ELEKTRONİK TİCARETİN TÜRLERİ
BTEP 301 – KONU 7
Giriş
• E-ticaret denildiğinde akla internetten alışveriş
yapmak geliyor; ama tabi ki e-ticaret bu kadar
da basit değil.
• Online alışveriş yapmanın farklı çeşitleri var.
Tüketiciden tüketiciye, şirketten tüketiciye,
şirketlerarası gibi farklı çeşitleri olan e-ticaret,
dilimize B2B, B2C, C2C gibi İngilizce’deki
karşılıklarıyla yerleşmiş bulunuyor.
Business to Business (B2B) –
Şirketlerarası E-Ticaret
• En yaygın kullanılan elektronik ticaret şeklidir.
• İngilizce’de B2B yani business to business olarak
adlandırılan bu e-ticaret türünün Türkçe’deki
anlamı şirketler arası e-ticaret. Biraz daha açacak
olursak, üretici firma ile toptancı arasındaki eticaret ya da toptancı ile perakendeci arasındaki
e-ticaret diyebiliriz.
• Elektronik Veri Değişimi (Electronik Data
Interchange) olarak da adlandırılmaktadır.
Firmaların elektronik ortamda tedarikçiye sipariş
vermesi, faturalarını temin etmesi ve bedellerini
ödemesi bu bölümde değerlendirilmektedir.
Business to Business (B2B) –
Şirketlerarası E-Ticaret
• Bu e-ticaret şekli KOBİ’ler için oldukça yararlı
bir sistem; çünkü bu sayede KOBİ’ler internet
üzerinden mal alımı yapabiliyor ya da başka
KOBİ’lerin ihtiyaç duyduğu mal ve hizmetleri
satabiliyorlar. B2B şirketler arası e-ticaret
olduğu için çok geniş kapsamlı değil; fakat bu
alışverişin şirketler arasında yapılıyor olması
işlem yükünü arttıyor.
Business to Business (B2B) –
Şirketlerarası E-Ticaret
Business to Business (B2B) –
Şirketlerarası E-Ticaret
• Şirketçe.com, Türkiye’deki B2B e-ticaret
modeline örnek olarak gösterilebilir.
B2B ne sunar?
• A. KATALOG HİZMETİ
– B2B siteleri, şirketlere kendilerini ve ürünlerini tanıtıcı gerçek
hayatta potansiyel müşterilere gönderdiğiniz kataloglardan ya da
broşürlerden farkı olmayan online kataloglar sağlar.
• B. ALIM SATIM HİZMETLERİ
– B2B sitelerinin önemli bir bölümü, üyelerine kendi aralarında
online ticaret yapma olanağı sağlayarak alıcı ile satıcı şirket
arasındaki alışverişe ilişkin bütün süreçler elektronik ortamda
gerçekleşir.
B2B ne sunar?
C. MÜZAYEDE HİZMETLERİ
– B2B Sitelerinin bir çoğu tıpkı bireysel tüketicilere yönelik açık
artırma sitelerinde olduğu gibi açık artırma (ya da eksiltme)
yapılmasına imkan tanır. B2B şirketten şirkete gerçekleşen açık
artırma ile şirketlerin stoklarında kalan ürünleri satma, ya da
toptan ticarete yönelik özel kampanyalar yapma fırsatını sunar.
D. BİLGİ DEĞİŞ TOKUŞU HİZMETİ
– B2B sitelerinin en temel işlevi ise, bu siteler aracılığıyla bir araya
gelen şirketlerin birbirlerini alım satım taleplerinden haberdar
etmeleridir. Bu niteliğiyle sektörlere yönelik şeffaflığı artıran
elektronik pazar yerleri, fiyat seviyelerinin de optimum biçimde
oluşmasını sağlarlar.
