AKDENİZ DENETİM
YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK LTD.ŞTİ.
Sirküler No: 2014/81
Tarih:
02.04.2014
ŞİRKETLERDE AZLIK HAKKI
Eski Türk Ticaret Kanununa göre halka açık olmayan anonim ortaklıklarda azınlık hakları,
esas sermayenin en az 1/10′una sahip olan pay sahibi veya sahipleri için söz konusu olur.
Halka açık anonim ortaklıklarda azınlık hakları ise, çıkarılmış sermayenin en az %5′ine
(1/20) sahip olan pay sahibine veya sahiplerine tanınmıştır. Bu oranlar Yeni Türk Ticaret
Kanunu’nda da geçerliliğini korumaktadır.
%51′lik oranda sermaye sahibi pay sahibi çoğunluk ilkesi gereğince hâkim ortak olarak
değerlendirilmekte olmakla birlikte Yeni TTK’da azınlık haklarının kullanılması için pay
senetlerinin bankaya tevdi edilmesi şartı kaldırılmıştır.
Genel olarak; şirket sermayesinin %51’den fazlasına sahip hissedar şirketi istediği gibi
yönetebilir kanaati hakimdir. Ancak 6102sayılı TTK’da da azlık haklarını koruyan
düzenlemeler mevcuttur. Şöyle ki,
1- Belirli Grupların Yönetim Kurulunda Temsil Edilmesi Hakkı
Azınlık pay sahiplerine Yeni Türk Ticaret Kanunu ile Eski TTK’da düzenlenmemiş; anonim
şirketlerde azınlık pay sahibinin yönetim kurulunda temsil hakkı getirilmiştir. Kanunun
“Belirli grupların yönetim kurulunda temsil edilmesi” başlıklı 360. Maddesindeki
düzenlemeye göre, esas sözleşmede öngörülmek şartı ile azlığa yönetim kurulunda
temsil edilme hakkı verilmektedir.
MADDE 360- (1) Esas sözleşmede öngörülmek şartı ile, belirli pay gruplarına, özellik ve
nitelikleriyle belirli bir grup oluşturan pay sahiplerine ve azlığa yönetim kurulunda temsil
edilme hakkı tanınabilir.
2- Feshi Talep Etme Hakkı
Eski TTK da yer verilmeyen bir başka uygulama; Yeni Türk Ticaret Kanunu ile azınlık pay
sahiplerine hem halka açık anonim şirketlerde hem de kapalı tip anonim şirketlerde,
şirketin haklı sebeple feshini talep etme hakkının verilmesidir. İlgili düzenlemeye göre,
haklı sebeplerin varlığı halinde, azınlık pay sahipleri, şirketin merkezinin bulunduğu
yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesinden şirketin feshine karar verilmesini talep
edebileceklerdir.
3- Özel Denetim İsteme Hakkı
Yeni Türk Ticaret Kanunun’da Eski TTK’dan farklı olarak, azınlık pay sahiplerine özel
denetim isteme hakkı vermiştir. Genel kurul pay sahipleri tarafından yapılan özel
denetim talebini reddederse, azınlık pay sahipleri üç ay içinde şirket merkezinin
bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinden özel denetçi atanmasını isteyebilir. Başka
bir deyişle, pay sahibi özel denetim talebinde bulunmuş, ancak talep genel kurul
tarafından reddedilmişse, sadece azınlık pay sahipleri mahkemeden özel denetçi tayin
Fevzi Çakmak Cad. Burçin III. İş Merkezi 10. kat No: 135
Fomara / BURSA
Tel: 0.224. 220 61 61 Pbx Fax : 0.224. 224 53 54
AKDENİZ DENETİM
YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK LTD.ŞTİ.
etmesini isteyebilir.
4- Genel Kurulu Olağanüstü Toplantıya Davet Hakkı
Azınlık pay sahipleri, yönetim kurulundan, geciktirici sebepleri ve gündemi belirterek,
genel kurulu toplantıya çağırmasını veya genel kurul zaten toplanacak ise, karara
bağlanmasını istedikleri konuları gündeme koymasını yazılı olarak isteyebilirler.
