SÛRELERİMİZİ tefekkürle ÖĞRENİYORUZ
2. BESMELE
ÖĞRENELİM
ANLAMI
1. Rahmân ve Rahîm olan Allah’ın adıyla.
Benim adım “Besmele”. İsmimin anlamı; Allah’ın adını anmak, O’nun adına iş yapmak ve O’ndan yardım dilemektir. “Bimillâhirrâhmânirrahîm” cümlesinin kısaltılmış şekliyim. Kur’an’da âyet olarak geçiyorum.
AÇIKLAMA
Yüce Allah, besmeleyi Fatiha sûresinin başında ve Neml sûresinin 30. âyetinde anar.
Peygamber Efendimiz, yapacağın her iyi işe besmele ile başlamanı tavsiye etmiş: “Besmele
ile başlamayan her iş bereketsizdir.”
buyurmuştur (Aclûnî, Keşfu’l-Hafâ, II, 174).
Bir işe başlamadan önce besmele
okuman, o işi Allah adına yapacağını söylemen demektir. Yine Allah’ın
rızasını, iznini ve yardımını istemen
demektir. Yüce Allah “…Nerede olsanız, O sizinle beraberdir. Allah yaptıklarınızı görür (Hadîd sûresi, 4. âyet).”
buyuruyor Rabbimiz sizinle beraber
olduğu sırrını açıklamışken nasıl olur
da O’nun adını anmadan, O’nsuz bir iş
yaparsınız?
56
“Yarattığı şeylerde Allah’ın sıfatlarını, yaratma gücünü, kudretini, sanatını görmeden ekmek yiyecek olsam, lokmalar boğazımda kalır!
O’nun yarattığı güzellikleri seyretmeden; O’nun gülünü, gül bahçesini
görmeden yediğimiz lokma nasıl içimize siner? (Mevlânâ, Mesnevî, I-II, 488)”
BESMELE - ÖĞRENELİM
Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: “Kimbir şey yiyecek olursa ‘Bismillah’ diyerek başlasın. Yemeğin başında bunu unutan kişi,
sonunda şöyle desin: «Bismillahi fî evvelihî ve âhirihî (başında ve sonunda
Bismillah) (Ebu Dâvud, Et’ime 16, nr. 3767)”
Adamın biri besmele hakkında konuşuyormuş. Onu dinleyen çoban, besmele ile her zorluğun üstesinden geleceğine bütün kalbiyle
inanmış. Bir gün bu adamı evine davet etmiş. Çobanın evi, nehrin karşı kıyısındaymış. Birlikte giderken köprünün, gelen sel ile yıkıldığını
görmüşler. Çoban hadi “Bismillah!” deyip geçelim demiş ve ırmağın
üzerinden yürüyerek karşıya geçmiş. Dönüp arkasına baktığında misafirinin karşı kıyıda beklediğini fark etmiş. “Kardeş, hadi ‘Bismillah!’
de geç!” demiş. Adam besmele çekmiş; ama ayağı suya batınca geri
adım atmış. Gördüklerine şaşıran çoban, “Hani siz besmele ile her
zorluğu aşarsınız dememiş miydiniz?” deyince adam şu cevabı vermiş: “Evet, öyle söylemiştim, o söz bende; ama o söze inanan samimi
kalp ise sende.”
57
SÛRELERİMİZİ tefekkürle ÖĞRENİYORUZ
Kur’an okumaya başlarken sûrenin başında besmele okuman
sünnettir. Bir sûreyi yazarken besmele ile başlaman farzdır. Namazda Fatiha sûresinden önce besmele okuman ise sünnettir.
Günah işlere besmele ile başlamak günahtır.
Besmele okumakla, Allah’ın yardımı olmadan hiç bir şey yapamayacağını belirtmiş olursun. İşlerini Allah Teâlâ Hazretleri ile yaparsın. Besmeleyi
dilinle söylerken kalbinin de besmele çekmesi gerektiğini unutma.
Okulda ders veren öğretmen, kurumundan izin aldığı için ders verebilir. Camide
namaz kıldıran hoca da kurumunun izniyle bunu yapabilir. Bir şehirdeki vali de hükümetin izniyle işleri yürütür. Bunun gibi kâinattaki herşeyin bir görevi vardır. Bu
görev, onlara Allah tarafından verilmiştir. Bir elma ağacı düşünelim. O bulunduğu
yerde Allah’ın verdiği görevi O’nun adına yapıyor. Yani manen besmele okuyor ve
bizler için meyveler yetiştiriyor. Aynı şekilde bütün bitkiler, hayvanlar ve varlıklar
besmele ile Allah’tan izin alarak iş yaparlar.
“Bismillah, her hayrın başıdır. Biz dahi başta ona başlarız… Madem her şey
manen ‘Bismillah’ der; Allah namına, Allah’ın nimetlerini getirip bizlere veriyorlar.
