1
DEMİRYOLU AĞINI KORUMAK İÇİN YENİ BİR YAKLAŞIM
Bu derleme, fiber optik teknolojisindeki gelişmelerin, maliyeti etkin olması yanında,
demiryolu güvenliği ve durum izleme konusunda nasıl yeni bir çağı haber verdiğini gözden
geçiriyor.
Global
demiryolu
ağları
bugün
geçmişte olduğundan çok daha geniş çapta
tehditlerle karşı karşıyadır. Çocukları ve
saldırganları raydan uzak tutmanın sürekli
mücadelesine ilave olarak, şimdi çok daha ciddi
tehditlerin azaltılmasını sağlamalıyız. Bu,
terörist saldırılar veya daha yaygın olan bakır
hırsızlığı gibi içinden çıkılması zor olaylara karşı
planlamayı kapsamaktadır.
Bakır hırsızlığı özellikle zorlu bir
sorundur. Bakırın yüksek pazar değeri ve
şüphesiz uzun süreli ekonomik hareketsizliği
şiddetlenmesi nedeniyle İngiltere’de Demiryolu
Ağı için bu maliyetin her yıl için 19 Milyon
pound olduğu tahmin edilmektedir. Bunun
yanında yeniden yapım gibi direk maliyetler de
mevcuttur.
kiralamaktı ki bu zor zamanlarda pahalı ve cazip
olamayan bir seçenekti.
Bulunan çözümler
En ideali proaktif olan, maliyet etkinliği
yanında önleyici olan çözümlerdir. Böyle ilgi
gören, etkin, kurulumu kolay ve demiryolu
ağlarının mevcut varlıkları üzerinde inşa
edilebilen bir yaklaşım geliştirildi. Mevcut
haliyle sinyalleşme, kontrol cihazları için
kullanılan fiber optik iletişim altyapısı, olayların
oluştuğu anda gerçek zamanlı olarak demiryolu
operasyonları ve Network Rail’e alarm vermek
için de kullanılabilirdi. Geliştirilen fiberoptik
üzeri algılama sistemleri ile bir hırsızlık veya
saldırı olayı olduğunda veya herhangi bir
şüpheli olay meydana geldiğinde, gerçek
zamanlı olarak operatörlere bilgi verebilmeye
başlandı. Bu buluş, demiryolu güvenlik
teşkilatının anında haberdar edilmesi ve
suçluların suçüstü yakalanması anlamına
gelmektedir.
Bakır hırsızlığı aynı zamanda milli ekonomiyi de
etkileyen taşımacılık ve yolcu servislerini de
geciktirmektedir.
Şu ana kadar demiryolu altyapısını
korumaya
yönelik
yaklaşımlar
sınırlı
düzeydeydi. Bilindik CCTV kullanımı, kimyasal
işaretleme ajanlarının kullanımı reaktif idi. Adli
olarak olaydan sonra insanları yakalamak için
kullanılıyorlardı fakat hırsızlığı veya geçişi
engelleyemiyorlardı. Gerçek ve tek alternatif
İngiliz Ulaştırma Polislerini görevlendirmek
veya üçüncü parti güvenlik personeli
DAS
sistemleri,
dağıtık
akustik
algılamayı kullanarak, fiber optik iletişim
kablolarını binlerce etkin sanal mikrofona
dönüştürmek için kullanmaktadır. Bu o kadar
hassastır ki, demiryolu kenarında yürüyen
2
hayvanlar ve insanların çıkardığı farklı ses
profillerini birbirinden ayrıştırabilir ve rayların
civarındaki araçların hız ve yönlerini, hazırlık ve
keşif aşamalarında bakır hırsızlığı gibi zararlı
saldırıları belirleyebilir. DAS sistemleri bu tür
olay öncesi faaliyetleri algılar, sınıflandırır ve
yerini belirler ve demiryolu boyunca
oluşabilecek bir grup potansiyel tehdit
senaryoları ile ilgili olarak operatöre alarm
verir.
izleyebilir, bu kapsamda demiryolu rayları,
makineler, hat yanındaki tekerlek düzlükleri
boyunca elektrik sistemleri, tren tarafındaki
kutular akustik olarak hatalar ve arızalar
bakımından izlenebilmektedir.
Şüpheli bir ses paterni alındığı anda kullanıcı
veya sistem sahibi bilgilendirilebilir, tren
seferleri etkin ve daha güvenli yapılabilecek
şekilde gerekli onarımlar önceden yapılabilir.
Gerçek zamanlı olarak bu hasar algılama
kabiliyeti bakır hırsızlığına karşı koruma
sağladığı gibi demiryollarını da kötü hava
koşullarına karşı da koruyacaktır.
Güvenlik ve izlemede yeni bir çağ
Dahası, akustik paternlerin izlenmesi ile
oluşturulan veri, zaman içerisinde ışıkla
gelmeyen davranışsal eğilimleri de fark
edebilir. Bu ağın hangi bölümünden izinsiz geçiş
yapıldığı, günün hangi zamanında yapıldığı;
örnek olarak, bir hırsızlık mı yoksa saldırı mı
olduğu konularında fikir vermektedir. Bu
yetenek, bize demiryolu ağının izlenmesi için
harcanacak paranın, harcanması gerekli olduğu
durumlarda, yani, mantıklı ve etkin bir şekilde
verinin bize sunduğu istatistiksel olarak
mümkün olacağı öngörülen durumlarda,
harcanması gerektiğini gösterir. Tüm bunlar
bize işin gelişmişlik seviyesini, daha önceden
hiç görülmemiş bir ağ güvenliği için proaktif
maliyet yönetimini gündeme getirmektedir.
Güvenlik ve hasar algılama
Önemli bir biçimde bu teknoloji,
operatöre ve aynı şekilde demiryolu
işletmelerine bir takım yan faydalar da sağlar.
Yazılım
üzerinden
trenlerin
durumunu
Demiryolu çalışanlarının günümüzde
zorlu olaylarla karşılaştıkları doğrudur. Sadece
altyapıyı insanların zararlı faaliyetlerinden
korumak değil, aynı zamanda zamanın
aşındırıcı etkisi ve hava şartlarının demiryolları
üzerindeki kırılgan etkisinden de koruma
sağlamak zorundadırlar. İyi haber şudur ki, bu
mücadelede artık eskisine göre daha iyi
teçhizatlanmış durumdayız. Suçu ve ağ
hatalarını daha gerçekçi ve zamanında algılayıp
tepki verebiliyoruz. Bu, demiryolu güvenliğinde
ve durum izlemede bütünüyle yeni bir çağdır ve
oldukça maliyeti etkindir.
KAYNAK
Magnus McEwen-King
Demiryolu Profesyonelleri Dergisi, 2013,
Londra
Download

Demiryolu Ağlarını Korumada Yeni Yaklaşımlar