreativnih objekata
(stadiona, dvorana, terena plivališta, i sl.).
Indikator treba upoređivati sa sličnim jedinicama ili kao reper za poređenje koristiti regionalni, nacionalni ili
međunarodni nivo. Reperna jednica upućuje i daje mogućnost ocene nivoa razvijenosti.
H. Zdravlje
Definicija
Indikator ukazuje na kvalitet zdravstvenog osiguranja u opštini.
Izračunava se kao količnik ukupnog broja stanovnika i ukupnog broja lekara u opštini x 100. Indikator
se ne menja često. Treba uzimati podatke za duži vremenski period radi adekvatnijeg poređenja.
Indikator treba upoređivati sa sličnim jedinicama ili kao reper za poređenje koristiti regionalni,
nacionalni ili međunarodni nivo. Reperna jednica upućuje i daje mogućnost ocene nivoa razvijenosti.
2007
2008
2009
2010
2011
Broj lekara
29
Stanovnika /lekaru
745
29
29
30
722
712
679
I. Obrazovanje
2007
2008
2009
2010
2011
Broj
predškolskih
ustanova
11
11
11
11
457
Broj
osnovnih
škola
11
524
478
458
11
11
11
Broj
dece
1973
Broj
srednjih
škola
1
1828
1706
1756
1
1
1
Broj
učenika
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
Broj
učenika
675
694
682
639
18
J. Socijalna zaštita
Definicija
Broj korisnika socijalne zaštite u odnosu na ukupan broj stanovnika. Izračunava se kao količnik ove
dve kategorije x 100.
Indikator se menja često. Treba uzimati podatke za poslednju raspoloživu godinu i eventualno pratiti
dinamiku po godinama.
Indikator treba upoređivati sa sličnim jedinicama ili kao reper za poređenje koristiti regionalni,
nacionalni ili međunarodni nivo. Reperna jednica upućuje i daje mogućnost ocene nivoa razvijenosti.
2007
2008
2009
2010
2011
Broj korisnika socijalne
zaštite
1242
1572
1707
2242
K. Učešće građana
Izbori 2003 Broj odbornika žena 5, Broj odbornika starih od 18-29 godina 0
Izbori 2008 Broj odbornika žena 4 - 17,4%, Broj odbornika starih od 18-29 godina 1
Izbori 2012 Broj odbornika žena 5 - 21,7%, Broj odbornika starih od 18-29 godina 1
Broj udruženja građana po naseljenim mestima
Alibunar
Banatski Karlovac
Vladimirovac
Nikolinci
Lokve
Janošik
Dobrica
Ilandža
Seleuš
Novi Kozjak
Ukupno
16
7
9
2
2
1
3
1
41
L. Korišćenje vode
2007
2008
2009
2010
2011
2012
Ukupne vode
za
snabdevanje,
hilj. m3
Isporučene
vode
za piće,
hilj. m3
Ukupne
ispuštene
otpadne
vode, hilj.
m3
1257
1175
71
1122
1325
1285
1031
1222
1180
488
691
656
Ispuštene
otpadne vode
iz opština sa
sistemom za
odvođenje
otpadnih
voda, hilj. m3
87
93
93
Prečišćene
otpadne
vode,
hilj. m3
Broj
domaćistava
priključenih na
vodovodnu
mrežu
0
10924
500
2
8
8
9350
11396
11075
2400
2550
2550
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
Broj
domaćinstava
priključenih na
kanalizacionu
mrežu
19
Vizija
Sistem u kome opština Alibunar deluje konstanto menja političke, socio-ekonomske i ekološke parametra pa
je potrebno prilagođavanje tim promenama. Ipak neke ključne vrednosti moraju da ostanu stabilne kako bi
se stvorila baza za strateško odlučivanje. Te ključne vrednosti su:
Zadovoljstvo građana,
Zadovoljstvo poslovnog sveta
Zadovoljni zaposleni i
Unapređena životna okolina
Zadovoljstvo građana je vrednost od prvostepenog značaja za Opštinu. Zadovoljni građani okruženjem i
uslugama koje im Opština obezbeđuje rado učestvuju u aktivnostima i doprinose uspehu zajednice.
Zadovoljstvo poslovnog sveta ogleda se u dobrom poslovnom ambijentu koji im onogućava da zadovolje
svoje kupce i ostvare profit. Ako su socijalno i ekološki odgovorni onda većinu profita troše u samoj
zajednici. Time potpomažu njene napore da postane uspešna i podigne stepen zadovoljstva na viši nivo.
Zadovoljni zaposleni u lokalnoj administraciji uvek pozitivno deluju u smislu povećanja napora za
prosperitetom.
Unapređenje životne okoline i racionalno i održivo korišćenje resursa dugoročno obezbeđuje zajednicu
neophodnim imputima za ekonomski rast.
Zasnovana na ovim ključnim vrednostima vizija opštine Alibunar je da bude najbolje moguće mesto u
regionu za ruralni razvoj gde se energija i resursi troše tako da ih uvek bude a da svim tim upravljaju
građani koji to znaju i umeju.
Misija
Znanjem i radom na odgovoran, održiv i pametan način učiniti opštinu Alibunar boljim i lepšim mestom za
život gde svi žele da ostanu, mnogi da se vrate i novi da dođu.
Strateški ciljevi
Predviđajući potrebe stanovnika opštine Alibunar da u postojećem okruženju i uz polazne pretpostavke iz
analize sadašnjeg stanja određeni su strateški ciljevi Strategije lokalnog razvoja Opštine za period 20142020. godine.
Strateški ciljevi određeni su za sektore koji će u budućnosti (2014-2020.):
1. biti od prioritetnog značaja za socio-ekonomski razvoj opštine
2. na koje će opština Alibunar ima direktan ili „opipljiv“ indirektan uticaj
3. za koje će opština Alibunar moći da obezbedi resurse za njihovo dostizanje
I. Opština Alibunar će razvoju tokom 2014-2020. pristupiti odgovorno, kroz podršku ruralnom razvoju,
naročito u oblasti poljoprivrede i proizvodnje hrane.
Opština Alibunar je dominantno ruralno područje. Razvojem navedenih oblasti očekuje se najveći pozitivan
uticaj na smanjenje broja siromašnih i povećanje broja radnih mesta, naročito kada su u pitanju mladi, žene
i stari, kojima je pomoć pri zapošljavanju najpotrebnija. U Strategiji će pažnja biti posvećena razvoju
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
20
različitih javnih usluga na selima, uređenju sela, unapređenju i upravljanju poljoprivrednim gazdinstvima i
proizvodnjom, i podršci pri udruživanju i izlasku na tržište. Delatnosti poljoprivrede i proizvodnje hrane će
na ovaj način postati isplative i primamljive za ulaganje, a život na selu lakši, dinamičniji i atraktivniji za sve
slojeve stanovništva a naročito za mlade.
II. Opština Alibunar će razvoju tokom 2014-2020. pristupiti održivo, kroz promociju i primenu plave
ekonomije i energetske efikasnosti.
Opština je, uz podršku nemačke razvojne agencije (Deutsche Gesellschaft für Internationale
Zusammenarbeut – GIZ), pristupila programu IMPACT – Upravljanje otpadom i otpadnim vodama. U sklopu
ovog programa, opština Alibunar je uradila akcioni plan upravljanja otpadom i otpadnim vodama, kao prvi
korak ka dostizanju strateškog cilja – energetski efikasne opštine, koja štiti okruženje i ne ugrožava životne
uslove svojih stanovnika. U skladu sa ovim ciljem, opština Alibunar će se posvetiti uvođenju i podršci
principa plave ekonomije u poslovanju (tehnologija i tehnika poslovanja koje nisu skupe i ne zagađuju
okruženje). Opština će se posvetiti unapređenju poslovnog okruženja za poslovanje koje racionalno koristi
prirodne resurse, ne unazađuje prirodno okruženje i pomoći korisnicima da donesu dobre odluke za
štedljivo i održivo korišćenje energije.
III. Opština Alibunar će razvoju tokom 2014-2020. pristupiti pametno, kroz izgradnju kapaciteta za
upravljanje Akcionim planom, programima i projektima.
Tokom prethodnih godina, opština Alibunar je u Srbiji postala sinonim za upravljanje projektima – opštini je
od 2008. do danas odobreno preko 30 projekata od strane domaćih i stranih donatora, u vrednosti od
preko 2 miliona eura. Kako se okolnosti u oblasti upravljanja projektima menjaju i postaju sve složenije,
opština Alibunar je u obavezi da održi dosadašnji nivo rada u ovoj oblasti, kako bi dalje pokretala akcije u
oblasti socijalne zaštite, turizma, ruralnog razvoja, modernizacije i povećanja efikasnosti opštinske uprave,
razvijala lokalna dokumenta, osnaživala civilni i privatni sektor, razvijala komercijalizaciju proizvoda i usluga i
sl. Iz ovog razloga, strateški cilj opštine Alibunar je da nastavi da ulaže u ljudske resurse koji obezbeđuju
priliv sredstava donatora i investitora za lokalni socio-ekonomski razvoj i unapređenje korišćenja prirodnih
resursa i energije. Energiju će usmeriti ka izgradnji partnerstva, privatnog, javnog i civilnog sektora oko
zajedničkih aktivnosti, unapređenju usluga za podršku građanskim i poslovnim inicijativama, uvođenju
sektora istraživanja i razvoja u aktivnosti izrade projekata i drugih razvojnih dokumenata.
Strateške mere za dostizanje ciljeva
Opština Alibunar će postavljene ciljeve dostići merama definisanim za svaki cilj posebno. Mere su planirane
na kratkoročnom (1-2 godine) ili dugoročnom (3-5-7 godina) nivou u okviru perioda 2014-2020. Mere su
konkretne intervencije koje obuhvataju projekte ili grupe projekata (programe) a njihov uspeh se meri
indikatorima (apsolutni ili relativni brojevi) kao i racionalnošću, efektivnosti i efikasnosti utrošenih resursa
(materijalnih, ljudskih i finansijskih)
Ruralni razvoj
Prema kriterijumu OECD-a (Organisation for Economic Co-operation and Development; Organizacija za
ekonomsku saradnju i razvoj) opštine sa gustinom naseljenosti ispod 150 stanovnika na 1 km² su ruralne
oblasti. Opština Alibunar sa 35 stanovnika na 1 km2 spada u izrazito ruralno područije. Osim toga svih 10
naselja Opštine imaju mali broj stanovnika (Prema popisu iz 2011. godine, naseljena mesta u opštini Alibunar
su: Alibunаr sa 3.073 stanovnika, Bаnаtski Kаrlovаc sa 5.393 stanovnika, Vlаdimirovаc sa 3.967 stanovnika,
Dobricа sa 1.069, Ilаndžа 1.460, Jаnošik sa 1.000, Lokve 2.091, Nikolinci sa 1.042, Novi Kozjаk 650 i Seleuš sa
1.111 stanovnika). Oscilacije u broju stanovnika, tipu naselja i dosadašnjoj pretežnoj delatnosti čine opštinu
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
21
Alibunar homogenim ruralnim područjem. Ove činjenice uslovile su da je prvi strateški pravac razvoja ruralni
razvoj.