Biz dahi ‘Bismillah’ demeliyiz. Allah namına vermeliyiz, Allah namına almalıyız. Öyleyse Allah namına vermeyen gafil insanlardan olmamalıyız. (Bedîuzzaman Saîd Nursî,
Sözler, 1. Söz, s. 4)”
58
Bir gün Resulullah’ın (s.a.v.) bazı sahabileri dediler ki:
- Ey Allah’ın Resulü! Biz yiyoruz; fakat doymuyoruz.
- Tek başınıza mı yemek yiyorsunuz?
- Evet!
- Öyleyse yiyeceklerinizi birleştirerek bir sofrada yiyin ve Allah’ın ismini
anın, Bismillah deyin ki yemeğiniz size bereketli olsun. (İbnu Mâce, Et’ime 17, nr.
Besmeleyi dikkatle incelersen Rabbimiz’in üç büyük ismini görürsün: “Allah”, “Rahmân”, “Rahîm”. Dostum, besmeledeki bu isimler o kadar büyüktür ki
Kur’an’da ve hadiste bildirilen tüce Allah’ın bütün isimlerin ve sıfatlarını içine alır.
BESMELE - ÖĞRENELİM
3286)
“Bimillâhirrâhmânirrahîm” dediğinde Allah’ı, bütün isimleri ile anmış olursun.
59
SÛRELERİMİZİ tefekkürle ÖĞRENİYORUZ
1- Âlemde her şey kendi dilince besmele çeker. Yani hiçbir varlık
Allah’ın izni olmadan iş yapmaz. Sürekli Allah’ı anarlar. Biz de besmele
ile işimize başlarsak, besmele sanki bir anahtar gibi kapalı olan mânevî
kapıları açar. İşimiz kolaylaşır.
2- Bir eşyanın sahibi varsa, bu eşyayı ondan izinsiz kullanmayız. İzin
almadan başkasının eşyasını kullanmak doğru değildir. Her şeyin gerçek sahibi Allah olduğuna göre O’ndan izin almadan; yani besmele çekmeden bir iş yapmak da hoş değildir.
Besmelede geçen ilk isim “Allah”tır. Bu isim sadece Rabbimiz’e ait özel bir isimdir. O’nun bütün sıfatlarını ve isimlerini taşır. Diğer isimleri ise yüce Allah’ı sadece bir
yönüyle bize tanıtırlar. Allah ismi insanlardan tarafından verilmediği için hiçbir dilde
karşılığını bulamazsın. Bu isim o kadar mükemmeldir ki, hangi harfini kaldırsan, yine
Allah’ın bir ismi karşına çıkar. Ayrıca en güzel isimler Allah’a aittir. Onlara “esmâ-i
hüsnâ” denir. Allah’ın adını çok anmalısın. Çünkü yüce Allah “…Allah’ı çok zikredin;
umulur ki kurtuluşa erersiniz (Cumâ sûresi, 10. âyet)” buyurmuştur.
60
“Rahmân merhamet edenlere merhamet eder, Yeryüzündekilere
merhamet edin ki, göktekiler de size merhamet etsin.” (Ebû Dâvud, Edeb,
66)
1. Yeryüzündekiler kimlerdir?
2. Gökyüzündekiler kimlerdir?
Bu sorulardan hareketle, hadîsten anladığınızı arkadaşlarınızla
paylaşınız.
BESMELE - ÖĞRENELİM
Besmeledeki ikinci isim “er-Rahmân”dır. Bu isim rahmet kelimesinde türemiştir. Rahmetin, merhamet etmek, acımak, esirgemek, korumak, affetmek, bağışlamak ve nimet vermek gibi anlamları vardır. Rahmân Allah’ın ismi olarak,
çok merhametli, çok nîmet verici ve çok şefkatli demektir. Yüce Allah rahmân
sıfatının gereği olarak, bütün varlıklara hiçbir ayırım yapmadan merhamet eder,
onlara nimetler verir. Bu isim ile ahlaklanan Müslüman, çok merhametli olur.
Önce kendisine acıyarak yanlış işler peşinde koşmaz, sonra günaha dalmış olanlara acır, onları kurtarmak için çalışmalar yapar. Çünkü bu davranış peygamberlerin yoludur. Onlar insanların dünyâ ve âhiret mutluluğu için çalışmışlardır.
Besmeledeki son isim ise “er-Rahîm”dir. Bu isim de çok merhametli olan Allah
demektir. Yüce Allah’ın affını, korumasını ifâde eder. Rahmân ismindeki gibi bütün
insanlara değil, daha özel kişilere, Allah’ın rahmetini gösterir. er-Rahîm ismi, inanan
ve iyi işler yapanlar için büyük bir müjde taşır. Allah Teâlâ bu isminin gereği olarak
kendisine inananların yaptıkları iyi işlere sevap verir, onları Cennet’ine yerleştirir.
