Isı, sıcaklığı yüksek olan maddeden, daha düşük sıcaklıktaki maddeye, sıcaklık farkı nedeniyle
aktarılan enerjidir
Isı da iş gibi bir enerji aktarma biçimidir.
Isı ve iş hiçbir cisimde depo edilemez, ancak sistem sınırlarında ve geçiş halinde iken
belirlenebilir. Isı ve iş geçiş halindeki enerjilerdir.
Bir maddenin ısısı ölçülemez.sadece aldığı ya da verdiği ısı ölçülebilir.
Isı alışverişi maddelerin sıcaklıkları eşit olana kadar devam eder
. Sıcak maddeden soğuk maddeye doğru bir ısı akışı gerçekleşir. Madde miktarlarının farklı
olması bu akışın yönünü değiştirmez.
Örneğin, elimize bir buz parçası aldığımız- da elimizin sıcaklığı buzun sıcaklığından yüksek olacağı
için ısı aktarımının yönü elimizden buza doğru olur. Isı, aktarılan enerji olduğuna göre suyun
ısısı”, “havanın ısısı” şeklinde ifadeler doğru mudur?
Isı Enerjisi Maddenin Kütlesine Bağlılıdır
Aynı maddenin farklı kütlelerdeki örneklerini, özdeş ısıtıcılarla ısıtalım. Bu farklı kütlelerdeki
maddeleri aynı sıcaklığa getirmek için, kütlesi büyük olanın daha uzun süre ısıtılması veya daha
çok ısı yayan ısı kaynağının kullanılması gerekir.
Bir madde ısıtılmaya başlandığında, ısı kaynağına yakın taneciklerin hareket enerjisi artar ve bu
tanecikler, yanlarındaki diğer taneciklerle çarpışarak enerjilerinin bir kısmını diğer taneciklere
aktarırlar
Madde miktarı fazla olduğunda tanecik sayısı da fazla olacağından, madde miktarı fazla olanın
ısınması daha fazla zaman alacaktır. Çünkü enerji, daha fazla sayıda taneciğe aktarılmaktadır.
Her taneciğin hareket enerjisi birbirinden farklı olabilir
Isı kaynağının güçlü olması, maddenin kısa sürede ısınmasını sağlar.
Maddeyi oluşturan tanecikler çarpışarak birbirlerine enerjilerini aktardıkları için her tanecik
farklı enerjiye sahip olabilir ve her çarpışmada da enerjileri değişebilir.
Bir maddenin kütlesi arttıkça (tanecik sayısı ) o maddeyi belirli bir sıcaklığa çıkarmak için
gereken ısı enerjisi de artar.
Sıcaklık:
Sıcaklık,"ısı geçişine neden olan etken" olarak da tanımlanmak-tadır. Ancak, sıcaklık
artmaksızın da ısı geçişi olabileceği (ör. kaynayan su) hatırda tutulmalıdır.
Taneciklerin enerjileri birbirinden farklı olduğu için sıcaklık ölçümü taneciklerin ortalama
hareket enerjileri ile ilişkilidir. Sıcaklık, taneciklerinin ortalama hareket enerjilerinin bir
göstergesidir. Sıcaklık madde miktarına bağlı değildir.
. Sıcaklık bir enerji türü değildir. Maddelerin sıcaklığı termometre ile ölçülür ancak maddelerin
alıp verdiği ısı miktarları termometre ile ölçülemez. Sıcaklık birimi derecedir. Celcius ölçeğinde
o
C (santigrat derece ) ile gösterilir.
Termometre ile farklı iki maddenin sıcaklığı ölçüldüğünde okunan değerler, o iki maddeden
hangisinin taneciklerinin ortalama hareket enerjisinin diğerinden daha fazla olduğunu belirtir.
