İSKELET SİSTEMİ
İskelet Sistemi
Kemik ve kıkırdak dokularından oluşmuştur.
 Kemikleşme olmadan önce iskelet, kıkırdak yapıdadır.
 Kemikleşme olduktan sonra ise kıkırdak doku eklem
yapan kısımlarda, burun ve kulakta kalır.
 Ortalama ağırlığı insan vücudunun 1/6’dir.
 İnsan vücudunda toplam 208 kemik vardır.
 Kemiklerin yapısının büyük kısmını madensel tuzlar
oluşturur. (Kalsiyum fosfat, kalsiyum karbonat, kalsiyum
florür ve magnezyum fosfat bunların en önemlileridir)
 Kemik oluşumunda D, A ve C vitaminleri de önemli rol
oynar.
 D vitamini eksikliğinde kalsiyum ve fosfat emilimi azalır,
kemiklerin oluşumu gecikir (Raşitizm)

İskelet Sisteminin Görevleri;
1.
2.
3.
4.
5.
6.
Vücudu dik tutmak
Kaslara tutunma yeri sağlamak
Hayati önemi olan organları korumak
Kasların yardımı ile hareketi sağlamak
Kalsiyum başta olmak üzere birçok
mineralin deposunu oluşturmak
Kan hücrelerini üretmek
İskeletteki Kemik Çeşitleri
Yassı kemik
Uzun kemik
Düzensiz kemik
Kısa kemik
İskeletteki Kemik Çeşitleri
Uzun Kemikler (kol ve bacak kemikleri)
Ör: kaval, uyluk, üst kol, baldır
 Kısa Kemikler
Ör: el bilek, ayak bilek, parmak
 Yassı Kemikler
Ör: Kafatası, kaburga, kalça, kürek
 Düzensiz Kemikler
Ör: Omurgadaki omurlar

Kemiklerin yapısı
Kemik zarı (periost): bütün kemiklerin
yüzeyini örten ince bir zardır. Bir çok
ipliklerle kemik dokusuna iyice
bağlanmıştır.
 Bu zarın altında bir bağ doku bulunur.
Bu doku içeriye doğru yeni kemik
hücreleri meydana getirerek kemiğin
enine büyümesini sağlar. Periost
zarını sinirler ve kan damarları kuşatır.

…
Sert kemik: kemik zarının altında iskeleti
meydana getiren esas kısımdır.
 Uzun kemiklerin gövde kısmını
 Kısa kemiklerin ise süngerimsi kısmını
çevirir

Süngerimsi kemik:
 Uzun kemiklerin şişkin kısımlarını
 Kısa ve yassı kemiklerin orta kısımlarını
oluşturur

…
Kemik iliği:
 Uzun kemiklerin kemik kanalında
 Kısa ve yassı kemiklerin gözeneklerinde
 Yumuşak bağ dokusundan yapılmıştır.
İçerisinde kollojen ve esnek teller bunların
arasında da alyuvar ve akyuvarların genç
tipleri bulunur.
 Gençlerde kırmızı yaşlılarda krem rengidir.

Kemikler Nasıl Büyür?

İnsanların kemikleri 20-25 yaşlarına
kadar uzunluğuna ve genişliğine
büyürler.
Kemiklerin uzunlamasına büyümesi:
Çocuk doğmadan önce kıkırdak halinde
bulunan iskelet, sonradan kemikleşmeye
başlar.
 Gelişme sırasında kıkırdağımsı olan
kemiklerde sertleşmeyi sağlayan noktalar
oluşur. Bu bölgeler yavaş yavaş
farklılaşmaya başlar
 Kıkırdak hücreleri yerine Ca tuzları ve
kemik hücreleri yerleşerek sertleşir

Kemiklerin enine büyümesi:
Kemik zarı tarafından sağlanır.
 Kemik zarı içeriye doğru yeni kemik
hücreleri verir. Böylece iç tarafta bulunan
kemik hücrelerinin faaliyetiyle birlikte
kemik zarı altında yeni bir tabaka oluşur.
 Kemik zarının faaliyeti insanın bütün ömrü
boyunca devam eder. Ancak bu faaliyet 2025 yaşlarına kadar hızlı ondan sonra
yavaşlar.

İnsan İskeleti
Baş
 Gövde
 Üyeler (kol ve bacaklar)

Baş iskeleti
Kafatası iskeleti (8)
Tek olanlar;
1.
Alın kemiği
Ard kafa kemiği
Kalbur kemiği
Temel kemiği
Çift olanlar;
Yan kafa kemikleri
Şakak kemikleri
2.Yüz iskeleti (15) Ağız, burun boşlukları ve
göz çukurlarını çevrelerler.
Çift olanlar
Tek olanlar
Üst çene kemikleri
Damak kemikleri
Elmacık kemikleri
Tırnakçık kemikleri
Burun kemikleri
Boynuzcuk kemikleri
Sapan kemiği
Alt çene kemiği
Dil kökü kemiği
Gövde iskeleti
1.
2.
Omurga (vertebra)
Göğüs iskeleti
1. Omurga
İçinde omiriliği
barındıran kemik
yapıdır.
 33 omurdan meydana
gelmiştir ve
vücudunun temel
direğini oluşturur.
 Üst ucu başa, alt ucu
ise leğen kemiğine
bağlanmıştır

