Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi
Dr. Nüsret - Semahat Arsel Uluslararası Ticaret Hukuku
Uygulama ve Araştırma Merkezi
Uluslararası Vergi Hukuku Konferansları Serisi - 2
————————————————–––––————
International Tax Law Conference Series - 2
Vergiden Kaçınmanın Önlenmesi:
Ulusal ve Uluslararası Vergi Hukukunda
Alınan Önlemler
————————————————
Preventing Tax Avoidance:
National and International Tax Law Measures
Editör / Editor: Prof.Dr. Billur YALTI
Beta
Yay›n No : 3117
1. Bask› - Ağustos 2014 - ‹STANBUL
ISBN 978 - 605 - 333 - 144 - 5
Cop­yright© Bu ki­ta­b›n bu bas›s› için Tür­ki­ye’de­ki ya­y›n hak­la­r› BE­TA Ba­s›m Ya­y›m Da­
€›­t›m A.Ş.’ye ait­tir. Her hak­k› sak­l›­d›r. Hiç­bir bö­lü­mü ve pa­rag­ra­f› k›s­men ve­ya ta­ma­men
ya da özet ha­lin­de, fo­to­ko­pi, fak­si­mi­le ve­ya baş­ka her­han­gi bir şe­kil­de ço­€al­t›­la­maz,
da­€›­t›­la­maz. Nor­mal öl­çü­yü aşan ik­ti­bas­lar ya­p›­la­maz. Nor­mal ve ka­nu­nî ik­ti­bas­lar­da
kay­nak gös­te­ril­me­si zo­run­lu­dur.
Dizgi: B e t a B a s › m A . Ş .
Bask› - Cilt
: Yazın Basın Yayın Matbaacılık Trz. Tic. Ltd. Şti. (Sertifika No: 12028)
İkitelli Çevre Sanayi Sitesi 8. Blok No: 38-40-42-44
Başakşehir/İSTANBUL
Kapak Tasar›m : Veysel Coşkun
Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş. (Sertifika No: 16136)
Narlıbahçe Sok. Damga Binası No: 11
Ca€alo€lu - ‹STANBUL
Tel : (0-212) 511 54 32 - 519 01 77
Fax: (0-212) 513 87 05 - 511 36 50
www.betayayincilik.com
ÖNSÖZ
Bu kitap, Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nin, Nüsret-Semahat Arsel Uluslararası Ticaret Hukuku Merkezi ile işbirliği halinde, 3
Kasım 2011 tarihinde İstanbul’da gerçekleştirdiği İkinci Uluslararası Vergi Konferansında sunulan ve tartışılan tebliğlerin derlendiği bir
çalışmadır. Kitap, konferans konusuna uygun bir biçimde, “Vergiden
Kaçınmanın Önlenmesi”ni ele almaktadır. Konferans konusunun belirlenmesinde, vergiden kaçınma kavramının çokça kullanılmasına
karşın içeriğinin belirsizliği, vergi mükellefinin vergiyi azaltmak veya
ortadan kaldırmak için sergilediği çeşitli davranış modellerinin hukuken birbirlerinden ayırt edilmesi zorunluluğu, vergiden kaçınmaya
karşı ülke sınırları içinde ve sınır aşan hallerde gösterilen çeşitli reaksiyon biçimlerinin tartışılmasının gerekliliği etken olmuştur. Uluslararası vergi çevrelerinin, vergiden kaçınma olgusunu ve bununla mücadele yöntemlerini 2000’li yıllarda daha da çok mercek altına almış
olması da bir diğer etkendir. Konferans, vergiden kaçınmanın kavramsal ve anayasal sınırlarının belirlenmesi, ulusal hukuklarda uygulandığı şekliyle vergiden kaçınmayı önleyici genel ve özel düzenlemelerin
karşılaştırmalı bir biçimde değerlendirilmesi ve sınır ötesi işlemlerde
vergiden kaçınmaya yönelik yaklaşım ve uygulamaların tartışılması
amacıyla tasarlanmıştır. Konferansta sunulan tebliğler, hem karşılaştırmalı vergi hukuku hem de uluslararası vergi hukuku açısından çok
zengin ve nitelikli bilgi birikimini bütünleştirmiştir. Bu çerçevede, elinizdeki eser, temel bir başvuru kaynağı mahiyetinde olacaktır.
