BOSNA I HERCEGOVINA
FEDERACIJA BOSNE I HERCEGOVINE
FEDERALNO MINISTARSTVO UNUTRAŠNJIH POSLOVA/
FEDERALNO MINISTARSTVO UNUTARNJIH POSLOVA
Ekspertni tim
za analizu i koordinaciju provođenja aktivnosti iz Akcionog plana za provedbu mjera
iz dokumenta „Polazne osnove strategije sigurnosti saobraćaja Federacije Bosne i
Hercegovine 2008. – 2013.“
ANALIZA
STANJA SIGURNOSTI SAOBRAĆAJA ZA PERIOD JANUAR - DECEMBAR 2011.
GODINE NA PODRUČJU FEDERACIJE BOSNE I HERCEGOVINE
Sarajevo, januar/siječanj 2012. godine
Ekspertni tim Federalnog ministarstva unutrašnjih poslova/Federalnog ministarstva unutarnjih poslova
SADRŽAJ:
1. UVOD .................................................................................................................................... 3
2. OPĆE OCJENE STANJA SIGURNOSTI SAOBRAĆAJA U FEDERACIJI BiH U
2011. GODINI SA TRENDOM PADA I RASTA ................................................................ 4
3. ANALIZA STANJA SIGURNOSTI SAOBRAĆAJA U FEDERACIJI BiH ZA 2011.
GODINU .................................................................................................................................... 9
4. UZROCI SAOBRAĆAJNIH NEZGODA........................................................................ 10
4.1. Uporedni dijagram uzroka saobraćajnih nezgoda ................................................ 10
4.1.1. Uporedni dijagram nastradalih u s/n sa uzrokom nepropisane i/ili
neprilagođene brzine uslovima I stanju puta ............................................................. 11
4.1.2. Uporedni dijagram u s/n sa uzrokom alkoholiziranosti vozača ................... 12
5. POSLJEDICE SAOBRAĆAJNIH NEZGODA.............................................................. 13
5.1. Uporedni dijagram ukupnog broja saobraćajnih nezgoda, s/n sa nastradalim
licima i s/n sa materijalnom štetom ................................................................................. 14
5.2. Uporedni dijagram nastradalih u saobraćajnim nezgodama .............................. 15
5.3. Uporedni dijagram s/n sa poginulim licima i broj poginulih lica u s/n ................ 16
5.4. Uporedni dijagram s/n sa povrijeđenim licima ..................................................... 17
6. KATEGORIJE PUTA S/N U FEDERACIJI BiH ZA 2011. GODINU ........................ 18
6.1. Tabelarni prikaz broja saobraćajnih nezgoda i nastradalih prema mjestu
nezgode................................................................................................................................... 18
7. STANJE SIGURNOSTI SAOBRAĆAJA NA PODRUČJU FEDERACIJE BIH ZA
PERIOD JANUAR - DECEMBAR 2011. GODINE ( PO KANTONIMA)...................22
8. AKTIVNOSTI POLICIJE NA KONTROLI SIGURNOSTI SAOBRAĆAJA.............. 26
7.1. Preventivne mjere ...................................................................................................... 26
7.2. Represivne mjere ....................................................................................................... 27
9. PRIJEDLOG MJERA ....................................................................................................... 28
10.ZAKLJUČCI OKRUGLOG STOLA NA TEMU „ SISTEM SIGURNOSTI I PRAVNI
PROPISI
IZ
OBLASTI
SIGURNOSTI
U
SAOBRAĆAJU
U
BIH”,
(održanog14.12.2011.GodineuSarajevu)...........................................................................28
PRILOG: EKONOMSKA UŠTEDA
SAOBRAĆAJNIM NEZGODAMA
USLJED
SMANJENJA
STRADANJA
U
2
Analiza uzroka i posljedica saobraćajnih nezgoda za period januar-decembar 2011. godine
Ekspertni tim Federalnog ministarstva unutrašnjih poslova/Federalnog ministarstva unutarnjih poslova
1. UVOD1
Zaključkom Vlade FBiH V. broj: 131/08 od dana 28.02.2008. godine kao i
Rješenjem ministra Federalnog ministarstva unutrašnjih poslova broj: 01-07/2-04-2904 od 26.03.2008.godine, a u skladu sa dokumentom „Polazne osnove strategije
sigurnosti saobraćaja Federacije Bosne i Hercegovine 2008. – 2013.“
Ekspertni tim u sklopu svojih aktivnosti vrši redovnu mjesečnu, kvartalnu i godišnju
analizu saobraćajnih nesreća na području Federacije BiH.
Ekspertni tim za analizu i koordinaciju provođenja mjera iz Akcionog plana vrši
analize broja, strukture, uzroke i posljedice saobraćajnih nezgoda na osnovu Baze
podataka o saobraćajnim nezgodama, izvještaja Federalne uprave policije i
dostavljenih mjesečnih i godišnjih izvještaja iz kantonalnih ministarstava unutrašnjih
poslova o realizaciji Akcionog plana.
Na osnovu dostavljenih izvještaja iz kantonalnih ministarstava unutrašnjih
poslova i izvještaja Federalne uprave policije o broju, strukturi i posljedicama
saobraćajnih nesreća (s/n), koje su se dogodile na području Federacije BiH, u
periodu januar - decembar 2011. godine, Ekspertni tim za analizu i koordinaciju
provođenja mjera iz Akcionog plana za provedbu mjera iz dokumenta „Polazne
osnove strategije sigurnosti saobraćaja FBiH 2008.-2013.“ izvršio je analizu
saobraćajnih nesreća sa dostupnim podacima.
Na osnovu Zaključka Vlade Federacije BiH broj:131/08 od 28.02.2008. godine
Ministar Federalnog MUP-a je donio Rješenje 01-07/2-04-2-904 od 26.03.2008.
godine o imenovanju Ekspertnog tima za sprovođenje mjera iz Akcionog plana
prema dokumentu „Polazne osnove strategije sigurnosti drumskog saobraćaja
Federacije Bosne i Hercegovine 2008. – 2013.“
Ekspertni tim čine:
1. Kemal Ademović, predsjednik Ekspertnog tima;
2. Tino Krivić, MUP Kantona 10, član;
3. Prof. dr. Osman Lindov, redovni profesor Fakulteta za saobraćaj i
komunikacije u Sarajevu, član;
4. Prof. dr. Safet Kapo, profesor na Fakultetu sporta i tjelesnog odgoja,
član;
5. Admir Katica, Visoko sudsko i tužilačko vijeće BiH, član;
6. Željko Klisara, MUP Kantona Sarajevo, član;
7. Muhidin Alić, Parlament F BiH, član
8. Marko Pejić, Federalna uprava policije, član.
1
Analiza je sačinjena na osnovu policijski izvještaja kantonalnih ministarstava unutarnjih/unutrašnjih poslova.
3
Analiza uzroka i posljedica saobraćajnih nezgoda za period januar-decembar 2011. godine
Ekspertni tim Federalnog ministarstva unutrašnjih poslova/Federalnog ministarstva unutarnjih poslova
2. OPĆE OCJENE STANJA SIGURNOSTI SAOBRAĆAJA U
FEDERACIJI BiH U 2011. GODINI
− Opće stanje sigurnosti saobraćaja u Federaciji BiH je veoma složeno.