Omur nedir?
1.
2.
Omur cismi: Katı bir
kemik yapısına
sahiptir. Alt ve üst
kısmı yarım daireyi
andırır. Her omurun
alt ve üst
yüzeylerinde eklem
yüzeyleri mevcuttur
Omur yayı:Omur
cisminin üstünü
kemer gibi saran
kısımdır
Omurga
1.
2.
3.
4.
5.
Boyun omurları (7)
Sırt veya göğüs
omurları (12)
Bel omurları (5)
Sağrı omurları (5)
Kuyruk sokumu
omurları (4-5)
2. Göğüs İskeleti (Göğüs kafesi)
Göğüs
kemiği(sternum):göğüs
kafesinin ön ortasında,
15-20 cm uzunlukta
 Kaburga (12 çift)

3. Üye iskeleti
Üst üyeler: Omuz
kemeri ile gövdenin
üst kısmına
bağlanmış 30 ar
kemik taşıyan iki
koldan oluşur
 Omuz ve kalça
kemerleri:


Alt üyeler: Uyluk
kemiği ile kalça
kemiğine bağlanmış
30 ar kemik taşıyan 2
bacaktan oluşur
Üst üyeler






Pazu kemiği
Dirsek kemiği
Ön kol kemiği
El bileği kemiği
El tarak kemikleri
El parmak kemikleri
Alt üyeler






Uyluk kemiği
Diz kapağı kemiği (patella)
Kaval kemiği
Baldır kemiği
Ayak bileği kemiği
Ayak tarağı ve ayak parmak
kemikleri
Omuz ve kalça kemerleri:
Köprücük kemiği
 Kürek kemiği
 Leğen kemiği
 Kalça kemikleri

EKLEMLER
Kemiklerin birbirine
bağlandıkları yerlere eklem
denir.
İskeletteki kemikler sert ve
bükülmez bir yapıda
olduğundan insanlar
hareket yeteneklerini
eklemlere borçludurlar.
Eklem Çeşitleri
• Oynar Eklem
• Yarı Oynar Eklem
• Oynamaz Eklem
Oynamaz
Eklem
Oynar Eklem
Oynar Eklem
Yarı Oynar
Eklem
Oynar Eklem
Oynar Eklem
Oynar Eklem
Kolay ve çok yönlü hareket edebilen eklemlerdir.
Kol ve bacak kemiklerimiz arasındaki eklemler
bu gruptandır.
Bu eklemlerde, eklemler arasında boşluk
bulunur ve bu boşluk eklem sıvısı ile doludur.
Eklem sıvısı ve kıkırdak kemiklerin aşınmasını
önler ve hareketi kolaylaştırır.

Kemik
Eklem Sıvısı
Kıkırdak
Yarı Oynar Eklem
Çok az hareket edebilen
eklemlerdir. Omurgadaki
omurların birbiriyle yaptığı
eklemlerdir.
Omurlar arasında bulunan
kıkırdak diskler, esneklik
sağlanmasına katkıda
bulunur.

Oynamaz Eklem
Hiç hareket etmeyen eklemlerdir. Kemikler
birbirlerine sıkıca kenetlenmişlerdir.
Kafatasında bulunan kemikler oynamaz
eklemle birbirine bağlanır.

Oynamaz Eklem
İskelet Sistemi Rahatsızlıkları
Bel fıtığı
 Kırılma
 Çıkık (Kalça çıkıklığı)
 Raşitizm

Bel fıtığı

Belde yer alan vücudun temel iskelet yapısını
(omurga - columna vertebralis) oluşturan omur
denen kemik yapıların (vertebra) arasında destek
görevi yapan, hareketlerde sürtünmeyi en aza
indiren diskal yapı zamanla dejenere olabileceği
gibi, ters hareket, ağır kaldırma ve benzeri
nedenlerle yerinden oynayabilir. Her iki omur
arasından çıkarak özellikle bacaklara doğru
ilerleyen sinirler bu diskal yapının yer değiştirmesi
nedeni ile baskı altında kalabilirler. Sonuç olarak
bacaklarda ağrı, uyuşma, kuvvetsizlik gibi
problemler oluşab
Kırık

Kemiğin devamlılığının veya anatomik
bütünlüğünün bozulması. Kemiğin kırılması için ya
doğrudan doğruya veya dolaylı bir darbeye maruz
kalması lâzımdır. Meselâ, kol üzerine ağır bir
cismin düşmesi ile yüksekten düşüp de yere
çarpan kemiğin kırılması doğrudan darbeye maruz
kalarak kırılmalarıdır. Yüksek bir yerden atlayan
şahsın ayak üstü düşmesine rağmen omurgasının
kırılması da dolaylı darbe ile kırılmadır. Bazı kanser
çeşitlerinde kemikler hafif bir dokunma ise
kemikler hafif bir dokunma ile kırılabilmektedir ki,
bunlara da patolojik kırıklar denmektedir.
Çıkık

Eklem oluşturan kemiklerin, çevresindeki
dokulara da zarar vererek, birbirinden
ayrılması. Eklem yüzeylerinin deri dışına
çıkmadığı durumlar basit çıkıklar olarak
adlandırılır. Eklem çevresindeki deri ve
dokunun yırtıldığı ya da kemik uçlarından
birinin deriyi yırtıp açığa çıktığı olaylara
ise açık çıkık denir. Eklemin kusurlu
gelişimine bağlı doğuştan çıkıklar da
olabilir.
Raşitizm

Çoğunlukla D vitamini eksikliğine bağlı
olan, genellikle 6 aylık-18 aylık çocuklarda
görülen kemik hastalığıdır. Kemik
oluşumunun tam olmaması nedeniyle
tedavisi geciktirilmiş, ihmal edilmiş
vakalarda uzun kemiklerde şekil
bozukluğu meydana getirir.
Download

IOO 103 SUNU 3