Termometrede sıcaklık 0 oC’u gösterdiğinde o maddeyi oluşturan taneciklerin hareket enerjisi
sıfır değildir. Sıcaklıkları termometrede –10, 0 ve 25 oC olarak ölçülen maddelerin taneciklerinin
hareket enerjileri 25 oC den –10 oC ye gittikçe azalır fakat sıfır olmaz.
www.fensizolmaz.com
Enerji dönüşümü ve özısı
Enerji türleri birbirlerine dönüşürken çeşitli işler yapılır ve bu sırada ısı açığa çıkar.
Fırında yemek pişirilmesi, pantolonumuzun ütülenmesi olayları da elektrik enerjisinin ısı
enerjisine dönüştüğünü gösteren örneklerdir.
Yine h+areket eden bir aracın tekerlerinin ısınması, bir kavanoz suyu salladığımızda ve
levhaya çekiçle vurduğumuzda da ,soğuk havalarda ellerimizi birbirine sürttüğümüzde ellerimizin
ısınması kibritin yanması da olayları mekanik enerjinin ısıya dönüşmesi ile gerçekleşir.
Bir ısınma söz konusu ise o zaman bu maddeler enerji almışlardır.
Mekanik enerji ve elektrik enerjisinin ısıya dönüşmesine çevremizden başka örnekler verelim.
“Maddelerin ısınması, enerji aktarımı ile gerçekleşir.”
Bir maddeye aktarılan ısı arttıkça maddenin sıcaklığı da artar.
Farklı türden maddelerin eşit miktarlarına(demir ve su ) aynı miktarda ısı aktarılırsa sıcaklık
artışları eşit olmaz.
“Bir maddenin sıcaklığındaki artış, madde miktarına bağlı olduğu gibi maddenin türüne de
bağlıdır.”
Bir gram maddenin sıcaklığını 1 oC arttırmak için gerekli ısı miktarına o maddenin öz ısısı denir.
Isı birimi olan “kalori” suyun öz ısısı esas alınarak tarif edilmiştir. 1 g suyun sıcaklığını1 oC
arttırmak için gerekli ısı miktarı 1 kaloridir. Bundan dolayı öz ısı cal/g oC veya J/g oC birimleriyle
ifade edilir. 1 kalori 4,18 J’dür.
Bu durumda suyun J/g oC cinsinden öz ısısı nedir?
Bütün maddelerin öz ısıları farklıdır. Öz ısı, madde miktarına bağlı olmayıp maddenin
cinsine bağlı olduğundan, maddeler için ayırt edici bir özelliktir ve “c” sembolü ile gösterilir.
soğur).
Öz ısısı küçük olan maddeler kolay ısınır (kolay soğur) büyük olan maddeler zor ısınır (zor
Aynı sıcaklıktaki öz ısısı büyük olan madde çevresine daha fazla ısı enerjisi yayar. (Aynı
sıcaklıktaki ısı enerjileri, öz ısısı büyük olan maddede fazladır).
Isı enerjisi maddeler üzerinde 3 türlü değisiklik yapabilir. Bunlar;
• Sıcaklık Değisimi
• Hal Değisimi
• Boyut Değisimi (Genlesme veya Büzülme)
Isı Enerjisi Alan (Isıtılan) Maddenin Taneciklerinin Hareketi Nasıl Olur
Maddeler ısı enerjisi aldığında ,taneciklerin sahip olduğu Ek artar buna bağlı olarak tanecikler
daha hızlı hareket ederler.Taneciklerin birbiriyle çarpışması ile, kinetik enerjileri başka
tanecikleri aktarıyır.Isı alan taneciklerin kinetik enerjileri ya da hızları artar.Bir süre sonra
taneciklerin Kinetik enerjileri ( hızları) eşit olur.Maddenin sıcaklığı ve hacmi artar.
www.fensizolmaz.com
Isı Enerjisi Veren (Kaybeden) (Soğutulan) Maddenin Taneciklerinin Hareketi Nasıl Olur
Maddeler soğurken , tanecikleri ısı enerjisi kaybederler ya da kinetik enerjileri azalır ve daha
yavaş hareket ederler.