Pored toga Srbija je postala kandidat za punopravno članstvo u EU i sa visokom dozom verovatnoće dobiće
datum za početak pregovora januara 2014. godine. Sadašnja politika EU za period 2014-2020. je da pruža
veliku podršku razvoju ruralnih područja kako državama članicama tako i zemljama kandidatima za članstvo
u EU. Ta podrška se ogleda u sredstvima koje ona za to izdvaja kroz IPA (Instrument predpristupne pomoći)
fondove i posebno njegov IPARD (IPA za ruralni razvoj) deo. Srbija se ubrzano priprema za korišćenje
IPARD fondova na nacionalnom, regionalnom i lokalnom nivou pa i opština Alibunar treba da razvije
sisteme za praćenje napretka ovih napora i da u svakom trenutku prilagodi svoje strateške planove.
Da je ruralni razvoj primarno opredeljenje Opštine govore i dosadašnja usvojena i primenjena dokumenta a
naročito Lokalna strategija održivog razvoja opštine Alibunar 2010-2014, Strategija ruralnog razvoja opštine
Alibunar 2010-2014. i Strategija socijalne zaštite opštine Alibunar.
Na osnovu socio-ekonomske analize utvrđeno je da će u periodu 2014-2020. glavne ekonomske delatnosti
biti:






Poljoprivreda
Turizam
Prerada poljoprivrednih i šumskih proizvoda
Korišćenje prirodnih resursa u ekonomske svrhe
Usluge stanovništvu i privredi (poljoprivredi i MSP-ima)
Usluge socijalne zaštite starijih osoba.
Na osnovu toga projektovane su i sledeće mere:
A. Opšte
1. Upravljanje ruralnim razvojem
B. Poljoprivreda
1. Organizacija, upravljanje i marketing u poljoprivredi
2. Stvaranje ambijenta za razvoj poljoprivrede (privatno-javno partnerstvo u poljoprivredi,
razvoj zadrugarstva i udruživanja)
3. Osnivanje Fonda za razvoj poljoprivrede i savetodavne službe, u okviru KLER-a
4. Razvoj ratarstva
5. Razvoj stočarstva
6. Razvoj intenzivnih grana biljne proizvodnje (voćarstvo, povrtarstvo, vinogradarstvo, lekovito i
aromatično bilje)
7. Obrazovanje poljoprivrednih proizvođača
C. Turizam
1. Izrada master plana razvoja turizma opštine Alibunar
D. Prerada poljoprivrednih i šumskih proizvoda
1. Definisanje zona za perađivačku industriju svakog naseljenog mesta
2. Stvaranje ambijenta za razvoj preduzetništva (privatno-javno partnerstvo u poljoprivredi,
razvoj zadrugarstva i udruživanja, „start-up“)
3. Izrada tehničke dokumentacije za opremanje privrednih zona naseljenih mesta
4. Obuka preduzetnika za upravljanje, organizaciju i marketing
E. Korišćenje prirodnih resursa u ekonomske svrhe
1. Definisanje obima iskorišćavanja prirodnih resursa
2. Obuka poljoprivrednika, preduzetnika, uprave i staralaca zaštićenih dobara o ekonomskoj
eksploataciji prirodnih dobara (zaštićenih prostora, vode, zemljišta, mineralnih sirovina)
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
22
F. Usluge stanovništvu i privredi (poljoprivredi i MSP-ima)
1. Konsalting servis za MSP, preduzetnike i poljoprivrednike
2. Osposobljavanje lokalnih poslovnih inkubatora u naseljenim mestima
3. Unapređenje i razvoj usluga stanovništvu naseljenih mesta:
a) Zanatske
b) Kulturne
c) Sportske
d) Verske
e) Obrazovne
G. Socijalna zaštita treba da bude usklađena sa prioritetnim oblastima Strategije socijalne zaštite koja je
trenutno u fazi razvoja.
1. Usluge socijalne zaštite starijih osoba
2. Razvoj mreže geronto domaćica
Primenjena ekologija
Primenjena ekologija obuhvata niz oblasti vrlo značajnih za razvoj opštine Alibunar. Skoro u svakoj od tih
oblasti Opština može da ostvari manje-više direktan uticaj. Uticaj se ogleda u:





održivom korišćenju prirodnih resursa
obnavljanju resursa
unapređenju resursa
upravljanju otpadom
racionalizaciji korišćenja energije.
Mere koje opština Alibunar namerava da sprovede su povezane sa potrebama njenih građana i privrednika,
unapređenju životne okoline, racionalnim upravljanjem prirodnim resursima i uticajem na okolinu koja je
neće degradirati.
Sledeće oblasti primenjene ekologije su uključene:
Vode
Otpad
Mineralne sirovine
Energija
Ruralna ekologija
Zaštićeni prostori
Vode
1. Obezbeđenje dobre pijaće vode za stanovništvo opštine Alibunar
2. Izgradnja posebnog vodovoda za pijaću vodu
3. Snabdevanje vodom poljoprivrednih gazdinstava
4. Snabdevanje vodom prerađivačke industrije
5. Obezbeđenje vode za navodnjavanje
6. Upravljanje vodom na teritoriji opštine Alibunar
B. Otpad
1. Upravljanje čvrstim otpadom
2. Upravljanje tečnim otpadom
3. Ekonomsko iskorišćavanje otpada






A.
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
23
C. Mineralne sirovine
1. Korišćenje termalnih voda za potrebe poljoprivrede
2. Korišćenje termalnih voda za potrebe turizma
3. Upravljanje naknadom od eksploatacije nafte i gasa
4. Revitalizacija degradiranih prostora
D. Energija
1. Upravljanje obnovljivim izvorima energije
2. Korišćenje biomase za proizvodnju toplotne energije
3. Iskorišćavanje energije vetra
4. Korišćenje sunčane energije
5. Racionalizacija potrošnje energije
E. Ruralna ekologija
1. Korišćenje zemljišta
2. Uređenje sela na ekološkim principima (bioprečistači vode, parkovi, proizvodnja energetskih
biljaka, organska proizvodnja, zaštita divljači)
3. Agro-ekološka struktura poljoprivredne proizvodnje
4. Poljoprivreda i industrija u zaštićenim prostorima
F. Zaštićeni prostori
1. Upravljanje prirodnim dobrima
2. Stavljanje pod zaštitu novih područja opštine Alibunar
3. Unapređenje ekonomije zaštićenih prostora
Unapređenje ljudskih resursa za upravljanje programima i projektima
Svi poduhvati koji se preduzimaju radi ostvarenja nekog cilja imaju za ishod neki rezultat. Do rezultata se
dolazi realizacijom niza aktivnosti koje uključuju organizaciju, resurse, nadzor, praćenje, korektivne i
preventivne mere a sve to u socio-ekonomskom, pravnom i ekološkom okruženju. Ovo se u savremenoj
terminologiji zove projekat a ukoliko je sve to složenije i obuhvata niz povezanih projekata naziva se
program. Putem realizacije projekata i programa opština Alibunar namerava da realizuje mere koje će
dovesti do ostvarenja strateških ciljeva.
Projekti su isključivo pisani dokumenti. Ovakve dokumente proizvode za to posebno obučeni ljudi. I
implementaciju, praćenje, ocenjivanje, izveštavanje, korekcije, odustajanje, isto tako sprovode vrlo obučeni
ljudi. EU, Republika Srbija i pokrajina Vojvodina učestvuju u realizaciji projekata koje im podnosi opština
Alibunar. Da bi dobila sredstva za podršku svojim projektima Opština mora da obezbedi da su oni
kvalitetno napisani – da bi ih čitalac razumeo i shvatio njihov smisao, uočio potencijale opštine da ih izvede,
a naročito koherentnost i konzistentnost predloženih aktivnosti i racionalnost budžeta.
Za potrebe pisanja i izvođenja projekata opština Alibunar treba da raspolaže odgovarajućim kadrom – po
znanju i po broju. Formalno obrazovanje ne proizvodi ovakve stručnjake pa se u ovom slučaju mora osloniti
na neformalno obrazovanje. Pored toga pošto postoji nedovoljan broj iskusnih stručnjaka i prenos iskustva
je otežan.
Opština namerava da podrži stvaranje dovoljnog broja iskusnih stručnjaka za upravljanje programima i
projektima kako bi spremno mogla da iskoristi buduće povoljne prilike za ostvarenje svojih ambicioznih
ciljeva – ruralni razvoj i upravljanje primenjenom ekologijom.
Mere za unapređenje i razvoj upravljanja projektima i programima vezane su za:


Programe i projekte koje prevashodno sprovodi opština Alibunar
Programe i projekte koje pretežno sprovode organizacije civilnog društva
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
24
A. Mere unapređenja stanja upravljanja programima i projektima javne uprave
1. Upravljanje projektima lokalne samouprave
2. Upravljanje projektima privatno-javno-civilnog partnerstva
3. Programsko budžetiranje
4. Razvoj KLER-a
B. Mere unapređenja stanja upravljanja programima i projektima organizacija civilnog društva
1. Lobiranje, zastupanje i uključivanje građana u procese formiranja politike i donošenja odluka
2. Preuzimanje odgovornosti za javne poslove OCD-ova
3. Upravljanje projektima civilnog društva
Sadašnja situacija u prioritenim oblastima za koje su postavljeni strateški
ciljevi
Strateški ciljevi obuhvataju tri oblasti od značaja za opštinu Alibunar: ruralni razvoj, primenjena ekologija i
upravljanje procesima pomoću programa i projekata. Detaljno je objašnjeno zašto su ovo prioritetne oblasti
u prethodnim poglavljima.
Zašto ostale oblasti nisu eksplicitno pomenute. Prvi razlog je što na njih opština Alibunar ima mali ili nema
nikakav uticaj. Tu spadaju: krupni infrastrukturni poduhvati kojima se bavi Republika Srbija ili pokrajina
Vojvodina direktno ili preko specijalizovanih javnih preduzeća (putevi, telekomunikacije, zdravstvo, formalno
školstvo, bezbednost, pravna regulativa, osnove politike poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede, ekonomije
i trgovine). Drugi razlog je što su vrlo širokim shvaćenim pojmovima ruralnog razvoja i primenjene ekologije
u njih uključeni (poljski i nekategorisani putevi, energetska efikasnost zgrada, kultura i sport, zaštita divljači,
ruralna ekonomija i sl).
Stanje u tri strateške oblasti
Opština Alibunar je u prethodnom periodu imala četiri dokumenta koja su se bavila strategijom.




Strategija razvoja opštine Alibunar 2010-2014.
Strategija socijalne zaštite 2014
Strategija ruralnog razvoja 2010-2014.
Analiza organizaciono-upravljačkih, tehničkih i finansijskih kapaciteta opštine Alibunar u oblasti
upravljanja otpadom i otpadnim vodama
Ove strategije su postavljale vrlo ambiciozne ciljeve. U proteklom periodu ostvareno je 30 projekata iz
raznih oblasti. Može se reći kao opšti zaključak da su prethodnim delovanjem postavljene solidne osnove za
sadašnju Strategiju.
Prvo, urađene su tehnički korektno i učesnici u izradi ovih strateških dokumenata stekli su iskustvo i znanja
pa su ih preneli i u izradu aktuelne Strategije.