Postratna situacija je stvorila ambijent nesigurnosti koju su pothranjivali teška
socijalna situacija, ostatak starih vozila, neizgrađenost putne mreže,
rascjepkanost sigurnosnog sistema, nedovoljna materijalno - tehnička
otpremljenost policije, kao i u oblasti obuke, tehničkih pregleda i drugih
elemenata koji ovu oblast prate.
− Stanje u BiH i zemljama okruženja, EU i šire sve više je usložnjeno. Iz tih
razloga UN su, zbog enormnog pogoršanja stanja u ovoj oblasti, proglasili
DECENIJU 2010 – 2020. god. kao deceniju aktivnosti za smanjenje s/n i
nastradalih lica.
− Polazeći od statističkih podataka u stanju sigurnosti saobraćaja u Federaciji u
postratnom periodu gdje je, sve do 2008.godine, trend broja s/n sa poginulim
licima u stalnom porastu. Iz tih razloga Vlada FBiH i FMUP su usvojili
„Strategiju za sigurnost saobraćaja FBiH 2008 – 2013.godini.“
Na osnovu toga FMUP i svi kantonalni MUP-ovi su usvojili svoje Akcione
planove za provođenje ove Strategije.
− Federalni MUP je formirao Ekspertni tim za provođenje ove Strategije i
Akcionog plana.
− Projicirana godišnja stopa od 5% SMANJENJA broja poginulih, teško i
lakše povrijeđenim lica.
U 2009. broj poginulih lica (197) bio je manji za 18,93% u odnosu na 2008.
U 2010. godini broj poginulih lica je isti kao u 2009 god (197).
U 2011. broj poginulih lica (170) što je smanjenje za 13,71%.
U prosjeku za protekle tri godine aktivnosti Ekspertnog tima na
provođenju Akcionog plana, procenat smanjenja je 10,87%.
Prema tome Ekspertni tim je ostvario i premašio zacrtane ciljeve smanjenja
smrtno stradalih lica u s/n za protekle tri godine.
4
Analiza uzroka i posljedica saobraćajnih nezgoda za period januar-decembar 2011. godine
DIJAGRAM 2.1. TREND PADA I RASTA SAOBRAĆAJNIH NEZGODA
40.000
35.949
35.000
29.578
31.056
29.456
28.231
30.000
24.151
32.608
37.746
34.238
28.446
27.902
25.287
28.100
25.000
26.695
25.361
24.093
22.889
2012.
2013.
20.000
15.000
10.000
5.000
0
2005.
2006.
2007.
2008.
2009.
2010.
2011.
Procjena progresivnog kretanja broja s/n bez poduzimanja mjera do 2013. god
Planirano smanjenje broja s/n s ostvarenjem zacrtanog cilja na godišnjem nivou od -5%.
Stvarno stanje nakon usvajanja strategije i i Akcionog plana od juna 2008. god
Ekspertni tim Federalnog ministarstva unutrašnjih poslova/Federalnog ministarstva unutarnjih poslova
DIJAGRAM 2.2. TREND PADA I RASTA BROJA POGINULIH LICA U S/N
350
300
235
250
202
243
255
231
206
268
219
295
281
198
200
197
197
2009.
2010.
309
189
180
2012.
2013.
170
150
100
50
0
2005.
2006.
2007.
2008.
2011.
Procjena progresivnog kretanja broja poginulih u s/n bez poduzimanja mjera do 2013. god
Planirano smanjenje broja poginulih u s/n s ostvarenjem zacrtanog cilja na godišnjem nivou od -5%.
Stvarno stanje nakon usvajanja strategije i i Akcionog plana od juna 2008. god
6
Analiza uzroka i posljedica saobraćajnih nezgoda za period januar-decembar 2011. godine
Ekspertni tim Federalnog ministarstva unutrašnjih poslova/Federalnog ministarstva unutarnjih poslova
DIJAGRAM 2.3. TREND PADA I RASTA BROJA TEŠKO POVRIJEĐENIH LICA U S/N
2.000
1.800
1.525
1.600
1.400
1.609
1.460
1.349
1.328
1.773
1.689
1.533
1.387
1.318
1.253
1.200
1.861
1.246
1.000
1.190
1.130
1.074
1.075
800
600
400
200
0
2005.
2006.
2007.
2008.
2009.
2010.
2011.
2012.
2013.
Procjena progresivnog kretanja broja teže povrijeđenih u s/n bez poduzimanja mjera do 2013. god
Planirano smanjenje broja teže povrijeđenih u s/n s ostvarenjem zacrtanog cilja na godišnjem nivou od -5%.
Stvarno stanje nakon usvajanja strategije i i Akcionog plana od juna 2008. god
7
Analiza uzroka i posljedica saobraćajnih nezgoda za period januar-decembar 2011. godine
Ekspertni tim Federalnog ministarstva unutrašnjih poslova/Federalnog ministarstva unutarnjih poslova
DIJAGRAM 2.4. TREND PADA I RASTA BROJA LAKŠE POVRIJEĐENIH LICA U S/N
9.000
8.000
6.449
7.000
6.441
6.119
5.630
6.000
6.736
5.047
6.109
5.000
7.072
5.814
7.425
5.524
5.417
5.667
7.796
5.248
8.185
4.986
4.000
3.000
2.000
1.000
0
2005.
2006.
2007.
2008.
2009.
2010.
2011.
2012.
2013.
Procjena progresivnog kretanja broja lakše povrijeđenih u s/n bez poduzimanja mjera do 2013. god
Planirano smanjenje broja lakše povrijeđenih u s/n s ostvarenjem zacrtanog cilja na godišnjem nivou od -5%.
Stvarno stanje nakon usvajanja strategije i i Akcionog plana od juna 2008. god
8
Analiza uzroka i posljedica saobraćajnih nezgoda za period januar-decembar 2011. godine
3. ANALIZA STANJA SIGURNOSTI SAOBRAĆAJA U FEDERACIJI
BiH ZA 2011. GODINU
Analizirajući period januar - decembar 2011. godine u odnosu na uporedni period
(januar – decembar 2010. godine), stanje sigurnosti drumskog saobraćaja na
području Federacije BiH je slijedeće:
1. broj saobraćajnih nesreća je 27.902 što je smanjenje za -541 u odnosu na
uporedni period (28.443), odnosno za -1,90% manje;
2. broj saobraćajnih nesreća sa nastrdalim licima je 4676 što je manje za -123
ili -2,56%;
3. broj saobraćajnih nesreća sa materijalnom štetom 23,231 što je manje za 413 s/n ili za 1,74% u odnosu na uporedni period (23,644);
4. ukupno nastradalih u saobraćajnim nesrećama je 6.661, što je manje za 4,01%. ili -278 lica u odnosu na 2010. godinu, gdje je broj nastradalih bio
6.939.
5. u saobraćajnim nesrećama poginulo je 170 lica, što je manje za -27
poginulih lica ili -13,71% u odnosu na uporedni period (197).
6. broj teže povrijeđenih je 1074 što je za -0,09% manje u odnosu na uporedni
period (1075).
7. broj lakše povrijeđenih na području FBiH je 5.417 što je za -4,41% manje (u
odnosu na uporedni period 5.667).