Taneciklerin birbiriyle çarpışması ile, kinetik enerjileri başka tanecikleri aktarıyor. Isı kaybeden
taneciklerin kinetik enerjileri ya da hızları azalır.Bir süre sonra taneciklerin Kinetik enerjileri (
hızları) eşit olur. Maddenin sıcaklığı düşer ve tanecikler arası uzaklığk küçüldüğü için hacmi
küçülür.
Isı Enerjisinin Maddenin Miktarına (Kütlesine) Bağlılıdır
Maddenin kütlesi arttığında ( tanecik sayısı artar ), veya taneciklerin toplam kinetik enerjileri
artar.
Isı Enerjisinin Maddenin Sıcaklığına Bağlılıdır
Taneciklerin sıcaklığı arttığında taneciklerin toplam kinetik enerjileri artar. Başka bir ifade ile
maddenin sahip olduğu ısı enerjisini artar. Kütleleleri ve cinsleri aynı olan maddelerin
sıcaklıkları farklı ise sıcaklığı yani taneciklerinin kinetik enerjisi fazla olanın ısı enerjisi miktarı
daha fazladır.
Maddenin Hâlleri ve Isı Alışverişi
Maddeyi oluşturan tanecikler birbirlerine uyguladıkları çekim kuvvetleri sayesinde bir arada
bulunur. Bu tanecikler arasındaki çekim kuvveti çok zayıf iken molekülü oluşturan atomlar veya
zıt yüklü iyonlar arasındaki çekim kuvveti çok güçlü dür.
Çok güçlü olan bu çekim kuvveti kimyasal bağ olarak adlandırılmaktadır.
Tanecikler arasındaki çekim kuvvetinin büyüklüğü maddenin fiziksel hâlini belirler. Taneciklerin
hareket enerjisi arttıkça aralarındaki çekim kuvveti azalır, buna bağlı olarak tanecikler
arasındaki uzaklık artar.
www.fensizolmaz.com
Madde katı hâlde iken tanecikler arasındaki çekim kuvveti en fazla, gaz hâlde iken çekim kuvveti
yok denecek kadar azdır. Bu çekim kuvvetine bağlı olarak madde hâl değiştirdiğinde tanecikler
arasındaki çekim kuvvetinin büyüklüğü de değişir.
Katı hâldeki maddelerde tanecikler birbirlerine daha yakın oldukları için aralarındaki çekim
kuvveti daha büyüktür. Peki katı maddeye ısı aktarıldığın da tanecikler
arasındaki uzaklık büyür, buna bağlı olarak aralarındaki çekim kuvveti Zayıflar.
Maddenin katı hâlden sıvı hâle geçmesine erime denir. Katı maddeye ısı
aktarıldığın da tanecikler hız kazanacak ve tanecikler arasındaki uzaklık artacak
ve madde sıvı hâle geçecektir.
Bu durumda tanecikler yer değiştirecek ve dolayısıyla farklı taneciklerle yeni
çekim kuvvetleri oluşmuş olacaktır.
Sıvı hâldeki madde, ısı aldığında gaz hâle geçer ve bu olaya buharlaşma adı
verilir. Madde sıvı hâlden gaz hâle geçerken tanecikler arasındaki çekim
kuvvetleri etkisini kaybeder ve tanecikler serbest hareket ederler.
Madde katı hâlden sıvı hâle, sıvı hâlden gaz hâle geçerken maddenin
taneciklerinin sahip olduğu hareket enerjisinin artması sonucunda tanecikler
daha hızlı hareket eder ve aralarındaki uzaklık artar.
