GÖRÜNÜR IŞIĞIN HAVUZ
SULARININ DEZENFEKSİYONUNDA
ALTERNATİF BİR YÖNTEM OLARAK
KULLANILMASI
Hazırlayan Öğrenciler
Dila Berfin UÇAN 7-F
Ekin Ladin TÜRKMEN 7-F
Danışman Öğretmen
Melike TURAN
İZMİR, 2014
İÇİNDEKİLER
1. Proje özeti.............................................................................................................................2
2. Projenin amacı......................................................................................................................3
3. Giriş...................................................................................................................................3-4
4. Yöntem..............................................................................................................................4-5
5. Ulaşılan sonuçlar ve sonuçların değerlendirilmesi...............................................................5
6. Proje Bütçesi........................................................................................................................6
7. Proje Takvimi........................................................................................................................6
8. Kaynaklar..............................................................................................................................6
9.Proje ile ilgili fotoğraflar…………………………………………………………………………..7-9
1
Proje
Adı:
GÖRÜNÜR
IŞIĞIN
HAVUZ
SULARININ
DEZENFEKSİYONUNDA ALTERNATİF BİR YÖNTEM OLARAK
KULLANILMASI
1. Proje Özeti
Hava, su, toprak kirlenmesi birçok hastalık için zemin hazırlayan, bazı hastalıkların
yayılmasını kolaylaştıran bir faktör olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu ortamlardaki
mikroorganizmalar, mantarlar ve asalaklar canlı vücudunda ciddi hastalıklara sebep
olabilirler. Bu projemizde, hastalığa sebep olabilecek mikroorganizmalar üzerinde görünür
ışığın etkisinden yararlanarak havuz temizliğine katkıda bulunmayı amaçladık.
Görülebilen
ışınların,
dünyadaki
yaşam
için
önemi
çok
fazladır.
Fotosentetik
organizmalar ışık enerjisinden yararlanırlar. Organizmaların dalga boyu değişik ışığa karşı
gösterdikleri duyarlılıklar farklıdır. Biyolojik olayların büyük bir kısmı ışığın kontrolündedir.
Projemizde bu bilgiden yola çıkarak havuz suyundaki mikroorganizmaların üremesine
görünür ışığın etkisini araştırmak için bir deney tasarladık. Bu deney için havuz suyundan
numune alarak suyu otoklav ile sterilize ettik. Deneyi 1 kontrol ve 4 değişken grup ile
oluşturduk.
Kontrol grubunda hiçbir ışık kullanmadık. Üzerini de alüminyum folyo ile kapatarak
karanlık bir ortam oluşmasını sağladık. Beherlerin içine 200 ml havuz suyundan koyarak her
birinin üzerine direk ışık gelecek şekilde renkli ampulleri sabitledik. Farklı renklerde görünür
ışık elde etmek için Kırmızı, Sarı, Yeşil, Mavi renklerde ampuller kullandık.
Farklı renk
ışıkların mikroorganizmalar üzerindeki etkisini görmek için havuzlarda sıklıkla karşılaşılan
Escherichia coli ve Staphylococcus aureus bakterilerini kullandık.
Ürettiğimiz bakterileri her gruba 1 ml olmak üzere enjekte ettik ve lambaları çalıştırdık. 2.
saat, 7. saat ve 24. saat ler sonunda 1 kontrol ve 4 deney grubundan 5 ml örnekler alarak
Seyreltme Plaka Yöntemini kullanarak bakteri sayımını gerçekleştirdik ve sayım sonucunda
veriler elde ettik. Deneysel adımları E. coli ve S. aureus bakterileri için ayrı ayrı tekrarladık ve
bulduğumuz sonuçları karşılaştırdık.
Kontrol grubuna göre en fazla azalma 3 saatte de yeşil ışıkta gerçekleşmektedir. Yeşil
ışıktan sonra Mavi ışık gelmektedir. Sarı ve Kırmızı ışığın farkı E.coli bakterisi için ayırt
edilemezken S. aureus bakterisinde Kırmızı ışığın Sarıya göre daha etkili olduğu
görülmektedir.
2
2. Projenin Amacı
Çevresel etmenlerin halk sağlığı üzerindeki etkisi giderek daha büyük önem
kazanmaktadır. Hava, su, toprak kirlenmesi birçok hastalık için zemin hazırlayan, bazı
hastalıkların yayılmasını kolaylaştıran bir faktör olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu
ortamlardaki mikroorganizmalar, mantarlar ve asalaklar canlı vücudunda ciddi hastalıklara
sebep olabilirler. Projemizin amacı, hastalığa sebep olabilecek mikroorganizmalar üzerinde
görünür ışığın etkisinden yararlanarak havuz temizliğine katkıda bulunmaktır.