B2B Modelleri
• Satış – Pazarlama (Sales Channels and Agregators)
• Tedarik Zinciri - Satınalma (Supply Chain / Procurement
Aggregators)
• Al–Sat E-Ticaret Pazar Yerleri (Buy/Sell Marketplaces)
• Teknik Hizmetler (Technical Services)
• Bilgi Hizmetleri (Information Services)
Araştırma Sorusu
• Türkiyede ve dünyada başka şirketlerarası eticarete örnek olabilecek en az üç tane web
sitesi bulunuz. Her site için hizmet alanını
(sattığı ürünler) ve birlikte çalıştığı mağazaları
(ürünleri kimlerden alıyor ve/veya kimlere
satıyor) açıklayan birer paragraf yazınız.
Business to Consumer (B2C)
Şirketten-Tüketiciye E-Ticaret
• Business to Consumer e-ticaret modeline Türkçe’de
şirketten tüketiciye e-ticaret modeli diyebiliriz. Adından
da anlaşıldığı üzere bu modelde şirket ürünlerini
internet üzerinden tüketiciye satar.
• Şirketten tüketiciye e-ticarette, ürünler ve fiyatları açık
bir şekilde tüketiciye sunulur. Ürünün teslim ve garanti
şartlarının yanı sıra, fiyatı ve özellikleri üretici firma ya
da satıcı tarafından tek taraflı olarak belirlenerek
tüketiciye sunulur.
• B2C e-ticaret modelinde tek bir müşteri kriteri olmaz,
tüketiciler genellikle tek bir kişi ya da bir perakendeci
olur.
Business to Consumer (B2C)
Şirketten-Tüketiciye E-Ticaret
• Online alışveriş mağazaları, B2C’nin bugün
oldukça yaygın kullanılan şeklidir.
• Bu mağazaların stoklarında bulunan ürünlerin
üzerine kendi kar marjını ekleyen sanal
mağazalar, bu ürünleri kullanıcılara internet
üzerinden sunar.
• Tüketiciler kredi kartı ya da havale ile online
alışverişlerini tamamlarlar.
Business to Consumer (B2C)
Şirketten-Tüketiciye E-Ticaret
• Bilgisayardan otomobile, kitaptan pizzaya
birçok ürünün doğrudan tüketiciye satışı
yapıllabilmektedir. Yaygın GSM kullanımı ile
birlikte wap teknolojisi de gelişmekte olup, yer
ve zaman gibi kısıtlar olmaksızın elektronik
ticaret yapılan uygun bir ortam haline
gelmiştir.
Business to Consumer (B2C)
Şirketten-Tüketiciye E-Ticaret
Business to Consumer (B2C)
Şirketten-Tüketiciye E-Ticaret
• B2C’nin Türkiye’deki örneklerinden biri
olarak hepsiburada.com‘u elektronik perakende
mağazası modeline örnek verebiliriz.
B2C Modelleri
• Elektronik Perakende–Mağaza (Online “eTail” Stores)
• Açık Artırma (Online auctions)
• Seyahat Hizmetleri (Travel services)
• Finansal Hizmetler (Financial Services)
• Bireysel Hizmetler (Personal Services)
B2C ile Gelen Tasarruf
Araştırma Sorusu
• Türkiyede ve dünyada başka şirketten
tüketiciye e-ticarete örnek olabilecek en az
beş tane web sitesi bulunuz. Resimlerle
anlatacağınız sitelerin hizmet modellerinin
farklı olmasına dikkat ediniz.
Consumer to Business (C2B)
Tüketiciden Şirkete
• Şirketten tüketiciye e-ticaret modelinin tam
tersi olan tüketiciden şirkete (consumer to
business) e-ticarette, tüketiciler mallarını
şirketlere satıyorlar.
• Bu model geleneksel ticaret yöntemi olan
şirketlerin tüketicilere ürün sunmasından farklı
işliyor. Bu modele daha çok kişisel bloglarda ya
da internet forumlarında rastlamak mümkün
oluyor.
Consumer to Business (C2B)
Tüketiciden Şirkete
• Tüketicinin şirkete, genellikle blog veya formlar
üzerinden, bazı ürünlerin satışını kolaylaştıran
bir bağlantı (link) sunmasıyla oluşur. Örnek
Amazon.com üzerinden satışa sunulan bir
kitap gibi.