Erime - Donma Isısı
Katı maddeler erirken çevresinden ısı alır. Çevreden alınan ısı, katı maddenin
erime sıcaklığına gelmesi ve tamamen erimesi için kullanılır. Bu sebeple buz
erimeye başladığında (yani sıcaklığı 0 oC iken) ısı almaya devam etmesine rağmen sıcaklığında bir
değişme olmaz fakat buz erir. Çünkü alınan ısı buzun hâlinin değişmesine harcanmıştır. Buz
erirken çevreden aldığı bu ısıya buzun erime ısısı denir. Erime ısısı erime sıcaklığındaki 1 gram
saf katı maddeyi sıvı hâle geçiren ısıdır.
Erime ısısı, katı hâlde bulunan maddenin tanecikleri arasındaki çekim kuvvetlerinin azalmasına
neden olur. Başka bir ifadeyle katı bir maddenin erimesi için sadece erime sıcaklığına kadar
ısıtmak yeterli değildir. Bu sıcaklığa geldikten sonra, katı maddenin taneciklerinin, sıvı maddeyi
oluşturan tanecikler gibi birbirinden uzaklaşması gerekir. Bu sebeple maddeye erime ısısı kadar
enerji verilmelidir.
Erime ısısı “Le”, ile gösterilir ve birimi J/g’dır.
0 oC’taki 1 g buzun eriyerek 0 oC’taki 1 g su hâline gelmesi için bu maddeye 334,4 J enerji
verilmesi gerekir.
“Aktarılan ısı kütle ile doğru orantılı olarak artar veya azalır.”
Q = m x Le
Örn: Erime sıcaklığındaki 10 g demiri tamamen sıvı hâle getirmek için gereken ısıyı
hesaplayalım.(Demir Le:117,04 J/g)
Q= m x Le
m: 10 g
Le: 117,04 J/g
Q: ?
Q = 10g x 117,04 J/g
Q = 1170,4 J olarak hesaplanır www.fensizolmaz.com
Katı bir madde erirken ne kadar ısı alırsa aynı ısıyı katı hâle geçerken de çevresine verir. Bu
sebeple maddelerin donma ve erime ısıları birbirine eşittir.
Donma sıcaklığında bulunan 1 g sıvı saf maddenin katı hâle geçmesi için çevreye verdiği ısı
miktarına donma ısısı denir. Donma ısısı “ Ld ” şeklinde gösterilir.
Buzun erime ısısı = suyun donma ısısı= 334,4 J/g
Maddelerin tanecikleri arasındaki çekim kuvvetinin etkisi maddeden
maddeye değişir. Erime ısısının değeri katı maddenin taneciklerinin
arasındaki çekim kuvvetinin bir ölçüsüdür.” diyebiliriz.
Kısaca maddelerin erime - donma ısıları birbirinden farklıdır. Bu
sebeple erime – donma ısısı maddeler için ayırt edici bir özelliktir.
1
Örnekler;
Katı bir madde sıvı hale geçerken dışarıdan ısı alır. Yağan kar
erimeye başladığı zaman havanın biraz daha soğuduğunu hissederiz.
Çünkü kar erirken çevreden ısı alır.
Sıvı bir madde donarken dışarıya ısı verir.Su damlaları kar haline
dönüşürken çevreye ısı verir.Bu yüzden kar yağarken hava
sıcaklığının arttığını hissederiz.
Derin dondurucu içerisindeki sebze ve meyvelerin buz tutmaması
için dondurucu içerisine bir kap su konulur.Su donarken çevresine ısı
verecek ve besinlerin donması engellenecektir
Araç motorunun soğutulması ve camların temizlenmesi için su kullanılır.Hava sıcaklığı sıfırın
altına düştüğü günlerde su donar ve araca zarar verebilir.Bu yüzden bir alkol türü olan antifiriz
,su ile karıştırılır ve araçlarda kullanılır.Antifirizli suyun donma sıcaklığı -40 0C’a kadar düşer.