3. Giriş
İnsanın dışındaki her şey çevrenin öğesidir. Çevre, canlıların yaşamı üzerinde etkili olan
faktörlerin bütünüdür. Çevrede sağlığı doğrudan ya da dolaylı yoldan etkileyen önemli
etkenler bulunmaktadır. Hava, su, toprak çevrenin önemli birer parçasıdır. Bu alanların
kirlenmesi doğrudan hastalık
nedeni olabildiği gibi,
bazı hastalıkların yayılmasını
kolaylaştırabilir.
Tüm canlılar suya bağımlıdır. Sağlık için uygun olmayan su içinde taşıyabildiği çözünmüş
ve çözünmemiş organik tuzlar, mikroorganizmalar ve bitkisel maddeler ile çeşitli hastalıklara
neden olabilir. Mikroorganizmalar, gözle görülemeyecek kadar küçük olan ve mikroskopla
incelenebilen canlılardır. Toksik kimyasalların yaşanmaz hale getirmediği tüm su birikintileri
organizmaların
yaşama
bölgesidir.
Göller,
birikintiler,
denizler,
nehirler,
havuzlar
sayılamayacak kadar çok sayıda mikroorganizmaya ev sahipliği yapmaktadır (1).
Bakteriler, tek hücreli mikroorganizma grubudur. Bakteri sporları çevre koşullarına çok
dayanıklıdır ve uzun süre canlı kalabilirler. Yeryüzündeki her ortamda bakteri mevcuttur.
Birçok farklı türe sahip olan bakteriler, bulundukları ortamlarda, optimal koşullar altında,
türlerinin genetik özelliklerine göre, iyi bir üreme ve gelişme gösterirler. Ancak, bu uygun
şartlar uzun bir süre devam etmezse belli bir zaman sonra bakterilerin üremeleri durur ve
sayılarında azalmalar meydana gelir.
3
Genel olarak mikroorganizmaların üremeleri üzerinde etkili olan etmenler arasında;
fiziksel (ısı, radyasyon, basınç, elektrik ), kimyasal ve biyolojik birçok etken bulunmaktadır
(2).
Biz tifo, dizanteri, göz, kulak, burun, boğaz enfeksiyonları, deri hastalıklarına sebep olan
bakteriler için uygun bir yaşam alanı olması nedeniyle yüzme havuz sularının dezenfekte
edilmesi için alternatif bir yöntem bulmaya karar verdik. Araştırmamız sırasında havuz
sularının dezenfeksiyonunda kullanılan ultraviyole ışınlarının ( UV ) radyasyon yaymasından
dolayı toplum sağlığı açısından sağlık riski oluşturabileceğini düşündük. Görünür ışığın da
bakteriler üzerinde etkili olabileceği düşüncesi geliştirdik ve çalışmalarımızı bu yönde
sürdürdük.
Işığın doğal kaynağı güneştir. Güneş ışınları dünya için iyi bir radyasyon kaynağıdır.
Elektromanyetik dalgalar halinde güneşten dünyamıza gelen ışık içinde dalga boyları
birbirinden oldukça farklı olan görülebilen ışınlar, UV- ışınları, infrared ışınları ve radyo
dalgaları bulunur. Görünür ışık, elektromanyetik tayfın insan gözü tarafından saptanabilen
aralığıdır. Bu dalga boyu aralığına sadece ışık da denmektedir. Kırmızı, turuncu, sarı, yeşil,
mavi, mor ve bu renklerin çeşitli tonlarından oluşur (3).
Görülebilen
ışınların,
dünyadaki
yaşam
için
önemi
çok
fazladır.
Fotosentetik
organizmalar ışık enerjisinden yararlanırlar. Organizmaların dalga boyu değişik ışığa karşı
gösterdikleri duyarlılıklar farklıdır. Biyolojik olayların büyük bir kısmı ışığın kontrolündedir (4).
4. Yöntem
Havuz suyundaki mikroorganizmaların üremesine görünür ışığın etkisini araştırmak için
bir deney tasarladık. Bu deney için havuz suyundan numune alarak suyu otoklav ile sterilize
ettik. Deneyi 1 kontrol ve 4 değişken grup ile oluşturduk. Her bir grup için aynı boyutlarda
steril cam beherler kullandık. Cam beherlerin çevresini alüminyum folyo ile kaplayarak
dışarıdan gelen ışığın etkilerini en aza indirdik. Kontrol grubunda hiçbir ışık kullanmadık.
Üzerini de alüminyum folyo ile kapatarak karanlık bir ortam oluşmasını sağladık. Beherlerin
4
içine 200 ml havuz suyundan koyarak her birinin üzerine direk ışık gelecek şekilde renkli
ampulleri sabitledik. Farklı renklerde görünür ışık elde etmek için Kırmızı, Sarı, Yeşil, Mavi
renklerde ampuller kullandık.