5- Kurucuların, İlk Yönetim ve Denetim Kurulunun İbrasındaki Rolü
Yeni Türk Ticaret Kanununda da azınlık pay sahiplerine kurucuların, ilk yönetim ve
denetim kurulu üyelerinin sulh ve ibrası hususunda olumsuz oy kullanma hakkı
verilmiştir. Buna göre, bu kişilerin sulh ve ibrası azınlığın bu konuda olumsuz oy
kullanmama şartına bağlıdır. Bahsi geçen 1/10 ve %5 oranlarının esas sözleşme ile
yükseltilmesi mümkün değil ise de indirilmesi mümkündür. İlgili düzenleme Eski TTK’da
da aynen yer almakta idi.
MADDE 559- (1) Kurucuların, yönetim kurulu üyelerinin, denetçilerin, şirketin
kuruluşundan ve sermaye artırımından doğan sorumlulukları, şirketin tescili tarihinden
itibaren dört yıl geçmedikçe sulh ve ibra yoluyla kaldırılamaz. Bu sürenin geçmesinden
sonra da sulh ve ibra ancak genel kurulun onayıyla geçerlilik kazanır. Bununla
beraber, esas sermayenin onda birini, halka açık şirketlerde yirmide birini temsil eden
pay sahipleri sulh ve ibranın onaylanmasına karşı iseler, sulh ve ibra genel kurulca
onaylanmaz.
6- Finansal Tabloların Müzakerelerini Erteleme Hakkı
İlgili hüküm uyarınca, azınlık finansal tabloların ve buna bağlı konulara ilişkin
müzakerenin 1 ay sonraya ertelenmesini genel kuruldan talep edebilir. Bu durumda
genel kurulun bir karar almasına gerek olmaksızın, toplantı başkanının kararıyla bir ay
sonraya ertelenir. Finansal tabloların müzakeresinin bir ay sonraya ertelenmesine ilişkin
azınlık talebi yeterli olup, ayrıca gerekçe bildirilmesine gerek yoktur.
MADDE 420- (1) Finansal tabloların müzakeresi ve buna bağlı konular, sermayenin onda
birine, halka açık şirketlerde yirmide birine sahip pay sahiplerinin istemi üzerine, genel
kurulun bir karar almasına gerek olmaksızın, toplantı başkanının kararıyla bir ay sonraya
bırakılır. Erteleme, 414 üncü maddenin birinci fıkrasında yazılı olduğu şekilde pay
sahiplerine ilanla bildirilir ve internet sitesinde yayımlanır. İzleyen toplantı için genel
kurul, kanunda öngörülen usule uyularak toplantıya çağrılır.
(2) Azlığın istemiyle bir defa ertelendikten sonra finansal tabloların müzakeresinin tekrar
geri bırakılmasının istenebilmesi, finansal tabloların itiraza uğrayan ve tutanağa geçmiş
bulunan noktaları hakkında, ilgililer tarafından, dürüst hesap verme ölçüsü ilkeleri
uyarınca cevap verilmemiş olması şarttır.
Saygılarımızla,
AKDENİZ DENETİM
Fevzi Çakmak Cad. Burçin III. İş Merkezi 10. kat No: 135
Fomara / BURSA
Tel: 0.224. 220 61 61 Pbx Fax : 0.224. 224 53 54
AKDENİZ DENETİM
YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK LTD.ŞTİ.
Bilgilerinize,
AKDENİZ DENETİM
Fevzi Çakmak Cad. Burçin III. İş Merkezi 10. kat No: 135
Fomara / BURSA
Tel: 0.224. 220 61 61 Pbx Fax : 0.224. 224 53 54
Download

AKDENİZ DENETİM ŞİRKETLERDE AZLIK HAKKI Eski Türk Ticaret