Beştepeler Mah. 31. Sok. No:3 Beştepe-Yenimahalle/ANKARA
Tel: 0312 215 00 33 pbx Belgegeçer: 0312 215 01 81
E.Mail: [email protected]
GAZİ YERLEŞKESİNE AİT ANKARA 11. İDARE MAHKEMESİNİN İPTAL KARARINA İLİŞKİN
ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI BASIN BÜLTENİ
Atatürk Orman Çiftliği bütünlüğü içinde yer alan 1 inci derece Doğal ve Tarihi Sit
Koruma Statüsündeki Orman Genel Müdürlüğü Gazi Yerleşkesini yapılaşmaya açmak
amacıyla, alanın sit derecesi 1 inci dereceden 3 üncü dereceye indirilmesi üzerine Odamız
tarafından Ankara 11. İdare mahkemesinde 07.11.2011 tarihinde iptal davası açılmıştır.
Yargılama sonucunda; Ankara 11. İdare Mahkemesinin 17.02.2014 tarihli
E:2011/2080, K:2014/168 sayılı kararı ile 46 hektarlık Gazi Yerleşkesinin 1 inci Derce Doğal ve
Tarihi Sit koruma statüsünün 3 üncü derece Doğal Sit koruma statüsüne indirilmesine dair
Ankara Kültür ve Tabiat Varlıkları Bölge Koruma Kurulunun 11.08.2011 tarih ve 6281 sayılı
kararı iptal edilmiştir.
Böylece, Gazi Yerleşkesinin eskiden sahip olduğu 1. Derece Doğal ve Tarihi Sit koruma
statüsü mahkeme kararı ile tekrar korunmuş olmaktadır.
Orman Mühendisleri Odası, Türk Ormancılarının özverili çalışmaları sonunda
Atatürk’ün Orman Çiftliği’nin hazineye devrine ilişkin 11/06/1937 tarihinde yazdığı “…araziyi
ıslah ve tanzim etmek, muhitlerini güzelleştirmek, halka gezecek, eğlenecek ve dinlenecek
sıhhi yerler…temin eylemek.” vasiyetine ve “Burasını öyle ağaçlandırınız ki, kör bir insan
dahi yeşillikler arasında olduğunu fark etsin” veciz sözüne uygun olarak, bünyesinde 68’i
doğal tür ve 65’i egzotik tür olmak üzere toplam 133 odunsu bitki türünü barındıran, BİRİNCİ
DERECE TARİHİ VE DOĞAL SİT haline getirilen GAZİ YERLEŞKESİNİN dokusunun bozulmaması
ve amacı dışında kullanılmaması için mücadelesini aralıksız sürdürmüştür.
Orman Mühendisleri Odasının, diğer ormancı sivil toplum örgütlerinin de desteğini
alarak, hukuk zeminde kalmak suretiyle 15.12.2010 de “YETER ARTIK” başlıklı bir bildiri ile
başlayan demokratik mücadelesi sonucunda, Ankara 11. İdare Mahkemesinin bahsedilen
17.02.2014 tarihli kararına ulaşılmıştır.
Ankara 11. İdare Mahkemesi Başkanlığı’nın E:2011/2080 sayılı dosyasında 07.10.2011
tarihinde ikame edilen dava sürecine özetle bakmak gerekirse;
Dava konusu edilen alanda; hali hazırda bir mahkeme kararı olmadığı için süratle
devam eden Yeni Başbakanlık Yerleşkesi İnşaatının yüksek güvenlikli bir inşaat olduğu iddiası
ile engellemeler yapılmaya çalışılmış ise de, kendi alanında uzman 3 Profesör, 2 Yardımcı
Doçent refakatinde 29.03.2013 tarihinde keşif yapılmıştır.
Mahallinde yapılan keşif sonucunda tanzim edilen 08.04.2013 tarihli
bilirkişi raporunda; “…3. Derece doğal sit alanı olarak tescil değişikliği ile tarihi sit
özelliklerinin her hangi bir gerekçe gösterilmeden iptal edilmesinin koruma kavram yasa ve
mevzuata uygun olmadığı…, kurul yapısında her hangi bir bu konuda uzmanın bulunmadığı
ve yasa kapsamında bu gibi durumlarda bilim kurullarından yardım alınabileceği gibi bu
kadar önemli bir bölgenin önemli sit derecelendirilmesi ile ilgili kararların kurul üyelerinin
yerinde bile inceleme kararı alınmadan böyle bir kararın alınmasının usul yönünden ve
teamüller açısından uygun olmadığı…, sit alanı ilanında mevcut duırum itibari ile taşımış
olduğu, peyzaj, ekolojik, ziraat, mimarlık tarihi, fauna değeri, yeşil bitki örtüsünün genel
konumu ve çevresel değerlerini,n dikkate alınarak gerekirse ilgili kurum ve kuruluşların
görüşleri doğrultusunda analiz ve tespit çalışmaları öncesinde alınmış olan kamu kurum ve
kuruluşları ile koruma kurulları kararları ve bu kararlarla kabul edilmiş olan sit sınırları ve
sit derecelendirme paftaları ve yürürlükteki mer’i koruma amaçlı imar planlarının
durumları etüd edilmeden karar alınmasının sağlıklı bir karar olmadığı, … dava konusu
kararda Atatürk Orman Çiftliği Bütüncül Sit Sınırları dikkate alınmadan ve arazi
kullanışlarında önemli değişiklikler içeren mevzi sit derecelendirmesi kararlarının alınarak
sit derecelendirmelerinin düşürülmesinin koruma mevzuatı açısından uygun olmadığı
saptanmaktadır….” denilmek sureti ile,
Tarafımızca dava konusu edilen birinci derece doğal ve tarihi sit
statüsünden, tarihi sit statüsünün kaldırılıp üçüncü derece doğal sit alanı olarak tesciline
ilişkin kurul kararının hukuka aykırı olduğu tespit edilmiştir.