Drugo uočene su slabosti prethodnih strateških dokumenata gde je dosta prostora, resursa i vremena
potrošeno na teme na koje opština Alibunar i njeni lokalni partneri, građani i njihova udruženja i poslovni
svet, imaju mali uticaj - putevi, telekomunikacije, zdravstvo, formalno školstvo, bezbednost, pravna
regulativa, osnove politike poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede, ekonomije i trgovine. Na ovim
područijima je i učinak zato bio najmanji.
Treće, mehanizmi prevencije i korekcije bili su relativno slabi pa je nastupanje ekonomske krize zateklo
implementatore ovih strategija bez dobrih alata za brzu intervenciju. Zato se od nekih postavljenih ciljeva
jednostavno moralo odustati.
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
25
Četvrto, tvrdnje su često bile izrečene u pogodbenom načinu. To nije ulivalo poverenje da iza strategije
čvrsto stoje najviši organi opštine.
U opštini Alibunar poljoprivreda je osnovna privredna grana. Strukturu privrede čini poljoprivreda sa 70%, a
ostatak industrija, preduzetništvo i ostalo. Individualnim poljoprivrednim proizvođačima jedini je izvor
prihoda poljoprivreda, a ima ih oko 5200. Poništenjem privatizacije koja je u opštini Alibunar sprovedena
većinski od strane sistema „Agroživ“ (njegovih zavisnih preduzeća i fizičkih lica), ionako ruiniran
dugogodišnjim izostankom ulaganja u osnovna sredstva, sistem nekadašnjih PD-ova sada je u potpunosti
napušten.
Poljoprivredu opštine Alibunar, slično nacionalnoj poljoprivredi, karakterišu manja gazdinstva, niska stopa
produktivnosti i niski prihodi gazdinstava. Veliki broj gazdinstava su gazdinstva koja proizvode za sopstvene
potrebe, međutim, broj gazdinstava koja proizvode za tržište se povećava, tako da su u poslednjih nekoliko
godina ona u većini. Učešće primarne poljoprivredne proizvodnje u ukupnoj privredi opštine iznosi oko
70%. Međutim, prosečni udeo poljoprivrede je još uvek visok u poređenju sa EU-25 (1,6% 2005. godine).
Ukoliko se delatnosti prerade hrane i pića, a koje su u vezi sa poljoprivredom, dodaju primarnoj proizvodnji,
poljoprivreda je, u ovom širem smislu, najveći pojedinačni privredni sektor, sa učešćem od blizu 70%.
Poljoprivreda u Alibunaru sa prerađivačkom industrijom angažuje 52% ukupne radne snage. Stopa
zaposlenosti u primarnom sektoru iznosi 26%. Produktivnost poljoprivrede, kako produktivnost zemljišta
tako i produktivnost rada, je ispod proseka EU, zbog niskog nivoa korišćenja inputa (đubriva, pesticidi,
seme) i korišćenja kapitala (mehanizacije, savremene opreme, infrastrukture).
S obzirom na to da je teritorija opštine ravničarsko područje, ukupna površina oranica iznosi oko 45.000 ha.
Od ukupnog zemljišta u opštini Alibunar, 85,3% okarakterisano je kao poljoprivredno zemljište (od čega
procenat učešća obradivog zemljišta iznosi 60%, u odnosu na EU-25 gde ovaj procenat iznosi 67%).
Na osnovu Zakona o vraćanju utrina i pašnjaka selu iz 1992. utrine i pašnjaci su vraćeni selima. Posle 70-ih
godina došlo je do postepenog razoravanja pašnjaka i pretvaranja u obradive površine, što se i danas čini.
Pašnjačke površine su korišćene i u druge svrhe (izgradnja ekonomskih dvorišta, otvorene kanalske mreže,
sistema za navodnjavanje i odvodnjavanje, izgradnja farmi, pošumljavanje topolom, itd.). Pašnjaci po
obronku Deliblatske peščare su vremenom zbog slabog korišćenja obrasli šumskom vegetacijom (bagrem,
kleka, glog), tako da se i na taj način znatno smanjio fond pašnjačkih površina. Sadašnje pašnjačke površine
nalaze se na najlošijim zemljištima slatine, sa vrlo oskudnom travnom vegetacijom. Na njima se ne sprovodi
ni minimum potrebnih agrotehničkih mera (održavanje bunara, pojila, poboljšanje travnih smeša, itd.).
Generalno gledano, poljoprivredna gazdinstva su veličine od 1 ha do 99 ha. U opštini Alibunar većinom su
zastupljena srednja gazdinstva do 10 ha. Postoji 3450 registrovanih gazdinstava koja posluju većinom za
potrebe tržišta.
U pogledu proizvodne vrednosti, kukuruz je najvažniji proizvod u Alibunaru, nakon koga po važnosti dolazi
pšenica. Osim ova dva proizvoda nijedan se više ne ističe po proizvodnoj vrednosti u opštini. Na teritoriji
opštine ima 4.300 traktora i 254 kombajna, koji se koriste u poljoprivrednoj proizvodnji.
Trideset godina unazad bilo je naglih skokova prinosa, uvođenjem hibrida kukuruza, prvo uvoznih a zatim i
domaćih, visokorodnih sorti pšenice i drugih kultura. U periodu delovanja ekonomskih sankcija, prinosi su
opadali kod svih kultura u oba sektora privređivanja. Tokom 1997. godine, stanje u agraru je poboljšano, što
će se odraziti na prinose i u narednim godinama. Ulaganja veštačkih đubriva je povećano i po količini i po
vrsti. Hidrosistem Dunav – Tisa – Dunav je prisutan sa sistemima za odvodnjavanje i navodnjavanje, kao i
otvorenom kanalskom mrežom. Povrtarstvo opštine Alibunar je praktično tek u povoju i tek nastaje
organizovana proizvodnja, podizanjem plastenika uz mikro kredite. Ova proizvodnja uglavnom je na malim
površinama. Plastenici nisu “modernog” kvaliteta, osim nekoliko, već su pravljeni od nekvalitetne folije i
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
26
plastičnih cevi. U principu se sve više proizvođača angažuje na podizanju plastenika, a ne postoji nijedan
staklenik. Proizvodnja u plastenicima je razvijenija nego pre tri-četiri godine. Najčešće se proizvodi rasad
paradajza, paprike i kupusa, zatim spanać, zelena salata, crni i beli luk, a znatno manje druge povrtarske
kulture kao što su kelj, prokelj, karfiol, dok se recimo artičoka ne proizvodi. Proizvođači već godinama
unazad ističu činjenicu da je lakše da proizvedu nego da prodaju i da je lakše da prodaju nego da naplate
svoj proizvod. Na području opštine Alibunar nedostaje hladnjača, koja bi mogla da prihvati i sačuva na
izvesno vreme rasad ili gotove proizvode, kao što ni proizvođači još uvek nisu tako opremljeni i obučeni da
na praktičan i atraktivan način upakuju svoje dobre proizvode, već ih i dalje iznose na pijace i u male
prodavice u drvenim gajbicama i kartonskim kutijama. Pakovanje je zaista još daleko od kvalitetnog i zaista
neophodnog. Postojanje nekog većeg marketa na ovom području bi svakako rešilo problem prijema,
čuvanja, pakovanja i dostave, kao što bi doprinelo boljoj, bržoj i kvalitetnijoj edukaciji i proizvođača i
potrošača. Klasična povrtarska proizvodnja se zasniva na AD HOC proizvodnji i najčešće se gaje klasične
kulture kao što su krompir, kupus i “pasulj uz kukuruz”. Ne postoje sistemi za navodnjavanje koji su preko
potrebni za razvoj povrća u određenim fazama razvoja istih, već je to proizvodnja koja gotovo isključivo
zavisi od vremenskih prilika. Iz tog razloga, kao i zbog kvaliteta zemljišta, na ovom području se dobijaju
znatno manji prinosi i slabiji kvalitet. Ova proizvodnja, proizvodnja pod otvorenim nebom, je uz nedostatak
vode i sa izrazito lošom bonifikacijom zemljišta odavno prevaziđena, i uglavnom se svodi na to da vlasnici
većih površina pod ratarskim kulturama daju svoje površine drugom na korišćenje (arenda). I u ovakvoj
proizvodnji je izražen nedostatak tržišta i organizovanog otkupa i smeštaja.
Na području opštine Alibunar, voćnjaci i vinogradi uglavnom su podignuti (zasađeni) na Gornjem terenu,
gde su zemljišni uslovi neuporedivo bolji od tzv. Donjeg terena, koji je karakterističan po nekvalitetnom
ritskom zemljištu. Prva plantaža voća i grožđa podignuta je odlukom Vlade tadašnje Jugoslavije, u
Banatskom Karlovcu 1957.-1958. godine, na površini od oko 650 ha. Prinosi u tadašnjem društvenom
sektoru bili su izuzetno visoki, kvalitet odličan i prepoznatljiv, kao na primer kod jabuka od 5-6 vagona po
hektaru, krušaka 3 vagona/ha, a kod visokokvalitetnih sorata grožđa i do 1,5-2 vagona/ha. Sva proizvodnja
grožđa, od čak oko 400 vagona, isporučivala se i prerađivala u Vršačkim vinogradima, a ponekad i u
NAVIP-u. Jedan mali procenat se prerađivao u podrumu u Banatskom Karlovcu u rakiju komovicu ili
lozovaču. Proizvodnja voća je bila znatno otežana prvenstveno zato što nije bilo preradnih kapaciteta, tj. na
ovom području nije postojala, a ne postoji ni sada, nijedna hladnjača gde bi se odličan i prepoznatljiv
kvalitet smestio preko zime i postigao znatno veću cenu na proleće. Iz tog razloga se voće prodavalo,
uglavnom „sa grane“ po Sloveniji, Bosni i Hercegovini i u Beogradu.
I u slučaju grožđa i u slučaju voća, vidi se da je to bila, a i sada je, čista robna proizvodnja bez ikakvih
preradnih kapaciteta, što je mnogo puta bio nenadoknadiv hendikep. Na području opštine Alibunar,
limitirajući faktor za proizvodnju voća, a naročito grožđa, je opasnost od zimskih mrazeva, koji se pojavljuju
s vremena na vreme i uništavaju velike površine pod vinogradima. Odmah iza mrazeva, problem predstavlja
nedostatak vode za navodnjavanje u izrazito sušnim letnjim mesecima, junu, julu i avgustu. Devedesetih
godina započinje podizanje vinograda, uz pomoć kredita za proizvodnju, Vršačkih vinograda. Podignute su
sorte koje su odgovarale tim prerađivačkim potrebama, kao što je „Talijanski rizling“ i „Župljanka“ –
uglavnom bele vinske sorte. Njihova prodaja je direktno vezana za podrum u Vršcu, kroz robnu otplatu
kredita za podizanje vinograda. Međutim, vredni vinogradari kojima to nije jedino zanimanje, već dodatni
posao uz osnovnu delatnost i sada imaju velike probleme, kao što je recimo rok plaćanja isporučenog
grožđa (koji se produžava i do tri meseca), izuzetno niska otkupna cena grožđa, pa čak i problemi oko
prijema proizvedene robe. Poslednjih 4-5 godina, određen broj zemljoradnika kao i radnika podiže
vinograde po malim površinama, u kojima dominiraju visokokvalitetne crne sorte uz pomoć Fonda za razvoj
AP Vojvodine. Ova tzv. treća generacija je takođe suočena sa istim problemima kao i prethodne dve, s tim
što ima pokušaja da se neki od tih problema prevaziđu. Vrlo sličan problem je i sa voćem, s tim što samo
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
27
nekoliko, dakle apsolutno nedovoljno, proizvođača imaju u svojim kućama mini hladnjače, pa određene
male količine I klase mogu da sačuvaju i da ih plasiraju na proleće. Čak i tako sačuvano voće uglavnom se
prodaje na pijacama. Velika količina voća odlazi za tzv. tehničke potrebe, odnosno za proizvodnju rakije, a
tu su tek posebni problemi. Izraženo je šarenilo u kvalitetu jer nema objektivne standardizacije i nema prave
stručne kontrole i nadzora. Iz tih razloga dobija se rakija koja nije za dalji plasman, već za domaće odnosno
kućne potrebe i eventualno za prodaju na malo, tj. na lokalnim pijacama i oko njih. U poslednjim godinama
značajno su povećane površine višegodišnjih zasada. Pored svih nabrojanih problema, vlasnici voćnjaka i
vinograda neumorno istrajavaju na nesigurnom i nestabilnom tržištu samo zahvaljujući dobrim prinosima i
dobrim kvalitetom primarne robne proizvodnje, kao i pomoći Fonda za razvoj pri samom podizanju zasada.