Ekspertni tim Federalnog ministarstva unutrašnjih poslova/Federalnog ministarstva unutarnjih poslova
4. UZROCI SAOBRAĆAJNIH NEZGODA
Najveći broj saobraćajnih nesreća koje su se dogodile u 2011.godini je i dalje
uzrokovan nepropisnom i/ili neprilagođenom brzinom i uslovima puta, ali je ipak
manji (6.215) u odnosu na uporedni period za -5,37% (6.568).
a) Ovdje treba istaći da je broj poginulih lica u s/n uzrokovano nepropisnom
i/ili neprilagođenom briznom i uslovima puta manji (86) za -19% ili za -20 lica u
odnosu na uporedni period(106)
b) Drugi uzrok je upravljanje vozilima pod utjecajem alkohola iznad zakonom
propisane količine i iznosi 1.303 što je za uporedni period (1.458) manje za -10,63%
(-155).
4.1. Uporedni dijagram uzroka saobraćajnih nezgoda
Broj saobraćajnih nezgoda uzrokovanih nepropisnom i/ili neprilagođenom
brzinom uslovima i stanju putu, manji je za – 5,37%, broj s/n uzrokovanih vožnjom
pod uticajem alkohola, manje je za 155 dnosno za – 10,63% (grafikon 4.1.)
Tabela i grafikon 4.1.
7,000
6,000
5,000
4,000
3,000
2,000
1,000
0
2010.god.
2011.god.
Razlika
Procenti
Alkohol
1,458
1,303
-155
-10.63%
Neprilagođena brzina
6,568
6,215
-353
-5.37%
10
Analiza uzroka i posljedica saobraćajnih nezgoda za period januar-decembar 2011. godine
Ekspertni tim Federalnog ministarstva unutrašnjih poslova/Federalnog ministarstva unutarnjih poslova
4.1.1. Uporedni dijagram nastradalih u s/n sa uzrokom nepropisane i/ili
neprilagođene brzine uslovima i stanju puta
U saobraćajnim nesrećama uzrokovanim nepropisnom i/ili neprilagođenom
brzinom uslovima i stanju puta, broj poginulih lica manji je za -19%, broj teže
povrijeđenih lica smanjen je za -4%, dok je broj lakše povrijeđenih lica smanjen za 6,76%. (tabela i grafikon 4.1.1.).
Tabela i grafikon 4.1.1.
3,500
3,000
2,500
2,000
1,500
1,000
500
0
2010.god.
2011.god.
Razlika
Procenti
Ukupan broj
nastradalih
3,235
3,019
-216
-6.68%
Broj poginulih
u s/n
106
86
-20
-19%
Broj teže
povrijeđenih
583
559
-24
-4%
Broj lakše
povrijeđenih
2,546
2,374
-172
-6.76%
11
Analiza uzroka i posljedica saobraćajnih nezgoda za period januar-decembar 2011. godine
Ekspertni tim Federalnog ministarstva unutrašnjih poslova/Federalnog ministarstva unutarnjih poslova
4.1.2. Uporedni dijagram u s/n sa uzrokom alkoholiziranosti vozača
U periodu januar - decembar 2011. godine, u odnosu na uporedni period
(januar – decembar 2010.godine), broj poginulih lica u saobraćajnim nezgodama pod
dejstvom alkohola veći je za +25%, broj teže povrijeđenih lica veći je za +28%, dok
je broj lakše povrijeđenih lica veći za 12,35% (tabela i grafikon 4.1.2.).
Tabela i grafikon 4.1.2.
700
600
500
400
300
200
100
0
Ukupan broj Broj poginulih Broj teže
nastradalih
u s/n
povrijeđenih
Broj lakše
povrijeđenih
2010.god.
566
8
64
494
2011.god.
674
10
82
555
Razlika
+108
+2
+18
+61
+19.08%
+25%
+28%
+12.35%
Procenti
12
Analiza uzroka i posljedica saobraćajnih nezgoda za period januar-decembar 2011. godine
Ekspertni tim Federalnog ministarstva unutrašnjih poslova/Federalnog ministarstva unutarnjih poslova
5. POSLJEDICE SAOBRAĆAJNIH NEZGODA
Analizirajući period januar - decembar 2011. godine u odnosu na uporedni period
(januar – decembar 2010. godine), stanje sigurnosti drumskog saobraćaja na
području Federacije BiH je slijedeće:
1. ukupno nastradalih u saobraćajnim nesrećama je 6.661, što je manje za 4,01%. ili -278 lica u odnosu na 2010. godinu, gdje je broj nastradalih bio
6.939.
2. u saobraćajnim nesrećama poginulo je 170 lica, što je manje za -27 poginulih
lica ili -13,71% u odnosu na uporedni period (197).
3. broj teže povrijeđenih je 1074 što je za -0,09% manje u odnosu na uporedni
period (1075).
4. broj lakše povrijeđenih na području FBiH je 5.417 što je za -4,41% manje (u
odnosu na uporedni period 5.667).
5. broj saobraćajnih nesreća sa materijalnom štetom 23,231 što je manje za 413 s/n ili za 1,74% u odnosu na uporedni period (23,644);
6. Pored ovih nesumnjivih posljedica s/n ne treba zanemariti i velike materijalno
tehničke posljedice žrtava, porodica i društva u cijelini, koji su enormno visoki i
za koje društvena zajednica izdvaja velika finansijska sredstva iz bruto
društvenog proizvoda.
13
Analiza uzroka i posljedica saobraćajnih nezgoda za period januar-decembar 2011. godine
Ekspertni tim Federalnog ministarstva unutrašnjih poslova/Federalnog ministarstva unutarnjih poslova
5.1. Uporedni dijagram ukupnog broja saobraćajnih nezgoda, s/n sa
nastradalim licima i s/n sa materijalnom štetom
Tabela i grafikon 5.1.
30,000
25,000
20,000
15,000
10,000
5,000
0
Broj
saobraćajnih
nesreća
Broj s/n sa
nastradalim
Materijalna
šteta
2010.god.
28,443
4,799
23,644
2011.god.
27,902
4,676
23,226
-541
-123
-413
-2,56%
-1,74%
Razlika
Procenti
-1.90%
14
Analiza uzroka i posljedica saobraćajnih nezgoda za period januar-decembar 2011. godine
Ekspertni tim Federalnog ministarstva unutrašnjih poslova/Federalnog ministarstva unutarnjih poslova
5.2. Uporedni dijagram nastradalih u saobraćajnim nezgodama
Na osnovu prezentiranih podataka za period januar - decembar 2011. godine u
odnosu na uporedni period (januar – decembar 2010.), broj poginulih lica smanjen
je za -13,71%, broj nastradalih smanjen za -4,01%, broj teže povrijeđenih za -0,09%
i broj lakše povrijeđenih lica je smanjen za -4,41 %. (grafikon 5.2.).
Tabela i grafikon 5.2.
7,000
6,000
5,000
4,000
3,000
2,000
1,000
0
Ukupan broj
nastradalih
Broj poginulih
u
s/n
Broj teže
povrijeđenih
Broj lakše
povrijeđenih
2010.god.