• Veya antika eşya sahiplerinin antika
koleksiyoncularına internet üzerinden satışı.
Satışın geliri tüketicinin kazancı oluyor.
Consumer to Business (C2B)
Tüketiciden Şirkete
Consumer to Consumer (C2C)
Tüketiciden-Tüketiciye E-Ticaret
• Türkçe’de tüketiciden tüketiciye e-ticaret
modeli anlamına gelen C2C’de tüketiciler
üçüncü bir parti aracılığıyla internet üzerinden
alım-satım yapabiliyorlar.
• Bu tür hizmet veren sitelerin tek amacı satıcı
tüketici ile alıcı tüketiciyi bir araya getirmektir.
Satışa sunulan ürünlerin kalitesini kontrol
etmek zorunda değiller.
Consumer to Consumer (C2C)
Tüketiciden-Tüketiciye E-Ticaret
• Üçüncü parti genellikle satılan ürünler
üzerinden belli bir komisyon alır. Bu sitelere
örnek olarak açık arttırma ya da ikinci el eşya
alım-satımı yapılan internet siteleri
gösterilebilir. Amazon.com yine bu tür bir
modele örnek olabilir.
Consumer to Consumer (C2C)
Tüketiciden-Tüketiciye E-Ticaret
• Türkiye’de tüketiciden tüketiciye e-ticaret hizmeti
sağlayan internet sitelerinden en bilinenlerine örnek
olarak gittigidiyor.com ve sahibinden.com‘u gösterebiliriz.
Araştırma Sorusu
• Türkiyede veya dünyada tüketiciden
şirkete(C2B) veya tüketiciden tüketiciye (C2C)
e-ticaret modeline başka örnek olabilecek en
az iki tane web sitesi bulunuz. Resimlerle
anlatacağınız sitelerin hizmet alanlarını
belirtiniz.
Business to Goverment (B2G)
Şirket-Kamu İdaresi Arası E-Ticaret
• Kamu ile şirketler arasındaki lokal ağlar
üzerinde yapılan ticaret, haberleşme ve diğer
tüm etkinlikleri kapsamaktadır.
• Firmaların kamu ile olan ilişkilerinde
kurumların vergisi, katma değer vergisi, sigorta
primleri gibi ödemelerin vb. yükümlülükleri
elektronik ortamda gerçekleştirmesi ile olur.
Business to Goverment (B2G)
Şirket-Kamu İdaresi Arası E-Ticaret
• Kamu ihalelerinin İnternette yayınlanması ve
firmaların elektronik ortamda teklif vermeleri
ilk örnekleridir.
• Web üzerinde konulan ihale şartnameleri,
teklif formları gibi uygulamalarla günümüzde
özellikle ABD’de birçok eyalette satın alma
işlemleri web üzerine kaymıştır.
Consumer to Goverment (C2G)
Tüketici-Kamu İdaresi Arası E-Ticaret
• Gelişmeye en açık e-ticaret türlerinden biridir.
Vatandaşların devlete olan ilişkilerinin ve
yükümlülüklerinin bir bölümü online olarak
elektronik ortamda gerçekleşebilmektedir.
• Tüketici ile kamu idaresi arasında her türlü vergi,
sağlık ve hukuksal etkinliği kapsamaktadır.
• Henüz yaygın örnekleri olmayan bu kategoride
ehliyet, pasaport başvuruları, sosyal güvenlik
primleri ile vergi ödemeleri, vb. uygulamalar ile
Elektronik Devlete geçişin sağlanması
planlanmaktadır.
Araştırma Sorusu
• Şirket-Kamu İdaresi Arası E-Ticaret (B2G) ile
Tüketici-Kamu İdaresi Arası E-Ticaret (C2G)
türlerine örnek olabilecek Türkiye ve
ülkemizde hizmet veren e-ticaret sitelerini
bulunuz. Bu sitelerin sağladıkları hizmetleri
listeleyiniz.
Download

- Emu-SCT