Buharlaşma ve Yoğuşma ısısı
Maddelerin sıvı hâlden gaz hâle (buharlaşma) ve gaz hâlden sıvı hâle (yoğuşma) geçmesidir
Buharlaşma olayının gerçekleşmesi için ısıya ihtiyaç vardır. Sıvı buharlaşır-ken çevresinden ısı
alır ve çevresini soğutur. Sıvı maddeye ısı verildiğinde sıcaklık değeri kaynama sıcaklığına kadar
artar. Sıvıların bundan sonra aldıkları ısı ise sıvının buhar hâline geçmesi için harcanır.
Buharlaşma sırasında sıvı maddeye aktarılan ısı, tanecikler arasındaki çekim kuvvetlerinin yok
denecek kadar azalmasına ve taneciklerin bağımsız hâle gelmesine sebep olur.
Kaynama sıcaklığındaki 1 g saf sıvıyı, aynı sıcaklıktaki 1g buhar hâline getirmek için gerekli ısıya
buharlaşma ısısı denir.
Sıvılar buharlaşırken aldıkları ısıyı yoğuşurken geri verirler. Kaynama sıcaklığındaki buhar,
yoğuşma ısısı kadar ısı kaybettiğinde sıvı hâle geçer. Bu sebeple buharlaşma ısısı yoğuşma ısısına
eşittir.
Buharlaşma ısısı Lb, yoğuşma ısısı Ly şeklindedir ve
Lb=Ly olarak ifade edebiliriz
Bu sebeple buharlaşma - yoğuşma ısıları da maddeler için ayırt edici bir özelliktir.Sıvıların
buharlaşması için gereken ısı miktarı kütleleriyle doğru orantılıdır. Kaynama sıcaklığındaki “m”
gram sıvıyı buharlaştırmak için gerekli ısı aşağıdaki formülle hesaplanır.
Q = m . Lb
www.fensizolmaz.com
Benzer şekilde, kaynama sıcaklığındaki “m” gram buharın yoğuşarak sıvı hâle geçmesi için
çevresine verdiği toplam enerji miktarı formülle;
Q= m . Ly
Soru : 100 oC sıcaklığındaki 50 g su buharının aynı sıcaklıkta 50 g su hâline gelmesi için çevreye
verdiği toplam ısı miktarını hesaplayalım.
m: 50 g
L : 2257 J/g
Q: ?
Q=mxL
Q = 50 g x 2257 J/g
Q = 112.850 J
olarak hesaplanır.
Maddelerin buharlaşırken çevreden ısı alması ve yoğuşurken çevreye ısı verir,
(Buzdolaplarının çalışması ve içindeki maddelerin soğuması)
Elimize kolonya döktüğümüzde bir süre sonra serinlik hissetmemizi veya karpuzu kesip güneş
ışığı altına koyduğumuzda soğumasını buharlaşma ile açıklanabilir.
Yine Sıcak havada duş aldığımızda serinlik hissedip ardından sıcaktan bunalmamızın buharlaşma ve
yoğuşma ile açıklanabilir.
Saf maddelerin erime - donma ve buharlaşma - yoğuşma sıcaklıkları sabittir.
Karışımların erime - donma ve buharlaşma - yoğuşma sıcaklıkları
(Saf maddelere farklı maddeler karışınca )
Buz, suyun donarak katılaşmış hâlidir. Sıvı hâldeyken düzensiz hareket eden su molekülleri,
donma sıcaklığında daha düzenli yapıda ve daha az hareketlidir. Suya tuz gibi farklı bir madde
eklendiğinde,tuzu oluşturan klor ve sodyum iyonları su moleküllerinin arasına girer ve su
moleküllerinin düzenli bir yapı oluşturmasını geciktirir. Böyle bir durumda, içinde tuz olan suyun
donması için, sıcaklığın (atılan tuz oranına göre) 0 oC’un altında bir değere inmesi gerekir.
Yani saf olmayan maddelerin belirli bir donma sıcaklığı yoktur, donma olayı geniş bir sıcaklık
aralığında gerçekleşir.
Katkı maddeleri, sıvıların donma sıcaklığını düşürür Kışın yollardaki buzlan-mayı önlemek için
yollara tuz dökülür. Tuz atıldığında, suyun donma sıcaklığı 0 oC’tan –15 oC’a kadar düşebilir.