6,939
197
1,075
5,667
2011.god
6,661
170
1,074
5,417
-278
-27
-1
-250
-4.01%
-13.70%
-0.09%
-4.41%
Razlika
Procenti
15
Analiza uzroka i posljedica saobraćajnih nezgoda za period januar-decembar 2011. godine
Ekspertni tim Federalnog ministarstva unutrašnjih poslova/Federalnog ministarstva unutarnjih poslova
5.3. Uporedni dijagram s/n sa poginulim licima i broj poginulih lica u s/n
Broj s/n sa poginulim licima za period januar - decembar 2011. godine u
odnosu na uporedni period manji je za -7,78% a broj poginulih lica manji je za
13,70% ili -27 lica. Tabela i dijagram 5.3. nam ukazuju na disproporciju između
broja s/n sa poginulim licima i broja poginulih lica u s/n.
Tabela i grafikon 5.3.
200
180
160
140
120
100
80
60
40
20
0
Broj saobraćajnih nesreća sa
poginulim licima
Broj poginulih u saobraćajnim
nesrećama
2010.god.
167
197
2011.god.
154
170
-13
-27
-7.78%
-13.70%
Razlika
Procenti
16
Analiza uzroka i posljedica saobraćajnih nezgoda za period januar-decembar 2011. godine
Ekspertni tim Federalnog ministarstva unutrašnjih poslova/Federalnog ministarstva unutarnjih poslova
5.4. Uporedni dijagram s/n sa povrijeđenim licima
U periodu januar – decembar 2011. godine, u odnosu na uporedni period, broj
s/n sa povrijeđenim licima manji je za -2,37% dok je broj povrijeđenih u
saobraćajnim nesrećema smanjen za -3,72% (grafikon 5.4).
Tabela i grafikon 5.4.
7,000
6,000
5,000
4,000
3,000
2,000
1,000
0
Broj saobraćajnih nesreća sa
povrijeđenim licima
Broj povrijeđenih u
saobraćajnim nesrećama
2010.god.
4,632
6,742
2011.god.
4,522
6,491
-110
-251
-2.37%
-3.72%
Razlika
Procenti
17
Analiza uzroka i posljedica saobraćajnih nezgoda za period januar-decembar 2011. godine
Ekspertni tim Federalnog ministarstva unutrašnjih poslova/Federalnog ministarstva unutarnjih poslova
6. KATEGORIJE PUTA S/N U FEDERACIJI BiH ZA 2011. GODINU
Najveći broj saobraćajnih nesreća prema mjestu i kategoriji puta dogodio se u
naseljenim mjestima (14.568), što je u odnosu na uporedni period manje za -1,68%
ili za -250 s/n.
Najviše poginulih u s/n imamo na magistralnim putevima 79 što je u donosu na
uporedni period manje za -29,46% ili -33 lica.
Najveći broj teže povrijeđenih lica je na magistralnim putevima (430), gdje
bilježimo smanjenje za -2,05% ili -9.
Na magistralnim putevima imamo najveći broj lakše povrijeđenih lica (1.938), a
u odnosu na uporedni period taj broj je veći za +0,46% ili +9.
Navedena statistika nesumnjivo govori da je u periodu januar - decembar
2011. godine došlo do značajnog trenda smanjenja broja saobraćajnih nesreća,
poginulih u s/n, teže i lakše povrijeđenih.
6.1 Tabelarni prikaz broja saobraćajnih nezgoda i nastradalih prema mjestu
nezgode
Najviše s/n desilo se:
-
u naseljenim mjestima (14.568) što je manje za – 1,68% za uporedni period,
što je u odnosu na ukupan broj s/n 52,21% (tabela 6.1.).
Tabela 6.1. Broj saobraćajnih nezgoda
PUT
MAGISTRALNI PUT
REGIONALNI PUT
LOKALNI PUT
NASELJE
OSTALO
UKUPNO
2010. godina
6.936
2.520
2.822
14.818
1.347
28.443
2011. godina
6.635
2.550
2.544
14.568
1.605
27.902
Razlika
-301
+30
-278
-250
+258
-541
Procenti
-4,33%
+1,19%
-9,8%
-1,68%
+19,15%
-1,90%
18
Analiza uzroka i posljedica saobraćajnih nezgoda za period januar-decembar 2011. godine
Ekspertni tim Federalnog ministarstva unutrašnjih poslova/Federalnog ministarstva unutarnjih poslova
Najviše s/n sa poginulim licima desilo se:
-
na magistralnom putu (79) što je za -29,46% manje u odnosu na
uporedni period, što je u odnosu na ukupan broj poginulih 46,48%
(tabela 6. 2.).
Tabela 6.2. Broj poginulih u s/n
2010. godina
PUT
MAGISTRALNI PUT
112
REGIONALNI PUT
28
LOKALNI PUT
21
NASELJE
28
OSTALO
8
UKUPNO
197
2011. godina
79
25
28
33
5
170
Razlika
-33
-3
-7
+5
-3
-27
Procenti
-29,46%
-10,71%
-33,33%
+17,85%
-37,5%
-13,70%
Najviše s/n sa teže povrijeđenim licima desilo se2:
- na magistralnom putu (430) što je za – 2,051% manje za uporedni period, što je u
odnosu na ukupan broj s/n sa teže povrijeđenim licima – 40,18% ( tabela 6.3).
Tabela 6.3. Broj teže povrijeđenih u s/n
2010. godina
2011. godina
PUT
MAGISTRALNI PUT
439
430
REGIONALNI PUT
168
170
LOKALNI PUT
139
148
NASELJE
310
293
OSTALO
15
29
UKUPNO
1.071
1.070
2
Razlika
-9
+2
+9
-17
+14
-1
Procenti
-2,05%
+1,19%
+6,47%
-5,48%
+93,33%
-0,09%
Za Bosanskopodrinjski kanton nedostaju adekvatni podaci broj teže i lakše povrijeđenih u s/n.
19
Analiza uzroka i posljedica saobraćajnih nezgoda za period januar-decembar 2011. godine
Ekspertni tim Federalnog ministarstva unutrašnjih poslova/Federalnog ministarstva unutarnjih poslova
Najviše s/n sa lakše povrijeđenim licima desilo se:
- na magistralnom putu (1.938) što je za +0,46% više za uporedni period , a u
odnosu na ukupan broj s/n sa lakše povrijeđenim licima 35,89% (tabela 6.4.).
Tabela 6.4. Broj lakše povrijeđenih u s/n
2010. godina
2011. godina
PUT
MAGISTRALNI PUT
1.929
1.938
REGIONALNI PUT
979
856
LOKALNI PUT
732
633
NASELJE
1.915
1.814
OSTALO
95
158
UKUPNO
5.650
5.399
Razlika
+9
-123
-99
-101
+63
-251
Procenti
+0,46%
-12,56%
-13,52%
-5,27%
+66,31%
-4,44%
20
Analiza uzroka i posljedica saobraćajnih nezgoda za period januar-decembar 2011. godine
Ekspertni tim Federalnog ministarstva unutrašnjih poslova/Federalnog ministarstva unutarnjih poslova
7. STANJE SIGURNOSTI SAOBRAĆAJA NA PODRUČJU FEDERACIJE BIH ZA
PERIOD JANUAR - DECEMBAR 2011. GODINE
( PO KANTONIMA )
7.1.Uporedni dijagram broja s/n
Na priloženom dijagramu može se vidjeti smanjenje broja saobraćajnih nezgoda na
području svih kantona, a
najveće smanjenje zabilježeno je u
Zapadnohercegovačkom kantonu -104 i Hercegovačko-Neretvanskom kantonu
-278 sobraćajnih nezgoda.