Od velike koristi za područje opštine Alibunar bilo bi da se pređe i na proizvodnju, pod većim površinama,
sitnijeg voća, npr. jagodičastog ili proizvodnju lubenica i dinja, gde su finansijski efekti vidljivi u jednoj sezoni,
a tržište je nezasićeno i može da prihvati znatno veće količine od postojećih. Boljom organizacijom i
stabilnijim tržištem kao i čuvanjem i preradom moglo bi se postići 3K, tj. kvalitet, količina i kontinuitet, koji
nam naročito nedostaje.
Već duži niz godina stočarstvo na teritoriji opštine Alibunar je u velikoj krizi, kao uostalom i čitava
poljoprivredna proizvodnja, na šta ukazuje opadanje broja stoke pojedinih vrsta životinja, a naročito
osnovnog stada kao baze razvoja stočarstva.
Značajna odstupanja od planskih predviđanja nastala su u razvoju stočarske proizvodnje u našoj opštini u
individualnom sektoru. Zbog otežanih uslova privređivanja i sve slabijih finansijskih rezultata, proizvođači
odustaju od stočarske proizvodnje i sve je više svode u okvire proizvodnje za zadovoljavanje samo
sopstvenih potreba. U ovakvoj situaciji ni tradicija, koja je znatno prisutna kod naših proizvođača za gajenje
stoke, nije mogla da ublaži i zaustavi strmoglavi pad stočarske proizvodnje. Sve je to imalo uticaja da
stočarska proizvodnja znatno zaostaje za ratarskom proizvodnjom. Već duži niz godina se kontinuirano
smanjuje broj stoke, a samo je neznatno povećanje broja krupne stoke (goveda). Ovo povećanje broja
krupne stoke je nastalo usled ekonomske dobiti koju proizvođači imaju za isporuku mleka.
Srbija ima vekovnu tradiciju sakupljanja lekovitog i aromatičnog bilja (MAP), uključujući i divlje bilje, šumske
plodove, divlje gurmanske gljive. Od oko 700 vrsta bilja koje je nađeno u državi, i među 420 koje je
registrovano kao lekovito i aromatično, ukupno 250 je u trgovini lekovitim i aromatičnim biljem.
Deliblatska peščara je veliki prirodan resurs za lekovito i aromatično bilje. Uprkos tome, analiza postojećih
podataka pokazala je da postoji samo jedna mala porodična firma koja se organizovano bavi sakupljanjem
lekovitog bilja, prodajom bilja i čajeva na teritoriji opštine Alibunar. Proizvodi su i dalje na elementarnom
nivou pakovanja, bez promocije i marketinga. Osim ove firme, na teritoriji Opštine Alibunar na postoji
organizovano sakupljanje, prodaja i prerada MAP. Nekoliko individualnih porodica je identifikovano kao
sakupljači, ali oni sakupljeni materijal, koji je u malim količinama, koriste isključivo za sopstvene potrebe.
Njihovo poznavanje vrsta bilja je često površno, tako da dolazi do situacije da sakupljaju jednu vrstu misleći
da je to što su sakupili nešto sasvim drugo. Prvi korak opštine je mapiranje resursa i okupljanje eminentnih
stručnjaka i vlasnika biznisa iz ovog sektora na teritoriji opštine Alibunar, kao prvog koraka ka pokretanju
ozbiljnijeg posla u ovoj oblasti.
Prehrambeno-prerađivačka industrija u opštini Alibunar zapošljava vrlo mali procenat radnika, ukupno oko
300 ljudi (od čega je dve trećine zapošljeno u industriji mesa i konzervi).
Teritorija opštine Alibunar ima ukupnu površinu 60.158,58 ha, od toga šumsko zemljište obuhvata svega
2,81%. Zbog niskog stepena pošumljenosti teren je izložen izrazito štetnom delovanju vetra, posebno
košave, sa zemljišnim pokrivačem od peskovitog i eolskog peska. Sve ovo dovoljno ukazuje na potrebu
zaštite ovog prostora od eolske erozije kao i površina izložene visokom NPV (u kišnom periodu i do 1 m
ispod površine tla). Zbog svega ovoga opština Alibunar (zajedno sa Kovačicom i Opovom) ušla je u
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
28
Program pošumljavanja Severnog dela Južnobanatskog regiona od strane Pokrajinskog sekretarijata za
privredu. Projekat podizanja šumskih zaštitnih pojaseva na području opština Opovo, Kovačica i Alibunar
urađen je od strane Univerziteta u Novom Sadu, Poljoprivrednog fakulteta, IRC Instituta za topolarstvo i
vanšumsko zelenilo.
U skladu sa smernicama Prostornog plana opštine Alibunar sve postojeće šume se zadržavaju, a nove će se
podizati na pašnjacima. Vanšumsko zelenilo podizaće se pored puteva i kanala, sadnjom poljozaštitnih
pojaseva oko objekata u ataru kao i na svim ostalim površinama nepogodnim za poljoprivrednu
proizvodnju. Najčešće su to slatine. Analizom stvarnog stanja postojeće dokumentacije i prikupljanjem
podataka na terenu, osnovni oblici pošumljavanja ovog prostora su sledeći oblici zasada:







zaštitno zelenilo (vetrozaštitni pojas) oko naseljenih mesta;
zaštitno zelenilo oko puteva (magistralni, regionalni, lokalni);
zaštitno zelenilo oko železničkih pruga;
zaštitne šume oko kanala DTD;
zaštitno zelenilo oko ekonomija;
zaštitno zelenilo oko deponija smeća i stočnih grobalja;
vetrobrani poljozaštitni pojasevi.
Ciljevi pošumljavanja su pre svega zaštita od štetnog delovanja vetra i isušivanja, spuštanje NPV kao i
pejzažno-estetsko oblikovanje prostora kao način poboljšanja kvalitetnog življenja ljudi i očuvanja zdravlja.
Kаnаl DTD je u nedovoljnoj meri iskorišćen u privredne svrhe, posebno sа аspektа stepenа njegovog
korišćenjа zа snаbdevаnje vodom velikih potrošаčа, kаo što su industrijski objekti, ribnjаci, nаvodnjаvаnje
poljoprivrednih površinа i slično.
Turistički potencijali opštine Alibunar
Opština Alibunar nalazi se u centralnom delu južnobanatske ravnice, između plodnih njiva i alibunarske i
ilandžanske močvare. Međunarodni put E-70 Beograd - Vršac - Temišvar prolazi kroz opštinu Alibunar.
Opština gazduje turistički najatraktivnijim, severo-zapadnim delom Deliblatske peščare (3 katastarske
opštine površine 241 km2, što čini 40% ukupne površne), koja je u ovom svom delu prekrivena glogom,
skakavcem, borovima, raznim žbunastim biljem i gustom vegetacijom. Broj različitih životinjskih vrsta koje su
ovde prisutne je zaista veliki. Ovako veliki broj životinja i ptica, među kojima i divljači visokog lova,
dozvoljavaju razvoj lovnog turizma. Neophodno je istaći da je najveći deo teritorije Alibunara već prekriven
brojnim poznatim lovištima. Divljač niskog lova koja je ovde najzastupljenija jeste uglavnom zec, fazan,
jarebica, a od divljači visokog lova tu je jelen, srna i divlja svinja. Ova teritorija ima mnogo izvora
geotermalnih voda, bogatih visoko radioaktivnim jodom, pogodnih za kupanje. Termalni izvori su prednost
koja stvara potencijal za razvoj zdravstvenog turizma.
Na teritoriji opštine Alibunar u okviru k.o. Banatski Karlovac nalazi se prelepo mesto za izlete i ekskurzije,
“Devojački bunar”, sa 1.200 vikend kuća, hotelskim, konferencijskim, sportskim i wellness kapacitetima. Ovo
mesto je najfrekventniji turistički lokalitet na teritoriji SRP Deliblatska peščara i ima desetine kilometra
peščanih staza za penjanje, za šetnju, sportske terene i otvoreni bazen sa termalnom vodom, koji je jedna
od glavnih atrakcija u letnjem periodu. Turističku ponudu obogaćuju brojne turističke manifestacije koje se
održavaju tokom cele godine: “Prvomajski uranak”, “Sabor pčelara”, “Zlatna udica”, “Hajka na banatsku
lisicu”, "Likovna kolonija"...
Opština raspolaže sledećim smeštajnim kapacitetima: hotel sa četiri zvezdice za privatni smeštaj “Plava
dama”, hotel “Stari lovac”, sportsko rekreativni centar „Akvaten“, hotel "Zlatni Bor", pansion “Goranski dom”,
kao i jednim brojem brvnara - bungalova u izgradnji.
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
29
Kultura
Opština je višenacionalna i predstavlja čitavu riznicu kulturnog blaga različitih nacija. Na teritoriji cele opštine
često se organizuju izložbe slika akademskih slikara i slikara amatera, kako iz opštine Alibunar tako i iz
drugih mesta. Lokalna udruženja (npr. udruženje „Miloš Crnjanski“ Ban. Karlovac) organizuju književne
večeri. Domovi kulture su pasivniji u radu, ali svako naseljeno mesto ima folklornu sekciju, koje obuhvataju i
mlade i starije naraštaje. Postoji i niz tradicionalnih manifestacija koje se održavaju svake godine, gde dolaze
gosti iz Rumunije, Slovačke, Dalmacije, Like itd, predstavljajući igre i folklor iz svojih krajeva. Ranije su u
Domovima kulture gostovali glumci iz raznih pozorišta iz Novog Sada, Trstenika, Vršca, Beograda, sa raznim
pozorišnim predstavama su se predstavljali našim građanima. U opštini rade dve biblioteke, u Alibunaru i u
Banatskom Karlovcu, koje su pune dobre literature. Bioskopi: U okviru Domova kulture, postojala je praksa
projekcija popularnih filmova, koja je vremenom zamrla. Uspostavljena je kulturna saradnja sa Grčkom, sa
predstavnicima regiona Seres, na temu interkulturnog dijaloga. Udruženja žena se trude da očuvaju tradiciju
svog naroda i sa izložbama ručnih radova obišle su mnogo gradova u Srbiji u Vojvodini.