Bu bilirkişi raporunda yapılan tespitlere davalı idareler tarafından itiraz
edilmiş ve mahkemece itirazların değerlendirilmesi amacı ile dosya ek rapor alınmak üzere
yeniden bilirkişilere tevdi edilmiştir.
Bu kez 08.05.2013 tarihli ek rapor tanzim edilerek; “söz konusu bölgenin ilk
ve diğer kurul kararlarında sit alanı sınırlarının bütüncül olarak belirlendiği ve bu kararda
ise bu sınırları belirli birinci derecede doğal ve tarihi sit alanının dava konusu kararla belirli,
bir bölgesi açısından değerlendirilip bu bölgenin sit derecelerinin değiştirildiği, ancak tek
bir sınırları belirli sit alanının bir kısmı için böyle bir kararın üretilmesinin mümkün
olmadığı ve sit sınırları belirli alanın kalan kısımlarının sit derecelendirilmesinin ne şekilde
olacağının belirsizlik ifade ettiği ve sit derecelendirmesinde belirlenen tüm sit alanının
bütüncül olarak ele alınması gerektiği tek bir kararla sit alanı ilan edilen ve sınırları
belirlenen alanın tek bir sit alanı olması nedeni işle bu alanın tümüyle ele alınıp sit
derecelendirme paftaları oluşturularak ve üstün kamu yararı gözetilerek yeni bir bütüncül
kararla konunun belirlenmesi gerektiği ve söz konusu karar ile parçacıl bir yaklaşım ile
mevzuat açısından uygun olmadığı” kanısına varılmış olup bir kez daha dava konusu edilen
kurul kararının hukuka ve mevzuata aykırı olduğu tespit edilmiştir.
Tanzim edilen bu raporlar ve mahkemenin tespit ettiği belge ve bulgulara
dayalı olarak 17.02.2014 tarihinde karar verilmiş olup, kararın gerekçesinde; “… Mevzuatta
yer aldığı şekli ile yazılı bilgi – belgeler dikkate alınıp herhangi bir araştırma yapılmadan
doğrudan dava konusu işlemle alanın tarihi sit statüsünün herhangi bir gerekçe yer
verilmeden kaldırıldığı, dosya kapsamında davalı idarelerce de sunulan dilekçelerde de
tarihi sit statüsünün kaldırılma gerekçesinin ortaya konulamadığı, hazırlayıcı işlemlerde de
tarihi sit statüsünün kaldırılmasına gerekçe oluşturabilecek herhangi bir bilgi ve belgenin
bulunmadığı, dolayısıyla işlemin sebep unsurunun uyuşmazlıkta ortaya konamadığı, …
mevzuatta ve ilke kararlarında milli tarihimiz açısından önemli olayların cereyan ettiği
alanlar olarak tanımlanan tarihi sit statüsü değerlendirilirken idarece uyuşmazlık konusu
yaklaşık 46 hektarlık alanın fiziki yapısı, görsel durumu, işlevsel değeri, kültürel durumu,
anısal ve anıtsal şekli, toplumsal olaylara konu olup olmadığı, tarihi tanıklığı, özel olarak
bu alanda tarihi bir olayın gerçekleşip gerçekleşmediği gibi hususların dikkate alınması
gerekmekte iken bu noktalarda herhangi bir değerlendirmeye yer verilmediği
görülmektedir. Ayrıca Atatürk Orman Çiftliği’nin kuruluşundan günümüze gelinceye kadar
bir bütünlük içinde değerlendirmeye tabi tutulduğunun görüldüğü, sınırlarının da bu
bütünlüğe paralel olarak 1/25.000 ölçekli paftalarla belirlendiği, buna karşın uyuşmazlık
konusu alan ile ilgili olarak alınan kararın Atatürk Orman Çiftliği’nin bütününe etki eder
nitelikte olup olmadığının, gerekirse tüm çiftlik arazisi üzerinde detaylı bir araştırmaya
girişilerek ortaya konması gerekirken bu hususta da idarece bir araştırmaya girişilmediği
görülmektedir. …” denilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Odamız, aynı alan ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Kentsel
Dönüşüm Projesinin iptali için de Danıştay’da dava açmıştır. Davanın mahallinde bilirkişi
incelemesi yapılmış ve kentsel dönüşüm projesinin şehircilik ilkelerine uygun olmadığı
yönünde görüş bildirmiştir. Henüz dava sonuçlanmamıştır. Şehir Plancıları Odasınca Yeni
Başbakanlık Binalarının ruhsatlarının iptali için de dava açıldığı bilinmektedir.
Bundan sonraki süreçte Mahkemece verilen karar gereğinin davalı idarelerce yerine
getirilmesinin takip edileceği, Atatürk Orman Çiftliği bütünlüğü içerisinde yer alan Gazi
Yerleşkesi için Odamızca ikame edilen bu ve diğer davaların titizlikle takip edilmeye devam
edilecektir.
Basın ve Kamuoyuna saygı ile duyurulur. 05.03.2014
Download

Basın bülteni - Orman Mühendisleri Odası