Tabela i grafikon 7.1.
12,000
10,000
8,000
6,000
4,000
2,000
0
USK
PK
TK
ZDK
BPK
SBK
HNK
ZHK
SK
K-10
2010.god.
2,704
265
5,146
3,972
80
2,960
2,218
749
9,599
750
2011.god.
2,704
242
5,086
3,979
85
2,830
1,940
645
9,701
690
Razlika
Procenti
0
-23
-60
+7
+5
-130
-278
-104
+102
-60
0.00%
-8.68%
-1.17%
+0.18%
+6.25%
-4.39%
-12.53%
-13.89%
+1.06%
-8.00%
21
Analiza uzroka i posljedica saobraćajnih nezgoda za period januar-decembar 2011. godine
Ekspertni tim Federalnog ministarstva unutrašnjih poslova/Federalnog ministarstva unutarnjih poslova
7.2. Uporedni dijagram broja broja poginulih u s/n
Na priloženom dijagramu može se vidjeti da se najveće povećanje poginulih u
saobraćajnim nezgodama zabilježeno je u Tuzlanskom kantonu +11 poginulih lica
ili +34,38%, dok je najveće smanjenje broja poginulih u s/n zabilježeno u
Srednjobosanskom kantonu za -48% ili -15.
Tabela i grafikon 7.2.
50
45
40
35
30
25
20
15
10
5
0
USK
PK
TK
ZDK
BPK
SBK
HNK
ZHK
SK
K-10
2010.god.
20
3
32
32
0
31
31
13
30
4
2011.god.
21
1
43
27
0
16
21
6
27
8
+11
-5
Razlika
Procenti
+1
-2
+5%
-67%
+34.38% -16%
0
-15
-10
-7
-3
+4
0%
-48%
-32%
-54%
-10%
+100%
22
Analiza uzroka i posljedica saobraćajnih nezgoda za period januar-decembar 2011. godine
Ekspertni tim Federalnog ministarstva unutrašnjih poslova/Federalnog ministarstva unutarnjih poslova
7.3. Uporedni dijagram broja teže povrijeđenih u saobraćajnim nezgodama
Na priloženom dijagramu može se vidjeti povećanje broja teže povrijeđenih u
saobraćajnim nezgodama u Tuzlanskom kantonu
(+8%), dok je najveće
smanjenje teže povrijeđenih u saobraćajnim nezgodama zabilježeno u
Zapadnohercegovačkom kantonu -26,09% i Kantonu - 10 (-12,82%).
Tabela i grafikon 7.3.
300
250
200
150
100
50
0
USK
PK
TK
ZDK
BPK
SBK
HNK
ZHK
SK
K-10
2010.god.
111
33
225
182
4
138
137
46
160
39
2011.god.
123
28
243
175
4
151
131
34
151
34
Razlika
+12
-5
+18
-7
0
+13
-6
-12
-9
-5
+10.81%
-15%
+8.00%
-4%
0.00%
+9.42%
-4%
Procenti
-26.09% -5.63%
-12.82%
23
Analiza uzroka i posljedica saobraćajnih nezgoda za period januar-decembar 2011. godine
Ekspertni tim Federalnog ministarstva unutrašnjih poslova/Federalnog ministarstva unutarnjih poslova
7.4. Uporedni dijagram broja lakše povrijeđenih u saobraćajnim nezgodama
Na dijagramu 5.4. možemo vidjeti da se povećanje lakše povrijeđenih u
saobraćajnim nezgodama desilo Sarajevskom kantonu (+8,60%), dok se najveće
smanjenje dogodilo u Hercegovačkoneretvanskom kantonu (-16,53%) ili -125
lica je lakše povrijeđeno.
Tabela i grafikon 7.4.
1600
1400
1200
1000
800
600
400
200
0
USK
PK
TK
ZDK
BPK
SBK
HNK
ZHK
SK
K-10
2010.god.
733
101
1,446
697
17
494
756
399
850
174
2011.god.
702
66
1,392
715
18
423
631
420
912
138
-31
-35
-54
+18
+1
-71
-125
+21
+62
-36
-4.23%
-34.65%
-3.73%
+2.58%
+5.88%
-14.37%
-16.53%
+5.26%
+7.29%
-20.69%
Razlika
Procenti
24
Analiza uzroka i posljedica saobraćajnih nezgoda za period januar-decembar 2011. godine
Ekspertni tim Federalnog ministarstva unutrašnjih poslova/Federalnog ministarstva unutarnjih poslova
8. AKTIVNOSTI POLICIJE NA KONTROLI SIGURNOSTI
SAOBRAĆAJA
8.1. Preventivne mjere
7.1. Preventivne mjere
2010.
2011.
%
Sastanci sa direktorima osnovnih škola i nastavnicima
zaduženih za saobraćajno obrazovanje
669
782
+16,89%
Pružanje stručne pomoći školama od strane policijskih
službenika
629
854
+35,77%
2.102
2.078
-1,15%
Nastupi policijskih službenika u medijima
687
526
-23,43%
Rad sa školskim i saobraćajnim patrolama
128
294
+130%
Sastanci sa predstavnicima auto škola i predstavnicima
komisija za polaganje vozačkih ispita
112
141
+25,89%
Organizacija i realizacija sastanaka sa Općinskim sudom
- sudijama prekršajnih odjeljenja
171
167
-2,34%
Edukacija policijskih službenika na dosljednoj primjeni
Instrukcije o pravilima ponašanja i međusobnim
odnosima osl
1.182
762
-35,53%
Edukacija policijskih službenika o načinu ophođenja sa
učesnicima u saobraćaju
1.415
1.048
-25,93%
Realizovana saradnja sa drugim institucijama koje imaju
veze sa sigurnošću saobraćaja kontrola osovinskog
preopterećenja
1.509
1.174
-22,02%
Broj sačinjenih infomacija o nedostatku adekvatne
saobraćajne signalizacije i oštećenja na putu
1.580
1.459
-7,65%
Ostale aktivnosti u cilju unapređenja i bezbjednosti
saobraćaja
552
751
+36,05%
Kontakti i saradnja sa medijima
25
Analiza uzroka i posljedica saobraćajnih nezgoda za period januar-decembar 2011. godine
Ekspertni tim Federalnog ministarstva unutrašnjih poslova/Federalnog ministarstva unutarnjih poslova
8.2. Represivne mjere
%
2010.
2011.