Farklı renk ışıkların mikroorganizmalar üzerindeki etkisini
görmek için havuzlarda sıklıkla karşılaşılan Escherichia coli ve Staphylococcus aureus
bakterilerini kullandık. Bu bakterileri deneye başlamadan 1 gün önce Ege Üniversitesi Biyoloji
Bölümünde sıvı besiyerinde (triptik soya broth) ürettik. Ürettiğimiz bakterileri her gruba 1 ml
olmak üzere enjekte ettik ve lambaları çalıştırdık. 2. saat, 7. saat ve 24. saat ler sonunda 1
kontrol ve 4 deney grubundan 5 ml örnekler alarak steril tüplere yerleştirdik ve tüplerin
üzerine hangi gruba ve kaçıncı saate ait olduklarını belirlemek için etiketler yapıştırdık.
Aldığımız örnekleri Ege Üniversitesi Biyoloji Bölümü Temel ve Endüstriyel Mikrobiyoloji
A.B.D. götürerek Dr. Onur Akpınar’ın yardımlarıyla Seyreltme Plaka Yöntemini kullanarak
bakteri sayımını gerçekleştirdik ve sayım sonucunda elde ettiğimiz verilerle Tablo1 ve Tablo
2 yi oluşturduk.
Deneysel adımları E. coli ve S. aureus bakterileri için ayrı ayrı tekrarladık ve bulduğumuz
sonuçları karşılaştırdık. Tablo1 ve Tablo 2 incelendiğinde iki bakteri türü içinde en etkili ışığın
yeşil renk olduğu görülmektedir. Kontrol grubuna göre en fazla azalma 3 saatte de yeşil
ışıkta gerçekleşmektedir. Yeşil ışıktan sonra Mavi ışık gelmektedir. Sarı ve Kırmızı ışığın
farkı E.coli bakterisi için ayırt edilemezken S. aureus bakterisinde Kırmızı ışığın Sarıya göre
daha etkili olduğu görülmektedir.
5. Ulaşılan Sonuçlar ve Sonuçların Değerlendirilmesi
Havuz suyunda sarı, kırmızı, mavi ve yeşil ışığın bakterilerin üreme hızına etkisi
araştırıldı. E. coli ve S. aureus bakteri türleri için üreme hızında en fazla azalmanın yeşil
ışıkta oluştuğu görüldü. Görsel olarak güzel göründüğünden havuzlar genellikle geceleri
değişik renklerle ışıklandırılmaktadır. Havuzlarda ışıklandırma yapılırken yeşil ve mavi ışık
yoğun olarak kullanıldığında havuzun temizlenmesine de katkıda bulunulmuş olur. Görünür
ışık mikroorganizmaları tamamen öldürmede yetersiz kalsa da havuz temizliğine katkıda
bulunarak daha az kimyasal kullanılmasını sağlayabilir. Temizlik görünür ışıkla yapıldığından
UV ışığın zararlı etkilerine de maruz kalınmaz. Bunun yanında havuzlarda kirliliğine neden
olan mavi-yeşil algler (su yosunları) fototrof canlılardır. Çoğalmaları için ışığa ihtiyaçları
vardır. Fakat yeşil ışığı kullanamadan geri yansıtırlar. Bu nedenle yeşil görünürler. Yeşil
ışığın havuz temizliğinde kullanılması su yosunlarının artışını da engelleyecektir.
5
6. Proje Bütçesi
4 adet 15W renkli(Sarı, Kırmızı, Mavi, Yeşil) ampul
5 adet cam beher
30 adet steril cam tüp
Sıvı besi yeri (triptik soya broth)
100 adet petri kabı
Toplam maliyet: 80TL
7. Proje Takvimi
01.10.2013-30.10.2013 Proje ile ilgili literatür kaynak taraması yapıldı.
03.11.2013-15.11.2013 Deney malzemelerinin tespit ve temin edilmesi.
21.11.2013-25.12.2013 Deneyin gerçekleştirilmesi.
02.01.2014-10.01.2014 Proje raporunun yazılması.
8. Kaynaklar
1. http://sbu.saglik.gov.tr/Ekutuphane/kitaplar/css12.pdf
2. http://ekutuphane.sagem.gov.tr/kitaplar/su_kalitesi.pdf
3. http://www.ttb.org.tr/sted/sted0803/elektromanyetik.pdf
4. http://w2.anadolu.edu.tr/aos/kitap/IOLTP/2281/unite05.pdf
6
PROJE İLE İLGİLİ FOTOĞRAFLAR
7
8
9
Download

görünür ışığın havuz sularının dezenfeksiyonunda