Sport
Moderne tehnologije (kompjuteri, mobilna telefonija, televizija, video igrice i dr.) sve više utiču na mlade da
budu fizički neaktivni. Tako se stvara privid da je sportska aktivnost, aktivnost kao vid igre i zabave, suvišna,
što je u proteklom periodu dovelo do upadljivog pada interesovanja dece i omladine za učešće u sportskim
aktivnostima. Fizička neaktivnost dece, a pogotovo adolescenata, negativno utiče na njihov fizički i duhovni
razvoj. Takva situacija ugrožava javno zdravlje, a samim tim i zdravlje pojedinca, dok istovremeno ugrožava
regrutnu bazu za vrhunski sport. Stoga deca u sportu jesu osnovni prioritet buduće Strategije razvoja sporta
u opštini Alibunar. U toku izrade Strateškog plana za sportsku politiku opštine Alibunar, identifikovana je
potreba da lokalna samouprava i ostale resorne institucije na lokalu koje se bave sportom unaprede svoja
znanja i veštine, kako bi obaveze koje prelaze na lokalni nivo, iz oblasti sporta, u procesu decentralizacije
realizovale kvalitetno. U toku rada zaključeno je da razvoj lokalnih kapaciteta ne treba da bude definisan
kao poseban strateški sportski prioritet, već da će se maksimalni rezultati postići samo ukoliko svaka mera i
program koja se bavi unapređenjem sportskih kategorija stanovništva, bude u sebi sadržala integrisane
aktivnosti za postizanje navedenog strateškog pravca.
Prema prostornom planu opštine, Opštinа Alibunаr se nаlаzi u kаtegoriji područja ugrožene životne
sredine, u kojem je neophodno obezbediti unаpređenje postojećeg stаnjа, uz аdekvаtаn nаčin korišćenjа
prirodnih resursа i prostorа. U nаseljimа je potrebno unаprediti komunаlnu infrаstrukturu, povećаti kvаntum
zelenih površinа, sа prаvilnom prostornom distribucijom i orgаnizаcijom, povećаti sportsko-rekreаtivne
sаdržаje, аdekvаtno odlаgаti komunаlni otpаd i dr. Nа poljoprivrednom zemljištu bi trebаlo vršiti
kontrolisаnu primenu hemijskih sredstаvа zаštite biljаkа i аgro-merа. Istrаživаnjа i eksploаtаciju minerаlnih
sirovinа je moguće reаlizovаti sаmo uz primenu аdekvаtnih merа zаštite životne sredine.
Neophodno je obezbediti tаkvа rešenjа kojimа se zаdržаvа postojeće stаnje kvаlitetа životne sredine i štite
prirodno vredni i očuvаni ekosistemi od neodgovаrаjuće ili besprаvne grаdnje, loše ili nedostаjuće
infrаstrukture, neаdekvаtnih merа zаštite i sl.
Poseban akcenat se stavlja prvenstveno na razvoj malih i srednjih preduzeća, u okviru sekundarnih
delatnosti, baziranih na primarnoj poljoprivrednoj proizvodnji, a u cilju prerade osnovnih poljoprivrednih
proizvoda i stvaranja dodate vrednosti na osnovnu poljoprivrednu vrednost. Trenutna situacija je takva da
ovakvih prerađivačkih kapaciteta gotovo i nema, kao ni industrijskih kapaciteta prehrambene industrije, i
pored toga što je područje bogato i prirodnim uslovima pogodno za proizvodnju sirovine za ovu
proizvodnju. U oblаsti industrije osnovni razvojni cilj je dinаmizirаnje prehrаmbene industrije bаzirаne nа
bogаtoj sirovinskoj osnovi, kаo i drugih prerаđivаčkih kаpаcitetа, uvođenjem novih tehnologijа, visokom
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
30
finаlizаcijom proizvodnje i obezbeđenju prostornih uslovа zа otvаrаnje mаlih i srednjih preduzećа, uz
аktivnu i аtrаktivniju politiku privlаčenjа investitorа.
Stanje u turizmu, kao posebnoj privrednoj grani, je takvo da postojeći kapaciteti, posebno dela Deliblatske
peščare - Devojačkog Bunara, nisu dovoljno iskorišćeni. Naime, Deliblatska peščara, odnosno Devojački
Bunar poseduje značajne prirodne resurse i kapacitete, te time ovaj prostor ima veliki turistički potencijal,
kako za rekreativni, tako i za zdravstveni i sportski turizam. Međutim, problem nastaje usled nedovoljne
opremljenosti prostora, u cilju postizanja potpune pogodnosti za obavljanje turističke delatnosti. U prvom
redu je to infrastruktura, kako putna, tako i smeštajna i rekreativna.
U okviru turističke delаtnosti nа prostoru opštine Alibunаr, cilj je dа se u odnosu nа potencijаle sа jedne
strаne i ciljnа tržištа s druge strаne, plаnirа izgrаdnjа i povezivаnje turističke i druge infrаstrukture kojа bi
omogućilа duži i sаdržаjniji borаvаk turistа, а time i veće prihode od turizmа.
Oblici turizmа koje trebа podržаti su: lovni, izletničko-rekreаtivni, rurаlni, sportsko-rekreаtivni, ribolovni,
zdrаvstveni (Wellnes), kulturno-mаnifestаcioni i nаučno istrаživаčki. Na teritoriji opštine Alibunar nalazi se
jedan od ukupno šest lokaliteta Vojvodine u kojima se lekovita voda koristila, a koji su privremeno ili trajno
napušteni.
Implementacija, monitoring i evaluacija strategije
Za primenu strategije održivog razvoja opštine Alibunar zadužena je pre svega lokalna samouprava.
Pošto su strategijom obuhvaćene sve delatnosti kojima se ona bavi svi zaposleni imaju svoj deo
odgovornosti za njenu primenu. Ovakav pristup se poklapa sa osnovama sistema za obezbeđenje kvaliteta
pa je opštinska samouprva rešila da ova dva sistema primeni u isto vreme. Tako će se primena Strategije
održivog razvoja odvijati po principima sistema obezbeđenja kvaliteta ISO 9000. To znači da će postojati
dokumentovane procedure za njeno sprovođenje, praćenje i procenu postignutog. Sa stanovišta građana
opštine Alibunar ovo je vrlo važno jer će u svakom trenutku znati status programa i projekata koje su
označili kao prioritete, ograničenja i rizike koji prate primenu strategije kao i preduzete preventivne I
korektivne mere za njeno usmeravanje u željenom pravcu.
Opštinska uprava će raspoloživa sredstva iz sopstvenog budžeta usmeravati u pojedine programe
projekte u skladu sa prioritetima strategije. Ova sredstva će koristitit na najracionalniji način – udružujući ih
sa sredstvima regionalnih (Vojvodina), nacionalnih (Srbija), evropskih (EU) i drugih fondova (USAID, Svetska
banka, filantropski fondovi). Na ovaj način će se finansijska sredstva neophodna za implementaciju Strategije
višestruko uvećati. Važno je napomenuti da svi ovi fondovi zahtevaju da onaj koji od njih traži sredstva mora
da ima pisani strateški dokument koji potvrđuje da su mu ta sredstva potrebna za razvoj. Naravno i da je taj
dokument odobrila Skupština a o njegovu primenu podržavaju, sprovode i nadziru najviši autoriteti lokalne
samouprave – gradonačelnik, skupština, veće, načelnici, direktori javnih ustanova.
Ovako koncentrisana finansijska sredstva uvećavaju se za 10-25% angažovanjem sredstava korisnika
budžeta putem sopstvenog učešća.
Svuda gde se angažuju budžetska sredstva opštine Alibunar obezbediće se transparentnost njenog
odobravanja, korišćenja i postignutog učinka. Najbolji način je korišćenje forme javnih konkursa za njihovo
korišćenje i propisanih pravila za izveštavanje o korišćenju i postignutim rezultatima.
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
31
Opštinska uprava će nadzirati putem Strateškog saveta sprovođenje Strategije. Svakog tromesečja će
procenjivati postignute učinke i po potrebi preduzimati korektivne mere.
Prilikom pripreme budžeta za narednu godinu ocenjivaće se postignuto, preporučivati prioriteti za
naredni period i preventivne mere za njihovo sprovođenje.
Strateški savet će pratiti status indikatora koji pokazuju napredak u primeni Strategije i o tome
redovno izveštavati građane.