20.143
18.031
-10,48%
Upravljanje vozila pod dejstvom opojnih
droga
4
37
+825%
Prekoračenje dozvoljene brzine kretanja
motornih vozila
143.691
176.273
+22,67%
5.350
3.462
-35,28%
5.793
6.643
+14,67%
Upravljanje vozilom prije sticanja prava na
upravljanje
3.700
4.071
+10%
Upravljanje vozilom bez položenog
vozačkog ispita
4.916
5.356
+8,21%
Upravljanje vozilom u vrijeme trajanja
zaštitne mjere
862
248
-71,22%
Nepoštivanje obaveza vozača prema
pješacima
2.541
2.760
181
84
-53,59%
Prekršaji koje su počinili pješaci
3.669
1.353
-63,12%
Tehnička neispravnos: broj upućenih vozila
na tehnički pregled
1.480
1.943
+31,28%
Upravljanje neregistrovanim motornim
vozilom
13.079
11.724
-10,36%
Nekorištenje sigurnosnog pojasa,
nekorištenje sigurnosne kacige
34.587
32.922
-4,81%
5.823
7.901
+35,68%
15.908
13.012
-18,20%
3.113
609
-80,43%
Upravljanje vozila pod dejstvom alkohola
Nepoštivanje saobraćajnih svjetlosnih
znakova
Nepropisno preticanje
Zbog neprekidnog upravljanja autobusom ili
teretnim vozilom
Korištenje mobilnog telefona
Nekorištenje svijetala u toku dana
Zbog nepoštivanja ograničenja za vozače
mlađe od 23 godine
+8,61%
Sumirajući preduzete mjere policije na preventivnom i represivnom djelovanju
može se konstatovati da su one bile izraženije u onim aktivnostima bitnim za
sigurnost saobraćaja, a u skladu sa Akcionim planom i Strategijom. Ove mjere
treba i dalje nastaviti sa tendencijom daljeg smanjenja broja nastradalih u
saobraćajnim nezgodama.
26
Analiza uzroka i posljedica saobraćajnih nezgoda za period januar-decembar 2011. godine
Ekspertni tim Federalnog ministarstva unutrašnjih poslova/Federalnog ministarstva unutarnjih poslova
9. PRIJEDLOG MJERA
1. U cilju smanjenja s/n u Federaciji neophodno je ubrzati donošenje zakonske
regulative u smislu pooštravanja mjera sankcionisanja prekršilaca s/n. Tu prije
svega Zakon o bezbjednosti saobraćaja, Zakon o prekršajima, kao i Krivični
zakon u dijelu koji se odnosi na saobraćajne delikte.
2. Neophodno je pojačati mjere policije prije svega kantonalnih, kao i ostalih
agencija za sigurnost, na preveniranju i represivnom djelovanju protiv
počinilaca ovih delikata.
3. S obzirom na veoma obimne zahtjeve i zadatke policije neophodno je u
budžetima kantona i Federacije obezbijediti dodatna materijalna i finansijska
sredstva za opremanje policije savremenim tehničkim pomagalima za kontrolu
saobraćaja (radari, droga testeri, komjuteri, vozila i dr. )
*
*
*
ZAKLJUČCI OKRUGLOG STOLA NA TEMU:
„ SISTEM SIGURNOSTI I PRAVNI PROPISI IZ OBLASTI SIGURNOSTI U
SAOBRAĆAJU U BIH”,
održanog 14.12.2011. godine u Sarajevu
Stanje pravne legislative u BiH,
• U što kraćem roku pokrenuti inicijativu za izmjene i dopune postojećeg teksta
Zakona o osnovama bezbjednosti saobraćaja na putevima u BiH i Zakona o
prekršajima F BiH u skladu sa uočenim nedostacima i primjedbama, a cilju
dosljedne primjene na terenu, te donošenja pravilnika propisanih ZOOBS-a na
putevima u BiH kao i usklađivanje već donešenih pravilnika sa istim.
• Inicirati usaglašavanje propisa iz nadležnosti Granične policije sa ZOOBS-a
na putevima u BiH, koji provode ostale policijske agancije u cilju
procesuiranja prekršaja počinjenih vozilima stranih registarskih oznaka
Komentar ZOOBS-a i Zakona o prekršajima F BiH,
• propisati kaznenu odredbu za postupanje suprotno odredbama člana 73. i 74.
• preciznije definisati rasute terete koje je neophodno osigurati prilikom transporta
kao i način njihovog osiguranja
• Za prekšaj prekoračenja brzine za više od 50 km/h na putevima van naselja
propisati novčanu kaznu kaou članu 234a. stav (1) tačka 5.
• kaznena odredba propisana za prekršaj iz člana 174. stav 2. treba biti ista, kao i
za postupanje suprotno odredbama člana 220.
27
Analiza uzroka i posljedica saobraćajnih nezgoda za period januar-decembar 2011. godine
Ekspertni tim Federalnog ministarstva unutrašnjih poslova/Federalnog ministarstva unutarnjih poslova
•
•
•
•
•
•
•
Član 188. ZOOBS-a koji se odnosi na medjunarodne vozacke dozvole da li
ih stranci trebaju imati ili ne stav 2 pobija stav 1. - uskladiti
Zakonom ili Pravilnikom o obliku i sadržaju obrasca Evropskog izvještaja o
saobraćajnoj nezgodi propisati ko je nadležan za izdavanje predmetnog
obrasca, kao i obavezu osiguravajućim kućama da predmetni obrazac
prihvate kao pravno valjan dokument kod nadoknade štete ;
prekršaje u čl. 227. preciznije definisati i propisati kaznenu odredbu za vozačafizičko lice
definisati rok za izvršenje vanrednog tehničkog pregleda
uskladiti kaznene odredbe (izricanja zaštitne mjere) za postupanje suprotno
odredbama čl.207. i 211.
za prekršaj upravljanja m/v koje nije uopšte registrovano ili kojem je istekla
registracija, propisati novčanu kaznu u vrijednosti prosječne registracije
m/v
usvojiti propisane pravilnike u cilju dosljedne primjene zakona (pravilnik o
načinu i postupku uzimanja uzoraka na analizu radi utvrđivanja koncentracije
alkohola ili opojnih sredstava u organizmu (član 159.)
Odredbe zakona o prekršajima Federacije BiH
• naophodna izmjena, odnosno usaglašavanje odredbe člana 81. Zakona o
prekršajima sa odgovarajućim odredbama Zakona o poreznoj upravi F BiH, a u
cilju mogućnosti provođenja postupka prinudne naplate.
• da se u članu 81. u stavu 1. doda nova tačka broj 5. koja glasi: “promjena
vlasništva motornog vozila”.
• da se izvrši izmjena i dopuna člana 47. Zakona o prekršajima F BiH u kojem će
se propisati da je u nadležnosti suda obaveza pozivanja svih svjedoka koji
učestvuju u prekršajnom postupku.
• da se izvrši izmjena odgovarajućih zakonskih odredbi Zakona o prekršajima F
BiH kako bi se propisala fakultativna odbrana za maloljetnika u ovisnosti od
složenosti postupka, težine počinjenog prekršaja, mentalnog stanja maloljetnika i
sl., čime bi se u svakom slučaju uticalo na smanjenje troškova prekršajnog
postupka, kao i na skraćenje vremena trajanja samog postupka.
Podzakonski akti – pravilnici - analiza,
Donijeti pravilnike:
• Pravilnik o načinu i uvjetima prijevoza djece mlađe od 12 godina.
• Pravilnik o načinu prikupljanja i obradi statističkih podataka o prometnim
nezgodama.
• Pravilnik o načinu i postupku uzimanja uzoraka na analizu radi utvrđivanja
koncentracije alkohola ili opojnih sredstava u organizmu.
• Pravilnik o o sadržaju programa i načinu održavanja predavanja o
posljedicama koje proizlaze iz nepoštivanja ili nepoznavanja propisa o
sigurnosti prometa na cestama te programu i načinu provjere poznavanja
propisa o sigurnosti prometa na cestama.