Allah’ın besmelede geçen isimlerini örnek alırsan, başta kendine, sonra bütün varlıklara ve insanlara karşı merhametli olursun. Müslüman kardeşlerine ise daha çok
merhamet edersin.
61
“…Onlar (Müslümanlar) birbirlerine karşı merhametlidirler…
(Fetih sûresi, 29. âyet).”
SÛRELERİMİZİ tefekkürle ÖĞRENİYORUZ
Müslümanlar’ın birbirine karşı davranışlarını bu âyet ışığında konuşunuz.
Rum kralı Kayser, halife Hz. Ömer’e bir mektup yazdı:
“Başımda sürekli bir ağrı var. Eğer sizde bir ilacı varsa bana gönderin. Buradaki
doktorlar, buna bir çare bulamadılar.”
Bunun üzerine Hz. Ömer, Kayser’e bir başlık göndererek kafasına giymesini
tavsiye etti. Kayser başlığı takınca ağrısı kesildi. Artık iyileştim diye düşünerek başlığı çıkardı. Fakat bu kez ağrısı yine başladı. Başlığı tekrar takınca yine ağrı kesildi.
Kayser başlıkta ne olduğunu çok merak etti. Başlığı çıkarıp inceletti. İçinde Arapça
bir yazı vardı. O yazıyı okuttuğunda bunun besmele olduğunu öğrendi. (Bursevî, age,
I, 83)
62
“Üzerlerine Allah’ın adı anılmayan hayvanların etinden ye­meyin, çünkü bunu yapmak Allah’ın yo­lundan çıkmaktır. (En’âm sûresi, 121. âyet)”
Hayvan kesimi esnasında “Bismillahi Allahü Ekber” sözüyle kesilen etler
üzerindeki etkisi tam anlamıyla bir mucizeydi. Grup adına açıklama yapan
Prof. Dr. Halid Halave, besmelesiz kesilen hayvanların dokularında pıhtılaşmış kan, çoğalmaya müsait bakteri ve mikroplar tesbit edilirken besmele ile
kesilen hayvanların et dokularında ise kan, mikrop ve bakterilere rastlanmadığını ifade etti.
Araştırma metot ve tekniği konusunda da Şam Üniversitesi Eczacılık eski
dekanı Prof Dr. Nebil Şerif de şu açıklamada bulundu:
BESMELE - ÖĞRENELİM
Moheet.com sitesinde yer alan habere göre, Suriye’de 30 profesörden oluşan bir araştırma grubu, Şam’da besmeleyle kesilen hayvan etleriyle
besmelesiz kesilen hayvan etleri üzerinde üç yıl süren bir inceleme yaptılar.
Besmele ile kesilen ve kesilmeyen hayvanların etlerinden numuneler aldık. Özel laburatuvarlarda mikroskopik incelemelerini yaptık. Her iki eti kuru
bir ortamda 48 saat beklettik. Sonunda besmele ile kesilen hayvan etleri
açık kırmızı gül rengi, besmelesiz kesilen etler ise siyaha yakın koyu kırmızı
bir renk aldı. Besmeleli etlerde herhangi bir mikroba da rastlanmadı. Besmelesiz etlerin teşhisinde ise sürekli çoğalan büyük ölçüde zararlı mikrop ve
bakteriler tesbit edildi. (http://www.islamiyasam.com/Forums-file-viewtopic-t-206.html)
63
UYGULAYALIM
a. Kendimize Uyarlayalım
Soruları yukarıda geçen bilgilerden yararlanarak cevaplayınız.
a. Besmelenin anlamlarını söyleyiniz.
SÛRELERİMİZİ tefekkürle ÖĞRENİYORUZ
b. Allah, Rahmân ve Rahîm ne demektir?
c. Bu üç ismin hayatımızdaki yansımaları neler olabilir?
Not: Peygamber Efendimiz bir defasında “besmele” okumuş ve bunu yirmi kez tekrar etmiştir.
İmam Gazâlî, Peygamberimiz’in (s.a.v.) çokça tekrar etmesinin sebebini, “anlamı üzerinde düşünmesi” olarak açıklamıştır. (Gazali, İhyâ, II, 283) Siz de besmeleyi anlamı üzerinde düşünerek yirmi kez
tekrar ediniz.
Yazalım
............................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
b. Anlamının Zıddını Bulalım
Sorular:
1. Kimler besmele çekmez?
2. Merhametsiz insanlar neler yaparlar?
Kendimize Uyarlayalım bölümünde yazdıklarınızın karşıt anlamı üzerinde
düşününüz.
64
Yazalım
............................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
c. Duaya Çevirelim
BESMELE - UYGULAYALIM
.........................................................................................................................................
1. Duanızın birinci kısmını Kendimize Uyarlayalım bölümünde yazdıklarınızdan
yararlanarak yapınız.
2. Duanızın ikinci kısmını Anlamının Zıddını Bulalım bölümünde yazdıklarınızdan yararlanarak yapınız.
Yazalım
............................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
65
Download

İndir