Yunan (Helen) Uygarlığı
• M.Ö. 1000 civarında Ege kıyılarında başladı.
– Tarım, balıkçılık ve deniz ticareti
• Soyut düşüncenin popülerliği
• Farklı kültürlerle etkileşim.
– Mısır, Mezopotamya ve Fenikeliler
•
• Evreni anlamaya ve salt bilgiye yönelik ilk
yaklaşımlar.
–
Thales (M.Ö. 624 – 548)
• Milet okulunun kurucusu,
• Mitolojiden rasyonel düşünceye geçiş
• Evren: Kozmos
– Evreni anlamak için madde (physis)
anlaşılmalı
• Materyalist felsefenin (Doğa felsefesi) kurucusu
– Doğa filozofları
• Evrenin özü: Temel element (arkhe)
Anaximander (M.Ö. 610 – 545)
•
Evrenin özü, sonsuz, sınırsız ve
gözlenemeyen bir nesne (Aperion)
– Öğrencisi Aneximenes’e göre: Hava
•
Evrimden bahseden ilk düşünür.
•
İlk dünya haritalarından birini çizdi.
•
Astronomik gözlemler.
– Dünya merkezli evren modeli
Milet Okulu Dünya Merkezli Evren Modeli
• Dünya:
– Silindir bir sütun şeklinde
– Hareketsiz
– Evrenin merkezinde
• Gök küresi dünyanın etrafında
dönmekte
– Yıldızlar ve gezegenler dönen
gök kürelerine çakılı
Milet Okulunun Bilime Katkıları
• Temel element ve Evrensel ilkeler ekolü
– Materyalist felsefe
• Astronomi
• Geometride ispat ve soyut işlemler
– Thales teoremi
Temel Elementler: Evrensel İlkeler Ekolü
• Evreni oluşturan 4 temel element (Empedokles, ~ M.Ö. 450)
• 2000 yıl boyunca doğru kabul edildi.
Pisagor (M.Ö. 580-500)
• Thales’in öğrencisi
– Mısır ve Babil’de matematik öğrendi
• Güney İtalya’da Pisagor Okulu (M.Ö. 530)
– Tarikatvari gizli öğretiler
• Materyalist görüşe karşı rasyonalist görüş
– Gözlem yerine matematik evreni
açıklamada yeterli
Pisagor Okulu
• Evrenin özü, somut maddeler değil,
– Pisagor Teoremi
• İrrasyonel sayılar ve matematiğin ilk krizi
Pisagor Okulu ve Astronomi
• Evren ve Dünya Küre şeklinde
–
• Dünya evrenin merkezinde
• Etrafında diğer küreler
Hipokrat (M.Ö. 460-377)
•
– Büyü yerine tedavi
• Hastalıkların nedeni çevre, yeme-içme ve
yaşama şekli
• Vücuttaki 4 sıvı dengesi
• Doktorlar loncası kurdu.
– Hipokrat Yemini
Hipokrat (M.Ö. 460-377)
• En ünlü eseri: Kutsal Hastalık
•
Materyalism ve Rasyonalism
• Materyalist ve rasyonalist görüşlerin karşılıklı eleştirileri ve
etkileşimi sonucu evren hakkında yeni görüşler ortaya çıktı.
• Atomcu Okul
– Leukippos ve öğrencisi Demokritos (M.Ö. 5. yy)
• Sofistler
– Gorgias
• Atina Okulları
– Socrates, Platon ve Aristoteles
Demokritos (M.Ö. 460-370)
• Trakyalıdır, Babil ve Mısır’a gitmiştir.
– Hindistan’a da gittiği tahmin ediliyor.
• Evrenin özü:
• Ateist ve materyalist felsefe
–
Sofistler (M.Ö. 4. yy)
Sofist:
• Pisagorcu göçmen düşünürler.
• Uzmanlık alanları:
Salt bilgiye yönelme
İnsan felsefesi
• Atinalıların tepkilerini çektiler (s. 29)
Socrates (M.Ö. 470-399)
• Ahlak felsefesinin kurucusu
• Doğadan ziyade insanı anlamak gerekli
• Sokratik soru sorma tekniğini geliştirdi.
Platon (M.Ö. 4.yy)
• Atina’da Akademi okulunu kurdu.
– Sokrates’in tartışma yöntemlerini kullandı.
Evren: İdealar dünyası ve olgular Dünyası.
İdea:
Olgu:
• Sadece eğitilmiş bir akıl idealara ulaşabilir.
–
Platon
• İdeaları keşfetmede en önemli araç
– Matematik:
“Buraya matematik bilmeyenler giremez.”
• Gözlemsel değil matematiksel astronomi
– En mükemmel şekil: Küre
– En mükemmel hareket: Dairesel hareket
• En ünlü Eseri:
Aristoteles (M.Ö. 384-322)
• Platon’un en ünlü öğrencisi
– 20 yıl Akademi de öğrenim gördü.
• Büyük İskender’in hocası ve danışmanı
• Atina’da Lyceum adlı okulunu kurdu.
• Modern çağlara kadar hem batı hem doğu
dünyasında temel otorite.
•
Aristoteles ve Fen Bilimleri
Fen bilimlerinin o dönemki hemen her alanında çalışmalar yapmıştır.
Astronomi
Evren Modeli
Biyoloji
Canlıların sınıflandırılması
Fizik (Mekanik ve Optik)
Hareket ve Görme
Kimya (Simya)
Temel elementlerin dönüşümü
Aristoteles ve Fizik
• Mekanik:
• Doğa boşluktan sakınır.
• Optik:
• Nesne-ışın teorisi
Aristoteles ve Evren
Eşmerkezli kürelerden oluşan dünya
merkezli evren modeli
Dünya ve evren küresel
Ay-Altı Evren: 4 temel element
Değişken kusurlu bölge
Ay-Üstü Evren: 5. temel element (Eter)
Mükemmel düzgün dairesel hareket
Değişmez ve kalıcı cisimler
•
Aristoteles ve Bilimsel Yöntem
• Bilimsel yöntemin öncüsü
• Bilgi üretmede a priori önermeler
–
• Bütün insanlar ölümlüdür.
• Sokrates bir insandır.
• Sokrates ölümlüdür.
Download

Yunan (Helen) Uygarlığı