28
Analiza uzroka i posljedica saobraćajnih nezgoda za period januar-decembar 2011. godine
Ekspertni tim Federalnog ministarstva unutrašnjih poslova/Federalnog ministarstva unutarnjih poslova
Uskladiti sljedeće pravilnike sa Zakonom o izmjenama i dopunama ZOOBS-a
•
•
•
•
•
•
•
Pravilnik o vozačkoj dozvoli
Pravilnik o dimenzijama, ukupnoj masi i osovinskom opterećenju vozila, o
uređajima i opremi koju moraju imati vozila i o osnovnim uvjetima koje moraju
ispunjavati uređaji i oprema u cestovnom prometu
Pravilnik o tehničkim pregledima vozila
Pravilnik o dimenzijama, ukupnoj masi i osovinskom opterecenju...
(23/07) odnosno clan. 155. koji se odnosi na zimsku opremu uskladiti sa
Pravilnikom o saobraćaju u zimskim uslovima vožnje
Izraditi katalog testnih pitanja
Napraviti državnu strategiju sigurnosti prometa
Funkcionalno Vijeće za sigurnost prometa
Edukacija kao faktor sigurnosti saobraćaja,
•
•
Da se podrži inicijativa za edukaciju i predavanje na početku svake školske
godine za brucoše fakulteta u saradnji FMUP-a ( Ekspertni tim FMUP-a,
FMON, u suradnji sa Univerzitetom
Razmotriti mogućnost uvođenja fakultativnog predmeta
„Kultura u
saobraćaju“
Auto škole – stanje i rad – nedostaci i prijedlozi za poboljšanje
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
nužno je da nadležni organ omogući adekvatnu literaturu.
način organizacije auto škole potrebno bi bilo da bude najmanje d.o.o
autoškola mora imati direktora i najmanje još dva uposlena instrutkora vožnje;
autoškola da bi se registrovala za rad mora postati PDV obveznik;
dozvoliti rad novim instruktorima vožnje od trenutka prijave na PIO;
omogućiti upis kandidatima prije navršenih 18 godina kako bi se ispoštovala
zakonska odredba da se polaganju može pristupiti sa navršenih 18 godina;
regulisati na koji način dozvoliti polaganje kada kandidat promjeni mjesto
boravka;
angažovanje licenciranog predavača ograničiti u skladu sa zakonom – dati
razuman rok do kada bi autoškole mogle angažovati predavača u stalni radni
odnos;
organizirati seminare za predavače teoretske nastave;
povećati broj časova teoretske nastave za kandidate C1 podkategorije, ukoliko je
istekla važnost položenih testova ”B” kategorije;
učiti kandidate da postanu dobri i defanzivni vozači;
uspješnost rada autoškola ne smije se vezati samo za prolaznost kandidata na
ispitu;
uključiti instruktora vožnje u ocijenjivanje kandidata,
uskladiti saobraćajnu signalizaciju ;
dozvoliti da se nastava prve pomoći obavlja i u drugim ustanovama u koliko
ispunjavaju zakonom predviđene uslove (zdravstvene ustanove, humanitarne
organizacije, autoškole...);
29
Analiza uzroka i posljedica saobraćajnih nezgoda za period januar-decembar 2011. godine
Ekspertni tim Federalnog ministarstva unutrašnjih poslova/Federalnog ministarstva unutarnjih poslova
uskaditi kriterije kod ispitivača;
dati povratnu informaciju autoškolama šta su najčešći uzroci zbog čega kandidati
padaju na ispitima;
•
•
Edukacija komisija za polaganje vozačkog ispita.
•
•
•
•
Donošenjem Zakona o osnovama sigurnosti saobraćaja na putevima u Bosni i
Hercegovini došlo je do poboljšanja stepena sigurnosti u pogledu smanjenja
broja saobraćajnih nezgoda, ali nažalost to još uvijek nije dovoljno jer i dalje
imamo veliki broj poginulih i teško povrijeđenih osoba u saobraćajnim
nezgodama, te je potrebno i dalje kontinuirano raditi i unaprijeđivati sistem
saobraćaja u našoj zemlji.
Neophodno definisane doedukacije u toku trajanja validnosti Licence za
predavača i ispitivača, odnosno Komisija za polaganje vozačakog ispita jer se
zakoni i pravilnici mijenjaju a donose direktive, što bi u sistemu kod nadležnih
osoba koje nose cijeli postupak edukacije uticalo na poboljšanje i obnovu
znanja kroz seminare, te dalo odgovore na probleme u implementaciji
edukacije i njenog poboljšanja.
Razmotriti mogućnosti prenosa i povjeravanja stručnih seminara naučnostručnim organizacijama u BiH,
Stručne seminare za stručno usavršavanje koji podrazumijevaju informisanje o
svim novim kretanjima u ovoj oblasti relevantnih za stručnu nadgradnju
vozača instruktora potrebno je adekvatno i osmišljeno koncipirati sa
adekvatnim predavačima i sa praktičnim temama.
Vještačenja u saobraćajnim nezgodama
• Inicirati stručno usavršavanje
stalnih sudskih vještaka iz oblasti
saobraćaja i policijskih službenika koji vrše uviđaje saobraćajnih
nezgoda.
Za izvještaj o stanju sigurnosti u saobraćaju za period januar - decembar 2011.
godine na području Federacije Bosne i Hercegovine (po kantonima) korišteni su
podaci iz sljedećih izvora:
-
Podaci iz izvještaja kantonalnih ministarstava unutrašnjih poslova o provođenju
mjera iz Akcionog plana, a na osnovu dokumenta “Polazne osnove strategije
sigurnosti drumskog saobraćaja na području FBiH 2008. - 2013. godine”
SEKTOR ZA OPĆE I ZAJEDNIČKE POSLOVE
ODJEL ZA INFORMATIVNE POSLOVE
Sarajevo,31.01.2012. godine
Dom policije, Tina Ujevića br.1
Tel:033/280-020, lok. 4529
Fax:033/590-264
[email protected]
30
Analiza uzroka i posljedica saobraćajnih nezgoda za period januar-decembar 2011. godine
PRILOG
BOSNA I HERCEGOVINA
FEDERACIJA BOSNE I HERCEGOVINE
FEDERALNO MINISTARSTVO UNUTRAŠNJIH POSLOVA/FEDERALNO
MINISTARSTVO UNUTARNJIH POSLOVA
Godišnja press konferencija
Sarajevo, 31.01.2011.
Prof.dr Osman Lindov, dipl.inž.saobr.