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
32
Akcioni plan
Mera
Program
Projekat
Vreme
izvođenja
Stepen važnosti (1
urgentan, 2 važan, 3
može da čeka)
Vrednost i izvori
obezbeđenja
sredstava
(€)
Rezultati
Napomena
STRATEŠKI CILJ I – Ruralni razvoj
A. Opšte
Lokalna strategija
rurarnog razvoja 20142020
Upravljanje ruralnim
razvojem
Izrada strategije
lokalnog ruralnog
razvoja
2014
2
Obezbeđenje ljudskih
resursa za LAG
2014
1
Obuka za LAG
2014
1
Podizanje kapaciteta
KLER-a
2014
2
Profesionalizacija LAG-a
Obezbeđenje resursa za
upravljanje ruralnim
razvojem
20.000
Budžet
Pokrajinski sekretarijat
Ministarstvo
pojoprivrede
70.000
Budžet
Pokrajina
Ministarstvo
10.000
Budžet
IPA
10.000
Budžet
IPA
Usvojen dokument
Za potrebe konkurisanja kod IPARD
fondova za potsticajna sredstva
Obezbeđeni
profesionalci za LAG
Edukovani profesionalci
Inovirana znanja
profesionalca
3 edukovana
konsultanta za ruralni
razvoj
Terensko vozilo
Za pomoć poljoprivrednicima i
preduzetnicima
B. Poljoprivreda
Organizacija,
upravljanje i marketing
u poljoprivredi
Unapređenje organizacije
Osnivanje
specijalizovanih
zadruga i asocijacija
poljoprivrednika
2014-2015
3
Umrežavanje lokalnih
organizacija
poljoprivrednika
2014-2015
2
20.000
Budžet
Pokrajina
Ministarstvo
5.000
Budžet
Pokrajina
Ministarstvo
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
U svim naseljenim
mestima opštine postoji
neki vid udruživanja
Postoji bar jedna mreža
na teritoriji opštine
33
Unapređenje organizacije
Unapređenje upravljanja
Organizacija,
upravljanje i marketing
u poljoprivredi
Povezivanje lokalnih
organizacija
poljoprivrednika sa
domaćim i inostranim
savezima
2014-2015
2
Edukacija
poljoprivrednika za
menadžerstvo
poljoprivrednih
gazdinstava
2014-2020
2
Primena standarda
ISO 9000 i HACCP
2014-2020
3
Primena standarda
EUROGAP
2014-2020
1
Unapređenje prodaje
2014-2020
1
Unapređenje veza
kupac-proizvođač
2014-2020
1
Unapređenje marketinga
poljoprivrednih proizvoda
20.000
Budžet
Pokrajina
Ministarstvo
IPA
7 x 5000 = 35000
Budžet
Pokrajina
Ministarstvo
IPA
Sopstvena
participacija
Za HACCP 1000 x 300
= 300000
Budžet
Pokrajina
IPA
Participacija
Za ISO 9000 100 x
1000 =100000
Budžet
Pokrajina
IPA
Participacija
800 x 100 = 80000
Budžet
Pokrajina
IPA
Participacija
35000
Budžet
IPA
Pokrajina
Ministarstvo
21000
Budžet
IPA
Pokrajina
Ministarstvo
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
Lokalne organizacije
članovi bar jedne
nacionalne i 2
međunarodne
organizacije
80% poljoprivrednika
prošlo kroz obuku
100% poljoprivrednika
primenjuje HACCP
metod u proizvodnji
10% ima sopstveni
sistem kvaliteta ISO
9000
80% poljoprivrednika
ujključeno u EUROGAP
sistem
Godišnja obuka poljoprivrednika –
osnovna + svakogodišnje inoviranje
znanja
Primena HACCP metode je obavezna u
proizvodnji hrane
ISO 9000 se zahteva za promet
poljoprivrednih proizvoda u većim
količinama i sa udaljenijim kupcima
EUROGAP (GAP = good agricultural
practice, dobra poljoprivredna praksa) je
sistem koji kupcima garantuje isporuku
po ugovorenim uslovima
50% poljoprivrednika
prošlo kroz obuku
30% poljoprivrednika
prošlo kroz obuku 30
34
Unapređenje marketinga
poljoprivrednih proizvoda
Prezentacija
poljoprivrednih
proizvoda
2014-2020
1
Definisanje oblasti za
privatno-javno
partnerstvo
2014-2015
1
Razvoj kriterijuma za
privatno-javno
partnerstvo
2014-2015
1
Razvoj zadrugarstva
2014-2015
2
Privatno-javno
partnerstvo
Stvaranje ambijenta za
razvoj poljoprivrede
(privatno-javno
partnerstvo u
poljoprivredi, razvoj
zadrugarstva i
udruživanja)
Udruživanje u
poljoprivredi
Osnivanje Fonda za
razvoj poljoprivrede i
savetodavne službe, u
okviru KLER-a
Funkcionisanje fonda za
razvoj poljoprivrede
opštine Alibunar
Razvoj udruženja
2014-2015
2
Razvoj socijalnog
preduzetništva
2014-2020
1
Osnivanje fonda
2014
1
21000
Budžet
IPA
Pokrajina
Ministarstvo
10000
Budžet
Pokrajina
IPA
Participacija
10000
Budžet
Pokrajina
IPA
Participacija
20000
Budžet
Pokrajina
IPA
Participacija
20000
Budžet
Pokrajina
IPA
Participacija
700000
Budžet
Pokrajina
IPA
Ministarstva
Participacija
2000
Budžet
Pokrajina
IPA
Ministarstva
Participacija
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
30% poljoprivrednika
prošlo kroz obuku 30
Učešće na sajmovima u zemlji i
inostranstvu
Prezentacija na Internetu
Definisane oblasti za
privatno-javno
partnerstvo
Definisani kriterijumi za
privatno-javno
partnerstvo
Formirane zadruge
poljoprivrednih
proizvođača
Formirana interesna
udruženja
poljoprivrednih
proizvođača
Formirana socijalna
preduzeća
Osnovan fond
Napravljeni kriterijumi
za funkcionisanje
35
Funkcionisanje fonda za
razvoj poljoprivrede
opštine Alibunar
Funkcionisanje Fonda
Organizovanje
savetodavne službe
Osnivanje Fonda za
razvoj poljoprivrede i
savetodavne službe, u
okviru KLER-a
Obezbeđivanje
resursa za
funkcionisanje službe
2014-2020
2
2014
3
2014-2020
3
Savetodavna
poljoprivredna služba
Stručna pomoć
poljoprivrednicima
Organizovanje
laboratorije za
kontrolu kvaliteta
poljoprivrednih
proizvoda
Izgradnja skladišta
Razvoj ratarstva
Razvoj infrastrukture za
ratarstvo
2014-2020
2016-2017
2014-2020
3
2
2
Održavanje poljskih
puteva
2014-2020
2
Nabavka sistema za
navodnjavanje
2014-2020
1
700000
Budžet
Pokrajina
IPA
Ministarstva
Participacija
10000
Budžet
Pokrajina
IPA
420000
Budžet
Pokrajina
IPA
Participacija
35000
Budžet
Pokrajina
Ministarstvo
IPA
Participacija
200000
Pokrajina
Participacija
500000
Zadruge
Pokrajina
IPA
Min. poljoprivrede
35000/5000=7
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. poljoprivrede
2000000
Pokrajina
IPA
Participacija
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
35 dodeljenih grantova
za razvoj poljoprivrede
na opštini Alibunar
zadrugama i
asocijacijama
Organizovana stručna
služba koja pokriva celu
teritoriju Opštine
Ljudski, materijalni i
finansijski resursi
obezbeđeni
1000 savetodavnih dana
obezbeđeno za
inovaciju znanja
poljoprivrednika
Alternativa: Povećanje kapaciteta
postojećih službi u Pančevu i Vršcu koje
bi pokrivale Alibunar
Kontrola kvaliteta
osnovih proizvoda
proizvođača sa teritorije
Opštine kao podrška
ISO 9000 i HACCP-u
2000 m2
novoizgrađenog
skladišnog prostora
Svi poljski putevi
prohodni za
poljoprivredne mašine u
sezoni radova
60% opštine pokriveno
sistemima za
navodnjavanje
36
Razvoj ratarstva
Inovacija znanja
Razvoj infrastrukture za
stočarstvo
Uvođenje novih
tehnologija gajenja
2014-2020
Primena novih sorti
ratarskih kultura
2014-2020
3
Modernizovanje
postojećih farmi
2014-2020
2
Podizanje novih
stočarskih farmi
2014-2020
2
2014-2020
1
Uvođenje novih
tehnologija
2014-2020
2
Primena novih rasa
stoke
2014-2020
2
Razvoj stočarstva
Unapređenje rada
veterinarske službe
Inovacija znanja
Razvoj intenzivnih
grana biljne
proizvodnje (voćarstvo,
povrtarstvo,
vinogradarstvo, lekovito
i aromatično bilje)
Razvoj povrtarstva
Izgradnja staklenika,
plastenika i drugih
vidova proizvodnje u
zaštićenom prostoru
2014-2020
2
2
35000
Isporučioci
tehnologija
Pokrajina
IPA
Min. poljoprivrede
1000000
Poljoprivrednici
IPA
Pokrajina
Min. poljoprivrede
Prerađivači
Budžet
500000
Poljoprivrednici
IPA
Pokrajina
Min. poljoprivrede
Prerađivači
Budžet
50000
Pokrajina
IPA
Min. poljoprivrede
Zadruge
Poljoprivrednici
Budžet
15000
Isporučioci
tehnologija
IPA
Pokrajina
Min. poljoprivrede
700000
Poljoprivrednici
IPA
Pokrajina
Min. poljoprivrede
Prerađivači
Budžet
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
700 predavanja (10
predavanja godišnje po
naseljenom mestu)
40 modernizovanih
farmi
Budžet obezbeđuje savetodavnu
komponentu
10 novih farmi
Budžet obezbeđuje savetodavnu
komponentu
Veterinarska služba
dostupna u svakom
naseljenom mestu
280 predavanja (4
predavanja godišnje po
naseljenom mestu)
2-5 komercijalnih
proizvođača povrća u
zaštićenom prostoru po
naseljenom mestu
37
Izgradnja sistema za
navodnjavanje u
povrtarstvu
2014-2020
1
Uvođenje novih
tehnologija
2014-2020
2
Podizanje novih
zasada vinograda
2014-2020
1
Uvođenje tehnologije
navodnjavanja kap po
kap
2014-2020
2
Uvođenje novih
tehnologija
2014-2020
2
Podizanje novih
zasada voćnjaka
2014-2020
1
Razvoj povrtarstva
Razvoj intenzivnih
grana biljne
proizvodnje (voćarstvo,
povrtarstvo,
vinogradarstvo, lekovito
i aromatično bilje)
Razvoj vinogradarstva
Razvoj voćarstva
200000
Poljoprivrednici
IPA
Pokrajina
Min. poljoprivrede
Budžet
7000
Isporučioci
tehnologija
IPA
Pokrajina
Min. poljoprivrede
300000
Poljoprivrednici
IPA
Pokrajina
Min. poljoprivrede
Budžet
200000
Poljoprivrednici
IPA
Pokrajina
Min. poljoprivrede
Budžet
3500
Isporučioci
tehnologija
IPA
Pokrajina
Min. poljoprivrede
300000
Poljoprivrednici
IPA
Pokrajina
Min. poljoprivrede
Budžet
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
10 sistema za
navodnjavanje u
povrtarstvu
140 predavanja (2
predavanja godišnje po
naseljenom mestu)
2 nova vinograda po
naseljenom mestu
20 sistema za
navodnjavanje
70 predavanja (1
predavanja godišnje po
naseljenom mestu)
2 nova voćnjaka po
naseljenom mestu
38
Uvođenje tehnologije
navodnjavanja kap po
kap
2014-2020
2
Izgradnja hladnjača
za čuvanje voća
2014-2020
2
Izgradnja sortirnica i
pakirnica za voće
2014-2020
2
Uvođenje novih
tehnologija
2014-2020
2
Uvođenej novih
tehnologija
2014-2020
2
Izgradnja sortirnica,
pakirnica i skladišta
2014-2020
2
Razvoj voćarstva
Razvoj proizvodnje