Verilen örnekten yola çıkarak arabaların radyatörlerindeki suya hangi amaçla antifriz
konulduğunu söyleyebilir miyiz? Uçak pistlerinin kışın alkol ile yıkanması, buzlanmayı nasıl
engelliyor olabilir?
Sıvılara karışmış olan katkı maddeleri ise sıvının kaynama sıcaklığını yükseltir. Saf su 100 oC’ta
kaynarken içine farklı madde eklediğimizde kaynama sıcaklığı eklenen katkı maddesinin miktarına
bağlı olarak yükselir. Bu bilgiden yola çıkarak yemek pişirirken tuzun, yemek pişmeden önce
eklemek mi yoksa yemek piştikten sonra eklemek mi bize avantaj sağlar?
www.fensizolmaz.com
Isınma- Soğuma Eğrileri
Buzun hâl değiştirerek sıvı hâle ve sıvı hâlden gaz hâline geçiş grafiği
0 oC’ta su donar, buz erir; 100 oC’ta su kaynar, su buharı yoğuşur. Suyun miktarı değişse bile bu
değerler değişmez.
Grafikte sıcaklık sabit kaldığında hâl değişimleri gerçekleşmektedir ve bu sırada madde her
iki hâlde de bulunur.
Erime olayının gerçekleşmesi grafikte( B- C ) aralığında madde hem katı hem de sıvı hâlde
bulunur. B nok-tasında buz erimeye başlamış,
C noktasında ise buzun tamamı erimiştir. Verilen ısı katı hâldeki maddenin erimesi için
harcandığından sıcaklık sabit kalmıştır.
Ç- D aralığı suyun kaynama sürecine karşılık gelmektedir . Burada alınan ısı,suyun sıcaklığının
yükselmesine harcanmıştır.Bu aralıkta madde hem sıvı hem de gaz hâlde bulunmaktadır.
Ç noktasında su kaynamaya başlamış ve
D noktasında suyun tamamı gaz hâline gelmiştir.Su kaynarken alınan ısının hepsi buharlaşmaya
harcandığı için sıcaklık sabit kalmıştır.
Hal değişimi sırasında erime ve kaynama noktalarında bir süre sıcaklık değişmez alınan ısı
moleküllerin arasındaki bağları çözmek için harcanır.
www.fensizolmaz.com
E noktasında bulunan bu maddeden ısı kaynağını uzaklaştırıp maddeyi sıcaklığı –20 oC olan bir
ortama koyduğumuzda, soğuma grafiğinin nasıl olacağını inceleyelim.
E noktasında gaz hâlde bulunan madde,
(ısı kaybederek) D noktasında yoğuşmaya başlar
ve Ç noktasına geldiğinde artık tamamen sıvı hâle geçmiştir. Busürede sıcaklığın sabit kalır.
Ç-C aralığında madde sıvı hâlde bulunur ancak bu aralıkta sıvı sürekli soğumaktadır. Grafikteki
C-B aralığında, madde hangi hâlde bulunmaktadır? Peki, madde hangi noktada tamamen katı
hâle geçmiştir?
Maddelerin ısınma ve soğuma grafiklerine bakarak o maddelerin donma-erime ve
kaynama-yoğuşma sıcaklıklarını ve grafikteki süreçlerin hangi hâl değişimlerine
karşılık geldiğini tespit edebiliriz.
Hal değişimi sırasında yoğuşma ve donma noktalarında bir süre sıcaklık değişmez alınan ısı
moleküllerin arasındaki bağları güçlenmesi için harcanır.
Katı, ısı alarak sıvı hale geçer. Bu olaya erime denir.
Katı, ısı alarak gaz hale geçer. Bu olaya süblimleşme denir.
Sıvı, ısı alarak gaz hale geçer. Bu olaya kaynama , buharlaşma denir.