Bu esere değerli tebliğleri ile katkıda bulunan Prof. Dr. Daniel Gutmann, Prof. Dr. Mustafa Akkaya, Prof. Dr. Daniel Deak, Prof. Dr. Nihal
Saban, Prof. Dr. Nurettin Bilici, Prof. Dr. Dennis Weber ve Prof. Dr.
Adolfo Martin Jimenez’e içten teşekkürlerimi sunuyorum. Konferansta değerli katkısı olan Prof. Dr. Pasquale Pistone’ye ayrıca teşekkür ediyorum. Konferansta oturum başkanlığı yapan sevgili meslektaşlarım
Prof. Dr. Binnur Çelik, Prof. Dr. Esra Ekmekçi, Prof. Dr. Gülsen Güneş
IV
ve Prof. Dr. Elif Sonsuzoğlu’na teşekkürü borç biliyorum. Tebliğlerin
çevirisinde büyük emeği olan Yrd. Doç. Dr. Selçuk Özgenç, Yrd. Doç.
Dr. Gülşen Gedik, Yrd. Doç. Dr. Nuray Aşçı Akıncı, Yrd. Doç. Dr. Ertuğrul Akçaoğlu ve Ar. Gör. Gamze Gümüşkaya’ya teşekkür borçluyum.
Konferansın organizasyonunda idari görev alan Gülçin Ataklı’ya da teşekkür etmek isterim. Konferansta soru ve yorumlarıyla katkıda bulunan bütün katılımcılara da ayrıca teşekkürlerimi sunuyorum.
Yaratılan ve yazılan her düşüncenin yeni sorulara ve yeni cevaplara yol açacağına olan inancımla, kitabın vergi hukuku alanında çalışan
akademisyenler, yargıçlar ve uygulamacılara faydalı olmasını diliyorum.
Prof. Dr. Billur Yaltı
Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi
9 Temmuz 2014, Rumeli Feneri
PREFACE
This book is a study which compiles the papers which were
presented and discussed in the Second International Tax Law
Conference organized in 3 November 2011 in Istanbul by Koç
University Law School, in cooperation with the Dr. Nüsret -Semahat
Arsel International Business Law Implementation and Research
Center. The book discusses “Prevention of Tax Avoidance” as the title of
the conference suggests. Though frequently used, the vagueness of the
concept of tax avoidance, the necessity to legally differentiate various
behaviors demonstrated by the taxpayer in order to diminish or
eliminate taxes, and the necessity to discuss various types of reactions
against tax avoidance within the country borders and in cross border
situations were the main factors affected the determination of the
conference title. Moreover, the fact that international tax circles have
been paying more attention on tax avoidance and the methods against
it during 2000’s was also another driving factor for the title selection.
The conference was designed to determine the conceptual and
constitutional limits of tax avoidance, to discuss general and special
anti-avoidance rules as regulated in national laws under a comparative
law perspective, and to discuss the approaches and practices targeting
the tax avoidance in cross-border cases. The papers presented in
the conference gathered a highly qualified knowledge in terms of
comparative tax law and international tax law. Within this context, this
book will be a basic source of reference.
I would like to present my sincere gratitude to Prof. Dr. Daniel
Gutmann, Prof. Dr. Mustafa Akkaya, Prof. Dr. Daniel Deak, Prof. Dr.
Nihal Saban, Prof. Dr. Nurettin Bilici, Prof. Dr. Dennis Weber and Prof.
Dr. Adolfo Martin Jimenez who have contributed to this book with their
valuable papers. I would also like to thank Prof. Dr. Pasquale Pistone
for his esteemed contribution in the conference. My dear colleagues
Prof. Dr. Binnur Çelik, Prof. Dr. Esra Ekmekçi, Prof. Dr. Gülsen Güneş
VI
and Prof. Dr. Elif Sonsuzoğlu who acted as the chairs of the conference
sessions deserve my acknowledgment. I owe special thanks to Assist.
Prof. Dr. Selçuk Özgenç, Assist. Prof.Dr. Gülşen Gedik, Assist. Prof.