lekovitog i aromatičnog
bilja
200000
Poljoprivrednici
IPA
Pokrajina
Min. poljoprivrede
Budžet
200000
Poljoprivrednici
IPA
Pokrajina
Min. poljoprivrede
Budžet
50000
Poljoprivrednici
IPA
Pokrajina
Min. poljoprivrede
Budžet
3500
Isporučioci
tehnologija
IPA
Pokrajina
Min. poljoprivrede
2000
Isporučioci
tehnologija
IPA
Pokrajina
Min. poljoprivrede
25000
Poljoprivrednici
IPA
Pokrajina
Min. poljoprivrede
Budžet
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
20 sistema za
navodnjavanje
4 nove hladnjače
4 nove sortirnice
70 predavanja (1
predavanja godišnje po
naseljenom mestu)
35 predavanja
2 nove sortirnice
39
Razvoj proizvodnje
lekovitog i aromatičnog
bilja
Izgradnja destilaterija
i sušnica
2014-2020
2
Izgradnja skladišnih
prostora za med i
pčelarske proizvode
2014-2020
3
Povećanje
proizvodnje
2014-2020
2
2015-2016
2
Razvoj pčelarstva
Obrazovanje
poljoprivrednih
proizvođača
Centar za obrazovanje poljoprivrednih proizvođača
25000
Poljoprivrednici
IPA
Pokrajina
Min. poljoprivrede
Budžet
10000
Pčelari
Pokrajina
Min. poljoprivrede
Budžet
10000
Pčelari
IPA
Pokrajina
Min. poljoprivrede
Budžet
50000
Pokrajina
IPA
Min. poljoprivrede
Budžet
2 nove sušnice
1 destilaterija
2 nova skladišta
20% veća proizvodnja
meda
Osnovan Centar sa
opremom za
demonstraciju
C. Turizam
Master plan razvoja
seoskog turizma
Izrada master plana
razvoja turizma opštine
Alibunar
Master plan opštine
Alibunar
Master plan razvoja
turizma u zaštićenim
prirodim dobrima
Master plan razvoja
lovnog trurizma
2014
1
2014
1
2014
1
10000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. turizma
10000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. turizma
10000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. turizma
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
Master plan
Master plan
Master plan
40
D. Prerada poljoprivrednih i šumskih proizvoda
Plan generalne
regulacije Alibunar
2014
1
Plan generalne
regulacije Banatski
Karlovac
2014
1
Plan generalne
regulacije Vladimirovca
2014
1
Plan detaljne regulacije
Devojački bunar
2014
1
Tehnička dokumentacija
Alibunar
2014
1
Tehnička dokumentacija
Banatski Karlovac
2014
1
Tehnička dokumentacija
Vladimirovca
2014
1
Tehnička dokumentacija
Nikolinci
2014
1
Prostorni plan Opštine
Definisanje zona za
prađivačku industriju
svakog naseljenog
mesta
Izrada tehničke
dokumentacije za
opremanje privrednih
zona naseljenih mesta
10000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. urbanizam
10000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. urbanizam
10000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. urbanizam
10000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. urbanizam
10000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. urbanizam
10000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. urbanizam
10000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. urbanizam
10000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. urbanizam
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
Definisana privredna
zona
Definisana privredna
zona
Definisana privredna
zona
Definisana privredna
zona
Tehnička dokumentacija
Tehnička dokumentacija
Tehnička dokumentacija Banatski
Karlovac
Tehnička dokumentacija
Tehnička dokumentacija Vladimirovca
Tehnička dokumentacija
41
Stvaranje ambijenta za
razvoj preduzetništva
(privatno-javno
partnerstvo u
poljoprivredi, razvoj
zadrugarstva i
udruživanja, start-up)
Privatno-javno
preduzetništvo u
prerađivačkoj industriji
Obuka preduzetnika za
upravljanje,
Obuka preduzetnika
Tehnička dokumentacija
Lokve
2014
1
Tehnička dokumentacija
Janošik
2014
1
Tehnička dokumentacija
Ilandža
2014
1
Tehnička dokumentacija
Dobrica
2014
1
Tehnička dokumentacija
Novi Kozjak
2014
1
Tehnička dokumentacija
Seleuš
2014
1
Definisanje partnerstva
2014-2020
2
Udruživanje prerađivača
Start-up obuka
2014-2015
2014-2020
3
2
10000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. urbanizam
10000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. urbanizam
10000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. urbanizam
10000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. urbanizam
10000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. urbanizam
10000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. urbanizam
5000
Budžet
Pokrajina
IPA
5000
Budžet
Pokrajina
IPA
10000
Budžet
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
Tehnička dokumentacija
Tehnička dokumentacija
Tehnička dokumentacija Janošik
Tehnička dokumentacija
Tehnička dokumentacija
Tehnička dokumentacija
Tehnička dokumentacija
Definisani kriterijumi za
privatno-javno
partnerstvo
Min. 1 udruženje
prerađivača
2 kursa za preduzetnike
početnike godišnje
42
organizaciju i
marketing
Obuka preduzetnika
Obuka preduzetnika za
upravljanje,
organizaciju i
marketing
Obuka za pobiljšanje
poslovanja
2014-2020
2
Obuka za poštovanje
standarda
2014-2020
2
Inkubator za početnike
2014-2020
3
Pokrajina
IPA
Min. privrede
10000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. privrede
10000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. privrede
50000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. privrede
1 kurs za preduzetnike
godišnje
1 kurs za preduzetnike
godišnje
Poslovni inkubator
E. Korišćenje prirodnih resursa u ekonomske svrhe
Definisanje obima
iskorišćavanja prirodnih
resursa
Obuka
poljoprivrednika,
preduzetnika, uprave i
staralaca zaštićenih
dobara o ekonomskoj
eksploataciji prirodnih
dobara (zaštićenih
prostora, vode,
zemljišta, mineralnih
sirovina)
Studuja izvodljivosti iskorišćavanja prirodnih resursa
Obuka zaintereseovanih
za iskorišćavanje
zaštićenih prirodnih
dobara u ekonomske
svrhe
2014-2015
3
Obuka
poljoprivrednika
2014-2020
2
Obuka preduzetnika
u turizmu
2014-2020
2
Obuka preduzetnika
u industriji i
građevinarstvu
2014-2020
2
30000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. privrede
Min. ekologije
30000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. privrede
Min. ekologije
30000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. privrede
Min. ekologije
30000
Budžet
Pokrajina
IPA
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
studija
50 poljoprivrednika
posluje u zaštićenim
zonama
5 turističkih proizvoda u
zaštićenim zona
5 prerađivačkih
kapaciteta u zaštićenim
zonama
43
Min. privrede
Min. ekologije
F. Usluge stanovništvu i privredi (poljoprivredi i MSP-ima)
Konsalting servis za
MSP, preduzetnike i
poljoprivrednike
Osposobljavanje
lokalnih poslovnih
inkubatora u naseljenim
mestima
Za poljoprivrednike
2014-2020
2
Za MSP
2014-2020
2
MZ Alibunar
2014-2020
2
MZ Banatski Karlovac
2014-2020
2
MZ Vladimirovca
2014-2020
2
Konsalting servis
Osposobljavanje zgrada
mesnih zajednica za
poslovne inkubatore
30000
Participacija
Pokrajina
IPA
Min. privrede
Min. ekologije
Budžet
30000
Participacija
Pokrajina
IPA
Min. privrede
Min. ekologije
Budžet
10000
Participacija
Pokrajina
IPA
Min. privrede
Min. ekologije
Budžet
30000
Participacija
Pokrajina
IPA
Min. privrede
Min. ekologije
Budžet
30000
Participacija
Pokrajina
IPA
Min. privrede
Min. ekologije
Budžet
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
Konsalting u okviru
KLER-a
Konsalting u okviru
KLER-a
Inkubator MZ
Inkubator MZ
Inkubator MZ
44
Osposobljavanje
lokalnih poslovnih
inkubatora u naseljenim
mestima
Osposobljavanje zgrada
mesnih zajednica za
poslovne inkubatore
MZ Nikolinci
2014-2020
2
MZ Lokve
2014-2020
2
MZ Janošik
2014-2020
2
MZ Ilandža
2014-2020
2
MZ Dobrica
2014-2020
2
30000
Participacija
Pokrajina
IPA
Min. privrede
Min. ekologije
Budžet
30000
Participacija
Pokrajina
IPA
Min. privrede
Min. ekologije
Budžet
30000
Participacija
Pokrajina
IPA
Min. privrede
Min. ekologije
Budžet
30000
Participacija
Pokrajina
IPA
Min. privrede
Min. ekologije
Budžet
30000
Participacija
Pokrajina
IPA
Min. privrede
Min. ekologije
Budžet
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
Inkubator MZ
Inkubator MZ
Inkubator MZ
Inkubator MZ
Inkubator MZ
45
Osposobljavanje
lokalnih poslovnih
inkubatora u naseljenim
mestima
Unapređenje i razvoj
usluga stanovništvu
naseljenih mesta
MZ Novi Kozjak
2014-2020
2
MZ Seleuš
2014-2020
2
Zanatske
Studija izvodljivosti
2014-2016
2
Kulturne
Studija izvodljivosti
2014-2016
2
Sportske
Studija izvodljivosti
2014-2016
2
Verske
Studija izvodljivosti
2014-2016
2
Obrazovne
Studija izvodljivosti
2014-2016
2
Osposobljavanje zgrada
mesnih zajednica za
poslovne inkubatore
30000
Participacija
Pokrajina
IPA
Min. privrede
Min. ekologije
Budžet
30000
Participacija
Pokrajina
IPA
Min. privrede
Min. ekologije
Budžet
15000
Pokrajina
IPA
Min. privrede
Budžet
15000
Pokrajina
IPA
Min. kulture
Budžet
15000
Pokrajina
IPA
Min. sporta i
omladine
Budžet
15000
Pokrajina
IPA
Min. privrede
Budžet
15000
Pokrajina
IPA
Min. prosvete
Budžet
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
Inkubator MZ
Inkubator MZ
Studija
Studija
Studija
Studija
Studija
46
G. Usluge socijalne zaštite starijih osoba
Socijalne zaštita
starijih osoba
Mreža geronto
domaćica
2014-2020
1
Razvoj mreže geronto
domaćica
„Meals on wheels“
Domovi za stare
2014-2020
2
2014-2020
3
700000
Participacija
Min. za rad i soc.
Budžet
100000
Participacija
Pokrajina
Preduzetnici
Budžet
500000
Preduzetnici
Participacija
Min. za rad i soc.