Gaz, ısı alarak plazma hale geçer. Bu olaya iyonizasyon denir.
Plazma, ısı vererek gaz hale geçer. Bu olaya deiyonizasyon denir.
Gaz, ısı vererek sıvı hale geçer. Bu olaya yoğunlaşma denir.
Gaz, ısı vererek katı hale geçer. Bu olaya kırağılaşma denir.
Sıvı, ısı vererek katı hale geçer. Bu olaya donma denir.
www.fensizolmaz.com
Katı haldeki
madde
ısıtılırsa
Sıvı haldeki madde
ısıtılırsa
Sıvı haldeki
madde
soğutulursa
Gaz haldeki
madde
soğutulursa
Erime
Buharlaşma
Donma
Yoğunlaşma
Madde ısı enerjisi
Dışarıdan Alır
Dışarıdan Alır
Dışarıya verir
Dışarıya verir
Taneciklerin kinetik
Enerjisi
Artar
Artar
Azalır
Azalır
Maddenin sıcaklığı
Artar
Artar
Azalır
Azalır
Taneciklerin hızı
Artar
Artar
Azalır
Azalır
Tanecikler arası çekim
kuvveti (Bağlar)
Azalır
Yok denecek kadar
az
Artar
Azalır
Tanecikler arası
uzaklık (boşluk)
Artar
Çok fazla Artar,
bağımsız hareket
eder
Azalır
Azalır
Maddenin yeni hali
Sıvı hale
geçer
Gaz hale geçer
Katı hale
geçer
Sıvı hale geçer
Yeni Halde Tanecikler
Nasıl Hareket Eder
Titreşim ve
öteleme
(kayma)
Titreşim,öteleme
ve yayılma
titreşim
Titreşim ve
öteleme
(kayma)
Maddenin Hacmi
Artar
Artar
Azalır
Azalır
Maddenin Öz Kütlesi
Artar
Artar
Azalır
Azalır
Taneciklerin
Düzensizliği
Artar
Artar
Azalır
Azalır
HAL DEĞİŞİMİ
Su için katı hale geçerken hacim artar , öz kütle ise azalır
www.fensizolmaz.com
Notlar :
Yabancı Maddelerin Erime ve Donmaya Etkisi :
Saf maddelere eklenen yabancı (farklı) maddeler, saf maddelerin erime ve donma sıcaklıklarını
düsürür.
Basıncın Erime ve Donmaya Etkisi
Erime sırasında hacmi küçülen maddelerin üzerindeki basınç artarsa erime sıcaklığı düser ve erime
kolaylasır. Erime sırasında hacim küçülürse ve bir de basınç uygulanırsa erime kolaylasır.
Erime sırasında hacmi artan maddelerin üzerindeki basınç artarsa erime sıcaklığı yükselir ve erime
zorlasır. Basınç, madde moleküllerinin bir arada tutulmasını sağlar.
Erime sırasında hacim büyüyorsa ve basınç uygulanıyorsa, basınç hacmin küçülmesini sağladığı için
erime zorlasır.
Yabancı Maddelerin Kaynama ve Yoğunlasmaya Etkisi :
Katı haldeki Saf maddelere eklenen yabancı (farklı) maddeler, saf maddelerin kaynama ve yoğunlaşma
sıcaklıklarını düsürür. Alaşımlar
Sıvı haldeki saf maddeye katılan yabancı (farklı) maddeler sıvının kaynama sıcaklığını yükseltir.
• Suyun içine tuz konursa, kaynama ve yoğunlasma sıcaklığı yükselir.
Açık Hava Basıncının Kaynama ve Yoğunlasmaya Etkisi :
Sıvı üzerindeki basınçla kaynama sıcaklığı ters orantılıdır. Düdüklü tencerede suyun 120 0 C de
kaynaması.
www.fensizolmaz.com
Download

8 fen 5.unıte-maddenın-hallerı-ve-ısı-ders-notu