Dr. Nuray Aşçı Akıncı, Assist. Prof. Dr. Ertuğrul Akçaoğlu and Gamze
Gümüşkaya who contributed to the translation of the texts. I would
also like to thank Gülçin Ataklı who provided administrative support
for the organization of the conference. Furthermore, I would like to
present my special thanks to all participants who contributed the
conference with their questions and observations.
With all my belief that the ideas created and written will always
trigger new questions and new answers, I hope this book will be useful
for scholars, members of jurisdiction and practitioners who work in
the field of fiscal law.
Prof. Dr. Billur Yaltı
Koç University, Faculty of Law
9 July 2014, Rumeli Feneri
İÇİNDEKİLER
—————————
CONTENTS
Vergiden Kaçınmanın Önlenmesi:
Ulusal ve Uluslararası Vergi Hukukunda Alınan Önlemler
—————————————————————
Preventing Tax Avoidence: National and International Measures
Önsöz................................................................................................. III
Preface..................................................................................................V
İçindekiler / Contents.......................................................................VII
Vergiden Kaçınmanın Tanımlanması........................................................ 1
Prof. Dr. Daniel Gutmann (Çeviren: Yrd.Doç.Dr. Selçuk Özgenç)
Defining Tax Avoidance............................................................................. 13
Prof. Dr. Daniel Gutmann
Vergi Borcunu Etkileme Çabalarının Anayasal Vergilendirme
İlkeleri Karşısındaki Konumu.................................................................. 25
Prof. Dr. Mustafa Akkaya
Status of Efforts to Affect the Tax Obligation under the
Constitutional Principles on Taxation .................................................... 45
Prof. Dr. Mustafa Akkaya
Macar Vergi Hukuku’nda Hukukun Kötüye Kullanılması..................... 65
Prof.Dr. Daniel Deak (Çeviren: Ar. Gör. Gamze Gümüşkaya)
Abuse of Law in Hungarian Taxation.................................................... 103
Prof. Dr. Daniel Deak
Vergi Usul Kanunu 3,B,1’in -neliği......................................................... 141
Prof. Dr. Nihal Saban
What is the being of Article 3, B, 1 of the Tax Procedural Law?.......... 169
Prof. Dr. Nihal Saban
VIII
Türk Hukukunda Vergiden Kaçınmayı Önleme Amaçlı Özel
Düzenlemeler........................................................................................... 197
Prof. Dr. Nurettin Bilici
Special Rules Aimed at Preventing Tax Avoidance in Turkish Law..... 217
Prof. Dr. Nurettin Bilici
Avrupa Vergi Hukukunda Hukukun Kötüye Kullanılması:
Genel Bir Bakış ve Avrupa Birliği Adalet Divanı’nın Dolaysız
ve Dolaylı Vergi İçtihatlarında Bazı Yeni Eğilimleri ............................ 237
Prof. Dr. Dennis Weber
(Çevirenler: Yrd. Doç. Dr. Gülşen Gedik - Yrd. Doç. Dr. Nuray Aşçı Akıncı)
Abuse of Law in European Tax Law: An Overview and Some
Recent Trends in the Direct and Indirect Tax Case Law of the
Court of Justice of the European Union................................................ 317
Prof. Dr. Dennis Weber
Ulusal Hukuktaki Genel Vergiden Kaçınmayla Mücadele
Hükümleri ve Vergi Anlaşmaları............................................................ 399
Prof. Dr. Adolfo Martín Jiménez
(Çeviren: Yrd. Doç. Dr. Ertuğrul Akçaoğlu)
Domestic General Anti-Avoidance Clauses and Tax Treaties................ 429
Prof. Dr. Adolfo Martín Jiménez
Vergi Anlaşmalarında Vergiden Kaçınmanın Önlenmesi:
Anlaşma Alışverişi Örneğinde Türkiye Uygulaması.............................. 455
Prof. Dr. Billur Yaltı
Anti-Avoidance under the Tax Treaties: The Turkish Practice in
Case of Treaty Shopping ........................................................................ 481
Prof. Dr. Billur Yaltı
Download

Ürünün içerik detayı için TIKLAYINIZ