Budžet
20 geronto domaćica
dostupno 12 meseci u
svim naseljenim
mestima
Usluga dostupna u svim
naseljenim mestima
100 štićenika (0.5%
stanovništva)
STRATEŠKI CILJ II – Primenjena ekologija
A. Vode
Regionalni vodovodi
Obezbeđenje dobre
pijaće vode za
stanovništvo opštine
Alibunar
Obezbeđenje pijaće
vode putem
regionalnog
vodovoda
(Vladimirovac,
Banatski Karlovac,
Alibunar, Nikolinci)
2014-2020
1
Regionalni vodovod
(Janošik, Lokve)
2014-2020
1
Vodovod Dobrica
2014-2020
1
Vodovod Novi Kozjak
2014-2020
1
Posebni vodovodi
1000000
Participacija
Pokrajina
IPA
Budžet
200000
Participacija
Pokrajina
IPA
Budžet
100000
Participacija
Pokrajina
IPA
Budžet
100000
Participacija
Pokrajina
IPA
Budžet
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
Za 15000 stanovnika
Za 3000 stanovnika
Za 1500 stanovnika
Za 1500 sztanovnika
47
Izgradnja posebnog
vodovoda za pijaću
vodu
Snabdevanje vodom
poljoprivrednih
gazdinstava
Vodovod Seleuš
2014-2020
1
Vodovod Ilandža
2014-2020
1
Studija izvodljivosti za
posebne vodovode
2016-2017
3
Prilagođavanje starih
vodovoda u
vodovode za tehničku
vodu za domaćinstva
2016-2017
3
Izgradnja pogona za
flaširanje pijaće vode
2016-2017
2
Alibunar
2015-2018
1
Obezbeđenje tehničke
vode za poljoprivrna
gazdinstva
Banatski Karlovac
2015-2018
1
100000
Participacija
Pokrajina
IPA
Budžet
100000
Participacija
Pokrajina
IPA
Budžet
10000
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Min. poljoprivrede
Budžet
10000
100000
Preduzetnici
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Min. poljoprivrede
Budžet
100000
Poljoprivrednici
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Min. poljoprivrede
Budžet
100000
Poljoprivrednici
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Min. poljoprivrede
Budžet
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
Za 1500 sztanovnika
Za 1500 sztanovnika
Studija
Studija
Pogon za flaširanje
Poljoprivredna
gazdinstva snabdevena
vodom za tehničke
potrebe
48
Vladimirovac
2015-2018
1
Nikolinci
2015-2018
1
Dobrica
2015-2018
1
Lokve
2015-2018
1
Seleuš
2015-2018
1
100000
Poljoprivrednici
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Min. poljoprivrede
Budžet
100000
Poljoprivrednici
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Min. poljoprivrede
Budžet
100000
Poljoprivrednici
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Min. poljoprivrede
Budžet
100000
Poljoprivrednici
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Min. poljoprivrede
Budžet
100000
Poljoprivrednici
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Min. poljoprivrede
Budžet
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
49
Obezbeđenje tehničke
vode za stočarske farme
van naselja
Snabdevanje vodom
prerađivačke industrije
Ilandža
2015-2018
1
Janošik
2015-2018
1
Novi Kozjak
2015-2018
1
Studija izvodljivosti
2014-2020
2
Studija izvodljivosti
2014-2020
2
100000
Poljoprivrednici
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Min. poljoprivrede
Budžet
100000
Poljoprivrednici
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Min. poljoprivrede
Budžet
100000
Poljoprivrednici
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Min. poljoprivrede
Budžet
20000
Udruženja stočara
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Min. poljoprivrede
Budžet
20000
Udruženja stočara
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Min. poljoprivrede
Budžet
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
Studija
Studija
50
Osposobljavanje
osnovne kanalske
mreže za
navodnjavanje
2014-2020
1
Kanalska mreža za
navodnjavanje
Osposobljavanje
infrastrukture
Obezbeđenje vode za
navodnjavanje
2014-2020
1
Obezbeđenje opreme
za navodnjavanje
2014-2020
2
Studija izvodljivosti
2014-2020
2
Obezbeđenje vode za
navodnjavanje
kopanjem bunara
2014-2020
2
Obezbeđenje izvora vode
za dodatnih 5% površina
van područja kanala DTD
1000000
Poljoprivrednici
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Min. poljoprivrede
Budžet
200000
Poljoprivrednici
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Min. poljoprivrede
Budžet
500000
Poljoprivrednici
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Min. poljoprivrede
Budžet
20000
Poljoprivrednici
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Min. poljoprivrede
Budžet
500000
Poljoprivrednici
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Min. poljoprivrede
Budžet
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
Osnovna kanalska
mreža sposobna da
navodni 80% obradivih
površina opštine
Osposobljena
infrastruktura da
navodni 80% obradivih
površina opštine
Nabavljena oprema za
navodnjavanje da
navodni 30% obradivih
površina opštine
Studija
20 bunara za
navodnjavanje
51
Upravljanje pijaćom
vodom za građane
2014-2020
1
Upravljanje pijaćom
vodom u
komercijalne svrhe
2014-2020
1
2014-2020
2
Upravljanje pijaćom
vodom na opštini Alibunar
Upravljanje vodom na
teritoriji opštine
Alibunar
Upravljanje vodama za
navodnjavanje
50000
Poljoprivrednici
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Min. poljoprivrede
Budžet
50000
Poljoprivrednici
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Min. poljoprivrede
Budžet
50000
Poljoprivrednici
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Min. poljoprivrede
Budžet
Uspostavljena služba
(JKP)
Uspostavljena služba
(JKP)
Uspostavljena služba
(JKP)
B. Otpad
Upravljanje čvrstim
otpadom
Upravljanje tečnim
otpadom
Regulacija rada đubrišta
2014
1
Alibunar
2014-2020
1
Banatski Karlovac
2014-2020
1
Izgradnja kanalizacije sa
funkcionalnim
prečistačima
5000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
1000000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Participacija
1000000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
Propisi o đubrištoma na
tertoriji Opštine
Kanalizacija sa
prečistačem
Kanalizacija sa
prečistačem
52
Upravljanje tečnim
otpadom
Vladimirovac
2014-2020
1
Nikolinci
2014-2020
1
Dobrica
2014-2020
1
Lokve
2014-2020
1
Seleuš
2014-2020
1
Ilandža
2014-2020
1
Janošik
2014-2020
1
Novi Kozjak
2014-2020
1
Izgradnja kanalizacije sa
funkcionalnim
prečistačima
800000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
400000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
300000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
400000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
300000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
400000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
300000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
300000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Participacija
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
Kanalizacija sa
prečistačem
Kanalizacija sa
prečistačem
Kanalizacija sa
prečistačem
Kanalizacija sa
prečistačem
Kanalizacija sa
prečistačem
Kanalizacija sa
prečistačem
Kanalizacija sa
prečistačem
Kanalizacija sa
prečistačem
53
Iskorišćavanje otpadnog
mulja
Ekonomsko
iskorišćavanje otpada
Studija izvodljivosti
2015-2020
3
Reciklaža
2014-2015
2
Proizvodnja energije
2014-2015
2
Proizvodnja
komposta
2014-2015
2
20000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
20000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
20000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
20000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Studija
Studija
Studija
Studija
C. Mineralne sirovine
Upravljanje termalnim
vodama
Korišćenje termalnih
voda za potrebe
poljoprivrede
Termalne vode za
plastenike naseljenih
mesta opštine Alibunar
Lokacije ptencijalnih
termalnih izvora na
teritoriji opštine
Alibunar
2014
2
Termalne vode za
zagrevanje javnih
zgrada u naseljenim
mestima opštine
Alibunar
2014
2
Termalne vode za
plastenike u Janošiku
2015
2
Projekat – Termalne
vode za plastenike u
ostalim mestima
2016
3
20000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
20000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
20000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
20000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
Studija
Studija
Studija
Studija
54
Korišćenje termalnih
voda za potrebe
turizma
Upravljanje naknadom
od eksploatacije nafte i
gasa
Revitalizacija
degradiranih prostora
Korišćenje termalnolekovitih voda za lečenje
(zdravstveni turizam)
Unapređenje ekologije
Revitalizacija degradiranih
prostora
Spa centar za lečenje
kožnih obolenja u
Janošiku
2016
3
Korišćenje lekovite
vode za flaširanje
2016
3
Projekti za OCD-ove
2014-2020
1
Katastar degradiranih
prostora
2014
2
Revitalizacija ciglana
2015-2016
2
Revitalizacija đubrišta
2017-2018
2
20000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
20000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
210000
Budžet
Participacija OCD-ova
20000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
200000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
200000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Studija
Studija
3-5 projekata godišnje
iz oblasti primenjene
ekologije
Katastar
2 projekta
10 projekata
D. Energija
Upravljanje obnovljivim
izvorima energije
Bilans obnovljivih
izvora energije
opštine Alibunar
Korišćenje biomase za
proizvodnju toplotne
energije
Proizvodnja briketa
od biomase
2014
1
2018-2020
3
20000
Budžet
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
100000
Preduzetnici
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Budžet
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
Studija
55
Proizvodnja biodizela
2014-2020
2
Iskorišćavanje energije
vetra
Studije izvodljivosti
2015
2
Korišćenje sunčane
energije
Studije izvodljivosti
2015
3
Studije izvodljivosti
2014
1
Strategija
racionalizacije
2014
1
Racionalizacija
potrošnje energije
100000
Preduzetnici
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Budžet
10000
Preduzetnici
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Budžet
10000
Preduzetnici
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Budžet
10000
Preduzetnici
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Budžet
10000
Preduzetnici
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Budžet
Pogon za proizvodnju
bio dizela
Studija
Studija
Studija
Strategija
E. Ruralna ekologija
Korišćenje zemljišta
Strategija korišćenja
zemljišta
2014
1
10000
Poljoprivrednici
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Budžet
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
Strategija
56
Uređenje sela na
ekološkim principima
(bioprečistači vode,
parkovi, proizvodnja
energetskih biljaka,
organska proizvodnja,
zaštita divljači)
Agro-ekološka
struktura
poljoprivredne
proizvodnje
Biprečistači vode
2014-2020
1
Uređenje parkova
2014-2020
2
Proizvodnja
energetskih biljaka
2014-2020
2
Organska proizvodnja
2014-2020
3
Zaštita divljači
2014-2020
2
Studija smanjenja
ekološki agresivnih
supstanci u
poljoprivredi
2014-2020
3
Uređenje sela
1000000
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Budžet
100000
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Budžet
10000
Poljoprivrednici
Preduzetnici
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Budžet
10000
Poljoprivrednici
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Budžet
10000
Poljoprivrednici
Lovačka društva
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Budžet
10000
Poljoprivrednici
Lovačka društva
Pčelari
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Budžet
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
10 bioprečistača (1 za
svako naseljeno mesto)
10 renoviranih parkova
(1 za svako naseljeno
mesto)
5% površina pod
energetskim biljkama
2% površima pod
organskom
proizvodnjom
5% površina rezervat za
divljač
Studija
57
F. Zaštićeni prostori
Upravljanje prirodnim
dobrima
Osposobljavanje
staraoca priorodnim
dobrima
2014-2020
3
Studije o novim
područijima zaštite
2014-2020
3
Studija
2014-2020
3
Stavljanje pod zaštitu
novih područja opštine
Alibunar
Unapređenje
ekonomije zaštićenih
prostora
10000
Poljoprivrednici
Lovačka društva
OCD-ovi
Pčelari
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Budžet
30000
Poljoprivrednici
Lovačka društva
OCD-ovi
Pčelari
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Budžet
30000
Poljoprivrednici
Lovačka društva
OCD-ovi
Pčelari
Pokrajina
IPA
Min. ekologije
Budžet
5 organizacija
osposobljeno za
staraoce
3 nova zaštićena
područja
Studija
STRATEŠKI CILJ III - Upravljanje procesima ruralnog razvoja i primenjene ekologije putem programa i projekata
A. Mere unapređenja stanja upravljanja programima i projektima javne uprave
Unapređenje znanja
za upravljanje
projektima
Upravljanje projektima
lokalne samouprave
Uspostavljanje
sistema obezbeđenja
kvaliteta
2014-2020
2014
1
1
30000
Pokrajina
IPA
Budžet
30000
Pokrajina
IPA
Budžet
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
10 službenika lokalne
samouprave obučeni za
upravljanje projektima
Uspostavljen sistem
obezbeđenja kvaliteta i
certifikovan po ISO
9000
58
Upravljanje projektima
privatno-javno-civilnog
partnerstva
Unapređenje znanja
za upravljanje
projektima
Programsko
budžetiranje
Unapređenje znanja
za programsko
budžetiranje
2014-2020
2014-2020
2
30000
Pokrajina
IPA
Budžet
1
10000
Pokrajina
IPA
Budžet
5 službenika lokalne
samouprave obučeni za
upravljanje partnerskim
projektima
5 službenika lokalne
samouprave obučeni za
upravljanje
programskim
budžetiranjem
Svi korisnici budžeta i
opštinski službenici
osposobljeni za
primenu programskog
budžetiranja
B. Mere unapređenja stanja upravljanja programima i projektima organizacija civilnog društva
Lobiranje, zastupanje i
uključivanje građana u
procese formiranja
politike i donošenja
odluka
Preuzimanje
odgovornosti za javne
poslove OCD-ova
Upravljanje projektima
civilnog društva
Podizanje kapaciteta
OCD-ova
Podizanje kapaciteta
OCD-ova za lobiranje
i javno zagovaranje
2014-2020
1
Podizanje kapaciteta
OCD-ova za
upravljanje javnim
poslovima
2014-2020
1
Unapređenje znanja
za upravljanje
projektima
2014-2020
2
30000
Pokrajina
IPA
Budžet
30000
Pokrajina
IPA
Budžet
60000
Pokrajina
IPA
Budžet
Strategija lokalnog razvoja opštine Alibunar 2014-2020.
10 lidera OCD—ova
osposobljeno da vodi
kampanje lobiranja i
javnog zagovaranja
10 lidera OCD—ova
osposobljeno da vodi
javne poslove
10 lidera obučeni za
upravljanje projektima
civilnog društva
59
Download

Овде можете преузети Нацрт Стратегије