-ČLAN EKSPERTNOG TIMA FMUP-a EKONOMSKA UŠTEDA USLJED SMANJENJA STRADANJA U SAOBRAĆAJNIM
NEZGODAMA U FBiH
Sigurnost cestovnog saobraćaja predstavlja problem u svijetu i mnoge zemlje pokušavaju
smanjiti broj poginulih i ozlijeđenih na cestama. Jak motiv da se poboljša sigurnost saobraćaja
je financijski. U skladu sa tim, uzimajući u obzir velike finansijske resurse koji su korišteni
zbog saobraćajnih nezgoda, mjere prevencije se mogu opravdati kao investicija. Ovo je pristup
koji je usvojen u mnogim razvijenim i zemljama u razvoju gdje ekonomske vrijednosti za
sprječavanje nezgoda mogu biti značajne. Socio-ekonomski gubici koji proizlaze iz SN u FBiH
izračunate su pomoću BRUTO OUTPUTA ili METODA “LJUDSKI KAPITAL” metodologija koja se koristi u mnogim zemljama. METODA LJUDSKOG KAPITALA
uključuje pet komponenti troškova: administrativne troškove, troškove oštećenja imovine,
troškove medicinskog tretmana, izgubljeni učinak i ljudske troškove. ADMINISTRATIVNI
TROŠKOVI podrazumijevaju podatke koji se nalaze u okviru: suda i tužilaštva, policije,
direkcija za ceste i vatrogasnih službi. TROŠKOVI ŠTETE IMOVINE podrazumijevaju
podatke koji se nalaze u okviru: direkcija za ceste (oštećenja infrastrukture), osiguravajućih
društava i autoservisa. MEDICINSKI TROŠKOVI podrazumijevaju podatke koji se nalaze u
okviru: hitnih službi, zavoda za javno zdravstvo, općih bolnica i rehabilitacijskih ustanova.
TROŠKOVI IZGUBLJENOG UČINKA se odnose na gubitak proizvodnih kapaciteta
ekonomije od onih koji su ozlijeđeni ili ubijeni u saobraćajnoj nezgodi, a podrazumijevaju
podatke koji se nalaze u okviru: zavoda za javno zdravstvo, općih bolnica i rehabilitacijskih
ustanova. LJUDSKI TROŠKOVI se odnose na troškove: bola, tuge i patnje. U tabelama 1,2, 3 i
4dati su paramtri troškova saobraćajnih nezgoda
Tabela 1: Komponente troškova saobraćajnih nezgoda i njihovi gubitci
Gubitci vezani za žrtve
Gubitci vezani za nesreće
(KM miliona)
(KM miliona)
Izgubljeni Medicinski Ljudski Administrativni Troškovi
učinak
trošak
troškovi troškovi
oštećenja
imovine
Nastali
552,63
42,75
156,28 15,92
56,37
gubitci
Ukupni
gubitci
(KM
miliona)
823,77
Tabela 2: Gubici nastali za svaku saobraćajnu žrtvu prema vrsti ozljede
Vrsta ozljede
Troškovi
Smrtno stradali/SMRT
KM 273.416,00 (Euro 139.798,00)
Teško ozlijeđeni/ TTO
KM 100.757,00 (Euro 51.517,00)
Lakše ozlijeđeni / LTO
KM 25.780,00 (Euro 13.181,00)
1
Tabela 3: Gubici nastali za svaku saobraćajnu nesreću po vrsti saobraćajne nesreće
Vrsta nesreće
Troškovi
Fatalna nesreća/SN sa poginulim
KM 371.913,00
(Euro 190.159,00)
Nesreća sa težim ozljedama/SN sa TTO
KM 176.374,00
(Euro 90.180,00)
Nesreća sa lakšim ozljedama/SN sa LTO
KM 32.225,00
(Euro 16.447,00)
Nesreće sa imovinskim oštećenjima/SN sa MAT.
KM 1.592,00
(Euro 814,00)
štetom
Tabela 4: Procijenjeni godišnji ekonomski gubitak za FBiH ekonomiju (na osnovu 2010.)
Stavka
Iznos (u milionima )
Godišnji BDP FBiH
KM 14.200
Proračunati godišnji gubitak (miliona)
KM 823,00
(Euro 421,00 )
Kao postotak godišnje gubitka
5,8% BDP-a u 2010
Ako se samo 10% uspije uštedjeti na cesti kroz smanjenje broja poginulih i povrijeđenih osoba,
to je ekvivalent za "uštedu" 40 miliona eura. Sa tim iznosima na raspolaganju svake godine u
budžetu FBiH, mogu se vršiti ulaganja kako bi se pomoglo ekonomski i društveni razvoj.
Prema podacima FMUP-a broj saobraćajnih nezgoda sa poginulim osobama za period januar decembar 2011. godine u odnosu na usporedni period (2010.) manji je za -7,78% ili za 13
saobraćajnim nezgodama sa poginulim osobama. U 2011. manje oko 110 SN sa povrijeđenim.
U 2011. manje oko 413 SN sa materijalnom štetom
Broj poginulih osoba u saobraćajnim nezgodama u FBiH za 2011. je manji od broja poginulih u
2010. za 11,68% ili za 23 osobe. U 2011 je manje oko 261 ozlijeđenih osoba u saobraćajnim
nezgodama.
Prema izračunatim vrijednostima u FBiH svaka saobraćajna nezgoda sa poginulim osobama
“košta” oko 371.913,00 KM. Saobraćajna nezgoda sa težim ozljedama košta oko 176.374,00
SN sa lakše ozlijeđenima košta oko 32.225,00 KM a SN sa materijalnom štetom košta oko
1.592,00 KM.
Ako je u 2011. manje oko 13 saobraćajnih nezgoda sa poginulim osobama, ostvarena je
“ušteda” od oko: 13 x 371.913,00 = 4.834.869,00 (KM). Ako je u 2011. manje oko 1 SN sa
TTO, ostvarena je “ušteda” od oko: 1 x 176.374,00 = 176.374,00 (KM). Ako je u 2011. manje
oko 109 SN sa LTO, ostvarena je “ušteda” od oko: 109 x 32.225 = 3.512.525,00 (KM)
Ako je u 2011. manje oko 413 SN sa materijalnom štetom, ostvarena je “ušteda” od oko: 413 x
1.592,00 = 657.496,00 (KM).
Ukupna ostvarena “ušteda” prema smanjenju broja SN sa poginulim i TTO i LTO i
materijalnom štetom u FBiH u 2011. iznosila je oko: 4.834.869,00+ 176.374,00 + 3.512.525,00
+ 657.496,00 =9.181.264,00 (KM)
Prema izračunatim vrijednostima u FBiH svaka “SMRT” u saobraćajnoj nezgodi “košta” oko
273.416,00 KM , TTO “košta oko 100.757,00 KM, LTO košta oko 25.780,00 KM.
Prema izračunatim vrijednostima u FBiH svaka “SMRT” u saobraćajnoj nezgodi “košta” oko
273.416,00 KM , TTO “košta oko 100.757,00 KM, LTO košta oko 25.780,00 KM.
2
U 2011 je manje oko 27 poginule osobe u saobraćajnim nezgodama time je ostvarena “ušteda”
od oko: 27 x 273.416,00 = 7.382.232,00 (KM). U 2011 je manje oko 1 teže ozlijeđena osoba u
saobraćajnim nezgodama, time je ostvarena “ušteda” od oko: 1 x 100.757,00 = 100.757,00
(KM). U 2011 je manje oko 250 lakše ozlijeđena osoba u saobraćajnim nezgodama, time je
ostvarena “ušteda” od oko: 250 x 25.780,00 = 6.445.000,00 (KM).
Ukupna “ušteda” prema smanjenju broja poginulih i TTO i LTO osoba u FBiH u 2011. iznosila
je oko: 7.382.232,00 + 100.757,00 + 6.445.000,00 =13.927.989,00 (KM)
3
Download

analiza stanja sigurnosti saobraćaja za period januar